recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Béla Borsos** [borŝoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Borsos Béla György** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto, interpretisto. Lia patro estis József Borsos (arkitekto), lia frato estis Balázs Borsos.

Béla Borsos naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Borsos akiris diplomon en Veterinara Universitato de Budapeŝto en 1982, poste li estis bestokuracisto en Kecskemét. Inter 1984-1987 li laboris en biologia instituto, poste li ne havis laborlokon, sed li ofte studvojaĝis en Azio. En tiu lasta periodo li partoprenis en la medioprotekta movado, kiu tiutempe estis ankaŭ politika movado. Inter 1990-1995 li estis asistanto en la universitato, sed li ankaŭ tradukis. Li havis ankaŭ diplomon pri interpretado. Lia plej granda ago estis fondo de ekovilaĝo en jam forlasita vilaĝo Gyűrűfű en la 1990-aj jaroj. Li doktoriĝis el geografio en 2008 en Universitato de Pécs. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 gefilojn en 1993 kaj 1996.

Elektitaj libroj
----------------

* Ernest Callenbach: *Ecotópia* (tradukaĵo, 1992)
* *Az élet kereke* (studoj, 1994)
* *Azok a bizonyos könnyű léptek I.: Ökológia és rendszerelmélet* (studenta lernolibro, 2002)
* *Ázsiától Ázsiáig* (vojaĝpriskribo, 2003)
* *A practical guide to integrated land management methods. Methods Intended To Improve Land Use And Water Management Efficiency In The Floodplains of the TiszaBasin.* (2014)
* *Az új Gyűrűfű. Az ökofalu koncepcióje és helye a fenntartható település- és vidékfejlesztésben.* (monografio, 2016)
* *Termő televény. II: Mezőgazdaság és rendszerelmélet.* (studenta lernolibro, 2018)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713450
* VIAF: 121430692
* NKC: jo2018999524
 |
**József Gát** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gát József** estis hungara pianisto, korusestro, altlerneja instruisto.

József Gát  naskiĝis la 26-an de decembro 1913 en Székesfehérvár, li mortis la 2-an de julio 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Gát devenis el juda familio. Li abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li akiris 2 diplomojn (pri komponado kaj pedagogio) en Muzikakademio de Budapeŝto en 1937 kaj 1938. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, Béla Bartók, Jenő Ádám, Leó Weiner, Albert Siklós, Dénes Bartha, Artúr Harmat, Antal Molnár (komponisto), Rezső Kókai (komponisto) kaj Arnold Székely. Post siaj studoj li ne havis postenon pro la kontraŭjudaj leĝoj, tial li private instruis studentojn. Li edziĝis, sed lia edzino estis viktimo de la holokaŭsto. Depost la 2-a mondmilito li energie okupiĝis pri muzikinstruaj metodoj sen muzikiloj, krome li estis korusestro. Inter 1947-1949 li instruis en muziklernejo, poste ĝismorte en la Muzikakademio. En 1947 li denove edziĝis kaj 4 infanoj naskiĝis. Baldaŭ pro maledziĝo li denove edziĝis kaj unu infano naskiĝis. Tiutempe li specialiĝis pri similaj, sed pli oftaj muzikiloj, ekzemple klavicenoj. Li frue mortis pro kormalsano depost milito inter Israelo kaj arabaj landoj. Antaŭmorte li rifuzis la komunistan deklaron, kiu kondamnis Israelon.

Elektitaj libroj
----------------

* Kottaolvasás – lapról játszás (1939)
* Kéztorna (1940)
* Kottaolvasás, hallásfejlesztés (1950)
* A zongorajáték technikája (1954, ankaŭ germane, angle, france, ruse, japane, svede, itale, hispane)
* Zongorametodika (1964)
* A zongora története (1964)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ilona Prunyi
* Tamás Vásáry

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-02-12 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631842
* GND: 107888912
* LCCN: n88614089
* VIAF: 49753112
* ISNI: 0000 0001 1639 1665
* BNF: 12962751j
* BIBSYS: 90077990
* NKC: jx20090923017
* BNE: XX1114196
 |
**Béla Bresztyenszky** [brestjenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bresztyenszky Béla** (kun plena nomo kaj alia skribmaniero *Bresztyanszky Béla Adalbert Antal*) estis hungara pastro, monaĥo, abato, profesoro, membro (korespondanta en 1836) de Hungara Scienca Akademio.

Béla Bresztyenszky  Arkivigite je 2014-03-05 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1786 en Hungara reĝlando en Németpróna (nuntempa Nitrianske Pravno en Slovakio). Li mortis la 15-an de februaro 1850 en Tihany. (La mortojaro en 1851 estas erara ).

Biografio
---------

Béla Bresztyenszky finis la gimnazion en Székesfehérvár, poste li aliĝis al benediktanoj en 1803. Li plulernis en Győrszentmárton, li pastriĝis en 1810, poste li instruis en gimnazio kaj akademio en Győr, sed li frekventis ankaŭ universitaton en Pest (urbo), kie li ricevis diplomon en 1813. Li estis nomumita abato de Tihany en 1838. Baldaŭe li strebis por bredado de silkraŭpo en la ĉirkaŭaĵo de Tihany.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Lectiones academicae ex mathesi adplicata in usum suorum auditorum conscriptae* (1819)
* *Elementa arithmeticae generalis seu algebrae* (1824, 1829)
* *Kis geometria, Mechanika magyar nyelven* (Malgranda geometrio, mekaniko hungare), (1835)
* August von Kotzebue: *Az óra és a mandolatorta* (1837) - tradukita teatraĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Táplánszentkereszt** [tAplAnsentkerest] estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Táplán estas personnomo, la sekva parto estas hungare Sankta Kruco.

Aerfoto Táplánszentkereszt
Preĝejo de Gyöngyösszentkereszt

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9761
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 20  km²
* Loĝantaro: 2420

Situo
-----

Táplánszentkereszt situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Szombathely kaj Veszprém, najbaras kun Szombathely.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata ekde la neolitiko. En **Gyöngyösszentkereszt** ([djondjoŝsentkerest] konstruiĝis preĝejo pri *Sankta Kruco* en la 13-a jarcento. En la preĝejomuro oni trovis ŝtonojn de la romianoj. La romanika pordo estas aparte menciinda. En Táplánfa la preĝejo devenas el la 16-a jarcento, en 1875 oni konstruis tute novan en la sama loko.

En 1877 renesanca kastelo de **Sigray** konstruiĝis, krome estas kasteloj de **Inkey**, **Rosenberg** kaj **Széll**.

En 1939 memstaraj vilaĝoj **Táplánfa** kaj **Gyöngyösszentkereszt** kuniĝis. La kulturdomo konstruiĝis en 1961.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Sankta Laŭrenco (Táplánszentkereszt)
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Táplánszentkereszt)
* kasteloj

Komunumoj pri *szentkereszt* (= Sankta Kruco) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Bükkszentkereszt | Garamszentkereszt |
| Kézdiszentkereszt | Pilisszentkereszt |
| Szentkereszt | Szentkereszt |
| Szentkereszbánya | Táplánszentkereszt |

Romanika pordo de la Preĝejo Sankta Kruco
**Barono Manó Herczel** [hercel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herczel Manó** estis hungara kuracisto, kirurgo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *pusztapéteri* de 1901. Lia origina nomo estis *Herczl Emanuel*.

Manó Herczel  naskiĝis la 1-an de julio 1862 en Szeged. Li mortis la 28-an de novembro 1918 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Manó Herczel devenis el juda familio. Li frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Újvidék, universitatojn en Budapeŝto, Vieno, Parizo, Strassburg. Li akiris medicinan diplomon en Vieno en 1884, poste li samloke estis asistanto. Inter 1886 kaj 1890 li laboris kaj instruis en kliniko de Heidelberg, kie fine li estis docento kaj privata profesoro. Hejmenveninta li establis propran privatan kuracejon, kiun li gvidis ĝis 1914, krome en 1892 li estis nomumita hospitala ĉefkuracisto. En 1894 li iĝis privata profesoro de Reĝa Universitato de Budapeŝto, en 1901 titulara eksterordinara profesoro. Ekde 1905 li estis ankaŭ ĉefkuracisto en Malsanulejo Rókus. En 1912 li baroniĝis. Li okupiĝis ĉefe pri malsanoj en ventro, li operaciis eĉ ĉefministron Géza Fejérváry.

Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Experimentelle und histologische Untersuchungen über compensatorische Muskelhypertrophie bei Darmstenosen* (1886)
* *Radikaloperation der Blasenspalte – Ectipia vesicae – durch Implantation der Harnleiter in den Dickdarm* (1899)
* *Az appendicitis sebészi kezelésének néhány fontosabb kérdése* (1907)
* *Adatok a heges pylorusszűkületek műtéti kezeléséhez* (1999)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En la scienca esplorado de sonĝoj la termino **Palp-hipotezo** signifas la eblan interrilaton inter la okulmovoj en sonĝo kun la okulmovoj de sonĝanto, kiu estas en REM-dormo.

George Trumbull Ladd supozis rilaton jam en la jaro 1892. En la lastaj jardekoj la interrilato estis esplorita por solidigi la hipotezon. Laŭ aktualaj esplorrezultoj la kunigo inter la sonĝenhavo kaj okulmovoj evidentas, sed la forteco ankoraŭ estas malklara.

En la scienca esplorado Stephen LaBerge kaj Philip Zimbardo povis konfirmi la rektan interrilaton per lucidaj sonĝoj. Pro la scio de la sonĝostato kaj kun tio ligita sonĝkontrolo, t.e. la imaga rigarddirekto de sonĝanto kaj kun tiu imago korelativata, reale mezurebla okulmovado, ili malkovris en la jaro 1990, ke devas ekzisti tiu rilato.

Referencoj
----------

1. ↑  Schredl, M.: *Experimentell-psychologische Traumforschung*, p. 56–58.
2. ↑  LaBerge, S. & Zimbardo, P.: *Smooth Tracking Eye-Movements Discriminate Both Dreaming And Perception From Imagination*.
**Diapozitivo** (aŭ **lumbildo**) estas projekciebla bildo sur travidebla materialo,
kiu montras la naturajn kolorojn kaj ne, kiel ĉe negativfilmo, la inversajn kolorojn.
Ĉe ordinara kemia fotado ekestas negativaj bildoj, kies koloroj estas inversigitaj (blanka ↔ nigra, ruĝa ↔ verda, ktp.).
Ekzistas du manieroj por produkti diapozitivon:

* Inversigo de negativa filmo per projekciado al alia filmo kaj dua rivelado (dufoja inversigo, same kiel ĉe foto-papero);
* Uzo de inversiga filmo, kiu tuj produktas pozitivan bildon; inversigaj filmoj kaj ilia rivelado estas pli kompleksaj ol negativaj filmoj.

Por projekcii moviĝantajn filmojn aŭ fiksajn seriojn de rigidscena filmo oni aranĝas la diapozitivojn sur filma bendo.
Por povi libere kombini bildojn por projekciado oni muntas unuopajn bildojn en kadron, kiu ebligas facilan, eĉ aŭtomatan enŝovon en taŭgan diaprojekciilon.

La prefikso "dia" venas el la helena lingvo kaj signifas "tra", pro la trairo de la lumo ĉe projekciado.

Vidu ankaŭ
----------

* Diafilmo
**Diaocha-lago** estas eta lago en Ĉinio.

Diaocha-lago estas la unika fiŝbreda eksperimentejo de Ĉinio. Ĝi kuŝas en Hanchuan-gubernio de Hubei-provinco, Ĉinio, je 50 km de Wuhan, ĉefurbo de la provinco. En la 1950-aj jaroj tie ofte okazis inundo. En la 70-aj jaroj oni komencis ordigi la lagon, al kiu etendiĝis neniu vojo. Nun ĉirkaŭ la lago ne nur konstruiĝis ŝoseoj kondukantaj al ĉiuj vilaĝoj de la regiono, sed ankaŭ funkcias 35-kilovolta transformatora substacio, programregaj telefonoj kaj televida transsenda stacio. Plej laŭdinde estas, ke en la lago-regiono konstruiĝis akvoproviza kaj akvodrena sistemoj: Kvar trunkaj kanaloj kun larĝo de 220 m kaj totala longo de 44 km kiel smeraldaj rubandoj inkrustiĝas ĉirkaŭe de la lago; en la lago formiĝis reto el bonorde interkruciĝantaj dratoj, kaj ĉe ekstremoj de la reto stariĝis 46 kluzoj kaj pumpstacioj kaj 3 grandiozaj inund-ellasaj kluzoj. En la 1990-aj jaroj germana fakulo pri fiŝbredado vizitis la lagon kaj laŭdis: "Tia lago estas malofte vidata."

En la lago, 16 km longa kaj 6 km larĝa, bredigas 25 specioj da akvoproduktaĵoj, kiaj karpoj nigraj, herbovoraj kaj blankaj, grandkapaj fiŝoj, ĥelonioj, kraboj kaj mugiloj. La tieaj lotusoj kaj perloj estas famaj tra la tuta lando.

Nemalmultaj etaĝdomoj estas konstruitaj super la lago, kun originala trajto de akvolando. 
Por altigi profiton de la akvoriĉfontoj, en la lastaj jaroj oni faris reformadon al ĉ. 666 hektaroj da surfaco de la lago. Oni dividis gin en malgrandajn basenojn kaj pli profunde fosis ilin. Samtempe oni energie disvastigis bredadon de famaj, bonrasaj kaj originalaj specioj de akvoproduktaĵoj kaj starigis nombron da fiŝbredaj bazoj altproduktaj, stabilaj kaj profitdonaj. Mi vizitis la nove konstruitan industrian kulturbazon de helonioj, kiu areas 6,66 hektarojn. En gia varmodomo pli ol 45 000 ĥeloniidoj sane kreskas en dekoj da cementitaj basenoj. La jara produktovaloro de la kultura bazo de ĥelonioj superis dek milionojn da juanoj, 100-200-oble pli multe ol tiu de la ordinara bredado.

En la regiono de Diaocha-lago jam formiĝis integra sistemo de produktado, provizado kaj vendado. Tie harmonie laboras la kompanioj, produktaj bazoj kaj kamparanaj familioj. En 1995 la laboristoj de kompanioj kaj individuaj fiŝistoj enspezis po 6 000 juanojn, dekoble pli multe ol en 1980.
Lokanoj diris, ke Diaocha-lago abundas je fiŝoj en ĉiuj sezonoj. En aŭtuno tie ĉarmas akvo kaj grasas fiŝoj, oni povas remi, pluki lotus-torusojn, fiŝhoki kaj manĝi akvoproduktaĵojn. Mi venis pli frue kaj ne ĝuis la poezian pejzaĝon de verdaj lotusfolioj kaj aparte ruĝaj lotusfloroj sub la sunradioj, tamen mi ĝuis bongustan heloniajon en ĉelaga restoracio.
**Manzanillo** [manzaNIljo] estas municipo en la oriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campo de Peñafiel* (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Manzanillo* estas etimologie komprenebla kiel *Pomarbeto*, sed laŭ la stiligita bildo kaj ĉefe de la oficiala priskribo de la blazono temas pri olivarbo de variaĵo "manzanilla" (pometeca olivo).

Manzanillo en la provinco Valadolido.
La komarko *Campo de Peñafiel* de la provinco Valadolido, malhelblue, sudoriente.
Pordego de la preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,8 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 49 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 200 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 54 km de Valadolido, provinca ĉefurbo, kaj 6 km de Peñafiel, komarka centro; kaj kuŝas inter municipoj Langayo kaj Peñafiel. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rojo *de la Vega*.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, kaj vitejoj laŭ protektita devennomo *Ribera del Duero*) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de kie videblas la kastelo de Peñafiel.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766103
 |
**Manuo** (sanskrite मनु, *manu*) estas hinduisma termino kiu, inter pluraj signifoj, signifas la unuan homon. La vorto *homo* en Sanskrito estas मानव (*mānava*), kiu signifas *de manuo* aŭ *manuido*.

En pli modernaj tekstoj, la termino estas titolo de dek kvar legendaj kŝatrijoj kiuj regis la mondon aŭ la unuaj prauloj de legendaj dinastioj, kiuj rekomenciĝas en la komenco de ĉiu kalpo. Laŭ la *Puranoj*, ĉiu kalpo estas dividita en dek kvar manvantarojn, kaj ĉiu manvantaro estas regita de malsama manuo. La termino aperas en la *Leĝoj de Manuo* kiel prefiksa titolo, kaj parolas pri la unua manuo, la manuo Svajambuvo, la filo de Brahmao.

La nuna manuo
-------------

La nuna universo estas regita de la 7-a manuo, la manuo Vajvasvato, kiu en la *Purano de Viŝnuo* estis la raĝo de Dravido antaŭ ol la tutmonda diluvo, kaj estis avertita pri la diluvo de Macjo, la fiŝa avataro de Viŝnuo, kaj konstruis boaton por savi la *Vedojn*, sian familion, kaj la sep saĝulojn kun la helpo de Macjo. La rakonto aperas en barataj klasikaj tekstoj, kiel la *Mahabarato* kaj la *Puranoj* kaj similas tiujn pri la diluvoj de Gilgameŝ kaj la arkeo de Noa.

Notoj
-----

1. ↑  Ankaŭ nomita Ŝradadevo aŭ Satjavrato.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri hinduismo |

Referencoj
----------

1. 1 2  Dalal 2010, p. 242.
2. 1 2  Dalal 2010b, p. 229.
3. 1 2  Daniélou 2003, p. 19.
4. ↑  Klostermaier 2007, p. 97.

### Bibliografio

1. Dalal, Roshen.  (2010) *Hinduism: An Alphabetical Guide* (angle). Penguin Books, p. 242. ISBN 978-0-14-341421-6.
2. Dalal, Roshen.  (2010b) *The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths* (angle). Penguin Books, p. 229. ISBN 978-0-14-341517-6.
3. Klostermaier, Klaus K..  (2007) *A Survey of Hinduism: Third Edition* (angle). SUNY Press, p. 97. ISBN 978-0-7914-7082-4.

* Kategorio Manuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690475
* GND: 118892037
* LCCN: n81022816
* VIAF: 298796113
* ISNI: 0000 0001 0797 8325
* SUDOC: 035047623
* BNF: 125731195
* BIBSYS: 90685709
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en urbo Tiszacsege (Hungario).

Historio
--------

La unua ŝtona konstruaĵo de la iama Csege estis la katolika gotika preĝejo, pri kiu la unua mencio okazis en la 1330-aj jaroj. Skizo farita en 1528 prezentas la kirkon defend-kirko, la tataroj detruis ĝin en 1596. La reveninta loĝantaro iomete rekonstruis ĝin en 1621, sed la konstruaĵo estis kovrita per pajloj, anstataŭ turo estis nur sonorilostablo. La nun videbla baroka formo (iom pli granda) estis farita inter 1856 kaj 1887. En 1975 renovigaj laboroj okazis, tiam oni trovis la gotikajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed apude estas videbla monumento pri falintoj dum la mondomilitoj. Apud la kirko tombejo funkciis ĝis 1787. En mezo de la fasado estas la kvadrata turo, kiu iomete reliefas. Meze la enirejo funkcias. La absido estas okangula. Interne laŭ la kalvinana kutimo la muroj estas blankaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **2-a simfonio en C-maĵoro** estis komponita far Robert Schumann en la jaroj 1845 kaj 1846. Laŭ kronologia vidpunkto temas pri la 3-a simfonio de Schumann, ĉar li verkis la simfonion en d-minoro pli frue, nome en 1841. Ĉi tiu tamen restis komence nepublikigita, nur en 1851 Schumann prilaboris ĝin, tiel ke ĝi publikiĝis kiel lia 4-a simfonio.

Ekestohistorio
--------------

La simfonio en C-maĵoro ekestis en la tempo, en kiu la sanstato de Schumann atingis unuan malaltan punkton; la kaŭzo por tio verŝajne originas en la anima kaj ankaŭ korpa depresio de la artisto. Tiurilate oni povas interpreti la simfonion helpe de liaj fantaziaj fratoj Florestan und Eusebius. Kelkaj interpretadoj asertas, ke ĉiu temo, ĉiu humoro estis "komponita" de unu el tiuj du. Krome ekkoneblas granda influo sur la simfonion per la verkoj de Johann Sebastian Bach. Schumann mem diris, ke li kuracos sin de sia depresio, studante Bach-on kaj verkante ĉi tiun simfonion.

Strukturo
---------

La simfonio konsistas el kvar movimentoj, el kiuj la 2-a kaj 3-a movimentoj male al la principoj de klasika simfonio estas interŝanĝitaj, kiel tion faris ankaŭ jam Beethoven en sias 9-a simfonio kaj Felix Mendelssohn Bartholdy en sia reformacia simfonio. La kvar movimentoj titoliĝas:

1. *Allegro ma non troppo* (kun malrapida kaj solena enkonduko)
2. *Scherzo (Allegro vivace)*
3. *Adagio espressivo*
4. *Allegro molto vivace*

Eksteraj ligiloj
----------------

* 2-a simfonio (Schumann): Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
**CSERNÁK Béla** (ĉerma:k) estis hungara reformita pastro, administrinto-episkopo naskita en Hosszúhát la 25-an de decembro 1875 kaj mortinta en Oradea la 19-an de februaro 1967.

Kariero
-------

Csernák finis teologion en 1897 en Debreceno kaj poste studis en jaroj 1899-1900 en Bazelo. Inter 1901-14 li estis pastro en Furta, inter 1914-18 en Berettyóújfalu, inter 1918-22 en Váradolaszi. En jaroj 1922-24 li estis dekano de la diocezo Bihor, de 1923 ĉefnotario de la eklezidistrikto de Királyhágó regio. En 1945 oni elektis lin episkopo, sed oni ne konfirmis tiun kaj tial li abdikis en 1947. En 1950 li pensiuliĝis. Li estis redaktoro de la gazeto *Református Híradó* (de 1921) kaj de la gazeto *Református Árvaházi Képes Naptár* (Reformita Orfeja Bildkalendaro) (1928-47).

Verkoj
------

* *A speyeri protestáció* (Nagykároly, 1929);
* *Az erdélyi és a királyhágómelléki református egyházkerületek együttmunkálkodása a történelem folyamán* (Nagyvárad, 1929);
* *A református egyház Nagyváradon 1557-1660* (Nagyvárad, 1934);
* *Két nagyvárádi énekköltő lelkipásztor* (Nagyvárad, 1943)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 341580
 |
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en Sátoraljaújhely (Hungario).

Unu el la enirejoj

Historio
--------

La unua mencio pri protestanta predikisto en tiu loĝloko okazis en 1522. En fino de la jarcento la protestantoj jam vivis plimulte kaj ili uzis la katolikan kirkon. Depost fino de la turka erao la kontraŭreformacio reakiris ĝin. La kalvinanoj povis konstrui propran kirkon nur depost nova leĝo el 1781. La preĝejo estis konstruita inter 1784-1789. Ferenc Kazinczy estis zorganto ĉi tie inter 1814-1818. La orgeno ekfunkciis en la 1910-aj jaroj. En 1963 ŝtormo plene detruis la tegmenton. La kirko estis plene renovigita en 2002 kaj 2003.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo etendiĝas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per ŝtona muro. En la korto estas videbla busto pri Sándor Petőfi ekde 1972. La fasado estas simetria, tamen nevidebla pro la antaŭa domo. Meze la turo havanta 2 sonorilojn nur iomete reliefas. La turpinto estas piramida. La navo havas 2 enirejojn kaj finiĝas en trapeza absido.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* oficiala paĝo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Châtonnaye** estas komunumo en la distrikto Glano en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 752 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Châtonnaye situas sur la montetoj inter la valo de Brojo en nordo kaj la valo de Glano en sudo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Châtonnaye (sur alteco de 692 m s.m.) kaj la vilaĝetoj Le Bas (sur alteco de 662 m s.m.), Le Haut (sur alteco de 718 m m s.m.) kaj La Brévire (sur alteco de 746 m m s.m.).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,31 km², de kiuj 23,1% estas kovritaj de arbaro, 70,9% servas por agrikulturo kaj 6,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Châtonnaye limas en nordoriento al Torny, en sudoriento al La Folliaz, en sudo al Villaz-Saint-Pierre, en okcidento al Villarzel (VD), en nordokcidento al Marnand (VD), kaj en nordnordokcidento al Trey (VD).

Trafiko
-------

Tra Châtonnaye pasas la kantona ĉefvojo n-ro 188 de Romont al Payerne. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 10 kilometrojn sude de la komunumo apud Payerne. Per la poŝtaŭtolinioj de Payerne al Avry kaj de Romont al Avry la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Châtonnaye datiĝas el la jaro 1228 kiel *Chastenaie*. Apud la arbaro Le Pralet estis trovita tombejmonto, en kiu estis trovita ora kolringo el la Hallstatt-epoko. Dum mezepoko Châtonnaye formis apartan senjorujon. Post la konkero de la regiono fare de Berno kaj ĝia koncedo al Friburgo en la jaro 1536 Châtonnaye estis atribuita al la Voktejo Romont, kiu post la Helveta Revolucio de 1536 fariĝis distrikto kaj en la jaro 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la distrikto Glano.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 24-an de decembro 2012
3. ↑  Fonto: *Evelyne Maradan*: *Châtonnaye* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-04)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Châtonnaye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Châtonnaye

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Châtonnaye** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Glano |
| --- |
| Auboranges • Billens-Hennens • Chapelle • Châtonnaye • Ecublens • Grangettes • La Folliaz • Le Châtelard • Massonnens • Mézières • Montet • **Romont** • Rue • Siviriez • Torny • Ursy • Villaz-Saint-Pierre • Villorsonnens • Vuisternens-devant-Romont |  |

 |
**Béla Bay** [baj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bay Béla** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo, spadisto), olimpiano, trejnisto, altlerneja instruisto. Lia nobela nomo estis *ludányi* [ludAnji].

Béla Bay naskiĝis la 8-an de februaro 1907 en Szinérváralja (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Seini en Rumanio), li mortis la 26-an de julio 1999 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Bay skermis en sportklubo ekde 1924. Inter 1933-1948 li estis membro de la hungara nacia teamo, dum li estis hungara ĉampiono kvarfoje (1935, 1937, 1941 kaj 1944). En la universiado li akiris arĝentan medalon teame en 1933. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1948 kiel skermisto kaj samtempe trejnisto. Li forlasis la aktivan skermon en 1952, poste li estis trejnisto kaj signifa gvidanta figuro de la hungaraj skermistoj. Li havis trejnistan diplomon, kiun li levis al majstra grado en 1961. Li ankaŭ instruis en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto kiel docento. Li edziĝis en 1969. Li ricevis premiojn inter 1941-1997.

Liaj libroj
-----------

* *Tőr- és párbajtőrvívás* (kunaŭtoro, 1953)
* *Páston és páston kívül* (kunaŭtoro, 1979)

Liaj disĉiploj
--------------

* Judit Ágoston
* Ildikó Bóbis
* Sándor Erdős
* Csaba Fenyvesi (skermisto)
* Jenő Kamuthy
* Magda Maros
* József Sákovics

Memorigiloj
-----------

* busto en Budapeŝto (2000)
* premio "Bay Béla"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Béla Bay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802164
* LCCN: n79136662
* VIAF: 18509536
* ISNI: 0000 0000 7985 4332
 |




* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Rumanio, en Transilvanio, en vilaĝo Sâncraiu (Cluj) (ĝis Traktato de Trianon la loknomo estis laŭ tiama oficiala hungara lingvo: Kalotaszentkirály).

Historio
--------

La katolika kirko konstruiĝis en la 13-a jarcento (laŭ kelkaj iom pli frue). La plej malnova sonorilo estas aŭdebla depost 1481. En la 16-a jarcento la kalvinanoj transprenis la preĝejon. La turo estis konstruita en 1762. Dum la hungara revolucio ĝi bruldetruiĝis, tial oni konstruis pli novan preĝejon, sed partoj restis el la malnova. La orgeno muzikas ekde 1876.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo havas ekstere muron. En la korto malgranda sonorilostablo situas, kie la plej malnova sonorilo estas videbla. La kvadrata turo situas super la enirejo. La preĝejo havas unu navon. La kasona plafono estas nova, ĉar ĝi estis pentrita en 1994 fare de András Mérey.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* La pentrita baldakenoLa pentrita baldakeno
* La predikejoLa predikejo
**Béla Benczúr** [bencUr], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Benczúr Béla Tivadar** estis hungara arkitekto, pentristo, altlerneja instruisto. Lia frato estis Gyula Benczúr.

Palaco Wenckheim (nun Ĉefurba Librejo Ervin Szabó) pentrita de Béla Benczúr
Béla Benczúr  naskiĝis la 6-an de aprilo 1854 en Kassa (Hungara reĝlando, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la 24-an de junio 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Benczúr frekventis teknikuniversitatojn en Zuriko kaj Munkeno. Inter 1881 kaj 1885 li estis asistanto en Reĝa Teknikuniversitato József, poste li instruis en Reĝa Industriarta Lernejo. Li ankaŭ pentradis akvarelojn kaj aliajn pentraĵojn. Ekde 1900 li ekspoziciis en Arthalo Budapeŝto. Li planis vilaojn ekzemple por sia frato. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

Lia libro
---------

* *A művészi ipar és decoratív művészetek stíltana* (1897)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Erdei út*
* *Benczúr Gyula nyaralója Ambachban*
* *balatonszemesi nyaraló*
* *Ĉefurba Librejo Ervin Szabó* (vidu la bildon!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Vilao de Gyula Benczúr en AmbachVilao de Gyula Benczúr en Ambach
* Erdei tájErdei táj
* Béla Benczúr kun Olga BenczúrBéla Benczúr kun Olga Benczúr
* balatonszemesi nyaralóbalatonszemesi nyaraló

* Kategorio Béla Benczúr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Friedrich KOJA** (naskiĝinta la 19-an de januaro 1933 en Leoben, mortinta la 12-an de aprilo 1999) estis aŭstra juristo kaj universitata profesoro. Li profesoris en Salcburgo pri publika juro de 1968 kaj rektoris ĉe la Salcburga universitato en 1971/72 kaj denove inter 1983 kaj 1985.

Vivo
----

Post studo de jursciencoj kaj ekonomiko ĉe la Universitato de Innsbruck li doktoriĝis en 1955. En 1956 li doktoriĝis ankoraŭ pri ekonomiko. Samjare li sekvis sian insbrukan profesoron Walter Antoniolli Vienon; Antoniolli iĝis profesoro ĉe la Universitato de Vieno, Koja fariĝis sekretario de Antoniolli ĉe la plej supera kortumo pri konstitucia juro. Inter 1965 kaj 1968 Koja estis prezidanteja estro kaj tiel la plej supra nejuĝista persono ĉe la kortumo. Tiutempe Koja okupiĝis paralele pri habilitiĝo kiu sukcesis Viene en la 1966-a jaro; fine li ekrajtis docenti rpi konstitucia kaj administra juroj kaj ŝtataj teorioj.

En 1968 li vokiĝis Salcburgon kie li profesoris ĝis 1999.

Jurfakultate li dekanis en 1974/75 kaj en februaro 1980 ŝtatprezidanto Rudolf Kirchschläger proponis lin, laŭ propono de la federacia registaro, rezerva membro de la plej supera konstitucikortumo de Aŭstrujo. Ekde 1990 Koja estis ankaŭ koresponda membro de Aŭstria Akdemio de Sciencoj.

Literaturo
----------

* Kurt Heller: *Der Verfassungsgerichtshof. Die Entwicklung der Verfassungsgerichtsbarkeit in Österreich von den Anfängen bis zur Gegenwart*, Verlag Österreich. Vieno 2010, ISBN 978-3-7046 (kp. ĉapitro *Kurzbiographien der Mitglieder und Ersatzmitglieder des Verfassungsgerichtshofs 1945–2010*, p. 638)

Referencoj
----------

1. ↑  protokolo stenografia pri kandidatiĝkonkurso, p.13-14

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817917
* GND: 118564714
* LCCN: n80116766
* VIAF: 7452185
* ISNI: 0000 0001 0866 9188
* SUDOC: 031653693
* NKC: mzk2012720518
 |
Veliko Trebeljevo - la Eklezio de St. Kruco
**Veliko Trebeljevo** estas la vilaĝo, kiu situas en la Urba municipo de Ljubljana. Ĝi okupas areon de 0,76 km², kaj en la komenco de 2018 loĝis 118 homoj.

Loko, priskribo
---------------

Ĝi situas en Regiono Osrednjeslovenska, ĉirkaŭ 20 km oriente de la centro de Ljubljana. La vilaĝo situas sur la kresto inter la valoj de la riveretoj Reka kaj la Besnica. La alteco de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 600 m super marnivelo.

En la mezo de la vilaĝo staras la Eklezio de St. Kruco, konstruita de stirianaj monaĥoj. La vilaĝo estas domina domo, kiu traktas kamparan turismon. La kolonio estas la komenca punkto por multaj ekskursoj al naturo, precipe al la fama Obolno (776 m super marnivelo).

Ĉiutage, regula linio n. 26 el Ljubljana iras al la vilaĝo.

Veliko Trebeljevo estas najbaraj vilaĝoj: Malo Trebeljevo norde, Gozd-Reka norde kaj oriente, Mali Vrh pri Prežganju sude kaj sudokcidenta.


Ĉirkaŭ **Veliko Trebeljevo**|  | Malo Trebeljevo, Gozd-Reka |  |
|  | Veliko Trebeljevo | Gozd-Reka |
| Mali Vrh pri Prežganju | Mali Vrh pri Prežganju |  |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Veliko Trebeljevo en la slovena Vikipedio.*
```
**Friedrich LIST** (naskiĝinta en la 6-a de aŭgusto 1789 en Reutlingen, mortinta en la 30-a de novembro 1846 en Kufstein) estis germana ekonomia teoriisto kaj politikisto. Li konsideratas fondinto de la germana politika ekonomio kan pioniro de la ekonomia unuigo de Germanlando.
```

Biografio
---------

*Nationale System der politischen Ökonomie*, 1930
La filo de tanisto instruis sin mem kaj engaĝiĝis frue por la nacia-liberaj ideoj de revolucia vekiĝo en Germanlando. En 1817 li iĝis profesoro pri ŝtata ekomonio en Tübingen, kiun postenon li perdis jam en 1820. Kialo estis la fondo de la *Ĝenerala germana asocio komercada-metiada* (germane: *Allgemeiner Deutscher Handels- und Gewerbeverein*) en Frankfurt am Main kune kun entreprenestroj kaj komercistoj. Tiu asocio reklamis por la nuligo de ne malpli ol 38 doganaj limoj ene de la Germana Federacio. La fondo de la Germana Doganunio en 1834 realigis tiun celon finfine.

Pro liaj postuloj je demokratiaj reformoj li perdis la stato de deputito en la landa asembleo de Virtembergo (ekde 1820) kaj eĉ malliberigitis en 1822 dek monatojn en citadela prizono. En 1825 li devis fuĝi en Usonon el kie li revenis kiel usona konsulo en 1832. Li ankaŭ planis instali tutgermanan fervojan liniaron; por tio li fondis en 1834 en Leipzig la asocion *Leipzig-Dresdner Eisenbahngesellschaft*.

En lia majstroverko ekonomiteoria *Das nationale System der politischen Ökonomie* (1841, nefinite) li kontraŭ la klasika doktrino de Adam Smith pri la libera komerco metis sian *Teorion de la produktivaj fortoj* kun plia respekto de ekonomia praktiko.

Por subteni la evoluigon de la nacia industrio li propagandis la instalon nedaŭraj doganoj por protekti sin kontraŭ superpezaj eksterlandaj konkurentoj. Tion li taksis necesa paŝo por fondota doganlibera Centra Eŭropo.

Fonto
-----

Eschenhagen, Wieland: "List, Friedrich", en: *Microsoft Encarta 2007*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Friedrich List en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Friedrich List en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe *NDB*.
* Hejmpaĝo de *List-Gesellschaft*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500841
* GND: 118573489
* LCCN: n50051360
* VIAF: 22206527
* ISNI: 0000 0001 2099 8224
* LIBRIS: 296085
* SUDOC: 031850871
* BNF: 12298931b
* NLA: 35308114
* NDL: 00447833
* NKC: skuk0000806
 |
**Béla Böszörményi-Nagy** [bosormEnji-nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Böszörményi-Nagy Béla** estis hungardevena usonano, pianisto, altlerneja instruisto.

Béla Böszörményi-Nagy  naskiĝis la 9-an de aprilo 1912 en Sátoraljaújhely, li mortis la 6-an de januaro 1990 en Bostono (estas ankaŭ aliaj datenoj pri la mortotago!).

Biografio
---------

Béla Böszörményi-Nagy akiris filozofian kaj pianistan diplomojn en Scienca Universitato Ferenc József respektive en Muzikakademio de Budapeŝto en 1937. Inter 1935-1937 li studis helpe de stipendio. Liaj plej gravaj muzikinstruistoj estis Imre Keéri-Szántó, Leó Weiner, Zoltán Kodály kaj Ernő Dohnányi. Post ambaŭ diplomoj li ekinstruis en la Muzikakademio, samtempe li koncertis krom Hungario ekzemple en Amsterdamo, Berlino, Vieno, Helsinko, Varsovio. Post la 2-a mondmilito li estis nomumita katedrestro, sed en 1948 li migris al Kanado, respektive al Usono. Li instruis en Universitatoj de Toronto (1948–1953), de Bloomington (1953–1962), de Bostono (1962–1974), de Norda Karolino (1974–1978), de Vaŝingtono (1978–1989). En Bloomington li renkontiĝis kun Ede Zathureczky, ili faris komunan koncerton en Novjorko en 1958. Ekde la 1970-aj jaroj li ofte revizitis Hungarion. Li havis edzinon.

Repertuaroj
-----------

Verkoj de Johann Sebastian Bach, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Beethoven, Franz Schubert, Frédéric Chopin, Johannes Brahms, Claude Debussy, Maurice Ravel, Béla Bartók, Zoltán Kodály, Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Mihály Bächer
* Ervin László
* Zdenkó Tamássy
* Kornél Zempléni

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632082
* LCCN: n2005000725
* VIAF: 38777373
 |
**Naturparko La Vanille** (angle *La Vanille Nature Park*) estas zoologia parko kreita en 1985 kaj situanta en la sudo de Maŭricio, apud la vilaĝo Rivière-des-Anguilles en distrikto Savanne.

Priskribo
---------

Ĉi tiu bestoĝardeno, kies ĉefa allogo estas Nilaj krokodiloj, situas meze de la naturo, en pitoreska ĉirkaŭaĵo, kie eblas vagi, piede aŭ sur la dorso de azeno, en tropika pluvarbaro riĉa je specioj de endemiaj arboj, plantoj kaj floroj.

Krom krokodiloj, la parko enhavas ankaŭ multajn aliajn bestojn, inkluzive de kajmanoj, igvanoj, kanbufoj, testudoj de Madagaskaro kaj Sejŝeloj, dolĉakvaj testudoj, gekoj de Île Ronde, vespertoj de Rodriges, angiloj, karpoj, simioj, ranoj, aproj, mungotoj, cervoj, kaproj, ŝafoj kaj azenoj, ne menciante 20 000 speciojn de insektoj kaj papilioj.

La parko posedas restoracion, «le Crocodile affamé» (esperante *la malsata krokodilo*), kiu servas pladojn faritajn el krokodila viando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Naturparko La Vanille en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La Vanille Nature Park en la franca Vikipedio.*
**Gyula Konkoly-Thege** [djula konkoli-tege], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konkoly-Thege Gyula** estis hungara statistikisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1938). Lia onklo estis astronomo Miklós Konkoly-Thege.

Gyula Konkoly-Thege  naskiĝis la 21-an de decembro 1876 en Hungara reĝlando, en Aranyosmarót (nuntempa Zlaté Moravce en Slovakio). Li mortis la 6-an de decembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Konkoly-Thege akiris diplomon en 1907 en universitato en Budapeŝto, baldaŭe li doktoriĝis el ekonomio en 1926. Pli frue jam en 1898 li komencis sian karieron en la statistika oficejo. Paŝo post paŝo li ricevis pli altajn postenojn, fine de 1936 ĝis la pensiuliĝo li estis prezidanto de la oficejo. Lia statistika metodo eĉ eksterlande etendiĝis. Li ekinstruis en la universitato en 1930. En 1939 li pensiuliĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magyarország földbirtokviszonyai és a földreform* (1925)
* *Magyarország külkereskedelmi forgalma és a mezőgazdasági kivitel jelentősége* (1930)
* *La statistique agricole en Hongrie* (1932)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gyula Konkoly-Thege en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 447615
* GND: 119396726
* LCCN: n2017074668
* VIAF: 77124399
* ISNI: 0000 0000 7861 0731
* ICCU: CUBV086363
 |
**Gyula Kómár** [djula kOmAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kómár Gyula** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Busto en Aszód pri Gyula Kómár
Gyula Kómár naskiĝis la 5-an de marto 1904 en Aszód, li mortis la 24-an de oktobro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Kómár akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1928, en la sekvanta jaro li doktoriĝis. Post la diplomo li estis asistanto samloke, sed en 1931 li studis bestkuracistan kirurgion en Vieno. Inter 1934 kaj 1945 li estis bestokuracisto unue en Gyoma, poste en Orosháza, poste li estis ĉefbestokuracisto de Csongrád, inter 1948-1957 li estis kirurgia klinikestro, katedrestro kaj profesoro en la altlernejo. Li apogis la hungaran revolucion en 1956, tial post la fiasko li estis forigita kaj poste li estis simpla veterinaro en Nyársapát, poste inter 1958–1968 hospitalestro en Cegléd. Lia filo kaj nepo same estis bestokuracistoj. Li ricevis premion en 1953. Li okupiĝis plej ofte pri kirurgio de bestoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Állatorvosi szemészet* (1953, 1953, 1961)
* *Állatorvosi sebészet I–II.* (1955–1960)
* *Tierärztliche Augenheilkunde* (kunaŭtoro, 1968, japane: 1971)

Memorigiloj
-----------

* busto en Cegléd (2005)
* memormedalo (2002)
* memortabulo en Cegléd (2008)
* memortabulo en Budapeŝto (1994)
* memortabulo en Aszód (1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2021-01-28 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Gyula Kómár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715104
* VIAF: 17743871
* ISNI: 0000 0000 7985 229X
* NDL: 00445011
 |
**Lasieso** [laSJEso] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Lasieso estas en la suda valo Guarguera sur ebenaĵo inter la riveroj Guarga kaj Gállego kiuj tuj poste kuniĝas. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas Castillo de Lerés.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Lasieso suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Lasieso oni malaltiĝis el 119 loĝantoj en 1960 ĝis nunaj 11 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj, la romanika preĝejo de la 11-a jarcento kaj nekropolo.

Fotaro
------

* Fasado de antikva domo.Fasado de antikva domo.
* Stokejo.Stokejo.
* Preĝejo de Sankta Petro.Preĝejo de Sankta Petro.
* Sonorilturo.Sonorilturo.
* Preĝejo de Sankta Petro.Preĝejo de Sankta Petro.
* Unu de la homformaj tomboj de la nekropolo.Unu de la homformaj tomboj de la nekropolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Lasieso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814822
 |
**Béla Boros** [boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boros Béla** estis hungara kuracisto, okulkuracisto, profesoro. Lia frato estis István Boros (biologo).

Béla Boros  naskiĝis la 21-an de decembro 1903 en Pécs. Li mortis la 25-an de septembro 1992 en Pécs.

Biografio
---------

Béla Boros frekventis cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li estis soldato en Szeged. Li studis unu studjaron en Scienca Universitato Ferenc József, fine li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Erzsébet en 1929. Post siaj studoj li laboris-instruis en kliniko de Pécs, en 1933 li akiris plian diplometon pri lerneja medicino. Li estis nomumita privata profesoro en 1941, eksterordinara profesoro en 1947. Li estis katedrestro post 2 jaroj, klinikestro inter 1951-1973. Li kandidatiĝis en 1952. Li estis ankaŭ dekano (1954–1956), rektoro (1949-1951, 1966–1973), dekano kun rektororajto (1954-1956), vicrektoro (1961-1964). Li ricevis 7 premiojn inter 1950-1983.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Fehér vérsejtek és tuberkulin. Adat a fehérvérsejtek biológiai reakcióihoz. – Vaccina keratitis és a reticulo-endothel rendszer.* (1940)
* *Hogyan fejlődött ki az emberi szem?* (1953)
* *Szemészet* (1957, 1962, 1967) - studenta lernolibro; kunlaboranto
* *Allergie und allergische Erkrankungen des Auges. 1–2.* (1959) - kunlaboranto
* *A Marfan-lencse extrakciójának szövődményes lehetősége* (1963)
* *Szemészeti jegyzet* (1970, 1974) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2017-05-31 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Babos** [djula baboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Babos Gyula** estis hungara ĵazgitaristo, altlerneja instruisto.

Gyula Babos  naskiĝis la 26-an de junio 1949 en Budapeŝto, li mortis la 12-an de aprilo 2018 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Babos komence lernis violonadon kaj pianadon, sed li aĝis 15, kiam li estis gitaristo en amatora orkestro. En 1966 li atingis la unuan lokon en ĵazkonkurso de Hungara Radio. En la sekvaj jaroj li estis ano en pluraj ĵaz- aŭ ŝlagrorkestroj. Li fondis la unuan muzikgrupon en 1979. En 1977 li ekinstruis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, tiel, ke li ne maturiĝis kaj ne havis diplomon. En 1988 aperis lia unua muzikdisko. Tiutempe li jam gitaris kun ankaŭ eksterlandaj muzikistoj, ekzemple kun Frank Zappa, James Moody, Tony Scott. Li ricevis 5 premiojn inter 1991-2017. Lia edzino estis Klári Katona.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Roland Balogh
* Gábor Gadó
* Péter Lukács

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Babos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633847
* LCCN: nb2015001542
* VIAF: 164170540
* ISNI: 0000 0001 1262 015X
* MBA: 3dc5fc0a-89f4-4cc4-a9c4-0e9a14f6e25d
 |
**Béla Biszku** [bisku], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Biszku Béla** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.

Béla Biszku inter laboristoj
Béla Biszku  naskiĝis la 13-an de septembro 1921 en Márok (nuntempe Márokpapi). Li mortis la 31-an de marto 2016 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Biszku frekventis bazlernejon, poste metilernejon. En 1937 li eklaboris en fabriko kiel ferlaboristo. Li aliĝis al la sindikato en 1943, en la sekva jaro al la subteraj komunistoj. Li partoprenis en la rezista movado. Post la 2-a mondmilito komence li havis partiajn postenojn. Inter 1953 kaj 1955 li frekventis partian altlernejon, poste li estis partiestro de Angyalföld. Post la Hungara revolucio de 1956 li estis partiestro de Budapeŝto, poste ministro pri enlandaj aferoj. Inter 1958 kaj 1985 li estis parlamenta deputito, krome tiutempe li havis altajn partiajn postenojn. En 1978 li trudemeritiĝis, ĉar li postulis pli krudan politikon, ol János Kádár. En 1989 li retiriĝis de la politiko. Post jaroj li estis akuzita pro milita krimago, eĉ antaŭ la morto li frekventis juĝejon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Béla Biszku en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 514552
* GND: 1063182158
* LCCN: no96042019
* VIAF: 38970369
* ISNI: 0000 0000 7991 6070
* BNF: 128143971
* BIBSYS: 98036061
 |