recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Marjorie Celona** (naskiĝis la 7-an de Januaro de la jaro 1981) estas uson-kanada verkisto. Ria debuta romano, *Y*, publikigita en 2012, venkis la literaturan premion *Akvoŝtonoj 11* kaj estis longlistigita kandidato por la *Unua Romana Premio de Flaherty-Dunnan* de *Centro por Fikcio*, la *Unua Romana Aljuĝo de Amazon.ca* kaj longlistigita kandidato por la *Premio de Scotiabank Giller*.

Naskita kaj edukita en Viktorio, Brita Kolumbio, Celona studis kreivan verkadon en la Universitato de Viktorio antaŭ ol ĉeesti la *Metiejon de la verkistoj de Iowa*. Ri publikigis rakontojn, librajn recenzojn, kaj eseojn en *La Rakontoj de la Premio de O. Henry*, *La Plej Bona Usona Nepostulata Legado*, *La Suda Recenzo*, *Harvarda Recenzo*, kaj aliloke.

Celona estis venkinto de la *Aljuĝo de Bronwen Wallace* en 2008 pro sia mallonga rakonto "Othello". Ria mallonga rakonto, "Counterblast," venkis *Aljuĝon de O. Henry de 2018*, kaj estis elektita kiel ĵuria favoraĵo laŭ aŭtoro Ottessa Moshfegh.

*Kiel Virino Iĝas Lago*, romano, estas aperonta en Marto 2020. Celona nuntempe instruas en la MFA-programo en la Universitato de Oregono.

Referencoj
----------

1. ↑  "The author who couldn’t let go of the question Y". *The Globe and Mail*, 11a de oktobro, 2012.
2. ↑  "Kim Thuy, Marjorie Celona among finalists for Amazon.ca First Novel Award". *National Post*, 27a de februaro, 2013.
3. 1 2 3  "Victoria author makes Giller Prize long list". *Victoria Times-Colonist*, 4a de septembro, 2012.
4. ↑   Penguin Random House Canada.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 680426
* GND: 1042423148
* LCCN: n2012017678
* VIAF: 106490839
* ISNI: 0000 0000 7468 7598
* SUDOC: 178035327
* BNF: 166907313
* BIBSYS: 14019163
* NKC: xx0185406
 |
**Herman THIERY** (Gent, 2a de septembro 1912 – 9a de aŭgusto 1978) estis flandra verkisto kiu konatiĝis sub la pseŭdonimo **Johan DAISNE**.

Herman Thiery naskiĝis en Gent. Kiel flandra verkisto li enkondukis la magian realismon en la nederlandlingvan literaturon. De tiu ĉi stilo jam atestas sian unuan romanon,
*De trap van steen en wolken* (1942). De 1926 ĝis 1930 li studis ĉe la Ateneo de Gento kaj ekde 1930 li plustudis ekonomion kaj slavajn lingvojn ĉe la Universitato de Gento. Tie li doktoriĝis en 1936 en komercaj sciencoj. En 1945 li estis nomumita kiel ĉefa bibliotekisto de la urbo Gent.

Li debutis kiel Daisne kun poezio, precipe kun *Verzen* en 1935 kaj poste kun kelkaj gravaj peomaroj kiel *Het einde van een zomer* (1940), *Ikonakind* (1946), *Het kruid-aan-de-balk* (1953) kaj *De nacht komt gauw genoeg* (1961).

Kulmino de liaj verkoj kiel romanverkisto estas: *De man die zijn haar kort liet knippen* (1947), kaj *De trein der traagheid* (1953) en la romanaro *Met dertien aan tafel*.

Johan Daisne aktivis kiel ĵurnalisto kaj krome ankaŭ verkis (radio)teatraĵojn kaj filmscenarioj. Ankaŭ la filmarto ludis gravan rolon, la filmfestivalon de Knokke li alprenis al sia koro. Li verkis kvarlingvan *Filmografan leksikonon de la monda literaturo* en tri partoj (1971, 1975, 1978). Laŭ certaj tio ĉi estis la vivoverko.

*De trein der traagheid* (kun Yves Montand kaj Anouk Aimée kiel ĉefroluloj, en 1968) kaj *De man die zijn haar kort liet knippen*" (de André Delvaux kun Senne Rouffaer kiel ĉefrolulo en 1965) estis filmitaj.

Johan Daisne mortis en Gent je la aĝo de 65.

### Literaturaj premioj

* Flandraj trijara ŝtata premio en 1946 por *Het zwaard van Tristan*.
* La filmigo de *De trein der traagheid* plurfoje estis premiita.
* Premio August Beernaert en 1951 por *De man die zijn haar kort liet knippen*.
* Literatura premio de la urbo Gento en 1954 por *Het kruid-aan-de-balk*.
* Premio Arthur Merghelynck en 1958 por *Lago Maggiore*.
* Flandra ŝtata premio en 1960 por *De neusvleugel der muze*.
* Internacia Kogge-premio de la urbo Minden (Germanio) en 1967 por lia tuta verko.

* Kategorio Johan Daisne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 47598
* GND: 105226068
* LCCN: n78095730
* VIAF: 17221348
* ISNI: 0000 0001 2021 6704
* LIBRIS: 183276
* SUDOC: 026809389
* BNF: 11898457j
* BPN: 77356688
* MBA: 79f16056-9105-4878-ac00-84d1176e34f7
* NKC: jo2008435192
 |
**KUTHY Lajos** (kuti) estis hungara roman- kaj dramverkisto, ano de MTA naskita en Érmihályfalva la 9-an de januaro 1813 kaj mortinta en Nadjvarado la 27-an de aŭgusto 1864.

Biografio
---------

Lajos Kuthy pristudis teologion, sed li iĝis guvernisto, jurpraktikanto, poste vicnotario en departemento Bihar. En 1836–37 li estis malliberigita por unu jaro pro partopreno en la junulara universitata movado. Post la liberiĝo li vivis en Nadjvarado, poste en Koloĵvaro li radektis la landkunvenan ĵurnalon. En 1838 li tranlokiĝis en Peŝton. En 1843 li estis sekretario de Lajos Batthyány. En 1848 oni nomumis lin oficejestro de ministeriprezidenta oficejo. En 1849 li estis ministeria sekcikonsilanto. Ekde 1845 li estis membro de Societo Kisfaludy. Post la senarmiĝo en Világos li mallonge kaŝis sin, poste li submetis sin al absolutismo.

Ĉefaj verkoj
------------

* K. L. munkái (Prózai művek, I–IX. Pest, 1841–53);
* Egy iskolai kaland (Bp. 1898)
* Polgári szózat Kelet' népéhez 1841

Bibliografio
------------

* Váli Béla: K. L. élete és munkái (Bp. 1888);
* Wallentinyi Dezső: K. L. életrajza (Rimaszombat, 1897);
* Meggyes Ede: K. L. mint regényíró (Bp. 1939).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Lajos Kuthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229287
* GND: 13422681X
* LCCN: nb2011007042
* VIAF: 29522559
* ISNI: 0000 0001 1613 5549
* SUDOC: 152026924
* BNF: 10243996d
 |
**Pál Ignotus,** hungare **Ignotus Pál,** Esperante ’’Paŭlo Ignotus’’ estis hungara verkisto, redaktoro, ĵurnalisto, kritikisto kaj tradukisto.

Pál Ignotus naskiĝis kiel *Veigelsberg Pál* la 1-an de julio 1901 en Budapeŝto. Li mortis la 1-an de aprilo 1978 en Londono.

Biografio
---------

Pál Ignotus devenis el juda familio, lia patro estis Ignotus. Pál Ignotus en 1919 estis partoprenanto de Hungara Sovetrespubliko. Poste li ĵurnaladis, liaj artikoloj aperis eĉ en Nyugat. En 1936 li fondis literaturan revuon. En 1938 li rifuĝis al Londono, kie li laboris en BBC, ankaŭ ĉe la hungara dissendo. Post la 2-a mondmilito li iĝis hungara diplomato en Londono ĝis 1949. Hejmenveninta li estis kondamnita je prizono pro spionado. En 1956 oni nuligis ĉiujn akuzojn. Li estis unu el la motoroj de la revolucio en la sama jaro. Poste denove li rifuĝis al Londono, kie redaktis ekzemple hungarajn periodaĵojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* tradukaĵoj ekzemple de Guy de Maupassant, William Somerset Maugham
* diversaj artikoloj ankaŭ angle

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 414299
* GND: 118995553
* LCCN: n50031574
* VIAF: 114514387
* ISNI: 0000 0001 1033 1290
* LIBRIS: 191181
* SUDOC: 031131611
* BNF: 12240682f
* NLA: 35218368
 |
**Johann Bernhard FISCHER VON ERLACH**, naskita kiel Johann Bernhard Fischer la 20-an de julio 1656 en Graz, mortinta la 5-an de aprilo 1723 en Vieno, estis aŭstra arĥitekto de baroko. En 1696 li estis nobeligita kaj ricevis la nom-aldonon *von Erlach*.

Fischer lernis la artmetion de sia patro Johann Baptist Fischer, skulptisto. De 1670/71 al 1686 li vivis en Romo, laboris en la metiejo de Philipp Schor kaj konatiĝis kun Gian Lorenzo Bernini. Li studis la antikvan kaj la tiutempan barokan arkitekturojn kaj pli kaj pli foriris de skulptado al arĥitekturo. En 1686 li revenis al Graz, kie li ricevis komision pri stukado de la tombo de Ferdinando la 2-a. En 1688 li iris al Vieno; tie li estis instruisto de Jozefo la 1-a, tiam tronheredonto. Okaze de ties kronado en 1690 li desegnis du triumfajn pordojn.

Inter 1693 kaj 1699 li konstruis kvar preĝejojn en Salzburg. En 1698 li komencis konstrui la urban palacon de Eŭgeno de Savojo en Vieno.

En 1705 li estis nomumita supera inspektisto de ĉiuj kortegaj konstruaĵoj, tamen ne ricevis komisiojn por novaj konstruaĵoj. Nur en 1709 li povis komenci la Bohemian Kancelarion en Vieno.

En 1721 li publikigis, post 16-jara laboro, sian teorian arĥitekturan ĉefverkon, kolekton da kuprogravuraĵoj titolitan "Entwurf einer historischen Architektur" (skizo de historia arĥitekturo). Tri sekcioj de la verko enhavis bildojn de gravaj historiaj konstruaĵoj, inkluzive de la sep mondaj mirakloj. Kvara sekcio prezentas proprajn verkojn.

En 1715 li gajnis konkurson pri la konstruado de la Karla Preĝejo en Vieno. Por ties desegno li ligis historiajn ekzemplojn al novaj arkitekturaj rimedoj. Fine li ricevis komisiojn pri la viena Hofburg kaj planis ties stalojn kaj la kortegan bibliotekon.

Ankaŭ sur teritorio de Bohemio kaj Moravio li postlasis plurajn elstarajn konstruaĵojn - menciendas palaco de Clam-Gallas en Prago, ampleksa rekonstruo de la kastelo en Vranov nad Dyjí kaj rajdeja komplekso en la kastelo Lednice. Inter liaj skulptistaj kreaĵoj elstaras monumenta akvofontano Parnas en Brno kaj tombomonumento de Jan Václav z Mitrovic en preĝejo de Sankta Jakobo en Prago.

Post lia morto lia filo Josef Emanuel transprenis liajn nefinitajn projektojn, precipe la Karlan Preĝejon.

Vidu ankaŭ
----------

* Maria Kirchenthal
* Kirko Sankta Marko (Salzburg)
* Karlskirche

* Johann Bernhard Fischer von Erlach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Johann Bernhard Fischer von Erlach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244932
* GND: 118533495
* LCCN: n50003095
* VIAF: 100183205
* ISNI: 0000 0000 8346 1566
* LIBRIS: 186946
* SUDOC: 02981426X
* BNF: 12351871z
* ULAN: 500011889
* NLA: 35085978
* NDL: 00513219
* RKD: 28130
* NKC: jn20000720074
* ICCU: PUVV317931
 |
**Lamberto la 2-a de Spoleto** estis imperiestro de la Sankta Romia Imperio ekde 891 ĝis 898 kaj reĝo de Italio ekde 892 ĝis 898.

Biografio
---------

Filo de Gvido la 2-a de Spoleto kaj de Ageltruda (eble en 880), estis tre junaĝe asociigita al la trono de la patro, kronita imperiestro en 891 de papo Stefano la 5-a. Post la morto de tiu papo en la sama jaro, ties posteulo, papo Formoso, estis devigita kroni lamberton reĝo de Italio. La papo, tamen, petis la intervenon de Arnulf de Karintio kiu descendis al norda Italio.

Okaze de la morto de la patro (novembro 894) de Lamberto, Berengaro el Friulo, la antikva rivalo de lia patro, provis okupi Pavion, la ĉefurbo de la regno, sed estis rapide forpelita de Lamberto, kiu povis profiti de la helpo de sia patrino kaj de la vasaloj al li ankoraŭ fidelaj.
Lamberto iris al Romo por havigi al si la imperiestran kronon el la manoj de la papo. Sed papo Formoso, kiu hezitis en la atendo de Arnulf, estis enprizonigita en la Kastelo de Sankta Anĝelo. Li estis liberigita en 896 de Arnulf kiu lin kronis imperiestro. Papo Formoso, tamen, mortos ne multe post, trafita de apopleksio dum Arnulf devis forlasi la militan kampanjon.

Ageltruda obtenis de la papo Stefano la 6-a, elektita per sia apogo, ke alestiĝu proceso kontraŭ lia antaŭulo: kiu estis (897) eltombigita, submetita al makabra proceso, kondamnita kaj lia korpo ĵetita al la rivero Tibero. La epizodo estas difinita en la historiografio kiel "la sinodo de la kadavro".

En 898 papo Johano la 9-a deklaris "neekzistanta" la kronadon de Arnulf kaj apogis Lamberton, kiu tamen abrupte forpasis en la sama jaro dum batuo. Arnulf, post la morto de Lamberto la 2-a, estis elektita imperiestro de la Sankta Romia Imperio.

Laŭ Liutprando episkopo de Kremono, *"Lamberto estis junulo eleganta kaj homo severa. Mortigite, li estis entombigita en Piaĉenco."* Kaj laŭdas lin.

Bibliografio
------------

* Tommaso Di Carpegna Falconieri, *Lamberto, re d'Italia, imperatore*, en la Dizionario biografico degli italiani, Vol. LXIII, pp. 208–211. Romo, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2004
* Venance Grumel *Traité d'Études Byzantines* I « La Chronologie » dans Bibliothèque Byzantine Presses universitaires de France, Paris 1958 « Empereurs d'occident IXe-XIIIe siècle » paĝo414 & « Rois d'Italie après Charlemagne » paĝo418.

Aliaj projektoj
---------------

KOMUNA:

Vidu ankaŭ
----------

* Stefano la 6-a
* Papo Formoso
* Arnulf de Karintio

* Kategorio Lamberto la 2-a de Spoleto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 519278
* GND: 115495622
* VIAF: 15499148
 |
**Martin von RANGO** (vere: *Martin Range*; naskiĝis la 18-an de oktobro 1634 en Colberg en Duklando Pomerio, hodiaŭ Kołobrzeg, mortis la 9-an de aŭgusto 1688 samloke) estis germana politikisto (princelektista konsiliano) kaj historiisto.

Vivo
----

Liaj gepatroj estis la ĉambristo Joachim Range kaj Sophie Heise (el Treptow an der Rega). En 1652 Martin estis sendita kune kun la fratoj al la latina lernejo de Halle (Saale) kiun estradis tiam Christian Friedrich Frankenstein. De decembro 1653 ĝis 1655 li studis en Jena kaj venis kun la fratoj la 25-an de oktobro 1655 al Gießen. Tie li finstudis la 12-an de julio 1657 per disputado pri la jura temo *De acquirendo rerum dominio ex jure gentium* (=kiel akiri aferojn laŭ la interpopola juro). 

Jam antaŭ la fratoj estis farintaj vojaĝon al Suda Germanio kaj Alzaco; la finon de julio ili faris novan vojaĝon tra Frankfurto al Nederlando kaj Brabanto - sed de tie ili devis reeniri pro militetoj. Tra Hamburgo, Lübeck kaj Mecklenburg Martin denove venis hejmen. En la naskiĝurbo li proklamitis en la 20.2.1659 kortega ĉefadvokato; samloke li nuptis en la 18.4.1659. Ili havis kvar infanojn, inter ili Jacob Joachim Rango.

Graveco
-------

Von Rango gravis kiel regiona historiisto. Li verkis:

* „Colberga togata, h. e. Nomenclator theologorum, jureconsultorum, medicorum, philosophorum", Colberg 1668, 4° (nomregistro kies dua volumo „Colberga armata, salsa, subterranea" estis planita sed neniam realiĝis - nur kelkaj folioj pri „Colberga religiosa" ja skribitis
* „Chronicon Colbergense", manuskripto pri la urbo, gravega por la 17-a jarcento
* „Colbergsches Feueralphabet", 1675, 4°
* „Origines Pomeraniae", Colberg 1684, 4° (dua eldono sub la titolo „Pomerania diplomatica", Frankfurto ĉe Odro 1707, entenanta de Conrad Samuel Schurzfleisch *Origines Pomeraniae* kaj de Egidius van der Mylen *Pomeranorum respublica* krom la ĉefan verkeron de Rango mem, *Diplomata quaedam vetustata Pomeraniae*.

Fonto
-----

Artikolo "Rango, Martin von" fare de Gottfried von Bülow en: *Allgemeine Deutsche Biographie*, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, vol. 27 (1888), p. 232–233, kio legeblas tie ĉi interrete.
**Sextus Marcius Martinianus**, aŭ **Martiniano** (m 325) estis romia imperiestro de julio al 18-a de septembro de 324. Li estis nomumita kunimperiestro fare de Licinio.

En 324 la dua enlanda milito inter Licinio kaj Konstantino estis plenokaza, kaj Licinio estis malvenkanta. Pro tio, li decidis anstataŭi Konstantinon (nur teorie) kiel **aŭgusto** de Okcidento kaj anstataŭe li nomumis Martinianon, kiu tiam estis *magister officiorum* alta funkciulo de lia kortego, kiel kunimperiestro iom post la Batalo de Adrianopolo en la 3-a de julio de 324.

Licinio sendis Martinianon al Lampsako (en la Dardaneloj) por ataki Konstantinon dum li trapasis la Bosporon. Martiniano ŝajne sukcesis, sed en la 18-a de septembro Licinio estis venkita lastfoje en la Batalo de Krisopolo. Konstantino unue promesis pardoni ambaŭ imperiestrojn kaj nur arestis ilin hejme, sendante Martinianon al Kapadokio. Pot jarduono Konstantino rompis sian promeson kaj mortigis ilin ambaŭ.

* Kategorio Martiniano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 494822
* VIAF: 316426327 304919469, 316426327
 |
**Lech Emfazy Stefański** (naskiĝis la 2-an de julio 1928 en Varsovio, mortis la 21-an de decembro 2010 en Załubice) – pola verkisto, publicisto, tradukisto de beletro, aŭtoro kaj kunaŭtoro de libroj pri parapsikologio kaj paranormaleco, aktoro kaj reĝisoro.

Biografio
---------

Unua etapo de lia edukado estis fino de profesia kemia lernejo jam dum la dua mondmilito. Li partoprenis ribelon de Varsovio kadre de Pola Enlanda Armeo kun pseŭdonomo Emfazy.

Li laboris en la teatro, kun Miron Białoszewski kunkreis en la jaroj 1954-1955 avangardan "Teatr na Tarczyńskiej" (Teatro sur la strato Tarczyńska), laboris en semajnrevuo "Po prostu", verkis librojn, artikolojn, scenariojn, reĝisoris spektaklojn, tradukis. Post la milito finis reĝisoran fakultaton en Ŝtata Supera Teatro-Lernejo en Varsovio (diplomiĝis en 1967).

Kunfondinto kaj ĉefa Omaĝisto de registrita en 1995 konfesio – Rodzimy Kościół Polski (Indiĝena Pola Eklezio).

En lia agado apartan lokon okupis esplorado de parapsikologiaj fenomenoj kaj publikaĵoj pri tio. Unu el pli konataj polaj parapsikologoj, kunkreinto kaj aktiva aganto de interalie Pola Psikotronika Societo kaj de grupo ATHANOR.

Entombigita la 28-an de decembro 2010 sur Evangeliisma-Augsburga Tombejo en Varsovio ĉe la strato Młynarska.

Libroj kaj publikaĵoj
---------------------

* *Od magii do psychotroniki (czyli Ars magica)* (De magio ĝis psikotroniko (aŭ Ars magica)) - kune kun Michał Komar
* *Lewitujący z Oćmawy* (Levitacianta de Oćmawa),
* *Alchemicy* (Alkemiistoj),
* *Biały pył* (Blanka pulvoro),
* *Niebieski pies* (Blua hundo),
* *Wyrocznia Słowiańska* (Slava Orakolo).

Interesaĵo
----------

Post falo de komunismo aranĝis kun siaj disĉiploj aŭtomobilan ekskurson al Orakolejo de Delfo en Grekio.

Vidu ankaŭ
----------

* Slava mitologio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lech Emfazy Stefański en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lech Emfazy Stefański en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 en Interreta Bazo de Pola Filmo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 462849
* GND: 1257369245
* LCCN: n87130815
* VIAF: 101740285
* ISNI: 0000 0000 7912 5818
* NKC: xx0056254
 |
**Maruo Suehiro** (丸尾末広 [Maruo Suehiro]), naskiĝita la 28-an de januaro de 1956 Nagasake, Japanie, estas japana manga-verkisto, desegnisto kaj pentristo.

Biografio
---------

Maruo Suehiro diplomiĝis el mezlernejo marton de 1972, sed lasis supran mezlernejon. Kiam li estis 15-jaraĝa, li translokis al Tokio kaj ekis laborante kiel bondisto. Kiam li aĝis 17jara, li verkis sian unuan mangaon kaj sendis ĝin al Shonen Jump (少年ジャンプ), sed ĝi estis konsiderita tro kruda por la gazeto kaj estis rifuzita. Maruo, dumtempe, forigis sin el la mangao ĝis novembro de 1980, kiam li oficiale debutis kiel mangaverkisto en *Ribon no Kishi* (リボンの騎士) kiam li estis 24-jaraĝa.

Stilo
-----

Kelke da liaj desegnoj krude prezentas la sekson kaj la violenton, tiuj verkoj estas konataj kiel muzan-e nuntempa (ero de japana ukijo-e). Maruo mem, kun sia kolego Kazuiĉi Hanaŭa, estis inkludigita en libro de 1988 pri la afero, titolita Sanga Ukijo-e (江戸昭和競作無惨絵英名二十八衆句), prezentanta siajn nunajn verkojn kune kun tradiciaj presaĵoj far Yoshitoshi kaj Yoshiku.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de Suehiro Maruo
* Oficiala Tumblr de Suehiro Maruo
* Oficiala Instagram de Suehiro Maruo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 289266
* GND: 12886754X
* LCCN: n92000099
* VIAF: 227400799
* ISNI: 0000 0003 6423 8918
* SUDOC: 087875314
* BNF: 146310865
* MBA: f5fb1ed1-1e15-459f-853e-694b7718e87a
* NDL: 00131593
* BNE: XX1608396
 |
**Péter Lukács** [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács Péter** estas hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto). Lia ofta nomo (kvazaŭ pseŭdonimo laŭ hungarlingve kutima nomordo) estas **Lukács Peta**.

Péter Lukács naskiĝis la 6-an de aprilo 1978 en Pápa.

Biografio
---------

Péter Lukács ricevis gitaron en 1988, dum li lernis en bazlernejo kaj muziklernejo (poste en gimnazio). Jam en 1991 li ricevis muzikkonkursan premion. Li translokiĝis al Budapeŝto, kie li maturiĝis. Li studis ankaŭ en studio, kie lia gitarinstruisto estis Gyula Babos. En 2001 li akiris diplometon, poste li estis gitaristo en pluraj ŝlagrorkestroj. Li fondis propran orkestron en 2013. Li ricevis kelkajn muzikpremiojn.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *A kertész kutyája* (2006, akompana teatra muzikaĵo)

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* A mennyország felé
* Születtem, szerettem
* Tűzvigyázó

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654323
 |
**Johano la 5-a de Portugalio**, nomata "La Grandanima" (n. en Lisbono, la 22-an de oktobro 1689 - m. en Lisbono, la 31-an de julio 1750), estis reĝo de Portugalio inter 1706 kaj 1750. Li sukcedis sian patron la reĝo Petro en decembro 1706 kaj estis proklamata reĝo la 1-a de januaro 1707.

Unu el liaj unuaj agadoj kiel reĝo estis la aliĝo al la Granda Alianco, kiun lia patro aliĝis en 1703. Li avancis kun la trupoj al la Reĝlando de Kastilio sed estis haltigita post grava malvenko suferita en Almansa la 25-a de aprilo 1707.

En oktobro 1708 edziniĝis al Maria Ana de Aŭstrio, filino de Leopoldo la 1-a, por plifortigi la aliancon kun Aŭstrio; la serio de fiaskaj kampanjoj kiuj sekvis finiĝis per la subskribo de la paco kun Francio en 1713 kaj kun Hispanio en 1715.

Lia longa regado estis karakterizita de la pliiĝo de la reĝa povo danke al la enspezoj ricevitaj de la kupro- kaj orminejoj de Brazilo. La duono de ĉiu tuno kiuj estis elfositaj apartenis al la Krono; la alia duono estis dividita inter la proprietuloj kaj la publika administrado. Tio ĉi permesis la reĝon esti memsufiĉa kaj ne bezoni la kortegon, kio konvertis lin en absolutisma monarko. Pro sia centralizita politiko, Johano devis konfronti la opozicion de diversaj nobelaj familioj kaj de influhavaj sacerdotoj.

Johano la 5-a uzis parton de sia reĝa trezoro por disvolvigi la malfortan portugalan ekonomion, apogi la arton kaj la intelektulojn, kaj intenci rekuperi la prestiĝon inter la eŭropaj najbaroj. Lia ekstera politiko ĉiam sekvis du simplajn neŝanĝeblajn regulojn: la neŭtraleco antaŭ la eŭropaj konfliktoj kaj la konstanta negocado kun Vatikano por atingi la agnoskandon de la reĝa povo de la monarko.

Tiu negocado kun Vatikano finiĝis per agnoskado de la papo Benedikto la 15-a de Portugalio kiel suverena ŝtato (1748), kaj la titolo *la plej pia reĝo*. Ses jarojn antaŭ la ricevado de tiu titolo, Johano suferis embolozon kiu lasis la duonon de lia korpo paralizata kaj netaŭga por interveni en politikaj aferoj. Liaj lastaj jaroj sin dediĉis al fervoraj agadoj kaj servi al la klerikaro. Johano la 5-a forpasis en Lisbono en 1750 kaj estis sukcedita de la princo Jozefo.

* Kategorio Johano la 5-a (Portugalio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277869
* GND: 119362341
* LCCN: n83045233
* VIAF: 265284506
* ISNI: 0000 0003 8247 7840
* SUDOC: 033107505
* BNF: 18082930t
* ULAN: 500354466
* NKC: jo2003188221
* ICCU: MUSV030536
 |
**Johano la 4-a** (en portugala: João, prononce [ʒuˈɐ̃w̃]; 19a de Marto 1604 – 6a de Novembro 1656), kromnomita *Johano la Restaŭristo* (portugale: *João, o Restaurador*), estis Reĝo de Portugalio kies regado, daŭre el 1640 ĝis lia morto, ekigis la Portugalian restaŭradon de sendependeco el Habsburga hispana regado. Lia enpovigo establis la Dinastion de Braganzo en la Portugalian tronon, kiu reĝis en Portugalio ĝis 1910. Krome ĝi markis la finon de la 60-jara Iberia Unio laŭ kiu Portugalio kaj Hispanio kunhavis la saman monarkon.

Antaŭ iĝi reĝo, li estis Johano la 2-a, 8a Duko de Braganzo. Li estis nepo de Katerino, Dukino de Braganzo, postulanta al la krono dum la Portugalia sukcedkrizo de 1580. Ĝuste antaŭ lia morto en 1656, la Portugala Imperio estis en sia teritoria pinto, tra la tuta mondo.

Kunteksto
---------

El 1595 ĝis 1663 la Nederland-Portugala Milito, okazigita pro la alianco kun Hispanio, konsistis en invado de multaj portugalaj kolonioj kaj komercaj interesoj en Brazilo, Afriko, Hindio kaj Malproksima Oriento fare de nederlandaj kompanioj, rezulte en la perdo de la portugala hindia markomerca monopolo. Tiukadre en 1640, Johano estris ribelon apogitan de malkontentaj nobeloj kaj estis proklamita reĝo.

La plej aĝa filo de la reĝo Johano la 4a reĝis kiel Afonso la 6-a, tamen liaj fizikaj kaj mensaj malkapabloj lasis lin submetita al Luís de Vasconcelos e Sousa, 3a Grafo de Castelo Melhor. En palaca puĉo organizita de la edzino de la reĝo nome Maria Franciska de Savojo, kaj lia frato, Petro, Duko de Beja, la reĝo Afonso la 6-a estis deklarita mense malkapabla kaj ekzilita unue al Azoroj kaj poste al la Reĝa Palaco de Sintra, norde de Lisbono. Post la morto de Afonso, Petro surtroniĝis kiel reĝo Petro la 2-a.

Bibliografio
------------

* Sousa, António Caetano de. *História genealógica da Casa Real portuguesa* (en portugala). Vol. VII. Lisbon: Silviana.

* Kategorio Johano la 4-a (Portugalio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799037
* GND: 119308169
* LCCN: n83041830
* VIAF: 280873213
* ISNI: 0000 0001 2098 5087
* LIBRIS: 245801
* SUDOC: 072291303
* BNF: 12861464n
* MBA: 07ded703-212a-4685-8d44-5b63c6562a33
* BIBSYS: 90925229
* ICCU: SBLV276600
 |
**PERÉNYI Péter** (pere:nji) estis hungara krongardisto, vojvodo de Transilvanio naskita en 1502 kaj mortinta en januaro de 1548. Li estis pli juna frato de episkopo Ferenc Perényi. Lia patro estis Imre Perényi (palatino)

Biografio
---------

Péter Perényi estis en 1519 ĉefkapitano de Temeŝvaro, samjare krongardisto. Li ĉeestis en la batalo de Mohács en 1526. Unue li estis adepto de reĝo Johano la 1-a (Hungario). En 1526 li estis vojvodo de Transilvanio kaj ĉefprefekto de departemento Abaúj. Je la fino de 1527 li transiris al reĝo Ferdinando la 1-a kaj la hungaran kronon transdonis al li. Rekompense li ricevis Sárospatak kaj la havaĵojn de episkopeco de Eger. En 1529 li denove fariĝis adepto de Johano la 1-a, de 1540 li denove trairis al Ferdinando, kiu nomumis li reĝa kanceliero. En 1542 pro suspekto pri komploto la reĝo arestigis lin kaj tenis lin en kaptiteco ĝis sia morto. Péter Perényi estis fervora disvastiganto de la reformita religio en siaj bienoj.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Péter Perényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Péter PETRETICS** [petretiĉ], kroate **Petar Petretić,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petretics Péter** estis kroata pastro, ĉefepiskopo, episkopo, preposto, kanoniko. Lia familia nomo aperis ankaŭ kiel *Petretich*.

Péter Petretics  naskiĝis en 1604 en Habsburga Imperio en Limgarda zono (nuntempa parto de Kroatio). Li mortis la 12-an de oktobro 1667 en Zagrebo.

Biografio
---------

Péter Petretics lernis juron en Zagrebo, teologion rn Vieno helpe de episkopa apogo. En 1632 li gvidis la kroatan seminarion, krome li estis kanoniko en Zagrebo. )nter 1635-1637 li estis rektoro de seminario en Zagrebo. En 1644 li atingis la postenon preposto, inter 1648-1667 li estis episkopo en Zagrebo. En tiu periodo ribeloj okazis en sia diocezo. En 1667 li estis elektita ĉefepiskopo de Kalocsa. Tio estis nur simbola, ĉar pro malsano li ne okupis tiun seĝon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az új szövetségi Szt Evangéliumok...* (1651, 1694) - tradukaĵo
* *Historia de Valachorum...*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 479783
* GND: 1185699333
* VIAF: 5024155769094027880007
 |
**Petro de Žitava** (naskiĝis inter 1260-1270 - mortis ĉ. 1339) estis abato kaj kronikisto en Zbraslav.

Li devenis el Zittau en Germanio, kiu tiam apartenis al Bohemio kaj havis ĉeĥan nomon Žitava. Post 1297 li eniris cistercianan monaĥejon kaj fariĝis konfidanto de abato Konrado kaj lia akompananto dum liaj eksterlandaj vojaĝoj. En 1313 li mem fariĝis abato.

En sia latinlingva *Kroniko de Zbraslav* (*Chronicon Auluae Regiae*) li daŭrigis verkon de abato Oto (tiu abatis mallonge en 1297), kiu celis omaĝi la fondinton de la monaĥejo, Venceslaon la 2-a. La verko de Oto ĉesis ĉe la jaro 1297.

Petro vastigis la temon, priskribis la historion de la tuta lando kaj mencias ankaŭ eksterlandajn eventojn, precipe tiujn, kiujn li mem ĉeestis. La kroniko finiĝas en 1338. La kroniko estas verkita per kultivita stilo kaj traplektita per versoj kaj citaĵoj el klasikuloj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 38103
* GND: 118790668
* VIAF: 138144814927321288144
* ISNI: 0000 0000 5596 4748
* SUDOC: 181976846
* NKC: jk01092767
 |
**Johann Michael HEUSINGER** (naskiĝinta la 25-an de aŭgusto 1690 en Gotha-Sundhausen, mortinta la 24-an de februaro 1751 en Eisenach) estis germana teologo, pedagogo kaj regionhistoriisto.

Vivo
----

La filo de paroĥestro ricevis hejman instruadon antaŭ frekvento de Ernestinum-gimnazio en Gotao. En 1708 li komencis la studon de teologio kaj filologio ĉe la Universitato de Halle antaŭ daŭrigo ekde 1709 ĉe la Universitato de Jena. Post deĵoro bibliotekista en Gotao en 1710 li reekstudis en 1711 en Halle (Saale). Vojaĝo kondukis lin en 1715 al Gießen, kie li dungitis fare de la tiama rektoro kiel privata instruisto. Krome li ĉeestis prelegojn interesiĝante aparte pri la agadoj de la matematikisto Johann Georg Liebknecht. Tiumaniere li baldaŭ famiĝis ankaŭ ekstere de Gießen pro kio li iĝis en 1716 privata instruisto por la filoj de grafo Friedrich Ernst Solms zu Laubach. La grafo, kiu ankaŭ mecenatis por Heusinger, peris por li en 1722 la lernejestrecon ĉe la gimnazio en Laubach. En 1730 Heusinger iĝis instruisto kaj bibliotekisto en Gotao kaj finfine en 1738 gimnaziestro en Eisenach; tie li fruktodone agadis ĝismorte.

Graveco
-------

Heusinger verkis sume 51 skribitaĵojn, ĉefe en la latina lingvo. Surbaze de la manuskriptoj de la teologo Johann Himmel kaj de la universalklerulo Christian Franz Paullini li ankaŭ verkis pri la historio de Turingio kaj la historioj urba kaj lerneja de Eisenach. Ekzemple provis li ke Marteno Lutero ne ĝuis instruadon ĉe la franciskanoj sed fare de instruistoj de la ajzenaĥa Georgo-lernejo. Li ankaŭ eldonis verkojn de Juliano, Ezopo, Fedro, Neposo kaj plibongis la wehner-a *Hellenolexia*.

La biografo Friedrich August Töpfer eldonis en 1773 en Nördlingen antologion de verkoj heusinger-aj sub la titolo *J. M. Heusingeri Opuscula Minora varii argumenti*; bedaŭrinde la sekvaj volumoj neniam aperis.

Verkoj
------

* *Vechneri Hellenolexias cum supplementis et annotationibus*, Gotao 1733
* *Phaedri fabulae*, Jena 1740
* *Cornelii Nepotis vitae*, Eisenach 1747
* *Novae editionis Ciceroniani operis de officiis specimen*, Eisenach 1749; herausgegeben 1783 mit einem Vorwort von Conrad Heusinger

Literaturo
----------

* Urania Kultur- und Bildungsverein Gotha e.V. (eld): *Eisenacher Persönlichkeiten*, Weimar 2004, ISBN 3-932081-45-5
* *Heusinger, Johann Michael.* En: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Band 12, Duncker & Humblot, Leipzig 1880, S. 334.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709566
* GND: 100166482
* LCCN: no2007134326
* VIAF: 59427359
* ISNI: 0000 0000 6133 1744
* SUDOC: 139277463
* NKC: xx0309100
 |
**Petrus Passaviensis** (germane: *Petrus von Passau* kaj *Magister Petrus*; mortinta inter la 19-a kaj la 23-a de februaro 1280 en Tulln, entombigita en Passau) estis germana teologo kaj episkopo de Passau.

Vivo
----

Li estis katedralkapitulano en Vroclavo inter 1257 kaj 1264 kaj prefekto de la kurio de princo Ladislao el Silezio. Ties akompananto li estis Italujon je studoj al la universitato de Padovo.

Post la morto de episkopo Otto von Lonsdorf en aprilo 1265 Ladislao elektiĝis episkopo de Passau; kelkajn monatojn poste papo Klemento la 4-a nomumis Ladislaon ĉefepiskopo de Salcburgo. En novembro Petrus iĝis episkopo de Passau anstataŭ Ladislao.

Ĉar la passau-anoj mallonge pli frue faris aliancon kun la reĝo de Bohemujo la urbo suferis pro la bataloj inter la reĝaj trupoj kaj duko Henriko la 13-a de Bavario. En 1267 Přemysl Otakar la 2-a eniris, danke al la perado de Petrus, en kompromison kun la duko. En majo 1267 Petrus partoprenis sinodon en Vieno kiun estris la kardinalo kaj legato Guido kie temis i.a. pri la stato de la sekulara kaj ordena klerikaro, la uzoraj negocoj kaj la judoj. Baldaŭ poste Petrus vojaĝos Salcburgon por ordini Ladislaon pastro kaj episkopo. La vienaj reguloj dum provinca sinodo en Salcburo en oktobro 1274 denove kaj pli rigore proklamiĝis. Petrus ankaŭ tiam estis Salcburge persone, kiel kelkajn monatojn pli frue ĉe la Unua koncilio de Liono kaj ĉe dioceza sinodo en Passau: ĉio tia montras lian intereson reformi efike la klerikajn morojn kaj taskoplenumojn.

Politike Petrus intertempe favoris la poziciojn de reĝo Rudolfo la 1-a, kvankam Přemysl Otakar estis limiginta sekularajn posedadojn de klerikoj (por malhelpi ladislaan dizerton). Rudolfo rekompence konfirmis por Petrus multon de privilegioj, ekz. koncerne la impostoenspezon pri vartransportoj sur la rivero Inn ĉe Obernberg. Ankaŭ rajtis Petrus nun fortikigi la remparojn de St. Pölten, Amstetten, Eferding kaj Mautern.

Meriton grandan havis Petrus pro la konstruigo de la unua ponto trans Danubo en Passau. Lia tombo troviĝis en al malnova katedralo de Passau malpost la altaro de Mario Magdala.

Referencoj
----------

1. ↑  Sigismundus Calles SJ: "Annalium Austriae pars 2. Res aetatis mediae sub Babenbergicae stirpis ducibus usque ad Habsburgicae gentis principes in Austria gestae...", Vieno 1750, p. 426

Literaturo
----------

* Landersdorfer, Anton: "Petrus". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 20 (2001), p. 226 (tie ĉi interrete)
**Pamela Cecile RASMUSSEN** (16an de oktobro 1959) estas elstara usona ornitologino kaj fakulino pri aziaj birdoj. Ŝi estis iam priserĉulo asociita al la Smithsonian Institution en Vaŝingtono, kaj nune baziĝas en la Miĉigana Ŝtata Universitato. Ŝi estas asocia kun aliaj ĉefaj centroj de priserĉado en Usono kaj Britio.

Fruaj reserĉoj de Rasmussen temis pri marbirdoj de Sudameriko kaj fosiliaj birdoj el Nordameriko. Ŝi poste specialiĝis en aziaj birdoj kaj priskribis kelkajn novajn speciojn kaj klarigis la statusojn de aliaj, ĉefe de zosteropoj kaj strigoj. Pli ĵuse, ŝi engaĝiĝis en grandskala kunlaborado pri modeloj de tutmonda biodiverseco, kaj konsilis pri la taksonomia statuso de gipoj de Suda Azio.

Ŝi estis ĉefa aŭtoro de *Birds of South Asia: The Ripley Guide*, mejloŝtona verko pro sia enorma geografia kaj prispecia atingo kompare al ties antaŭaĵoj. Kiel rezulto de ŝia studaro pri birdaj muzespecimenoj dum reserĉado por la libro, ŝi ludis gravan rolon por malkaŝi la etendon de la ŝtelado el muzeoj kaj fraŭda dokumentaro misfare de elstara brita ornitologo kaj maldeca persono Richard Meinertzhagen.

* Kategorio Pamela C. Rasmussen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445151
* LCCN: no96002158
* VIAF: 48816811
* ISNI: 0000 0000 5327 1411
* SUDOC: 091575656
* ORCID: 0000-0002-6750-8218
* BNE: XX1054326
 |
**Leonor de Viseu** (2-a de Majo 1458 - 17-a de Novembro 1525) estis portugala infantino de la Dinastio Aviso kaj reĝino de Portugalio el 1481 ĝis 1495, pro sia geedzeco kun Johano la 2-a.

En la 22-a de Januaro 1470, ŝi edziniĝis kun Johano la 2-a, sia kuzo kaj patrinflanke kaj patroflanke. Post la morto de la reĝo, en 1495, la reĝina vidvino plue estis konata kiel «reĝino Leonor» (aŭ la «Maljuna Reĝino») ĝis sia morto, kaj estis ege respektata en la kortego.

Statuo de reĝino Leonor de Portugalio en Beja.
Ŝi havis du filojn kun la reĝo Johano la 2-a, nome Afonso de Portugalio (1475-1491), heredanto de la trono, sed mortinta en ĉevalrajda akcidento, kaj mortinta naskito (1483).

La reĝo Johano la 2-a havis kun Ana Furtado de Mendonça, sinjorino de la kortego kaj damo de la infantino Johanino la Beltranida, ekstergeedzan filon, nome la duko de Aveiro kaj de Coímbra, Jorge de Lencastre. La reĝo klopodis legitimi tiun filon, kion malhelpis lia edzino, kiu eĉ devigis la reĝon adopti kiel filon kaj kiel heredanto de la trono portugala sian fraton Manuel — la legitima viro plej proksima al la reĝo —, kiu iĝis reĝo mem en 1495 post la morto de Johano la 2-a, kiel Manuelo la 1-a de Portugalio.

Post la kronigo de sia frato, la reĝino retiriĝis al la palaco de Enxabregas, kie establis sian kortegon. Tiutempe, ŝi estis la deviga heredantino de la trono de Portugalio, spite sian malakcepton estis ĵurita princino fare de la korteso (tiama parlamento) pro sia manko de posteularo, kaj pasis tiun honoron al sia nevo Jaime la 1-a de Braganco, kiu finfine estis anstataŭita en la sukcedo de la filo de Manuelo la 1-a, nome Miguel da Paz de Avis; post la morto de tiu, kaj ĝis la nasko de la infanto Johano, ŝi denove iĝis la heredanto de sia bofrato, denove sen oficiala rekono.

* Leonor de Viseu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leonor de Viseu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726700
* GND: 128859768
* LCCN: no98122547
* VIAF: 8450107
* ISNI: 0000 0001 2276 1909
* SUDOC: 122391705
* BNE: XX1654515
 |
**Max JACOB** (naskiĝis 12-an de julio 1876 - mortis 5-an de marto, 1944) estis franca poeto, pentristo, skribisto kaj kritikisto de la movado de superrealismo.

Li naskiĝis en Quimper, Bretonio, Francio. Li studis en la Kolonia Lernejo de Parizo, sed li lasis ĝin en 1897 por arta kariero. Sur la Bulvardo Voltaire, li dividis ĉambron kun Pablo Picasso, kiu prezentis lin al Guillaume Apollinaire, kiu prezentis lin al Georges Braque. Li iĝus bona amiko de Jean Cocteau, Christopher Wood, kaj Amedeo Modigliani, kiu pentris lian portreton en 1916. Li ankaŭ amikiĝis kaj kuraĝigis la artiston Romanin, alinomite Jean Moulin, la francan politikiston kaj estontan gvidanton de la Rezistado.

Jacob, kiu havis judajn originojn, diris ke li havis vizion de Kristo en 1909, kaj li konvertis al katolikismo. Sed, malgraŭ liaj esperoj, lia nova religio ne povis malembarasi lin de liaj samseksemoj. Pri tiuj deziroj li unufoje diris, "Se Ĉielo atestas miajn bedaŭrojn, Ĉielo pardonos min por la plezuroj, kiuj ĝi scias esti malvolontaj." Aĉe fama por lia peza drinkado, Jacob diris ke li kuniĝis en la arta komunumo en Montparnasse por "peki honte." En 1915, li eniris ebrie la entombigon de la amatino de Picasso, Eva Gödel kaj provis delogi la kondukiston de la ĉerkveturilo.

Max Jacob estas konsiderata grava ligo inter la Simbolistoj kaj la Superrealistoj, kiel oni povas vidi en lia prozaj poemoj *Le cornet à dés* (Skatolo de ĵetkubo, 1917) kaj liaj pentraĵoj, kies ekspozicioj estis en Novjorko en 1930 kaj 1938.

Liaj skribataj verkoj inkluzivas la romanon *Saint Matorel* (1911), la versoj *Le laboratoire central* (1921), kaj *Le défense de Tartuffe* (1919), kiu temas iliajn filozofian kaj religian sintenojn.

Eventuale li devus movi al Saint-Benoît-sur-Loire, Loiret, kie li kaŝis sin dum la Germana okupacio de la dua mondmilito. Naske Juda, la frato de Jacob estis deportita al Auschwitz kaj lia fratino Mirthé-Léa kaj ŝia edzo estis deportitaj, kie la Nazioj murdis ilin. 24-an de februaro, 1944, Max Jacob ankaŭ estis arestita fare de gestapo kaj ili metis lin en la malliberejo de Orléans. Ili translokis lin al retenejo en Drancy por transporto al koncentrejo en Germanio. Tamen, li suferis de bronka pneŭmonio, kaj li mortis en la Drancy deportejo 5-an de marto.

Unue enteriĝis en Ivry, post la fino de la milito en 1945 liaj restaĵoj estis translokitaj al la tombejo ĉe Saint-Benoît-sur-Loire en la departemento de Loiret.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2006-04-01 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Max Jacob en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Max Jacob en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57595
* GND: 118711113
* LCCN: n79144837
* VIAF: 59084095
* ISNI: 0000 0003 6863 4192, 0000 0003 6863 4205, 0000 0001 2096 2037
* LIBRIS: 191347
* SUDOC: 026932644
* BNF: 11908382s
* ULAN: 500016649
* MBA: 48b119ed-5d2f-4e84-93dc-c52746d0d42d
* NLA: 35239958
* NDL: 00444416
* BIBSYS: 90266483
* RKD: 41308
* NKC: ola2003172226
* ICCU: CFIV021277
* BNE: XX978813
 |
**Leopold Karl von KOLLONITSCH** (Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio), 26-an de oktobro 1631 – Vieno, 20-an de januaro 1707) estis pastro, episkopo, ĉefepiskopo de Esztergom, primaso, kardinalo, gvidanto de la kontraŭreformacio en Hungario.

Li plenkreskis en Vieno, membriĝis en la Kavalira Ordeno de Malto kaj partoprenis en la kontraŭturkaj bataloj ĉe Candia (1651). Hejmenveturante, li en 1660 elektis eklezian okupiĝon. Li estis en 1666 episkopo de Nitra, en 1670 episkopo de Wiener Neustadt. Li instigis la katolikigon de Hungario, en 1673-74 estis membro de la juĝistaro de Pozsony, kiu juĝis pri la reformismaj pastroj. Li estis ekde 1685 episkopo de Győr, ekde 1686 kardinalo, ekde 1691 ĉefepiskopo de Kalocsa, ekde 1695 ĉefepiskopo de Esztergom.

Li estis ekde 1672 prezidanto de la hungara kamero, konsilisto de *Gubernium*, afergvidanto pri financoj tie. Dum la turka atako al Vieno (1683), li sukcese akiris monon por la defendo. Je peto de la hungara parlamento, Leopoldo la 1-a maldungis lin en 1684 el pozicio de gvidanto de la korta kamero.

Li restis en la kortego, plej bona konatulo de la hungaraj aferoj. Tiel oni komisiis lin en 1688 por ellabori rekonstruon de okupitaj hungaraj teritorioj. Li verkis en 1689 *"Einrichtungswerk des Königreichs Hungarn"* - per subigo de la nobeloj kaj repuŝo de la hungara loĝantaro - volis igi forta apoganto de la Habsburga absolutismo. La impostigo de la nobeloj, ensetligo de germanoj, sociale reformismaj proponoj trafis apogon de la kortego, sed ili ne volis ekonomie samrangan Hungarion. Tiel oni ne realigis plene la proponojn de "Einrichtungswerk". Li neleĝe enkondukis la impostigon de la nobeloj, kiu kondukis parte al la Rákóczi-ribelo.

Li iĝis en 1692 gvidanto de la viena kortega kamero, en 1694 prezidanto de la sekreta konsilio.

Vidu ankaŭ
----------

* László Kollonich, alia familiano, ankaŭ episkopo

Literaturo
----------

* J. Maurer: Kardinal. L. Gr. K. Primas von Ungarn (Innsbruck, 1887)
* Iványi István: K. L. bíbornok országszervező munkája (Szabadka, 1888)
* T. Mayer: Verwaltungsreform in Ungarn nach der Türkenzeit (Bécs, 1911);
* Wellmann Imre Merkantilistische Vorstellungen im 17. Jh. und Ungarn (Nouvelles Études Historiques, Bp. 1965)

* Kategorio Leopold Karl von Kollonitsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209137
* GND: 118564927
* LCCN: nr2004028344
* VIAF: 22933512
* ISNI: 0000 0000 7146 3636
* SUDOC: 15387564X
* BNF: 16625355r
* NKC: mzk2009532635
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Leopold Anton von Firmian. |

Memortabulo en la Katedralo de Salcburgo
**Leopold Maximilian Graf von FIRMIAN** (ankaŭ *Leopold Max Graf von Firmian*; naskiĝinta la 10-an de oktobro 1766 en Trento, mortinta la 12-an de novembro 1831 en Vieno) estis aŭstra teologo kaj ekde 1797 helpepiskopo en Passau kaj titulara episkopo de Tiberiado. Estinte inter 1800 kaj 1816 episkopo de la (pereinta) Diocezo de Lavant li nomumitis ĉefepiskopo de Salcburgo en 1816. Tamen li ne antaŭ 1818 konfirmitis kiel administranto dioceza. Inter 1822 kaj 1831 Firmian estis finfine viena ĉefepiskopo.

Vivo
----

Originante el la tirola dinastio de Firmian li iĝis en 1780 katedralkapitulano de Salcburgo kaj Passau. En la 23.9.1792 li ordinitis pastro en Salcburgo. Jam kvin jarojn poste, en la 24.7.1797 li nomumitis helpepiskopo por Passau kaj titularepiskopo de Tiberado. Ordinadon episkopan donis en la 5.11.1797 lia moŝto episkopa Leopold Leonhard von Thun. En 1800 Firmian fariĝis episkopo de Lavant. Pro malklaraj cirkonstancoj politikaj lia nomumo je salcburga episkopo de 1816 konfirmitis nur en 1818. Viena episkopeco lia komenciĝis en la 18.1.1822.
Firmian taksitis fortimpresemulo kiu ja plenumis la volojn de la imperiestro en sia diocezo kaj akceptis ankaŭ la ŝanĝojn kialigitajn per la malfrua jozefismo en la eklezia vivo. Li ege interesiĝis pri la dummesa kantado kaj farigis en 1824 liston kun ĉiuj ekleziaj kantoj kutimaj. Dum lia regado fonditis ankaŭ la t.n. *Fondaĵo leopolda (Leopoldinenstiftung) por la Aŭstria imperiestro pri subtenado misia en Ameriko* (majo 1829).

Honoroj
-------

En 1894 nomitis por li strateto en la 13-a viena urbodistrikto Hietzing (Firmiangasse).

Literaturo
----------

* Biografio ĉe BLKÖ
* Franz Loidl: *Geschichte des Erzbistums Wien.* Herold, Wien 1983, ISBN 3-7008-0223-4.
* Ernst Tomek: *Kirchengeschichte Österreichs.* Band 3: *Das Zeitalter der Aufklärung und des Absolutismus.* Tyrolia, Innsbruck u1959.
* Josef Wodka: *Kirche in Österreich. Wegweiser durch ihre Geschichte.* Herder, Wien 1959.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leopold Maximilian von Firmian en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Firmian ene de la katolika hierarkio
* Biografieto ĉe AEIOU


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645534
* GND: 136285120
* VIAF: 80656210
* ISNI: 0000 0000 5658 5969
 |
**Tero Ekscesa Tago** (**TET**) estas la dato sur kiu resursa konsumo de la homaro por la jaro preterpasas la kapaciton de la Tero pri regeneri tiujn resursojn de la jaro. La termino "ekscesa" reprezentas la nivelon de kiu postulo de homa loĝantaro superas la daŭrigeblan kvanton
de biologiaj resursoj regenerita sur Tero. Kiam vidita tra ekonomia perspektivo, la ĉiujara *TET* reprezentas la tagon de kiu la planedo-a ĉiujara regenerative buĝeto estas elspezita kaj homeco eniras ekologian deficitan elspezon. *TET* estas kalkulita de disiganta la mondan bio-kapacito (la kvanto de naturaj resursoj produktita de Tero en unu jaro), de konsumo (de la monda ekologia premsigna homeco de naturaj resursoj de la Tero por tiu jaro) kaj multobliganta de 365 (366 en saltegaj jaroj), la nombro de tagoj en jaro:

{\displaystyle {\frac {\text{Tera bio-kapacito}}{\text{Tera ekologia premsigno}}}\times 365={\text{TET}}}
Progresio de la datoj de Tero Ekscesa Tago 
En 2020 la kalkulita ekscesa tago falis la 22an de aŭgusto (pli da ol tri semajnoj poste ol 2019) pro kronvirusa kvarantenoj ĉirkaŭ la mondo. La prezidanto de la Tutmonda Piedsigna Reto asertas ke la Kronvirusa pandemio 2019 de ĝi mem estas unu el la manifestadoj de "ekologia misekvilibro".

Tero Ekscesa Tago estas kalkulita de *Tutmonda Piedsigna Reto* (angle: *Global Footprint Network*) kaj estas kampanjo subtenita de dekduoj de aliaj neprofitocelaj organizoj. Informo pri kalkulojde Tutmonda Piedsigna Reto kaj naciaj Ekologiaj Piedsignoj estas haveblaj enreta.

Referencoj
----------

1. ↑   Past overshootdays (angle).
2. ↑   Overshoot Day (angle).
3. ↑   Press-release (junio 2020) (angle).
4. ↑   Ecowatch (overshootday-2020) (angle).
5. ↑   Earth oversshootday (angle).
6. ↑   Resources (angle).
7. ↑   Footprintnetwork (angle).
**Leopold Pieter (Pol) VAN DER POEL** (naskiĝis en 1902 en Mechelen) estis flandra verkisto kaj esperantisto. Ekde la infanaĝo li sciis pri Esperanto kaj simpatiis kun ĝi, sed nur en 1922 li lernis la lingvon. Tre baldaŭ li komencis verki kaj traduki. Verŝajne lia unua traduko estis la verko *La flandra popolo* de Hugo Verriest, kiu aperis en 1928 okaze de la Esperanto-kongreso en Antverpeno en la antverpena gazeto *De Schelde* (Skeldo).

En la unuaj jaroj li verkis sub la pseŭdonimoj Pol Varens kaj Pol Vaerèns. En la Internaciaj Floraj Ludoj en 1936 li gajnis premion por la traduko de *Pri nigra reĝo Gaspari* de Hilarion Thans. Sed ankaŭ nederlandlingve li verkis, i.a. romanon *Twintig jaar vrede* (20 jarojn de paco) kaj por la loka gazeto *De Klauwaert*. Li verkis teatraĵon *Het rijzen der groene ster* (La leviĝo de la verda stelo), kiu estis disaŭdigata de la belga radio, nederlandlingvaj elsendoj, la 13-an de decembro 1937, tradukis por la sama radiostacio plurajn teatraĵojn el la germana lingvo.

En la revuo Flandra Esperantisto aperis de li dekoj da poemoj, noveloj kaj aliaj prozaĵoj. En la sama revuo (numero 125, novembro 1939) aperis mallonga biografio kun foto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* blogero pri li