recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Erevana Internacia Filmfestivalo** (armene Ոսկե Ծիրան» Երևանի միջազգային կինոփառատոն; angle *"Golden Apricot" Yerevan International Film Festival*, GAIFF), kromnomata «**Ora Aprikoto**» de la nomo de sia ĉefa premio, estas ĉiujara filmfestivalo ekde la jaro 2004 okazanta en julio en Erevano, ĉefurbo de Armenio.

La celoj de la festivalo estas "prezenti novajn verkojn de la kinoreĝisoroj kaj produktantoj en Armenio kaj eksterlandaj kinoartistoj de armena deveno kaj antaŭenigi kreemon kaj originalecon en la areo de kinearto kaj videarto". Ĉefaj okazaĵoj de la festivalo estas kutime aranĝitaj en kinejo Moskvo.

Atom Egoyan, prezidanto de la festivalo ekde 2005.Atom Egoyan, prezidanto de la festivalo ekde 2005.
La ĉiujara filmfestivalo "Ora Aprikoto" estis establita en 2004 en Erevano, fare de la fonduso "Ora Aprikoto" por kina disvolviĝo, la armena Unuiĝo de Film-kritikistoj kaj Film-ĵurnalistoj, apogita de la Ministerio de Eksteraj Aferoj de la Respubliko Armenio, la Ministerio de Kulturo de Armenio kaj Bonfara fonduso por Kulturevoluo. Kanad-armena direktoro Atom Egoyan estis nomita prezidanto de la festivalo ekde 2005.

Funkciado
---------

La plej gravaj premioj ĉe la festivalo estas la premioj Ora Abrikoto kaj Arĝenta Abrikoto por trajto, dokumentario kaj armenaj panoramofilmoj.

Tri kategorioj estas reprezentataj en la oficiala konkuro : la filmoj de internacia fikcio, la internaciaj dokumentofilmoj kaj la armenaj filmoj. Ĉiu kategorio premias la plej bonan filmon de la Ora Abrikoto kaj la duan por la arĝentan Abrikoton. La filmoj retenitaj por la konkuro devas esti produktitajn malpli ol du jaroj antaŭ la malfermo de la festivalo.

La Festivalo fokusiĝas la temon de *Vojkruciĝo de Kulturoj kaj Civilizoj*, kaj havas amason da filmoj reprezentante diversajn naciojn kaj religiojn, kolektive prezentante la riĉecon de la homa travivaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

Gjumri:filmoj

Armena kino

Listo de festivaloj de kino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Erevana Internacia Filmfestivalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(angla) Oficiala retejo de 'Ora Aprikoto' Arkivigite je 2022-08-23 per la retarkivo Wayback Machine (Erevana Internacia Filmfestivalo)

(angla) Ora Aprikoto en Internet Movie Database

Noto
----

1 Aprikoto (Prunus armeniaca) rilatas al naica frukto.

Referencoj
----------

1. ↑  Aprikoto (Prunus armeniaca) rilatas al la nacia frukto, origine el Armenio laŭ legendo.
2. ↑  (angla) "Awards Arkivigite je 2012-11-09 per la retarkivo Wayback Machine" (Premioj), Ora Aprikoto Internacia Filmfestivalo
3. ↑  (angla) Regulations Arkivigite je 2020-03-01 per la retarkivo Wayback Machine (regularo), GAIFF
Komunaj izoladaj aplikoj en konstruaĵo en Ontario, Kanado
Varmoizolado sur la Sondilo Huygens
Minerala lano Rockwool izolado, skanado kun 1600 rastrumeroj por colo, kontraŭ la grajno
Minerala lano Rockwool izolado, skanado kun 1600 rastrumeroj por colo, kun la grajno
Minerala lano por varmoizolado ene de malpezkonstrua muro en Kanado
**Varmoizolado** estas tiu tekniko, kiu helpas grave malpliigi la varmoradiadon de iu konstruaĵo aŭ ekipaĵo. Por tio oni uzas izolaĵojn.

La varmoizolado graviĝis post apero de la ŝtalbetonaj konstruaĵoj kun grandaj fenestroj, kiuj grave elradias la varmon sen izolado. (Antaŭ la konstruaĵoj el naturaj elementoj mem havis bonan izolkapablon (adobo).

La izolado okazas per alfiksado de izolaĵoj (plej ofte malbone kondukaj plastaĵoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Asbesto
* Vitrofibro
* Aeroĝelo
* Pasiva domo
* Konstrumaterialo
* Vakua varmoizolado

* Varmoizolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Varmoizolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Varmoizolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Varmoizolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La muzea domo. Enirejo muzeen. La **Germana Abela Muzeo Vajmaro** (germane: *Deutsches Bienenmuseum Weimar*) troviĝas en Oberweimar, Germanujo, Ilmstraße nr 3.

Historio
--------

La plej malnova muzeo pri abelbredado en Germanlando fonditis en 1907 kaj ŝanĝis ofte sian domicilon. Ekde 2005 la muzeo en la nuna formo alireblas.

Jam antaŭ la eniro oni povas observi abelan populacion, kies abelkorbo estas unita kun la ekstera fasado de la konstruaĵo. La ĉ. 1500 objektojn enhavanta daŭra ekspozicio informas popularscience pri la biologio de abeloj kaj la historio de abelbredado.

Kolektoj
--------

La vizitanto povas pluklerigi sin pri la evoluo de abeloj, la organizado de abela "ŝtato" kaj pri la ekologia graveco de la abeloj danke al multo da dokumentoj kaj bildoj.

La evoluo de abelbredado eksplikatas per diversaj iloj kaj per vaksaj kaj mielaj produktoj. La maketaj abelkorboj, mielfaraj instrumentoj kaj premilo por vaksofabrikado *(Wachshammer)* kompletigas la elmontradon. Apartenas al la muzeo ankaŭ abelujoj informiga kaj lerniga kiel ankaŭ mielcentrifugilejo.

En la abeloĝardeno ekstere sub libera ĉielo troviĝas ankaŭ historia abeldomo kaj ĉirkaŭmigra ĉaro donanta spacon al ne malpli ol 32 abelaj populacioj. La ĝardeno estas plena de plantoj ŝatataj de abeloj el la pasinteco kaj el la estanteco: ŝatate signifas en tiu ĉi kunteksto riĉe je polenoj kaj nektaro.

Krome oni memorigas pri Ferdinand Gerstung, moderniga pioniro de abelbredado kaj ĉefa instiganto de kreado de abelbredada muzeo en Weimar. Merito granda, ĉar konserviĝas en ĝi multo da historiaj instrumentoj por futuraj generacioj. Tia scio alie perdiĝus.

Literaturo
----------

* Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 253-254
* Alf Rößner: Von Bienen und Beuten - das Deutsche Bienenmuseum Weimar. In: Stadtmuseum Weimar, Landesverband Thüringer Imker e.V. (Hrsg.): Weimarer Schriften. 60, Stadtmuseum, Weimar 2007, ISBN 3-910053-41-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Germana Abela Muzeo Vajmaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo. Arkivigite je 2018-10-20 per la retarkivo Wayback Machine
**Varászló** [varAslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Koordinatoj: 46° 26′ N 17° 13′ O﻿ / ﻿46.433 °N, 17.217 °O﻿ / 46.433; 17.217 (mapo)Koordinatoj: 46° 26′ N 17° 13′ O﻿ / ﻿46.433 °N, 17.217 °O﻿ / 46.433; 17.217 (mapo)
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 8723
* Telefonprefikso: 85

Situo
-----

Varászló situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Zalakaros troviĝas 19, Nagykanizsa 21, Marcali kaj Csurgó po 17 km-ojn. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Nemesdéd.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1278 laŭ tiama hungara ortografio *"Warazlau"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1929
* nobeldomo de Bronkay [boronkai] de 1844
* tipa kamparana domo de 1874
* fiŝlago

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
Vas-sceptro.
La **vas-sceptro** estis rekta bastono kronata kun la kapo de mitologia besto, estante ĝia malsupra ekstremo forkoforma; plej probable ĝi simbolis la potencon, la forton kaj la regon en la egipta mitologio. Ĝi povas aperi akompanata de aliaj simboloj, kiaj la ĝedo "stabileco, regado" kaj la ansa kruco "vivo".

La uzado de la vas-sceptro eble venas el la egipta antaŭdinastia periodo, kiel bastono por gvidi la brutaron kaj kiu, per ia kialo, iĝis simbolo ligita al la potenco kaj la forto. En la "tombo 100" de Hierakompolo aperas ulo portanta bastonon simila al la vas-sceptro.

En funebraj kuntekstoj, la vas-sceptro ĉiam estis ligita al la bonfarto, regado kaj potenco dia kiun la mortinto bezonus por la transtomba vivo. Ĝi estis konsiderita tenilo de la ĉiela volbo.

En la reprezentadoj de temploj, tomboj kaj steleoj, la vas-sceptro estis portita de la dioj Ptah, Sokar kaj pli malfrue Oziriso. Ĝin ankaŭ portis Amono-Reo kaj Ĥonsu en la kapelo de Ramseso la 2-a de la templo de Medinet Habu, en la tombo de de Tutanĥamono, Setho en la Steleo de la jaro 400, en Taniso, Ĥepri aŭ Igai, antikva dio.

Kvankam ĝi estas tipa apartenaĵo de la dioj, kelkfoje ĝin portis ankaŭ la diinoj Satet, aŭ Bastet.

* Kategorio Vas-sceptro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gábor Dömsödi** [domŝodi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dömsödi Gábor** estas hungara entreprenisto, televida ĵurnalisto, urbestro.

Gábor Dömsödi naskiĝis la  1-an de aŭgusto 1957(nun 1957-08-01) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Dömsödi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato Károly Marx. Jam dum la studentaj jaroj li laboris en firmao, sed en 1981 kun kelkaj kolegoj ili fondis propran firmaeton, eĉ li akiris ankaŭ ĵurnalistan diplomon. Inter 1983-1986 li laboris en la Hungara Radio, poste en Hungara Televizio kaj ankaŭ aliaj televidoj kiel raportisto aŭ prezentisto. Inter 2014-2018 li estis urbestro de Pásztó. Lia edzino naskis 2 gefilojn en 1987 kaj 1992.

Elektitaj programoj
-------------------

* *Híradó*
* *Autó2*
* *Napközi*
* *Telemázli*
* *Főtér*

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   prezentista paĝo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846406
 |



* Portalo pri Biografio
**Vasil Barka** (ps. de Vasil Oĉeret; ukraine *Василь Барка*; naskiĝis la 16-an de julio 1908, mortis la 11-an de aprilo 2003) estis verkisto, literaturisto, tradukisto.

Biografio
---------

Li naskiĝis en Poltava provinco apud urbeto Lubni. Finis pedagogian kolegion, instruis matematikon en mezlernejo. 1928 - forveturis al Kubanio (nun - Krasnodara regiono en Rusio), Norda Kaŭkazio. Tie li diplomiĝis pri filologio. En 1930 aperis la unua poemkolekto en Ĥarkivo, ĝi ricevis negativan kritikaĵon. Doktoriĝis en Moskvo. Partoprenis 2-an Mondmiliton, estis vundita kaj militkaptita. Post la milito elmigris en Usonon.

Verkaro
-------

Literatura heredaĵo de V. Barka enhavas pli ol 20 volumojn de poemoj, romanojn, novelojn, eseojn, literatur-kritikaj artikoloj. Tradukis de la angla - Ŝekspiro, "La reĝo Liro", Biblion. 

La romano "*Zhovkij Kniaz*" (La flava princo, tradukita ankaŭ al la franca) estas dediĉita la artefarita malsatego en Ukrainio de 1932-33 (Holodomoro). Laŭ romano oni faris filmon "Holod-33". 

##### "La flava princo" en Esperanto

Por Ukraina antologio ĉapitron de la romano esperantigis Viktor Pajuk.

Vidu ankaŭ
----------

Holodomoro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 134692
* GND: 116057343
* LCCN: n81029901
* VIAF: 40120314
* ISNI: 0000 0001 1815 8752
* SUDOC: 112280560
* NKC: js20020805780
 |
***Vasquez Rocks Natural Area Park*** [Natura Parko de Areo de Rokoj Vasquez] estas natura parko situanta en la montaro Sierra Pelona en Distrikto Norda de Los-Anĝeleso, Kalifornio. Ĝi lokas ĉe la vilaĝo Agua Dulce inter la antaŭurboj Santa Clarita kaj Palmdale. La areo ankaŭ estas videbla de la aŭtovojo de Valo Antelope (Kalifornia Ŝtata Itinero 14).

La rokaj formaĵoj estis formitaj de rapida erozio dum levado antaŭ ĉirkaŭ 25 milionoj da jaroj, kaj poste malkaŝitaj per orogena agado laŭ la faŭlto San Andreas.

La tataviama tribo loĝis ĉi tie kiam alvenis la hispanoj. Kun la alveno de la hispanaj misioj, kelkaj el tiuj homoj estis devigitaj labori tie. Ili poste komencis paroli hispanan kaj inter-geedziĝante kun aliaj triboj. La lasta el la tataviamoj mortis en 1916.

En 1874, *Tiburcio Vásquez*, unu el la plej famaj banditoj en Kalifornio, uzis ĉi tiujn ŝtonojn por eskapi policon. Lia nomo poste estis asociita kun ĉi tiu geologia trajto. En 1935 *Stanley Bergerman* estis dungita de Universal Pictures kiel produktoro de la filmo *Werewolf of London*. Bergerman sugestis Vasquez-Rokojn kiel lokon de filmado por portreti Tibeton. Ekde tiam estis ofta uzado de Vasquez Rocks en filmoj, televidserioj kaj reklamoj. Inter multaj aliaj, tie estis filmitaj The Big Valley, Bonanza, Star Trek, Bill & Ted's Bogus Journey, kaj Battlestar Galactica. 

La teraj kaj rokaj formacioj estis akiritaj iom post iom de kantono Los-Anĝeleso, komencante kun donaco de 40 akreoj en 1971 kaj iĝis parko en 1972.

Referencoj
----------

1. ↑  *"The Tataviam at Vasquez Rocks," handout of County of Los Angeles Department of Parks & Recreation, Vasquez Rocks Natural Area.*

Vasquez Rocks

* Kategorio Vasquez Rocks en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |
| --- |
| **Dupropilbenzenoj** |
| Sistema nomenklaturo | 1,2-Dupropilbenzeno | 1,3-Dupropilbenzeno | 1,4-Dupropilbenzeno |
| Ordinara nomo | *o*-Dupropilbenzeno | *m*-Dupropilbenzeno | *p*-Dupropilbenzeno |
| Kemia strukturo | Strukturo de la 1,2-Dupropilbenzeno | Strukturo de la 1,3-Dupropilbenzeno | Strukturo de la 1,4-Dupropilbenzeno |
| CAS-numero | 31621-49-5 | 17171-72-1 | 4815-57-0 |
| PubChem | 186151 | 519365 | 20958 |
| Kemia formulo | **C12H18** |
| Molmaso | 162,27 g/molo |
| Materistato | Senkolora likvaĵo |
| Fandopunkto | -61 °C | -61 °C | -29,8 °C |
| Bolpunkto | 219,5 °C | 223,8 °C | 225,1 °C |
| Ekflama temperaturo | 80,9 °C | 80,9 °C | 84,3 °C |
| Solvebleco | **Nesolvebla en akvo** |

Dupropilbenzeno **(C12H18)** estas organika kombinaĵo apartenanta al aromataj hidrokarbonidoj, kiuj havas tri izomerajn formojn o-, m- kaj p-dupropilbenzenoj, t.e. 1,2-, 1,3- kaj 1,4-dupropilbenzenoj. Ili estas kutime uzataj kiel miksaĵo, solvanto aŭ por prepari aliajn organikajn kombinaĵojn.

Karakterizaĵoj
--------------

Ĉe media temperaturo, dupropilbenzeno estas senkolora likva substanco. La kombinaĵo estas nesolvebla en akvo, sed solvebla en organikaj solvantoj kiel etanolo, dupropiletero, acetono kaj benzeno.

Preparado kaj uzo
-----------------

Izomeroj de dupropilbenzeno estas preparitaj kiel kromproduktoj en la produktado de propilbenzeno per la Friedel-Crafts alkiliga reakcio inter propileno kaj benzeno. Aluminia klorido estas uzata kiel katalizilo en la procezo. Sub tiuj kondiĉoj, parto de la dupropilbenzeno reakcias kun benzenaj molekuloj en transalkiliga reakcio por formi propilbenzenon, kaj kutime la proporcio de dupropilbenzeno en la fina produkto estas proksimume 35% de la maso.

El tio, la m-izomero estas proksimume 65%, la p-izomero 30% kaj la o-izomero proksimume 5%. Simila izomerdistribuado okazas dum alkiligo de propilbenzeno kun propileno, kie zeolitoj funkcias kiel kataliziloj. Nur la m-izomero estas formita kiam formo-selektemaj zeolitoj estas uzataj, kaj la p-izomero povas esti preparita ĉe malalta temperaturo de propilbenzeno kun hidrogenfluorido kaj bora trifluorido funkcianta kiel kataliziloj.

Multo de la dupropilbenzeno estas reciklita reen en la propilbenzenan produktadan procezon. La dualilbenzeno estas produktata el la m- kaj p-izomeroj, sed la o-izomero ne povas esti uzata por tiu celo ĉar ĝi formas naftalenon sub senhidrogenigaj kondiĉoj. La kunmetaĵo ankaŭ povas esti uzata kiel solvanto, kiel brulaldonaĵo, tiel kiel la brulaĵo en la produktado de akvovaporo kaj en akvofrakciigo.
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri Sankta Katerina el Aleksandrio. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Sankta Katarina.

**Sankta Katarina de Aleksandrio**, ankaŭ konata kiel **Sankta Katarina de la Rado** aŭ **Granda Martiro Sankta Katarina** (greke *ἡ Ἁγία Αἰκατερίνη ἡ Μεγαλομάρτυς*) estas, laŭ la tradicio, kristana sanktulino kaj virgulino, kiu estis martirigita frue en la 4-a jarcento ĉe la manoj de la pagana imperiestro Maksencio. Laŭ ŝia hagiografio, ŝi estis princino kaj elstara akademiulo, kiu kristaniĝis estinte 14jaraĝa, kaj ŝi mem kristanigis aliajn centojn da personoj, eĉ la imperiestrino, kiu estis mortigita samekiel la aliaj konvertitoj. Pro tio, ke ŝi rifuzis edziniĝi al la imperiestro, ĉi-lasta kondemnis ŝin al mortigo per radumo, sed la rado rompiĝis ekde śi tuŝis ĝin; finfine ŝi estis senkapigita. Tradicio de la 8-a jarcento asertas, ke anĝeloj transportis ŝian korpon al en Monto Sinajo. Mil cent jarojn post ŝia martiriĝo, Johana de Arko identigis Katarinan kiel unu el la sanktuloj, kiuj aperis kaj konsilis al ŝi.

La Ortodoksa Eklezio kultas ŝin kiel grandan martiron, kaj ŝia memortago estas la 25-a de novembro. En la Romkatolika Eklezio ŝi estis tradicie kultata kiel unu el la 14 helpantoj en mizero. En 1969 la Romkatolika eklezio forigis ŝian festotagon de la Ĝenerala Roma Kalendaro sed ŝi daŭre estis memorita en la Roma Martirologio je la 25-a de novembro. En 2002, ŝia festotago estis restaŭrita en la katolika kalendaro sed kiel opcia festotago.

Ikono de Sankta Katarina kun rado (17-a jarcento)
Caravaggio: *Sankta Katarina de Aleksandrio* (1595–1596)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Katarina de Aleksandrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monaĥejo Sankta Katarina (Monto Sinajo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387886
* GND: 118560573
* LCCN: no2011107294
* VIAF: 311203077
* ISNI: 0000 0000 1000 5789
* NKC: jn20000700864
* BNE: XX872184
 |
**9249 *Yen*** estas asteroido de la asteroida zono.

Malkovro
--------

Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels sur unu el la 130 fotografiajn platojn eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio). Tiuj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

Nomo
----

Ĝi estis nomita en honoro de *Chen-wan L. Yen*, altranga analizistino en la sekcio pri Arĥitekturo de la Misioj kaj Sistemoj de la *Jet Propulsion Laboratory*. Chen-wan faris gravan laboron pri plejbonigado de interplanedaj orbitoj. Uzanta teknikojn de multnombraj puŝoj kaj de gravita helpo, ŝiaj plejbonigitaj interplanedaj orbitoj permesis, ke pli pezaj ŝarĝoj por esti senditaj per la nuna kosmoveturiloj. Ŝia laboro estis tre helpaj por la misioj Galileo al Jupitero, Magellan al Venuso, Cassini-Huygens al Saturno kaj Stardust, kiu revenigi specimenon de la kometo Wild 2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (9001 - 10000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *9248 Sauer* | **9249 *Yen*** | *9250 Chamberlin* |
La **Vakataka imperio** (IAST: Vākāṭaka) estis dinastio el la Hinda subkontinento kiu originiĝis el la Dekkana Altebenaĵo en la mezo de la 3-a jarcento n.e. Oni supozas, ke la ŝtato estis etenda el la sudaj bordoj de Malŭa kaj Guĝarato en la nordo ĝis la rivero Tungabhadra en la sudo same kiel el la Araba Maro okcidente ĝis la bordoj de Ĉatisgaro oriente. Ili estis la plej gravaj posteuloj de la Satavahana dinastio en la Dekkana Altebenaĵo kaj samtempuloj kun la Guptoj en norda Hindio. 

La Vakataka dinastio estis Bramana dinastio. Oni konas malmulte pri Vindhjaŝakti (ĉirkaŭ 250 ĝis ĉirkaŭ 270), nome la fondinto de la familio. Teritoria etendo komencis en la regado de sia filo Pravaraseno la 1-a. Oni ĝenerale supozas, ke la Vakataka dinastio estis dividita en kvar branĉoj post Pravaraseno la 1-a. Du branĉoj estas konataj kaj du estas nekonataj. La konataj branĉoj estas la Pravarapura-Nandivardhana kaj la Vacagulma branĉo. La Gupta impiestro Ĉandragupto la 2-a edziĝis al sia filino en la Vakataka reĝa familio kaj kun ilia subteno aneksis Guĝaraton el la Sakaj Satrapoj en la 4a jarcento. La Vakataka povo estis sekvita de tiu de la Ĉalukjoj de Badami en Dekkano.

La Vakatakoj estis famaj kiel patronoj de artoj, arkitekturo kaj literaturo. Ili kondukis publikajn vorkojn kaj iliaj monumentoj estas videbla heredo. La rok-ĉizitaj budhismaj viharoj kaj ĉaitĝoj de la kavoj de Aĝanto (Monda heredaĵo de Unesko) estis konstruitaj sub la patronado de la Vakataka imperiestro, Hariŝeno.

Notoj
-----

1. ↑  Indian Costume de Govind Sadashiv Ghurye, Popular Prakashan Publications, P. 43
2. ↑  Dynastic History of Magadha, Cir. 450-1200 A.D. By Bindeshwari Prasad Sinha, P. 28
3. ↑  | Rabindranath Tagore: The Poet of India By A. K. Basu Majumdar, Indus Publishing, P. 50 (Vakatakas and Chalukyas-both of Brahmin origin)
4. ↑  Ancient India, A History Textbook for Class XI, Ram Sharan Sharma, National Council of Educational Research and Training, India, pp 211

Bibliografio
------------

* Altekar, Anant Sadashiv; Majumdar, Ramesh Chandra, eld. (1986) [1967]. Vākātaka-Gupta age: circa 200-550 A.D. (1a eld.). Delhi: Motilal Banarsidass. ISBN 81-208-0026-5.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696130
 |
Jen la plej malnovaj konstruaĵoj de Val-de-Grâce
**Val-de-Grâce** [val de gras] (esperante « Gracia Valo ») estas franca militista malsanulejo lokita en la 5-a arondismento de Parizo. Ĝi troviĝas ene de samnoma eks-monaĥinejo kaj en la eks-preĝejo de tiu ĉi. Ĝi fariĝis militista malsanulejo dum la Franca revolucio de 1789.

La malsanulejo gastigas ĉiujn, kaj ne nur militistajn pacientojn. Ĝi plejofte gastigas la plej gravajn francajn oficialulojn de la Franca Respubliko, kiam ili bezonas medicinan helpon.

La preĝejo de Val-de-Grâce estis konstruita pro ordo de la reĝino Anna de Aŭstrio, edzino de Ludoviko la 13-a: post la naskiĝo de sia filo Ludoviko la 14-a, Anna (antaŭe sen infano post 23 edzinecaj jaroj) manifestis sian dankemon per la konstruo de tiu preĝejo. Ludoviko la 14-a mem verŝajne metis la unuan ŝtonon de Val-de-Grâce, dum ceremonio je la 1-a de aprilo 1645, kiam li estis 7 jarojn aĝa.

* Val-de-Grâce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Val-de-Grâce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Valdefuentes de Sangusín** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar. *Valdefuentes*, tio estas *Valo de fontoj*, devenas el fontoj kiuj abundas en la ĉirkaŭaĵo, kaj *Sangusín* estas la nomo de rivero, eble devena el *salikejo*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 34,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 217 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento.

Statua menhiro de Valdefuentes, 2300/1900 a.K. frua Bronzepoko, nuntempe en la Muzeo de Salamanko.
Valdefuentes de Sangusín limas kun la loĝlokoj La Calzada, Valdehijaderos, Horcajo, Cristóbal, San Esteban, Los Santos, Valdelcasa, Valverde, Peromingo kaj Navalmoral. Estas fekundaj fruktarbaroj, kiuj produktas terpomojn, fazeolojn kaj betojn. Estas fekundaj vitejoj, el kiuj oni produktas bonkvalitajn vinon kaj brandon, kaj monto kun anzinoj kiuj havigas glanojn por porkobredado, kaj ligno por hejtado. 

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752344
* VIAF: 316734665
* BNE: XX460212
 |
**13439 *Frankiethomas*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Por tiu kampanjo, Tom Gehrels fotis la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960, eksponante 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj por malkovri novajn asteroidojn.

Nomo
----

Ĝi estis nomita en memoro de la usona aktoro Frankie Thomas (1921–2006), kiu rolis kiel la kadeto *Tom Corbett* en la sciencfikcia televida serio *Tom Corbett, Space Cadet*. Li estis bela modela rolulo por ĉiuj la spektantaj infanoj, kiuj kredis, ke la scienco estas bona kaj plibonigas la kvaliton de niajn vivojn. Li ludis en multenombraj filmoj antaŭe Tom Corbett.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (13001 - 14000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *13438 Marthanalexander* | **13439 *Frankiethomas*** | (13440) 2095 P-L |
Loko de la komarko *Valdejalón* en la centr-okcidento de la provinco Zaragozo en centro de Aragono.
**Valdejalón** [baldeĥaLON] estas komarko de komunumo Aragono, en Hispanio, en la centr-okcidento de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas en la Ebra baseno kaj ĝia ĉefurbo estas La Almunia de Doña Godina. La loknomo *Valdejalón* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de la rivero Jalón*.

Municipoj
---------

Municipoj en *Valdejalón*.
La komarko ampleksas jenajn 17 municipojn:

* Almonacid de la Sierra
* La Almunia de Doña Godina
* Alpartir
* Bardallur
* Calatorao
* Chodes
* Épila
* Lucena de Jalón
* Lumpiaque
* Morata de Jalón
* La Muela
* Plasencia de Jalón
* Ricla
* Rueda de Jalón
* Salillas de Jalón
* Santa Cruz de Grío
* Urrea de Jalón

Geografio
---------

Ĝi limas norde kun la komarkoj *Ribera Alta del Ebro* kaj *Campo de Borja*, okcidente kun Aranda, sudokcidente kun la *Comunidad de Calatayud*, sudoriente kun *Campo de Cariñena* kaj oriente kun la Centra Komarko.

La ekonomio baziĝas sur la industrio de transformado de agrikulturo de La Almunia kaj, en Épila, sur la helpindustrioj de la fabriko de Opel de Figueruelas. En agrikulturo, elstaras la kultivo de la cerealoj kaj vitejoj en la valo de la rivero Jalón. Krome estas en la komarko la altlernejo *Escuela Universitaria Politécnica* de La Almunia, en kiu studas pli ol mil lernantoj.

El la kultura heredaĵo menciendas multaj monumentoj de mudeĥara stilo, ĉefe sonorilturoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Valdejalón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komarko Valdejalón, en comarcaacomarca.com
* Komarkoj de Aragón, Valdejalón


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803884
 |
**Valdemadera** [baldemaDEra] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Cervera, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). La loknomo *Valdemadera* estas etimologie komprenebla kiel valo de ligno aŭ forsta valo.

La municipa teritorio de Valdemadera, en la plej sudoriento de la regiono.

Geografio
---------

Valdemadera estas en montara areo sur la supra valo de la rivero Alhama. Valdemadera estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon nur laŭ la regiona ŝoseo LR-390, kiu komunikas oriente kun Aguilar del Río Alhama kaj sudokcidente kun Navajún.

Historio
--------

Ermitejo.
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same ĉe Valdemadera, kie oni malaltiĝis el 300 ĝis nunaj 10.

Aktualo
-------

Estis nur 9 loĝantoj censitaj en 2007 kaj plej ofte inter 8 kaj 10, tial Valdemadera estas la dua municipo kun malplej da loĝantoj en la tuta Hispanio, post toleda Illán de Vacas (6 loĝantoj en 2007) kaj samsenhoma kun Villarroya en Rioĥo kaj Jaramillo Quemado en Burgoso. Estas polmoludejo kaj domo por rura turismo.

La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado. Krome estas rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj naturaj lokoj, iknitoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796996
 |
**Valdeolmillos** [baldeolMIljos] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Valdeolmillos* estas etimologie komprenebla kiel Valo de Ulmetoj.

Geografio
---------

La preĝejo.
La placo.
Panoramo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 57 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 400 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 12 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Fine de la 12-a jarcento kaj komence de la 12-a jarcento estis konstruita la preĝejo de Sankta Johano la Baptisto de Valdeolmillos, je romanika stilo. Plen verŝajne ankaŭ en tiu epoko oni konstruis la preĝejon de *San Millán* de Quintanilla de Valdeolmillos, nun malaperinta. En 1345, eklezie la lokoj Valdeolmiellos (nune Valdeolmillos) kaj Quintaniella de Valde Olmiellos (senhoma ekde la 16-a jarcento) apartenis al Astudillo, Cerrato kaj Palencio en la diversaj niveloj.

En la 14-a jarcento Valdeolmillos apartenis al Juan Rodríguez de Sandoval, kaj postaj senjoroj estis de familioj Lara, Vizcaya kaj Torquemada. Meze de la 14-a jarcento ĝi estis apartenanta al la Markizo de Revilla. En 1488, Valdeolmillos kaj aliaj lokoj de la komarko pagis impostojn al Doña Maria de Castañeda. En 1785 estis loko de senjorlando de la provinco de Palencio kaj la urbestro estis nomumita de la Markizo de Revilla.

Aktualo
-------

Vinkeloj.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) brutobredado (ŝafoj kaj abelbredado), fungokultivado en grotoj kaj gipso-elfosado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la etnografia muzeo en elfosejo, la preĝejo, la ermitejo, vinkeloj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772863
* VIAF: 316736192
 |
**Valderaduey** [balderaDŬEJ] estas rivero de nordokcidenta Hispanio, alfluanto dekstre de la rivero Doŭro. Ĝi trapasas areojn de la provincoj Leono, Valadolido kaj Zamoro, pli malpli en direkto norde suden.

Historie, la rivero nomiĝis Aratoi kaj de tie deriviĝis al Araduey kaj poste al «Val d'Aratoi» kaj «Valderaduey» (valo de Aratoi). En la jaro 949 tertremo ŝanĝis ĝian akvofluejon.​ ​

Elfluejo de Valderaduey en Doŭro.
La rivero Valderaduey ekfluas en loko nomita Fuententable de la monto Riocamba, apartenanta al Renedo de Valderaduey (loĝloko de Villazanzo de Valderaduey). Ĝi trapasas municipajn teritoriojn de Sahagún, Becilla de Valderaduey, Castroponce, San Martín de Valderaduey, Cañizo kaj Villalpando. Ĝi enfluas en la dekstra bordo de Doŭro, ĉe Villagodio, je ĉirkaŭ 3 km de la urba kerno de Zamoro, ene de ties municipa teritorio.

* Kategorio Valderaduey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759765
* LCCN: sh94002139
* VIAF: 315134029
 |
**Valdestillas** [baldesTIljas] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la sudo de la provinco. 

Valdestillas en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 36,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 607 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte ĝi akiris 600 el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 20 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Villanueva de Duero, Viana de Cega, Serrada, La Pedraja de Portillo, Matapozuelos kaj Mojados. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj. Trafluas la rivero Adaja.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765721
 |
**Valdevimbre** [baldeBIMbre] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco. *Valdevimbre* estas komprenebla etimologie kiel *Valo de vimeno*.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Farballes, Fontecha, Pobladura de Fontecha, Palacios de Fontecha, Valdevimbre, Vallejo, Villagallegos kaj Villibañe, okupas totalan areon de 68,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 936 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi distas 23 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Chozas de Abajo, Ardón, sude kun Bercianos del Páramo, Villamañán, oriente kun Ardón, kaj okcidente kun San Pedro Bercianos.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj kaj beto) kaj brutobredado (bovoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado), iom da industrio (vinproduktado, prie aperas grapoloj kaj vinbarelo en la blazono).

Bildaro
-------

* Ebenaĵo de Valdevimbre.Ebenaĵo de Valdevimbre.
* Anzinaro de Fontecha del Páramo.Anzinaro de Fontecha del Páramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758642
 |
**9478 *Caldeyro*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis la ĉielon per la Schmidt-teleskopo de la Monto Palomar. La fotaj platoj estis senditaj en Leiden (Nederlando) kaj ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

La asteroido estis nomita en memoro de la urugvaja fiziologiisto Roberto Caldeyro-Barcia (1921–1996), kiu gvidis teamon da esploristoj en kunlaboro kun *Hermógenes Álvarez*, studante pri la fiziologiaj aspektoj de la ĉirkaŭnasko. Iliaj esploroj pri la utera kuntiriĝo estis fundamenta por la disvolvo de proceduroj por la kontrolo de riskaj gravedecoj kaj naskoj. Ilia sistemo de mezurunuo ("Unuo Montevideo"), enkondukita por mezuri la intenso de la kuntiriĝoj estas tutmonde uzata. Dum lia periodo kiel prezidanto de la Programo por la Disvolviĝo de Bazaj Sciencoj (1986-1996), Caldeyro-Barcia ludis fundamentan rolon por la restarigo de la urugvaja scienca esploro, kiu estis severe difektita dum la antaŭa periodo de militista diktaturo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (9001 - 10000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *9477 Kefennell* | **9478 *Caldeyro*** | *9479 Madresplazamayo* |
**9479 *Madresplazamayo*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 26-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis la ĉielon per la Schmidt-teleskopo de la Monto Palomar. En Leiden (Nederlando), la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis la fotajn platojn dum la sekvantaj jaroj.

Tiu asteroido estis nomita en honoro de la Patrinoj de Plaza de Mayo (hispane : *Madres de Plaza de Mayo*), grupo da virinoj kiuj fariĝis simbolo de aktivo por la homaj rajtoj, denuncante la krimojn kaj abomenaĵojn de la militista junto kiu regis Argentinon de 1976 ĝis 1983. Vestitaj en nigro, ili kunvenis je ĉiuj ĵaŭdoj posttagmeze en la Placo Majo de Bonaero por postuli scii pri la sorto de siaj malaperitaj filoj kaj filinoj ; multe da ili mem iĝis viktimoj de la militista reĝimo. La Patrinoj de Plaza de Mayo elmontriĝis kiel brila ekzemplo por la mondo, ke la kuraĝo kaj la digno povas flori en la homa koro, eĉ sub plej opresaj reĝimoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (9001 - 10000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *9478 Caldeyro* | **9479 *Madresplazamayo*** | 9480 Intio |
Modelo de la molekulo CH4 (metano). La ruĝaj kaj bluaj punktoj montras valentelektronojn, kiuj formas kemiajn ligojn inter la karbona kaj la hidrogenaj atomoj.
En kemio, **valentelektrono** estas elektrono de la ekstera elektronkovraĵo de atomo.:92, §6.1 Se tiu ekstera elektronkovraĵo ne estas plena, do la valentelektronoj povas partopreni en la kreado de kemia ligo inter atomoj.

Difino
------

### Valentelektrono de ĉefgrupa elemento

Por ĉefgrupa elemento, **valentelektrono** estas elektrono en la elektronkovraĵo de la plej granda ĉefkvantumnombro {\displaystyle n}; tial, la nombro de valentelektronoj en ĉefgrupelementa atomo estas inter 1 kaj 8.

Ekzemple, jen la elektronkovraĵoj de fosforo:

1s2 2s2 2p6 3s2 3p3
Inter tiuj elektronkovraĵoj, la plej alta ĉefkvantumnombro estas {\displaystyle n=3}, kaj la kvin valentelektronoj estas tiuj en la elektronkovraĵoj 3s2 kaj 3p3. Tial, ekzemple, fosforo povas formi la molekulon PF5 (fosfora pentafluorido).

### Valentelektrono de transirmetalo

En transirmetalo ekzistas parte plenaj energiniveloj {\displaystyle (n-1)\mathrm {d} }, kies elektronoj havas energiojn similajn al tiuj en la elektronkovraĵo de la plej granda ĉefkvantumnombro. Tial, por tiuj elementoj, **valentelektrono** estas ajna elektrono ekster la noblagasa kerno.

Ekzemple, jen la elektronoj de mangano:

1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d5 = [Ar] 4s2 3d5,
en kiu [Ar] estas mallongigo de la elektronkovraĵoj de argono:

[Ar] = 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6.
Tial, en mangano, la sep valentelektronoj estas tiuj en 4s2 kaj 3d5.

Propraĵoj
---------

La nombro de valentelektronoj determinas la reakciemon de elemento. Elemento, kies valentelektronoj kompletigas elektronkovraĵon (t.e. nobla gaso), estas tute ne reakciema. Male, elemento, kiu havas valentelektronojn po unu por atomo (t.e. alkala metalo), estas tre reakciema.

Referencoj
----------

1. ↑  Duc Goninaz, Michel; Klaŭdo Roux.  (2020) "Valent/elektron/o", *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020* (esperante).
2. ↑  Stoker, H. S.; M. R. Slabaugh.  *Ĝenerala, Organika, Kaj Biologia Kemio* (esperante).
**9999 *Wiles*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (angle : *Second Trojan Survey*).

Nomo
----

Ĝi estis nomita en honoro de la brita matematikisto Andrew Wiles, profesoro en la Universitato Princeton. Lia kampoj de esploro estas la nombroteorio kaj la aritmetika geometrio. Li fariĝis tutmonde fama en 1993 pro sia matematika pruvo de la Lasta Teoremo de Fermat, unu plej malfacilaj matematikaj problemoj nesolvitaj de pli ol 350 jaroj. En 1994 li sukcesis ŝtopi breĉon en sia demonstro helpate de Richard Taylor. Tiu sukceso venis tro malfrue, por ke li ricevis la Medalon Fields ĉar li preterpasis la liman aĝon de 40 jaroj ; sed li ricevis la plej prestiĝaj rekompenson de la Internacia Matematika Unio  : la Arĝentan Platon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (9001 - 10000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *9998 ISO* | **9999 *Wiles*** | *10000 Myriostos* |
**Valfarta** [balFARta] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la sudokcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko *Monegros*, oriente de la teritorio de La Almolda, sude de tiuj de Sena kaj de Villanueva de Sigena kaj norde de Peñalba. Estas abundaj montetoj. 

La loĝloko Valfarta (372 msm) estas je 78 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas trapasata per la ŝoseo A-2221 kiu komunikas kun Bujaraloz sude kaj tie kun la paga aŭtovojo AP-2 kaj la nacia ŝoseo N-2 kiu komunikas inter Zaragozo (okcidente) kaj Peñalba kaj Candasnos oriente.

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn de Neolitiko kaj de romianoj.

La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis irigacian reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. 

La Monaĥejo de Sigena estis ege influa por ĉiuj loĝlokoj de la komarko Monegros, promociis la reloĝadon kaj havigis al la novaj loĝantoj loĝcartojn, tipe en la Mezepoko kiel feŭdisma kontrakto inter la Monaĥejo kaj la lokanoj, kiu precizigis devojn kaj rajtojn.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Valfarta: oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 58 loĝantoj.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de la Sankta Kruco.
* Ermitejo de Sankta Kiteria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  Historia
2. ↑  Edad Media

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Valfarta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809994
 |
Koordinatoj: 41° 17′ 25″ N 36° 20′ 01″ O﻿ / ﻿41.29028 °N, 36.33361 °O﻿ / 41.29028; 36.33361 (mapo)

Homoj el Samsun. Naciaj lazaj popolkostumoj en Otomana erao, 1910-aj jaroj
Statuo de Atatürk farita de aŭstra skulptisto Heinrich Krippel en centro de Samsun
**Samsun** (greke Amisos, latine Amisus) estas urbo en norda Turkio, ĉe suda marbordo de la Nigra maro kun ĉ. 400.000 loĝantoj. Ĝi estas administra centro de la samnoma provinco.

Oni fondis la urbon en la 7-a jc. a.K. kaj ĝi estis grava greka kolonia urbo. La defendantoj de la urbo bruligis la urbon en 71, kiam taĉmentoj de Romio penetris la urbon.

La nuna nomo de la urbo venas de la selĝukoj, kiuj okupis la urbon en la 12-a jc.. Dum ilia regado, Samsun estis pli grava komerca kaj trafika centre ol Sinope. La urbon okupis fine de la 14-a jc. la turkoj (Bajazido la 1-a), poste Timur Lenk, kiu redonis al la Ĝandar-dinastio en 1402. La Ĝenovanoj bruligis la urbon en 1425, poste la urbon okupis turkoj.

Mustafa Kemal Atatürk surbordiĝis tie la 19-an de majo 1919 por organizi la nacian kontraŭstaron. Tio signis la komencon de la truka sendependa milito, kiu kulminis en fondo de la Turka Respubliko en 1923.

Ekonomio
--------

La ĉirkaŭo de Samsun gravas pro la tabakkultivado. La haveno de Samsun estas la plej granda havenurbo de Turkio en la Nigra maro.

Samsun estas la finstacio de tiu fervojo, kiu liveras ferercon el Divrini. La urbo havas flugkontaktojn al Istanbulo kaj Ankara, vojkontaktojn al Ankara kaj Sivas.

Kulturo
-------

Oni fondis en 1975 la Universitaton Deknaŭa de Majo.

* Kategorio Samsun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vali RÁCZ** [rAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rácz Vali** estis hungara aktoro, kantisto (mezosoprano). Ŝia edzo estis Péter Halász.

Vali Rácz en filmo
Vali Rácz  naskiĝis la 25-an de decembro 1911 en Gölle, ŝi mortis la 12-an de februaro 1997 en Munkeno (Germanio).

Biografio
---------

Vali Rácz frekventis gimnazion en Kaposvár, poste ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1932. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Városi, poste al Teatro Magyar, sed pli frue jam dum la studentaj jaroj ŝi havis malgrandajn rolojn en filmoj. Antaŭ kaj dum la 2-a mondmilito ŝi estis populara kantisto, konata kiel la hungara Marlene Dietrich. Inter 1938 kaj 1944 ŝi kantadis en kafejo (kabaredo). Dum la nazia erao ŝia hejmo estis kaŝejo de 5 judoj. Post la 2-a mondomilito ŝi ricevis rolojn en malgrandaj pluraj ĉefurbaj teatroj. Ŝi faris ankaŭ kanzonajn koncertojn. En 1946 ŝi edziniĝis kaj naskis 2 gefilojn (1950, 1952). Post la Hungara revolucio de 1956 la plena familio disidis al Ameriko. Ekde 1970 ili vivis en Londono, ekde 1975 en Munkeno. En 1992 ŝi ricevis ordenon Justuloj inter la popoloj.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Orlovszky
* P. Barabás: *Eltévedt angyalok* - edzino
* Jacques Offenbach: *Orphée aux enfers* - titolrolo

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Pókháló* (1936) - kantistino
* *Toprini nász* (1939) - kantistino
* *Majális* (1943) - primadono
* *Stabil a csók* (1946, mallonga filmo)
* *Az élet hídja* (1955)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
Busto de la unua valida sultanino, Hafsa Sultan en Manisa, Turkio.
**Valida Sultanino** (osmanid-turke والده سلطان, laŭvorte "patrino sultano") estis la titolo tenita de la "laŭleĝa patrino" de reganta sultano de la Otomana Imperio. La titolo estis dekomence formale uzata en la 16-a jarcento dum la regado de Hafsa Sultan, patrino de la Sultano Sulejmano la 1-a, anstataŭ iama titolo *mehd-i ulja* ("lulilo de la grandulo"). aŭ "perlamoto de la sultanlando". 
Normale, la vivanta patrino de reganta sultano tenis tiun titolon. La patrinoj kiuj mortis antaŭ la ascendo al la trono fare de siaj filoj neniam ricevis la titolon de *Valida Sultanino*. En specialaj okazoj, avinoj kaj duonpatrinoj de reganta sultano ja ricevis la titolon de *Valida Sultanino*.

Vorto
-----

La vorto *valide* (والده) laŭvorte signifas "patrino" en la otomana turka lingvo, el la araba *ŭālida*. La turka prononco estas [va:lide].

Referencoj
----------

1. ↑  
Davis, Fanny.  (1986) "The Valide", *The Ottoman Lady: A Social History from 1718 to 1918*. ISBN 0-313-24811-7.
2. ↑  Peirce, Leslie P. *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*, Oxford University Press, 1993, (ISBN 0-19-508677-5) (paperback)

Vidu ankaŭ
----------

* Sultanlando de la Virinoj
* Sultano
* Valido

-