recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Viro portanta cilindron. 
**Cilindra ĉapelo** aŭ **cilindro** estas speco de alta, supre plata, rande larĝa ĉapelo portata far viroj tra la 19-a kaj fru-20-a jarcentoj, nun kutime portata nur kun matena vesto aŭ vespera vesto. La unuan cilindron faris John Hetherington en 1797; tiaj ĉapeloj fariĝis popularaj dum la 1820-oj. Viroj ordinare portis cilindrojn por komerco (negocoj), sociaj eventoj, kaj plezuro.

Ilin oni faris el rigidigita felto farita el kastora felo kaj poste, pro la influo de Princo Albert, el silko.

Populara speco, aparte en 19-jarcenta Usono, estis la angle ***stovepipe hat*** ("fornotuba ĉapelo"), kiun popularigis Abraham Lincoln dum sia prezidenteco. Malkiel multaj cilindroj, tiu speco estis rekta, kvazaŭ tuba, ne pli larĝa ĉe la supro, nek ĉe la malsupro. Ili ofte pli altis ol la tipa cilindra ĉapelo.

Pli poste, al cilindroj oni foje donis internan ĉarniran framon (skeleton), ke ili estu platigeblaj (kolapsivaj). Tiajn ĉapelojn oni ofte nomis angle ***opera hat*** aŭ ***Gibbus*** ("opera ĉapelo"), kvankam tiu termino povas ankaŭ sinonimi kian ajn cilindron, aŭ kian ajn formalan ĉapelon viran. Dum la 1920-oj ili ofte ankaŭ nomiĝis angle ***high hats*** ("alta ĉapelo").

En diversaj lingvoj
-------------------

* Per kognato aŭ traduko de ***cilindro***: de:Zylinder, nl:Cilinder, pl:Cylinder, ru:Цилиндр, sk:Cylinder, sl:Cilinder, fi:Silinterihattu, sv:Cylinderhatt.
* Per esprimo kia ***supro-ĉapelo***: en:top hat, topper
* Per esprimo kia ***alta ĉapelo***: en:high hat, nl:Hoge hoed.
* Aliaj: fr:haut-de-forme, ja:シルクハット, pt:Cartola, zh:大禮帽.

Plua legado
-----------

* angle Neil Steinberg, *Hatless Jack - The President, the Fedora and the Death of the Hat*, 2005, Granta Books
* angle Kid Dee, the drummer for the Adicts.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cilindro (ĉapelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cilindro (ĉapelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Berendt, John. "History of the Top Hat". International Formalwear Association. Arkivigite je 2005-10-29 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Artikolo pri ĉapeloj de ĝentlemanojArkivigite je 2008-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Burgo Liebenstein** (germane *Burg Liebenstein*) estas ruino de spronburgo je alteco de 385 metroj supre de la turingia vilaĝo Liebenstein en Germanujo. Ĝi troviĝas je la krutaĵo norda de la valo de Wilde Gera.

Historio
--------

La burgo verŝajne ĉ. 1270 konstruigitis fare de la senjoroj de Kevernburg. La unuaj posedantoj estis la ministeriaj senjoroj de Liebenstein antaŭ ol la burgo venis en la jaro 1369-a en la manojn de la ludovikidoj. Ĉiuokaze estis estinta ties la unua mencio en 1228. Seninterrompe inter 1434 kaj 1820 la senjoroj de Witzleben tie posedantis kiuj igis de ĝi meze de la 16-a jarcento loĝadkastelo. En 1610 aldonitis antaŭa kastelo. La lasta enfeŭdigitulo estis ekde 1820 grafo von Salisch. Inter 1830 kaj 1859 buroojn siajn havis surloke justiculoj el la tribunaloj Elgersburg/Liebenstein. Post vendo en 1867 la aferoj kadukiĝis malrapide servante kiel ŝtonrompejo al la vilaĝanoj. Tiam ankaŭ la flankaj ejoj malaperis. La unuaj sekuriglaboroj startis en 1955 kiam oni ankaŭ starigis liberaeran scenejon. La kuireja sekĉio ekde 1976 savitis kaj ekde 1998 fundamentaj riparadoj okazis.

Ensemblo
--------

Temas pri komplekso tre simila al Kastelo Ehrenburg kaj Burgo Ehrenstein konsistante el rektangula loĝada palaca ero kaj turo. La tuton ĉirkaŭas muraro ringa. Aldonite estas ĉe la okcidenta flanko kelkaj etaj alkonstruitaĵoj malpost kiuj estas defendokorto el la 14-a/15-a jc kun kroma ronda turo. En niaj tagoj konserviĝas ja ne malmultaj partoj kiuj libere alireblas.

Literaturo
----------

* Thomas Bienert: *Mittelalterliche Burgen in Thüringen. 430 Burgen, Burgruinen und Burgstätten*, Wartberg-Verlag, Gudensberg-Gleichen 2000, p. 128–129, ISBN 3-86134-631-1
* Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze*, Jenzig-Verlag Köhler, Jena 2001, p. 173–174, ISBN 3-910141-43-9
* Stephanie Eißing: *Thüringen.* (= Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler). Dua eldono, Deutscher Kunstverlag, München 2003, ISBN 3-422-03095-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Burgo Liebenstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Burgo Liebenstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la amikara societo porruina
la turo de la burgruino Naumburg
La **burgo Naumburg** estas la ruino de montburgo prolksime de Bärenbach en la distrikto Bad Kreuznach en Rejnlando-Palatinato.

Situo
-----

Restaĵoj de la iama burgo trovigas apud federacia ŝoseo B 41 inter Idar-Oberstein kaj Kirn.

la Naumburg apud Bärenbach en la valo de la rivero Nahe
Naumburg

Historio
--------

La nomon Naumburg (=nova burgo) la burrgo ricevis kiel nove starigita burgo apud la burgo Kyrburg kaj la fortikaĵo Hachenfels. La unua mencio estis la en la jaro 1146, kiam raugrafo emiĉo nomas sin „Graf von Nuenburc" (grafo de Neumburg". 50 jaroj pli poste Werner von Bolanden asertis, ke li ricevis kiel feudon burgo „Nuenburg iŭta Kirberg" de duko Konrad.

Enla jaro 1323 raugrafo Konrad V. pagis por burgo 600 funtoj heleroj por la feŭdo. Pro monmankio la grafoj baldaŭ vendis ilian posedon.

De la iama burgo hodiaŭ nur videblas kelkaj muroj

Literaturo
----------

* Alexander Thon, Stefan Ulrich u. Achim Wendt, „… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut". Burgen im Hunsrück und an der Nahe, Regensburg: Schnell & Steiner 2013, p. 114-117.
* Rheinland-Pfalz und Saarland (Handbuch der historischen Stätten Deutschlands, Bd. 5), hrsg. v. Ludwig Petry, 3. neubearb. Aufl. Stuttgart 1988, p. 249 f.
* Rudolf Hornberger, Dr. Werner Vogt: *Burgen und Schlösser an Rhein und Nahe*, Sparkasse Rhein-Nahe (Hrsg.), 1993

Eksteraj ligiloj
----------------

* Burg Naumburg bei *alleburgen.de*

* Kategorio Burgo Naumburg (Bärenbach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **burgo Koberstein** estas burgruino en la komunumo Obererbach (Westerwald) , distrikto Altenkirchen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Situo
-----

La burgo Koberstein situas en la valprofundo apud la rivero Erbach en la urboparto Niedererbach de Altenkirchen sudoriente de la bieno Alt-Koberstein.

Historiio
---------

La burgo Koberstein estis konstruata inter 1343 kaj 1358 de kavaliro Johann von Kobern. Poste ĝi ricevis ties nomo.

Burga Instalaĵo
---------------

La burgo estis malaltaĵburgo kun ĉirkaŭanta akvofosaĵo. .

Literaturo
----------

* Daniel Schneider: *Die Geschichte der Ortsgemeinde Obererbach (Westerwald). Die Ortschaften Hacksen, Niedererbach, Obererbach und Koberstein vom Mittelalter bis zur Gegenwart*, 2 Bände, Obererbach 2009 (ISBN 978-3-00-027494-7).

Vidu ankaŭ
----------

* Bieno Koberstein

Referencoj
----------

1. ↑  Daniel Schneider: *Die Geschichte der Ortsgemeinde Obererbach (Westerwald)*, Bd. I, Seite 82–89.
2. ↑  Daniel Schneider: *Die Geschichte der Ortsgemeinde Obererbach (Westerwald)*, Bd. I, Seite 76–94 (mit Rekonstruktion der Burg Koberstein).
*Epimenia babai*, membro de la grupo *Solenogastres*.
***Aplacophora*** kaj *aplakoforoj* (kun signifo senplata) estas supozeble parafiletika taksono. Tiu estas klaso de malgrandaj, profundakvaj, ekskluzive bentaj, mar-moluskoj troveblaj en ĉiuj oceanoj de la mondo.

Ĉiuj konataj modernaj formoj estas senkonkaj: nur kelkaj formortintaj primitivaj formoj posedis valvojn. La grupo enhavas du kladojn nome *Solenogastres* (*Neomeniomorpha*) kaj *Caudofoveata* (*Chaetodermomorpha*), kiuj inter ili ambaŭ enhavas 28 familiojn kaj ĉirkaŭ 320 speciojn. La aplakoforoj estas tradicie konsiderataj prauloj de la aliaj moluskaj klasoj. Tamen, la rilato inter ambaŭ aplakoforaj grupoj kaj la aliaj moluskaj klasoj kaj de unu al alia estas ankoraŭ neklara.

Aplakoforoj estas cilindraj kaj vermoformaj, kaj plej el ili estas tre malgrandaj, estante ne pli ol 5 centimetrojn longaj; kelkaj specioj, tamen, povas atingi longon de 30 centimetroj.

Notoj
-----

1. ↑   MolluscaBase eds. (2021). MolluscaBase. Aplacophora. Alirita tra: World Register of Marine Species ĉe:  en 2021-04-13

* Kategorio Aplacophora en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Aplacophora en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777935
 |
Hejmfarita tradicia Applestrudel kuirita en forno, rulita kaj plenigita el pomaĵo.
**Poma strudelo** (Germane: Apfelstrudel; Ĉeĥe: štrúdl) estas tradicia viena strudelo, nome populara pastaĵo en Aŭstrio kaj en multaj landoj en Eŭropo de la tuta areo de la eksa Aŭstri-Hungara Imperio (1867–1918).

La *Apfelstrudel* estas konsiderata nacia plado de Aŭstrio kun la *Viena Schnitzel* kaj la *Tafelspitz*.

La *Apfelstrudel* konsistas el laŭlonga strudela pastaĵo kun poma interno ene. Tiu plenigado estas farita el rostitaj pomoj (kutime el aroma variaĵo, kia Winesap), sukero, cinamo, vinberoj, kaj paneroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pomokuko

Referencoj
----------

1. ↑  Recipie: Apple Strudel, Arkivita la 8an de Junio, 2008, ĉe Wayback Machine. [*rompita ligilo*]
2. ↑   Gundel, Karoly (1992). Gundel's Hungarian cookbook. Budapest: Corvina. p. 128. ISBN 963-13-3600-X. OCLC 32227400.
3. ↑   Wiener-apfelstrudel  Alirita la 2an de Julio 2017.
4. ↑   traditional Viennese Apfelstrudel  Alirita la 2an de Julio 2017.

* Kategorio Apfelstrudel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la burgturo
La **burgo Lahr** estas malgranda burga ruino ĉe la komunumo Burglahr en la distrikto Altenkirchen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Burgo Lahr, elaera foto

Situo
-----

La ruino de la iama altaĵburgo situas en al valo de la rivero Wied en la norda mezmontaro Westerwald. La burgo situas en alteco de 200 metroj s.m. sur arbarkovrata insulmonto. La ruino estas 40 m super la rivero.

Historio
--------

La konstruiganto de la burgo ne estas konata. Ekde la 14a jarcento ĝi aperis en dokumentoj kiel feŭdo de Kurköln. La tiamaj vasaloj estis la grafoj de Isenburg.

En 1449 la ĉefepiskopo de Kolonjo donis la burgon kiel garantiaĵo al grafo Heinrich von Nassau. Ankaŭ poste la burgo havas diversajn posedantoj. Ekde la 18a jarcento la burgo estis ruino. Nur jam en la 20a jarcento la restantaj muroj estis sekurigitaj.

Burginstalaĵo
-------------

La preskaŭ 25 m alta, ronda ĉefa turo dominas la ruinon. De la ceteraj partoj de la burgo konserviĝis kelkaj muroj kaj restaĵoj de la burga fosaĵo. Hodiaŭ staras tie ligna kabano luebla por festaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Lahr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informo ĉe retejo de Verbandsgemeinde Flammersfeld Arkivigite je 2010-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de Gemeinde Burglahr
La **Ŝtata Konservatorio Komitas de Erevano**  (armene Կոմիտասի անվան Երևանի Պետական Երաժշտական Կոնսերվատորիա) situas en Erevano, ĉefurbo de Armenio. Ĝi estis fondita en 1921 kiel loko por studado de muziko, kaj fondita du jarojn poste kiel pli alta muzika eduka institucio. Ĝia nomo honoras Komitas, eminenta armena komponisto.

Komence de la 20-a jarcento, la formado de la armena profesia muzika kulturo komenciĝis kun la partopreno de diplomiĝintoj el rusaj kaj eŭropaj konservatorioj. La komponisto Romanos Melikjan estis la fondinto de la unua Armena Konservatorio.

La Konservatorio situas proksime al la Erevana Opero kaj estas kvaretaĝa konstruaĵo kun 450 malsamaj spacoj kiel klasĉambroj, inkluzive de du specialaj orgenaj studioj kaj 12 klasĉambroj por piano-lecionoj, biblioteko kaj klasĉambroj por muziklegado, sonregistrado kaj kuracejo, studenta konsilio kaj muzikaj instrumentoj, muzika butiko, bufedo, ktp.

* Kategorio Ŝtata Konservatorio Komitas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
desegno pri la imagita aspekto de la aglo
La **Aglo de Haast** aŭ Haast-a aglo (*Harpagornis moorei*) estas formortinta, grandega aglo-simila rabobirdo, kiu elevoluiĝis en la Suda insulo de Nov-Zelando dum la plejstoceno. Ĝia nomo venas de la malkovrinto: la specion priskribis unuafoje Julius von Haast, en 1872.

Ĝi estis grandega birdo: la masklo pezis ĉirkaŭ 10 kg, la femalo ĉirkaŭ 13 kg ( seksa dimorfismo); ĝia enverguro atingis la 3 m.

Ĉar sur du insuloj de Nov-Zelando la mamulojn reprezentis vespertoj, mankis eĉ grandaj reptilioj, tiel plimulto de la vertebruloj estis birdoj. La aglo de Haast estis verŝajne la pinto-predisto de la ekosistemo, ĝi ĉasis la neflugkapablajn moaojn.

La grandega aglo ekzistis antaŭ la enmigrado de maorioj (11-a jc.) sed mankis ĉe alveno de la eŭropanoj en la 18-a jc. Ĝi plej verŝajne formortis dum la 15-16-aj jarcentoj pro malvenko en konkurado kun la homoj.

Laŭ plej novan DNA-esploroj, ĝia plej proksima parenco estas la 1 kg-a aŭstrala nanoaglo (*Hieraaetus morphnoides*).

* Aglo de Haast en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aglo de Haast en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Aglo de Haast en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Benny GOODMAN** [Beni Gudman] naskita **Benjamin David GOODMAN** je la 30-a de majo 1909 en Ĉikago, Ilinojo, mortinta je la 13-a de junio 1986 en Novjorko, estis posteulo de judoj kaj hungaroj,
fama ĵaza klarnetisto, komponisto, kaj bandestro.

Li ankaŭ nomiĝas "King of Swing" ("Reĝo de Svingo"), "Patriarch of the Clarinet" ("Patriarko de la Klarneto") kaj "Swing's Senior Statesman" ("La Supera Ŝtatisto de Svingo").

Infanaĝo kaj fruaj jaroj
------------------------

Goodman naskiĝis en Ĉikago, Ilinojo kiel la filo de malriĉaj judaj enmigrintoj de la Rusa Imperio. Ili loĝis en la najbarejo sur la strato nomita *Maxwell Street*. Li lernis ludi klarneton en muzikistaro kiun *Hull House* administris. Li fariĝis forta ludanto je juna aĝo kaj komencis profesie ludi en muzikistaroj dum li ankoraŭ estis infano.

Liaj fruaj influantoj estis ĵazaj klarnetistoj de Ĉikago, rimarkinde Johnny Dodds, Leon Roppolo, kaj Jimmy Noone.

Kiam li havis 16 jarojn, Goodman aliĝis al unu el la plej bonaj muzikistaroj de Ĉikago, la Ben Pollack Orchestra (Orkestro de Ben Pollack), kun kiu li faris liajn unuajn surbendigojn en 1926. Post du jaroj, li faris lian unuan gramofondiskon je sia nomo mem.

La patro de Goodman, David, estis laborist-klasa enmigranto. David Goodman mortis pro trafika hazardo iom post Benny aliĝis al la Ben Pollack Orchestra. Benny jam petegis al sia patro ke li retiriĝu ĉar li (Benny) kaj lia frato (Harry) eksukcesis kiel profesiaj muzikistoj. Laŭ artikolo de James Lincoln Collier, "Paĉjo rigardis al la okuloj de Benny kaj diris 'Benny, vi zorgu vin, mi zorgos min.'"

Kariero
-------

Goodman foriris al Novjorko kaj fariĝis sukcesa muzikisto dum la mulfruaj 1920-aj jaroj kaj la fruaj 1930-aj jaroj. Li faris bonan reputacion kiel bona ludanto kiu estis preparinta kaj fidinda. Li ludis kun la nacie konataj muzikistaroj de Red Nichols, Isham Jones, kaj Ted Lewis antaŭ ol fondante sian muzikistaron en 1932.

Muzika ekzemplo
---------------

La Benny-Goodman-kvaropo prezentas la muzikaĵon "Avalon" la 16-an de januaro 1938 en la koncertejo Carnegie Hall en Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Benny Goodman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Benny Goodman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La oficiala retpaĝaro de Benny Goodman Arkivigite je 2012-10-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Revuo pri la ludado de Benny Goodman, 1956


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49984
* GND: 118696424
* LCCN: n81139256
* VIAF: 7573997
* ISNI: 0000 0001 2319 7959
* LIBRIS: 326771
* SUDOC: 077722310 088882381, 077722310
* BNF: 13894604t
* MBA: b09ae88f-4156-4caa-b129-1cacb5e1632e
* NLA: 35137817
* NDL: 00620746
* BIBSYS: 30128
* NKC: ola2002153742
* ICCU: LO1V173509
* BNE: XX856298
 |
**Temesvári Állami Csiky Gergely Színház** (rumane: **Teatru de Stat Csiky Gergely Timișoara**; esperanta traduko *Ŝtata Teatro Csiky Gergely Timişoara*) estas teatro en hungara lingvo en Rumanio, en urbo Timișoara.

Premioj kaj distingoj
---------------------

* UNITER 2010: La plej bona spektaklo de la jaro (Tom Stoppard: *Rosencrantz and Guildenstern Are Dead*, reĝisoro: Victor Ioan Frunza scenografio: Adriana Grand)

Historio
--------

La konstruaĵo, en kiu krom la hungara teatro nun funkcias memstare la operejo, la rumana kaj la germana teatroj, estis inaŭgurita en 1875. Kiel direktoro havis gravan rolon en la disvolvo de la teatro *Ignác Krecsányi* inter 1883–1894 kaj inter 1902–1914.

Post 1919 estis direktoroj Mihály Fekete, Zoltán Franyó, Mihály Szendrey. Je la komenco de la dua mondmilito ĝi ĉesigis ĝian funkciadon. Je la fino de la 1940-aj jaroj sub gvidado de operkantistino Juliska Kulcsár fondiĝis *Magyar Népszínház* (Hungara Popolteatro). En 1953 samtempe kun la rumana kaj germana teatroj estiĝis la hungara sekcio de *Temesvári Állami Színház*, kiu sub direktorado de reĝisöro *János Taub* en 1957 memstariĝis sub nomo *Temesvári Állami Magyar Színház*. La nomdonanto de la teatro, Gergely Csiky, estis dramverkisto, precipe komediverkisto naskita en Pâncota.

Aktoroj
-------

* Attila Balázs
* Emőke Kedves reĝisorino
* Géza Asztalos
* András Zsolt Bandi
* Dezső Bonczidai
* Emília Borbély B.
* Péter Dukász
* Enikő Éder
* Ilona Fall
* Attila Kiss
* Levente Kocsárdi
* Pecka Péter László
* Rita Lőrincz
* Etelka Magyari
* László Mátray
* Zsolt Imre Mátyás
* András Csaba Molnos
* Sándor Nagy
* Enikő Szász
* Olga Szilágyi
* Mónika Tar
* Andrea Tokai
* Richárd Vass

Eksteral ligoj
--------------

* Retejo de la teatro[*rompita ligilo*]
* Hungarlingvaj teatroj en Rumanio
* Hungaraj teatroj ekster Hungario en la Karpatbaseno Arkivigite je 2006-12-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Albero Bajo** [alBero BAĥo] estas municipo de Hispanio, en la norda pinto de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la norda pinto de la komarko *Monegros*, norde de la teritorio de Grañén kaj oriente de Sangarrén; kaj norde de la depresio de Ebro inter la rivero Flumen kaj la Kanalo de Flumen.

La loĝloko Albero Bajo (411 msm) estas je 13 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata per la ŝoseo A-1213 kun Callén kaj Grañén sude kaj kun Huesca norde.

Historio
--------

La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis agrikulturan reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj.

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Albero Bajo: oni malaltiĝis ĝis nunaj 134 loĝantoj (2022), spite proksimecon al la provinca ĉefurbo.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefa vidindaĵo estas la preĝejo; la restaĵoj de kastelo; kaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albero Bajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810297
 |
**Benny Morris** estas israela historiisto. Li naskiĝis en 1948 en la kibuco Ein HaHoresh, kaj liaj gepatroj estis judaj enmigrintoj de Britio. Li ricevis doktorato de la Universitato de Cambridge, kaj nuntempe li instruas en la Universitato Ben-Gurion de Negevo.

Morris estas konata kiel la ĉefa reprezentanto de la tiel nomataj "novaj historiistoj", grupo da Israelaj historiistoj kiuj kontraŭas la oficialan israelan version pri la originoj de la konflikto inter Israelo kaj la araba mondo.

En lia libro "la naskiĝo de la problemo de la Palestinaj refuĝintoj 1947-49", Morris argumentas ke la plej multo de la 700.000 Palestinanoj kiuj forfuĝis de Israelo dum tiu periodo fuĝis ĉefe ĉar ili timis esti kaptitaj inter du fairoj, pro perfortaj israelaj agoj aŭ pro simpla timo de la Israelanoj, sed tamen ne estis organizita Israela plano por forpeli ilin. Tiu pozicio iras kontraŭ la akceptita versio da la faktoj de la Israelanoj, sed ankaŭ de la Palestinanoj.

* Kategorio Benny Morris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 199303
* GND: 12403988X
* LCCN: n86121274
* VIAF: 22168940
* ISNI: 0000 0000 6855 0077
* SUDOC: 029246288
* BNF: 12091325q
* BIBSYS: 90374915
* NKC: xx0014951
 |
**Pietje Bell** estas nederlanda porinfana filmo el 2002 de reĝisorino Maria Peters laŭ la libroj Pietje Bell de la libroverkisto Chris van Abkoude. La filmo altiris 1.008.000 spektintojn.

Rakonto
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Pietje Bell estas la filo de ŝuisto Bell el Roterdamo. Pro liaj bubaĵoj li alvenis en ĉiaj aventuroj. La loka gazeto decidas publikigi la aventurojn de Pietje kaj jam baldaŭ ĝi fariĝas granda sukceso. Liaj amikoj opinias ke li estas granda heroo nur lia najbaro Geelman kaj ties filo Jozef deziras ke oni enkarcerigus lin. Kiam li malkovras la krimulajn insidojn de gazetmagnato Stark, li volas averti la policon sed nuniu kredas lin. Tial li decidis fondi la bandon de la nigra mano.

La eksterdomaj filmbildoj grandparte estis faritaj en la flandraj urboj Gent kaj Brugge por revivigi la etoson de la antaŭmilita Roterdamo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Rolularo
--------

* Quinten Schram : Pietje Bell
* Arjan Ederveen : Drogisto Geelman
* Frensch de Groot : Sproet
* Jordy Mul : Engeltje
* Serge Price : Kees
* Nicky Burger : Jaap
* Myrte Ouwerkerk : Sophie / Klaas
* Katja Herbers : Martha Bell

### Premioj

* Ora bovido plej bona produktoraĵo
* Ora filmo - 100.000 spektintoj - (27-a de novembro 2002)
* Platina filmo - 400.000 spektintoj - (11-a de decembro 2002)
**La Kanguruo-Kronikoj** (germane: **Die Känguru-Chroniken**) estas kvar kolektoj de tekstoj fare de la germana verkisto, kantverkisto kaj kabaredartisto Marc-Uwe Kling. La esprimo staras *pars pro toto* por ĉiuj kvar kolektoj publikigitaj ĝis nun, kvankam fakte nur la unua volumo estas nomita *Känguru-Chroniken*. La eldonisto tamen surmerkatigas ĉiujn volumojn sub la titolo *Känguru-Werke*.

Eldono
------

La unuaj tekstoj estis komence elsenditaj de 2008 en la semajna podkasto *Neues vom Känguru* en la Berlina Radio Fritz. 

En 2009, unua selektado estis publikigita en libroformo sub la titolo *Die Känguru-Chroniken: Ansichten eines vorlauten Beuteltiers* en berlina Ullstein Verlag. La dua volumo, *Das Känguru-Manifest* (La Kangurua Manifesto), sekvis en 2011, kaj la tria (tiutempe oficiale lasta) volumo, *Die Känguru-Offenbarung (*La Kangurua Revelacio), sekvis en 2014. En aŭtuno 2018, la lasta parto ĝis nun, *Die Känguru-Apokryphen (*La Kanguruo-Apokrifoj), estis publikigita. 

Ĉiuj kvar volumoj ankaŭ estis publikigitaj kiel sonlibroj fare de eldonisto Hörbuch Hamburg. La volumoj de la Kanguruo-Kronikoj estas inter la plej grandaj sukcesoj de nuntempa literaturo en la poŝlibra kaj ĉefe aŭdlibra regiono kaj estis en la superaj rangoj de ekvivalentaj furorlistoj dum jaroj. 

La unuaj tri volumoj vendis pli ol 2,5 milionojn da kopioj en presita formo komence de 2018, ĝis aŭtuno 2018 ankaŭ estis venditaj almenaŭ 1,7 milionoj da kanguruaj aŭdlibroj, fine de 2019 estis anoncite ke la unua aŭdlibro vendis pli ol 1 milionon da kopioj. 

Komence de 2020, Fritz komencis publikigi la originajn epizodojn de la Kanguruo-Kronikoj kiel "Neues vom Känguru reloaded" kiel podkasto kaj sur la jutuba kanalo de la sama nomo. Kiel ĉiuj romanoj de Kling, la libroj ne estas skribitaj en preterito, sed en prezenco.

Referencoj
----------

1. ↑  Anke Myrrhe: Schnapspralinen im Beutel. En: Der Tagesspiegel. 29. Aŭgusto 2011
2. ↑  *Die „Känguru-Chroniken" bekommen einen vierten Teil.* In: *Stuttgarter Zeitung.* 18. Majo 2018
3. ↑  Ullstein: *Ullstein Taschenbuch Herbst 2018.* Prenite la 20-an de majo, 2020.
4. ↑  Börsenblatt: *Känguru wieder im Goldrausch. Prenite la 20-an de majo, 2020.*
5. ↑  Börsenblatt: *Känguru-Chroniken durchbrechen Millionen-Schallmauer. Prenite la 20-an de majo, 2020.*
6. ↑  Neues vom Känguru reloaded sur YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806234
 |
***La Jaro*** estas po-jara poŝ-kalendaro eldonata dum pluraj jaroj de Flandra Esperanto-Ligo (FEL). Ĝi estas la ununura poŝ-kalendaro tute skribita en Esperanto, kaj do celas al esti pli internacia ol la nacilingvaj tiaj. Ĝi tial enhavas multege da datoj menciendaj por ĉiuj religioj, landoj ktp. Kvankam enmetitas bahaa kalendareto kaj mencioj de la jarŝanĝoj ĉinaj, islamaj kaj judaj, ĝia datkalkula sistemo estas centelcente kristanisma.

Postkalendare ĝi kutime entenas utilajn informojn pri internaciaj vokokodoj, la landoj de la mondo (kun esperantigitaj nomoj de ŝtatoj, ĉefurboj, organizoj, monunuoj), kaj simile.

Kvarlingva Vortareto / Vortareto Multlingva
-------------------------------------------

Sub la redakto de André Albault kaj helpata de denaskaj parolantoj de la koncernaj lingvoj regule aperis "Kvarlingva Vortareto" (poste nomita "Vortareto Multlingva") inter 1982 kaj 1991. En ĝi oni trovas apud mallongan enkondukon en la cellingvo la tradukojn de 500 esperantaj vortoj kaj aldone de la dekdu monatoj, sep tagoj, numeraloj, pronomoj, posesivoj k.t.p. de Esperanto al jenaj lingvoj. Lingvoj uzantaj nelatinan alfabeton (ekz. la greka, korea, hinda k.t.p.) estas transskribitaj per latinaj literoj.

| eld. | jaro | cellingvo 1 | cellingvo 2 | cellingvo 3 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1a | 1982 | franca | hungara | svahila |
| 2a | 1983 | angla | irlanda | korea |
| 3a | 1984 | germana | pola | hinda |
| 4a | 1985 | greka | rumana | turka |
| 5a | 1986 | itala | slovaka | turka |
| 6a | 1987 | rusa | ukraina | ĉina |
| 7a | 1988 | hispana | kroata | bengala |
| 8a | 1989 | dana | sveda | norvega |
| 10a | 1990 | nederlanda | ĉeĥa | malagasa |
| 11a | 1991 | portugala | skot-angla | skot-gaela |

Mendebleco
----------

Oni povas mendi *La Jaro*-n ĉe la esperanta librovendejo je la retpaĝaro de FEL:

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "la jaro".

 :
La **serblingva teatro en Hungario** komenciĝis en la 18-a jarcento. Tiam serboj vivis kiel minoritato en Hungara reĝlando en suda parto de la lando kaj laŭ la Danubo.

Historio
--------

Laŭ restinta dokumento la unua amatora spektaklo okazis en Veliki Bečkerek en 1787 fare de Mark Jelisejić. En 1802 en Osijek serbaj oficiroj aranĝis teatron por siaj amuziĝoj. Tamen la unuan veran teatron kreis Joakim Vujić (1772–1847), kiu estis instruisto en Szentendre. Li tradukis teatraĵon de August von Kotzebue kaj prezentis ĝin en 1813 kun sukceso en Pest (urbo), en konstruaĵo *Rondella* jam longe malkonstruita. Post 2 jaroj li ripetis ĝin en Baja, Szeged kaj en aliaj sudaj urboj. Intertempe Vujić tradukis 23 teatraĵojn, kiujn li prezentis jam en la 1820-aj jaroj en pluraj sudaj urboj. La sekva teatrestro estis Nikola Djurković, kiu en 1844 en Panĉevo establis teatran trupon. Li ripetis ĝin en 1850, la trupo prezentis spektaklojn en pluraj sudaj urboj. En 1860 en Kikinda Jovan Knezević fondis trupon, en la sekva jaro li fondis la unuan serban Nacian Teatron en Novi Sad. La teatro estis stabila vintra loko de la trupo. En 1867 la trupo faris turneon en Beogrado, kie Jovan Djordjević fondis en la ĉefurbo la unuan profesian konstantan teatron. Depost la 1-a mondmilito la serblingva teatro ĉesis en rest-Hungario.

Fontoj
------

* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Blazono de Saksio** estas nuntempa oficiala blazono de la germana federacia lando Saksio. La blazono ankaŭ estas elmontrita sur la ŝtatflago de Saksio. La nigra-ora striita blazono estas uzata ekde la 12-a jarcento, la verda krono aldoniĝis en 1260. La Konstitucio de la Liberŝtato Saksio, adoptita fare de la *Landtag* (landa parlamento) la 26-an de majo 1992, deklaras:

"La landa blazono montras en naŭoble dividita kampo de nigro kaj oro diagonalan verdan kronon.".

En aliaj blazonoj
-----------------

La karakterizaj elementoj de la blazono de Saksio ankaŭ aperas en multaj aliaj blazonoj kiuj estas historie ligitaj al Saksio. Jen eta elekto:

* LiĥtenŝtejnoŝtatoLiĥtenŝtejno  
ŝtato
* Saksio-Anhaltofederacia landoSaksio-Anhalto  
federacia lando
* Saksio-Lauenburgiama ŝtatoSaksio-Lauenburg  
iama ŝtato
* Duklando Varsovioiama ŝtatoDuklando Varsovio  
iama ŝtato
* Saksio-Weißenfelsiama ŝtatoSaksio-Weißenfels  
iama ŝtato
* SavojodinastioSavojo  
dinastio
* Altenburger LanddistriktoAltenburger Land  
distrikto
* CoburgdistriktoCoburg  
distrikto
* BitterfeldurboBitterfeld  
urbo
* CoswigurboCoswig  
urbo
* Dessauiama urboDessau  
iama urbo
* Lauenburg (Elbo)urboLauenburg (Elbo)  
urbo

Referencoj
----------

1. ↑  Freistaat Sachsen oficiala retejo Arkivigite je 2013-01-22 per la retarkivo Wayback Machine germane

* Kategorio Blazono de Saksio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Bretzwil** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 786 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Bretzwil situas en kaldrono de la rivereto *Seebach* sur alteco de 628 m s.m. Je tri flankoj la komunumo limas al Kantono Soloturno.

Najbara komunumo
----------------

La komunumo Bretzwil limas en nordo al Seewen (Kantono Soloturno), en oriento al Reigoldswil, en sudoriento al Lauwil, kaj en okcidento al Nunningen (Kantono Soloturno).

Trafiko
-------

La komunumo Bretzwil atingeblas pere de du poŝtaŭtolinioj ek de Laufen kaj Grellingen unuflanke kaj de Reigoldswil aliflanke.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bretzwil datiĝas el la jaro 1194 kiel *Braswilere*.

Bretzwil estis fondita en la 7-a aŭ 8-a jarcento de alemanoj. En mezepoko ĝi apartenis al la Baronejo Ramstein, kiu estis en la jaro 1518 akirita de la urbo Bazelo. En la jaro 1673 la vilaĝo estis atribuita al la bazela kamparvoktejo Waldenburg. Post la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1832 Bretzwil aliĝis en la jaro 1833 al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Bretzwil Arkivigite je 2009-10-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Bretzwil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bretzwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Waldenburg |
| --- |
| WaldenburgWaldenburgArboldswil  •  Bennwil  •  Bretzwil  •  Diegten  •  Eptingen  •  Hölstein  •  Lampenberg  •  Langenbruck  •  Lauwil  •  Liedertswil  •  Niederdorf  •  Oberdorf  •  Reigoldswil  •  Titterten  •  **Waldenburg** | Waldenburg |

 |
**Cipérez** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castillejo de Evans, Cipérez, Gansinos, Grandes, Huelmos, La Moralita kaj San Cristóbal de los Mochuelos, okupas totalan areon de 104,66 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 284 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol 1 000 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj norde kun Peralejos de Arriba, Espadaña kaj Villar de Peralonso; oriente kun Villasdardo, Santa María de Sando kaj Sando; sude kun Garcirrey kaj El Cubo de Don Sancho kaj okcidente kun Pozos de Hinojo.

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752730
 |
Koordinatoj: 48° 06′ 53″ N 3° 04′ 02″ O﻿ / ﻿48.11472 °N, 3.06722 °O﻿ / 48.11472; 3.06722 (mapo)

**Domats** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 700 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Domats etendiĝas sur 24.15 km², kaj havis 700 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 29 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Pierre Mollet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Domats apartenas al la kantono de Chéroy, kies ĉefurbo estas Chéroy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Chéroy

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Domats
**Giovanni Trapattoni** (Cusano Milanino, Italio, 17-an de marto 1939) estas unu el la plej sukcesaj italaj futbalaj trejnistoj. Li estis kluba trejnisto kaj ludisto en la Serio A, nun (2011) manaĝisto de futbala taĉmento de Irlando.

Giovanni Trapattoni ludis 367 fojojn en AC Milan kaj Varese FC, plej ofte kiel mezkampa defendisto. Lia ĉefa asocio estis *Milan*, ĉe kiu li ludis de 1953 ĝis 1970. Li estis en 1962 kaj 1968 majstro de itala majstro de Serio A, en 1967 pokala venkinto de Italio. Li venkis en 1963 kaj 1969 ĉe la Eŭropa pokalo de landa majstro, en 1968 Eŭropa pokalo de pokalvenkinto. De 1970 ĝis 1971 ludis li en Varese FC.

Li poste estis trejnisto de junuloj ĉe AC Milan, ekde 1974 ĉeftrejnisto.
Li ŝanĝis en 1976 al Juventus Torino, en 1986 al Inter Milano, en 1991 denove Juventus.

Giovanni Trapattoni eklaboris eksterlande kiel trejnisto en 1994, kiam li komencis trejnistan laboron ĉe FC Bayern München, post unu jaro li ŝanĝis al Cagliari Calcio, kie oni - unuafoje en lia vivo - lin maldungis en la sama sezono.

Li reŝanĝis en sezono 1996/97 al Bayern München, ekde 1998 laboris ĉe AC Firenze. Post retiriĝo de Dino Zoff en 2000, li iĝis ties sekvanto kiel trejnisto de la itala nacia taĉmento ĝis 2004. Ekde 2004, li trejnis la ludistojn de Benfica Lisboa, en 2005-06 la futbalistojn de VfB Stuttgart. Li estis ĉeftrejnisto de la auŝtra klubo FC Red Bull Salzburg en 2006-08. En 2008-11 li trejnas la Irlandan nacian futbalan taĉmento.

* Giovanni Trapattoni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Giovanni Trapattoni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 381565
* GND: 123375460
* LCCN: n2003024009
* VIAF: 64913183
* ISNI: 0000 0001 1446 3960
* SUDOC: 061668087
 |
**Béla BERCELI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **BERCELI Béla** estis hungara oficiro, esperantisto. Lia frato estis Vilmos Bleier.

Béla Berceli  naskiĝis la 26-an de marto 1905 en Újpest, li mortis la 31-an de aŭgusto 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Berceli aliĝis al la laborista kaj Esperanta movadoj en 1922, en la sekva jaro li aliĝis ankaŭ al la sindikato kaj socialdemokratoj. Li estis fondinta membro de esparantista klubo de Újpest, poste ties sekretario ĝis 1936. Inter 1936-1939 li laboris en eldonejo de Literatura Mondo. En 1944 li estis trudlaboristo, sed li sukcese rifuĝis. En la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj kaj li havis malaltan postenon, samtempe li estis grava figuro en la esperantista movado, eĉ eldonisto de Literatura Mondo. En 1948 li soldatiĝis kiel leŭtenanto, post 2 jaroj li jam estis kolonelo en la defenda ministerio. En 1956 li pensiuliĝis, tamen li estis fabrikestro ĝis 1969. Inter 1965-1974 li estis ĉefsekretario de Hungara Esperanto-Asocio.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
Cirali, Plaĝo de Olympos
La moskeo en Çıralııralı
**Çıralııralı** (prononco: Ĉirali) estas agrikultura vilaĝo en la sudokcidento de Turkio en Provinco Antalya. Ĝi estas proksima al la antikvaj ruinoj de Olympos kaj la eternaj flamoj de Chimaera .

Ĝi estas tre malgranda kampara vilaĝo situanta iom pli ol unu veturhoro sudokcidente de Antalya kaj havas belan, 3.5 km longan, izolitan strandon, la ruinojn de Olympos kaj la flamojn de la Chimaera / Yanartaş. Krome ĝi estas protektita areo de la WWF pro la nestado de Caretta- martestudoj.

Ankaŭ proksime de Çıralııralı estas la Ulupınar -regiono, kiu estas riĉa je riveroj kaj riveretoj. Cirali/Çıralı estas unu el la lastaj virgaj naturareoj laŭ la Antalya-marbordo.

Por sentimaj montaj migrantoj, kulminaĵoj de la Likia Vojo kun padoj ankaŭ estas trovitaj en çıralı. Unu iras de çıralı ĝis Tekirova (19 km) kaj alia iras de çıralı ĝis Ulupınar kaj poste reen malsupren al la flamoj de la Chimaera, proksimume 12 km. Ĉiuj tiuj migrovojoj kaj padoj estas markitaj ruĝe kaj blanke.

Alia mirinda sekcio de la Likia Vojo (Likya Yolu) proksime de çıralı estas la montopinto de Tahtalı Dagı, ankaŭ konata kiel Monto Olimpo. Ĝi estas situanta en la Nacia Parko Olimpos aŭ Olimpos Bey Dağları Parkı.

Ekzistas neniuj grandaj hoteloj, sed multaj malgrandaj tranokteblecoj, ekz. familie gvidataj pensioj.

Kvankam Olympos proksimas, maleblas veturi de Çıralı al Olympos, ĉar ili estas apartigitaj per la strando kaj la antikvaj ruinoj de Olympos.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cirali en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* çıralı retejo
* Çıralı Informoj
* Çıralı Informejo
* Pri Cirali
* Cirali
* Çıralı Online
* WWF-Caretta-martestudoj
* Likia Vojo - pri la migradoArkivigite je 2012-08-05 per la retarkivo Wayback Machine
* RESPUBLIKO DE TURKIO MINISTERIO DE KULTURO KAJ TURISMO - Antalya - Beydaglari Nacia Marborda Parko (Beidaglari Marbordo-Nacia Parko)

Koordinatoj: 36° 25′ 03″ N 30° 28′ 39″ O﻿ / ﻿36.41750 °N, 30.47750 °O﻿ / 36.41750; 30.47750 (mapo)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Çıralı en la angla Vikipedio.* 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Tiu ĉi paĝo jam estis permane reviziita kaj laŭeble ne enhavas erarojn.Se vi tamen trovas problemojn, vi povas ankoraŭ plibonigi jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |
**Javatmal,** laŭ marate **यवतमाळ**  estas urbego, ankaŭ municipo en Barato, en subŝtato Maharaŝtro, kie ĝi estas la sidejo de la samnoma distrikto. La loknomo devenas de la marata Javat (=monto) kaj mal (=vico).

Geografio
---------

Javatmal troviĝas en meza parto de Barato en alteco de 445 m. Vardha troviĝas 63, Amravati 71, Hinganghad 77, Adilabad 90, Akola 122, Nagpuro 130, Ĉandrapur 132, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 578, ĉefurbo Delhio 921, Kolkato 1087 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Javatmal havis populacion de 116 551. La legopovo estis en la sama jaro 92%.

Historio
--------

Javatmal iam estis la ĉefurbo de Sultanlando de Berar. En 1572 estis aneksita la plena distrikto fare de alia sultanlando, sed en 1596 oni cedis al Mogola Imperio, kiu tiam regis grandan parton de la nuntempa Barato. Ekde 1707 Javatmal falis al la Maratha Imperio. Inter 1853-1947 la urbo apartenis al Brita Imperio.

Ekonomio
--------

Dum la brita rego Javatmal estis klasifikita kiel montetstacio, kie oni kultivis kaj prilaboris kotonojn, ankaŭ komercadis. Nuntempe ekzistas industria zono pri teksaj industrioj.

Religioj
--------

La religioj en Javatmal estas hinduismo (69%), islamo (15%), budhismo (13%), ĝajnismo (2%), kristanismo (0,7%) kaj iomete aliaj.

Lingvoj
-------

La ĉefa (oficiala) lingvo en Javatmal estas la marata. La minoritataj lingvoj estas la urdua kaj la telugua.

Trafiko
-------

Javatmal estas bone ligita voje, sed ekzistas ankaŭ fervoja kontakto. La loka flughaveno funkcias tre proksime, la internacia en Nagpur.

Klimato
-------

Javatmal havas tropikan klimaton (Aw) kun musono. La averaĝa pluvo jare estas 1041 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter junio-septembro. La temperaturo varias inter 20-33 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* festivalo

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**BETHLEN Béla** grafo (betlen) estis rumanuja hungara politikisto. Li naskiĝis en Aranyosrákos la 2-an de novembro 1888 kaj mortis en Kluĵo 16-an de novembro 1979.

Biografio
---------

Bethlen pristudis juron en 1905-08 en Pozsony, en 1908-10 en Kolozsvár, en 1908-11 li finis agrikulturan akademion en Kolozsvár. Ekde 1913 li estis ano de leĝaŭtoritata komitato en Koloŝvaro. En la unua mondmilito li estis memvola leŭtenanto. Post 1920 li restis en Transilvanujo. Ekde 1916 li estis vicprezidanto de la Erdélyi Gazdasági Egylet, en 1931-36 ĝia prezidanto, ekde 1924 vicprezidanto de la transilvanuja Országos Magyar Párt, ekde 1926 ĝis 1938 ĝia prezidanto. Ekde 1928 li estis ĉefadministranto de la distrikto transilvanuja reformita eklezio. Inter 1926-1937 li estis deputito en rumana parlamento. Ekde 1944 li estis registara komisaro. Inter 1945 ĝis 1954 li estis malliberigita. En 1959 oni rehonorigis lin. Li publikis en transilvanujaj gazetoj.

Verkoj
------

* *Észak-Erdély kormánybiztosa voltam* (sajtó alá rend. bev. Romsics Ignác, Bp. 1989).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 247920
* LCCN: n92002180
* VIAF: 5339008
* ISNI: 0000 0000 7855 0572
* BNF: 12928810v
 |
**Domanjševci**, hungare **Domonkosfa** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Šalovci.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Alto super marnivelo: 252 m
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 9206
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Domanjševci situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo, laŭ flankovojoj, (ankaŭ al Kercaszomor).

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito Domonkosfa apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno el la 13-a jarcento, en 1872 pligrandiĝis, en 1974 renoviĝis
**Béla Borvendég,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borvendég Béla** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Li estis la unua edzo de Gyöngyi Szathmáry.

Monumento en Hódmezővásárhely, kies planado Béla Borvendég partoprenis
Béla Borvendég  naskiĝis la 6-an de oktobro 1931 en Szeged, li mortis la 1-an de februaro 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Borvendég abiturientis en Budapeŝto en 1950, post kvin jaroj li akiris diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Csonka, Károly Weichinger kaj Jenő Rados. Post siaj studoj li eklaboris arkitektura firmao en Szeged. En 1962 li atingis la rangon ĉefarkitekto, post 3 jaroj ĉefinĝeniero. En 1985 li ekinstruis en la Teknikuniversitato, ekde 2001 li estis ĉefredaktoro de arkitektura revuo. En la malfruaj 2000-aj jaroj li translokiĝis al Budapeŝto. Li studvojaĝis al la socialismaj landoj, kelkaj aliaj eŭropaj landoj, Kanado, Usono. Li ricevis 4 premiojn inter 1960-1993, fine premion Kossuth en 2004. Li postlasis 2 filinojn.

Elektitaj arkitekturaj planoj
-----------------------------

* Csongrád (urbo) (lernejo, 1955)
* Kecel (lernejo, 1960)
* Hódmezővásárhely, (artistkoloniaj domoj, 1968)
* Szeged (loĝdomego nomata Égő Arany, 1973)

Elektitaj arkitekturaj artikoloj
--------------------------------

* *Az ismeretlen Építészet* (1966)
* *Szegedi Könyvtár és Levéltár* (1972)
* *Gondolatok a műszaki tervezés intézményrendszerének vizsgálatához* (1983)
* *Hol állítsuk meg a mozit?* (1992)
* *Arhitectura Quo Vadis* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto Arkivigite je 2018-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

* Sellő ház, Szeged, 1961*Sellő ház*, Szeged, 1961
* Égő Arany ház, Szeged, 1973*Égő Arany ház*, Szeged, 1973

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Borvendég en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625562
* LCCN: n2007090265
* VIAF: 96303275
* ISNI: 0000 0000 7895 805X
* ULAN: 500086029
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pintfolia kastanopso** |
| --- |
|  |
| plantopartojplantopartoj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fagaloj *Fagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fagacoj *Fagaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Kastanopso *Castanopsis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Castanopsis cuspidata***(Thunb.) Schottky |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Pasania cuspidata* (Thunb.) Oerst.
*Pasaniopsis cuspidata* (Thunb.) Kudô
*Quercus cuspidata* Thunb. |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pintfolia kastanopso  |

 |
| v • d • r |

***Castanopsis cuspidata***; japane : **shii**, 椎) estas specio de kastanopso origina el suda Japanujo (Honŝuo, Kjuŝuo, Ŝikokuo), suda Koreujo kaj Tajvano.

Ĝi estas mezgranda ĉiamverda arbo alkreskanta ĝis 20-30 metroj alte, parenca al la fago kaj la kverko. La folioj estas 5-9 cm longaj, teksture ledecaj, kun tute aŭ neregule dentata marĝeno. Tiu orientalisa kaj palearktisa specio vegetas en arbaroj kaj en kanjonoj, speciale apud la maro. La kotiledono de la nukso estas manĝata bolite aŭ rostate.

Ĝia morta ligno servas kiel gasto por multaj fungospecioj, inkludanta la eponima *ŝitako*.

Vidu ankaŭ
----------

Trunko de pintfolia kastanopso.
Folioj de pintfolia kastanopso.
Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj
Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Castanopsis cuspidata en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Castanopsis cuspidata en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Castanopsis cuspidata en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

angle Pintfolia kastanopso (*PFAF*)
angle Pintfolia kastanopso (*GRIN*)

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Botaniko |
**Dombiratos** (dombiratoŝ) estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Mezőkovácsháza. La loknomo signifas: holmo-skribaĵa.

Blazono de Dombiratos

Bazaj informoj
--------------

46° 25′ 12″ N 21° 07′ 12″ O﻿ / ﻿46.42000 °N, 21.12000 °O﻿ / 46.42000; 21.12000 (mapo)Koordinatoj: 46° 25′ 12″ N 21° 07′ 12″ O﻿ / ﻿46.42000 °N, 21.12000 °O﻿ / 46.42000; 21.12000 (mapo)

* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 5745
* Telefonprefikso: 68

Situo
-----

Dombiratos situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Mezőkovácsháza troviĝas je 20, Békéscsaba je 43, Orosháza je 48, Budapeŝto je 228 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1418 en formo *Belsőiratos*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko. Poste nur farmoj formiĝis. En 1906 romkatolika preĝejo konstruiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vilaĝservoj estas poŝto, preĝejo, sportejo, kulturdomo.

* Kategorio Dombiratos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)