recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Palais Bellevue** (germane: *Palais Bellevue*) estas palaco en Kassel, Germanio, Schöne Aussicht nr 2, kiu gastigis ĝis decembro 2014 muzeon pri la Fratoj Grimm.

Historio
--------

En 1714 Paul du Ry faris por landgrafo Karlo (Hesio-Kaselo) konstruaĵon, kiu restis kvazaŭ nedamaĝita dum la Dua mondmilito - maloftaĵo en Kaselo. Ĝi krome atestas la arkitekturan kvaliton de la baroka surkonstruado de la supera novurbo. La tuto estu stelobservejo. Laŭŝajne la landgrafo neniam uzis ĝin kiel stelobservejon; ĝi tuj donitis al lia amikino, la grafino Barbara Christine von Bernhold, por enloĝado. Poste ĝi estis preferita urba loĝejo de la landgrafo Vilhelmo la 9-a (Hesio-Kaselo), kiu alikonstruigis la internon en 1790. Laŭ tiu ĉi stato ĝi aspektas ĝis hodiaŭ.

Priskribo
---------

La trietaĝa konstruaĵo estis la fortimpresa sudokcidenta finilo de la fama loĝadstrato Bellevue. La postmilita novkonstruado kun multo da buroejoj kaj altaj loĝdomoj nature detruis la iaman aspekton.

Kiam oni restaŭradis en 2001/02 la eksteron oni bedaŭrinde maltrafis la ŝancon rekonstrui la originan eksteran fasadon de Louis du Ry. Krucforma stelobserveja loko sub la nuna mansarda tegmento ankoraŭ ekzistas. La ligna ŝtuparo heliketa de 1790 estas la ununura siaspece en Kaselo krom la ŝtuparo de ĉe Renthof.

Muzeo dum pli ol duona jarcento
-------------------------------

Muzea uzo estis de 1959 ĝis antaŭ januaro 2015: post la fermo de la Grimm-muzeo estis novaj planoj krei grandan Grimm-mondon en Kaselo kun muzea kaj esplorada-dokumentada taskoj. Ĉiuokaze ĝi troviĝu aliloke, ne plu en la Bellevue-palaco. Tamen interrete estas ĝis nun ebleco esti grivdata tra la ne plu malfermita muzeo. La lasta aliaranĝo enmuzea estis en 2012. Fakte, en la 4.9.2015 malfermitis la nova *Grimm-mondo* proksime de la kvartalo Weinberg.

Fonto
-----

Wurzel, Thomas (red.): *Kulturelle Entdeckungen Nordhessen. Band II*, eldonita fare de Sparkasse-Kulturstiftung Hessen-Thüringen, Stuttgart 2002, p. 59

Notoj
-----

1. ↑  Raporto pri la nova Grimm-elmontrejo sur la urba retpaĝaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Palaco Bellevue (Kaselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Muzeohistorio sur la hejmpaĝo de la Grimm-societo
* Rondgvidado interreta tra fermita muzeo!


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546881
* GND: 515507-1
* LCCN: n94068759
* VIAF: 134621454
 |
**Papilia domo**, **Papiliario**, **Papilonio** aŭ ankaŭ **Papilioramo** estas specialigita zoologia ĝardeno aŭ farmo por papilioj, kie ĉefaj vivaj eksponaĵoj estas flugetantaj papilioj. Ilia nombro en la tuta mondo kreskas.

Schmetterlinghaus en Burggarten, Vieno
Collodi, Toskanio
Papilia domo en usona Saint Louis
Unua el ekspoziciaĵoj en Jonsdorf

Priskribo
---------

Temas pri speciala tipo aŭ parto de zoologia ĝardeno kombinita kun botanika ĝardeno. Ĝi havas tutjare (varmigatan) plantdomon aŭ plantdomojn, en kiuj estas bredataj ekzotikaj papilioj en sia natura ekosistemo kun subtropika aŭ tropika flaŭro. La papiloj ne estas fermitaj en terarioj, sed ili flugas libere inter la vizitantoj. Krom la papilioj en la plantdomoj povas esti ankaŭ pluaj animloj, tolerantaj la papiliojn, ekzemple insekto (abioj, libeloj), lacertoj, etaj ronĝuloj, ekzotikaj birdoj aŭ etaj fiŝoj.

Historio
--------

La unua ekspoziciaĵo de tiu ĉi tipo en Eŭropo estiĝis en svisa Marin-Epagnier en la jaro 1988, je dek jaroj pli poste ĝi estis damaĝigita kaj denove renovigita. Pluaj proksimume en la sama tempo en Usono kaj duum la 1990-aj jaroj en multaj landoj de la mondo. Papiliarioj estas ŝatataj, sed proporcie raraj, ĉar ilia trafiko estas multekosta, la papilioj vivas mallongan tempon kaj ili estas delikataj.

Eŭropo
------

* Palmenhaus, Burggarten - en parko ĉe Hofburg, Vieno
* Collodi, provinco Pistoia, Toskanio (Italio), verŝajne la plej granda itala papilia domo
* Schmetterlinghaus Mainau, insulo de floroj en ostrov květin na Bodenlago; kun areo pli ol 1000 kvadrataj metroj, pli ol 120 papilioj, daŭra temperaturo 25 ĝis 30 gradoj, humileco, ĝangalo kun lilianoj kaj pontetoj trans lagetoj kun krokodiloj, verŝajne la plej granda eŭropa papiliario
* Papilioramo en Moosmatte, (Svislando)
* Papilioramo en Kerzers, kantono Fribourg, (Svislando)
* Papilioramo en Marin-Epagnier en Lago de Neŭŝatelo, (Svislando)
* Papila domo Jonsdorf, supra Saksio - apud ĉeĥa-germana norda limo, (2004), paviliono el du partoj, recepciejo, infana anguleto, paneloj kun informoj, vitritaj kestoj kun reptilioj, testudoj, lacertoj, simietoj, marakvario kun koloraj akvariaj fiŝetoj
* Papilia domo Žírovice ĉe Františkovy Lázně (Ĉeĥio)

Mondo
-----

* Monsanto insectarium - Papilia zoo en Saint Louis, ŝtato Missouri, kombinita kun ekspoziciaĵo de insektoj.

Ligiloj
-------

### Rilataj artikoloj

* Plantdomo
* Botanika ĝardeno

### Referencoj

1. ↑
2. ↑

### Eksteraj ligiloj

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Papilia domo en Vikimedia Komunejo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Animaloj |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Papilia domo Žírovice (NPR SOOS)
* Papila domo en Jonsdorf
* Papila domo en Diana Arkivigite je 2019-12-04 per la retarkivo Wayback Machine Karlovy Vary
**MÜHLE Vilmos** (pro. my:le) estis hungara ĝardenkultivisto naskiĝinta en Kulm la 21-an de septembro 1845 kaj mortinta en Temeŝvaro la 15-an de septembro 1908.

Biografio
---------

Vilmos Mühle studis ĝardenkulturon eksterlande. En 1866 li iĝis ĉefĝardenisto de ĝardeno Niemetz. En 1875 li memstariĝis kaj fondis komercĝardenkulturadon, grajnokomercon kaj florvendejon. El siaj produktaĵoj li eksportis gravan kvanton. De 1885 li kultivis ankaŭ rozojn, li enkondukis plure da rozspecojn. De 1887 ĝis 1899 li eldonis la gazeton *Rózsa Újság*, inter 1889 – 1895 li eldonis ankaŭ en germana lingvo kun titolo *Ungarische Rosenzeitung*. Li akiris famon en Eŭropo per floroj Canna-, Crysanthemum- kaj Dahlia. Li faris ankaŭ arblernejon por ornamplantoj kaj fruktarboj.

Verkoj
------

* *Ratschläge* (Temesvár 1903);
* *Mühle’s Rathgeber für Gartenbau* (Temesvár, 1904);
* *Mühle Vilmos tanácsadója a kertmívelésben* (Temesvár, 1905).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Vilmos Mühle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Nacia Junula Teatro** - angle *National Youth Theatre* - estas registrita komunutila (neprofitocela) organizaĵo en Londono, Britio. Celo de la asocio estas subteni la krean, personecan kaj socian evoluon de junaj homoj pere de krea arto, aparte per teatra aktorado. Por adoleskuloj kaj junaj plenkreskantoj forte interesitaj pri praktikado de teatra aktorado, sendepende ĉu kun la celo poste profesie labori teatre aŭ sen tiu celo, la organizaĵo ofertas multajn eblecojn lerni novajn kapablojn kaj evoluigi la proprajn talentojn.

La Nacia Junula Teatro havas la ambicion esti centro de elstareco en ĉiuj siaj aktivaĵoj, uzante teatron cele al la ĝenerala persona kaj socia evoluigo de junaj homoj. Pro tiu ĝenerala socia celo, ĝi estas membro de la Nacia Konsilio de Volontulaj Junulaj Servoj (angle *National Council for Voluntary Youth Services, NCVYS*).

La organizaĵo, fondita en 1956, ofertas gamon da kursoj pri aktorado, kun emfazo pri ensembla teatrumado. Kursoj por novaj membroj kutime okazas dum du semajnoj de aŭgusto. Dum tiu tempo, ĝis 30 junuloj en ĉiu kurso sub la gvido de profesiaj teatraj pedagogoj improvizas, ekzercas kaj prezentas scenarojn al la publiko de aliaj kursanoj. Sekvaj aktoraj projektoj profundigas la sciojn.

Aldone al tiuj aktoraj kursoj, la asocio ankaŭ ofertas teknikajn kursojn, por ebligi al junuloj gajni praktikan trejnadon kaj spertadon en la teknika realigo de teatra produktaro. Tiuj kursoj inkluzivas luman kaj sonan teknologiojn, scenejan teknikon, kaj la prizorgon de kostumoj, kulisojn kaj rekvizitojn. Kandidatoj por pliprofunda eduko de tiuj teknikaj fakoj estas intervjuataj, kaj - se ili konvinkas en la intervjuo - rajtas aliĝi al la tiufakaj teknikaj teamoj kiuj kontribuas al la realigo de ĉiuj teatraj produktaĵoj de la asocio.

Multaj britaj aktoroj en sia junaĝo estis membroj de la Nacia Junula Teatro. Inter ili estas ekzemple

* Orlando Bloom
* Daniel Craig
* Timothy Dalton
* Sophie Ellis-Bextor
* Matt Lucas
* David Suchet
* Michael York

Notoj
-----

1. ↑  laŭ informoj el la retejo *www.nyt.org.uk* (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia Junula Teatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la Nacia Junula Teatro (angle)
* retejo de la Nacia Konsilio por Volontulaj Junulaj Servoj (same angle)
La **Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj**, ankaŭ nomata per variaj nomoj kiel **Respubliko de Unuiĝinta Nederlando** aŭ **Unuiĝinta Nederlando** aŭ **Nederlanda Respubliko** aŭ **Ĝeneralaj Statoj** (laŭ la nomo de ĝia plej supera reganta organo), estis antaŭaĵo de la nuna ŝtato Nederlando en la jaroj 1581 ĝis 1795.

La sep provincoj estis Holando, Zelando, Groningo, Utrecht, Frislando, Gelderlando kaj Overiselo. Ili ekzistas ankoraŭ hodiaŭ preskaŭ senŝanĝe kiel parto de la reĝlando Nederlando. Krome ankaŭ membris, sed sen voĉdonrajto, la provinco Drento. 

La unuiĝinta respubliko estis formita el la Unio de Utreĥto (kreita en 1579), kiam la norda Nederlando formale detronigis sian reganton Filipo la 2-a de Hispanio por formi sian propran regadon sub la Ĝeneralaj Statoj. Ekde 1568 ĝis 1648 ĝi batalis en la Okdekjara Milito por sia sendependeco, kiu fine estis agnoskita 1648 en la Vestfalia Paco, per kiu ĝi ankaŭ forlasis la Sanktan Romian Imperion. Tiu ĉi federacia respubliko daŭris ĝis la enmarŝo de francaj revoluciaj trupoj en 1795 kaj la proklamo de la Batava Respubliko, la posta napoleona marioneta ŝtato reĝlando Holando.

Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (rozkolore, verde kaj brunoranĝe). La Ĝeneralaj Statoj administris ĝis 1795 partojn de Flandrio, Brabanto kaj Gelre kiel *Generaliteitslanden* (helblue): Statan Flandrion, Statan Brabanton kaj *Statan Gelre*.

Vidu ankaŭ
----------

* Malaltaj Landoj
* Benelukso
* Nederlando
* Okdekjara Milito
* Ĝeneralaj Statoj de la Reĝlando Nederlando#Historio

* Kategorio Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Andrzej Grzębowski**, kromnomata **Andreo** (naskiĝis la 18-an de novembro 1942 en Bydgoszcz, mortis la 4-an de aŭgusto 2014 en Bonaero) estis magistro, pola esperantisto, honora membro de Pola Esperanto-Asocio, posedanto de la per-esperanta turisma agentejo Esperantotur (kaj ties altlernejo Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo) kaj de la Internacia Centro pri Kulturo kaj Turismo "Kujavio kaj Pomerelio" en Bydgoszcz.

Esperanto-agado
---------------

Li komencis aktivi en Pola Esperanto-Junularo kiel estrarano pri turismo (1965–1966), poste iĝis vicprezidanto (1966–1997) kaj prezidanto (1967–1970). En 1972 li komencis gvidi la filion de PEA en Bydgoszcz. Jam antaŭe li estis komitatano de TEJO kaj ekde la 1970-aj jaroj li longtempe deĵoris kiel komitatano de UEA. Kun sia turisma agentejo Esperantotur, krom turisme priservi esperantistojn ekz. dum la 72-a UK en Varsovio, li organizis turismajn vojaĝojn ankaŭ por neesperantistoj kaj mem vizitis pli ol 100 landojn de la mondo. Iam li estis ankaŭ vicprezidanto de la ĉefa estraro de PEA kaj prezidanto de internacia asocio "Monda Turismo". Li verkis kelkajn Esperanto-publikaĵojn.

Post la apero de retpoŝto li ekuzis ĝin por vasta informado pri siaj aktivecoj, inkluzive dissendadon de komercaj proponoj, pro kio kelkaj nomis lin la unua Esperantlingva spamisto.

La 17-n de oktobro 2012 li aktive partoprenis en la Esperanto-konferenco en Pola Senato organizita de Pola Asocio Eŭropo – Demokratio – Esperanto kaj Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi.

Kleriga agado
-------------

Grzębowski estis adjunkto de AIS San Marino kaj en la jaroj 1999 kaj 2001 organizis ties studadsesiojn SUS 20 kaj SUS 24. La studentojn de sia turisma-kultura studejo li instigis kompletigi siajn studojn per bakalaŭriĝo ĉe AIS.

Familio
-------

Lia litovdevena edzino Regina, kiu supervivis lin, helpadis al li en la realigo de liaj ideoj.

Morto
-----

Li mortis neatendite pro korinfarkto dum dormo en Bonaero en Argentino, post partopreno en la tie okazinta 99-a UK. La entombigo okazis en Bydgoszcz.

Referencoj
----------

1. ↑  Pola Retradio informis la 8-an de aŭgusto, ke li mortis "en la lastaj momentoj de la [Universala] Kongreso" kaj ke pro insisto de la familio oni "ne tuj sciigis ĝin".
2. ↑   Esperanto en la Pollanda Senato (esperante) (HTML). La Balta Ondo. Alirita 2013-04-21.
3. ↑   Forpaso de eksa komitatano. Arkivita el la originalo je 2014-08-12. Alirita 2014-08-08.
4. ↑  E\_elsendo el la 08.08.2014 – Pola Retradio en Esperanto

Literaturo
----------

* Esperanto en Bydgoszcz – pli ol 100 jaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de Esperantotur Arkivigite je 2014-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Internacia Centro pri Kulturo kaj Turismo "Kujavio kaj Pomerelio" Arkivigite je 2014-07-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Andrzej Grzębowski – Miasto dla Pokoleń (mallonga pollingva prezento pri ICKT fare de Andreo Grzębowski)
* Rememora filmo pri Andrzej Grzębowski
La **Martin-vilao** (germane *Villa Martin*) troviĝas en Erfurto, pli precize sur la kampuso de la Universitato de Erfurto.

Historio
--------

La semaĵkomercisto Franz Martin konstruigis la konstruaĵon de 1923-24 fare de la erfura arkitekto Erich Fabianski kiel loĝdomo por sia familio. Tiam la domo estis ankoraŭ sur nesurkonstruita zono ĉe la rando de la kultivadozonoj, kiuj etendiĝis ĝis la - tiam memstara - vilaĝo Marbach.

La vilao havas kelon, teretaĝon kaj du superajn etaĝojn kaj estas eksteren de arkitektura simpleco, funkcia kaj sobra. Nur kelkaj ornamaĵoj videblas sur la fasado (floraĵoj). Post pluraj posedantoj aĉetis la domon je la fino de la 1990-aj jaro la altlernejo kun la celo pretigi ĝin por la fakultato pri teologio.

La restaŭradlaboroj faritis sub la kondiĉo integrigi la plejparton de la historia konstruosubstancon en la novon kaj konservi la vilaon laŭ strukturo kaj plandetaloj. Samtempe ebligu unuigo de ĉiuj etaĵoj bonegajn kondiĉojn por studado kaj prelegofarado.

Priskribo
---------

La teretaĝo - estante la plej reprezenta parto - gastigas la dekanejon teologian, la buroojn de la profesoroj kaj kunsidsalonegon. Dum la restaŭradlaboroj oni renovigis la stukitajn plafonojn kaj la pargeton kun la marketraĵo. Krome kompletiĝis la malnova biblioteko. La vandaj partoj kun historiaj ŝovopordoj ankaŭ povis esti konservitaj, dum kelkaj septoj devis esti forigitaj. De la pordo kun kontraŭtrablova antaŭĉambreto, fenestroj el plumbokristala vitro kaj kasonaj muroj kondukas impone aranĝita ŝtuparo el kverka ligno supren al la unua etaĝo. Tie estas la iama vestiblo nun renkontiĝĉambro, ĉirkaŭ kiu troviĝas la ĉambroj de la profesoroj kaj de la kunlaborantoj. Kelkparte estis refarita ankaŭ la originala koloreco de la ĉambroj. Kaj la kelo kaj la subtegmento disponigas ĉambrojn por la instruistaro kaj por t.n. flankaj funkcioj. Por atingi ilin pli facile oni konstruis novajn ŝtuparetojn anstataŭantajn ne plu necesajn flankajn ĉambrojn.

En decembro 2004 la restaŭradlaboroj estis finitaj kaj la ejo transdonitis al la fakultato pri katolika teologio. Ekde tiam la vilao estas - malgraŭ ĝia situo je la plej suda parto de la kampuso - nekontestata integra parto de la universitata tuto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la fakultato pri teologia de la erfurta altlernejo.
**Perifeto** (helene *Περιφήτης*, latine  *Periphetus* ) estis en la helena mitologio filo de la dio Hefesto. Sian ĉeeston en helenaj mitoj li meritis pro sia famo de timinda rabisto. 

Laŭakspekte li estis grandega homo elstara per responda forto. Li agis precipe en montara pasejo sur limo inter Troizeno kaj Epidaŭro. Tie li gvatis alvenon de vojaĝantoj kiujn senhezite batmortigis per fera klabo. 

Tio ne estis inda kiam juna Tezeo en sia deksesa jaro pilgrimis de sia avo, reĝo de Troizeno, Piteo, al sia duonpatro Egeo, reĝo de Ateno. Tezeo volis dum la vojaĝo travivi aventurojn, per kiuj li konkerus gloron kaj mondfamon. 

En tiu ĉi etoso haltis lin Perifeto kaj laŭ proverbo "per kio oni traktas, per tio ankaŭ mortas" trovis tian morton kian li disdonadis - Tezeo elŝiregis la klabon de li kaj mortigis lin. Eble povus esti konsolo por Perifeto, ke simile sekvis lin Siniso, Skeirono, Kerkiono kaj Prokrusto.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Perifétés en la ĉeĥa Vikipedio.*
Salikoj kun ĝiaj vimenoj
Fasko da krudaj vimenoj
Flavaj vimenaj branĉoj 
**Vimeno** estas natura fibro, kiu akiriĝas el arbedo de la genro salikoj (genro *Salix*, ĉefe la specio *Salix viminalis*, sed ankaŭ *Salix fragilis* kaj *Salix purpurea*) kaj kiu estas teksita por krei meblojn, korbojn kaj aliajn utilajn objektojn. En la teksado oni uzas la tigon kaj branĉojn de la planto, ĉu en sia tuta dikeco por la borderaĵo, ĉu en tranĉaĵoj tranĉitaj laŭlonge por la ŝtofo mem.

De la mezepoko ĝis la 18-a jarcento la lerteco pri la vimenplektado estis konservita uzante vimenon. Komence de la 20-a jarcento, kultivado denove forte disvolviĝis tra Eŭropo. Nuntempe estas tre malmultaj landoj dediĉitaj al kultivado de vimenoj kaj fabrikado de korboj kaj mebloj el ĉi tiu fibro.

Borderaĵo estas ofte farita el pli firmaj materialoj, tiam pli fleksebla materialo estas uzata por plenigi la enan parton.

Ekzistas dokumentaj referencoj pri vimenoj jam en Antikva Egiptio. Oni supozas, ke la vasta uzado de vimenaj objektoj en la ferepoko influis la disvolviĝon de ŝablonoj uzataj en kelta arto. En pli moderna epoko ĝia estetiko estis forte influita de la Movado pri Artoj kaj Metioj fine de la 19-a jarcento.

Preparado
---------

Oni uzas unujarajn ŝosojn el salik-stumpoj aparte elektitaj por tiu uzo. Vimeno tranĉatas ĉe meznovembro kaj ligita al faskoj. Tiujn faskojn oni metas en speco de marĉeto, kie ili havas la bazon en akvo, ĝis la momento de la printempa sukoleviĝo. La suko fariĝas filmeto, kiu ebligas la forigon de la arboŝelo. El tiuj faskoj, sekigitaj kaj senŝeligitaj, oni ricevos blankan vimenon, la plej uzitan ĉe la klasika plektado. Ekzistas ankaŭ la kruda vimeno, kies faskoj ne estis senŝeligitaj, kaj estis sekigitaj senŝanĝe.

**Vimenaĵo** estas objekto farita el plektitaj vimeno-branĉoj. Vimenaĵo estas malpeza sed fortika, kio igas ĝin ideala kaj malmultekosta opcio por mebloj, kiujn oni ofte movos. Ĝi estas ofte uzita en la realigo de kortaj kaj verandaj mebloj.

Vimenoj kultivatas en **vimenejo**.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Vimeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rotango
* Sarmento (vitbranĉo)
* Vimeno (arbo)
Monda heredaĵo de UNESKO

La **Vilao Savoye** (en franclingva prononco: [sa.vwa]) estas modernisma vilao en Poissy, en la ĉirkaŭaĵoj de Parizo, Francio. Ĝi estis desegnita de la svisaj arkitektoj Le Corbusier kaj lia kuzo, Pierre Jeanneret, kaj konstruita inter 1928 kaj 1931 uzante ŝtalbetonon.

Kiel reprezentanto de la *kvin punktoj* de Le Corbusier por nova arkitekturo, tiu vilao estas modelo de la bazoj de moderna arkitekturo, kaj estas unu el la plej facile rekoneblaj kaj renomaj ekzemploj de Internacia Stilo.

La domo estis origine konstruita kiel kampara retirejo por konto de la familio Savoye. Post esti aĉetita de la najbara lernejo, ĝi pasis al propraĵo de la Francia ŝtato en 1958, kaj post survivi al kelkaj planoj de malkonstruo, ĝi estis desegnita kiel oficiala Francia historia monumento en 1965 (rara okazaĵo, ĉar Le Corbusier estis ankoraŭ vivanta tiam). Ĝi estis tute plinovigita el 1985 al 1997, kaj sub zorgo de la *Centre des monuments nationaux*, la remebligita domo estas nune malferma al vizitantoj la tutan jaron.

En Julio 2016, tiu domo kaj kelkaj aliaj verkoj de Le Corbusier estis enskribita en la listo de Monda heredaĵo de Unesko.

Notoj
-----

1. ↑  Villa Savoye en Poissy: Turisma Industrio. Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine Centre des monuments nationaux. Alirita la 1an de Novembro 2018.
2. ↑   Courland, Robert. Concrete Planet. Prometheus Books, Amherst, NY. (2012) paĝo 326.
3. ↑   "Villa Savoye - A machine for living". Arkivita el la originalo la 20an de Aŭgusto, 2011. Alirita la 1an de Novembro 2018.
4. ↑  Travel review of a visit to Villa Savoye Arkivigite je 2012-07-24 per la retarkivo Wayback Machine Arkivita la 12an de Julio, 2011, ĉe Wayback Machine.
5. ↑  "The Architectural Work of Le Corbusier". UNESCO World Heritage Centre. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Alirita la 1an de Novembro 2018.

* Kategorio Vilao Savoye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **paroĥa preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Békéscsaba, en ties urboparto Jamina aŭ Erzsébethely.

Historio
--------

En la menciita urboparto nova paroĥo estis establita kaj nova kirko estis konstruita en 1938. Interne la kapucenoj faris la servojn. Bombo trafis la kirkon en 1944, tial poste en aparta ĉambro okazis la mesoj. En 1966 oni konstruis novan paroĥon, en 1977 la domo (kie okazis la mesoj) ekstere renoviĝis. Pli nova preĝejo estis konstruita en la jaroj 1992 kaj 1993.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo parte reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turo ĉe la sonorilo ne havas muron, nur la necesajn kolonojn. La turopinto estas piramida. En loko de la absido - ŝajnas - estas la plurlatera sakristio (malpli larĝa kaj alta, ol la navo) kun enirejo. Interne estas videbla sekpentraĵo sur 500 m2 fare de László Patay, kie estas videblaj pli ol 500 figuroj.

Kermeso okazas en tago de Koro de Jesuo.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* vidu!
* aŭdu la sonoradon!

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2021-01-23 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 30′ 14″ N 16° 35′ 51″ O﻿ / ﻿49.50389 °N, 16.59750 °O﻿ / 49.50389; 16.59750 (mapo)

Malgranda vilao
**Vilaoj de Löw-Beer** troviĝas en Svitávka en distrikto Blansko. Ambaŭ lasis konstruigi familio de Löw-Beeridoj, kiu venis ĝis Svitávka en la 17-a kaj la 18-a jarcentoŝanĝo el Boskovice.

Granda vilao de Löw-Beer
------------------------

En la jaro 1900 komencis en Svitávka firmao Moses Löw-Beer konstrui la tn. Grandan vilaon. Aŭtoro de la projekto estas nekonata arkitekto. La konstruado estis finita je du jaroj pli poste. La vilao estas konstruita en secesia stilo riĉigita kun barokaj kaj klasicismaj elementoj. La Granda vilao estas enskribita en Centra listo de nemoveblaj kulturaj memorindaĵoj kun registra numero 11389/7-8698. Nuntempe en la vilao havas sidejon Ofico de kampurbo Svitávka, Baza artista lernejo kaj biblioteko.

Malgranda vilao de Löw-Beer
---------------------------

Proksime de Granda vilao estis en la jaro 1906 konstruita la tn. Malgranda vilao. La projekto estis prilaborita de arkietkto el Brno Josef Nebehosteny. Malgranda vilao estas en privata posedado kaj ĝi servas kiel familia domo kun privata kuracista praktiko. La Malgranda vilao estas enskribita en Centra listo de nemoveblaj kulturaj memorindaĵoj kun registra numero 11416/7-8697.

Ĉirkaŭaĵo de la vilaoj
----------------------

Sur la parcelo ĉirkaŭ la vilaoj troviĝis ankaŭ forcejo, abelujo, kegloludejo, garaĝoj kaj pli poste ankaŭ tenisejo kaj naĝejo.

Pluaj fotoj
-----------

* Granda vilao - fasadoGranda vilao - fasado
* Granda vilao - apuda flankoGranda vilao - apuda flanko
* Malgranda vilao elflankeMalgranda vilao elflanke
* ForcejoForcejo
* ScenejoScenejo

Rilataj artikoloj
-----------------

* Alfred Löw-Beer
* Vilao de Ernst Löw-Beer (Brno-Pisárky)
* Vilao de Löw-Beer (Brno-Černá Pole)
* Vilao de Löw-Beer (Půlpecen)
* Vilao Tugendhat

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Granda vilao de Löw-Beer en Vikimedia Komunejo
* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Malgranda vilao de Löw-Beer en Vikimedia Komunejo
* Vilaoj de Löw-Beer en Svitávkaj
Armenoj masakritaj en Adana.
Armin T. Wegner: Piedirado dum la Armena genocido
**Kontraŭarmenismo** (ankaŭ konata kiel **kontraŭarmena sento**) temas pri la malamikeco aŭ la antaŭjuĝoj kontraŭ la armenoj, ilia kulturo aŭ la Respublio Armenio, montrata ekde unuopaj rasismaj esprimoj ĝis manifestiĝoj kiel persekutado aranĝitaj de iu ŝtato. Diversaj organizoj informis ke la malfacilaĵoj de la armena malplimulto en Turkio estas la rezulto de la kontraŭarmena pozicio de la turka registaro kaj de ekstremnaciismaj turkaj organizoj kiel la militisma organizo Grizaj Lupoj. Tiaj sentoj regas ankaŭ en Azerbajĝano pro la konfliktoj kiuj okazigis la militon en Montara Karabaĥo kaj ankaŭ pro politikaj aferoj.

La moderna kontraŭarmenismo malhavas kulturan kaj rasan bazon. Ĝi estas multe pli bazita sur la geopolitiko kaj la historio, krom la strategiaj kaj diplomatiaj interesoj en kiuj estas enmiksitaj la modernaj ŝtatoj Turkio kaj Azerbajĝano. La kontraŭdiroj kaj emocioj kiuj ĉirkaŭas la aferon pri la Armena Genocido kaj Montara Karabaĥo estas du ekzemploj pri la intensa kontraŭarmenismo ekzistanta en ambaŭ landoj. Ĉi tiuj okazintaĵoj ne inplicas rektan malamon al la armenoj kiel nacio, sed tendencas montri la historiaj kaj politikajn streĉitaĵojn inter ĉi landoj. La kontraŭarmenismo estas kutime relatigita al la ekstrema pozicio de la agoj de Armenio kaj al la kredo je armena konspiro por la historia revizio, kaj la supozebla falsado de la historio kun politikaj celoj kaj la kredo ke Armenio nejuste prenas por si najbarajn teritoriojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Adana masakro
* Armena Genocido
* Gurgen Markarjan
* Hamidaj masakroj
* Hrant Dink
* Justin McCarthy
* Masakro en Maraga
* Milito en Montara Karabaĥo
* Pogromo de Kirovabad
* Pogromo de Ŝuŝa
* Serdar Argic
* Pogromo de Sumgait
* Kontraŭarmena pogromo en Bakuo

Piednotoj
---------

1. ↑  Armenian Arkivigite je 2020-07-13 per la retarkivo Wayback Machine Swiss website.
**Vilhelmo de Malmesbury**, angla mezepoka historiisto (n. inter 1080 kaj 1085 en Wiltshire; m. ĉirkaŭ 1143).

Filo de normanda patro kaj anglosaksa patrino, li pasis la tutan vivon en Anglio. Li studis ĉe la Abatejo Malmesbury kaj kolektis multe da historiaj verkoj pri la mezepoko. Ĉ. 1120 li finis la unuan version de sia *Gesta regum anglorum* (*Agoj de la anglaj reĝoj*), kiu pritraktis la periodon de 449 al 1120; la dua versio (1127) traktis ankaŭ la jarojn de 1120 ĝis 1127. En 1125 li finis *Gesta pontificum anglorum* (*Agoj de la anglaj episkopoj*). Eble parte pro entuziasma aprobo de tiuj verkoj, en 1140 oni proponis al li ke li iĝus abato de Malmesbury, sed li preferis resti klerulo kaj bibliotekisto de la abatejo. En 1141 li ĉeestis la Konsilion de Winchester, kie la ekleziuloj deklaris sian subtenon de la Imperiestrino Matilda. Plua verko, *Historia Novella* (*Moderna Historio*) pritraktis la jarojn 1128-1142.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267194
* GND: 118643363
* LCCN: n81129741
* VIAF: 124145664321405170007, 7582158792888439040004, 49159234050403370517 205295992, 124145664321405170007, 7582158792888439040004, 49159234050403370517
* ISNI: 0000 0004 4707 6272
* LIBRIS: 102067
* SUDOC: 02792372X
* BNF: 11986231s
* NLA: 36516124
* BIBSYS: 90368099
* NKC: jx20090521013
* BNE: XX1616260
 |
**Vilhelmo la 1-a de Provenco** kromnomita "la Liberiginto" (france : *Guillaume 1er de Provence dit le Libérateur*) estis la grafo de Provenco de 968 ĝis 993. Li naskiĝis ĉirkaŭ 955 kaj mortis en 993.

Li estis la filo de la grafo Boson la 2-a de Arles kaj de lia edzino Konstancia de Provenco. Li edziĝis ĉirkaŭ 969 kun *Arsende de Comminges* (ĉ.950-983), kiu estis la filino de la grafo *Arnaud de Comminges* kaj de lia edzino *Arsende de Carcasonne*. Ŝi naskis al li :

* Odilo de Provenco (ankaŭ nomita Odilo de Nico ĉ.976-ĉ.1032).
* Vilhelmo la 2-a de Provenco (ĉ.981-1018).

Sekve de la forrabo de la episkopo *Saint Mayeul* en julio 972 far saracenoj, kiuj vivis en la montaroj de la Maŭroj (*massif des Maures*) ekde la fino de la 9-a jarcento, la grafo Vilhelmo la 1-a komandis armeon, kiu venkis la saracenojn dum la Batalo de Turturo en 973 kaj definitive forpelis ilin el Provenco. Li tiam fariĝis suzereno de Provenco kaj kreis la provencan feŭdecon disdonante al siaj vasaloj la ĵus rekonkeritan landon.

Li titoliĝis markizo de Provenco en 979 kaj transloĝiĝis al la urbo Arles komence de la jaroj 980. Tie li edziĝis kontraŭ la volo de la Papo kun Adelaido de Anĵuo, kiu ĵus disiĝis de sia edzo la estonta reĝo Ludoviko la 5-a "la Pigra" de Francio. Ŝi naskis al li :

* *Constance d'Arles* (986-1032), kiu fariĝis reĝino de Francio per sia edziniĝo kun Roberto le 2-a ĉirkaŭ 1000;
* *Emengarde d'Arles*, kiu edziniĝis kun la grafo Roberto la 1-a de Aŭvernjo (*Auvergne*)

Vilhelmo la 1-a estis tre pia kaj fine de sia vivo fariĝis monaĥo. Li mortis en *Avignon* post la 29-a de aŭgusto 993.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 165890
 |
**Villa Aldama** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Villa Aldama. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 194.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9573 loĝantojn. El tiuj estis 4766 viroj kaj 4807 virinoj. La komunumo havas surfacon de 79 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 39 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 14 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 2400 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 7377 personoj. En la jaro 2000 temis pri 7991, do temis pri kresko / malkresko je 1.61 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 6862 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 6 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.09 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Villa Aldama en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Villa Aldama Arkivigite je 2007-03-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**János Kemény** [jAnoŝ kemEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Kemény János György** (En Usono lia nomos estis **John G. Kemeny**) (naskiĝis la 31-an de majo 1926 en Budapeŝto, mortis la 26-an de decembro 1992 en New Hampshire) estis hungardevena usona matematikisto, profesoro, komputikisto.

Biografio
---------

János Kemény devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed interrompo okazis en 1940, ĉar la pena familio migris al Usono pro la proksimiĝanta nazia danĝero. Li faris abiturienton en Novjorko, poste li akiris diplomon en Princeton. Li estis soldato en Los Alamos, kie li partoprenis en kreo de atombombo. Li estis kolego de Richard Feynman, krome li konatiĝis kun same hungaroj Edward Teller, Eugene Paul Wigner kaj Leó Szilárd. Post la 2-a mondmilito li estis asistanto de Albert Einstein. Li doktoriĝis el logiko en 1949 en Princeton, poste li laboris en esplora instituto. En 1953 li komencis instrui matematikon en Kolegio Dartmouth, kie post 2 jaroj li iĝis institutestro. Li strebis multe pri establo de granda komputilo, poste tie li kune kun aliaj li kreis pli moderna la komputilon, krome ili kreis la komputilan lingvon BASIC (programlingvo). Inter 1970 kaj 1981 li estis rektoro, en tiuj tempoj li permesis esti studentoj por virinoj, negroj, indianoj, krome li rompis la regularon, li daŭre instruis spite la rektoran postenon. En 1990 li ricevis premion de IBM.

En 1964 li revizitis Hungarion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Introduction to Finite Mathematics* (1957)
* *BASIC Programming* (1967)
* *Man and the Computer* (1972, hungare 1978)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* angle

* Kategorio János Kemény (matematikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546535
* GND: 123385865
* LCCN: n79109161
* VIAF: 108481790
* ISNI: 0000 0001 2147 0034
* LIBRIS: 193268
* SUDOC: 031674437
* BNF: 12284469g
* NLA: 35265231
* NDL: 00445431
* BIBSYS: 90136288
* NKC: mzk2005266506
 |
Brita Gujano, 1908
**Brita Gujano** aŭ en angla *British Guiana* (literumita ankaŭ simple *Guyana* aŭ **Gujano**) estis la nomo de la brita kolonio de la Brita Imperio ĉe la norda marbordo de Sudameriko, ekde 1966 konata kiel sendependa lando Gujano. Ties indiĝena loĝantaro estas la lukajanoj, parto de la tainoj kaj de la pli granda etnaro aravakoj.

La unua eŭropano kiu malkovris Gujanon estis la angla esploristo Sir Walter Raleigh. La nederlandanoj tamen estis la unuaj eŭropanoj kiuj setlis tie, starte komence de la 17-a jarcento, kiam ili fondis la koloniojn Esekibo kaj Berbice, aldone al Demerara meze de la 18-a jarcento. En 1796, al armeo Britio prenis tiujn tri koloniojn dum armea konflikto kontraŭ Francio, kiu estis okupinta Nederlandon. Britio revenigis la kontrolon al la Batava Respubliko en 1802, sed rekaptis la koloniojn unu jaron poste dum la Napoleonaj Militoj. La kolonioj estis oficiale donitaj al Britio en 1814, kaj konsolidiĝis kiel unusola kolonio en 1831. La kolonia ĉefurbo estis Ĝorĝtaŭno (konata kiel Stabroek antaŭ 1812).

Ĉar la britoj disvolvigis la kolonion por plantejoj de sukerkano, ili importis multajn afrikanojn kiel sklavoj. La ekonomio diversiĝis ekde la fino de la 19-a jarcento, sed baziĝis sur espluatado de krudaj materialoj. Gujano sendependiĝis el la Unuiĝinta Reĝlando la 26-an de majo 1966.

Vidu ankaŭ
----------

* Esekiba Gujano

Koordinatoj: 4° 39′ N 74° 03′ U﻿ / ﻿4.650 °N, 74.050 °U﻿ / 4.650; -74.050 (mapo)

* Kategorio Brita Gujano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas historia monumento en Hungario, en Nyíregyháza (ĝis 1978 en memstara vilaĝo Oros).

Historio
--------

La origine katolika kirko sen turo estis konstruita en Oros en la 13-a jarcento. Pro proksimeco de Transilvanio la reformacio frue atingis la vilaĝon, la loĝantoj iĝis kalvinanoj prosimume en 1550. Ili uzas la iaman katolikan preĝejon kontinue spite tion, ke en la 18-a jarcento la katolikoj provis reakiri ĝin. Ĝi estis plene renovigita en 1928, tiam grandparte la mezepokaj partoj neniiĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto en urboparto Oros. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo, kiu troviĝas en flanko de la navo. Antaŭ la enirejo estas portiko. En tiu navoflanko estas ankaŭ 5 fenestroj. La alia navoflanko ne havas fenestrojn, nur meze pilieron. La turo estas kvadrata kaj havas apartan enirejon. La absido estas rektangula kaj havas 2 pilierojn kaj rondajn fenestrojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2019-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare aŭdebla sonorilado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vincenzo Galilei** (\* ĉ. 1520 en Santa Maria a Monte, † 2-an de julio 1591 en Florenco) estis itala liutisto, muzikteoriisto kaj komponisto. Li estis patro de la granda natursciencisto Galileo Galilei.

*Della musica antica et della moderna*, 1581Vincenzo Galilei estis lernanto de la muzikteoriistoj Gioseffo Zarlino kaj Girolamo Mei. Poste li aktivis kelkteme kiel liutinstruisto en Pizo, antaŭ ol li definitive translokiĝis al Florenco. En Florenco li estis membro de la Camerata Fiorentina de Giovanni Bardi dei Conti di Vernio, grupo, kiu celis la revivigon de antikvaj idealoj. En sia verko dediĉita al Giovanni de' Bardi, *Dialogo della musica antica e della moderna* de 1581, li montriĝis kiel unua reprezentanto de Aristoxenos-renesanco, ĉar li defendis la komprenon, ke oni devas agordi la liuton egalŝtupe; li indikis la kordoproporcion 18:17 kiel ege bona aproksimaĵo de la egalŝtupe temperita duontono. Samverke li luktis por revivigo de la antikva monodio (unuvoĉeco) kaj kontraŭis la tradician polifonion. Tion li tamen faris laŭ modifigita maniero tiel, ke li propagandis la solokantadon kun instrumentakompanado. Lia verko fariĝis vojmontra por la evoluo de la recitativo. Li mem komponis la unuajn monodiajn verkojn kun liutakomanado, kiuj tamen ne konserviĝis. Sed konserviĝis de li kelkaj plurvoĉaj madrigaloj kaj liutpecoj.

Ĉefverko
--------

Galileo, Vinzeno: *Dialogo della musica antica e della moderna*, Florenco 1581.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Vincenzo Galilei en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 260569
* GND: 118716204
* LCCN: n86119914
* VIAF: 22407196
* ISNI: 0000 0001 1856 0661
* LIBRIS: 187876
* SUDOC: 06771840X
* BNF: 134854398
* MBA: 39ff0256-4c76-4b19-9453-af5b213b2ea4
* NLA: 35859939
* NDL: 01178338
* BIBSYS: 90303330
* NKC: xx0064080
* ICCU: RAVV032552
* BNE: XX1486029
 |
**Viniegra de Arriba** [biNJEgra deaRIba] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj en ties plej suda parto, nome *Las 7 Villas*. 

La municipa teritorio de Viniegra de Arriba, en la sudokcidento de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas aparta loĝloko kun komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-333 tra Viniegra de Abajo dum oriente oni alvenas al la Provinco Sorio tra Montenegro de Cameros. Ĝi estas ĉe la supra fluejo de la Valo de la rivero Najerilla lime kun Viniegra de Abajo kaj Ventrosa, krom la Provinco Sorio.

Historio
--------

Ĝi aperis inkludita en la listo de 44 loĝlokoj kiuj formis la Senjorlandon de Kameros, donita en 1366 de Henriko de Tratámara al la kavaliro Juan Ramírez de Arellano, pro lia apogo en la lukto kontraŭ Pedro la 1-a. Ekde tiam ĝi apartenis al la senjorlando de la grafoj de Aguilar kaj Inestrillas, heredintoj de la domajno de Kameros, laŭ aperas konstatita en la *Katastro* de la Markzio de la Ensenada de 1751. 

Pri ekonomio, la mezepoka institucio Mesta markis la historion de la montaro ĝis nun. La transmigra brutobredado ordigis la spacon, la uzadon kaj la vivmanieron de multaj generacioj. La brutobredado de ŝafoj estas perfekte adaptebla al la orografiaj kaj klimataj kondiĉoj de la areo, kaj krome estis ankaŭ bovoj kaj kaproj. Ŝafoj ludis gravan rolon en la florado de tekstila industrio en la areo. 

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la komenco de la 20-a jarcento oni perdis pli ol 300 loĝantojn ĝis la nunaj 37.

Aktualo
-------

La loĝantaro estas tre maljuna. Vizitindaĵoj estas la preĝejo kaj la ermitejo, montara pejzaĝo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795697
 |
Ruĝa vino kaj ĝia gustumada glaso
**Vinscienco**, aŭ **vinologio**, aŭ **enologio**, estas scienco, kiu okupiĝas pri vino. Ĝi inkluzivas biologian kaj ĥemian aliron al la studado de vino, sed ankaŭ esploradon pri ĝiaj gusto, odoro kaj aspekto.

**Vinsciencistoj**, aŭ **vinologoj**, aŭ **enologoj**, kutime taskiĝas pri profesia gustumado de vino. Ili kapablas kompari la kvaliton de malsamaj vinoj aŭ de unu vino dum malsamaj jaroj, kaj ili donas fakajn konsilojn pri la manĝaĵoj, kun kiuj tiu vino plej taŭgas.

Pluraj universitatoj havas bakalaŭrajn aŭ magistrajn kursojn pri vinologio.

Kiel neologismon eblus uzi la internacian terminon *enologio* kiel sinonimon por *vinologio*.

Vidu ankaŭ
----------

* Vinkultivado
* Vinfarado
* Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino

Referencoj
----------

1. ↑  Vinologio en NPIV
2. ↑  Vinologo en NPIV

Aliaj projektoj
---------------

* Vinscienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vinscienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**BECZÁSY Antal** (beca:ŝi) estis rumania hungara, hungara pentristo, grafikisto naskita en Târgu Mureş la 28-an de aŭgusto 1938 kaj mortinta en Budapest la 1-an de januaro 2007. Li estas la patro de aktoro Áron Beczásy. Li estis entombigita en Cioboteni.

Biografio
---------

Antal Beczásy inter 1947-1949 studis la instrumenton de violonĉelo en sia naskiĝurbo. La mezlernejon li finis en Miercurea Ciuc. En 1955-56 li studis juron en Kluĵo. Ekde 1958 li estis dancisto en la Állami Székely Népi Együttes. De 1963 li laboris kiel scenejdekoraciisto ĉe la puptearto de Târgu Mureş. Inter 1860-1963 li studis la fakon pri desegno, pli poste inter 1964 kaj 1970 pentradon en *Belarta Artlernejo Ion Andreescu* de Kluĵo. Inter 1971 kaj 1990 li vivis en Miercurea Ciuc kaj pli poste en Budapeŝto.

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* Miercurea Ciuc - 1970-1999 ĉiujare; Târgu Secuiesc - 1975; Sfântu Gheorghe, Gheorgheni, Odorheiu Secuiesc, Târgu Mureş -1976; Bukareŝto, Kluĵo - 1977; Dombóvár - 1982; Arad - 1984; Pilisborosjenő - 1990; Budavár - 1997; Munkeno - 1997; Köln - 1999; Budapeŝto - 1999, 2001. Miercurea Ciuc, 2007 - memorekspozicio.

Grupaj ekspozicioj
------------------

* Târgu Mureş - 1959, 1963, 1981; Miercurea Ciuc - ĉiujare 1970-1990; Odorheiu Secuiesc - 1971; Kluĵo - 1974; Bukareŝto - 1979; Covasna - 1980; Barcelona - 1984; Budapeŝto - 1996, 1997, 1998.

Fonto
-----

* Prospekto de memorekspozicio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Je la memoro de A. B. Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Anthony Robbins** aŭ malpli longe **Tony Robbins** (origina nomo **Anthony J. Mahavick**, naskiĝis la 29-an de februaro 1960) estas usona verkisto de memhelpa literaturo, profesia motivigisto kaj parolisto en memhelpaj eventoj, kiu aktivas tiuteme ekde pli ol 30 jaroj. Li konatiĝis per siaj memhelpaj libroj "Nelimigita forto: la nova scienco de persona atingado" (*"Unlimited Power: The New Science Of Personal Achievement"*, publikigita dum 1987) kaj "Vekante la internan giganton" (*"Awaken The Giant Within"*, publikigita dum 1992).

Anthony Robbins verkas pri sanceco kaj persona energio, supero de timoj, konvinka komunikado, kaj plibonigo de la personaj interhomaj rilatoj. Aldone al siaj libroj, li publikigis multajn sondosierojn kaj edukajn filmojn pri tiuj temoj, kaj aparte sukcese prezentas grandajn scenejajn eventojn en Norda Ameriko kaj Eŭropo (precipe en Londono kaj Frankfurto-ĉe-Majno), en kiu li komunikas siajn ideojn al miloj da partoprenantoj. Liaj verkoj kaj scenejaj prezentoj uzas multajn elementojn de Neŭro-lingvistika programado kaj psikoterapiajn teknikojn de Milton Erickson. La seminariegoj de Anthony Robbins ankaŭ utiligas fajrokuradon kiel metaforo por la supero de timoj kaj limigaj kredoj.

Liaj seminariegoj estas persone impresaj, kvankam sufiĉe multekostaj kaj tial aparte vizitataj de entreprenaj gvidistoj kaj aliaj ekonomie relative bonstataj personoj. Pluraj esperantistaj psikoterapiistoj dum la lastaj jaroj kunlaboris kun Anthony Robbins, kaj laboris kiel helpantoj en liaj seminariegoj, spertante ilin "malantaŭ la kulisoj": inter ili estis ekzemple la psikologiino *Remi Rudaitytė* kaj ankaŭ la kuracisto *Thomas Pusch*, kiuj inter la jaroj 2001 kaj 2003 aktivis kiel helpistoj kaj tradukistoj en la eŭropaj seminariegoj de Anthony Robbins en Frankfurto-ĉe-Majno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anthony Robbins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Anthony Robbins en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* oficiala retejo de Tony Robbins
* oficiala mesaĝejo de Tony Robbins Arkivigite je 2021-01-20 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de la "fondaĵo Anthony Robbins"

Pliaj retaj ligiloj anglalingvaj, kaj ampleksa listo pri liaj anglalingvaj publikaĵoj, troveblas en la anglalingva vikipedia artikolo pri li.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281134
* GND: 1044595957
* LCCN: n85282047
* VIAF: 79359220
* ISNI: 0000 0001 1678 7061
* SUDOC: 029449685
* BNF: 127274167
* MBA: 131153ae-1455-48fc-9c30-6074ae5f158e
* NDL: 00473843
* NKC: jn20010309046
* BNE: XX978177
 |
**Arturo DI MODICA** (n. la 26-an de januaro 1941 - m. la 19-an de februaro 2021) estis itala artisto, naskiĝinta en Vittoria, Sicilio, plej konata pro sia skulptaĵo *Charging Bull* (ankaŭ konate kiel la Tauro de Wall Street), kiun li instalis sen permeso plej antaŭe de la Novjorka Borso en decembro de 1989. La laborkosto de 360,000 USD estis pagata el la propra mono de la artisto.

La skulptaĵo nun estas kiel prunto al la *New York City Department of Parks* (Novjorka Sekcio de Parkoj) kiu lokis ĝin en proksima Bowling Green parko. En 2004, Di Modica sciigis ke la virbovo skulptaĵo estis por vendo, en kondiĉo ke la aĉetanto ne movas ĝin de ĝia nuna loko.

Di Modica instalis similan version de la Charging Bull en Ŝanhajo, Ĉinio, en majo 2010 kiu tiras de Vakera filmo kaj ĉina kulturo kaj aspektas pli juna kaj pli forta.

Di Modica loĝis en Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arturo Di Modica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Inside the Apple: A Streetwise History of New York City
* Outdoor monuments of Manhattan: a historical guide
* Bronze Bull Unveiled in Shanghai
* Charging Bull Cam


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 360613
* GND: 1227830874
* LCCN: no2018153399
* VIAF: 32154258024624152740
 |
**Emílie Marie Burianová-Kristlová** naskiĝinta la 8-an de aprilo 1912, mortinta la 25-an de majo 1996 en Prago estis unusola filino de Vlasta Burian. Ŝi naskiĝis kiel eksteredzeca filino de Vlasta Burian (1891 - 1962) kun dancistino Marie Pírková (1892 - 1944). Ŝi naskiĝis unu tagon antaŭ la dudekunua naskiĝtago de Vlasta Burian. La malgrandan Emilnjon edukis de malgrandaĝo la gepatroj de Burian. Emilnjo preskaŭ ne interrilatis kun la patrino. Burian vivis kun la filino ekde ŝia oka jaro. Li tre amis ŝin kaj zorgis pri ŝi, li rakontis al ŝi fabelojn kaj en pli posta aĝo, kiam Burian estis jam pli fama kaj pli riĉa, li kunprenis la filinon fremdlanden.

Foje la dudekjara Emilnjo prezentiĝis flanke de la patro en radiodisaŭdiga programo. Sed laŭ ŝiaj vortoj tio estis katastrofo. Ŝi mem volis fariĝi aktorino, sed la patro fine disparolis tion al ŝi. Kiam ŝi estis plenkreska, ŝi loĝis proksime de la patro en Dejvice kaj ofte ŝi vizitis la patron. Dumn la milito ŝi edziniĝis kun sinjoro Kristl kaj en la jaro naskiĝis al ŝi filo - Vlastimil Kristl, la unusola nepo de Burian.

En la 50-aj jaroj ŝi estis okupita kiel oficistino en kelke da okupoj. En la jaroj 1953 - 1984 (ĝis emeritiĝo) ŝi laboris en sekcio de laboro kaj salajro en Armea filmo. Krom kelke da geamikoj neniu sciis pri tio, ke ŝi estas filino de "Reĝo de komikuloj".

Post la jaro 1989 ŝi aperis ankaŭ en publika vivo, kiam ŝi estis gasto de vico da rememoraj programoj, interparoloj kaj pluaj, kaj kie ŝi rememoris sian patron. Sed la plej grandan ĝojon ŝi havis pro postrevolucia "renesanco" de la granda populareco de la patro. Kaj ankoraŭ potencigita en la jaro 1991 per lia centa datreveno de lia naskiĝo. Kaj ankaŭ pro fina juĝeja rehabilito de Burian en la jaro 1994. Emílie Burianová-Kristlová mortis la 25-an de majo 1996 en Prago en aĝo okdek kvar jaroj. Ŝi mortis kun varmiga sento de kontento, kiun ricevis ŝia patro en la 90-aj jaroj. Tra ŝia nepo la familio de Burian daŭrigas al liaj gepranepoj Monika Kristlová kaj Vlastimil Kristl (kiu kiel knabo por momentoj dediĉis sin al paroligado de filmoj kaj teatra laboro sur lignotabuloj de Nacia Teatro), kiuj studis produkton en FAMU.

Referencoj
----------

1. ↑  Milan Wolf: *Vlasta Burian v obrazech* ("Vlasta Burian en bildoj"), eldonejo *Levné knihy KMa*, Prago, 2006, p. 182, ISBN 80-7309-351-0