recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

{{}}

***Laura*** estas usona filmo de 1944 reĝisorita de Otto Preminger bazita sur samnoma romano de la verkistino Vera Caspary. En la filmo geaktoras Gene Tierney, Dana Andrews kaj Clifton Webb kun Vincent Price kaj Judith Anderson.

La filmo kandidatiĝis al kvin Oskar-premioj, kaj ricevis tiun de la plej bona fotografio blanknigra.​

Ĝi formis parton de la 10 Pintoj de AFI en la kategorio de "misteraj filmoj".​ En 1999, la filmo estis konsiderata «kultura, historia kaj estetike grava» fare de la Kongresa Biblioteko de Usono kaj elektita por sia konservado en la *National Film Registry*.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Novjorka policano Mark McPherson (Dana Andrews) esploras la murdon de Laura Hunt (Gene Tierney), bela kaj sukcesa estrino de reklamado murdita per pafo al vizaĝo, ĝuste ĉe la enirejo al sia hejmo. Li pridemandas Waldo Lydecker (Clifton Webb), ĵurnalisto kaj amiko, la fianĉon Shelby Carpenter (Vincent Price), amanto pro interesoj de Ann Treadwell (Judith Anderson), la riĉan onklinon de Laura, kaj Bessie Clary (Dorothy Adams), ŝia servistino. Pere de la atestoj de ŝiaj amikoj kaj de la legado de ŝiaj leteroj kaj taglibro, McPherson ekobsedas pri Laura. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Roluloj kaj geaktoroj
---------------------

* Gene Tierney kiel Laura Hunt
* Dana Andrews kiel Mark McPherson
* Clifton Webb kiel Waldo Lydecker
* Vincent Price kiel Shelby Carpenter
* Judith Anderson kiel Ann Treadwell

Referencoj
----------

1. ↑  «The 17th Academy Awards (1945) Nominees and Winners» (en angla). oscars.org. Konsultita la 28an de novembro 2018.
2. ↑   «AFI: 10 Top 10» (en angla). Konsultita la 22an de februaro 2017.
3. ↑  «Librarian of Congress Names 25 More Films to National Film Registry» (en angla). Library of Congress. 16a de novembro 1999. Arkivita el originalo la 4an de septembro 2008. Konsultita la 22an de julio 2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

  

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Atraco a las tres en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842567
 |
**Santa Catarina Ixtepeji** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Catarina Ixtepeji*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 363.

Geografio
---------

**Santa Catarina Ixtepeji** apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2480 loĝantojn. El tiuj estis 1195 viroj kaj 1285 virinoj. La komunumo havas surfacon de 196,48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1920 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 152 indiĝenoj. El tiuj 123 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 123 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Catarina Ixtepeji Arkivigite je 2007-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa Catarina Juquila** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Catarina Juquila. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 364.

Geografio
---------

Santa Catarina Juquila apartenas al la distrikto Juquila al kiuj apartenas entute 12 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14380 loĝantojn. El tiuj estis 6914 viroj kaj 7466 virinoj. La komunumo havas surfacon de 811,42 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3825 indiĝenoj. El tiuj 3025 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3025 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Catarina Juquila Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Santa Catarina Quioquitani** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Catarina Quioquitani*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 074.

Geografio
---------

**Santa Catarina Quioquitani** apartenas al la distrikto Yautepec al kiuj apartenas entute 12 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 439 loĝantojn. El tiuj estis 216 viroj kaj 223 virinoj. La komunumo havas surfacon de 45.93 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2100 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 330 indiĝenoj. El tiuj 267 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 267 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Catarina Quioquitani Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sergej** Miĥajloviĉ **Prokudin-Gorskij** (ruse *Сергей Михайлович Прокудин-Горский*; n. la 18-an de aŭgusto[jul.]/ 30-an de aŭgusto 1863[greg.] en Murom (regiono Vladimir, Rusio), mortinta la 27-an de septembro 1944 en Parizo) estis rusa pioniro de la kolora fotografio.

Biografio kaj laboro
--------------------

Prokudin-Gorskij studis kemion ĉe konataj kemiprofesoroj de Sankt-Peterburgo, Berlino kaj Parizo. Liaj propraj esploroj rezultis patentojn pri produktado de koloraj fotoj kaj pri projekciado de moviĝantaj koloraj bildoj. Li komencis en 1905 - helpe de siaj inventaĵoj - dokumenti sisteme la tutan rusan imperion en koloraj fotoj. Li volis uzi la kolorajn fotojn por edukado de la infanoj, pri historio, nuntempo kaj estonto de la Rusa imperio. 

Ĉe lia evoluigita proceso okazis tri fotadoj rapide unu post la alia per diversaj kolorfiltriloj (ruĝa, verda kaj blua) sur tri monokromajn fotoplatojn. Per projekciado de ĉiuj tri platoj - kaj per uzo de konvena lumo al la kolorfiltrilo - estiĝis la kolora bildo de la fotografiita originalo. Oni ne povis do la tiel estiĝintajn bildojn surpaperigi tiutempe. 

Lian laboron helpis la imperiestro Nikolao la 2-a de Rusio per vagono provizita per malhela ĉambro kaj du permesiloj por eniri ĉiujn fermitajn areojn. Prokudin-Gorskij komencis en 1909 per la fotografia laboro, kiun li finis en 1915. Post la oktobra revolucio, li fuĝis en 1918 tra Norvegio kaj Anglio al Francio, kie li setlis en Parizo kaj mortis tie en 1944. Liaj fotografiojn akiris en 1948 la Kongresa Libraro de Usono. 

La fotografiaĵoj de Prokudin-Gorskij estas tre gravaj atestantoj de la Rusia Imperio antaŭ la unua mondmilito.

Literaturo
----------

* Prokudin-Gorski, Sergei M.; Allshouse, Robert H. (eld.): *Photographs for the Tsar: The Pioneering Color Photography of Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii Commissioned by Tsar Nicholas II*, Doubleday, 1980, ISBN 0-385-27158-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* La kompleta laboro de Prokudin-Gorskij sur paĝoj de *Library of Congress* (angle)

Kolorfotografio sen preciza dato inter 1905 kaj 1915 de S. Prokudin-Gorskij

* Sergej Prokudin-Gorskij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sergej Prokudin-Gorskij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 247609
* GND: 131574760
* LCCN: n80080272
* VIAF: 13445470
* ISNI: 0000 0001 1744 1097
* SUDOC: 172300754
* BNF: 167269712
* ULAN: 500062471
* NLA: 36537228
* BIBSYS: 90228311
* RKD: 381618
* NKC: js2009504489
 |
La Katolikoso de tuta Kartvelio Ilia la 2-a, de la Kartvela Ortodoksa Eklezio, kun *skufio* (Tifliso, Kartvelio).
La ***skufio*** estas ĉapelo uzata de la ortodoksaj kristanoj kaj la monaĥoj de la orientaj katolikaj eklezioj kiel parto de ilia klerika vestaro. Kutime ĝi estas nigra, ruĝa aŭ purpura, kaj estas konsiderata honorsimbolo.

Temas pri ĉapo kies supra parto povas esti pinta (laŭ la rusa stilo), plataj aŭ disfaldigitaj (greka stilo), aŭ plata kun bordoj altaj (la rumana stilo). Kutime, la monaĥo ricevas sian skufion kiam li iĝas novico aŭ kiam sin tonsuras. La gemonaĥoj el granda spirita renomo portas skufion kun preĝoj, krucoj kaj serafoj broditaj.

La ortodoksaj episkopoj altrangaj (ekz. la ĉefepiskopoj kaj metropolitoj) kelkfoje portas nigran aŭ purpuran skufion kun eta kruco foje kun juveloj. La ortodoksaj monaĥinoj portas skufion sur la vualo, dum la monaĥoj portas ĝin sen vualoj anstataŭante la *klobukon* aŭ la *epanokamelavkionon*, kiu estas rezervata por solenaj kaj liturgiaj okazaĵoj.
**Sledhundoj** estas uzataj en arktaj regionoj por tiri sledojn, ekz. Siberia sledhundo, Samojeda hundo.

Sledhundoj similas al grandaj lupoj. Ili povas esti blankaj, nigraj, grizaj, aŭ de terkoloroj, kaj ili havas ofte bluajn okulojn. Oni ne devas havi ilin en la varmegaj regionoj, ĉar ili havas problemojn pro la varmego. Sledhundoj amas la fortan ekzercon. Printempe, ili perdas multajn harojn, kaj ili bezonas homan preparadon tiutempe.

Roald Amundsen lernis ties uzadon el Inuitoj por transportado de varoj, dum li estis en Arkto (1903–04 kaj 1904–05), kio poste iĝis ege utila en lia ekspedicio al la Suda Poluso (1910–12).

En Alasko, ekzistas granda kurado por multaj teamoj da sledhundoj, nomata la Iditarod. Oni iras de Anchorage al Nome.

Bildaro
-------

* Dek-hunda teamo de Seppala Siberia Sledhundoj en tandemo alkroĉita sur frostigita Jukon-teritoria lago (Foto de Isa bin Marjam Boucher)Dek-hunda teamo de Seppala Siberia Sledhundoj en tandemo alkroĉita sur frostigita Jukon-teritoria lago (Foto de Isa bin Marjam Boucher)
* Tipa sledhunda raso, kiel la Gronlanda Hundo, havas tre densan duoblan mantelon, larĝajn piedojn, fortikajn orelojn, kirlan voston, kaj muskolan korpon.Tipa sledhunda raso, kiel la Gronlanda Hundo, havas tre densan duoblan mantelon, larĝajn piedojn, fortikajn orelojn, kirlan voston, kaj muskolan korpon.
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Hundosporto

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑

* Sledhundoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sledhundoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Santa Cilia** [santaZIlja] (antaŭe *Santa Cilia de Jaca*, aragone *Santa Zilia*) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Jacetania* (kies ĉefurbo estas Ĥako) apartenanta al la nordokcidenta pinto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolas variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la okcidentaj Pireneoj. 

Santa Cilia estas malgranda vilaĝo grava en la historia pasinteco kiel komerca kerno de la zono. Rimarkindas belaj stratetoj kaj tipaj ŝtonaj domoj. Ĝi estas proksime de Jaca tute ĉe la Valo de la rivero Aragón.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko *Jacetania*. Ĝi limas norde kun Puente la Reina de Jaca, oriente kun Jaca kaj Santa Cruz de la Serós; kaj sudokcidente kun Bailo. Parto de la municipa teritorio estas okupata de la Protektita Pejzaĝo de *San Juan de la Peña y Monte Oroel*. 

La loĝloko Santa Cilia mem (649 msm) estas je 80 km norde de Huesca tute inter la nacia ŝoseo N-240 (inter tiu kaj la rivero Aragón) kaj la aŭtoŝoseo A-21 kiuj konektas kun Puente la Reina de Jaca okcidente kaj kun Jaca oriente. 

La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj, trunkokonusaj kamenoj kaj balkonoj kun lignaj prilaboritaj apogreloj.

Historio
--------

Arko kaj sonorilturo.
Santa Cilia estis grava en la historia pasinteco. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Santa Cilia: oni malaltiĝis el 511 loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 254 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj montaraj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus forstado, natura, sporta, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj, montara arkitekturo, tuta urba kerno de ardezaj tegmentoj kun belaj kamenoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Santa Cilia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814299
* VIAF: 316736085
 |
**Santa Cruz Mixtepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Cruz Mixtepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 378.

Geografio
---------

**Santa Cruz Mixtepec** apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono centraj valoj de Oaĥako, kiu estas en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2984 loĝantojn. El tiuj estis 1380 viroj kaj 1604 virinoj. La komunumo havas surfacon de 66,34 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1560 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 600 indiĝenoj. El tiuj 485 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 485 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Cruz Mixtepec Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Santa Cruz de Moncayo** [santaKRUZ demonKAĝo] estas municipo de Hispanio, en la centra parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo* kies ĉefurbo estas Tarazona, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Santa Cruz de Moncayo estas municipa teritorio en la centra parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo*, kie ĝi okupas tre malgrandan teritorion sude de tiu de Tarazona. 

La loĝloko Santa Cruz de Moncayo mem estas je 89 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 4 km de Tarazona, komarka ĉefurbo. Ĝi estas sur 629 msm.

Historio
--------

La araboj, certe la kreintoj de la nuna urba kerno, restis tie ĝis 1610 (dato de la forpelo de la moriskoj el Aragono). De la islama epoko devenas granda parto de la reto de irigaciaj kanaletoj kiuj nutras la fruktoĝardenojn kaj ankaŭ la urba strukturo en sia plej antikva parto. La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 sugestas, ke plej verŝajne ankaŭ Santa Cruz de Moncayo estis konkerita de kristanoj samjare. 

La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. Ili havis juran entecon propre, kun decidoj fare de la "aljama", islama komunumo, kaj ili rajtis partopreni en la kunsidoj de la konsilantaro. 

En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo, kaj ĝi ne rekuperiĝis de tio ĝis la 18-a aŭ 19-a jarcentoj. Santa Cruz de Moncayo demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Santa Cruz de Moncayo oni malaltiĝis ĝis nunaj 125 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, fruktoĝardenoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj), kaj sekva nutrindustrio (vino, oleo), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Santa Cruz de Moncayo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807522
* BNE: XX6242872
 |
**Santa Cruz de Pinares** [santaKRUZ depiNAres] estas municipo en la centroriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko *Pinares* (Pinaroj) ĉe la valo de rivero Alberĉe kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Santa Cruz de Pinares* estas komprenebla etimologie kiel *Sankta Kruco de Pinaroj*.

Santa Cruz de Pinares en la provinco Avilo.
Placo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 73,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2135 loĝantojn. Ĝi perdis 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 25 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Herradón de Pinares; al este, con San Bartolomé de Pinares; al sur y suroeste, con El Barraco; y al noroeste, con Tornadizos de Ávila. Ĉe la municipa teritorio estas la Akvorezervejo de El Burguillo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762574
 |
**Santa Inés Yatzeche** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Inés Yatzeche*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 389.

Geografio
---------

**Santa Inés Yatzeche** apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 975 loĝantojn. El tiuj estis 410 viroj kaj 565 virinoj. La komunumo havas surfacon de 11,48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1040 indiĝenoj. El tiuj 913 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 913 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Inés Yatzeche Arkivigite je 2005-06-12 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa Lucía Miahuatlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Lucía Miahuatlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 391.

Geografio
---------

**Santa Lucía Miahuatlán** apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3023 loĝantojn. El tiuj estis 1492 viroj kaj 1531 virinoj. La komunumo havas surfacon de 109,72 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2000 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2446 indiĝenoj. El tiuj 2109 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2109 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Lucía Miahuatlán Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sergej Ivanoviĉ Rudenko** (ruse *Сергей Иванович Руденко*; naskiĝis la 16-an de januaro, 1885, Ĥarkovo - mortis la 16-an de julio, 1969, Leningrado) estis elstara rus/soveta antropologo kaj arkeologo kiu malkovris kaj elfosis plej famajn el la tomboj de skitoj, nome en Paziriko, en Siberio.

Rudenko estis sekvanto de la "Franca Skolo" de antropologio de Paul Broca. Li partoprenis en la Mapkomisiono de la Rusia Geografia Societo (IRGO) setliĝintaa en 1910. Tiujare li partoprenis en ekspedicio al la baseno de la rivero Obo en okcidenta Siberio, kie li studis la kutimojn de la Ĥantoj.

En 1917 li estis fondinto-partoprenanto en la Komitato por la Studo de la Triba Kompono de la Populacio de la Bordolandoj de Rusio (KIPS), kun kelkaj kolegoj de la Mapkomisiono de la Rusia Geografia Societo (IRGO).

Rudenko profesoris en la Leningrada Universitato el 1921 al 1954. En 1947-1950 kaj 1954 li estis sendita de la Soveta Arkeologia Instituto esplori la kurganojn en la Altajo. Dum la elfosado de la tomboj de Paziriko, li malkovris la plej spektaklan en la mondo tatuitan mumion. Honore al la laboro fare de Rudenko kaj al ties antropologia metodo, nun oni diras, ke la trovitaĵoj apartenas al la Pazirika Kulturo kiu floris inter la 7-a kaj 3-a jarcentoj a.K.

Herodoto kaj aliaj antikvaj verkistoj aludis al Altajo kiel "la ormonto". Tie la nekonkerebla citadelo de la skitoj kaŝiĝis dum jarcentoj. Rudenko, tamen, estis sufiĉe prudenta por ne atribui siajn trovojn al la skitoj. Li atribuis la kurganajn trovojn al la impresaj ferepokaj militistoj, kiujn li nomis "Pazirikoj". Kvankam ili ne lasis skribaĵon, la objektoj de Pazirikoj distingiĝas per prilaborita alta nivelo de arteco kaj manfariteco.

La pazirikaj tomboj malkovritaj de Rudenko estis en preskaŭ perfekta ŝtato de konservado. Ili enhavis skeletojn kaj netuŝitajn korpojn de ĉevaloj kaj remburitaj homoj, kun granda riĉo de objektoj inklude selon, rajdekipon, ĉaron, persajn tapiŝojn, vestojn, juvelojn, muzikajn instrumentojn, amuletojn, ilojn, kaj, interese, "aparato por enspiri fumon de kanabo". Interese ke oni trovis en la tomboj aĵojn el Persio kaj Ĉinio, kiujn la Pazirikoj devis akiri nur per veturado de miloj de mejloj.

Referencoj
----------

* S.I. Rudenko, *Kul'tura naseleniia Gornogo Altaia v skifskoe vremia* (Moskvo kaj Leningrado, 1953)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 399252
* GND: 121572196
* LCCN: n85029023
* VIAF: 110475939
* ISNI: 0000 0001 2321 5643
* SUDOC: 061693251
* ULAN: 500325231
* NKC: jx20080318020
 |
silueto de surfisto
**Silueto** estas bildo formata de ombro de profila vizaĝo, montranta nur la eksterajn konturojn. Metafore oni nomas **silueto** vidaĵon de io, kio nete kontrastas el la fono: *de tie oni ekvidas la pitoreskan silueton de la urbo*. Ankaŭ oni nomas "silueto" bildon kontraŭ forta lumfonto kiu nur permesas vidi konturojn de la sceno.

La vorto silueto devenas de franca ministro Étienne de Silhouette; "Silhouette" mem devenas de la eŭska nomo "Zuloeta" aŭ "Zulueta", t.e. "tru-plena".

Laŭ Francisko Azorín **silueto** estas *Desegnaĵo prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto; profilo de persono aŭ objekto unuforme kolorigita.* Li indikas etimologion el propra nomo de franca "Silhouette", (1754ª j.). Kaj li aldonas la terminon *silueti*, por fari silueton.

La portretaj siluetoj tonditaj sur nigra papero kaŭzis furoreton en Francio dum la mezo de 18-a jarcento kaj la kontraŭuloj de Silhouette moke komparis lian maldikan figuron al tonditaj ombroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Konturo

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 184.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Silueto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Silueto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* siluet/o en ReVo
**Sima** [ŝima] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* Loĝantaro: 20
* Poŝtkodo: 3881
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Sima situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj, apud la sudaj ĉenoj de la Montaro Zemplén, sur norda rando de la pitoreska Aranyos–valo, inter 500-600 metrojn altaj montoj.

Sima estas la plej malgranda komunumo de la departemento. Sisteman aŭtobustrafikon ĝi havas nur kun fervoja haltejo de Erdőbénye. Sur limtereno de la vilaĝo la arkeologoj ŝtonepokan retrovaĵon trovis. La nuna vilaĝo estiĝis dum la 12-a jarcento: en la kohera arbarego kiel arbo – dehakiteja vilaĝo.

Dum la turkaj tempoj ĝi depopoliĝis pro la oftaj turkaj molestoj. Tial, kompletigi la mankan loĝantaron oni miksajn popolojn lokigis tien, dum la 17-18-aj jarcentoj inter ili ankaŭ ŝvabojn.

Tielmaniere en 1851 jam 189 homoj loĝis tie. Sed de la jaro 1960 denove ekkomenciĝis la plimalmultiĝo de la loĝantaro, kaj ili ĉiam pli kaj pli malpliiĝas.

En Sima migra poŝto servas.
Neidentigita specio.
**Simfiloj**, konataj ankaŭ kiel *ĝardenaj centpieduloj* aŭ *pseŭdocentpieduloj*, estas grundo-loĝantaj artropodoj de la klaso *Symphyla* en la subfilumo de Miriapodoj. Simfiloj similas al centpieduloj, sed estas pli malgrandaj kaj travideblaj, kaj nur malproksime rilataj al la veraj centipieduloj. Ili povas moviĝi rapide tra la poroj inter grundopartikloj, kaj tipe troviĝas el la surfaco suben al la profundo de ĉirkaŭ 50 cm. Ili konsumas putriĝintan vegetaĵaron, sed povas fari konsiderindan damaĝon en agrikultura kamparo konsumante semojn, radikojn, kaj radikajn harojn en kultivita grundo.

Junuloj havas ses parojn de kruroj, sed, laŭlonge de la tempovivo de kelkaj jaroj, ili kreskas po aldonan paron je ĉiu mudo tiele ke plenkreskulo havas dekdu parojn de kruroj. Ĉar ili ne havas okulojn, ties longaj antenoj utilas kiel sento-organoj. Ili havas kelkajn trajtojn kiuj ligas ilin al fruaj insektoj, kiaj *labium* (fuziita dua makzelo), identa nombro de kaperoj kaj kelkaj trajtoj de ties kruroj.

Oni konas ĉirkaŭ 200 speciojn tutmonde.

Referencoj
----------

1. ↑  "Garden Symphylans". Integrated Pest Management on Peppermint-IPMP3.0. Oregon State University.  Arkivigite je 2007-08-03 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 18an de Majo 2017.
2. ↑   C. Gillott (2005). Entomology, 3a Eldono. Springer Verlag. ISBN 1-4020-3182-3.
3. ↑   A. D. Chapman (2005). Numbers of Living Species in Australia and the World (PDF). Department of the Environment and Heritage. ISBN 0-642-56850-2.

* Kategorio Simfiloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Simfiloj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Simojovel** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas **Simojovel de Allende**. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07081.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 32451 loĝantojn. El tiuj estis 16175 viroj kaj 16276 virinoj. La komunumo havas surfacon de 447 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 660 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 13356 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7376 scipovis legi kaj skribi kaj 5950 personoj estis analfabetoj. Do 55% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 45% estis analfabetoj.

31615 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 15367 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 48.61% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Simojovel Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Simon NEWCOMB** (naskiĝis la 12-an de marto 1835 en Wallace (Kanado)); mortis la 11-an de julio 1909 en Vaŝingtono (Usono)) estis kanada astronomo, kiu kreis tabelojn por elkalkuli la movon de astroj kaj ilian pozicion en indikita tempo.

La filo de geinstruistoj jam kiel infano montris eksterordinaran kapablon por matematiko: kvarjara li adiciis kaj multiplikis dum horoj nur por amuzo, sepjara li jam kalkulis kubajn radikojn. Pro delikata sanstato li ne frekventis lernejon, sed liaj gepatroj instruis lin kaj li legis ĉiun disponeblan libron.

Kiel 16-jarulo li fariĝis metilernanto de drogherba kuracisto, sed post du jaroj li forkuris al Calais kaj dum tri jaroj vivtenis sin kiel instruisto kune kun la patro. Samtempe li plu daŭrigis sian memstudadon, interesiĝis pri gramatiko, ekonomio, geometrio, ellernis la francan lingvon aŭtodidakte. Dum sia restado en Maryland li konatiĝis kun grava fizikisto Joseph Henry, el kies nomo devenas la internacia unuo de induktanco, kaj tiu, rimarkinte lian matematikan talenton, rekomendis lin kiel kalkuliston en la Mar-almana oficejo, kiu estis en Cambridge apud Bostono, kie troviĝas ankaŭ Universitato Harvard.

En 1857 li fariĝis kalkulisto de planedaj pozicioj kaj studento de matematiko de la Universistato Harvard kaj diplomiĝis kun laŭdo. En 1861 li fariĝis Profesoro de Matematiko ĉe la Mararmea Observatorio en Vaŝingtono kaj poste Direktoro de la Almanaka Oficejo. En la ĉefurbo li restis ĝis emeritiĝo en 1897.

Sen komputiloj, nur per krajono, li kapablis elkalkuli poziciojn de astroj eĉ post jarcentoj. Lia metodo estis agnoskita en 1896 en Pariza konferenco de astronomoj el multaj landoj kaj konfirmita en 1950 dum simila konferenco.

Newcomb direktis la desegnadon kaj instaladon de nova refrakta teleskopo, artikolis pri astronomio, matematiko, edukado, ekonomio, filozofio kaj psikologio, verkis librojn fakajn kaj popularigajn.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44907
* GND: 119174472
* LCCN: n50003217
* VIAF: 44394072
* ISNI: 0000 0001 0893 202X
* SUDOC: 033928401
* BNF: 12451197w
* NLA: 35384831
* NDL: 00768980
* BIBSYS: 90660352
* NKC: jn20031219014
* BNE: XX998441
 |
**PÉCHI Simon** (peĉi) estis hungara kanceliero de Transilvanujo, unu el ĉefdisvastigantoj de sabatista religio. Li naskiĝis en Pécs ĉirkaŭ 1570 kaj mortis ?, ĉirkaŭ 1642.

Biografio
---------

Simon Péchi studis en unitariisma kolegio de Koloĵvaro. Dum sia lernejestreco en Székelyszenterzsébet li interkonatiĝis kun András Eőssi kaj akceptis religiprincipojn de sabatistoj aŭ sabatarianoj. Eőssi adoptis lin filo kaj sendis lin eksterlanden por studivojaĝo. En 1599 hejmenveninte, li ricevis postenon en la regantkortego. Jam dum Stefano Bocskai li laboris en kancelierejo kaj dum regado de Gabrielo Bethlen li estis kanceliero. Sed en 1621 pro nekonataj kaŭzoj li perdis la favoron de la reganto, eĉ suferis malliberejon. En 1624 elliberiĝinte el kaptiteco, li retiriĝis al Székelyszenterzsébet kaj li agadis por disvastigi la sabatistan religion. Pro tio Georgo Rákóczi la 1-a en somero de 1638 kaptigis lin kaj nur post kiam li konvertiĝis reformito lasis lin libera en majo 1639. Li verkis plurajn sabatistajn psalmojn kaj religiajn verkojn, sed tiuj dum lia vivo ne aperis.

Verkoj
------

* *Péchi Simon Psalteriuma* (Bp. 1913);
* *Péchi Simon Szombatos imádságos könyve* (Bp. 1914).

Bibliografio
------------

* Kohn Sámuel: *A szombatosok…különös tekintettel P. S….életére és munkáira* (Bp. 1889).
* Jókai Mór: *Egy az Isten* (romano, 1877).
* Kovács András: *Vallomás a székely szombatosok perében* (1981, Bp. 1983).


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ninurta** (**Nin Ur**: Sinjoro de la Tero) estis en la sumera kaj akada mitologioj la dio de Lagaŝ, identigita kun **Ningirsu**, kiu estas tute sama al ĝi. En antikvaj transliteraĵoj ĝi estis indikata per **Ninib** aŭ **Ninip**, kaj en la unuaj priskriboj estis difinita kiel suna diaĵo.

En Nippur, Ninurta estis adorata kiel parto de dia triado enhavanta ĝian patron Enlil, kaj ĝian patrinon Ninhursag.

Ninurta aŭ Ningirsu.Ninurta ofte estas prezentata kun arko kaj sago, ambaŭflanke tranĉa spado aŭ klabo, kaj povas similiĝi al alohava leono taksata arketipo de la sinsekva Lamassu (alohava monstro). Alilegende Ninurta batalas monstron birdoforman kaj mortigas diversajn hororajn bestojn.

La edzino de Ninurta estis "Ugallu" en Nippur kaj, alitempe kaj aliloke, Bau kiam ĝi estis nomata "Ningirsu".

Kultoj
------

La kulto al Ninurta povas esti reirigita al la plej antikva periodo de la sumera historio. En la skribaĵoj elfositaj en Lagaŝ ĝi aperas kun la nomo de *Ningirsu*, "la sinjoro de Girsu", urbo kie ĝi estis proklamita patrono.   

Ninurta foje prislribiĝas per du samtempa kvalitoj en la epitetoj kaj himnoj al ĝi dediĉitaj. Unuflanke ĝi anunciĝas kiel dio kampa kaj saniganta, kiu liberigas la humanojn el malsanoj kaj el la dominado de la demonoj: aliflanke ĝi estas imagita kiel la dio de la Suda Vento estante ĝi la filo de Enlil kaj do anstataŭganto de la patrino. La frato de Enlil, Enki estas priskribita kiel mentoro de Ninurta, el kiu tiu lasta ricevis multajn potencojn inter kiuj la regadon en la tutmonda diluvo.

Ĉe la fino de la novbabilona periodo kaj komence de la persa dominado, la sinkretismo ŝajnas esti kunfandinta la karakterizojn de Ninurta kun tiuj de Nergal. La du dioj, fakte, estis ofte kune alvokataj kaj priskribitaj kiel unusola diaĵo.  

En la astra-teologia sistemo Ninurta estis asociita al planedo Saturno; kaj en siaj kampaj karakterizoj, ĝi havas similecon kun la greka dio Krono (la latina Saturno).

Vidu ankaŭ
----------

* Enlil
* Mezopotamio
* Religioj de Mezopotamio
* Enki

Bibliografio
------------

* (en) J. Black et A. Green, Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia, Londres,‎ 1998
* P. Villard, « Ninurta », dans F. Joannès (dir.), Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, Paris,‎ 2001, p. 577-578

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ninurta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

• 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 534276
* GND: 128506350
* VIAF: 220144634, 316440998 47815517, 220144634, 316440998
* SUDOC: 078015898
* BNF: 14593827d
 |
**Sergej Ivanoviĉ VAVILOV** (ruse *Сергей Иванович Вавилов*; naskiĝis la 12-an de marto 1891 en Moskvo, mortis la 25-an de januaro 1951) estis soveta fizikisto, prezidento de Sovetia Scienca Akademio de julio 1945 ĝis la morto. Lia frato Nikolaj Vavilov estis fama rusa genetikisto. Lia patro estis bonhava teksaĵ-komercisto.

Sergej laboris en la dua jaro de sia universitata studado ĉe Nikolaj Lebedev (1866-1912). Li finstudis en 1914, poste militservis, sed en 1917 li estis militkaptita fare de la germanoj, sed li havis bonŝancon. La pridemanda oficiro estis fizikisto kaj oni parolis pri fizikaj problemoj dum unu nokto, ĉefe pri rezultoj de Max Planck. Matene la oficiro lasis, helpis fuĝi lin. Li hejmenvenis en februaro de 1918, tiam la patro jam perdis ĉiun posedaĵon kaj elmigris.

hejmenveninte, Sergej Vavilov eklaboris en la Fizika kaj Biologioa Insituto. Tie li ekokupiĝis je propono de la direktoro Pjotr Lazarev pri fizika optiko. Oni arestis,forigis la direktoron en 1931, sed Vavilov povis plu instrui.

Vavilov fondis la sovetan skolon de la fizika optiko, konata pro ties laboro pri luminesko. Li enkondukis la nocion nelineara optiko.

Li estis membro de la Soveta Akademio de la Sciencoj ekde 1932, estro de la Lebedev Instituto pri fiziko (ekde 1934), ĉefredaktoro de Granda Soveta Enciklopedio, membro de la Supera Soveto ekde 1946 kaj ricevinto de 4 Stalin-premioj (1943, 1946, 1951, 1952).

Li vekis pri grandaj pensuloj kiel Lucretius, Galileo Galilei, Isaac Newton, Miĥail Lomonosov, Michael Faraday, kaj Pjotr Lebedev, kaj aliaj.

Oni nomumis ŝipon post li, Akademik Sergej Vavilov kaj asteroido 2862 Vavilov.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sergei Vavilov: luminary of Russian physics Arkivigite je 2008-11-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Letter from Vavilov to Lavrenty Beria concerning the state of Soviet astronomy, requesting the release of an astronomer[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 113631
* GND: 119426404
* LCCN: n50053139
* VIAF: 22951257
* ISNI: 0000 0001 2320 0441
* LIBRIS: 99348
* SUDOC: 082775974
* BNF: 106723139
* NLA: 36542204
* NDL: 00459619
* BIBSYS: 90401113
* NKC: nlk20000090784
* ICCU: RAVV056795
 |
**Santa Croya de Tera** [santaKROĝa deTEra] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Santa Croya de Tera* estas etimologie tradukebla al *Sankta Kruco* (kio aperas en la blazono) aŭ *Sankta Klaudia*, nome aludo al iama konvento kaj *de Tera* al la rivero.

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 21,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 290 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 73 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Santa Marta de Tera kaj Camarzana de Tera, norde. Kun Melgar de Tera, okcidente. Kun Santibáñez de Tera, oriente. Kun Villanueva de las Peras, Bercianos de Valverde kaj Santa María de Valverde, sude.

Estas atestantoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis dekomence al la Regno Leono, poste al la Graflando de Benavente.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755711
* VIAF: 316732796
 |
**Santa Cruz Itundujia** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Cruz Itundujia*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 377.

Geografio
---------

**Santa Cruz Itundujia** apartenas al la distrikto Putla al kiuj apartenas entute 10 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10386 loĝantojn. El tiuj estis 5007 viroj kaj 5379 virinoj. La komunumo havas surfacon de 211,78 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2320 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 908 indiĝenoj. El tiuj 629 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 629 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Cruz Itundujia Arkivigite je 2007-02-23 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Beboj ofte ploras je la sono de alia beboploro eĉ se tio estas falsa aŭ de nekonata bebo, ĉar beboj havas pli facilan simpation.
Vizaĝaj esprimoj povas komuniki simpation kaj aliajn emociojn senparole.
La termino **simpatio** derivas el la greka (συμπάθεια, [sympatheia]), nome vorto komponita de συν πάθος kaj συμπαθος, laŭvorte, «kunsuferi», «trakti emocie». La solidareco kaj la empatio montritaj en tiu trajto kiu karakterizas kelkajn, estas manifestataj al unu aŭ pliaj personoj, kun emocioj kiaj la ĝojo, la sufero, la ploro aŭ la libido. La simpatio karakteriziĝas ankaŭ pro la agrableco kaj la sentiveco. 

La solidareco naskiĝas kiam la sentoj aŭ emocioj de unu persono okazigas similajn sentojn en alia, per la kreo de animstato de kunhavita sento. 

Oni difinas simpation kiel la kapablo percepti kaj senti rekte, tiele ke oni spertas kaj sentas la emociojn kiel alia persono. La simpatio implicas afinecon, klinon reciprokan kaj afablecon.

Laŭ PIV simpatio estas *reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de gustoj, temperamentoj, opinioj ks* [kaj simile] kaj *favora inklino de iu por alia persono, kies sentojn tiu iel dividas*.

En politiko aŭ pri ideologioj oni povas uzi metafore simpation por klino al iu tendenco, ekzemple *simpatianto de maldkestro*. 

La kontraŭo de simpatio nomatas **antipatio**, pure subjektiva kaj emocia malŝato.

Vidu ankaŭ
----------

* Simpatio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Apatio
* Empatio
* Kondolenco
* Pasio
Elfosita ejo kun altaro
**Sarazm** estas malnova urbo kaj ankaŭ subdistrikto de Taĝikio en nordokcidenta Taĝikio. Ĝi datiĝas je la 4-a jarmilo a.K. kaj estas hodiaŭ Monda heredaĵo de Unesko. Ĝi situas en la Panĝakenta distrikto en Sugd-a regiono.

La arkeologia ejo de la antikva urbo Sarazm situas proksime al Durman, urbo situanta en la Zeravŝana valo de nordokcidenta Taĝikio en la Sugd-a regiono apud la landlimo al Uzbekio.

Priskribo
---------

La arkeologiejo indikas fruan stepan ĉeesta en la Zeravŝana Valo. Ĉirkaŭ 3000 a.K. ĝi estis la plej granda eksporta metalurgia centro de Centra Azio. Ĝi estis forlasita post alveno de la Andronovo-aj setlantoj, ĉirkaŭ 2000 a.K.

La urbo verŝajne estis revivigita kiel minada centro por kolekti de proksimaj fontoj la turkisojn. Establita ne pli malfrue ol 1500 a.K. la urbo ankaŭ funkciis kiel grava regiona agrikultura kaj kupro-produktada centro.

Oni malkovris tritikon kaj hordeon (kavan kaj nekavan) en la loko, dum indico por grapola milio kaj guŝo ne estis trovita. La kava hordeo trovita ĉe Sarazm estas simila en morfologio al la hordeo trovita en lokoj en Pakistano kiel ekzemple ĉe Mehrgarh kaj Nausharo kaj ankaŭ simila al la hordeo trovita en la plej fruaj lokoj en Ĉinio kie hordeo estis unue trovita. 

La urbo estis malkovrita en 1976 fare de loka terkultivisto nomita Aŝurali Tajlonov, kiu trovis kupran ponardon elstarantan el apuda konstruejo. Ĝi estis elfosita de Abdullo Isakov kaj francaj arĥeologoj komenciĝinte en 1977.

Statuso de Monda Naturheredaĵo
------------------------------

La pra-urba loko de Sarazm estis listigita sur la listo Mondaj Heredaĵoj en julio 2010, kiel "arĥeologia ejo atestata la evoluon de homaj setlejoj en Centra Azio, de la 4-a jarmilo a.K ĝis la fino de la 3-a jarmilo a.K. ". Ĝi estas la unua Monda Naturheredaĵo en Taĝikio.
Situo en la provinco Zelando
La urbo Sluis kun la belfrido
La lumturo de Breskens
**Sluis**, (kluzo) okcidentflandre: *Sluus*, estas nederlanda urbo kaj municipo en la sudokcidenta parto de la provinco Zelando, en la regiono Zelanda Flandrio. La komunuma areo limas en la sudo je la belga provinco Orienta Flandrio, en la okcidento je la belga provinco Okcidenta Flandrio, en la nordokcidento je la Norda Maro, en la nordo je la okcidenta skeldo kaj en la oriento je la municipo Terneuzen. La municipo havis ĉ. 24 000 loĝantojn (2011) kaj areon de 307 km². Oostburg estas la administracia sidejo de la municipo.

En la municipo oni parolas zelanda-flandre, variaĵo de la okcident-flandra dialekto.

Loĝlokoj
--------

Loĝlokoj en la komunuma areo Sluis:  

Aardenburg, Akkerput, Bakkersdam, Balhofstede, Biezen, Boerenhol, Breskens, Cadzand, Cadzand-Bad, De Munte, Draaibrug, Eede, Groede, Heille, Het Eiland, Hoofdplaat, Hoogeweg, Kapitalendam, Klein-Brabant, Koninginnehaven, Kruisdijk, Kruishoofd, Maaidijk, Marollenput, Moershoofde, Mollekot, Nieuwesluis, Nieuwland, Nieuwvliet, Nieuwvliet-Bad, Nummer Eén, Oostburg, Oostburgsche Brug, Oudeland, Plakkebord, Ponte, Ponte-Avancé, Pyramide, Retranchement, Ronduit, Roodenhoek, Sasput, Scherpbier, Schoondijke, Sint Anna ter Muiden, Sint Kruis, Slijkplaat, Slikkenburg, Sluis (stad), Smedekensbrugge, Steenhoven, Stroopuit, Terhofstede, Tragel, Turkeye, Valeiskreek, Veldzicht, Vuilpan, Waterlandkerkje, IJzendijke kaj Zuidzande.

Historio
--------

La Batalo de la Kluzo estas nomata evento okazinta la 24-an de junio 1340, kiam pere de la ŝipa batalo de *L'Écluse* (en franca, nome *Sluis* en Zelanda Flandrio), la angla reĝo Eduardo la 3-a, kandidato al la krono de Francio, neniigis la ŝiparon de sia rivalo, la reĝo de Francio Filipo la 6-a, antaŭ la estuaro de la rivero Zwin, marbrako (nuntempe ensabligita) kiu fluas el Bruĝo. Estis la unua grava batalo de la Centjara milito. Oni ĉirkaŭkalkulis 15 000 mortojn de la flanko de la francoj, dum 9 000 mortojn de la flanko de la angloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* nederlande Oficiala retejo
* Koordinatoj: (51° 20′ N; 3° 30′ E Mapo)

* Sluis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sluis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



| **Provinco Zelando**  |  |
| --- | --- |
| Borsele | Goes | Hulst | Kapelle | Middelburg | Noord-Beveland | Reimerswaal | Schouwen-Duiveland | Sluis | Terneuzen | Tholen | Veere | Vlissingen |
| Nederlando | Provincoj | Municipoj |
*Smash*.
***Smash*** estis hispana muzik-grupo de psikedela rokmuziko kun influoj el bluso kaj progres-roko, origina el Sevilo, kiu aktivis inter 1968 kaj 1973. Publikiginte la studialbumojn *Glorieta de los lotos* kaj *We come to smash this time*, la flamenka kantisto Manuel Molina aliĝis al la bando, kiu kun li publikigis unuopaĵojn *El garrotín / Tangos de Ketama* kaj *Ni recuerdo ni olvido*, kio faris ilin pioniroj de la andaluza rok-muziko, nome fuzio de flamenko kun rok-muziko. 

Ĉefa komponantaro de la grupo estis formita de Gualberto García (gitaro, 1968-1971), Julio Matito (voĉo kaj baso, 1968-1973), Antonio Rodríguez (drumoj, 1968-1973), Henrik Liebgott (gitaro kaj violono, 1969-1973) kaj Manuel Molina (voĉo, 1971-1973). Baldaŭ, en la unua duono de la 1970-aj jaroj, aperis malkonsentoj pri la kariero de la grupo. Gualberto, kiu estis ĉefa motoro, malkonsentis pri la facila komerca produktado de la bando, kaj foriris eksterlanden. Ankaŭ aliaj membroj klopodis apartan karieron. Manuel Molina formis kun sia edzino Lole la duopon Lole y Manuel.

Fine de la 1970-aj jaroj Julio Matito proponis al Gualberto kaj Antonio refondi Smash. Ili registris televidan programon Musical Express, direktita de Ángel Casas. Kiam ili planis intervjuon cele al refondo, Julio Matito mortis en aŭto-akcidento, kio finigis la projekton. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669554
* VIAF: 167939544
* ISNI: 0000 0004 6339 377X
* MBA: 6f00fe08-50fc-4b22-a5fb-2e422fb675f3
* BNE: XX128777
 |