recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Oktopieduloj** |
| --- |
|  |
| Octopus vulgaris*Octopus vulgaris* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Moluskoj *Mollusca* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Kapopieduloj *Cephalopoda* |
| Subklaso: | Coleoidea |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Octopodiformes |
|
|
| Ordo: | **Octopoda**Leach, 1818 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Familioj |
| 11 en du subordoj, vidu tekston. |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Oktopieduloj  |

 |
| v • d • r |

**Oktopieduloj** (***Octopoda***) estas ordo de okbrakaj kapopieduloj, plejparte nomataj **polpoj** (kvankam la veraj polpoj estas nur tiuj de la genro *Octopus*).

Priskribo
---------

Ĉiu brako de tiuj moluskoj estas nomata tentaklo kaj havas ordinare du vicojn de suĉiloj (ĉe kelkaj genroj nur unu vicon), per kiuj ili povas gustumi, sensi, grimpi kaj kapti predojn. Polpo estas relative inteligenta kaj ludema.

La tuta korpo de oktopieduloj estas ordinare mola, krom beko komparebla al tiu de papago. Estas tamen familioj kiuj enhavas internan konketon (subordo *Cirrina*) kaj aliaj kiuj enhavas malinternan konksimilan organon (*Argonautidae*, nur se inaj - fakte la konko estas ovujo).

Oktopieduloj de la subordo *Incirrina* kapablas ŝprucigi inkosimilan substancon (konsistanta el melanino) por malatentigi predantojn.

Familioj
--------

La ordo enhavas du subordojn, *Cirrina* kaj *Incirrina*. La unua grupo, male al la dua, havas internan konketon, du naĝilojn sur la kapo kaj fadenetojn ("ĉirojn") apud suĉiloj; nur la dua tamen havas ujon por inko.

La familioj de Oktopieduloj estas:

* subordo ***Cirrina***

*Cirroteuthis muelleri*
* + familio *Opisthoteuthidae*
	+ familio *Cirroteuthidae*
	+ familio *Stauroteuthidae*
	+ familio *Cirroctopodidae*

  
  
  

* subordo ***Incirrina***

*Argonauta argo*, ekzemplero gardata en muzeo
* + familio *Amphitretidae*
	+ familio *Bathypolypodidae*
	+ familio *Eledonidae*
	+ familio *Enteroctopodidae*
	+ familio *Megaleledonidae*
	+ familio *Octopodidae* (veraj polpoj)
	+ familio *Alloposidae*
	+ familio *Argonautidae*
	+ familio *Ocythoidae*
	+ familio *Tremoctopodidae*

Vidu ankaŭ
----------

* Polpa luktado


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**László RHORER** [rorer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rhorer László**  estis hungara kuracisto, radiologo, profesoro de la medicina fiziko, esperantisto.

László Rhorer  naskiĝis la 18-an de oktobro 1874 en Budapeŝto. Li mortis la 25-an de aŭgusto 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Rhorer akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li laboris apud Ottó Pertik, poste en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. En 1902 li estis nomumita privata profesoro en la altlernejo, en 1907 ankaŭ en la menciita universitato. Post 3 jaroj li iĝis publika ordinara profesoro de la altlernejo. En 1923 li instruis en Universitato Erzsébet en Pécs havanta la instruan rangon publika ordinara profesoro, samtempe li estis institutestro.

Dum la aktivaj medicinaj jaroj li studvojaĝis al Lejpcigo en 1900, al Würzburg en 1902, al Cambridge en 1907, al Stokholmo en 1927. Li ricevis premion en 1912.

Li prelegis pri la televido dum la Somera Univ. UK en Budapeŝto. Li estis prezidanto de la loka Esperanto-grupo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A vizelet aciditásának elektrometrikus úton való meghatározása* (1901)
* *Orvosi physikai chemia* (1911, 1922)
* *Physika* (1914)
* *Die Sensibilisierungsfrage in der Strahlentherapie* (1920)
* *Brennstoffelemente und elektrochemische Reduktion der Metalle bei hoher Temperatur* (1923)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* EdE-R

* Kategorio László Rhorer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27128
* VIAF: 84813515
* ISNI: 0000 0000 5716 658X
* NKC: nlk20000091390
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

emblemo de ILEI
**La 49-a ILEI-Konferenco** okazis en Nyiregyhaza, Hungario, de la 23-a ĝis la 30-a de julio 2016. Partoprenis 130 personoj el 28 landoj.

La Konferenco okazis post Universala Kongreso en Nitra, Slovakio. 65 personoj partoprenis komunan busvojaĝon inter la du urboj.

La Konferenco okazis en la Universitato de Nyiregyhaza.

La konferenca temo estis: Novaj vojoj de lernado.

ILEI lanĉis stipendiojn en alteco de po 100 EUR por ebligi vastan partoprenon de personoj el plej diversaj landoj. 20 personoj uzis tiun eblon. 7 personoj el Afriko aliĝis, nur unu atingis Eŭropon.

La temo de la Konferenco estis: *Novaj vojoj de lernado*.
Grava parto de la enhavo de la Konferenco estis prezento kaj diskuto pri la Jaro de la Lernanto.

La programo enhavis lingvan festivalon, diversajn prelegojn, prezenton pri aikido; la kurso pri Instruista Trejnado arigis ĝis 48 personojn; 25 el ili ricevis atestilon. La kurso pri la lingvo Esperanto por komencantoj arigis proks. 20 partoprenantojn; el ili 11 ricevis atestilon. La Komitato de ILEI kunvenis trifoje; partoprenis delegito de UEA Stefan MacGill kaj delegito de TEJO Michal Matusov. Estas kutimo ĉe ILEI, ke la interkona vespero estu *frandvespero*; tio okazis en Nyiregyhaza kun koncerto de Attila Schimmer el Vieno. Okazis nacia vespero, internacia vespero, filmvespero, bankedo. Ekskurso gvidis la partoprenantojn al la vinregiono Tokaj.

La Komitato decidis, ke ekde la 50-a kunveno, la nomo estu Kongreso. La 50-a Kongreso de ILEI okazos en la sud-korea urbo Busano de la 15-a ĝis la 22-a de julio 2017.
**László Rybach** [lAslO ribaĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rybach László,** en Svislando konata kiel *Ladislaus Rybach* (naskiĝis la 1-an de aprilo 1935 en Sopron) estas hungara-svislandana geofizikisto, dirigento, profesoro, membro (ekstera (1990)) de Hungara Scienca Akademio.

Biografio
---------

László Rybach frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo (sed li lernis ankaŭ muzikon), poste li studis en la loka kampuso de Teknikuniversitato. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Zuriko, kie fine li akiris geologian diplomon en 1959, eĉ li doktoriĝis en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko en 1962. Tiutempe li akiris ankaŭ muzikan diplomon en la muzika akademio de Zuriko, en 1964 li atingis la unuan lokon en dirigenta konkurso en Besançon. Post la inĝeniera diplomo li restis en la teknologia universitato por instrui. En 1962 li edziĝis, baldaŭ li havis filon. En la studjaro de 1965 li esploris en Universitato Rice. Reveninta al Svislando li partoprenis en esplorado de uranio en Alpoj. En 1973 li komencis okupiĝi pri la geoterma energio. En la sama jaro li estis nomumita privata profesoro, en 1980 profesoro, en 2000 emerita profesoro. En 1979 li esploris en Kalifornio, tiutempe li jam estis mondkonata ekspertulo pri la geoterma energio. Li ricevis premiojn en 1995, 1996, 2008. Li estas ankaŭ dirigento de orkestro de Zuriko.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *On the thermal conductivity of low-porosity crystalline rocks\*1* (1984) - kun aliaj
* *Geothermal Sustainability* (2007)
* *Extracting past atmospheric warming and urban heating effects from borehole temperature profiles* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kun foto Arkivigite je 2016-08-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-09-10 per la retarkivo Wayback Machine
* angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Zoltán Pongrácz** [pongrAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pongrácz Zoltán** estis hungara komponisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto, pioniro de la hungara elektronika muziko, membro de Hungara Arta Akademio (1992).

Zoltán Pongrácz  naskiĝis la 5-an de februaro 1912 en Magyardiószeg (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario) nuntempa urboparto de Sládkovičovo en Slovakio, li mortis la 3-an de aprilo 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Pongrácz maturiĝis en 1930, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1935. Lia ĉefinstruisto estis Zoltán Kodály. Li plulernis en Vieno de Rudolf Nilius, en Salzburg de Clemens Krauss, en Humboldt-Universitato en Berlino, fine en Universitato Utrecht de Gottfried Michael Koenig. En la jaroj 1940 kaj 1941 li estis helpekzercisto en Operejo de Budapeŝto, iom poste li estis dirigento kaj muzika reĝisoro de Hungara Radio. En tiu periodo li estis membro de Sagokruca Partio. Post la 2-a mondmilito li instruis en muziklernejo de Debrecen, poste en la Muzikarta Altlernejo (1975 - 1995). Li ricevis ĉefe hungarajn premiojn inter 1939-2000. Li havis kunulinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* Kryptothesiphon (1966, la unua elektronika komponaĵo)
* Odysseus és Nausikaa (opero)
* A Teknőkaparó legendája (oratorio)
* Út omnes unum simt (oratorio)
* Kossuth (kantato)
* Szaxofonverseny (elektronika konĉerto)

Liaj filmaj komponaĵoj
----------------------

* *Uz Bence* (1938)
* *Semmelweis* (1940)
* *És a vakok látnak* (1942)
* *A két Bajthay* (1944)

### Liaj libroj

* Népzenészek könyve
* Mai zene, mai hangjegyírás (1971)
* Az elektronikus zene (1980)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648110
* GND: 130866830
* LCCN: n81071843
* VIAF: 20800270
* ISNI: 0000 0001 1439 2816
* SUDOC: 137141009
* BNF: 13953119k
* MBA: 5b8e3e0a-915e-49bf-bfb8-2fa95074ae3f
* NKC: mzk2014839748
 |
**Ludoteorio** estas fako de aplika matematiko kiu estas uzata en socia scienco (plej grave en ekonomio), biologio, inĝenierarto, politika scienco, komputiko (ĉefe en artefarita intelekto), kaj filozofio. Ludoteorio klopodas matematike esprimi kondutojn en strategiaj situacioj, kiam la sukceso de ĉiu elektofaranta individuo dependas de la elektoj fare de aliaj. Dekomence estigita por analizi konkuradojn kie oni bonigis sian pozicion per la kosto de alia (nulsumaj ludoj), ĝi estis ekspansigita por studi pli grandan nombron de specoj de interagadoj, kiuj estas enklasigitaj kelkmaniere. Hodiaŭ, "ludoteorio estas unuigita kampa teorio pli la racia flanko de la socia scienco, kie 'socia' estas larĝe interpretata por enhavi ankaŭ nehomajn ludantojn (komputiloj, bestoj, plantoj)" (Aummann 1987)

Klasika ludoteorio
------------------

Kutime la termino *ludoteorio* aludas ludojn en kiuj la ludantoj samtempe elektas opciojn, kaj la rezulto dependas nur de tiuj elektoj. Oni povas reprezenti tian ludon per matrico de poentoj gajnataj de la ludantoj laŭ la kombino de elektoj. Pli specifaj nomoj por tiu branĉo de matematiko estas:

* ludoteorio de Von Neumann (ĉar John Von Neumann estis pioniro)
* klasika ludoteorio
* ekonomia ludoteorio (ĉar ĝi estas uzata en diversaj matematikaj modeloj de ekonomio)

La plej fama ludo analizita en ludoteorio estas la Prizonula Dilemo.

Gravaj ludoteoriistoj estas John Von Neumann, Oskar Morgenstern, John Nash, Reinhard Selten kaj John Charles Harsanyi.

La esperantisto Reinhard Selten ricevis en 1994 la Nobelpremion pro
sia disvolvigado de la ludoteorio.
Ankaŭ en la jaro 2005 la Premio Nobel de Ekonomiko estis atribuita al du ludoteoriistoj: Thomas Schelling kaj Robert Aumann.

Kombinatorika ludoteorio
------------------------

Kombinatorika ludoteorio estas aparta fako kiu studas ludojn en kiuj 2 ludantoj laŭvice elektas opciojn, anstataŭ samtempe, ĝis unu ludanto ne povos movi (kaj tial malgajnos). Pionira laboro tiukampe okazis en la 30aj jaroj kun la teorio de Sprague kaj Grundy, ke ĉiu *senpartia* ludo (t.e. ke ambaŭ ludantoj havas la samajn opciojn) ekvivalentas al *Nim*. Ekde la 60aj jaroj, Elwyn R. Berlekamp, John H. Conway kaj Richard K. Guy evoluigis tiun matematikon kaj esploris pri *partizanaj* ludoj (t.e. ke la ludantoj ne nepre havas la samajn opciojn), plej influe en la libro *Winning Ways* (gajnantaj metodoj). Tiu esplorado kondukis al evoluigo de alia nombrosistemo, fojfoje nomata la surrealaj nombroj. Conway estis inspirita pro observado de ludado en la fino de Goo, en kiu ofte okazas ke apartaj sekcioj de la ludo iĝas sendependaj unu de la alia.

Vidu ankaŭ
----------

* Artefarita intelekto
* Problemo de Monty Hall

Rilata temo
-----------

Ludo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2000-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 

* Ludoteorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ludoteorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 47471
* GND: 4056243-8
* LCCN: sh85052941
* SUDOC: 040710211 02735525X, 040710211
* BNF: 11941518c
* NDL: 00574436
* NKC: ph126557
* BNE: XX4576411
 |
**Zoltán Nemere,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemere Zoltán** estis hungara skermisto (spadisto, rapiristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, dentkuracisto.

Zoltán Nemere naskiĝis la 20-an de aprilo 1942 en Bokod, li mortis la 6-an de majo 2001 en Felgyő.

Biografio
---------

Zoltán Nemere maturiĝis en gimnazio de Csongrád (urbo) en 1960, poste lia anonco estis rifuzita en la universitato, tial li estis helplaboristo en fabriko en Budapeŝto. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, dentkuracistan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1971. Ĉe la fino de la jaro sekvante sian germanan skermistan edzinon li disidis al Okcidenta Germanio. En Essen li malfermis dentistan kuracejon kaj en 1976 li denove akiris jam germanan dentkuracistan diplomon. En 1990 li rericevis la forprenitan hungaran ŝtatanecon, sed li tenis plu ankaŭ la germanan. Li ofte revizitis Hungarion kaj li mortis pro aŭtoakcidento. Li edziĝis dufoje pro divorco. La unua edzino naskis trifoje (1969, 1973, 1975), la dua en 1989.

### Sporta kariero

Zoltán Nemere komencis skermi en 1958. Inter 1963-1971 li estis membro de la hungara nacia teamo, dum li estis hungara ĉampiono sesfoje. En universiado li estis la unua teame kaj individue en 1965. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964 kaj Somera Olimpiko 1968 kun 2 oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje. Li skermis plu ankaŭ en Okcidenta Germanio inter 1972-1980.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Bokod (2013)
* sporthalo kaj infanĝardeno en Bokod (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802590
 |




* Portalo pri Biografio
**Dio, pli apud vin** (angle *Nearer, my God, to Thee*) estas kristana himno verkita en la 19a jarcento de Sarah Flower Adams. Ĝi baziĝas sur Genezo 28:11–19. La himno farigis mondfama, ĉar laŭ multaj atestantoj ĝi estis la lasta, aŭ unu el la lastaj melodioj ludataj de muzikbando sur la ferdeko de RMS Titanic antaŭ ĝia drono.

Kovrilo de la notaro de la himno, 1881

Originala teksto
----------------

1. Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
E'en though it be a cross that raiseth me;
Still all my song would be nearer, my God, to Thee,
Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
2. Though like the wanderer, the sun gone down,
Darkness be over me, my rest a stone;
Yet in my dreams I'd be nearer, my God, to Thee,
Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
3. There let the way appear steps unto heav'n;
All that Thou sendest me in mercy giv'n;
Angels to beckon me nearer, my God, to Thee,
Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
4. Then with my waking thoughts bright with Thy praise,
Out of my stony griefs Bethel I'll raise;
So by my woes to be nearer, my God, to Thee,
Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
5. Or if on joyful wing, cleaving the sky,
Sun, moon, and stars forgot, upwards I fly,
Still all my song shall be, nearer, my God, to Thee,
Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

Esperanta traduko
-----------------

1. Dio, pli apud vin, pli apud vin!
Eĉ se per kruca voj’ vi levos min;
Ĉio nur tiros min, Dio, pli apud vin —
Pli apud vin! Pli apud vin!
2. Se voje kovros min nokta kurten’,
Sur tera lito, kun ŝtona kusen’;
Sonĝoj venigu min, Dio, pli apud vin —
Pli apud vin! Pli apud vin!
3. Ĉio montriĝu nur ŝtup’ al ĉiel’,
Kion alsendas vi kun ama cel’;
Voku anĝeloj min, Dio, pli apud vin —
Pli apud vin! Pli apud vin!
4. Tiam laŭdkantos mi en frua hor’;
Kreos Betelon el ŝtona dolor’;
Kaj per sufero pli alproksimiĝos mi,
Dio, al vi, Dio, al vi.
5. Se ĝoje flugos mi tra la eter’,
Preter la sun’ kaj lun’ kaj stela sfer’;
Kantos ankoraŭ mi, Dio, pli apud vi —
Pli apud vi! Pli apud vi!

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dio, pli apud vin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Esperanta teksto kaj melodio en TTT-Himnaro Cigneta[*rompita ligilo*]
**Preĝejo de martiro Sankta Sebastiano** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Eger, apud la minareto.

Historio
--------

En tiu loko la turkoj konstruis moskeon, kiun oni trakonstruis al kirko en 1730. Post jardeko oni konstruis romkatolikan preĝejon, sed oni parte profitis ankaŭ la malnovan konstruaĵon. Longe la preĝejo apartenis al flegista ordeno. La fasado estis trakonstruita inter 1887–1891. En 1908 interne la kopiitaj bildoj estis pentritaj. Aliaj bildoj estis pentritaj inter 1935–1936.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas inter abatejo kaj hospitalo laŭ la strato. Antaŭe troviĝas la minareto. En 2010 la preĝejo estis en tre malbona stato, supozeble la preĝejo nun ne estas uzata. la mebloj devenis el la 19-a jarcento.

Ekstere estas videblaj skulptaĵoj pri Sankta Johano, Sankta Mikaelo kaj Sankta Gabrielo. En la supro estas nur ornama tureto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]

* Kategorio Preĝejo Sankta Sebastiano (Eger) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cayuela** [kaĜŬEla] estas loĝloko kaj municipo en la centrokcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,474 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 190 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Ĝi distas 17 km sudokcidente de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj enhavas ankaŭ la loĝlokon Villamiel de Muñó, pro kio ĝi havas du apartajn teritoriojn separatajn per Albillos, kiu estas norde de Villamiel. Siavice Cayuela estas oriente de Estépar kaj la Aŭtovojo de Kastilio A-62 kaj de Cavia (pli proksime), dum Villamiel estas okcidente de Arcos de la Llana.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Stefano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775543
 |
***Cuéntame cómo pasó*** (Rakontu al mi kiel ĝi okazis), konata simple dekomence kiel *Cuéntame*, estas hispana televida serio elsendita per La 1 de Televisión Española ekde la jaro 2001.

Dekomence la serio estis nomota *Nuestro ayer*. Sed, la produktoroj elektis pli komercan titolon *Cuéntame* (Rakontu al mi). Tiu titolo devenas de la fame konata kanto samtitola publikigita en 1968 en disko de la grupo de pop-muziko *Fórmula V*. Ĉar tiu titolo estus jam registrita oni modifis (ampleksis) ĝin por la serio​ en 2002.

La serio kombinas mikrohistorion kaj makrohistorion, la serio rakontas la vivon de familio de meza klaso ĝis malalta burĝaro, nome Alcántara, devena el rura elmigrado, dum la lastaj jaroj de frankismo, la transiro kaj la demokratio, kiel socipolitika kroniko de la epoko. Ĉefaj roluloj estas la gepatroj, avino, du plenkreskaj gefiloj kaj du pli junaj gefiloj. La rakontisto estas la plej juna filo, unue Carlitos, poste Carlos. 

Kun pli da 400 epizodoj, 22 sezonoj kaj 21 jaroj de elsendado, ĝi estas la serio de pinttempo plej longdaŭra de la historio de la televido en Hispanio. La serio estis elsendita ankaŭ en Argentino, Ĉilio, Italio kaj Portugalio, kaj en diversaj landoj oni produktis versiojn de similaj famili-historiaj rakontoj, nome en Hispanio, Ekvadoro, Ĉilio, Usono, Ĉeĥio, Peruo kaj Germanio.

Referencoj
----------

1. ↑  ««Cuéntame» cambia de nombre por problemas de derechos de autor». ABC. 6a de marto 2002. Konsultita la 13an de decembro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* En RTVE Play
* En Amazon Prime Video

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cuéntame cómo pasó en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825552
 |
**József Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József** estis hungara katolika pastro, kanoniko, episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis *ó-gyallai* [Odjalai].

József Király  Arkivigite je 2018-05-07 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 4-an de aprilo 1737 en Komárom (Hungara reĝlando, nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la 17-an de junio 1825 en Balatonfüred (Hungara reĝlando).

Biografio
---------

József Király frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis teologion en Nagyszombat. Li pastriĝis en 1761, poste li estis familia edukisto 3 jarojn. Ekde 1764 li estis longe pastro en Dunamocs, baldaŭ en alia vilaĝo. Li estis ankaŭ juĝisto ekde 1790. Li estis nomumita kanoniko kaj seminariestro en 1805, en la sekva jaro titulara abato, en 1807 episkopo de Pécs.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* *Dicsőséges szent István Magyarország első királyának és apostolának tiszteletére intéztetett beszéd* (1803)
* *Ondo officii divini peragendi juxta ritum breviarii* (1818)

Memorigiloj
-----------

* strato (promenejo) en Pécs

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610803
 |
**József Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József** estis hungara internofasonisto, altlerneja instruisto.

József Király  Arkivigite je 2018-05-06 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de oktobro 1930 en Turda (Rumanio), li mortis la 24-an de julio 2013 en Budapeŝto (Hungario).

Biografio
---------

József Király abiturientis en Budapeŝto, poste li frekventis pedagogian liceon, fine li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1954. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Kaesz kaj László Hornicsek. Post siaj studoj li komencis sian industriartan karieron en kooperativo, poste en aliaj ŝtataj firmaoj. Li ankaŭ instruis en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato (1957-1959). Li havis stipendion en 1963 en Belgio kaj Danio. Inter 1983 kaj 1990 li laboris en firmao gvidata de József Finta. Ekde 1973 li instruis en la Industriarta Altlernejo aŭ en ties instituto 3 jardekojn. En 1980 li ricevis la instruan rangon docento. Li planadis plej ofte meblojn, **li estis konata, kiel seĝoreĝo**. Li ricevis premion Kossuth en 1996, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (2000, 2008, 2009)

Elektitaj laboroj
-----------------

* mebloj en la dua etaĝo de hotelo Gellért (1957)
* hotelo de Kecskemét (1968)
* librovendejo Rózsavölgyi (1982)
* lignaĵoj en kongresa halo en Budapeŝto (1983)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610757
* GND: 1095265156
* VIAF: 448145970124932251099
 |
Heleioporus australiacus*Heleioporus australiacus*
Arealoj
**Heleioporus** estas genro de ranoj indiĝena de Aŭstralio de la familio de Mjobatraĥedoj. El ses specioj de tiu genro, kvin loĝas en sudokcidento de Okcidenta Aŭstralio, dum la alia specio loĝas nur en sudorienta Aŭstralio. Ĉiuj membroj de tiu genro estas grandaj al mezgrandaj nestotruaj ranoj de rondoformaj kapoj, mallongaj korpoj, elstaraj okuloj, mallongaj kruroj kaj la manoj estas senmembranaj. La fingroj estas relative mallongaj kun nur spuro de karneca membrano. Karaktero de tiu genro (escepte ĉe *Heleioporus eyrei* kaj kelkaj *Heleioporus psammophilus*) estas la nigraj nuptaj spinoj kiuj masklaj ranoj havas en siaj unuaj kaj foje duaj kaj triaj fingroj. La pupilo limiĝas al vertikala fendo kaj la timpano estas kutime distinga. Ĉiuj specioj el tiu genro alvokas el nestotruoj kie poste oni demetas la ovojn en saŭmoamaso. Embrioj disvolviĝas en tiu amaso ĝis eloviĝo. Eloviĝo okazas post la nestotruoj inundiĝas, kaj povas prokrastiĝi ĝis tio okazas. La alvokoj de tiuj specioj estas similaj kvankam diferencas laŭ frekvenco, longo, notoj kaj ripetoproporcio.

* Kategorio Heleioporus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Heleioporus en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Helena Kagan** (hebree הלנה כגן; naskiĝis la 25-an de septembro 1889 en Taŝkento, Uzbekio, mortis la 22-an de aŭgusto 1978 en Jerusalemo) estis kuracistino kaj israela pioniro en pediatrio, aktiva en Jerusalemo. Ŝi respondecis pri la ekspansio de sanservo en Israelo. Laborante sub la aŭspicioj de la organizaĵo de usonaj cionismaj virinoj *Hadassah*, ŝi donis kuracadon al generacioj de lokaj infanoj sendepende de la religia aparteno de iliaj gepatroj.

Biografio
---------

Helena Kagan naskiĝis en Taŝkento, Uzbekio, al Moŝe kaj Miriam Kagan, juda paro el Rigo. Ili ankaŭ havis filon nomitan Noaĥ. Kiam ŝia patro, inĝeniero, rifuzis konvertiĝi al kristanismo, li perdis sian laboron. Tamen, ŝiaj gepatroj sukcesis pagi la lernejan instruadon por Helena kaj ŝia pli aĝa frato, kaj ili diplomiĝis en 1905.

Kagan studis pianon ĉe la Konservatorio de Berno kaj medicinon ĉe la Universitato de Berno, diplomiĝante en 1910, kaj specialiĝante en Berno kiel infankuracisto.

En 1936, ŝi edziniĝis al Emil Hauser, violonisto, kiu estis membro de la Budapeŝta Kordinstrumenta Kvarteto kaj fondis la Palestinan Konservatorion en Jerusalemo. Helena Kagan mortis seninfana la 22-an de aŭgusto 1978.

* Kategorio Helena Kagan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678399
* LCCN: no2016034989
* VIAF: 308277690
 |
**Datuma analitiko** estas procezo de konsiderado de datumoj por ekstrakti utilan informon kaj ellabori konkludojn. Datuma analitiko estas proksime rilatanta al datuma minado, sed datuma minado strebas al fokuso sur pli grandaj datumaroj, kun malpli granda emfazo je inferenco, kaj ofte uzas datumojn, kiuj estis originale kolektitaj por malsama celo. En statistikaj aplikoj, oni dividas datuman analitikon je priskriba statistiko, esplora datuma analitiko (EDA) kaj konfirma datuma analitiko (KDA, CDA). La EDA okupiĝas pri esploro de novaj esprimiloj en la datumoj, kaj KDA okupiĝas pri konfirmado kaj malkonfirmado de jam ekzistantaj hipotezoj.

La termino *datuma analitiko* estas ankaŭ uzita kiel sinonimo de datuma modelado, kiu estas nerilatanta al la datuma analitiko en senco de ĉi tiu artikolo.

Datuma analitiko havas malsamajn aspektojn, kaj eble malsamajn nomojn, en malsamaj terenoj.

Nuklea kaj partikla fiziko
--------------------------

En nuklea kaj partikla fiziko la datumoj kutime deveni de la eksperimenta aparato - partiklo detektilo tra datuma akirada sistemo. Poste estas farata *datumreduktado*, kiu ofte estas bazita sur preno nur de okazoj kiam estas koincido de signaloj de pluraj partiklaj detektiloj.

Ofte estas malfacile kompari rekte la teoriajn modelojn kun la rezultoj de la eksperimentoj. Tiam la teoriaj modeloj estas uzataj anstataŭe kiel enigo por montekarla simulada programaro, kiu antaŭdiras la respondon de la detektilo por certa teoria evento, produktante **simulistajn eventojn**, kiuj estas tiam komparataj al la eksperimentaj datumoj.

Vidu ankaŭ en komputa fiziko.

Komputiko
---------

Speciala okazo estas la datuma analitiko en komputila kontrolado.

Sociaj sciencoj
---------------

Kvaliteca datuma analitiko (KDA, QDA) aŭ kvaliteca esploro estas la analitiko de ne-ciferecaj datumoj, ekzemple vortoj, fotoj, observadoj.

Negoco
------

En negoco, datuma analitiko estas uzata en negoca inteligenteco.

Vidu ankaŭ
----------

* Priskriba statistiko
* Esplora datuma analitiko (EDA)
* Konfirma datuma analitiko (KDA, CDA)
* Cenzurado (statistiko)
* Datuma akirado
* Datuma minado
* Datuma analitiko en komputila kontrolado
* Negoca inteligenteco
* Antaŭdira analitiko
* Kvaliteca esploro
* Kvaliteca datuma analitiko (KDA, QDA)
* Strukturita datuma analitiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Datuma analitiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Inĝenierada Statistika Gvidlibro", NIST/SEMATEK
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Panoplosaŭro** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilioj *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭroj *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | Ornitiskioj *Ornithischia* |
| Subordo: | Tireoforoj *Thyreophora* |
| Infraordo: | Ankilosaŭroj *Ankylosauria* |
|
|
|
|
| Familio: | Nodosaŭredoj *Nodosauridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Panoplosaŭro** *Panoplosaurus*Lambe, 1919 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. mirus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Panoplosaurus mirus****Lambe, 1919 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Fosilia**  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Panoplosaŭro  |

 |
| v • d • r |

**Panoplosaŭro** (*Panoplosaurus* = "kirasa lacerto") estis la lasta nodosaŭro pri kiu ni scias. La nodosaŭroj estis herbovoraj ankilosaŭroj kiuj vivis dum 120 milionoj da jaroj. La plej fruaj nodosaŭroj unue aperis antaŭ 185 milionoj da jaroj, en la meza ĵurasio; panoplosaŭro aperis 100 milionoj poste dum la malfrua kretaceo kaj travivis ĝis la formorto de la dinosaŭroj.

Panoplosaŭro vivis tie kie nun estas Nordameriko; oni trovis ĝiajn fosiliajn restaĵojn en Montano kaj Alberto. Ĝi estis 5,5-7 metrojn longa kaj 2 metrojn alta. Ĝi atingis pezon de 3,5 tunoj kaj manĝis malalte kreskantajn plantojn. Ĝi ne havis klabovoston, sed ja portis kaskon de ostecaj platoj surkape. Vicoj de stiftokovritaj tegaĵoj kovris ĝian dorson ĝisvoste kaj spikoj etendiĝis de ĝiaj ŝultroj.

Malkiel aliaj nodosaŭroj panoplosaŭro ŝajne batalis kun atakantoj alkurante ilin kun siaj ŝultrospikoj anstataŭ nure kaŭri sub sia kiraso.
**Josef F. Khun** (naskiĝis la 8-an de marto 1869 en Staré Město - mortis la 17-an de decembro 1928 en Jičín) estis ĉeĥa instruisto, tradukisto de rakontoj por junularo kaj propagandanto de Esperanto kaj poste Ido. 

Aŭtoro de "Majstro Jan Hus", unua ĉeĥa libro, kiu estis esperantigita (1905) kaj idigita.

J. F. Khun estis propagandisto de Esperanto inter ĉeĥoj en la unua pionira epoko dum la jaroj, kiam Theodor Čejka eldonis unuan eldonon de sia lernolibro. Khun tiam verkis kaj eldonis broŝuron en Esperanto Majstro Jan Hus, kiu siatempe signifis gravan faron. 

Khun sciis pasive 20 linvojn, el kiuj li tradukadis. Esperanton li ankaŭ ne sciis funde, la relative bona lingvaĵo de lia libreto pri Hus estas verko de Čejka, kiu legis la manuskripton kaj lingve ĝin korektis antaŭ la preso. 

Pli poste Khun estis allogita de reformoj, kaj estis citata de idistoj kaj okcidentalistoj, sed ne ŝajnas, ke li estus estinta tro aktiva tiurilate. 

Profesie li estis instruisto, vivis multajn jarojn en Jičín, kie li ankaŭ mortis.

Verkoj
------

* **Majstro Jan Hus: la vivo, agado, kondamno kaj morto de l' glorinda martiro** (Kun franca kaj Esperanta antaŭparoloj de Carlo Bourlet. - Vrsce-Kopidlno: eld. la verkinto, 1905. 40 p. : ilustr.)
* **Magistro Jan Hus: la vivo, agado, kondamno e morto dil glorioza martiro** (Jičíin: Tiskařské Družstvo, 1920. - 38 p.)
* **Dětské četby světem** (Infana legaĵo tra la mondo - enĉeĥigitaj rakontoj el 20 lingvoj)
* **Není stará jako mladá** (Maljunulino ne egalas junulinon, komedio)

Fonto
-----

* Nekrologo **J. F. Khun** (Stanislav Kamarýt, La Progreso 1930-01-10)
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* aŭtoro: Z. V. Semjonova, Magomet Isajev
* tradukisto:
* eldonejo: Nauka
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1984
* jaro de la reeldono:
* presejo:
* formato: 256 paĝoj
* recenzoj:
* situo:

**Учебник языка Эсперанто** (**Lernolibro de lingvo Esperanto**) - estas lernolibro eldonita en Sovetio en kvanto 30000 ekzempleroj, kio estis nekredeble multe por tia periodo.

Interese
--------

Unu ekzempleron de la libro la aŭtoroj donacis al German Titov (kosmonaŭto №2), kiu en 1989 jaro donacis ĝin al Perepelica Vladimir. German Titov estis famega heroo, grandpotenca generalo kaj okupis altrangan postenon en kosmaj trupoj de Sovetia armeo. Perepelica Vladimir estis soldato militservanta en kosmodromo Bajkonur. Okaze Vladimir Perepelica demandis la famulon pri lia rilato al Esperanto. German Titov respondis, ke lia patro estis esperantisto, tamen li estas tro okupita por okupiĝi pri Esperanto. Post kelkaj monatoj ĉefo de regimento, kie militservis Vladimir Perepelica, dum oficiala kunveno enmanigis ekzempleron de la lernolibro kaj komentis, ke ĝi estas donaco de German Titov. (Flustre la regimentestro aldonis, ke se la soldato denove sinturnos al la altega generalo, do la soldato estos punita)
La **grajo** (simbolo: Gy) estas la SI-unuo de sorbita radiada dozo.

Difino
------

Unu *grajo* estas la sorbo de unu ĵulo de radiada energio fare de unu kilogramo de materio.

{\displaystyle 1\ \mathrm {Gy} =1\ {\frac {\mathrm {J} }{\mathrm {kg} }}=1\ \mathrm {m} ^{2}\cdot \mathrm {s} ^{-2}}
Notu ke, por iksradioj kaj gamaradioj, tiuj estas la samaj unuoj kiel la siverto (Sv). Por eviti riskon de konfuzo inter la sorbita dozo kaj la ekvivalenta dozo, oni devas uzi la rilatajn specialajn unuojn, respektive la *grajon* anstataŭ la ĵulo en kilogramo por sorbita dozo, kaj la *siverton* anstataŭ la ĵulo en kilogramo por la ekvivalenta dozo.

Origino
-------

Oni difinis la grajon en 1975 honore al la brita fizikisto Louis Harold Gray (1905-1965), kiu uzis similan koncepton en 1940, "tiu kvanto de neŭtrona radiado kiu produktas kreskon de energio en volumena unuo de histo egala al la kresko de energio produktita en volumena unuo de akvo fare de unu rentgeno da radiado". (La rentgeno estas eksmoda unuo de radiado).

Klarigo
-------

La grajo mezuras la deponitan energion de radiado. La biologiaj efektoj varias laŭ la tipo kaj energio de la radiado kaj laŭ la rilataj organismo kaj histoj. La siverto provas ekspliki tiajn variojn. Tutkorpa dozo de 10-20 grajoj de altenergia radiado, ricevita je unu okazo, povas esti mortiga al homoj.[1] Tia dozo reprezentas 750-1500 ĵulojn por 75-kilograma plenkreskulo (ekvivalenta al la kemia energio de kelkaj gramoj da sukero). 

> La meza radiada dozo de abdomena X-radiogramo estas 1.4 mGy, tiu de abdomena tomografia skano estas 8.0 mGy, tiu de pelva tomografia skano estas 25 mGy, kaj tiu de parta spirala tomografia skano de la abdomeno kaj pelvo estas 30 mGy.[2]
> 
>

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fred Solomon and Robert Q. Marston, Editors, The Medical Implications of Nuclear War (1986), National Academies Press, p. 235-236,
2. ↑  Parungo C, The Pregnant Surgical Patient, ACS Surgery,

Vidu ankaŭ
----------

* Dozo
* Radioaktiveco
* Pozitrona Emisia Tomografio
* Sistemo Internacia de Unuoj
La **Norda Avenuo** (armene Հյուսիսային Պողոտա), estas avenuo elpensita de Aleksandro Tamanjan, la armena arkitekto de la unuaj urboplanoj dum la 30-aj jaroj, ĝi estas avenuo por piedirantoj kiu konektas la Operon de Erevano kun la Placo de la Respubliko.

Historio
--------

Ekde la komenco de la 20-a jarcento, la Norda Avenuo estis inter la konstruplanoj sed neniam estis inter la prioritataj konstruendaĵoj dum la soveta epoko. Sed dek jaroj post la falo de komunismo la urbodomo de Erevano anoncis la ekkonstruadon de la nova strato.

La projekto
-----------

La ideo de la konstruado de tiu ĉi avenuo rilatiĝas al la modernigado de la urbocentro de la ĉefurbo, per la detruado de la malnovaj domoj el lada tagmento, sed ankaŭ la detruado de antikvaj valoraj konstruaĵoj, kun la celo anstataŭi ilin per modernaj konstruaĵoj destinataj al oficejoj kaj apartamentoj ĉe promenejo kiu rekte konektas la Placon de la Respubliko kun la Opero.

La projekto enhavas la konstruadon de dekvino da pliaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, pluraj subteraj parkejoj, vendejoj kaj restoracioj.

Avancado de la projekto
-----------------------

Unua sekcio, flanke de la Opero, estis finkonstruita kaj malfermita en majo 2006. La avenuo estis malfermata de unu ekstremo al alia fine de novembro 2007. Sed la plimulto de la projekto ankoraŭ konstruiĝas aŭ baldaŭ elkonstruiĝos.

Galerio
-------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Norda Avenuo (Erevano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Norda Avenuo (Erevano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Norda Avenuo ĉe armeniandiaspora.com Arkivigite je 2009-05-22 per la retarkivo Wayback Machine.
* Norda Avenuo ĉe armeniapedia.org.
**Dekretoj de Břetislav** estas aro de leĝoj, proklamitaj en la jaro 1039 super la tombo de Sankta Adalberto en Gniezno de ĉeĥa princo Břetislav la 1-a. Temas pri la plej malnova ĉeĥa jura memoraĵo kaj grava historia fonto, liveranta signifajn informojn pri la frumezepoka socio, dume nur parte kristanigita. 

La dekretoj celis malaperigi ĉiujn paganajn kutimojn, konserviĝintajn inter la nur mallonge kristana loĝantaro. Ili severe batalis kontraŭ la paganaj kredoj, superstiĉoj kaj sorĉoj, senĉese miksataj en la kristanan kredon.

La dekretoj menciis peko ekzemple ankaŭ tiajn okazojn, se viro forpelis sian edzinon kaj anstataŭis ŝin per alia, eksteredzajn infanojn, malagnoskadon de senlaboraj dimanĉoj kaj festoj kaj alian. La punoj por tiaj agoj estis tre diversaj kaj ofte severaj - ekz. vendo de la tuta familio en eksterlandan sklavrilaton, ellandigo, sekvestro de la tuta havaĵo, korpaj punoj kiel vipado, monpunoj ktp. Se la akuzito kontestis sian kulpon, kaj ne estis atestantoj por pruvi la agon, estis akceptataj pruvoj de Dia juĝo, dum la 11-a jarcento tre ofta.
**František PYTLOUN** (naskiĝis la 30-an de junio 1891 en Vápno; mortis la 5-an de oktobro 1976 en Poděbrady) estis ĉeĥa esperantisto kaj fervoja oficisto, kio ebligis al li multe vojaĝi. Honora membro de ĈEA.

Li estis membro de la landa Esperanto-asocio kaj de UEA ekde 1922, plenumis plurajn funkciojn en la movado, ekz. li estis sekretario kaj prezidanto de Esperanto-klubo en Hradec Králové dum ĝia florado post 1945, komitatano de EAĈSR kaj regiona peranto, komitatano de UEA (1949-1950). Estante fervora propagandisto li fondis klubojn en 12 lokoj de la nordorienta Bohemio, eldonadis belan Esperantan poŝkalendaron kaj vortaretojn. Akirinte diplomon de Cseh-instruisto en Danlando (1933) li gvidis kvardek kursojn de Esperanto en 11 lokoj kaj de 1946 gvidis dum pluraj jaroj korespondajn kursojn kun pli ol 4000 lernantoj (kontrolitajn de d-ro Pitlík). Kun Kořínek li prizorgis la Gazetaran Servon de EAĈSR kaj aktivis en aranĝado de internaciaj renkontiĝoj en Poděbrady. Estas ĉefe lia merito, ke Hradec Králové havas Straton de Zamenhof (en kiu li loĝis). František Pytloun donis senprofite siajn fortojn al la Esperanto-movado.

Fonto
-----

* Stanislav Kamarýt: *Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio*, ĈEA, Praha 1983, p. 83, 96-98, 102, 106, 114, 153, 247)
**František BUHR** (naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1896 en Prago - mortis la 23-an de decembro 1966 en Prago) estis ĉeĥa esperantisto (ekde 1922), kalkula oficisto.

En 1923 estis en. Prago fondita la unua loka unuiĝo de katolikaj esperantistoj, en 1929 la tutŝtata Ligo de Katoli­kaj Esperantistoj en Čeĥoslovakio kun celo propagandi in­ter katolikoj kaj subteni la movadon por reunuiĝo de la kristanaj eklezioj. En 1932 ĝi havis 190 membrojn. Prezi­danto estis la helpepiskopo en Prago d-ro Antonín Eltsch­kner, la ĉefa gvidanto František Buhr.

En 1929 F. Buhr eldonis kajeron *Kantareto" kompilitan de Jan Filip. En 1948 aperis pliigita reeldono. En 1930 F. Buhr eldonis ankaŭ ĉeĥlingvan poemaron de Jan Filip „Pomněnky" (Neforgesuminoj), kiun J. Filip verkis sub pseŭdonomo Václav Vlček.*

La asocio de ĉeĥoslovakaj esperantistoj havis skoltan komisionon gvidatan de F. Buhr kaj S. Lešinger. En 1934-02-26 ĉe *Svaz junáků a skautek RČS* (Asocio de geskoltoj en ĈSR) estis fondita Esperanta fako. Ĝi estis ligita al la eksterlanda fako de la Asocio kaj per estrado de la fako estis komisiita F. Buhr. 

Inter 1926-1948 li eldonis ok kajerojn de Turmonda Interŝanĝa Adresaro (la 1-a n-ro aperis 1926-10-15, la 8-a, la lasta, en aprilo 1948.) 

En 1947 li gvidis korespondajn kursojn laŭ ciklostilitaj tekstoj de J. kaj K. Filip.
Ĉi tiu artikolo temas pri formo de reliefo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Deklivo (apartigilo).
Deklivo en Krimeo.
**Deklivo** estas formo de reliefo produktita de la erozio en tiuj partoj kie la tereno de sedimento havas tavolojn iom klinaj. Tiuj montras du flankojn: nome antaŭa taluso kaj en la mala direkto deklivodorso de malplia deklivo kongrua kun la klino de la deklivo.

**Deklivo** estas fundamenta vorto, kiu laŭ PIV egalas al *Ne horizontala supraĵo de grundo, vojo, planko k.a*. Pli teknike estus transversa deklivo (en vojkurbo, altigo de la ŝoseo al la ekstera flanko —al la granda cirklo— por faciligi la venkon super la centrifuga forto k la defluon de la surfacakvo).

Laŭ Francisko Azorín **Deklivo** estas *Angulo de vojo, tereno kun nivellinio.* Kaj li indikas etimologion el la latina *declivis*, el *de + clivis* (de + klino). Li aldonas teknikajn terminojn kiel laŭlonga deklivo, laŭlarĝa deklivo, transversa deklivo.

Notoj
-----

1. ↑  PIV Alirita la 7an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 47.
3. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Kliniteco (geologio)
* Retroklino

* Kategorio Deklivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La regiono Zeeuws Vlaanderen en la sudo de Nederlando
Vido sur Breskens
**Breskens** estas vilaĝo, parto de la komunumo Sluis en *Zeeuws-Vlaanderen*, provinco Zelando (Nederlando). Breskens havas 4787 enloĝantojn (2010). Ĝi troviĝas je la suda flanko de la enfluejo de la Okcidenta Skeldo, kie la rivero fluas en la Norda Maro. Antaŭ la restrukturigo de la komunumoj en 2003 Breskens estis parto de Oostburg. Ĝis 1970 ĝi estis sendependa komunumo.

Historio
--------

Jam antaŭ la 15-a jarcento la ĉirkaŭaĵo de Breskens estis loĝata, sed la regiono,nomita *Sincfal* ofte inundiĝis. En 1487 Filips van Kleef, sinjoro de Ravenstein (loko en nuna Norda Brabanto), ricevis de Maksimiliano la 1-a la permeson por konstrui digojn kaj krei polderon. Pro la flandra Insurekcio kontraŭ Maksimiliano nur en 1510 unua parto de la laboroj estis preta. En 1517 estis fondita la vilaĝo Breskens kaj en 1518 ekkonstruiĝis preĝejo.

Pro inundigo en 1583 la regiono denove subakviĝis. La historio de la moderna Breskens ekas en 1607, kiam la digoj estis rekonstruitaj.

Pro la strategia situo komence de la 19-a jarcento estas konstruitaj kelkaj fortikaĵoj. La *Fort Frederik Hendrik* estas la plej grava. Je la fino de la jarcento ili perdas sian utilon.

Ankaŭ dum la Dua Mondmilito la germanoj konstruis fortikaĵojn kiel parto de la Atlantika muro. En septembro-oktobro 1944 la vilaĝo pro bombadoj kaj bataloj estis parte detruita. Post la milito ĝi estis rekonstruita kaj iĝis bonfarta pro kreskantaj fiŝado kaj turismo.

Blazono de Breskens

Blazono kaj flago
-----------------

Flago de Breskens
Het blazono de Breskens estas dukapa aglo, memore al imperiestro Maksimiliano.

La flago havas du horizontalajn striojn de verdo kaj ruĝo. La origino de la koloroj ne estas konata. Ĝi jam estis uzata en la 17-a jarcento, sed neniam oficialiĝis.

Lumturo

Vidindaĵoj
----------

* Fiŝista muzeo
* *Molen van Risseeuw*, restaĵo de muelilo je Oude Rijksweg
* Lumturo

* Kategorio Breskens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509131
* GND: 4739336-1
* LCCN: n83049092
* VIAF: 151305967
 |
La Ŝtato de Teŭtona ordeno en la jaro 1410
La Ŝtato de Teŭtona ordeno post la Dektrijara Milito, la 1466 jaro
Pola infanterio, 1447–92
La **Dektrijara Milito** (en germana *Dreizehnjähriger Krieg*; en pola *wojna trzynastoletnia*, nomita ankaŭ **Milito de la Grandurboj**, estis konflikto en 1454–66 inter la Prusia Konfederacio, aliancita kun la Krono de la Regno de Pollando, kaj aliflanke la Ŝtato de la Teŭtona Ordeno.

La milito ekis kiel insurekcio de la prusiaj urboj kaj de la loka nobelaro por atingi sendependeco el la Ordeno de germanaj kavaliroj. La Prusia Konfederacio demandis al la pola reĝo Kazimiro la 4-a helpon kaj proponis aligi Prusion en la Krono de la Regno de Pollando. Kiam la reĝo akceptis, la milito eksplodis inter Pollando, eltenante la Prusian Konfederacion, kaj la defendantoj de la regado fare de la Teŭtona Ordo.

La **Dektrijara Milito** finis en la venko de la Prusia Konfederacio kaj de Pollando kaj en la Dua Paco de Torun (1466). Tio estis tuj sekvita de la Milito de la Pastroj (1467–79), eksploda disputo kun Pollando pri la sendependeco de la Prusia Varmio (Erm-lando).

Referencoj
----------

* Biskup, Marian. *Wojna trzynastoletnia* (*La Dektrijara Milito*).
* Karin Friedrich : *The Other Prussia: Royal Prussia, Poland and Liberty, 1569-1772*, Google Books
* Marian Biskup, *Wojna trzynastoletnia*, Gdańsk 1965
* Antoni Czacharowski, Księga żołdu Związku Pruskiego z okresu wojny trzynastoletniej 1454-1466, Toruń 1969.
* Paweł Jasienica, *Polska Jagiellonów*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotokopio de la postulo de la Prusia Konfederacio por pola protektado Arkivigite je 2009-11-23 per la retarkivo Wayback Machine pole
**Aristides Damalas** (en greka: Aριστεíδης Δαμαλάς, alternativa literumado Aristidis aŭ Aristide), konata en Francio laŭ aktora nomo **Jacques Damala**, (15a de Januaro 1855 – 18a de Aŭgusto 1889), estis greka milita oficiro kiu iĝis poste aktoro, kiu estas ĉefe rememorita kiel edzo de Sarah Bernhardt dum nombraj jaroj.

En 1882 ŝi edziniĝis al tiam juna oficisto de la greka ambasadejo. Li tiam taksis sin sufiĉe lerta kaj profesia por iĝi aktoro kaj sceneja partnero de sia konata edzino. Sarah malfermis por li propran teatrejon sub la gvidado de sia filo Maurice. Sed la entrepreno restis sensukcesa kaj baldaŭ bankrotis, unuflanke ĉar Damala pro sia greka akĉento sursceneje ridigis la publikon kaj aliflanke, ĉar li financis el la teatreja kaso sian pasion pri hazardludoj kaj sian dependecon je morfino.

Jam en la jaro de la geedziĝo ili disiĝis, kaj post portempa maldisiĝo kaj denova disiĝo Damala mortis en 1889, 34-jaraĝa, pro sekvoj de la morfinkonsumo.

* Kategorio Jacques Damala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 608912
* VIAF: 69191611
* ISNI: 0000 0000 0135 715X
* SUDOC: 192852086
* BNF: 146577441
 |