recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alajos Szabóky** [alajoŝ sabOki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szabóky Alajos** estis hungara statistikisto, subministro, politikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *budai*.

Alajos Szabóky naskiĝis la  15-an de septembro 1873(nun 1873-09-15) en Budapeŝto, li mortis la 7-an de januaro 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alajos Szabóky maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris ŝtatsciencan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1895. Post la diplomo li eklaboris en la Hungara Statistika Oficejo. Li estis plurfoje levita, fine inter 1920–1923 li estis la oficejon. En 1924 li iĝis subministro en la financa ministerio, poste li ricevis aliajn ŝtatajn komisionojn. Inter 1927-1931 li estis parlamenta deputito. Li ricevis ŝtatan premion en 1926.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az 1924/25 – 1928/29-es költségvetési évek beruházásairól* (1929)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 398-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853453
 |


* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Nicolás SUESCÚN Peña** (Bogoto, 5-a de majo, 1937 - 14a de aprilo, 2017), estis kolomvia verkisto kaj artisto, fama pro sia poezio, rakontoj kaj sarkasmaj kolaĝoj. Li estis ankaŭ tradukisto, profesoro, ĵurnalisto kaj grafika desegnisto.

Biografio
---------

Li studis en Usono kaj en Francio. Dum kelkaj jaroj li direktoris la revuon *Eco*, unu el publikaĵoj plej influaj en la disvastigo de la poezio en Kolombio. Li estis ankaŭ ĉefredaktoro kaj kunlaboranto de la revuo *Cromos*, kie li verkis pri internacia politiko, kronikisto pri sama temo en El Espectador kaj zorgis la literaturajn recenzojn de la revuo Diners. La kolaĝoj de forta sarkasma enhavo pri sociaj realaĵoj, estis diverse ekspoziciitaj (ekzemple en Berlino, en 1976). Li tradukis al hispana verkojn de Ambrose Bierce, Anne Marie Garat, Arthur Rimbaud, Christopher Isherwood, Gustave Flaubert, Honore de Balzac, Jaime Manrique, Robert Louis Stevenson, Stephen Crane, Wade Davis, William Blake, William Butler Yeats, William Shakespeare y William Somerset Maugham entre otras muchas obras de humanidades y negocios. Ha traducido además al inglés poemas de Mario Rivero y Raúl Gómez Jattin. Su obra *Los cuadernos de N* (1994) es una especie de Antinovela muy apreciada por un sector de la contracultura juvenil colombiana de los años 1990.

Obras publicadas
----------------

**Cuento**

* *El retorno a casa*, 1971
* *El último escalón*, 1974
* *El extraño y otros cuentos*, 1980
* *Oniromanía*, 1996
* Cuentos semicompletos 2019

**Poesía**

* *La vida es*, 1986
* *Tres a.m.*, 1986
* *La voz de nadie*, 2000
* *Bag bag*, 2003
* *Este realmente no es el momento*, 2007
* *Empezar en cero*, 2007
* *Jamás tantos muertos y otros poemas*, 2008

**Novela**

* *Los cuadernos de N*, 1994
* *Opiana*, 2015

Premios y reconocimientos
-------------------------

* Premio vida y obra, 2010

Referencias
-----------

Ŝablono:Listaref

Véase también
-------------

* Literatura de Colombia

Enlaces externos
----------------

* *Los cuadernos de N*
* Ŝablono:Enlace roto
* Encuentro con Nicolás Suescún.?
* 

1. ↑  Falleció el poeta y escritor Nicolás Suescún
2. ↑  Revista Diners | Revista Colombiana de Cultura y Estilo de Vida en RevistaDiners.com.co Alirita en 2021-11-12 en Revista Diners | Revista Colombiana de Cultura y Estilo de Vida.
3. ↑  Ŝablono:Cita web
4. ↑  Ŝablono:Cita web
5. ↑  Nicolás suescún premiado
6. ↑  Ŝablono:Cita web
La remburita korpo de Barry, Muzeo pri Naturscienco de Berno
Barry, malnova poŝtkarto
Barry (1800 – 1814) estis fama San-Bernarda hundo, kiu deĵoris kiel savanta hundo en Alpoj, en la hospico de la Montpasejo Granda Sankta Bernardo. Ĝi estus savinta 40 homojn perdiĝintajn sur la neĝo.

Ĝia korpo, remburita, estas ekspoziciata en la Muzeo pri Naturscienco de Berno, kaj monumento al ĝia honoro staras en la Hunda Tombejo de Asnières-sur-Seine (Francio).

La leĝendo, laŭ kiu ĝi estus mortigita fare de perdiĝinta homo, kiu konfuzis ĝin kun lupo estas malprava. Male, oni ĝin emeritigis en 1912 kaj ĝi mortis en 1914 en Berno.

Alia leĝendo: la barileto da brando, kiun oni ĉiam bildigas pendanta ĉe la koloj de la San-Bernardaj hundoj. La monaĥoj de la hospico ĉiam neis ke tiu ekzistis.

Noto
----

1. ↑  Aŭ *li*, ĉar li estis virhundo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Barry (hundo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Barry en la Muzeo pri Naturscienco de Berno Arkivigite je 2010-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
* germane Omaĝo al Barry de la Muzeo pri Naturscienco de Berno Arkivigite je 2010-01-15 per la retarkivo Wayback Machine
* france Monumento (kun malprava leĝendo) en la Hunda Tombejo de Asnières Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Derince** [derinĝe] estas urbego, ankaŭ havenurbo de Provinco Kocaeli en azia parto de Turkio.

Domoj en Derince
 Derince
Ŝoseo en Derince

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 223  km² (kun la plena distrikto)
* Supermara alteco: 20 m
* Loĝantaro: 138,050 (2016, nur la urbo)
* Horzono: UTC +2 (somere UTC + 3)
* Telefonkodo: (+90) 262
* Poŝtkodo: 41 xxx
* Aŭtokodo: 41
* 40° 46′ N, 29° 49′ O (mapo)40.76666666666729.816666666667

Geografio
---------

Derince situas laŭ la Marmora Maro. Ĝi troviĝas 77 kilometrojn de Istanbulo .

Historio
--------

La historio de Derince estas tre proksima. En 1890 oni serĉis lokon en la plej profunda marbordo por establi havenon al Izmit. La profunda haveno havis la nomon Haveno Derince, poste la urbo prenis sian nomon de la haveno. La haveno estis konstruita tuj fare de la germanoj. En 1904 la dungitoj komencis konstrui du domojn.

Ekonomio
--------

Multaj industriaj firmaoj situas ene de la limoj Derince. Kelkaj el ili: naftoindustriaj, kemiaj, maŝinproduktaj firmaoj.

Klimato
-------

Derince havas humidan subtropikan klimaton kun konsiderindaj mediteraneaj influoj. La someroj estas varmegaj kaj tre humidaj. La vintroj estas malvarmaj kaj malsekaj. La suma jara precipitaĵo estas iom pli, ol 823 mm. La averaĝa temperaturo estas 15 °C.

Trafiko
-------

Derince situas laŭ la vojo inter Istanbulo kaj Izmit. La haveno estas sub registara kontrolo, sed la haveno estas funkciigita fare de la Turka Fervojo.

Ĝemelurboj
----------

* Sud-Koreio Teguo, Sud-Koreio
* Argentino Formosa (Formosa), Argentino
* Rusio Eŭpatorio, Rusio

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Derince en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Darıca** [dariĝa], greke **Δάριτζα** estas apudmara urbego, moderna feria centro en Turkio, en Provinco Kocaeli. Darica prenis sian nomon de la loka fortikaĵo, kiu havas nur unu turon.

Panoramo en Darıca
Vojeto en Darıca
Vojo en Darıca

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23  km²
* Supermara alteco: 50 m
* Loĝantaro: 191,123 (2016)
* Horzono: UTC +2 (somere UTC + 3)
* Telefonkodo: (+90) 262
* Poŝtkodo: 41800
* Aŭtokodo: 41
* 40° 46′ N, 29° 23′ O (mapo)40.75972222222229.385555555556

Geografio
---------

Banejo en Darıca
Marbordo en Darıca
Darıca situas laŭ la Mediteraneo sur duoninsulo en azia parto de la lando. Provinca ĉefurbo İzmit troviĝas 46 km , sed Istanbulo nur 38 km.

Historio
--------

Darıca estis establita en 378 antaŭ Kristo.

Ekonomio
--------

Darıca estas ŝatata feriejo de la turistoj.

Trafiko
-------

Darıca kuŝas laŭ aŭtovojo inter İzmit-Istanbulo. La fervoja reto kaj la internacia flughaveno estas en alirebla distanco.

Klimato
-------

Darıca kuŝas en mediteranea klimato.

Vidindaĵoj
----------

* strando
* lumturo (1896)
* bestoĝardeno kun 3000 bestoj
* pluraj parkoj kun amfiteatro

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Darıca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ekzamenoj**. Jam ĉ. 1900 SPPE en Francujo aranĝis Esperanto-ekzamenojn kaj unu el la ĉefaj celoj de Internacia Instituto de Esperanto estis organizado de ekzamenoj. Dum la 5-a UK 1909 la Instituto aranĝis ekzamenojn sub kontrolo de Cart, Corret, Marie Hankel pri gramatiko, Ostrovski, S. Meyer, Kühnl pri literaturo, Hodler kaj Rousseau pri historio kaj organizo, Mann, Blaise kaj Privat (la fondinto de la Instituto) pri la instruaj metodoj. 

La Internacia Instituto ne daŭrigis sian agadon post la milito, do nuntempe ne funkcias ekzamena komitato kun internacia karaktero, nur la Cseh-Instituto faris kelkajn paŝojn tiurilate. Sed kreiĝis ekzamenaj komitatoj en ĉiuj landoj, kie Esperanto atingis seriozan progreson. En Aŭstrujo kaj Ĉeĥoslovakujo la komitatoj estas ŝtate komisiitaj. La ekzamenado eĉ sen oficiala karaktero estas celkonscie aranĝita en Britujo, Nederlando, Estonujo, Germanujo ktp:, kaj helpas plialtigi la nivelon de la Esperantistaro. v. detalojn en la laŭlandaj artikoloj.

Vidu Ankaŭ
----------

* Internacia Ekzamena Komisiono
* Internacia Rajtigita Ekzamenantaro

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Presisto laboranta per frua Gutenberga presmaŝino el la 15a jarcento (gravuraĵo de 1877).
Diversaj eldonaĵoj en surstrata gazeto-vendejo.
**Eldonado** (aŭ *publikigado*) estas la agado fari informadon, literaturon, muzikon, softvaron kaj alitipan enhavon disponebla al la publiko por vendo aŭ senpage. Tradicie, la termino referencas al la distribuado de presitaj verkoj, kiel libroj, gazetoj kaj revuoj. Je la alveno de la ciferecaj informosistemoj, la kampo etendiĝis al inkludo de elektronika eldonado kaj publikigo ekzemple de bitlibroj, akademiaj gazetoj, mikropublikigo, retejoj, blogoj, videoludoj kaj similaĵoj.

Eldonado povas produkti privatajn, klubajn, komunajn aŭ publikajn havaĵojn kaj povas esti kondukita kiel komerca, publika, socia aŭ komunuma aktiveco. La komerca publikiga industrio gamas el grandaj multnaciaj konglomeraĵoj kiaj RELX, Pearson kaj Thomson Reuters ĝis miloj da malgrandaj sendependuloj. Ĝi havas variajn diviziojn kiaj: komerca/podetala publikigo de kaj fikcio kaj ne-fikcio, eduka publikigo (k-12) kaj akademia kaj scienca eldonado. Eldonado estas entreprenita ankaŭ fare de registaroj, la civila societaro kaj privataj kompanioj por administraj aŭ ĝeneralaj postuloj, negocoj, esplorado, kaj politikaj kaj publikaj celoj. Tio povas inkludi Jarajn raportojn, esplorraportojn, merkatraportojn kaj teknikajn raportojn. Lastatempe memeldonado fariĝis tre ofta.

"Eldonisto" povas aludi al eldona entrepreno aŭ organizo, unuopulo kiu estras eldonkompanion aŭ eldonmarkon, aŭ al individuo kiu estras gazeton.

Notoj
-----

1. ↑  "PUBLISHING | meaning in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org. Alirita la 22an de aprilo 2020.
2. ↑  En PIV *eldoni* estas "Publikigi k aranĝi la vendadon de verko" dum *eldonado* estas "Ago eldonadi" NPIV Alirita la 22an de aprilo 2020.
3. ↑   Hess, Charlotte; Ostrom, Elinor, eds. (2011). Understanding knowledge as a commons : from theory to practice. Cambridge, Mass.: MIT Press. ISBN 978-0-262-51603-7. OCLC 709863190.
4. ↑  "GLOBAL 50. The world ranking of the publishing industry 2019". Arkivigite je 2020-07-27 per la retarkivo Wayback Machine Issuu. Alirita la 22an de aprilo 2020.
5. ↑  "The Global Publishing Industry in 2016". www.wipo.int. Alirita la 22an de aprilo 2020.
6. ↑   Börjesson, Lisa (2016). "Research outside academia? - An analysis of resources in extra-academic report writing: Research Outside Academia? - An Analysis of Resources in Extra-Academic Report Writing". Proceedings of the Association for Information Science and Technology. 53 (1): 1–10. doi:10.1002/pra2.2016.14505301036.

* Kategorio Eldonado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Eldonado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 241082
* GND: 4187925-9
* LCCN: sh85108871
* BNF: 13318593f
* NDL: 00572431
* NKC: ph137479 ph120092, ph137479
 |
**Károly Goldziher** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Goldziher Károly** estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto. Lia patro estis Ignác Goldziher.

Károly Goldziher  naskiĝis la 26-an de februaro 1881 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de novembro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Goldziher devenis el juda familio. Li frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo (en ambaŭ universitatoj) kaj en Gotingeno. Li akiris pedagogian diplomon en 1903, plian diplomon en la sekva jaro. Post siaj studoj li havis postenon en vivasekura kompanio 2 jarojn, poste li instruis en diversaj mezlernejoj. En 1911 li estis nomumita privata profesoro en Universitato József, en 1935 eksterordinara profesoro, en 1945 publika ordinara profesoro. Li doktoriĝis en 1952.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Nyugdíjbiztosítás* (1919)
* *Elsőfokú egyenletrendszer megoldása grafikai úton I.*
* *Elsőfokú egyenletrendszer megoldása grafikus úton II.*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 539943
* GND: 1077324979
* VIAF: 121456818
* ISNI: 0000 0000 7926 0139
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Károly Goldziher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**San Roque** [sanROke] (Sankta Roĥo) estas kvartalo en la orienta zono de Badajoz, Ekstremaduro, Hispanio, kun ĉirkaŭ 29 000 loĝantoj.

Historio
--------

Temas pri kvartalo ekster la iamaj muregoj de Badajoz, apartigita de la urbocentro per la rojo Rivilla. Estis antaŭaj setlejoj, sed la kvartalo San Roque kiel tio, kreiĝis komence de la 20-a jarcento kiel unu de la unuaj ekstermuregaj kvartaloj de Badajoz. Ĝi kreiĝis ĉirkaŭ ermitejo dediĉita al Sankta Roĥo, patrono kontraŭ pesto, pro kio tiuj ermitejoj kutime estis ekster la urboj; la terenon havigis la armeo. El 1912 la municipo ekurbanizis ĝin.

En 1927 oni ampleksigis la terenojn de la kvartalo. La municipo rajtigis konstrui, sed retenis la posedon de la kvartalo. Dum la Hispana Enlanda Milito la insurekciuloj atakis la urbon tra tiu ĉi kvartalo dum la batalo de Badajoz kaj post la milito la kvartalo kreskiĝis ordigite laŭlonge de centra akso, nuna Avenuo Ricardo Carapeto (iama ŝoseo al Madrido). Tiu kvartalo estis formita ĉefe per domoj unuetaĝaj, escepte ĉe la centra akso, tipaj por malalta kaj mezalta klasoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854028
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Masacre de Badajoz en la hispana Vikipedio.*
*Ne miskomprenu kun Jánoshalma!*

**Jánosháza** [jAnoŝhAza] estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. La loknomo estas hungare: domo de Johano.

Domo, kie estis arestita Lajos Batthyány

Situo
-----

* 47° 7′ N, 17° 10′ O (mapo)47.12222222222217.164166666667

Jánosháza situas laŭ la ĉefvojo inter Veszprém kaj Körmend kaj laŭfervoje inter Celldömölk kaj Boba. Tiu lasta troviĝas 10, Celldömölk 17, Tapolca kaj Ajka po 37, Keszthely kun Balatono 47, Szombathely 50, Budapeŝto 169 km.

Historio
--------

Jánosháza estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis en 1428 en formo *Janushaza*. Antaŭ la kontraŭturkaj militoj fortikaĵkastelo konstruiĝis kaj la vilaĝo estis ankaŭ bienocentro. En 1571 la komunumo estis menciita kampurbo. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la kampurbo estis bruldetruita. En la 18-a jarcento judoj setlis kaj konstruis sinagogon kaj lernejon. Evoluon de Jánosháza helpis la foirorajto. Jánosháza urbiĝis en 2013.

Vidindaĵoj
----------

En 1734 romkatolika malfrubaroka Preĝejo Johano Baptisto (Jánosháza) konstruiĝis. Ankaŭ kapelo de Sankta Vendelo funkcias. La plej malnova vidindaĵo estas la Kastelo de Jánosháza videbla sur la foto.

Famuloj
-------

En Jánosháza naskiĝis:

* matematikisto, prioro Pál Endre Sárközy
* László Kiss (konstitucia juĝisto).

Fontoj
------

* distancoj Arkivigite je 2015-11-19 per la retarkivo Wayback Machine

Kastelo de Jánosháza
1. ↑  *Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.* (magyar és angol nyelven). Központi Statisztikai Hivatal, 2015. szeptember 3. (Hozzáférés: 2015. szeptember 4.)
**Zainsk** (ruse *Заинск*) estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92417.

La urbo estis fondita en jaro 1656.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1978.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Novij Zaj (Новый Зай) ĝis 1978.

La interurba telefona kodo estas 85558, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°18' norde, longitudo 52°01' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Stepnoj Zaj (Степной Зай) (kiu enenfluas en riveron Kama (Кама)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 2002 la urbo havis 41,1 mil loĝantojn.

Flago de Tatario
Urboj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriz |
Almetjevsk |
Aznakajevo |
Bavli |
Bugulma |
Buinsk |
Ĉistopol |
Jelabuga |
Laiŝevo |
Leninogorsk |
Mamadiŝ |
Mendelejevsk |
Menzelinsk |
Nabereĵnije Ĉelni |
Niĵnekamsk |
Nurlat 
Tetjuŝi |
Zainsk |
Zelenodolsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Előd Takáts** [elOd takAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Takáts Előd** estis hungara bankisto, ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Előd Takáts naskiĝis la  4-an de novembro 1975(nun 1975-11-04) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Előd Takáts maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris ekonomikan diplomon en Budapeŝta Ekonomika Universitato en 1999, post 3 jaroj majstran diplomon en Mez-Eŭropa Universitato, fine en 2006 li doktoriĝis (Ph.D.) en Universitato Princeton. Jam post la unua diplomo li laboris en pluraj bankoj en Budapeŝto. Inter 2006–2009 li estis en Internacia Monunua Fonduso, poste en Banko por Internacia Kontoreguligo. En 2021 li ricevis hungaran inviton kaj li estis rektoro de Universitato Corvinus de Budapeŝto 2 jarojn, poste li estis konsilisto kaj instruisto. Lia edzino naskis 5 gefilojn.

Lia libro
---------

* *Finance: The economics of money laundering.* (kunaŭtoro, 2006)

Fontoj
------

* intervjuo kaj biografio hungare kun fotoj
* biografio angle kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854051
 |



* Portalo pri Biografio
Fronta vidaĵo de la Folkwang-Muzeo kun la nova domo. Fotita dum la inaŭgura semajnfino januaron de 2010.
**Folkwang-Muzeo** aŭ **Muzeo Folkwang** estas arto-muzeo en Essen. Ĝin malfermis en 1902 artomecenato Karl Ernst Osthaus en Hagen, kaj ĝi tenis longan tempon pioniran rolon sur la kampo de modernisma arto. Post la morto de Osthaus en 1921 lia kolekto estis vendita al Essen, kiel sin fondis la Folkwang-Muzea Asocio kun la celo akiri ĝin. Ekde tiam la muzeo estas tie daŭrigata. La kolekto entenas verkojn de la impresismo, de la esprimismo, de la surrealismo kaj aliaj stiloj de modernisma arto. Krom tio Muzeo Folkwang posedas objektojn de la metiarto, grafikan kaj fotografian kolektojn. Dum la epoko de la naziismo la muzeo perdis je la „*Aktion Entartete Kunst*" (agado degenerita arto) 1400 verkojn, inter ili gravaj eroj de la kolekto. Post la milito oni povis anstataŭi ĉi tiujn perdojn plejparte per revendo aŭ novakiraĵoj. En 2006 la Alfried Krupp von Bohlen und Halbach-Stiftung - fondaĵo, kiu mastrumas la familian posedaĵon kaj heredaĵon de la iamaj posedantoj de Krupp - sciigis, ke ĝi financos la novkonstruon de Muzeo Folkwang. Post dujaraj konstrulaboroj oni inaŭguris la novkonstruaĵon kadre de la kulturĉefurbeco de la Ruhr-Regiono la 28-an de januaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Folkwang-Muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Folkwang-Muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 471484
* GND: 4018390-7
* LCCN: n50065358
* VIAF: 139412268
* ISNI: 0000 0001 2169 4388, 0000 0001 1508 6060
* SUDOC: 033108358
* BNF: 149455329
* ULAN: 500300157
* NLA: 35068439
* BIBSYS: 90057386
* NKC: ko2003164968
* BNE: XX117984
 |
**Iryo** estas la komerca marko de la fervojfunkciigisto Intermodalidad de Levante S.A. (ILSA), la ĉefa privata altrapida fervojfunkciigisto en Hispanio.

ILSA estas konsorcio formita de 55% de la aviadila kompanio Air Nostrum kaj 45% de la itala ŝtata funkciigisto Trenitalia, eŭropa gvidanto en fervoja transporto, kiu iĝis parto de la kapitalo en 2020. La ĉefoficisto de la firmao estas Simone Gorini, dum Víctor Bañares estas ĝia ĝenerala direktoro.

La firmao investis 1 miliardon da eŭroj en la akiro de 20 novaj trajnoj de la alianco Hitachi Rail kaj Bombardier Transportation de la serio ETR 1000, plej nova teĥnologio de altrapida trajno. La propulso (motoroj) estas konstruita de Bombardier, en ĝia fabriko en Trápaga (Biskajo) kaj la tuta trajno estas kunmetita en Pistojo, Italio.

La firmao komencis funkciigi en 2022, kun la unuaj biletoj venditaj ekde la 18-an de septembro.

  

Mapo

Vidu ankaŭ
----------

* Alta Velocidad Española
* Alvia
* Avant
* Intercity (Renfe)
* ILSA

Eksteraj ligiloj
----------------



* Oficiala retejo
La **Muzeo pri deveno de la specioj** (germane *Phyletisches Museum*) estas tre konata elmontrejo pri darwinismo en pli larĝa senco en Jena, Germanio, Vor dem Neutor nr. 1.

Historio
--------

La muzeeroj eksplikas al la vizitantoj la historion kaj la teoriojn de evoluismo, klarigas la parencarojn kaj la evoluan historion de la bestoj kaj de la homo.

Ĝin fondis en 1907 la zoologo Ernst Haeckel. La elmontrejo troviĝas en riĉe ornamita konstruaĵo secesistila, kies konstruon ebligis sole donacoj. Ekposedas ĝin en 1908 la Universitato de Jena; en ties kadro ĝi estas parto de la Instituto pri speciala zoologio.

Priskribo
---------

Pojare nombriĝas ĉ. 15.000 vizitantaj lernantoj kaj studentoj: tiu celogrupo utiligas la ekspoziciojn ĉefe kiel komplementon de enlerneja respektive enaltlerneja instruado. Ellaborado de didaktike, estetike kaj remburade bonkvalitaj ekspozicioj necesas kontinue orientiĝi pri aktualaj esplorrezultoj.

La science ne troalttakseblaj kolektoj ricevis la plej malnovajn partojn el la kortego de Vajmaro, kie ekzistis kabinetoj de naturaĵoj ĉ. ekde la 1700-a jaro: inter tio nombriĝas ekzemple la dekstra parto de mandiblo de gronlanda baleno kaj de ties en 1646 kolorŝmirita skapolo.

Fokusoj ĉefaj estas la konservado de vertebruloj kaj senvertebruloj kaj de ties fosilioj. Eminenta elmontra objekto estas ankaŭ la skeleto de t.n. *prataŭro* elfosita en 1821 en Turingio sub la gvidado de Johann Wolfgang von Goethe mem kaj la historia remburitaĵo de gorilo. Ili venis en la kolektojn muzeajn okaze de la 75-a datreveno naskiĝa de Haeckel.

En akvario kun enhavokapacito de 1.000 litroj montratas belegaj meduzoj. Nedaŭraj ekspozicioj kompletigas la oferton elmontran.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 104
* Penzlin, H (eld.): "Geschichte der Zoologie in Jena nach Haeckel (1909–1974)", Gustav Fischer Verlag 1994, ISBN 3-334-60835-2.
* Fischer, M.S. Brehm, G. Hoßfeld, U.: *Das Phyletische Museum in Jena*, Institut für Spezielle Zoologie 2008, ISBN 978-3-9811758-3-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo pri deveno de la specioj (Jena) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo.
**Bach-Archiv Leipzig** (eo: **Bach-arĥivo je Lepsiko**) estas centra esplorejo kaj dokumentejo pri vivo kaj verkaro de Johann Sebastian Bach. Krom tio ĝi sin dediĉas al la Familio Bach kaj ties muzika verkado entute.

La Bach-arĥivon fondis Werner Neumann okaze de la 200-a mortodatreveno de Johann Sebastian Bach en la jaro 1950. Celo de la institucio estis la kunigado kaj centra arĥivado de ĉiuj manskribaĵoj kaj historiaj dokumentoj lige kun la komponisto same kiel la kreado de Bach-esplorejo.

Nun la Bach-arĥivo estas tutmonde renoma centro de Bach-esploro. Ĝi loĝigas ampleksan sciencan fakbibliotekon pri la temo Bach. Trans sia esplortasko la Bach-arĥivo sin turnas al vasta publiko: unuflanke per la Bach-muzeo, aliaflanke per la okazigo de tutmonde renomaj aranĝoj, ĉefe de la ĉiujare okazanta lepsika Bach-festivalo same kiel de la tutmonda Johann-Sebastian-Bach-konkurso.

La Bach-arĥivo rezidas en la historia domo *Bosehaus* ĉe la lepsika *Thomaskirchhof* 15/16 vidalvide de la Thomas-preĝejo, kien ĝi translokiĝis en 1985 ekde sia fondoloko, kastelo *Gohliser Schlösschen*. La Bach-arĥivo estas membro de la Konferenco de Naciaj Kulturinstitucioj kaj ekde 1998 privatjura fondaĵo. Krome ĝi estas enigita en la t.n. *Blaubuch* aperinta en 2001, listo de nacie gravaj kulturinstitucioj en orienta Germanujo.

La Bach-muzeo je Lepsiko troviĝas en la sama domaro. La arĥivo kaj la muzeo, jen aparte la enirejo, estis el- kaj alikonstruataj en la jaroj 2008 ĝis 2010 laŭ plej modernaj mezuriloj por la kolektoj kaj laŭ eduksciencaj kompreno kaj malfermataj la 20-an de marto 2010.

Ekde la 23-an de novembro 2008 la Bach-arĥivo estas oficiala ekstera instituto de la Universitato de Lepsiko.

Direktoroj
----------

* 1950–1973: Prof. Dr. Werner Neumann
* 1974–1979: Dr. Hans-Joachim Schulze
* 1979–1991: Prof. Dr. Werner Felix
* 1992–2000: Prof. Dr. Hans-Joachim Schulze
* seit 2001: Prof. Dr. Dr. h.c. mult. Christoph Wolff

Referencoj
----------

1. ↑   *Bach-Archiv ist An-Institut der Universität Leipzig.* bach-leipzig.de de 24-a de novembro 2008
2. ↑  Johan-Sebastian-Bach-Institut Göttingen und Bach-Archiv Leipzig (Herausgeber): *Die Neue Bach-Ausgabe 1954–2007. Eine Dokumentation.* Bärenreiter, Kassel, Basel, London, New York, Prag 2007, S. 31
3. ↑  kiel ĝeneraldirektoro de *Nationale Forschungs- und Gedenkstätten Johann Sebastian Bach* de GDR
4. ↑  kromprofesie

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bach-arĥivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retpaĝaro de Bach-Arĥivo je Lepsiko

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Bach-Archiv » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston. 
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349532
* GND: 1002954-0
* LCCN: n82263423
* VIAF: 125463724
* ISNI: 0000 0004 0397 0029
* BNF: 12576410m
* NKC: xx0069374
 |
La domo de Ottendorfer
La **Domo de Ottendorfer** (ĉeĥe *Ottendorferův dům*) estas ruĝbrika historiisma konstruaĵo en la stilo de t.n. germana renesanco kun cepforma turo, situanta en la ĉeĥia urbo Svitavy (germane *Zwittau*) kaj apartenanta al la tipaj simboloj de la urbo. La domo estis konstruita en 1892 surloke de la naskiĝdometo de la usona ĵurnalisto kaj filantropo Valentin Oswald Ottendorfer , kiu iniciatis kaj plene financis la projekton. La originan planon prilaboris arkitekto William M. Schickel el Novjorko, kiu jam en 1883-1884 konstruis en Manhattan publikan (ĝis nun funkciantan) bibliotekon, fonditan kaj financitan ĝuste de Ottendorfer kaj de lia edzino. La origina ŝtono estis metita la 18-an de julio 1891. La finan aspekton al la domo donis german-brazildevena arkitekto el Brno German Wanderley, kiu en Svitavy sekve projektis ankaŭ la vilaon de Langer, nuntempan sidejon de la urbodomo. 
La konstruaŝo (post tiu en Třeboň la dua plej malnova en Ĉeĥio projektita speciale por la bibliotekaj bezonoj) estis solene inaŭgurita la 21-an de aŭgusto 1892, dum persona ĉeesto de Valeentin Ottendorfer kaj de lia duonfilino baronino Mathilda Riedl von Riedelstein. La tuta monsubteno de Ottendorfer por konstruo de la domo kaj ekipo de la biblioteko estis 300 000 ormoneroj. 

La publika Biblioteko de Ottendorfer (pro la koloro de la brikoj pli poste nomata ankaŭ Ruĝa) , ekipita krome per legejo kaj prelegsalono, estis ĝis la Dua Mondmilito la plej ampleksa kaj plej moderna germanlingva biblioteko en Moravio. 
Ekde komencaj 7 400 volumoj la biblioteka kolekto iom post iom kreskis ĝis 23 000. La konserviĝintan reston de la origina kolekto, ĉ. 6 mil volumojn de libroj kaj periodaĵoj, nuntempe prizorgas Urba Muzeo kaj Galerio, kiu alirebligas ilin por esploristoj.
En la epoko de socialisma Ĉeĥoslovakio la konstruaĵo iĝis urba kulturdomo. Ekde 2008 en la teretaĝo troviĝas Esperanto-Muzeo kaj teejo, la supra kultursalonego daŭre servas kiel koncertejo. La tuta domo estas plu en posedo de la urbo Svitavy.

La Ottendorfer-Domo, ne nur la Muzeo, sed ankaŭ la supra salonego jam gastigis esperantistojn el la tuta mondo dum multaj internaciaj aranĝoj: krom ĉiujaraj inaŭguroj de la muzeaj ekspozicioj kun akompana programo kaj renkontiĝoj ĉeforganizataj de la loka klubo temas precipe pri EKOTUR (2009), ĈEA-Konferenco (2010), Vikimanio omaĝe al 10jariĝo de la Esperanta Vikipedio (2011), OSIEK-Konferenco (2012), Muzea solenaĵo okaze de ĝia 5-jariĝo (2013), KELI-Kongreso (2015), Turisma Antaŭkongreso de la 101-a UK (2016) kaj Internacia Muzea Seminario (2018). Tial ĝi fariĝis unu el konataj kulturaj centroj de la nuntempa Esperanto-Movado.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-Muzeo en Svitavy
* Valentin Oswald Ottendorfer

Eksteraj ligiloj
----------------

* Domo de Ottendorfer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Domo de Ottendorfer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotogalerio de la domo en Mapy.cz
Justin Smith Morrill.
La **Leĝoj Morrill**, en angla oficiale *Morrill Land-Grant Acts*, tio estas Leĝoj Morrill por Garantii Teron, estis usonaj statutoj kiuj rajtigis la kreadon de ter-garantiaj kolegioj en la Usonaj ŝtatoj uzante la enspezojn de la federaciaj tervendoj. La *Morrill Act of 1862* (7 U.S.C. § 301 kaj poste) estis aprobita dum la Usona Enlanda Milito, kaj la *Morrill Act of 1890* (nome *Agricultural College Act of 1890* (26 Stat. 417 Arkivigite je 2019-12-10 per la retarkivo Wayback Machine, 7 U.S.C. § 321 kaj poste) etendis tiun modelon.

La kreado startis la 8an de Februaro, 1853, per rezolucio de la parlamento de Ilinojo kio rezultis en propono, ke tio estu enkondukita de orientusona kongresano. Du monatojn poste, la reprezentanto Justin Smith Morrill de Vermonto enkondukis sian leĝproponon. La disvolvigo de la ter-garantiaj kolegioj metis la fundamenton por la posta disvolvigo de la agrikultura scienco en Usono.

Vidu ankaŭ
----------

* Sud-Karolina Ŝtata Universitato

* Kategorio Leĝoj Morrill en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 722971
* LCCN: no00013010
* VIAF: 182856816
 |
Memorejo 1815
La **Waterloo-memorejo 1815** estas muzeo pri la batalo de Waterloo en la Belga municipo en Braine-l'Alleud. La muzeo malfermis siajn pordojn la 22-a de majo 2015, plurajn semajnojn antaŭ la ducentjara memorceremonio de la batalo de Waterloo. Tra la muzeo la vizitanto ankaŭ havas aliron al la monteto kun la leono de Waterloo, la bieno de Hougoumont  kaj la panoramo de la batalo de Waterloo.

La muzea konstruaĵo estis konstruita subtere por ne ĝeni la historian batalkampon. En tiu kunteksto, la regiona registaro aĉetis nombron de konstruaĵoj en la najbareco de la muzeo por konservi plej eble multe la originan pejzaĝon. La antaŭa vizitanto-centro estis malkonstruita kaj la muzeo estis anstataŭigita de nova konstruaĵo.

Kolekto
-------

La 1815m² granda ekspoziciejo montras pere de dioramo ankaŭ la okazaĵojn kiuj kondukis al la batalo, ĝiaj partoprenantoj kaj la sekvojn kiujn ĝi havis por Eŭropo post la venko de la duko de Wellington sur Napoleono Bonaparte.

Filmprojekcio sur tridimensia kaj 25 m larĝa panorama ekrano elvokas la batalon.

Galerio
-------

* Kelkaj el la ekspoziciaĵoj.Kelkaj el la ekspoziciaĵoj.
* Marŝalo Jean-de-Dieu Soult kaj generalo Henri Gatien BertrandMarŝalo Jean-de-Dieu Soult kaj generalo Henri Gatien Bertrand
* La franca kavalerio sub la gvidado de marŝalo Michel Ney en la panoramejo.La franca kavalerio sub la gvidado de marŝalo Michel Ney en la panoramejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Waterloo (memorejo 1815) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la muzeo

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo de Waterloo
Gotika domo"De Croone", Wijnzakstraat 2, Brugge
**Choco-Story** estas ĉokolado-muzeo en Bruĝo.

La ĉokolado-muzeo estas unu el la tri privataj muzeoj kiujn la familio Van Belle ekspluatas en Bruĝo. La aliaj estas la Fritomuzeo kaj la lampomuzeo Lumina Domestica. Van Belle posedas similajn ĉokolado-muzeojn en Prago kaj Parizo; estas planoj en Meksiko.

La muzeo estas establita ekde 2004 en 15-jarcenta vintrinkejo *De Croone*, je angulo de Wijnzakstraat en Sint-Jansstraat. Per objektoj kaj gustumado la vizitanto povas sekvi la prilaboron de la kakao ĝis la fina produkto ĉokolado. Multaj ekspoziciaĵoj skizas la historion de ĉokolado.

Majaa plato montranta la prilaboron de la kakao-faboj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Choco-Story en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la muzeo Arkivigite je 2012-08-30 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  *Eddy Van Belle, gedelegeerd bestuurder van de Belgische multinational Puratos, heeft drie musea opgericht in Brugge (Eddy Van Belle, estro de la belga multnacia kompanio Puratos kreis tri muzeojn en Bruĝo)*, Krant van West-Vlaanderen, 8-a de aŭgusto 2008
2. ↑  *Choco Story viert verjaardag samen met Bruggelingen (Choco Story festas sian dekjariĝon kun la bruĝanoj)*, Het Nieuwsblad, 22-a de marto 2014
Kastelo Zábřeh – fasado
Kastelo Zábřeh – kortego
**Kastelo Zábřeh** troviĝas en ostrava urboparto Ostrava-Sudo proksime de haltejo de UAT *Karpatská*. Temas pri la plej malnova konstruaĵo de eksa municipo Zábřeh nad Odrou. Ekde la 25-a de februaro 2005 ĝi estas kultura memorigaĵo.

Historio
--------

La kastelo situas sur loko de eksa burgaro, kiu ĉi tie situis ankoraŭ en la jaro 1593 kaj skribe ĝi estas menciata jam en la jaro 1529. En interŝanĝo de la 16-a kaj la 17-a jarcentoj ĉi tie Ctibor Syrakovský z Pěrkova lasis konstrui kastelon. Ekde la jaro 1652 posedanto fariĝis olomouca ĉefepiskopujo, kiu lokigis ĉi tien sidejon de mastruma administrado de ĉi tiea kapitula kortego. Samtempe ĉi tie loĝis okupitoj kun siaj familioj (informo el la jaro 1921 indikas, ke ĉi tie estis dek loĝejoj kun kvindek membroj). Baldaŭ post akiro de la kastelo la ĉefepiskopujo faris ties alikonstruon al baroka aspekto. Je cent jaroj pli poste estis en la nove alkonstruita maldekstra alo establita kaplanujo, en alia parto poste bierfarejo. En la jaro 1892 kaj 1895 okazis malpli grandaj reguligoj de la tuta kastelo. En 1975 la ŝtato faris sufiĉe nesenteman intervenon, kiam enkadre de "modernigo" la konstruaĵo ricevis duklinan tegmenton.

Nuntempo
--------

Nuntempe posedanto de la kastelo estas privata firmao, kiu faris ties ĉefan riparon kaj alikonstruis ĝin al luksa hotelo por pretendemaj klientoj kaj bierfarejo. La rekonstruo okazis sub inspekto de memoriga instituto. La entreprenista intenco celas proksimecon de ČEZ Aréna, el kies vizitantoj devus rekruti klientojn al la hotelo.

En vertikalajn konstrukciojn oni intervenis minimume, portkonstrukcioj restis netuŝitaj. La devenaj estas ankaŭ volboj kaj ŝtuparejoj, originan aspekton konservis ankaŭ fenestroj. En la unua etaĝo estas trabaj plafonoj kun subrigardo el lignotabuloj. Malnova ekstera galerio estis forigita kaj anstataŭigita per nova ligna.

Sume la rekonstruo estas taksata pozitive.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zábřeh (kastelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficialaj paĝoj de la kastelo
* Zábřeh nad Odrou, kastelo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |
**Rudolf de Châtel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **De Châtel Rudolf** estis hungara kuracisto, kuracisto pri internaj malsanoj, nefrologo, profesoro. Lia edzino estis Katalin Gyöngyössy, kiu naskis filinon.

Rudolf de Châtel
Rudolf de Châtel [*rompita ligilo*] naskiĝis la 9-an de julio 1938 en Budapeŝto. Li mortis la 12-an de junio 2014 en nekonata loko.

Biografio
---------

Rudolf de Châtel abiturientis en sia naskiĝurbo en 1956, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1962. Post siaj studoj komence li laboris en instituto, poste en kliniko, fine li ankaŭ instruis en la universitato. En 1991 li atingis la instruan rangon universitata profesoro, samjare li estis elektita dekano ĝis 1997. Inter 1974–1975 li esploris en Berno. En 1978 li kandidatiĝis, en 1991 li doktoriĝis. Inter 1993 kaj 2003 li estis klinikestro.

Li okupiĝis ĉefe pri hipertonio. Li ricevis 5 premiojn inter 1992 kaj 2014.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *The effect of isopropyl-noradrenaline on renal haemodynamics* (1968)
* *Interrelations between blood pressure, blood volume, plasma renin and urinary catecholamines during beta-blockade in essential hypertension* (1976)
* *Hipertónia* (1983)
* *Nephrologia* (1994)
* *Circulating and cardiac levels of apelin, the novel ligand of the orphan receptor APJ, in patients with heart failure* (2003)
* *Az „Éljen 140/90 alatt" program kardiovaszkuláris kockázatcsökkentő eredményei – 2005–2011* (2012)

Memorigiloj
-----------

* memorpremio fondita en 2014

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
**Nacia teatro moraviasilezia** estas la plej granda profesia teatro en Moraviasilezia regiono. Ĝi havas sidejon en Ostrava kaj ĝi havas du scenejojn - Teatro de Antonín Dvořák kaj Teatro de Jiří Myron. Same kiel en la tempo de sia estiĝo la teatro havas kvar artistajn ensemblojn: operon, opereton, dramon kaj baleton. Societo kun tiu ĉi nomo estis fondita en duono de la jaro 1918, sed oficialan agadon ĝi komencis nur la 12-an de aŭgusto 1919. Ties ĉefa celo estis konstrui konstruaĵon por daŭra ĉeĥan profesian scenon en Ostrava. Al sia historia nomo poste la teatro revenis en la jaro 1995.

Direktoroj
----------

* Václav Jiřikovský (1919–1923)
* František Uhlíř (1923–1926)
* Miloš Nový (1926–1930)
* L. Knotek (1930–1940)
* Jan Škoda (1940–1942)
* Jiří Myron (1942–1946)
* S. Langer (1946–1948)
* Antonín Kurš (1948–1952)
* D. Želenský (1952–1953)
* Miloslav Holub (1954–1956)
* Vlastimil Hamšík (1956–1971)
* Zdeněk Starý (1971–1988)
* Dalibor Malina (1988–1991)
* Ilja Racek ml. (1991–1998)
* Luděk Golat (ekde la jaro 1998)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia teatro moraviasilezia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

* Oficialaj ttt paĝoj
**161989 Kakoso** estas tre malgranda, ne tre hela, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto. 

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Ĝi estis malkovrita la 8-an de februaro 1978 de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

Ĝi ricevis la nomon de la fajrblovanta monstro Kakoso, filo de Vulkano. Li ŝtelis la brutojn, kiujn Herkulo akiris per sia deka laboro. Kvankam Kakoso provis kredigi, ke la brutoj iris en malan direkton, Herkulo retrovis ilin kaj strangolis Kakoson ; li starigis altaron en tiu loko, kiu poste fariĝis la *Forum Boarium*, la roma foiro por brutoj.

Orbito
------

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 5:6 kun la Tero.

Ĝia tre discentra kaj klinata orbito krucas tiun de la Tero kaj ekstere tanĝas tiun de Venuso. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de Venuso, sed ĝia malsuprenira nodo estas danĝere proksima de la tera orbito.

• Ĝia tera MOID estas 0,01428 astronomia unuo, tie estas 2,136 milionoj da km,  

• ĝia venusa MOID estas 0,28632 astronomia unuo, tie estas 42,833 milionoj da km.

• La 2-an de septembro 1941 ĝi pasis al 0,01617 astronomia unuo (2,419 milionoj da km) de la Tero,  

• la 4-an de septembro 2147 ĝi pasos al 0,02473 astronomia unuo (3,700 milionoj da km) de nia planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (161001–162000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (161988) 4069 T-3 | **161989 Kakoso** | (161990) 1981 EY29 |
Talinskaja Strato en Strogino.
**Strogino** (ruse *Строгино*, iam konata kiel **Ostrogino** (Острогино)) estas teritoria dividaĵo (distrikto, aŭ rajono) en Nord-Okcidenta administra arondismento, unu el la 125 en la federacia urbo Moskvo, Rusio. Ĝi estas sur la dekstra bordo de la rivero Moskva ĉirkaŭ 12 km okcident-nordokcidente de centra Moskvo. Eponima stacio de la Metroo de Moskvo nome Strogino de la linio Arbatsko-Pokrovskaja estis malfermita tie la 7an de Januaro, 2008. La Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo iras ĉe la okcidenta bordo, kaj ĉe la bordoj de la rivero Moskva norde kaj oriente. La areo de la distrikto estas 18 643 kvadrataj kilometroj. Ĝi havis 152 500 loĝantojn (2017) kaj poste 159 973 en 2018.

La nomo de la distrikto devenas el iama vilaĝo kiu ekzistis ekde la komenco de la 17-a jarcento kiel bieno de la Romanovoj kaj poste de la Nariŝkinoj. Strogino estis aligita de Moskvo en 1960 kaj iĝis populara somerloko pro ties strandoj. En la 1970-aj jaroj, konstruado de loĝejaroj en la areo startis, kaj oni konstruis mikrodistriktoj. La Stroginskoj Bulvardo (Строгинский бульвар) estas la ĉefa akso de Strogino.

Notoj
-----

1. ↑   Leĝo #13-47
2. ↑  "Ĝenerala Informaro" Arkivigite je 2021-11-02 per la retarkivo Wayback Machine (en rusa). Strogino Distrikto. Alirita la 12an de Aprilo, 2018.

* Kategorio Strogino (distrikto de Moskvo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742969
 |
Nuntempa konstruaĵo de Teatro de marionetoj
Nuntempa konstruaĵo de Teatro de marionetoj
Eksa konstruaĵo de Teatro de marionetoj
**Teatro de marionetoj Ostrava** estiĝis en la jaro 1953. Dek unu fondintoj decidis krei scenon difinitan sole por infanoj. La unua ludo estis la 12-a de decembro 1953 premiero de teatraĵo *Avo Frosto*. La unua direktoro estis Miloš Zapletal. Inter tiamaj aktoroj eminentis precipe Jiří Volkmer, Dušan Feller aŭ Libuška Hertlová. El sia devena sidejo sur Placo de Masaryk la teatro en la jaro 1999 transloĝiĝis en novan konstruaĵon proksime de ekspoziciejo Nigra herbejo. Jam ekde la jaro 1995 ĝi aranĝas ĉiun paran jaron internacian marionetan festivalon Spectaculo Interesse Ostrava kaj ĉiun malparan jaron festivalon *Teatra pilgrimado sen barieroj*.

Malnova konstruaĵo de la teatro
-------------------------------

La domo sur stratangulo de Placo de Masaryk kaj Velká strato (ludomo de Mathias Schönhof kun kafejo Union) estis konstruita en la jaroj 1898-1899 laŭ projekto de ostrava arkitekto Felix Neumann. Ekde la jaro 1953 komencis en la konstruaĵo en ligiteco al amatora ensemblo Ligna Reĝlando agadi profesia Regiona Teatro de marionetoj. En la jaroj 1968-1972 okazis ampleksa rekonstruo de la konstruaĵo. Plua rekonstruo de la konstruaĵo estis farita unu jaro post forloĝiĝo de la ensemblo en la nove konstruita konstruaĵo de Teatro de marionetoj. Hodiaŭ oni markas la domon sur la stratangulo de Placo de Masaryk kaj Velká strato kiel la "eksa Teatro de marionetoj".

Nova konstruaĵo de la teatro
----------------------------

En la nova konstruaĵo la teatro havas sidejon ekde la jaro 1999. La propra konstruaĵo estas duetaĝa kaj ĝi havas ovalan bazplanon. Peraltece ĝi kreas helikforman maldekstreturnan spiralon. La enireja parto estas malplipezigita per vitro kaj grandaj travidejoj en vestiblon. Antaŭ la konstruaĵo oni trovos kvin gigantajn lignajn marionetojn (aŭtoro Tomáš Volkmer): Pajaco, Reĝo, Reĝino, Anĝelo kaj Diablo. La enireja ĉambrego estas ornamita per pentraĵo de stela firmamento de fabelaj estuloj. Solena komenco de funkciado okazis la 24-an de septembro 1999 per premiero de Sakfajfisto el Strakonice. La nova konstruaĵo de arkitektoj Petr Hájek kaj Gabriela Minářová akiris premion Domo de la jaro 1999.

Referencoj
----------

1. ↑  Ludomo de Mathias Schönhof kun kafejo Union

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teatro de marionetoj Ostrava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

* Oficialaj ttt-paĝaro
**Fajroestingista muzeo de urbo Ostrava** havas sidejon en Ostrava-Přívoz en strato *Zákrejsova*. Malfermita ĝi estis la 9-an de majo 2005. Konstruaĵo, en kiu ĝi situas, estis konstruita en la jaro 1905. Ĝis la jaro 1919 dividiĝis je ĝi germana propravola korpuso de fajroestingistoj kaj Přívoza asekurejo. Post tiu ĉi jaro eluzis la tutan konstruaĵon nove fondita ĉeĥa korpuso de propravolaj fajroestingistoj. Tiu estis nulugita en la jaro 1980. Poste havis ĉi tie sidejon Urba inspekto de incendia ŝirmo en Ostrava, al kiu la objekto servis precipe kiel instruiga centro.

Rekonstruo kaj alkonstruo de la nuntempa Fajroestingista muzeo okazis en la jaroj 2003-2004. Investisto de la agado estis la statuta urbo Ostrava. Ekspozicio estas dividita en ses laŭtemajn partojn:

* Spirtekniko
* Modelaj situacioj
* Montro de kunlaboro de ISS dum transportakcidento
* Videoprojektado
* Evoluo de fajroestingistaro
* Evoluo de estinganta tekniko

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

* Oficialaj ttt-paĝoj
**Aldama** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Aldama. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10002.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 27676 loĝantojn. El tiuj estis 13828 viroj kaj 13848 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3655,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 130 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe ne konata mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ne konata °C.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 24648 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 278 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,13 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

17814 de la loĝantoj de Aldama en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1994 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 11,19 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 10,07 % (1087 el 8811), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 12,34 % (907 el 9003).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 20338 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1648 personoj al la protestantisma religio. 1044 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1618 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aldama Arkivigite je 2007-05-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La Tunelo de Salang, iam la plej alta tunelo en la mondo, havigas gravegan irejon inter la nordo kaj sudo de la lando.
La **Tunelo de Salang** estas ŝosea tunelo de Afganio. Ĝi estas la ĉefa ligilo inter la ĉefurbo Kabulo kaj la nordo de Afganio; ties longo estas de 2,67 km kaj ĝi konektas la provincojn Parvan kaj Baglan. 

La tunelo havas pintojn respektive je altitudoj de 3360 m kaj 3363 m pro kio ĝi estas la tria ŝosea tunelo plej alta de la mondo aktuale funkcianta.​ La larĝo kaj alto de la tunelo estas nur de 7 metroj. La trafiko povas atingi ĉirkaŭ 1000 vehiklojn tage. Ĝi estas unu de la plej danĝeraj tuneloj de la mondo. Manko de aerumado kaj de lumo, polvo kaj fumoj malpliigas la videblecon al nur malmultaj metroj. Incendio en 1982 mortigis almenaŭ 168 personojn kaj la akumulado de karbona monooksido mortigis 16 sovetajn militistojn en 1980. La sekvaj militoj foje malebligis la uzadon de la tunelo. Pli ĵuse eksplodo de naftokamiono kaj incendio ​en 18a de decembro 2022 rezultis en ĉirkaŭ 30 mortoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854109
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Túnel de Salang en la hispana Vikipedio.*