recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Peder Severin Krøyer**, ankaŭ konata kiel **P.S. Krøyer** (Stavanger, 23-an de julio 1851 – Skagen, 21-an de novembro 1909) estis dana pentristo. Li apartenis al la Skagenpentristoj. Lia verkaro oni ĝenerale konsideras kiel impresionismo.

Vivo kaj laboro
---------------

Krøyer elkreskis ĉe onklino en Kopenhago. Li jam dum junaĝo montris talenton por desegni kaj pentri, je aĝo de dekkvar li komencis studadon je la Reĝa Dana Artakademio. En 1871 li havis sian unuan ekspozicion. Inter 1877 kaj 1881 li faris studvojaĝojn al Hispanio, Italio kaj Francio. Speciale en Parizo, kie li havis privatan instruadon de Léon Bonnat, li trovis gravajn inspirfontojn ĉe la tiamaj impresionistoj. 

Post reveno al Danio Krøyer fariĝis multdezirata portretpentristo en Kopenhago. Krom tio li luprenis domon en Skagen, kaj partoprenis al la loko artistoj-kolonio la Skagenpentristoj, kun inter aliaj la verkistoj Holger Drachmann, Georg Brandes, Henrik Pontoppidan kaj la artistgeedzoj Michael kaj Anna Ancher. Krøyer restadis, speciale dum la vintro, regule en Kopenhagen kaj dum la somero li pentradis en Skagen. En 1891 lia juna edzino Marie ankaŭ ekloĝis tie kaj multfoje pozis por li. Li plejparte pentris en impresionisma stilo, ofte kun la naturo, maro kaj artistoj-kolonio de Skagen kiel temo.

Post 1900 Krøyer ekhavis multajn psikajn problemojn kaj suferis pro depresimanio (Dupolusa obstrukco). Li mortis en 1909, 58-jaraĝa.

Galerio
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Literaturo
----------

* Peter Michael Hornung, Peder Severin Krøyer, Palle Fogtdal, København, 2002. ISBN 87-7248-551-5.

Retejoj
-------

* angle Krøyer je SkagensMuseum.dk

* Peder Severin Krøyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Peder Severin Krøyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415139
* GND: 118987534
* LCCN: n88003578
* VIAF: 7528150869811622190002
* ISNI: 0000 0000 6674 7212
* LIBRIS: 250918
* SUDOC: 110060954
* BNF: 14904515n
* ULAN: 500026506
* MBA: eb94b5e7-b030-4872-b212-bfec3058bc93
* RKD: 46511
 |
Loko de la municipo de Peraleda del Zaucejo en Hispanio kaj en la provinco de Badajoz
**Peraleda del Zaucejo** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. 

La loĝantoj nomiĝas *peraledanos*. La censita populacio en 2008 estis de 609 loĝantoj.

Situo
-----

Peraleda del Zaucejo estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 541 m; je 177 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 163,7 km². Ĝi estas sude de la komarko La Serena kaj norde de Campiña Sur kaj survoje de Zalamea de la Serena al Azuaga.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Estas tre belegaj naturaj lokoj ĉirkaŭe, kie eblas rura turismo.

Demografio
----------

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 764 | 957 | 1 417 | 1 641 | 1 493 | 2 181 | 2 054 | 1 005 | 811 | 717 | 664 | 642 | 634 | 612 | 600 | 590 | 590 | 592 |

Multaj loĝintoj de la vilaĝo elmigris dum la 1950-aj, 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, konstituante gravan kolonion, inter aliaj lokoj, en la kataluna urbo Sant Boi de Llobregat (Barcelono).
*Pri la alia urbo kun simila nomo vidu artikolon Polarnije Zori.*

---

**Polarnij** (ruse *Полярный*) estas urbo en Murmanska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 47525.

La urbo estis fondita en jaro 1896.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1899.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Aleksandrovsk (Александровск) en 1899 ... 1939.

La interurba telefona kodo estas 81551, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 69° 12′ N, 33° 27′ O (mapo)69.233.45
 .

La urbo estas sur bordo de nefrostiĝanta maro.

En jaro 1959 la urbo havis 10,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,6 mil loĝantojn.

* Kategorio Polarnij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



 Rusio: urboj de armea gloro

Arĥangelsko | Belgorodo | Velikije Luki | Velikij Novgorod | Vladikavkaz | Voroneĵ | Vjazma | Dmitrov | Jelec | Jelnja | Kozelsk | Kronŝtadt | Kursk | Luga | Malgobek | Naro-Fominsk | Orjol | Polarnij | Pskovo | Rĵev | Rostov-na-Donu | Tuapse
Soveta soldato sekiganta siajn piedĉifonojn en tranĉeo
**Piedĉifono** estas peco de lina, kotona, flanela (por vintro) aŭ alia teksaĵo, kutime havanta la formon de kvarangulo aŭ kvadrato. Piedĉifonojn uzis soldatoj anstataŭ ŝtrumpojn aŭ ŝtrumpetojn volvante ilin ĉirkaŭ siajn piedojn por sorbi ŝviton kaj protekti kontraŭ humido kaj malvarmo. Ĉifonitajn piedojn oni metis en botojn aŭ aliajn soldatŝuojn. En Orienta Eŭropo piedĉifonoj estis vaste uzataj en armeoj ankoraŭ en la 21-a jarcento.

La avantaĝoj de piedĉifono estas pli granda fortikeco ol ĉe ŝtrumpeto kaj universala grandeco. Ĝi sekiĝas pli rapide post lavado kaj eblas ĝin memfari el ajna teksaĵo. Tamen surmeti piedĉifonon estas pli komplike kaj daŭras multe pli longe ol ĉe ŝtrumpeto, kaj malĝuste volvita povas kaŭzi frot-vundojn. Ĝi estas ankaŭ pli granda ol ŝtrumpeto kaj postulas pli grandajn ŝuojn. Ne eblas uzi piedĉifonojn sen ŝuoj, kiuj fikstenas ilin.

Referencoj
----------

1. ↑  Difino de piedĉifono en PIV
2. ↑  *Russian military adopts a modern touch: socks*, The Globe and Mail, 26-an de decembro 2007
3. ↑  Ministerio de defendo forigis piedĉifonojn el la rusa armeo; gazeto Vzglad, 16-an de januaro 2014

* Piedĉifono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Piedĉifono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rudolf SCHWARZKOGLER** (13a de Novembro 1940, Vieno - 20a de Junio 1969, Vieno) estis aŭstria lud-artisto tre asocia kun la Viena Agadismo, nome grupo de artistoj Günter Brus, Otto Mühl, kaj Hermann Nitsch.

Li estas ĉefe konata nuntempe pro siaj fotoj montrantaj siajn seriojn de tre kontrolitaj "Aktionen" (agadoj) prezentante ikonografion kia mortinta fiŝo, mortinta koko, nudaj lamp-ampoloj, koloraj likvaĵoj, ligitaj aĵoj, kaj homo envolvita en gazo. La daŭraj temoj de la verkoj de Schwarzkogler inkludas espertojn de doloro kaj mutilo, ofte en nekongrua hospitala kunteksto, kiel ĉe la *3a Aktion* (1965) en kiu la kapo de paciento envolvita en bendoj estas tratruita de tio kio ŝajnas korktirilo, produktante sangomakulon sub la bendoj. Ili respegulas mesaĝon de despero ĉe la seniluziiĝoj kaj doloroj de la mondo.

Chris Burden iam notis ke artikolo de 1970 en *Newsweek*, kiu menciis lin mem kaj Schwarzkogler, estis misinforminta ke Schwarzkogler estis mortinta dum fortrtanĉo de sia peniso dum lud-agado. Sceno en lud-agado de Schwarzkogler estis misinterpretita. La temo kastro en kelkaj el tiuj - ekzemple, en *Aktion 2* lie pozis kun fortranĉita malferma fiŝo kovranta sian ingvenon - aldone nutris tiun miton. Aldone, la protagonisto de la Aktion en kiu li fortranĉis penison kiel ŝajnigo ne temis pri Schwarzkogler mem, sed pri sia amiko kaj modelo, la fama fotisto Hans Cibulka. Kiam Schwarzkogler mortiĝis, la serio de lud-arataĵoj jam estis finita delonge. Li estis trovita sub fenestro el kiu li estus falinta, ŝajne viktimo de akcidento. Lia mortoj generis hipotezojn kaj pliajn mitojn.

Referencoj
----------

1. ↑   AKTIONISMUS AKTUELL: Schwarzkogler lebt (germane). *Falter 9/02*. Falter Verlagsgesellschaft mbH (2002-02-27). Alirita 2008-11-22.

 Arkivigite je 2010-03-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-03-02. Alirita 2017-07-01. (Plej verŝajne la artikolo al kiu Burden aludas estis de Robert Hughes, nome "The Decline and Fall of the Avant-Garde," *Time,* 18a de Decembro, 1972)
2. ↑  Seidl, Claudius (1993-02-15). "Fegefeuer der Sinnlichkeit", *Der Spiegel* (7/1993), p. 234–237.

Bibliografio
------------

* Rekonstrua eseo de Philip Wincolmlee Barnes: *The Mind Museum'* Arkivigite je 2009-05-22 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588395
* GND: 119084961
* LCCN: n93114203
* VIAF: 35258718
* ISNI: 0000 0000 7373 7602
* SUDOC: 076760073
* ULAN: 500075011
* MBA: 2c6f4488-b8e1-4952-a1a9-ed264454e49f
* RKD: 317345
* NKC: pna2012699366
 |
**Piktogramo** (aŭ **bildsimbolo**) estas bildo de objekto aŭ procezo (ago), uzata kiel kategoria aŭ individua simbolo de ĝi. Ordinare ĝi estas abstraktigita per forlaso de detaloj, por eviti asociadon kun reala objekto.

En internacia trafiko (fervojo, flughavenoj, ŝipoj, aŭtovojoj) piktogramoj estas uzataj por komuniki sen uzo de iu konkreta lingvo.
La unikodaj tavoloj "Miksaj simboloj" kaj *Dingbats* (2600–27FF) enhavas kelke da ofte uzataj piktogramoj. Jen kelkaj unikodaj ekzemploj:

| piktogramo | numero | signifo |
| --- | --- | --- |
| ☀ | 0x2600 | suna vetero |
| ☁ | 0x2601 | nuba vetero |
| ☂ | 0x2602 | pluva vetero |
| ☃ | 0x2603 | neĝa vetero |
| ☎ | 0x260E | telefono |
|  | 0x267F | instalaĵo por radseĝuloj |
| ♻ | 0x2678 | recikligo de rubaĵoj |
| ⚓ | 0x2693 | ankro, simbolas havenon |
| ⚠ | 0x26A0 | averto |
| ⚡ | 0x26A1 | averto de alta elektra tensio |
| ✈ | 0x2708 | aviadilo |
| ✉ | 0x2709 | letero; poŝto |

Problemo de piktogramoj estas, ke oni emas supertaksi ilian kulturan universalecon. Praktiko montras, ke la signifon de multaj piktogramoj necesas lerni kvazaŭ fremdlingvajn vortojn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Restoracio |
|  | Necesejo |

Komputiko
---------

En komputiko piktogramoj estas uzataj por simboli objektojn aŭ funkciojn de komputiloj, ekz. presilon, dokumenton, retpoŝton.
Eblas ekigi operaciojn pri tiuj objektoj pere de alklako, helpe de menuo aŭ per rekta manipulado, t. e. trenado kaj faligo.
En tiu senco oni uzas ankaŭ, sub influo de la angla lingvo, la vorton ikono (komputiko).

* Kategorio Piktogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Parto de la marbordo de Pembrokeshire
**Pembrokeshure** estas graflando (angle, "county") en sudokcidenta Kimrio. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis iom pli ol 114 mil loĝantojn.

Urboj
-----

La ĉefurbo estas Haverfordwest. Aliaj urboj estas:

* Fishguard
* Milford Haven
* Narberth
* Newport
* Neyland
* Pembroke
* Pembroke Dock
* St David's
* Tenby

Geografio
---------

Je tri flankoj de Pembrokeshire estas marbordo kun multaj golfoj, sablaj plaĝoj kaj gravaj marbirdaj nestejoj. 300-kilometra longdistanca piedvojo laŭiras la marbordon. Ĉe Milford Haven estas granda estuaro kiu servas kiel haveno por naftocisternŝipoj.

En la nordo de Pembrokeshire situas Montetoj Preseli, erikejo kun multaj prahistoriaj restaĵoj. La sudo estas plejparte malalta kaj ebena.

Historio kaj lingvoj
--------------------

Dum la 10-a jarcento la anglosaksoj invadis la sudon de Pembrokeshire. La normandoj sekvis ilin la sekvantan jarcenton. Pro tio la angla lingvo estas ĝenerale uzata en la sudo, kaj en la nordo pli da homoj parolas la kimran.

En 1138 Pembrokeshire iĝis oficiale graflando sub Gilbert de Clare (1-a grafo de Pembroke).

Industrioj
----------

La ĉefaj industrioj estas:

* turismo
* nafto- kaj naturgaso- industrioj
* agrikulturo
**Pedrola** [peDROla] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la komarko *Ribera Alta del Ebro* kies ĉefurbo estas Alagón, en la nordocentro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Pedrola estas municipa teritorio en la sudokcidenta parto de la komarko *Ribera Alta del Ebro*, kie ĝi okupas teritorion sude de Luceni, iomete sude de la rivero Ebro. La rivero Ebro suferas fortan osciladon inter malaltaj kaj altaj niveloj kiam okazas pluvsezono foje koincide kun degelado; tio rezultas en inundoj. La rivero Ebro mem ne trapasas la municipon, sed ja la Imperia Kanalo de Aragono.

La municipa teritorio estas trapasata de la Aŭtovojo *Vasco-Aragonesa* (AP-68) kaj de la Aŭtoŝoseo *Autovía del Ebro* (A-68). Laŭ tiuj la loĝloko estas inter nordokcidente Mallén kaj oriente Alagón. 

La loĝloko Pedrola mem estas je 34 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas sur 296 msm. La altitudo gamas inter 419 msn kaj 220 msn borde de Ebro kaj lime kun Luceni. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Luceni | *Norde:* Luceni kaj Alcalá de Ebro | *Nordoriente:* Cabañas de Ebro |
| *Okcidente*: Magallón kaj Pozuelo de Aragón |  | *Oriente:* Figueruelas |
| *Sudokcidente:* Rueda de Jalón | *Sude:* Plasencia de Jalón | *Sudoriente:* Grisén, Bárboles kaj Pleitas |

Historio
--------

Sonorilturo fone de strato.
La araboj lasis irigacian reton. La konkero fare de Alfonso la 1-a okazis ĉirkaŭ 1110. La loĝantaro post la kristana konkero restis plejparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. Tial pro la forpelo de moriskoj en 1610, la loko senhomiĝis kaj devis esti reloĝata entute.

Pedrola demografie kreskiĝis precipe ekde la dua duono de la 19-a jarcento, ĉefe pro la epidemio de filoksero en Francio kaj ekkonstruo de fabrikoj, kio pliigis la loĝantaron, sed poste okazis demografia malpliigo. Fakte multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Pedrola restas nunaj pli ol 3 600 loĝantoj pro bona ekonomia situacio.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (ĉefe de irigacio, sed ankaŭ cerealoj) brutobredado (ŝafoj, bovoj, porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino), krom ekstera dungado kaj forstado de poploj por industrio de lignaj skatoloj. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĝia ekonomio estas bazata sur la aktiveco industria, ĉefe post la instalo en la najbara Figueruelas de fabriko de aŭtomobiloj Opel España. La tradicia rimedo, nome la agrikulturo, malpliigis sian gravon, sed pluiĝis. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la palaco de la Dukoj de Villahermosa, la rivero Ebro, naturaj lokoj kaj pejzaĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pedrola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808048
* VIAF: 58144648400931364486
 |
**Pierre ATTAIGNANT** (ankaŭ: *Attaingnant*) (\* ĉirkaŭ 1494; † ĉirkaŭ 1552) estis franca presisto de muziknotoj, muzikeldonisto, eldonisto kaj komponisto.

Branle por liuto de Attaignant en tabulatura kaj moderna notacio

Vivo
----

La indikoj pri lia naskiĝa kaj morta jaroj estas malsamaj, supozeble li vivis ekde 1494 ĝis 1552.

Li publikis multajn verkojn de francaj komponistoj, precipe tiam novan specon de muziko, la kanzonon. Ekde 1528 ĝis 1552 aperis pli ol 50 kanzonkolektoj. I.a. li publikis la verkojn de Pierre Passereau. Krome li publikis kelkajn „danclibrojn". Ĉ. 1527/1528 li inventis variaĵon de la notpresado, kiu permesis presadon dum nur unu laborpaŝo. Ĉiu notsigno, ĉiun nototipon (vd. ankaŭ prestipo) ĉirkaŭis malgranda segmento de la notliniaro, tiel ke oni povis kunmeti la tutan notobildon mozaikece.

Attaignant produktis po 1000 ekzemplerojn por eldono. Per sia variaĵo de notpresado li estis pioniro kaj idealo por multaj notpresaĵoj de la 16-a kaj 17-a jarcentoj.

Verkoj
------

Oni ligas Attaignant kun la ekesto de la franca kanto turdiono.

* *Pariza danclibro*. - Mainz : Schott. 1950 <Repr. d. Ausg. Paris 1529>

Pri tiu ĉi sono Aŭdekzemplo: Basse Danse el suito de la danclibro

Literaturo
----------

* Heartz, Daniel: *Pierre Attaignant, royal printer of music* : a historical study and bibliography catalogue. - Berkeley: Univ. of Calif. Pr. 1969. - ISBN 0-520-01563-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Pierre Attaignant en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Freie Noten (Kantoreiarchiv) Arkivigite je 2011-07-18 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Pierre Attaignant en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288171
* GND: 123996066
* LCCN: n82001316
* VIAF: 59135590
* ISNI: 0000 0001 1797 8839
* SUDOC: 07808878X
* BNF: 12230232k
* MBA: b5d35a40-56fb-40d7-abd9-79acb01cb185
* NLA: 35802612
* NKC: xx0011837
* BNE: XX1188715
 |
Unu el plej fifamaj kartunoj de *New York Journal*, kiu priskribas la ordonon de la Generalo Jacob H. Smith en la Filipin–Usona Milito "mortigu ĉiu el dek," el la frontopaĝo en la 5a de Majo, 1902.
La ***New York Journal-American*** estis ĉiutaga ĵurnalo publikigita en Novjorko el 1937 al 1966. La *Journal-American* estis la produkto de la kuniĝo inter du novjorkaj gazetoj posedataj de William Randolph Hearst: nome *The New York American* (origine *New York Journal*, renomita *American* en 1901), matena ĵurnalo, kaj la *New York Evening Journal*, vespera ĵurnalo. Ambaŭ estis publikigita de Hearst el 1895 al 1937. *American* kaj *Evening Journal* kuniĝis en 1937. La *Journal-American* estis publikaĵo kun kelkaj eldonoj matene kaj vespere.

Komence de la 1900-aj jaroj, la gazetoj de Hearst ekaperigis disajn blankanigrajn bildostriojn, kaj la 31an de Januaro, 1912, Hearst enkondukis la unuan en la lando kompletan ĉiutagan komiksan strion en la *Evening Journal*. Unu jaorn poste, la 12an de Januaro, 1913, McManus lanĉis sian bildostrion *Bringing Up Father*. Tiu prakomikso etendiĝis al du tutplenaj paĝoj ĉiutage kaj 12-paĝa dimanĉa tutkolora sekcio kun unuarangaj strioj de King Features Syndicate. Ĉirkaŭ la meza de la 1940-aj jaroj, la dimanĉaj eldonoj inkludis *Bringing Up Father*, *Blondie*, tut-paĝan *Prince Valiant*, *Flash Gordon*, *The Little King*, *Buz Sawyer*, *Seein' Stars* de Feg Murray, *Tim Tyler's Luck*, *Room and Board* kaj *The Squirrel Cage* de Gene Ahern, *The Phantom*, *Jungle Jim*, *Tillie the Toiler*, *Little Annie Rooney*, *Little Iodine*, *The Lone Ranger* de Bob Green, *Believe It or Not!*, *Uncle Remus*, *Donald Duck*, *Tippie*, *Right Around Home*, *Barney Google and Snuffy Smith* kaj *The Katzenjammer Kids*.

Notoj
-----

1. ↑  Bill Blackbeard.  (1977) *The Smithsonian Collection of Newspaper Comics*. Smithsonian Institution, p. 15. ISBN 0-87474-172-6.
2. ↑  A Week in New York April 1945.

* Kategorio New York Journal-American en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Piero di Tommaso SODERINI**, konata ankaŭ kiel **Pier Soderini**, (18-a de majo 1450 - 13-a de junio 1522), estis itala politikisto de Florenco.

En 1481 li jam estis prioro de la urbo, kaj poste li iĝis unu de la favorituloj de Lorenzo di Piero de' Medici, kiu nomumis lin en 1493 per la titolo de ambasadoro en Francio.

La florencanoj elektis lin "gonfaloniere" en 1502, ĉar ili deziris havi pli grandan stabilecon al la respublikaj institucioj, kiuj estis restarigitaj post la forpelo de Piero de Medici kaj la martireco de Girolamo Savonarola.

Li enkondukis sistemon de naciaj milicoj por anstataŭi la eksterlandaj solduloj, kaj lia regado de la longa milito kontraŭ Pisa konkludis finfine en la konkero de tiu urbo fare de la florenca armeo en 1509. Dankema al Francia, kiu estis helpinta lin, li ĉiam restis favora al la francaj interesoj en la interna itala politiko. Sed en 1512 la Medici-oj, kun la helpo de hispana armeo revenis al Florenco, elpostenigis Soderini kaj sendis lin al ekzilo en Dalmatio, kie li restis ĝis la elekto de la papo Leono la 10-a, kiu alvenigis lin al Romo, kie li laboris por Florenco, kien li neniam revenis.

Makiavelo, aŭtoro de La princo, servis por li kiel ambasadoro antaŭ Cezaro Borgia, al Romo kaj al Francio. Alia de la famaj amikoj de Soderini estis la granda itala navigisto Amerigo Vespucci.

Bibliografio
------------

* Razzi, Silvano. Vita di Pier Soderini. Padua (1737)

* Kategorio Piero Soderini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729114
* GND: 129070912
* LCCN: n84183374
* VIAF: 77725108
* ISNI: 0000 0001 2140 6788
* SUDOC: 028662865
* BNF: 12045208s
* ULAN: 500326190
* NLA: 41739487
 |
**Pendolhorloĝo**. Malsupre de la bildo estas la pendola pezo, kun tri pliaj pezoj inter ĝi kaj la surfaco de la horloĝo - unu el ili aktivigas la horloĝon mem, kaj la aliaj du aktivigas la savnaĝiston. Ĉe la fundo de la pendolo vi povas vidi malgrandan ciferdiskon - ĉi tio estas uzata por kalibri la horloĝon.
Ilustraĵo de la unua konata mezlernejo por pendolhorloĝo, laŭ la invento de Galileo Galilei. La ilustraĵo mem estis verŝajne pentrita de studento de Galileo nomata Vincenzo Viviani; Galileo mem jam estis blinda tiutempe kiam la ilustraĵo estis farita. Galileo ne konstruis horloĝon laŭ ĉi tiu mezlernejo. La filo de Galileo komencis konstrui tian modelon, sed mortis antaŭ ol la metio estis finita, kaj la modelo neniam estis konstruita.
**Pendolhorloĝo** estas speco de horloĝo, kiu funkcias ĉar pendolo svingas tien kaj reen. Tiel longe kiel la eksteraj fortoj, kiuj influas la pendolon, estas malgrandaj rilate al la gravito, la tempo en kiu la pendolo movas tien kaj reen praktike restos konstanta. Tielmaniere la pendolo zorgas ke la horloĝo restos funkcii regulmezure. Ĉi tio estis grava disvolviĝo en la tempomezurado.

La inventinto de ĉi tiu horloĝo estas la nederlandano Christiaan Huygens. Li akiris patenton por la pendolhorloĝo en 1657 kaj ĝis la 1940-aj jaroj la pendolhorloĝo estis la plej preciza tempomezura aparato kaj estis vaste uzata. 

La pendolhorloĝo devas esti senmova por funkcii kun maksimuma precizeco. Skuado aŭ akcelo influas la movadon de la pendolo kaj kaŭzas malprecizaĵojn. 

Nuntempe ekzistas pli precizaj kaj pli malmultekostaj horloĝoj, kiel kvarca horloĝo, kaj la ĉefa valoro de pendola horloĝo estas, ke ĝi estas dekoracia mebla objekto.

Pendolo de kompleksa regulatortipo
Pendolo temperaturkompensata per uzo de du metaloj kun malsamaj liniaj dilatkoeficientoj : A : skizo de principo. B : malvarma. C : varma.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉevalhorloĝo
* Ellaso

* Kategorio Pendolhorloĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Laŭ greka mitologio, **Pegazo** estis fluganta ĉevalo. Metafore oni rilatigas lin al poezio.

Statuo de Pegazo, teatro de Poznano
Belerofonto kaj Ĥimero (425–420 a.K.).Pegazo estis filo de dio de la maro Pozidono kaj Meduzo. Li vivis en altaj montoj, plejparte sur Helikono. Li flugis vente rapide. Li estis belega, forta, tenera, saĝa kaj bonkora. Li scipovis flugi eĉ al Olimpo.

Pegazo donis al Zeŭso fulmojn. Post morto de sia frato li revenis al Olimpo. Post tio li edziĝis kun Euipao kaj tiam komencis familion de flugantaj ĉevaloj. Fine Pegazo fariĝis stelkonstelacio. Laŭdire estiĝis du putoj per hufbatoj de Pegazo.

Laŭ Francisko Azorín **Pegaso** [tiele: kun so, eble erare kaj certe evitinda] estas *Mita flugilhava ĉevalo rajdita de Belerofonto por mortigi la Ĥimeron; poste, por rajdi ĉielen; sed Jupitro punis ĉi tiun decidon k. faligis la rajdiston k, steligis Pegason (Tial, la konstelacio tiel nomata).* Li indikas etimologion el la greka *pege* (fonto), ĉar ĉi tiu estaĵo naskiĝis el la ŝprucanta sango de la Meduzo, kiam Perseo detranĉis ĝian kapon, kaj de tie la latina *Pegasus*.

Laŭ la greka verkisto Palaifato, Pegazo estis la ŝiponomo de Belerofono.

Referencoj
----------

1. ↑  Pegazo en vortaro.net
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 160.
3. ↑  Azorín, samloke.
4. ↑  *Pri nekredeblaĵoj*, n. 28 france

Vidu ankaŭ
----------

* Pegazo (konstelacio)
* Belerofono
* Ponto Pegasus
Poŝtmarko de la epoko de la Dua Hispana Respubliko eldonita en 1935 okaze de la tria jarcento de la morto de Lope de Vega. La ilustraĵo reprezentas scenon de *Peribáñez y el Comendador de Ocaña*.
**Peribáñez y el Comendador de Ocaña** (Peribáñez kaj la Komandoro de Okanjo) estas teatraĵo de la dramaturgo hispana de la 17a jarcento Lope de Vega. La peco publikiĝis unuafoje en 1614, ene de la *Cuarta Parte de las comedias de Lope de Vega* (Kvara Parto de la komedioj de Lope de Vega). Ĝi kutime estas klasita en la grupo de la historiaj dramoj de la lopea produktado.

Dato
----

Intrigo
-------

Casilda edziniĝis kun Peribáñez, vilaĝano de pura sango, kaj en la festo okazigita en la vilaĝo la Komandoro suferis kapton fare de unu el la taŭroj de la festo. Casilda komisias de flegi lin estante tiel kiel la Komandoro enamiĝas de Casilda. Peribáñez rimarkas kio okazas kaj pentas esti edzo de tiel bela virino. La Komandoro komencas viziti ŝin en lia domo en foresto de Peribáñez, kaj samtempe klopodas allogi Peribáñez per donacoj dum li flatas Casilda. Poste Peribañez, kiam la Komandoro lin invitas partopreni en milito kontraŭ la Maŭroj, (en kiu li akceptas partopreni), tiu al li transdonas nigran tolaĵon, anstataŭ verdan, en signalo de malkonfido kaj li marŝas al Toledo zorge de multnombra kvanto de hispanaj soldatoj. La Komandoro feliĉa de lia partio utiligas la foreston de Peribáñez kaj provas konkeri Casilda, ĉi tiu neas, kaj Peribáñez (kiu estis kaŝita en la sama ĉambro kie la Komandoro kaj Casilda kverelis), eliras de sia kaŝejo kaj vundas la Komandoron. Ĉi tiu paralizas kaj li eliras kure. Jam en la vintro oni diras la heroaĵojn kaj murdojn de Peribáñez; la Reĝo revenas freneza pro rabio kaj ordonas mortigi Peribáñez. En tiu momento, Peribañez kaj Casilda aperas kaj la Reĝo, Henriko la Impotenta, al ili donas ŝancon rakonti sian version. Al la reĝo aspektas juste kio faris Peribáñez kaj lasas lin libera. Poste de ĉi tiu sceno, la reĝino donacas al Casilda 4 vestaĵojn pro ŝia edziniĝo kun Peribáñez.

Analizo
-------

Bibliografio
------------

* Teresa Ferrer, «Introducción» a Lope de Vega, Peribáñez y el comendador de Ocaña. El mejor alcalde, el rey, Barcelona, Planeta, 1990, pp. IX-LXXVI.
* Ignacio Arellano, «Peribáñez», en Historia del teatro español del siglo XVII, Madrid, Cátedra, 20053 [1995], pp. 187-190.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Digitala versio de *Peribáñez* en la *Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes*
* Françoise Labarre kaj Roland Labarre, «Sobre la fecha de *Peribáñez y el Comendador de Ocaña*»
* Las acotaciones en los diálogos de Peribáñez
**Pierre MICHELOT** (\* 3-an de marto 1928 en Saint-Denis, departemento Seine-Saint-Denis; † 3-an de julio 2005 en Parizo) estis franca ĵazmuzikisto.

La basisto, kiun oni povas vidi en la filmo *Round midnight*, muzikante kune kun Dexter Gordon kaj ĉeflanke de Herbie Hancock, John McLaughlin, Bobby Hutcherson, Wayne Shorter kaj Billy Higgins, estas unu el la prauloj de la eŭropa bas-liberiĝo. Bud Powell aŭ Miles Davis utiligis la kompreniĝan kaj tamen esprimplenan ludon de Michelot.

Rex Stewart kaj Coleman Hawkins, Chet Baker, Stéphane Grappelli, Don Byas, Thelonious Monk, Lester Young, Dexter Gordon, Zoot Sims, Dizzy Gillespie, Django Reinhardt, Jacques Loussier, Tchan Tchou Vidal kaj Baden Powell muzikis dum siaj restadoj kaj vojaĝoj en Eŭropo kun Michelot. Kun Reinhardt li kunlaboris je la registrad-kunsido Blue Star Session marton de 1953, la antaŭlasta registrado antaŭ ties morto. Krome Michelot kunlaboris ĉe la filmmuziko de Miles Davis por *Ascenseur pour l'échafaud*, la sontrako pri la unua filmo de Louis Malle *Lifto al eŝafodo*.

Michelot nur malmultan surdiskigis propranome: *Round about a Bass* estis unu el liaj malmultaj albumoj.

En 1963 li ricevis la Premion Django Reinhardt.

Diskoj
------

* Swing SW-344 (kun Kenny Clarke) (1950)
* Django Reinhardt: *Pêche à la Mouche: The Great Blue Star Sessions 1947/1953* (Blue Star/Verve, 1953)
* Polydor 20853 (1958)
* *Round about a bass* (Mercury 125500)
* *Bass and bosses* (kun Toots Thielemans) (1989)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370319
* GND: 13016500X
* LCCN: n81146629
* VIAF: 29718801
* ISNI: 0000 0000 5935 9000
* SUDOC: 136327109
* BNF: 13897478j
* MBA: 7234377c-2764-4739-9e2a-695ca4b89175
* BIBSYS: 2133826
* NKC: xx0192467
* ICCU: MILV168591
* BNE: XX1560592
 |
**Peter** (I) (*ankaŭ:* Petrus) **Hasse** (\* ĉ. 1585 en Frankonio; entombigite je la 16-a de junio 1640 en Lübeck) estis orgenisto kaj komponisto de la Nordgermana Orgenskolo.

Vivo kaj verkaro
----------------

Pri la fruaj jaroj de Hasse nur malmulte estas konata. Eble li estas disĉiplo de Jan Pieterszoon Sweelinck. En la jaro 1616 li transprenis de sia antaŭulo Hermann Ebel la orgenistan postenon ĉe la preĝejo Marienkirche en Lübeck. Kune kun siaj posteuloj Franz Tunder kaj Dietrich Buxtehude Hasse responsas pri tio, ke Lübeck iĝis unu el la muzikaj centroj de norda Germanio. Lian renomon dokumentas pluraj salajraltigoj.

Ankaŭ per liaj lernantoj kaj filoj lia orgenarto ricevis vaste elradian efikon. Kun escepto de sia plej aĝa filo Johannes, kies filino Anna Dorothea geedziĝis kun Nicolaus Bruhns, disĉiplo de Buxtehude, ĉiuj filoj de Hasse iĝis muzikistoj, inter ili ankaŭ Nicolaus Hasse.

Peter Hasse estis praavo de la fama Rokoko-komponisto Johann Adolf Hasse.

La verkaro de Hasse estas nur fragmente postlasita. Konserviĝis du orgenĥoraloj, unu preamblo por orgeno, unu sepvoĉa meso samkiel okvoĉa moteto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Peter Hasse en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 198609
* GND: 103943536
* LCCN: no2005021947
* VIAF: 315522959
* ISNI: 0000 0000 7844 3726
* BNF: 148283724
* MBA: 72dfa3a1-bf3a-4799-958e-927d751c298b 0a7e05d9-2959-4750-8acc-2fff146d4d9c, 72dfa3a1-bf3a-4799-958e-927d751c298b
* NKC: xx0177116
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Greso Elefanto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonaj plantoj *Liliopsida* |
| Subklaso: | Komelinedoj *Commelinidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Poaloj *Poales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Poacoj *Poaceae* |
| Subfamilio: | *Panicoideae* |
|
| Tribo: | *Paniceae* |
|
|
| Genro: | *Pennisetum* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Pennisetum purpureum***Schumach. 1827 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Greso Elefanto  |

 |
| v • d • r |

**Elefantgreso** (*Pennisetum purpureum*, Schumach. 1827) (aŭ Uganda greso) estas specio de greso de familio poacoj indiĝena de la tropikaj herbejoj de Afriko. Ĝi estas alta staŭdo, iĝante al 2-4.5 metroj alta, malofte ĝis 7.5 metroj, kun folioj 30-120 centimetrojn longaj kaj 1-5 centimetrojn larĝaj. Estas centoj da varioj en multaj landoj ĉirkaŭ la mondo.

La nomo Elefanto devenas el la fakto ke tiu greso estas favorata manĝaĵo de elefantoj.

Kultivado
---------

### Furaĝo

Ĝi havas tre altan produktivecon kiel furaĝherbo por brutaro kaj faŭno.

### Biofuelo

Ĝi povas esti mortigita pro malforta frosto sed estas kutime rikoltitaj antaŭ vintro tiel ke ĝi povas esti bruligata en elektrocentraloj. Ĝi havas tre altan produktivecon kiel biofuela kultivaĵo.

### Biologia lukto kontraŭ plagoj (plantdamaĝuloj)

Ĝi estis proponita kiel kontraŭrimedo al la maizoborulo en Nordameriko, ĉar ĝi altiras kaj kaptas tiun damaĝbeston. Ĝi estas alelopata al trudherbo Strigao (*Striga* sp).

### Erozia kontrolo

Ĝi estis plantita en Kenjo sur artefaritaj terasoj helpante ĉesigi erozion, laŭ John Seymour.

### Media rekuperigilo (grundo–rekupera planto)

ABC Science raportas ke "teamo da aŭstraliaj kaj ĉinaj sciencistoj asertas esti iniciatintaj metodon, utiligante ĝin kiel fitorekuperigilo por purigi poluitan teron kaj disponigi ekologie renoviĝantan energian rimedon en la procezo."

Referencoj
----------

1. ↑  Dr. Ricarda Steinbrecher, atestaĵo al Forstado Komisiono de Senato de Kanado, 5 decembro 2006
2. ↑  Herbo povas iĝi toksa rubenergio.

* FAO Animal Feed Resources Information System: *Pennisetum purpureum* Arkivigite je 2012-10-08 per la retarkivo Wayback Machine
* FAO: *Pennisetum purpureum* Arkivigite je 2001-01-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Tropical Forages: *Pennisetum purpureum*

Vidu ankaŭ
----------

* Okcident-sudana savano
* Orient-sudana savano
* Elefanta herbo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wikimedia Komunpaŝtejo havas amaskomunikilojn rilatigitaj al: Pennisetum-purpureum
* Datumoj rilatigis al Pennisetum purpureum ĉe Vikispecioj
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la muzika signifo de la vorto perkutado. Pri ĝia medicina signifo vidu la artikolon perkutado (medicino) |

AtabakoBongoj (tegitaj per felo)Ĝembeo
**Perkutado** aŭ **Perkuto** (lat.: *frapi*) en la muziko estas arnomo por la ludado de ĉiuj instrumentspecoj el la familio de la frap- kaj efektinstrumentoj. La perkutado validas kiel plej praa formo de muzikado kaj ege dependas laŭ instrumentado kaj ludmaniero de regionaj apartaĵoj.

En la moderna popmuziko samkiel en la frapinstrumentaro de klasika orkestro oni kombinas perkutinstrumentojn sendepende de ilia deveno aŭ kultura signifo. En la ĝenerala lingvaĵo de pop- kaj rokmuziko oni distingas inter la „klasika drumo" kaj la „cetera perkutilaro" (latinamerika, afrika, orientuma perkutiloj kaj pliaj). Ĉi tiu distingo malhavas objektivan bazon, ĉar drumo estas kombinaĵo devariaj perkutiloj, kiuj ege varias de muzikstilo al muzikstilo. Tamen *Conga*, bongoj, *timbales* kaj marakoj, por nomi kelkajn gravajn perkutilojn, postulas specialajn frap- aŭ ludoteknikojn, kiujn drumisto (laŭ pli malvasta senco) ne ĉiam regas – kaj reciproke.

**Perkutaj efektoj** ankaŭ estas genereblaj per instrumentoj ne unuavice por tio konceptitaj. Oni aplikas ilin precipe en la muziko ekde la 20-a jarcento kiel specialaj esprimiloj. Ili estas realigeblaj ekzemple per klapoklakoj je blovinstrumentoj frapoj kun la ligno de arĉo sur korpon de arĉinstrumentoj. Ankaŭ gitaristoj produktas ilin en ĵazaj aŭ solokoncertoj per frapoj, batoj aŭ tuŝetoj sur la korpon (por eviti damaĝojn ofte per malgrandaj lignoplatetoj, kiuj same generas perkutan sonon). Ankaŭ preparita piano generas perkutajn efektojn.

Voĉan imitadon de perkutado en la hiphopo aŭ en moderna akapela-kantado de voĉkantaj ensembloj oni nomas buŝperkuto.

Instrumentoj (selekto)
----------------------

* axatse
* bodhrán
* bongo
* kaĥono
* kongao
* ĝembeo
* gatam
* kanjira
* koŭŝeno
* mridangam
* ŝékere
* tabla

Vidu ankaŭ
----------

* Tamburo
* Frapa dancado

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**Polikrato el Samoso** estis proksimume en la jaroj 538 aK. - 522 aK. helena reganto sur insulo Samoso. Li konstruigis grandan ŝiparon kaj superregis kelke da najbaraj insuloj. Ruze li estis kaptita kaj kruele ekzekutita fare de persa satrapo Oroito.

Ringo de Polikrato
------------------

Pri Polikrato oni rakontas, ke li estis en ĉiu agado ege sukcesa. Lia amiko, egiptia faraono Amoso la 2-a, letere avertis lin, ke post tiel nekutima feliĉo ordinare sekvas granda falo. Pro tio lin konsilis Amoso, ke li senigu sin de io valora, por trankviligi envion de dioj. Polikrato obeis kaj ĵetis sian plej valoran ringon en maron. Post kelkaj tagoj alportis unu fiŝisto en tiranan palacon nekutime grandan fiŝon donace al la reganto. Kiam oni en la kuirejo la fiŝon distranĉis, trovis en ĝiaj visceroj la perditan ringon. Tiel Polikrato ekkomprenis, ke li sian sorton ne evitos. Kaj vere, post nelonga tempo li fakte estis murdita en Sardeso.

Tiun ĉi legendon prilaboris Friedrich Schiller en balado *Ringo de Polikrato*. Samnomata opero de Erich Wolfgang Korngold transportas la motivon de vana penado trompi Fortunon en nuntempon. Rudolf Mertlík nomis sian libron de antikvaj mitoj rerakontataj por junaj legantoj *Polikrata ringo*.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Polykratés ze Samu en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Polikrato el Samoso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582145
* GND: 132258900
* LCCN: n2013041734
* VIAF: 4941159477690927990008, 1328159474069127660881, 1274159233950403370411, 4864160668422003560003, 214210518, 110151776826618012795 72547982, 4941159477690927990008, 1328159474069127660881, 1274159233950403370411, 4864160668422003560003, 214210518, 110151776826618012795
* ISNI: 0000 0000 1990 5820
* SUDOC: 083577769
* ULAN: 500355363
 |
**Peter Schöffer** (ĉ. 1425 - ĉ. 1503) estis unu de la unuaj germanaj presistoj. 

*Psalterium Benedictinum*, 1459, estas famkonata verko de Johann Fust kun Peter Schöffer.
Li studis en Parizo kaj laboris kiel kopiisto de manuskriptoj en 1451 antaŭ iĝi metilernanto de Johannes Gutenberg kaj aliĝis al Johann Fust, oraĵisto, advokato, kaj monpruntisto.

Inter liaj plej bone konataj verkoj estas la Mainz Psalter de 1457, la Biblio de 1462 aŭ *Biblia pulcra*, kaj la *Herbarius latinus* de 1484. Schöffer estas konsiderata la aŭtoro de multaj plinovigoj kiel dati librojn, noti la presaparaton kaj grekajn karaktrojn en la presaĵo, disvolvigi la bazojn de la uzado de grifelo kaj de tipokreado, kaj uzi kolorajn inkojn en presado. Post eniri en negocoj de si mem, Schöffer limigis siajn publikadojn al verkoj pri teologio, kaj civila kaj eklezia juro. Li mortis en Majenco.

Notoj
-----

1. ↑  Johann Fust Biografio | Encyclopedia.com: Facts, Pictures, Information!

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800496
* GND: 118609947
* LCCN: n85235656
* VIAF: 128386719 222144783012221996488, 128386719
* ISNI: 0000 0001 1816 0772
* LIBRIS: 232697
* SUDOC: 034949216
* BNF: 12564682b
* ULAN: 500110559
* BIBSYS: 12060105
* RKD: 280735
* NKC: jx20050526008
* ICCU: BVEV020321
 |
sur la malsupra folisurfaco kaj la petiolo de la majorka urtiko (*Urtica bianorii*) troviĝas ĉ. 0,2 mm grandaj perlglandoj, sidante baze de malgranda triĥomo
**Perlglandoj** estas globformaj aŭ oblongaj triĥomoj ce plantoj, kiuj havas diametro de ĝis 1 mm.

Ekesto kaj konstruo
-------------------

Piede de perlglando ofte troviĝas stomo, kiu enhavas internajn ĉelojn kun grandaj vakuoloj. Unu el tiu interna ĉelo pligrandiĝis kaj kreskas verukoforme alten. Ĝi ĉiam restas ĉirkaŭita de la komencaj najbaraj ĉeloj. La interno de la perlglando konsistas el internaj ĉeloj, kiuj havas malmulte da kloroplastoj, kaj kies vakuoloj enhavas nur lipidogutoj.

Ĉe la granda urtiko (*Urtica dioica*) la perlglando formas kun malgranda glandotriĥomo je la bazo kunmetitan triĥomon.

Funkcio
-------

La perlglandaj eligas akvecan fluidaĵon. Tial perlglandoj estas rigardata kiel speciala formo de triĥomo-hidatodoj.

Troviĝo
-------

Perlglandoj troviĝas ĉe junaj ŝosoj de vito (*Vitis vinifera*) kaj ĉe partenociso (*Parthenocissus*). Ĉe partenociso ĝi aperas post granda kresko kaj dum humide-varma vetero. Perlglandoj troviĝas ĉe kelkaj urtikoj, ekzemple granda urtiko (*Urtica dioica*), vosthava urtiko (*Urtica membranacea*) kaj la majorka urtiko (*Urtica bianorii*). Ĉe la malgranda urtiko (*Urtica urens*) mankas perlglandoj. Ĉe la granda urtiko la perlglandoj estas speciale multnombraj dum malalta aerhumideco kaj malaperas ĉe 100 % relativa aerhumideco.

Fontoj
------

* 
* Margareta Mathwieser, Helmut Guttenberger: *Kern-DNA-Gehalt der Perldrüsen und der Brennhaare von Urtica dioica L.* In: *Phyton (Horn).* Band 27, Nr. 1, 1987, S. 93–98 (PDF-Datei).
* Margareta Mathwieser, Irmtraud Thaler, Manfred Gailhofer: *Die Perldrüsen von Urtica dioica L.* In: *Phyton (Horn).* Band 27, Nr. 1, 1987, S. 99–113 (PDF-Datei).
* Gabriella Corsi, Francesca Maffei: *Urtica membranacea pearl glands. I. Morpho-ontogenetic and histochemical aspects.* In: *Phyton (Horn).* Band 32, Nr. 2, 1992, S. 235–245 (PDF-Datei).
* Gabriella Corsi: *Urtica membranacea pearl glands. II. - Some Aspects of Nuclear Metabolism.* In: *Phyton (Horn).* Band 34, Nr. 1, 1994, S. 95–102 (PDF-Datei).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Perlglando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bild einer Perldrüse von *Vitis vinifera* Arkivigite je 2003-05-30 per la retarkivo Wayback Machine
**Pekanbaru** estas metropolo kaj universitata urbo en Indonezio, kie estas provinca ĉefurbo. La urbo ricevis premion pri "pura urbon" en 2006 kaj en la sekva jaro. Nur la aero estas malpura pro la oftaj arbarofajroj.

Bazaj informoj
--------------

Mapo pri SumatroĈefstrato de Pekanbaru
Ĉina kvartalo en Pekanbaru
Riverbordo de Pekanbaru
Moskeo en Pekanbaru
Strato en Pekanbaru
* 00° 32′ 00″ S 101° 27′ 00″ O﻿ / ﻿0.53333 °S, 101.45000 °O﻿ / -0.53333; 101.45000 (mapo)Koordinatoj: 00° 32′ 00″ S 101° 27′ 00″ O﻿ / ﻿0.53333 °S, 101.45000 °O﻿ / -0.53333; 101.45000 (mapo)
* Areo: 633 km²
* Supermara alteco: 5–11 m
* Loĝantaro: 903.902 en 2010
* Poŝtkodo: 28131
* Horzono: UTC + 7 h
* Telefonprefikso: 0761

Geografio
---------

Pekanbaru situas sur ebenaĵo preskaŭ en geografia centro de Sumatro laŭ rivero **Siak**.

Historio
--------

Pekanbaru fondiĝis en 1784. En la 19-a jarcento apude plantejoj pri kafo viciĝis kaj la urbo partoprenis en liverado de diversaj varoj al la maro. Petrolo estis malkovrita en la regiono en la 1930-aj jaroj, la ekonomio de Pekanbaru dependis de la naftoenspezoj.

Trafiko
-------

Pekanbaru havas internacian flughavenon. Voje estas bona kontakto kun la marhaveno.

Klimato
-------

Pekanbaru havas tropikan klimaton. En ĉiuj monatoj pluvas, oni mezuras jare po 2580 mm-ojn. La temperaturo estas konstanta kaj varias inter 23-31 °C.

Ekonomio
--------

Pekanbaru estas administra centro de naftoindustrio.

Vidindaĵoj
----------

* Granda Moskeo
* ĝardenoj
* muzeo
* kultura parko
* biblioteko
* artefarita lago

Dosiero:Masjid Agung Pekanbaru.jpgPekanbaru

* Pekanbaru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pekanbaru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Polinomo de Legendre** estas unu el polinomoj, kiuj estas difinataj per formulo (Rodriguesa formo, reference al franca matematikisto *Olinde Rodrigues*) : 

{\displaystyle P\_{n}={\frac {1}{2^{n}n!}}{\frac {d^{n}}{dx^{n}}}(x^{2}-1)^{n}\quad (n=0,1,\ldots )}
aŭ en publika formo:

{\displaystyle P\_{n}(x)={\frac {1}{2^{n}}}\sum \_{i=0}^{[{\frac {n}{2}}]}(-1)^{i}{n \choose i}{2n-2i \choose n}x^{n-2i}.}

Ekvacio de Legendre
-------------------

La **ekvacio de Legendre** estas la sekvanta: 
{\displaystyle {\frac {\textrm {d}}{{\textrm {d}}x}}[(1-x^{2}){\frac {{\textrm {d}}y}{{\textrm {d}}x}}]+n(n+1)y=0}

*Polinomo de Legendre* de grado *n* estas {\displaystyle P\_{n}} (pri ĉiu entjera nombro *n*), kiu estas solvo de la antaŭa ekvacio :

{\displaystyle {\frac {\textrm {d}}{{\textrm {d}}x}}[(1-x^{2}){\frac {{\textrm {d}}P\_{n}(x)}{{\textrm {d}}x}}]+n(n+1)P\_{n}(x)=0,\qquad P\_{n}(1)=1.}

Oni povas konsideri {\displaystyle P\_{n}=P\_{n}^{(0,0)}}, kiam {\displaystyle P\_{n}^{(\alpha ,\beta )}} indikas polinomon de Jacobi kun indico *n* ligita al parametroj α kaj β.

La ĉisupra ekvacio estas ligita al laplaca ekvacio {\displaystyle \Delta \psi \ =\ 0}, kiam oni serĉas ties solvoj kaj kiam ĝi estas skribita en sferaj koordinatoj;
ekzemple pri elektrostatika problemo, kie la ŝarga denseco estas nula aŭ en vakuo.

Genera funkcio
--------------

**Polinomoj de Legendre** estas koeficientojn en serio de Maclaurin de funkcio 
{\displaystyle G(x,t)=(1-2xt+t^{2})^{-1/2}},

do estas formulo:

{\displaystyle G(x,t)=(1-2xt+t^{2})^{-1/2}=\sum \_{l=0}^{\infty }P\_{l}(x)t^{l}}

Atributoj de polinomoj
----------------------

* rikura formulo: {\displaystyle P\_{n+1}(x)={\frac {2n+1}{n+1}}xP\_{n}(x)-{\frac {n}{n+1}}P\_{n-1}(x)\quad (n=1,2,\ldots )}
* orteco en intervalo [-1,1]: {\displaystyle \langle P\_{m},P\_{n}\rangle =\int \_{-1}^{1}P\_{m}(x)P\_{n}(x)\,\mathrm {d} x=0\qquad \mathrm {pour} \qquad m\neq n}

Ekzemploj de polinomoj
----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| **n** | {\displaystyle P\_{n}(x)\,} |
| 0 | {\displaystyle 1\,} |
| 1 | {\displaystyle x\,} |
| 2 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{2}}\end{matrix}}(3x^{2}-1)\,} |
| 3 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{2}}\end{matrix}}(5x^{3}-3x)\,} |
| 4 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{8}}\end{matrix}}(35x^{4}-30x^{2}+3)\,} |
| 5 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{8}}\end{matrix}}(63x^{5}-70x^{3}+15x)\,} |
| 6 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{16}}\end{matrix}}(231x^{6}-315x^{4}+105x^{2}-5)\,} |
| 7 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{16}}\end{matrix}}(429x^{7}-693x^{5}+315x^{3}-35x)\,} |
| 8 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{128}}\end{matrix}}(6435x^{8}-12012x^{6}+6930x^{4}-1260x^{2}+35)\,} |
| 9 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{128}}\end{matrix}}(12155x^{9}-25740x^{7}+18018x^{5}-4620x^{3}+315x)\,} |
| 10 | {\displaystyle {\begin{matrix}{\frac {1}{256}}\end{matrix}}(46189x^{10}-109395x^{8}+90090x^{6}-30030x^{4}+3465x^{2}-63)\,} |

Skemoj
------

Vidu ankaŭ
----------

* Akompanaj funkcioj de Legendre
**Pietro TORRIGIANO**, ankaŭ: *Pietro Torrigiani* aŭ *Pietro Torrisano* (naskiĝis la 24-an de novembro 1472 en Florenco, mortis en aŭgusto 1528 en Sevilla) estis florenca renesanca skulptisto.

Vivo
----

Torrigiano laboris por la Borgia-familio en Romo (1493), en Bologna kaj Siena. Li migris en 1509 al Antverpeno, kie laboris por Margareta de Aŭstrio. Li plumigris en 1510 en Anglion, kie li verkis la tombon de Henriko la 7-a kaj lia edzino Elizabeta de Jorko en la Abatejo Westminster (1512-18). Liaj bronzaj kaj marmoraj statuoj estas la unuaj aŭtentikaj ekzempleroj de la itala renesanca arto en Anglio. 

Li vizitis en 1519 Florencon, sed reveturis al Anglio, poste al Hispanio, kie li laboris en Sevilla. Tie arestis lin la inkvizicio kaj li estis akuzita pro herezo. Li mortis en la prizono.

Trivialaĵo
----------

Kiam Mikelanĝelo estis knabo, Pietro Torrigiano batis lian nazon per pugno tiel forte, ke ĝi rompiĝis kaj Mikelanĝelo portis ties rezulton dum la tuta vivo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 200904
* GND: 119504855
* LCCN: nr89014847
* VIAF: 47573315
* ISNI: 0000 0000 6636 7930
* ULAN: 500017371
* RKD: 77956
* BNE: XX1378026
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Polioptiledoj** |
| --- |
|  |
| Polioptila californica*Polioptila californica* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Polioptilidae**Baird, 1858 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| *MicrobatesRamphocaenusPolioptila* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Polioptiledoj  |

 |
| v • d • r |

La **Polioptiledoj** (*Polioptilidae*) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj. En tiu familio estas tri genroj kaj 15 specioj.

Polioptiledoj disvastiĝis en Nordameriko, Mezameriko kaj Sudameriko kaj loĝas prefere en arbaraj regionoj, arbaroj, maĉoj, aŭ ankaŭ en loĝataj regionoj. La plej multaj specioj vivas en la tropikaj kaj subtropikaj regionoj en Sudameriko kaj estas nemigrantaj birdoj. Specioj, kiuj en Nordameriko havas siajn kovoregionojn, migras en vintro al Sudameriko, do estas migrantaj birdoj.

La malgrandaj birdoj estas parencaj kun la Silvioj. Je sia blugriza ĝis blanka plumaro preskaŭ ne distingiĝas maskloj kaj inoj. Ili disponas pri pinta beko kaj nutras sin precipe per insektoj, larvoj kaj araneoj, kiujn ili serĉas en la arboj kaj arbustoj. La pelvetoformajn nestojn, konsistantajn el plantofibroj kaj arboŝeloj kaj pufitajn per greso kaj plumoj, ili konstruas en arbustoj kaj arboj. La ovaro konsistas el tri ĝis ses ovoj.

genroj kaj specioj
------------------

* Mikrobatoj *Microbates*
	+ *Microbates cinereiventris*
	+ *Microbates collaris*
* Ramfocenoj *Ramphocaenus*
	+ *Ramphocaenus melanurus*
* Polioptiloj *Polioptila*
	+ *Polioptila caerulea*
	+ *Polioptila guianensis*
	+ *Polioptila schistaceigula*
	+ *Polioptila lembeyei*
	+ *Polioptila dumicola*
	+ *Polioptila lactea*
	+ *Polioptila californica*
	+ *Polioptila plumbea*
	+ *Polioptila melanura*
	+ *Polioptila nigriceps'*
	+ *Polioptila albiloris*
	+ *Polioptila maranonica*

Referencoj
----------

1. ↑   Kaliforniaj ĉaparalo kaj duonarbaroj