Ŝ ŝ
**Ŝ**, minuskle **ŝ**, estas la 23-a litero de la Esperanta alfabeto. Ĝi havas sonon *senvoĉan frotan postalveolan* (estas *senvoĉa frikativa palatalveolaro*), kiun IFA-alfabete oni skribas [ʃ]. La nomo de la litero estas "ŝo".

Laŭ la normo ISO 9 (= GOST 7.79 sistemo A) la litero ŝ estas uzata ankaŭ por transdoni latinlitere la cirilan literon Щ. En Esperanto la literon Щ oni plej ofte transdonas per ŝĉ (el la rusa aŭ ukraina) aŭ ŝt (el la bulgara).

Ŝ estas invento de Zamenhof, modifo de S. Ĝi similas la literon š uzatan en kelkaj lingvoj konataj de Zamenhof, sed havas formon propran al Esperanto, kaj tiel "neŭtralan". Laŭ la Fundamento de Esperanto oni povas skribi la duliteraĵon *sh* anstataŭ la litero *ŝ*, kiam oni ne povas, pro teknika kialo, uzi la ĝustan literon. La nomo de la signo aldonita al *s* por transformi ĝin al *ŝ* estas, en ordinara Esperanto, *ĉapelo*, sed ĝi povas esti nomata ankaŭ *cirkumflekso*.

La ĉi-suba listo montras literojn, literduopojn kaj litertriopojn, kiuj reprezentas similan sonon en aliaj lingvoj. La sonoj ne nepre estas tute samaj, sed multaj parolantoj sentas ilin samaj kiel la esperantan [ŝ]. En lingvoj, kies skribo estas neregula el la vidpunkto de parolsonoj, ekz. la angla kaj franca, la listo montras tipan skribmanieron, sed la montritaj literoj aŭ literkombinoj ne nepre *ĉiam* reprezentas la sonon [ŝ], kaj tiun povas reprezenti ankaŭ aliaj literoj.

* sh angle
* sh kaj x en latinlitera pinjina skribo de la ĉina
* x eŭske, portugale kaj katalune
* ch france kaj portugale
* sch germane
* sj nederlande
* sc (antaŭ i, e) kaj sci (antaŭ a, o, u) itale
* s hungare
* s (antaŭ i) kaj sy (antaŭ a, e, o, u) en latinlitera Kunrei-transskribo de la japana
* sh en latinlitera Hepburn-transskribo de la japana
* sz pole
* ch kaj x portugale
* š en latinliteraj slavaj lingvoj (krom la pola) kaj en la latva kaj litova
* ş turke
* ș rumane (iam anstataŭigata per ş)
* ш (en la cirila alfabeto)
* שׁ (en la hebrea alfabeto)
* შ (en la kartvela alfabeto)
* ش (en la araba alfabeto)

Surogataj skribosistemoj
------------------------

Kiel surogata skribosistemo, eblas eviti la ĉapelan signon en situacioj kiam uzo de la normala litero ĝ teknike problemas (historie en nacilingvaj tajpiloj aŭ en telegramoj, moderne ekzemple en poŝtelefonaj mesaĝetoj aŭ iuj retpoŝtaj programoj): tradicia helpa kodo en Esperanto estas la h-sistemo, do reprezentigo de la litero per kombino "sh", kvankam en la 20-a jarcento pli kaj pli uziĝis la x-sistemo, do reprezentigo de la litero per kombino "sx" (avantaĝa por aŭtomata anstataŭigo per la vera ĉapelita litero). Aliaj sistemoj malpli ofte uzatas: el ili menciindas la uzo de la kombinoj sˆ kaj s'.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLatina alfabeto |
| --- |
| Bazaj literoj | Aa  •  Bb  •  Cc  •  Dd  •  Ee  •  Ff  •  Gg  •  Hh  •  Ii  •  Jj  •  Kk  •  Ll  •  Mm  •  Nn  •  Oo  •  Pp  •  Qq  •  Rr  •  Ss  •  Tt  •  Uu  •  Vv  •  Ww  •  Xx  •  Yy  •  Zz |
| Diakritaj signoj | Àà  •  Áá  •  Ââ  •  Ää  •  Ãã  •  Āā  •  Ąą  •  Ăă  •  Çç  •  Ĉĉ  •  Čč  •  Ćć  •  Ðđ  •  Ďď  •  Èè  •  Éé  •  Êê  •  Ëë  •  Ęę  •  Ēē  •  Ĕĕ  •  Ėė  •  Ěě  •  Ĝĝ  •  Ğğ  •  Ġġ  •  Ģģ  •  Ĥĥ  •  Ħħ  •  Ìì  •  Íí  •  Îî  •  Ïï  •  Įį  •  Ĩĩ  •  Īī  •  Ĭĭ  •  Ĵĵ  •  Ķķ  •  Ĺĺ  •  Ļļ  •  Ľľ  •  Ŀŀ  •  Łł  •  Ññ  •  Ńń  •  Ņņ  •  Ňň  •  Òò  •  Óó  •  Ôô  •  Öö  •  Õõ  •  Őő  •  Ǫǫ  •  Ōō  •  Ŏŏ  •  Ơơ  •  Ŕŕ  •  Ŗŗ  •  Řř  •  Śś  •  Ŝŝ  •  Şş  •  Șș  •  Šš  •  Țț  •  Ťť  •  Ŧŧ  •  Ţţ  •  Țț  •  Ùù  •  Úú  •  Ûû  •  Üü  •  Ũũ  •  Ūū  •  Ŭŭ  •  Ųų  •  Ůů  •  Űű  •  Ưư  •  Ŵŵ  •  Ýý  •  Ŷŷ  •  Ÿÿ  •  Źź  •  Žž  •  Żż |
| Aldonaj literoj | Ǎǎ  •  Ȁȁ  •  Ȃȃ  •  Ææ  •  Ǽǽ  •  Ǣǣ  •  Åå  •  Ꞛꞛ  •  Ċċ  •  Ðð  •  Ǳǲǳ  •  Ǆǅǆ  •  Ɛɛ  •  Ʒʒ  •  Ǯǯ  •  Ȅȅ  •  Ȇȇ  •  Əə  •  Ȝȝ  •  Ǥǥ  •  Ǧǧ  •  Ƣƣ  •  Ƕƕ  •  Ĳĳ  •  Ǐǐ  •  Iı  •  İi  •  Ȉȉ  •  Ȋȋ  •  Ǩǩ  •  ĸ  •  Ǉǈǉ  •  LLll  •  ĿLŀl  •  Ǌǋǌ  •  Ŋŋ  •  Œœ  •  Øø  •  Ǿǿ  •  Ǒǒ  •  Ȍȍ  •  Ȏȏ  •  Ɔɔ  •  Ȣȣ  •  Ꞝꞝ  •  Ȑȑ  •  Ȓȓ  •  ſ  •  ẞß  •  Ʃʃ  •  Þþ  •  Ǔǔ  •  Ȕȕ  •  Ȗȗ  •  Ꞟꞟ  •  Ƿƿ  •  Ƶƶ |
| Se vi havas problemojn pri montrado de literoj, bonvolu legi Helpo:Unikodo. |

 |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ŝ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)