recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Schul-strato en Vacha: maldekstre troviĝis la sinagogo, dekstre staras la Vitus-bazlernejo kun kela mikveo
La **Sinagogo de Vacha** (germane: *Synagoge Vacha*) troviĝis en Vacha, Germanujo.

Komunumo juda
-------------

Juda komunumo *(kehilla)* jam pro la jaro 1323 atesteblas. Ĝi ekzistis ĝis 1349. Verŝajne jam tiam oni havis kaj sinagogon kaj mikveon. Ĉirkaŭ la jaro 1630 vivis dek judaj familioj enurbe, en 1652 ankoraŭ unusola. En 1777 iĝis vera, organizita komunumo fidelulara kiu daŭris ĝis 1938. En la 21.8.1903 la lastaj anoj de la malfondita komunumo kulta de Völkershausen aliĝis al la vacha-a fratio.

Sinagogo
--------

Sinagogo starigitis eble en 1786 kune kun la juda lernejo ĉe la strato Schulstraße 22-24. Ĝi pligrandiĝis post kresko fidelulara. La interno forigitis en la 10.10.1938 kaj la ejo venditis al la municipo. En junio 1948 redonitis la tuto al la juda landa komunumo de Turingio. Ties manaĝeroj vendis la posedaĵon en la 1954-a jaro al privatulo; ĝi malkonstruitis kaj parte la grundo servis kiel placo por novaj surkonstruadoj.

Memoroj
-------

Dum restaŭradlaboroj en 1998 malkonvritis en kontraŭa ejo ŝajne private uzita, rita banejo. Oni do muntis tie (ĉe la nuna Vitus-lernejo) memorigtabulo kiu rakontas kaj pri la sinagogo kaj pri la mikveo. Sur la parte konserviĝinta juda tombejo senvualigis en la 17.11.1998 memorsthono. En novembro 2013 la urba konsilantaro de Vacha jesis la meton de stumbligaj ŝtonetoj por forpelitaj/murditaj judaj samurbanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juda vivo en Turingio
* Informoj ĉe alemannia-judaica.de

Notoj
-----

1. ↑  "Vacha erinnert an jüdisches Leben"

50.827527610.0224369Koordinatoj: 50° 49′ 39″ N, 10° 1′ 21″ O (mapo)
1 – geosinkrona orbito, 2 – masocentro por la lifto, 3 – kontraŭpezo, 4 – kablo, 5 – gondolo, 6 – Tero**Kosmolifto** estas ideo pri tipo de lifto, komenciĝonte sur la Tero kaj etendiĝonta, kundukonta trans la teran atmosferon, en la kosmon.

La ideo pri kosmolifto aperis unuafoje en 1895, kiam la rusa kosmopioniro Konstantin Ciolkovskij, inspirita de la Eiffel-turo, proponis konstrui turon, kiu etendiĝas direkte en la kosmon. Li imagis, ke lifto per kablo liveras aĵojn direkte en la geostacionaran orbiton. Pli poste oni proponis subetendigon de kablo el satelito, staranta sur geostacionara orbito. Tiukaze la kosmolifta kablo devus longi ĉ. 36.000 km kaj elteni grandajn tir-fortojn. Por akiri eĉ kontraŭforton (pro gravita pezo de la kablo), oni planas plilongigi la kablon eĉ plu en la kosmon.

Aktuale taŭgas por kablomaterialo nur la karbonaj nanotuboj. La NASA apogas la diversajn tiutemajn esplorojn per pli ol duonmiliono da dolaroj. Oni antaŭvidas la realigeblecon de la planoj en ĉ. 2020.

Pli reala koncepto estas la propono de Jerome Pearson. Li volas establi kosmolifton sur la Luno. Pro la sesona gravito (rilate al la Tero), la kablo estus pli mallonga kaj malpli fortostreĉita. Li kalkulas pezon de la kablo je nur 7t, kiun povus eĉ unu raketo alporti. (Jerome Pearson estas gvidanto de firmao *Star Technology and Research, Inc.*, sur kies retpaĝo  oni povas plu informiĝi. La esplorojn apogas la NASA per 75.000 USD.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kosmolifto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Space Elevator Website Arkivigite je 2003-09-20 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

John Dunstaple havis rilatojn kun Abatejo de St Albans, Hertfordshire.
**John Dunstaple** (aŭ **Dunstable**; ĉ. 1390 – 24-a de decembro 1453) estis angla komponisto, kies muziko helpis enigi la transiron de la mezepoko al la muziko de la Renasko. La ĉefa propagandanto de la stilo *Contenance angloise* (Ŝablono:Lit), Dunstaple estis la ĉefkomponisto de sia epoko, kaj ofte estas kuniĝinta kun William Byrd kaj Henry Purcell kiel la plej gravaj muzikkomponistoj de Anglio. Lia stilo havis grandan influancon sur la postan muzikon de kontinenta Eŭropo, inspirante komponistojn kiel Du Fay, Binchois, Ockeghem kaj Busnois.

Informoj pri la vivo de Dunstaple estas ĉefe neekzistantaj aŭ spekulaj, kun la sola certa dato de lia agado estanta lia morto je Vespero de Kristnasko de 1453. Verŝajne naskiĝinta en Dunstable en Bedfordshire dum la malfrua 14-a jarcento, Dunstaple estis asociita kun Humphrey, Duko de Gloucester kaj Joan of Navarre, kaj, per ili, kun Abatejo de St Albans. Alia grava patro estis John, Duko de Bedford, kun kiu Dunstaple eble vojaĝis al Francio.

La restanta muziko de Dunstaple estas ekskluzive vokala, kaj oftajte uzas isoritmion, dum pionirante la elstaran uzon de harmonioj kun triakordoj kaj sesakordoj.

1. ↑  *Britannica* 2021.
2. 1 2  Nagley & Milsom 2011.
3. ↑  Bent 1981, p. 1.
emblemo taggazeta
**Freies Wort** estas la plej granda regiona taggazeto en suda Turingio. Inkluzive de la *Meininger Tageblatt*, la ĵurnalo havas eldonkvanton de 80.000.

Historio dum GDR
----------------

La gazeto estis fondita kiel organo de la partio SED en la sektoro Suhl. Ĝi estis establita kiel *Das Freie Wort* la 15-an de aŭgusto 1952 kun eldonkvanto de 157.400 kaj estis la plej malgranda SED-kontrolita gazeto kun tiutempe ok filiaj redakcioj. La gazeto ricevis la nomon *Freies Wort* la 9-an de marto 1956.

Post la ŝanĝiĝoj politikaj
--------------------------

Post la germania reunuiĝo, la gazeto estis privatigita en 1991 kaj vendita al *Süddeutscher Verlag* (Munĥeno) - kiu nun tenas 70% - kaj al *Deutsche Druck- und Verlagsgesellschaft* - posedata fare de la partio SPD, kiu tenas 30%. La ĉefredaktisto estas Herbert Wessels (ekde 2009), vicĉefredaktisto Markus Ermert (ekde 2002).

Regionaj eldonoj (de 2013)
--------------------------

* Suhl 9895
* Zella-Mehlis
* Ilmenau 7514
* Sonneberg 7929
* Distrikto Hildburghausen 11.339
* Schmalkalden 10.907
* Bad Salzungen 14.667

Superregionaj paĝoj
-------------------

Freies Wort kunlaboras kun la *Meininger Mediengesellschaft S.r.l.* kiu eldonas la *FW Meininger Tageblatt*: la du gazetoj dividas artikolojn kaj foje tutajn paĝojn.

Kune kun la gazetoj *Neue Presse* (Distrikto Coburg), *Südthüringer Zeitung* (Bad Salzungen) kaj *Frankenpost* (Distrikto Hof) ĝi formas la regionan gazetargrupon *Regionalzeitungsgruppe Hof/Coburg/Suhl* funkciigitan fare de la societo eldoneja *Süddeutscher Verlag*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Reta eldono.
* Informoj pri kunlaborado superregiona.
Liniotirilo.
La **liniotirilo** estas instrumento de desegno por streki, per inko aŭ likva farbo, rektajn aŭ kurvajn strekojn kun konstanta larĝeco mane aĝustigebla.

Ĝi estas konsistigita per du metalaj paralelaj branĉoj, kies formoj estas pintoformaj, plataj sur iliaj internaj edroj. La supera pinto estas flekseble ligata al la tenilo. Sur iuj modeloj la suba rigida pinto povas svingi por faciligi la purigadon inter du uzadoj. La du pintoj konsistigas bekon kies larĝeco estas aĝustigebla per ŝraŭbo. La tenilo povas esti faritaj el ligno, plastaĵo aŭ metalo, foje el osto aŭ eburo en la malnovaj instrumentoj.

Turnante la adĝustigan ŝraŭbon, oni mallarĝigas aŭ plilarĝigas la bekon, tiel ĉi oni fiksas la dikecon de la dezirata streko. Oni metas inkon aŭ farbon inter la braĉojn de la beko per gutigilo, injektilo aŭ specialaj rezervujoj. La plej ofte oni uzas la liniotirilon sekvante liniilon, ortilon aŭ kun cirkelo, stangocirkelo, kurbogvidilo, sed iuj desegnistoj uzas ĝin sen gvidilo. 

La liniotirilo estas uzita en tekniko, en arkitekturo kaj en ĉiuj artaj desegnaj fakoj kie la larĝeco de la streko bezonas precizecon.

En la kampoj teknikaj la liniotirilo estis anstataŭita de plumfontoj kun tubaj pintoj kaj nun de la cifereca desegnado. Sed en la artaj kampoj ĝi povas ankoraŭ tre efike utili.

LinioTirilo0001


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842734
 |
Fungo
**Fungoscienco** aŭ **fungologio**,, antaŭe ĝis 2020 alternative ankaŭ (sed nun evitinde) **mikologio** kaj **micetologio**, estas scienco pri fungoj, pri ilia taksonomio, morfologio, biologio, fiziologio, biogeografio, ilia rolo en la naturo kaj en la vivo de homoj.

Charles de l'Écluse, "Rariorum plantarum historia : Fungorum in Pannoniis observatorum brevia historia" (1601). En tiu libro aperis bildoj de 117 fungoj el okcidenta Hungario. La fungosciencisto Jean-Jacques Paulet proponis en 1795 la nomon «mikologio» (france *mycologie*), oni favoris ĉi-tiun nomon kontraŭ «fungologio» (france *fungologie*).

Fitopatologio estas grava fako de fungoscienco. Jam en la notoj de antikvaj popoloj (asiroj, babilonianoj, grekoj) kaj en skriboj de la judoj aperas mencio de malsaniĝo de plantoj, ĉefe de cerealoj. Ili tiam ne konis la fungon mem kiel damaĝulon, sed mallaŭdis la pli superajn fortojn, parte la malfavoran veteron.

19a Jarcento
------------

Christian Hendrik Persoon (1761–1836), Lewis David von Schweinitz (1780–1834), Elias Magnus Fries (1794–1878) kaj Harald Othmar Lenz estis patroj de la nova fungoscienco.

Aliaj sciencistoj estis :

* Samuel Frederick Gray - Taksonomio
* Petter Adolph Karsten
* Joseph-Henri Léveillé - Taksonomio
* Lucien Quélet - Taksonomio
* Paul Kummer - Taksonomio
* Narcisse Théophile Patouillard - Taksonomio
* Edmond Tulasne - rusto-, karbo-, askofungoj
* Julius Oscar Brefeld
* Miles Joseph Berkeley - Biologio kaj ekologio
* Anton de Bary
* Pier Andrea Saccardo - Taksonomio

La verko de Anton de Bary *Morphologie und Physiologie der Pilze, Flechten und Myxomyceten* (1866) estas certe la unua libro de fungoscienco.

Fungoscienco de la 19a jarcento rolis grave en la institucio de la sciencaj nomoj.

20a Jarcento
------------

Gravaj fungistoj estis:

* William Alphonso Murrill
* Hans Kniep
* Ernst Gäumann
* Rolf Singer
* Gustav Gassner
* Hans Burgeff - Mykorrhiza ĉe la Orchidaceae kaj la Ericaceae
* Roger Heim
* Kumagusu Minakata
* David Aurora

Dum la 20a jarcento, la studoj de la formoj de la askofruktoj, de la sporoj, la formado de la konidio kaj finfine DNA kriterioj (kun la inventaĵo de la PĈR) ebligis novan taksonomion.

21-a jarcento
-------------

En 2007, Hibbett kaj 66 aŭtoroj interalie Klaŭdo Roux  priskribis novan konsentan taksonomion.

Fontoj
------

Germana kaj franca vikipedio

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  artikolo *fungologio* en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio; en la unua eldono de 1970 sur paĝo 325
2. ↑  artikolo *mikologio* en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio; en la unua eldono de 1970 sur paĝo 694, ankoraŭ ne nomata evitinda
3. ↑  artikolo *micetologio* en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio; en la unua eldono de 1970 sur paĝo 693, ankoraŭ ne nomata evitinda formo
4. ↑  A higher-level phylogenetic classification of the Fungi. In: Mycological research III 509-547

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Fungoscienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sinapo** |
| --- |
|  |
| Blanka sinapo Sinapis arvensisBlanka sinapo *Sinapis arvensis* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Brasikaloj *Brassicales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Brasikacoj *Brassicaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Sinapo** *Sinapis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sinapo  |

 |
| v • d • r |

**Sinapo** (*Sinapis*) estas genro de plantoj, kiu botanike apartenas al la familio Brasikacoj.

En la kuirarto oni uzas semojn de la planto. Sinapo fajnigas ĉefe marinaĵojn, saŭcojn kaj mustardon. Sed por fabriki mustardon, oni uzas precipe aligenrajn speciojn *Brassica nigra* kaj *Brassica juncea*.

Sinapo estas proksima parenco de brasiko (*Brassica*). Sinapoj estas unu aŭ plurjaraj herboj kun flavaj odoraj floroj kaj kun silikvoj, unuope havantaj konusan aŭ pli malpli platan bekon.

El la blanka sinapo (*Sinapis alba*) oni faras mustardon

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  NPIV 2005

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Aerpanoramo de Raĝŝaho

**Raĝŝaho** (bengale রাজশাহী, angle *Rajshahi*, historie *Rampur Boalia*, moknome *Silkurbo*) estas signifa universitata urbego, metropolo en Bangladeŝo. Ĝi estas ĉefurboj de la Raĝŝaho (regiono) kaj la samnoma distrikto.

Riverborda panoramo pri Raĝŝaho
Mapo pri Bagladeŝo, kie estas videbla Raĝŝaho kiel Rajshahi en la okcidenta landoparto
Strato en Raĝŝaho

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 763,952 ( en 2011)
* Areo: 97 km²
* Supermara alteco: 18 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: 0721
* Poŝtkodo: 6000, 6100, 6203
* 24° 22′ 00″ N 88° 36′ 00″ O﻿ / ﻿24.36667 °N, 88.60000 °O﻿ / 24.36667; 88.60000 (mapo)

Geografio
---------

Raĝŝaho situas sur ebenaĵo ĉe limo de Barato laŭ rivero Padmo aŭ Gango. Dako troviĝas je 192 km .

Historio
--------

Amastombo ene de la universitata kampuso de Raĝŝaho
Centra moskeo en Raĝŝaho
La fondo de Raĝŝaho datiĝas al 1634. La administra distrikto estis establita en 1772 kaj la municipo en 1876. Raĝŝaho estis dominita fare de diversaj maharaĝoj. En la 18-a jarcento nederlandanoj havis la regionon, poste britoj alvenis. La urbo origine estis centro de la silkoproduktado. En 1897 granda sismo okazis. La liberiĝo-sendependiĝo okazis en 1971 post signifaj bataloj ankaŭ ĉe tiu urbo. Raĝŝaho akiris grandurban statuson en 1991. La metropolo estas hodiaŭ grava administra, instrua, kultura kaj komerca centro en Bangladeŝo. Universitatoj estis fonditaj en 1953 kaj 1986.

Ekonomio
--------

Produktado de silkoj okazas en aparta industria zono. La ceteraj industriaj produktoj ne estas gravaj (jutoj, tekstiloj, sukeroj, medikamentoj. En la apudaĵo la agrikulturaj produktoj estas rizoj, tritikoj, terpomoj.

Trafiko
-------

Raĝŝaho estas bone ligitaj voje kaj rele. La rivero estas navigebla, ankaŭ flughaveno funkcias. En la metropolo ekzistas amaso da rikiŝoj, nun plej ofte aŭtorikiŝoj.

Klimato
-------

Raĝŝaho havas tropikan klimaton kun musonoj. La varma sezono komenciĝas frue en marto kaj daŭras al mezo de julio. La averaĝa temperaturo estas 26 °C, tio varias inter 20-45 °C. Neniam frostas. Jare pluvas averaĝe po 1419 mm. Inter majo-oktobro daŭras la pluvsezono, sed iomete pluvas ankaŭ en la ceteraj monatoj.

Hindua templo en Raĝŝaho

Vidindaĵoj
----------

* muzeo, la plej malnova de sia speco en Bangladeŝo
* bestoĝardeno
* amuzparko por geinfanoj

Ĝemelurboj
----------

* Norvegio Kristiansand, Norvegio (1979)

Fontoj
------

* 
* WikiTrans

* AmuzparkoAmuzparko
* Universitata konstruaĵoUniversitata konstruaĵo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609440
* GND: 4521213-2
* LCCN: n81071714
* VIAF: 155949213
 |
La **Sierra Nevada de Santa Marta** (*Neĝomonta Teritorio de Sankta Marta* aŭ *Neĝmontaro de Sankta-Marta*) estas izolata montaro aparta el Andoj kiu etendas tra norda Kolombio. Atingante altitudon de 5,700 metroj super marnivelo ĝuste je nur 42 km el la Kariba Marbordo, la Sierra Nevada estas la plej alta marborda teritorio de la mondo. La Sierra Nevada enhavas ĉirkaŭ 17,000 km² kaj servas kiel fonto de 36 riveroj. Ekzemple la rivero Cesar [seSAR] estas rivero kiu elfluas en la montoj de la Sierra Nevada de Santa Marta, en la municipo San Juan del Cesar, Departemento La Guajira.

Ties teritorio kovras la areojn de Magdalena, Cezaro kaj La Guajira nome 383 000 hektaroj. Ĝi estas loĝata de diversaj indiĝenaj kulturoj kiaj Kággaba (Kogi), Ijka (Arhuaco), Wiwa (Arzarios) kaj Kankuamo.

Montoj
------

* Monto Cristóbal Colón

Referencoj
----------

1. ↑  [*rompita ligilo*] Alirita la 4an de Februaro 2017.
2. ↑   Alirita la 4an de Februaro 2017.
3. ↑  [*rompita ligilo*] Alirita la 4an de Februaro 2017.
*Pan de Azúcar* (5120 m) en *Sierra Nevada del Cocuy*.
La **Sierra Nevada del Cocuy Chita aŭ Nacia Natura Parko Güicán** (aŭ **Sierra Nevada de Chita** aŭ **Sierra Nevada de Güicán**, hispane *Parque Natural Sierra Nevada del Cocuy Chita aŭ Güicán* estas nacia parko kaj serio de altaj teroj ene de la montaro Orienta Kordilero en Andoj de Kolombio.

*Sierra Nevada* signifas en la hispana *Neĝokovrita Montaro*.

Neĝopintoj
----------

La parka areo enhavas kelkajn altajn pintojn kovritaj je neĝo:

Pan de Azúcar (Sukerpano, 5120 m), Diamante (Diamanto, 4800 m), Púlpito del Diablo (Diabla Ambono, 5100 m), Toti (4800 m), Portales (4800 m), Cóncavo (5200 m), Concavito (5100 m), San Pablines Suda (5180 m) kaj Norda (5200 m), Ritacuba Blanco (5330 m), Picacho (5030 m), Puntiagudo (5200 m), Ritacuba Negro (5300 m), Castillo (5100 m), pinto sennoma (5000 m), Sirara (5200 m).

06° 26′ 00″ N 72° 17′ 00″ U﻿ / ﻿6.43333 °N, 72.28333 °U﻿ / 6.43333; -72.28333 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑  "El Cocuy Boyacá" Arkivigite je 2007-08-19 per la retarkivo Wayback Machine (Alirita la 6an de Januaro, 2008)
Loko de la komarko *Sierra de Albarracín* en la sudokcidento de Aragono.
La **Montaro de Albarracín** aŭ en hispana *Sierra de Albarracín* estas komarko de Aragono (Hispanio) en la sudokcidento de la provinco Teruelo. Ties ĉefurbo estas Albarracín.

Municipoj
---------

La komarko enhavas la jenajn 25 municipojn:

* Albarracín
* Bezas
* Bronchales
* Calomarde
* Frías de Albarracín
* Gea de Albarracín
* Griegos
* Guadalaviar
* Jabaloyas
* Monterde de Albarracín
* Moscardón
* Noguera de Albarracín
* Orihuela del Tremedal
* Pozondón
* Ródenas
* Royuela
* Rubiales
* Saldón
* Terriente
* Toril y Masegoso
* Torres de Albarracín
* Tramacastilla
* Valdecuenca
* El Vallecillo
* Villar del Cobo

Geografio
---------

Vidaĵo de Albarracín kaj ĝia murego.
Ĝi limas norde kun la komarko *Jiloca*, oriente kun Komunumo de Teruelo kaj okcidente kun la provincoj Gvadalaĥaro kaj Kvenko (Kastilio-Manĉo).

Temas pri montara komarko, kies ĉefa geografia elemento estas la montaro nomita *Sierra de Albarracín*.

Historio
--------

### La komarko kiel institucio

La leĝo de kreado de la komarko estas 1/2003 de la 11-a de februaro de 2003. Ĝi konstituiĝis en la 31-a de marto 2003. La kompetenco estis transpasataj en la 1-a de junio 2003.

Ekonomio
--------

La ekonomio de la komarko koncentriĝas ĉefe en la ĉefurbo, Albarracín, pro servoj, iom da industrio, komerco, turismo ktp. En la aliaj lokoj eltaras la brutobredado, ĉefe por la prilaborado de ŝinkoj kun deven-nomigo; kaj la agrikulturo, ĉefe de seka produktado.

Vidu ankaŭ
----------

* Provinco Teruelo

Referencoj
----------

1. ↑   Ley de creación de la comarca de la Sierra de Albarracín. Arkivita el la originalo je 2022-10-01. Alirita 2022-10-01.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sierra de Albarracín (komarko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797176
* VIAF: 241211294
 |
*Por la zodiaka signo ankaŭ nomita* Amforo*, vidu la paĝon Akvisto.*
Amforo bildigante Heraklon kaj Atenan.
**Amforo** estas alta botelego (kruĉo) kun mallarĝa kolo, du teniloj kaj plej ofte el argilo, sed ankaŭ el metalo, (bronzo, arĝento, oro).

Ĝi povas enteni 5 ĝis 50 litrojn da diversaj materialoj. La amforoj uzatis en la antikva epoko kiel deponaj kaj transportaj ujoj por (oliv)oleo kaj vino, sed ankaŭ por cindroj aŭ kiel elekta urno. Pro tio amforoj estis ĉefe produktitaj en la regionoj de la viteja kaj olivarba kultivado.

La amforoj gravas por la arkeologio, ĉar la formoj kaj surskriboj kaj K-14-analizo ebligas la eltrovon de la datoj.

La produkta centro estis la provinco de Sevilo en Hispanio ekde la antikva tempo. La pluevoluo de la amforoj – ekde la 15-a/16-a jc jam sen teniloj – sukcesigis trovi vojon en la novepokon. La amforojn pli kaj pli anstataŭis la bareloj ekde la 3-a jarcento p.K.

Speciala formo de amforo estis la *Panatenea amforo* kun nigrafiguraj pentraĵoj, kiuj estis faritaj por la atena *Panatenea festo* kaj – verŝajne pro kultaj kaŭzoj – restis ĉe tiu nigrafigura pentrado ankoraŭ dum jarcentoj (!) post eltrovo de ruĝfigura pentrado (kiu, negative, kovras la fonon per nigra glazuro kaj lasas al la figuroj la argilan koloron).

La amforo kiel romia mezurunuo estis 26,26 l.

Hodiaŭ oni produktas amforojn nur por ornamaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Testaccio
* Kruĉo
* Vazo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 13.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Amforo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Amforo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2007-06-09 per la retarkivo Wayback Machine?
* 
* Arkivigite je 2007-11-21 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 31916
* GND: 4001770-9
* LCCN: sh85004641
* BNF: 119439377
* NKC: ph629607
 |
**Murano** estas aro de kelkaj insuloj, kunligitaj per pontoj kaj situantaj nordoriente de Venecio en la samnoma laguno. Ĝi estas komplete kovrita de urba areo kaj havas proksimume 3.500 loĝantojn.

La insulo famiĝis pro la produktado de blovita vitro.
La vitro de Murano distingiĝas per brilaj koloroj, kiuj estis senrivalaj dum multaj jarcentoj.

Historio
--------

En Murano eksetlis romianoj, poste ekde la 6-a jarcento homoj el Altino kaj Oderzo. Komence la insularo prosperis pro fiŝista haveno, komerco kaj sal-produktado. Ekde la 11-a jarcento ĝia signifo malkreskis, ĉar multaj insulanoj translokiĝis al Dorsoduro. Samkiel Venecion la insularon regis tiel nomata Granda Konsilantaro, sed ekde la 13-a jarcento, la plej supran potencon havis komisiito (*podesta*) de Venecio. Kontraste al aliaj lagunaj insuloj Murano stampis proprajn monerojn.

En la jaro 1291, ĉiuj veneciaj vitristoj devis translokiĝi al Murano kun malpermeso forlasi ĝin. Tio okazis kaj pro timo pri incendioj kaj por protekti la sekreton de la vitro-kolorigo. En la sekva jarcento komencis produktado por eksporto kaj la insularo famiĝis (unue pro perloj kaj speguloj). Tiam oni inventis la Aventurinan vitron kaj Murano estis la ĉefa vitroliveranto de Eŭropo. Poste la insularo famiĝis pro siaj kandelingoj. Malgraŭ komencanta malkresko en la 18-a jarcento, ankoraŭ hodiaŭ la vitrofarado estas la ĉefa industria branĉo de Murano.

En la 15-a jarcento la insularo populariĝis kiel ripozloko de la venecianoj, pro kio ili tiam konstruis palacojn tie.

Ĝis la 19-a jarcento (kiam konstruiĝis pli da domoj) la kamparo de la insuloj estis konata pro ĝardenoj kun fruktarboj kaj legomoj.

Vidindaĵoj
----------

La plej konata Turisma celo sur la insuloj de Murano estas la preĝejo Sankta Maria kaj Sankta Donato, kiun famigis bizanca mozaikpavimo el la 12-a jarcento kaj la legendo, ke en ĝi troviĝas la ostoj de la drako, kiun mortbatis Sankta Donato. Pliaj altiraĵoj estas la preĝejo Martiro Sankta Petro kaj la Palaco de Mula. Kiu interesiĝas pri vitraĵoj, povas viziti la multajn vitro-metiejojn, kiuj plej ofte estas malfermaj al la publiko, kaj la vitromuzeon en la granda Giustiniana Palaco.

Famuloj
-------

* Francesco Maria Piave

* Murano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Murano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sintakso** estas parto de lingvoscienco kiu studas la manieron, laŭ kiu la vortoj estas grupigataj en la frazo. La frazo povas esti aŭ simpla (Paĉjo venis), kiu konsistas el unu propozicio, aŭ kompleksa (Paĉjo venis, kiam ni manĝis), kiu konsistas el du aŭ pluraj propozicioj. Ĉiu propozicio havas partojn nomatajn frazelementoj, kiuj povas esti strukturaj (subjekto, predikato, objekto, adjekto) aŭ karakterizaj (epiteto, suplemento). La grupiĝon de la karakterizaj frazelementoj (tre bela, bela knabino, knabino el Parizo) studas la vortsintakso, la rilatojn inter la strukturaj frazelementoj (Knabino skribas leteron) esploras la propozicio-sintakso, kaj pri la principoj de kunmetado de propozicioj en kompleksajn frazojn (Paĉjo venis hejmen kaj alportis libron, kiun la infanoj tiom deziris, ĉar ankaŭ aliaj iliaj geamikoj havis ĝin) instruas la frazosintakso.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** El morfologio ni scias, ke la vorto ordinare posedas kelkajn formojn, el kiuj unu estas aplikebla en ĉiu aparta okazo. Tiel nomataj sintaksaj formoj dependas de la kunteksto. Aliflanke, vortoj senformaj interligiĝas nur kun certaj kategorioj de kunformaj vortoj kaj havas difinitan rolon en interligo de tiuj kaj de propozicioj.  Manierojn de interligo de vortoj kaj de propozicioj esploras fako de la gramatiko, nomata sintakso. **"** |
| — Vladimir Varankin, 1929, Teorio de Esperanto, p. 55 |

 |

Fraza sintakso en Esperanto
---------------------------

Kiel en la rusa aŭ la latina, vortordo en Esperanto estas tre libera. La temo, verbo kaj kompletiga rekta objekto (kiun markas la akuzativa kazo) povas aperi en iu ajn ordo; la plej ofta ordo estas temo kun cirkonstanca kompletigo, sed la uzo de aliaj kondiĉoj estas ofta, precipe ĉe emfazo. Tamen, estas certaj reguloj kaj solidaj tendencoj:

* La difina artikolo estas lokata al la komenco de la nominala grupo.
* La adjektivo kutime antaŭiras la substantivon.
* La prepozicioj estas lokataj al la komenco de prepozicia grupo.
* La adverboj normale antaŭiras la frazon kiun ili modifas.

Vidu ankaŭ
----------

* Sintaksaj elementoj
* Genera sintakso
* Generativa lingvistiko
* Gramatiko
* Kazo post "kiel"
* Pasivaj participoj
Sierra de la Demanda, San Lorenzo fone.
La **Sierra de la Demanda**, aŭ **de Arandio**, estas montaro apartenanta al la Iberia Sistemo, situa en la provincoj Burgoso, Sorio kaj Rioĥo. 

Ĝi formas parton de la samnoma komarko. 

La plej alta pinto, en Rioĥo, estas San Lorenzo (2270 m.s.m.), sur kies deklivo estas la skiejo de Valdezcaray. La dua plej alta pinto (la plej alta pinto de la provinco Burgoso) estas San Millán (2132 m.s.m.). Sur ties suda deklivo estas la kvina plej alta pinto (la dua de Burgoso): Trigaza (2085 m.s.m.), kun la skiejo Valle del Sol, proksime al Pineda de la Sierra. 

Salas de los Infantes estas la ĉefa loĝkerno sude. Norde de la Sierra de la Demanda kaj en la provinco Burgoso la ĉefa kerno estas Belorado; en Rioĥo estas Ezcaray, Santo Domingo de la Calzada, Anguiano kaj San Millán de la Cogolla. La tuta "sierra" en sia suda deklivaro enhavas proksimume 9 500 loĝantojn, el kiuj 2051 loĝas en Salas de los Infantes.

Bibliografio
------------

* ROQUE ALONSO, M. Ángeles. "El vino y el agua: ritos de paisaje en la Sierra de la Demanda burgalesa". En: Etnografía y folklore en Castilla y León.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772971
* VIAF: 245833509
* SUDOC: 099073226
* BNF: 15505171q
* BNE: XX455210
 |
**Guy CHAMILLART**, naskiĝinta la 22-an de aŭgusto 1624 kaj mortinta la 19-an de septembro 1675 en Isigny-sur-Mer estis franca reĝa ŝtatoficisto.

Biografio
---------

Advokato ĉe la Parlamento, li aĉetis en decembro 1646 oficon de ĝenerala advokato de la reĝo ĉe la Granda konsilio. Ŝtatkonsilisto la 8-an de majo 1647, li sekve aĉetis el Louis Boucherat ceteran oficon de *maître des requêtes*.

En novembro 1661, li estis unu el la kvar membroj de la komisiono ŝarĝita de Jean-Baptiste Colbert pri la granda reformo de la reĝaj arbaroj (1661-1680).

Guy Chamillart anstataŭis Denis Talon kiel prokuroro okaze de la proceso de Nicolas Fouquet en decembro 1663. Li estis poste nomumita kiel intendanto de polico, justico kaj financoj de la ĝenerala provinco de Caen en decembro 1665, poste intendanto de la armeoj por la provinco Bretonio en 1675.

Li edziĝis la 6-an de februaro 1648 kun Catherine Compaing (mortinta la 17-an de novembro 1696), filino de Louis Compaing, eskviro, sinjoro de Lestang, kaj de Catherine Gourreau de la Proustière

Literaturo
----------

* Anette Smedley-Weill, *Les Intendants de Louis XIV*, Paris, Fayard, 1995, 369 p. (ISBN 2-213-59490-2), p. 42
* Emmanuel Pénicaut, *Faveur et pouvoir au tournant du Grand Siècle, Michel de Chamillart, ministre et secrétaire d'Etat de la Guerre de Louis XIV,* Ecole des chartes, 2004, p. 33-54.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840628
* GND: 1025839137
* VIAF: 264867951
* ISNI: 0000 0003 8256 918X
* SUDOC: 193880717
 |
Festhalo de Ilmenau (2006)
Flanka aspekto (2006)
La **Festhalo de Ilmenau** (germane: *Festhalle Ilmenau*) estas en 1937 konstruita, municipa multfunkcia okazigejo en Ilmenau, Germanujo.

Historio
--------

Planoj por starigo de festivalejo reiras ĝis la jaro 1931-a ne povante esti realigitaj pro la tiama malbonega ekonomia cirkonstancaro. Sed reprenitis tiaj ĉi ideoj en 1935 pro ke ja mankis en la urbo sufiĉe ampleksa ejo por teatraĵoj, koncertoj kaj aliaj pli grandaj spekteblaĵoj publikaj. En la 27.8.1936 faritis parolado prie. Post sekurigo de la financado la arĥitekto Ernst Flemming el Vajmaro komisiitis kaj plani kaj gvidi la konstruon. Kiel loko elektitis grundo ĉe la naĝejo ueste de la urbokerno.

En aŭgusto 1937 ekis la lignohakadlaboroj kaj ekradikigoj kaj en la 19.9.1937 estis la meto de la fundamenta ŝtono. Pro la dungo de 90 masonistoj kaj 20 ĉarpentistoj por skipoj tagaj-noktoj la domsupro-festo jam en la 4.2.1938. En la 6.7.1938 iĝis oficiala inaŭguro de la festohalo kun parka gastejo. Honoraj gastoj estis uloj anaj al NSDAP, politiko, ekonomio, armeo kaj publika administrado. La sumo de la kostoj estis de 840.000 markoj. Poste la halo utiligitis por ĉiaj ajn okazigotaĵoj regionaj kaj superregionaj. La gastejo ludonitis.

Dum la Dua mondmilito la komplekso transdonitis en 1942 al Wehrmacht funkcionte ĝis la armistico kiel lazareto. Tiam granda parto de la meblaro perdiĝis. Inter aprilo kaj julio 1945 anoj de la Usona Armeo uzis la tuton kiel manĝosalonon, kazinon kaj gastejon. Post foriro de la usonanoj kaj mallonga malprotektiĝo la domo elrabitis. Tamen jam en la 30.9.1945 estis la unua kunveno tie. En 1949 la tuto restaŭritis kaj iĝis disktrikta kulturodomo, kaj ĉi-funkcie centro de la politika kaj kultura vivo de la urbo kaj la ĉirkaŭantaj regionoj.

Novaj restaŭradoj kaj eĉ alikonstruetadoj estis en 1973 kaj 1985. La parka gastejo estis sub lupreno ĝis 1992.

Antaŭ Turniĝo okazis surloke en la 27.10.1989 la unua forumo de liberemaj engaĝiĝantoj kune kun partianoj de SED. La placo antaŭfesthala estis ejo de pluraj amasdemonstracioj por libereco kaj demokratio: tiam kalkulitis kelkfoje ne tute 25.000 partoprenantoj.

En 1994 la urba arĥiko, post reveno el la distriko, translokigitis en la kelajn ĉambrojn de la festohalo; ĝi ekfunkciis en la 19.4.1994. Samjare instalitis diskoteko ene. En la 14.12.1994 fajrego de la unuiĝejo inter gastejo kaj festohalo detruis multon. En majo 1995 la restaŭroj finiĝis. En 1998 renovigitis la tualetoj kaj rearanĝitis la placo antaŭa.

Ekde la 2.10.2013 memorigas onin informtabulo "Wir sind das Volk!" pri la tumultaj tempoj de la feliĉa forpelo de la komunismaj diktaturaj strukturoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Festhalo de Ilmenau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie sur la oficiala urba retpaĝaro Arkivigite je 2020-11-09 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-11-09. Alirita 2020-11-13.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Festhalle Ilmenau en la germana Vikipedio.*
La **itala liberiga milito** aŭ **rezistmilito** estis komplekso de armeaj operacioj kaj agoj de gerilo kondukita de la itala Kunbatalanta Armeo kaj de partizanaj brigadoj agantaj en la itala rezisto flanke de la Aliancanoj dum la kampanjo de Italio, por liberigi Italion de la okupo de la nazi-faŝismo dum la Dua Mondmilito.

La faŝisma Italio estis la ĉefa aliancano de la naziisma Germanio dum la Dua Mondmilito kaj tial ĝi partoprenis en la agresa kaj okupacia milito.

Post la disfalo de faŝismo kaj la subskribo de la armistico kun la Aliancanoj la 3-an de septembro 1943, Italio estis disa en du partoj: sude de Salerno estis la Aliancanoj kaj la registaro estis gvidata de la generalo Pietro Badoglio; norde estis la germanoj, kiuj reportis Benito Mussolini al la regado kun la Itala Socia Respubliko.

Precipe en centra-norda Italio la kontraŭfaŝismaj politikaj fortoj (komunistoj, socialistoj, demokratoj, kristandemokratoj, liberaluloj) komencis la Rezistadon sub la gvidado de la naciliberiga komitato (CLN).
Aliĝis al la [[itala rezistado|rezistado] precipe la junaj soldatoj kiuj estis farintaj dramajn spertojn en milito kaj kiuj rifuzis partopreni al la nova respubliko faŝista, kaj ankaŭ multaj civiluloj de ĉiu politika orientiĝo kaj de ĉiu socia klaso.

La partizanaj brigadoj agis precipe en la montoj sed ankaŭ en la urboj kun sabotadoj, atencoj, kontrolo de teritorioj, urba gerilo, disvastigo de kaŝa gazetaro kaj strikoj.

La nazi-faŝistoj efektivigis reprezaliojn kaj masakrojn kontraŭ la civila popolo.

En 1945, post la insurekcio de la grandaj urboj de la nordo, Italio estis liberigita, en multaj 
kazoj antaŭ la alveno de la aliancita armeo.

Bibliografio
------------

* Giorgio Bocca, Storia dell'Italia partigiana, Milano, Mondadori, 1995.
* James Edward Miller, Who chopped down that cherry tree? The Italian Resistance in history and politics, 1945-1998, in Journal of Modern Italian Studies, vol. 4, nº 1, 1999.
* Roberto Roggero, Oneri e onori: le verità militari e politiche della guerra di liberazione in Italia, Greco & Greco, 2006.
* Lutz Klinkhammer, L'occupazione tedesca in Italia. 1943-1945, Bollati Boringhieri, Torino 2007.
La arbaro sur la Duoninsulo Westerplatte, post la 7-taga batalo
La 1an de septemvbro 1939, frumatene je la horo 4:43 - La kirasita batalŝipo Schleswig Holstein atakas la Duoninsulon Westerplatte per peza artilerio/kanonoj, tiel komencis la Dua Mondmilito
**Sieĝo de Westerplatte** – defendo de Militista Stokejo Transŝarĝa (Wojskowa Składnica Tranzytowa) de garnizono (182 soldatoj, en tio 5 oficiroj kaj unu kuracisto) de Pola Militistaro sur la Duoninsulo Westerplatte en Gdansko dum la invado en Pollandon, daŭranta en la tagoj 1a–7a de septembro 1939. Ĝi estas foje konsiderata la unua batalo dum la Dua Mondmilito en Eŭropo.

La skizo de la defendo de pola militgarnizono Westerplatte en Gdansko kontraŭ la atakoj de miloj da germanaj soldatoj apogitaj de peza artilerio (i.a. haŭbizo-bombkanonoj, kalibro 220 mm), bombaviadiloj plonĝoflugaj Junkers Ju 87 kaj kirasita batalŝipo Schleswig-Holstein.

Defendo de Westerplatte
-----------------------

La garnizono de Westerplatte, kun la tasko defendi sin dum dekkelkaj horoj, sindefendis dum 7 tagoj. Dum la sieĝo estis engaĝitaj miloj de germanaj soldatoj apogitaj de peza artilerio (i.a. haŭbizo-bombkanonoj, kalibro 220 mm), bombaviadiloj plonĝoflugaj Junkers Ju 87 kaj kirasita batalŝipo Schleswig-Holstein. Germanaj militaj ŝipoj pripafis la terenon Westerplatte de la Golfo de Gdansko, tamen ili rezignis ĉar pafarmilaj kugloj transflugis la batalkampon.

Vidu ankaŭ
----------

* Henryk Sucharski, komandanto de la defendo
* Bombado de Wieluń

Interesaĵoj
-----------

* La 25-an de oktobro 1940 en konspira varsovia revuo "Walka" (Batalo) aperis anomine versaĵo de Konstanty Ildefons Gałczyński *Kanto pri la soldatoj de Westerplatte*, represata en konspira gazetaro kaj antologioj de poezio.
* Dum la 70-a datreveno de la militeksplodo prezidento de Pollando Lech Kaczyński en Westerplatte dum ĉeesto de Angela Merkel kaj Vladimir Putin en 2009 diris, ke *Oni ne povas cedi al imperiismo, ne povas cedi eĉ al novimperiismaj inklinoj* — kio okazis post la Rusa-kartvela milito kaj antaŭ katastrofo/akcidento de la pola registara aiadilo super Smolensk, kie inter ĉiuj 96 pasaĝeroj pereis 6 polaj generaloj.

Literaturo
----------

* Mariusz Wójtowicz-Podhorski: *Westerplatte 1939. Prawdziwa historia* (Vesterplatte. Vera historio). Gdańsk 2009. (ISBN 978-83-7237-208-6).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sieĝo de Westerplatte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vortal Westerplatte
* Westerplatte ankoraŭ defendas sin
Roterdama urbocentro post la bombardado. La tre damaĝita (nune restaŭrita) preĝejo de Sankta Laŭrenco staras kiel nura restanta konstruaĵo rememora de la roterdama mezepoka arkitekturo.
La Germana **Bombardado de Roterdamo**, konata ankaŭ kiel Roterdama *Blitz*, estis elaera bombardado de Roterdamo fare de la *Luftwaffe* la 14an de majo 1940, dum la germana invado de Nederlando en la Dua Mondmilito. La celo estis apogo al la germanaj trupoj kiuj luktas en la urbo, rompi la nederlandan rezistadon kaj devigi la nederlandanojn kapitulaci. Eĉ kvankam antaŭaj negocadoj rezultis en batalpaŭzo, la bombardado okazis tamen, en kondiĉoj kiuj restis polemikaj, detruis preskaŭ la tutan historian urbocentron, kaj mortigis preskaŭ 900 personojn kaj faris aliajn 85,000 aliajn semhejmulojn.

Nur la pli masivaj konstruaĵoj de urbodomo, poŝto, borso kaj preĝejo Sankta Laŭrenco restis, forte damaĝitaj.

La psikologia kaj fizika sukceso de la bombatako, el la Germanio vidpunkto, kondukis la *Oberkommando* de la *Luftwaffe* (OKL) minaci detruon de la urbo Utreĥto se la nederlanda registaro ne kapitulacis. La nederlandanoj kapitulacis frue la venontan matenon.

Sekvis kelkaj malpli grandaj aer-atakoj, ĉi foje de la Aliancanoj, en oktobro 1942 kaj marto 1943, antaŭ ol la germanoj en 1944 detruis grandajn partojn de la haveno.

Vidu ankaŭ
----------

* La detruita urbo

Notoj
-----

1. ↑   Hooton 2007, p. 52.
2. ↑  Ingrid Ostermann: Wiederaufbau Rottedam. Metamorphosen einer Stadt, Darmstadt 2004, p. 10 kaj sekvaj.

Bibliografio
------------

* Hooton, Edward (2007), *Luftwaffe at War; Blitzkrieg in the West*, London: Chevron/Ian Allan, ISBN 978-1-85780-272-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj de Roterdamo post la bombardado Arkivigite je 2007-02-02 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Bombardado de Roterdamo dum la Dua Mondmilito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
Mapo de la Bombardado de Ĉongĉingo fare de Japanio dum la Dua Mondmilito (Dua japana-ĉina milito).
mortintoj dum homamasa paniko dum Bombardado de Ĉongĉingo en 1941. Foto de Carl Mydans.
La **Bombardado de Ĉongĉingo** (en simpligita ĉina skribo: 重庆大轰炸; en tradicia ĉina skribo: 重慶大轟炸, en japana: 重慶爆撃, el 18a de februaro 1938 al 23a de aŭgusto 1943) estis parto de terorisma bomboperaco fare de la Imperia Japana Aerarmeo kaj de Imperia Japana Mararmeo sur la ĉina provizora ĉefurbo Ĉongĉingo, konsentita de la Imperia Generala Stabanaro, en la Pacifika Fronto dum la Dua Mondmilito.

Totalo de 268 aeratakoj estis faritaj kontraŭ Ĉongĉingo, pere de pli ol 11,500, ĉefe incendiigaj, bomboj. La celoj estis ple ofte loĝejaj areoj, negocareoj, lernejoj, hospitaloj kaj aliaj ne-militaj celoj. Tiu bombardado probable celis timigi la ĉinan registaron, aŭ kiel parto de la planita invado de Siĉuano.

La rezulto estis pli ol 10 000 civiluloj kiuj mortis, 18 600 konstruaĵoj kiuj estis detruitaj kaj multo de la urbocentro estis damaĝita; de la flanko de japanoj dekduoj da ĉasaviadiloj kaj bombaviadiloj estis forpafitaj.

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Bombardado de Ĉongĉingo dum la Dua Mondmilito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Soldato pafanta kontraŭ germanaj pozicioj dum la ofensivo de la 12a Korpuso norde de Sittard, 16a de januaro 1945
**Operaco Nigra Virkoko**, aŭ *Operaco Lagopo*, estis operaco por forigi germanajn trupojn el la Rurlanda Triangulo, formita de urboj Roermond kaj Sittard en Nederlando kaj Heinsberg en Germanio dum la luktado en la Okcidenta Fronto en la Dua Mondmilito. Ĝi estis plenumita de la Brita Dua Armeo inter la 14a kaj la 26a de januaro 1945. La celo estis forigi la Germanan 15an Armeon reen tra la riverojn Rur kaj Wurm kaj movi la frontolinion plie en Germanion. La operaco estis farita de la tri divizioj de la 12a Korpuso de la leŭtenant-generalo Neil Ritchie: nome la 7a Kirasdivizio (Major-Generalo Lewis Lyne), la 43a (Wessex) Infanteria Divizio (Major-Generalo Gwilym Ivor Thomas) kaj la 52a (Lowland) Infanteria Divizio (Major-Generalo Edmund Hakewill-Smith). La operaco, nomita laŭ la skota nigra masklo de lagopo, estis relative nekonata spite la samtempaj tre akraj bataloj okazintaj ĉe ĉiu vilaĝo kaj domaro ene de la Rurlanda Triangulo.

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Operaco Nigra Virkoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Nacia monumento sur la Dam en Amsterdamo
Ĉiujare estas en Nederlando je la *4-a de majo* la **Nacia Rememoro de la mortintoj**. Oni rememoras ĉiujn civilajn kaj armeajn personojn de Nederlando, kiuj kie ajn en la mondo pereis ekde la komenco de la Dua Mondmilito (la komenco estis por Nederlando je la 10-a de majo 1940) kaj dum militsituacioj kaj dum pacoperacoj.

Ĝis 1961 la rememoro nur rilatis al la nederlandaj viktimoj de la Dua Mondmilito. Ekde 1961 je la 4-a de majo ankaŭ viktimoj de aliaj armitaj konfliktoj estas rememorigitaj.

La rememoroj konsistas el solenaĵo, sekvata de la metado de florkronoj ĉe la nacia monumento sur la Dam en Amsterdamo de la reĝino kaj reprezentantoj de la nederlanda registaro, la armeo, rezistado kaj ĉiaj organizaĵoj kaj grupigoj en la socio. Je la oka en la vespero oni dum du minutoj silentas pro rememoro al tiuj kiuj dum aŭ pro la milito pereis. Je la 4-a de majo 1994 por la unua fojo la flagoj, kiuj antaŭe pendis duonstange, estis hisitaj dum la aŭdigo de la nacia himno Wilhelmus.

Ankaŭ sur aliaj lokoj en en Nederlando estas solenaĵoj kaj metadoj de floroj kaj florkronoj, kiel sur la Waalsdorpervlakte kaj centoj da aliaj lokoj kie estas tombejoj aŭ monumemtoj kiuj rememoras al la okupacio.

Unu tago pliposte, je la 5-a de majo oni festas la liberigon el la germana okupacio (1940-1945).

Vida ankaŭ
----------

Flagprotokolo

* Kategorio Rememoro de la mortintoj en Nederlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivereto **Merzalbe**, aŭnkaŭ nomata **Merzalb**, estas 12 km longa orografie dekstra alfluanto en okcidenta Palatinato en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato). Ĝia supra parto nomiĝas ankaŭ *Mühlgraben*.

Rivervojo
---------

La rivereto fontas meze de la Palatinata arbaro interla montoj Weißenberg kaj Eschkopf en alteco de apenaŭ 500 m. La fonto estas enmurigita kiel puto, nomata *Christel" puto. Sur sia vojo okcidenten la Merzalbe fluas tra la valosupre de la komunumo Leimen kaj poste tra la vilaĝo Merzalben. Post 12 km enfluas de dekstre apud* Riegelbrunnerhof*, domgrupeto ,kiu apartenas al la komunumo Münchweiler en la rivereton Rodalb. Tra la riveroj Schwarzbach, Blies, Saro kaj Mozelo la akvo de la Merzalbe atingas la Rejnon.*

Nomo
----

La nomo „Merzalbe" signifas „rojo de Maricho" venas supozeble de franka setlejo, kiu iam estis ĉi-tie. El la jaro 1237 ekzistas dokumento laŭ kiu grafo Friedrich la 3a de Leiningen ricevis la „Castrum Grebinstein" kun la vilaĝojn „Merichisalbin", „Rothalbin" kaj „Eiswilre".

Vidindaĵoj
----------

Burgo Gräfenstein supre de la valo de la rivereto Merzalbe
* **Burgo Gräfenstein** – la 80 oble 60 m granda Burgo Gräfenstein estas unu el la plej bone konservita kaj imponaj burgoj, kiun la Ŝtaŭfoj konstruigis en Palatinato. Ĝia ĉefa turo estas pro sia horizontala projekciaĵo unika.
* **Turista itinero** – paralele al la valo de la Merzalbe iras tra Merzalben kaj Leimen la Germana Ŝustrato, kiu estas parto de la germana-franca turistitinero

Referencoj
----------
Blazono de la Eklezio de Svedio
La **Eklezio de Svedio** (svede *Svenska kyrkan*) estas evangelia, luterana Eklezio en Svedio. Ĝi apartiĝis el la Katolika Eklezio en 1527 pro la protestanta Reformo, post asembleo (*Riksdag*) en Västerås. Ĝis la 19-a jarcento, neniu svedo rajtis forlasi la svedan eklezion.

La Eklezio de Svedio estis malnovtempe la oficiala ŝtateklezio. En la jaro 2000, ĝi definitive ĉesis ĉiujn rilatojn kun la sveda ŝtato. Multaj svedoj tamen restas membroj de la sveda Eklezio.

La ĉefepiskopo de la Eklezio de Svedio loĝas en Upsalo depost 1164.

Episkopujoj
-----------

La Eklezio de Svedio havas 13 episkopujojn (svede *stift*) kaj 14 episkopojn (inkluzive 1 ĉefepiskopo):

* Upsalo - 1 episkopo kaj 1 ĉefepiskopo
* Linköping
* Lund
* Skara
* Strängnäs
* Västerås
* Växjö
* Göteborg
* Karlstad
* Härnösand
* Luleå
* Visby
* Stokholmo

* Kategorio Eklezio de Svedio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222246
* GND: 117958-5
* LCCN: n79034436
* VIAF: 157043528
* ISNI: 0000 0004 0469 0870
* LIBRIS: 220127
* SUDOC: 034227067
* BNF: 12500476n
* NKC: kn20070427007
 |
Koordinatoj: 47° 51′ 36″ N 3° 13′ 58″ O﻿ / ﻿47.86000 °N, 3.23278 °O﻿ / 47.86000; 3.23278 (mapo)

**Sommecaise** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 336 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Sommecaise etendiĝas sur 15.53 km², kaj havis 336 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 18 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro René Meyer, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sommecaise apartenas al la kantono de Aillant-sur-Tholon, kies ĉefurbo estas Aillant-sur-Tholon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Aillant-sur-Tholon
**Somogymeggyes** [ŝomodjmedjeŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Tab.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16 km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 8673
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

Somogymeggyes situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kaposvár-Siófok. Tab troviĝas 12, Balatonföldvár 20, Igal 23 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri *Csicsalpuszta* el 1251. Ŝajne dum la turkoj la loko estis neloĝata. En 1906 la fervojo ekfunkciis. La vilaĝo mem fondiĝis en 1947 el farmoj kaj bienocentroj nomataj *Csicsalpuszta*, '*Supra- kaj Meza-Csesztapuszta*, *Magyalpuszta*, *Pócapuszta* kaj *Sárkánypuszta*. En 1949 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, poŝto, kuracejo (semajne po 1).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj de 1985
* luterana preĝejo kun 2 turoj

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu
**Somogysárd** [ŝomodjŝArd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kaposvár.

 Preĝejo de Somogysárd
 Kastelo de Somogysárd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 36 km²
* Loĝantaro: 1360
* Poŝtkodo: 7435
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Somogysárd situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Kaposvár troviĝas 20, Kadarkút 24, Marcali 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1364 laŭ tiama hungara ortografio *"Saard"*. La komunumo longe havis la titolon kampurbo. Inter 1953-2007 ĉevalo-bredejo de polico funkciis tie. Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka Preĝejo Sankta Triunuo (Somogysárd) de 1758 kun parko
* baroka Kastelo de Somogysárd (iam kastelo de Somssich) el la 18-a jarcento kun parko
* ĉardo el 1752
* fiŝkaptistaj lagoj

Famuloj
-------

En la iama Sárd naskiĝis:

* politikisto grafo Pongrác Somssich
* politikisto grafo Pál Somssich.

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu