emblemo
La **Internacia Agentejo pri Renoviĝanta Energio** (angle ***International Renewable Energy Agency***, akronime **IRENA**) estas interregistara organizaĵo establita en 2009 por antaŭenigi la uzon de renovigebla energio. En decembro 2012, IRENA havis 104 membrolandojn, dum 55 landoj subskribis la statutojn de la organizaĵo kaj estis kandidatoj por membreco. IRENA provizore estas ĉefsidejita en Abudabio en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. 

La organizaĵo havas konstantan statuson de observanto en la Ĝenerala Asembleo de UN .

Historio
--------

Membroŝtatoj: verde: Landoj kiuj ratifis la IRENA

helblu**e** Landoj kiuj subskribis, sed ankoraŭ ne ratifis la IRENA
La unuaj proponoj por internacia renovigebla agentejo estas bazitaj sur la agadoj de la Brandt Report de 1980. Ne-registaraj organizaĵoj kaj industriaj lobigrupoj kiel ekzemple Eurosolar,  la World Council for Renewable Energy (WCRE) kaj la World Wind Energy Association. promocias IRENA ekde pluraj jardekoj. En 1990, la aŭstra registaro de Franz Wernicki proponis renoviĝantan energio-agentejon al la Unuiĝintaj Nacioj. Unu el la iniciatintoj de la propono estis Hermann Scher, germana politikisto kaj lobiisto kiu funkciis kiel prezidanto de EUROSOLAR kaj prezidanto de WCRE .

La 15-an de junio, ĉe ilia jarokazaĵo, la WWEA prezentis la 2010-datita World Wind Energy Award al la fondo kaj agentejaj traktataj membroŝtatoj de IRENA. Ili deklaris: "La establado de IRENA povas esti vidita kiel la plej grava decido iam farita sur la tutmonda nivelo, en favoro de renovigebla energio. La establado de IRENA sendis tre fortan signalon al la tutmonda komunumo ke renovigebla energio devos ludi kaj ludos ŝlosilan rolon en la estonta energiprovizo ĉie en la mondo. Kun la premio, WWEA ankaŭ ŝatus noti, ke WWEA kompromitas labori proksime kun IRENA kaj daŭre donos sian plenan subtenon." 

Ekde 1981 pluraj renkontiĝoj estis okazigitaj por diskuti la establon de IRENA. La prepara konferenco por la starigo de IRENA okazis la 10-an kaj 11-an de aprilo 2008 kun 54 partoprenantaj landoj. Ĉi tie, registaraj reprezentantoj diskutis la celojn, agadojn, financon kaj organizan strukturon de IRENA. La partoprenantoj esprimis la bezonon komenci rapidan transiron al pli sekura, daŭrigebla renoviĝanta energia ekonomio kun la helpo de internacia instanco. 

La fondkonferenco de la Internacia Renoviĝanta Energio-Agentejo estis okazigita en Bonn, Germanio, la 26-an de januaro 2009. 75 landoj subskribis la leĝon pri agentejo. La leĝo ekvalidis la 8-an de julio 2010, 30 tagojn post kiam la 25-a lando deponis sian instrumenton de ratifiko. La fonda konferenco establis la Preparan Komitaton IRENA, konsistantan el ĉiuj subskribintaj landoj. 

Dum la unua sesio de la Prepara Komitato en Bonn la 27an de januaro 2009, la subskribintaj landoj adoptis kriteriojn kaj procedurojn por la elekto de la Provizora Ĝenerala Direktoro de IRENA kaj ĝia Provizora Ĉefsidejo. Administra komisiono estis establita por helpi la komisionon en preparado de ĝia dua sesio. La administra komitato ellaboris skizajn proponojn por provizora laborplano kaj buĝeto kaj ankaŭ provizoran stabregularon kaj provizoran financan regulojn. La komisiono postulis membroŝtatojn proponi nomumojn por la provizora ĝenerala direktoro antaŭ la 30-a de aprilo 2009. 

La dua sesio de la Prepara Komitato kunvenis en Sharm el-Sheikh, Egiptio, la 29-30-an de junio 2009, por elekti la provizoran CEO kaj decidi pri la loko de la provizora ĉefsidejo de IRENA.Oni decidis ke la provizora ĉefsidejo situos en Abudabio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj .La Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj tiel fariĝis la unua evolulando se temas pri gastigi grandan internacian organizon. Krome, novigo kaj teknologia centro troviĝos en Bonn, kaj dediĉita oficejo por ligo kun Unuiĝintaj Nacioj kaj aliaj internaciaj institucioj situos en Vieno  kaj Hélène Pelosse estis elektita kiel la provizora ĝenerala direktoro. La dua sesio de la prepara komitato ankaŭ adoptis provizoran laborplanon kaj buĝeton kaj ankaŭ provizoran regularon kaj provizoran financan regulojn.

Post la eksiĝo de Hélène Pelosse el la provizora posteno la kvara sesio de la Prepara Komitato la 24-25-an de oktobro 2010 en Abudabio nomumis la reprezentanton de Kenjo Adnan Amin, la provizoran Vic-Ĝeneralan Direktoro, por plenigi la postenon de Helena. La 4-an de April, 2011, Adnan Amin estis ĵurkonfirmita enen kiel la unua administra direktoro.

La agentejo okazigis plurajn eventojn, kiuj kunigas membroŝtatojn por interagi pri manieroj kaj rimedoj por antaŭenigi renoviĝantan energion, kaj faris signifan esploradon kaj disvolviĝon por daŭrigeblaj solvoj por la estonteco.

Celoj
-----

IRENA celas fariĝi la ĉefa mova forto por antaŭenigi la transiron al la uzo de renovigebla energio tutmonde:

> Agante kiel la tutmonda voĉo por renovigeblaj energioj, IRENA provizos praktikajn konsilojn kaj subtenon al kaj evoluintaj kaj evolulandoj, helpante ilin plibonigi iliajn reguligajn kadrojn kaj konstrui kapablon. La agentejo provizos aliron al ĉiuj koncernaj informoj inkluzive de fidindaj datumoj pri la potencialo de renovigebla energio, plej bonaj praktikoj, efikaj financaj mekanismoj kaj ĝisdata teknologia kompetenteco.
> 
> 

IRENA disponigas konsilojn kaj subtenon al registaroj pri renoviĝanta energio politiko, kapacitkonstruado kaj teknologiotransigo. IRENA ankaŭ kunordigos kun ekzistantaj renoviĝantaj energiorganizoj, kiel ekzemple REN21 .

Membroŝtatoj
------------

Por akiri statuson de membreco de IRENA, la lando estas ligita de pluraj reguloj, ĝi devas esti membro de Unuiĝintaj Nacioj kaj regionaj interregistaraj organizaĵoj por ekonomia integriĝo. Landoj kiuj akiras membrecon en IRENA devas observi la leĝon de la organizo laŭ sia kapablo. 

La 9-an de januaro 2019, Kanado fariĝis la 160-a membro de IRENA. 

Ĝis julio 2022, 168 landoj kaj la Eŭropa Unio estas membroj de IRNA, kaj 16 pli estas en procezo de aliĝo .

Organizo
--------

### Asemblemo

Tiu ĉi asembleo estas la ĉefa institucia estraro de IRENA, kiu inkluzivas unu reprezentanton de ĉiu membroŝtato. La asembleo kunvenas unufoje jare por diskuti la tutan administradon de IRENA inkluzive de aferoj kiel la buĝeto, membriĝpetoj kaj ĉiujaraj celoj. La 9-a Asembleo okazis en januaro 2019 kun la 10-a Asembleo planita por 11-12 januaro en Abudabio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. 

### Konsilio

La IRENA Konsilio konsistas el 21 elektitaj oficialuloj de la membroŝtatoj, ĉiu el kiuj servas dujaran oficperiodon kaj devas stari antaŭ la Asembleo. Konsilianoj rotacias inter landoj por certigi efikan kaj justan reprezentadon de membroŝtatoj de malsamaj grandecoj, geografiaj lokoj, indicoj de evoluo, kaj specialaj zorgoj. La konsilio traktas rekte IRENA-temojn ligitajn al buĝetado kaj jarraportoj. 

### Sekretariejo

La Sekretariejo estas la plenuma aŭtoritato de IRENA kaj konsistas el la Ĝenerala Direktoro kaj ilia stabo. La Sekretariejo funkcias kiel superrigardo de la Konsilio kaj la Asembleo kaj ofertas teknikan subtenon al tiuj estraroj. La Ĝenerala Direktoro de IRENA en julio 2022 estas la italo Francesco La Camara kiu estis nomumita al la posteno dum la naŭa asembleo de IRENA  kaj ekoficis la 4an de aprilo 2019. 

La unua administra direktoro de IRNA estis Adnan Amin, kenja civitano. Li estis elektita al la posteno en aprilo 2011 kaj kompletigis duan oficperiodon kiu finiĝis en aprilo 2019. Poste, al Amin estis premiita honora titolo por esti la unua oficiala Ĝenerala Direktoro de IRENA. Kune kun lia laboro ĉe la IRENA Sekretariejo, Amin ankaŭ funkciis kiel la Direktoro de la Media Programo de Unuiĝintaj Nacioj (UNEP) en ilia oficejo en New York kaj kiel speciala reprezentanto de la Ĝenerala Direktoro de UNEP, kie li ludis decidan rolon en reviziado. internacia regado kaj la partopreno de liaj organizoj en la Monda Pintkunveno por Daŭripova Evoluo. Dum lia tempo kiel Ĝenerala Direktoro de IRENA, la organizo estis implikita en la efektivigo de politikoj kiel ekzemple la Pariza Interkonsento, la UN 2030 Tagordo por Daŭripova Evoluo, kaj la G7 kaj G20. Aldone al tio, la membreco de IRENA ankaŭ kreskis por inkludi preskaŭ ĉiujn landojn ĉirkaŭ la mondo dum la permanenta ofico de Amin .

Kunlaboro kun UN
----------------

Hélène Pelosse, la iama provizora Ĉefoficisto de IRENA, renkontiĝis kun ĝenerala sekretario de UN Ban Ki-moon dum Klimata Semajno 2009 en Novjorko, kaj kune kun Ban esploris estontajn areojn de kunlaboro inter IRENA kaj la diversaj UN-organizoj. IRENA ankaŭ serĉas kunlabori kun la Unuiĝintaj Nacioj kaj rilataj organizoj kiel la Universitato de Unuiĝintaj Nacioj, Unesko, la Monda Banko, GEF, UNIDO, UNDP, UNEP kaj WTO en la lokoj de edukado kaj trejnado, financado, aliro al energio, eblaj studoj. kaj komerco. [*mankas fonto*]

Por plia legado (angle)
-----------------------

* *Renewable Power Generation Costs in 2017* (2018) by IRENA
* *Clean Tech Nation: How the U.S. Can Lead in the New Global Economy* (2012) by Ron Pernick and Clint Wilder
* *Deploying Renewables 2011* (2011) by the International Energy Agency
* *Reinventing Fire: Bold Business Solutions for the New Energy Era* (2011) by Amory Lovins
* *Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation* (2011) by the IPCC
* *Solar Energy Perspectives* (2011) by the International Energy Agency

Referencoj
----------

1. ↑  «FN-byrå for fornybar energi»[*rompita ligilo*], EL & IT Forbundet, 29. januar 2009.
2. ↑  «Updates on IRENA membership», IRENA.
3. ↑  Abbas Al Lawati. "UAE to host Irena HQ", 2009-06-29.
4. ↑  «Intergovernmental Organizations» (el Retarkivo 20121201004149), De forente nasjoner.
5. ↑  EUROSOLAR-Memorandum zur Einrichtung einer Internationalen Agentur für Erneuerbare Energien (IRENA)August 2018[*rompita ligilo*], May 2001
6. 1 2   World Wind Energy Association. Arkivita el la originalo je 31 October 2014. Alirita 30 November 2015.
7. 1 2   The long Road to IRENA- A chronology, by Hermann Scheer. Arkivita el la originalo je 2011-07-19. Alirita 2023-12-13.
8. ↑   Renewable Energy News. Arkivita el la originalo je 24 November 2021. Alirita 30 November 2015.
9. ↑   Preparatory Commission of IRENA. Arkivita el la originalo je 28 April 2009. Alirita 13 May 2009.
10. ↑  Lily Riahi, , "Hans Jorgen Kock explains why IRENA is 50 times more than the IEA", *Renewable Energy World*, 2009-06-16.

 Arkivigite je 2012-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
11. ↑  Abbas Al Lawati, , "UAE to host Irena HQ",  *Gulf News*, 2009-06-29.

 Arkivigite je 2009-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
12. ↑  "Renewable energy agency to call United Arab Emirates home", *Deutsche Welle*, 2009-06-29.
13. ↑  "France's Helene Pelosse named head of Irena",  *Gulf News*, 2009-06-30.

 Arkivigite je 2009-07-03 per la retarkivo Wayback Machine
14. ↑  "Irena promotes deputy Adnan Amin to replace Pelosse",  *ReCharge*, *NHST Media Group*, 2010-10-26.
15. ↑   'Fearful' Frenchwoman replaced as renewables agency chief. AFP. Alirita 5 August 2011.
16. ↑   World Wind Energy Association. Arkivita el la originalo je 11 April 2012. Alirita 30 November 2015.
17. 1 2  IRENA Membership, /irenamembership (angle)
18. ↑   Canada Joins International Renewable Energy Agency (angle). Arkivita el la originalo je 20 February 2019. Alirita 2019-03-02.
19. ↑   Institutional Structure (angle). Arkivita el la originalo je 6 March 2019. Alirita 2019-03-06.
20. ↑   IRENA Assembly | Sustainable Energy for All (SEforALL). Arkivita el la originalo je 6 March 2019. Alirita 2019-03-06.
21. ↑ .  Event: Ninth Session of the IRENA Assembly | SDG Knowledge Hub | IISD (en-US). Arkivita el la originalo je 17 March 2021. Alirita 2019-03-06.
22. ↑ .  IRENA Council Meeting Addresses Strategic, Budgetary and Programmatic Issues | News | SDG Knowledge Hub | IISD (en-US). Arkivita el la originalo je 6 March 2019. Alirita 2019-03-06.
23. ↑   New IRENA Director-General: Francesco La Camera appointed (en-GB) (2019-01-14). Arkivita el la originalo je 14 January 2019. Alirita 2019-06-20.
24. ↑   Francesco La Camera Assumes Office of IRENA Director-General (angle). Arkivita el la originalo je 20 June 2019. Alirita 2019-06-20.
25. 1 2 3   Director General Biography (angle). Arkivita el la originalo je 27 August 2018. Alirita 2019-03-06.
26. ↑   IRENA Staff Bid Farewell to Director-General Adnan Z. Amin (angle). Arkivita el la originalo je 6 April 2019. Alirita 2019-06-20.
27. ↑   Adnan Z. Amin | Planetary Security Initiative. Arkivita el la originalo je 6 March 2019. Alirita 2019-03-06.
28. ↑ .  IRENA Director-General given honorary title (en-GB) (2019-01-14). Arkivita el la originalo je 20 June 2019. Alirita 2019-06-20.
29. ↑   [Press Releases Mr. Adnan Z. Amin, Director-General of the International Renewable Energy Agency (IRENA) to visit ..] (angle). Arkivita el la originalo je 26 August 2018. Alirita 2019-03-06.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846743
* GND: 6105422-7
* LCCN: no2011089826
* VIAF: 268407299
* ISNI: 0000000120347069
* NLA: 35230754
 |