recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Opština Vrapčište** estas unu el 80 komunumoj en Norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 19 842 homoj sur areo de 157 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 126 loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la vilaĝo Vrapčiště.

Loko, priskribo
---------------

maldekstra
Ĝi situas en la nordokcidenta parto de la regiono Polog. La plej granda parto de ĝi situas en la montoj, en la okcidento de Nacia Parko Šar Planina. La alteco ĉi tie atingas pli ol 2600 m. De la montoj, de okcidento ĝis oriento, fluas la rivero Mazdrača.

La oriento de la komunumo situas en la malaltebenaĵo de la rivero Vardar. La alteco ĉi tie estas 500 - 600 m. La vojo n-ro R1206 kaj la aŭtovojo A2 / E65 de Tetovo al Gostivar pasas tra la orienta parto, en la direkto de nordo al sudo. Samtempe ekzistas ankaŭ fervoja linio.

La komunumo konsistas el entute 15 vilaĝoj:

**Vrapčište**, Dobri Dol, Galate, Gorjane, Gradec, Ǵurǵevište, Kalište, Lomnica, Negotino, Novo Selo, Požarane, Senokos, Toplica, Vranovci kaj Zubovce.

Najbaraj komunumoj estas:

Opština Bogovinje en la nordo, opština Brvenica en la oriento, opština Gostivar en la sudo. En la okcidento, la limo kun Kosovo pasas.


Ĉirkaŭ **Opština Vrapčište**|  | Bogovinje  |  |
| Kosovo | Opština Vrapčište |  Brvenica |
|  |  Gostivar |  |

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis tie albanoj (83,1%), turkoj (12,3%), makedonoj (4,1%).

Religio ĉirkaŭ 95,5% islamanoj.

Referencoj
----------

1. ↑  loĝantaro de la komunumo laŭ la censo de septembro 2021 el oficiala statistika retejo (makedone kaj angle)
2. ↑  nombroj de komunumanoj laŭ la censo de 2021 el la retejo *citypopulation.de* (germane kaj angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (makedone)

Noto
----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Врапчиште en la makedona Vikipedio.*
Parabolo en Agnam-Goly, vilaĝo de orienta Senegalo
**Parabola anteno** (komune nomata **parabolo**) estas anteno garnita per paraboloida reflektilo. Ĝi uzas la econ de revolucia paraboloida spegulo, kiu koncentras radiadojn en sian fokuson, tie kie estas la antena ondokaptilo.

Tia anteno estas nomita *universa* ĉar ĝi teorie povas fokusigi ondojn de iu ajn ondolongo, sed estas interesa nur se ĝia diametro superas kvaroblon de longo la ricevota ondo. Ĝi estas uzata en la L-bendo: inter 1,4 kaj 1,5 gigahercoj.

La radio-amatoroj uzas tian antenon supre de 430 megahercoj, tio, kio neprigas paraboloidojn de pli ol 4 metroj de diametro.

Tiel paraboloida spegulo fokusigas radiadan faskon.
La parabolaj antenoj ĉefe utilas ricevi elsendaĵojn de satelita televido, aŭ aliajn satelitajn komunikaĵojn. Ili tre utilas kaj en profesia kaj en amatora radioastronomio.

radioteleskopo Effelsberga kun 100 m diametro
Radioteleskopo uzas grandegan parabolan antenon.

### Datumoj de la parabola anteno de Raisting

Vidu la artikolon Radioteleskopo Raisting

* diametro de la ĉefa parabolforma reflektoro: 25 m
* gajno de la anteno je 4,170 GHz: 58 dBi, je 6,390 GHz: 61,5 dBi
* duonvalora larĝeco de la send- kaj ricevfasko je 4,170 GHz: 0,2 gradoj
* rotacia rapideco: 1,8 gradoj/s
* birprecizeco: 0,02 gradoj
* diametro de la radarkupolo: 48,8 m

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Parabola anteno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artikolo: "Radio kaj televido. Ricevi persatelite." de: Jean Pierre VandenDaele Monato (gazeto) 2010/04 p.15-17
Hiperbola paraboloido
Rivolua paraboloido
En matematiko, **paraboloido** estas kvadriko, tipo de surfaco en tri dimensioj, priskribita per la ekvacio:

{\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}+\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}+2z=0} (elipsa paraboloido),
aŭ

{\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}-\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}+2z=0} (hiperbola paraboloido).

Specoj de paraboloidoj
----------------------

Estas du specoj de paraboloidoj: la elipsa kaj la hiperbola. 

* La **elipsa paraboloido** havas formon de bovlo kaj povas havi maksimuman aŭ minimuman punkton.
* La **hiperbola paraboloido** havas formon de selo, kaj povas havi krizan punkton nomitan sela punkto. Ĝi estas rekthava surfaco.

### Rivolua paraboloido

En la kazo kiam *a = b* la elipsa paraboloido estas  **rivolua paraboloido**: surfaco ricevita per rotacio de parabolo ĉirkaŭ ĝia akso. Ĝi estas la formo de la parabola reflektilo uzita en teleskopo, parabola anteno, radaro, aŭ sunkaldrono, Ĝi estas ankaŭ nomita **cirkla paraboloido**.

Punkta luma fonto je la fukuso de la parabolo produktas, post reflekto, paralelan luman faskon. Reciproke, paralela luma fasko prilumanta paraboloidon estas koncentriĝas en la fokuson. Ĉi tio valoras por aliaj ondoj (eĉ sonaj), de tio la uzo de paraboloido kiel anteno.

### Hiperbola paraboloido

Ĉiutaga viva ekzemplo de hiperbola paraboloido estas la formo montpasejo, ĉevala selo aŭ ĉipsoj.

  

**Vidi ankaŭ:** elipsoido, hiperboloido.
La ĉevalo **Shire** [ŝAjr] estas raso de tirĉevaloj. Tiu raso produktiĝas en multaj koloroj, kiaj nigra, beja kaj griza. Temas pri altaj ĉevaloj, kies ĉevalinoj estas 163 cm altaj kaj eĉ plie, dum virĉevaloj estas 173 cm kaj eĉ plie. La raso havas enorman kapablon por pezopelado, kaj ĉevaloj Shire havis mondajn rekordojn por kaj plej grandaj ĝenerale ĉevaloj kaj plej altaj foje. Tra sia historio, la raso estis populara pro pelado de ĉaroj el bierfarejoj liverantaj bieron al vendantoj aŭ konsumantoj. Tiu praktiko pluas nuntempe, kaj la raso estas uzata ankaŭ por forstado, distro kaj promociaj celoj.

En 1878, kreiĝis la brita organizaĵo nune konata kiel *Shire Horse Society*, kaj la usona *Shire Horse Association* en 1885. La raso estis eksportita el Britio al Usono en grandaj nombroj dum la fino de la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj, sed ties populareco falis dum mekanizado pliiĝis, atingante malaltan pinton en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Populareco ekpliiĝia denove en la 1970-aj jaroj kaj poste. Tamen la populacinombroj estas ankoraŭ konsideritaj je danĝeraj niveloj fare de kaj la brit-baza *Rare Breeds Survival Trust* kaj de la uson-bazita *American Livestock Breeds Conservancy*.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Shire ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Shire ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Shire Horse Society
* American Shire Horse Association
* Canadian Shire Horse Association
* Arkivigite je 2015-05-27 per la retarkivo Wayback Machine French Shire Horse Association
Mapo de situo de Paramillos de Uspallata, Mendoza, Argentino.
Ruinoj de la mino de Paramillos de Uspallata (parta vidaĵo).
**Paramillos de Uspallata** [paraMIjos de UspaLJAta] estas regiono de la Departemento Las Heras, Provinco Mendoza, en la centr-oriento de Argentino. Ĝi estas unu de la areoj de tiu provinco de plej granda riĉo en heredaj, kulturaj, historiaj, naturaj kaj turismaj havaĵoj. La areo estas hejmo de atestiloj de la originaj loĝantaroj kaj de la historio de Mendoza; same kiel de paleontologiaj kuŝejoj; kaj de partikulara biologia diverseco kaj specifeco.

La areo nomita Paramillos de Uspallata, estas situa je 24 km nordoriente de la urbo Uspallata, en la Departemento Las Heras, provinco Mendoza. Oni alvenas al tiu regiono pere de la ŝoseo *Ruta Provincial nº 52* (iama *Ruta Nacional nº 7*), kiu ligas la urbon Mendoza, kun la menciita urbo, pasinte preter la iama Granda Hotelo Villavicencio kaj la varmobanejo de la sama nomo. Ĝi estas ene de la sistemo orografia-geologia nome *Precordillera* (antaŭmontaro), kaj enhavas parton de la okcidenta flanko de la montaro Sierra de Uspallata.
Unu el restantaj turetoj de la Sanatorio Grunwald (nuna Sokołowsko, Pollando)
Poŝtmarko pri la Kontraŭtuberkuloza Sanatorio Paimio, Finnlando, de Alvar Aalto
**Sanatorio** (iome sinonima de **hospitalo** kaj **malsanulejo**) havas diferencajn signifojn depende el la mondoregiono. Historie por usonanoj, aŭstralianoj kaj plej eŭropanoj ĝi estas medicina instalaĵo por longdaŭra malsano, plej tipe asocia kun traktado de tuberkulozo (TB) antaŭ la uzado de antibiotikoj. Ĉefa distingo estas foje inter "sanitarium" (tipo de sanzorgejo) kaj "sanatorium" (hospitalo). La termino "sanatorio" estis ofte uzita tra la 20a jarcento en Usono kiel socie akceptebla termino por psikiatriaj hospitaloj.

Referencoj
----------

1. ↑   "The Sanatorium Age:'"Sanatorium' vs. 'Sanitarium', An History of the Fight Against Tuberculosis in Canada. Arkivita el la originalo je 2004-12-15. Alirita 2015-07-03.
2. ↑  "Sanitarium, sanatorium, sanitorium" Arkivigite je 2009-02-12 per la retarkivo Wayback Machine, *The Columbia Guide to Standard American English*, 1993

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Sanatorium Age: "Sanatorium" vs. "Sanitarium" Arkivigite je 2004-12-15 per la retarkivo Wayback Machine, The Saskatchewan Lung Association.
* Waverly Hills Sanatorium still source of local curiosity, Douglas Kleier, Jr. Louisville Cardinal Online, Okt. 21, 2003.

* Kategorio Sanatorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Opština Butel
**Opština Butel** (Makedona: Бутел; Albana: *Buteli*) estas unu el la 10 komunumoj, kiuj konsistigas la komunumaron Granda Skopjo, baze la ĉefurbon Skopjo, kaj unu el sume 17 komunumoj, kiu konsistigas la statistikan regionon Skopjo. Ĝi ankaŭ estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio. Laŭ la stato de 2021 en la komunumo vivis 37 968 loĝantoj sur areo de **Esprima eraro: Mankas operando por round** kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de **Esprima eraro: Mankas operando por /** loĝantoj/km².

Loko, priskribo
---------------

Opština Butel
Opština Butel situas en la regiono Skopje, en la centra parto de Skopje. Ĝia areo estas 60,79 km².

La alteco en la komunumo estas ĉirkaŭ 300 m ĝis ĉirkaŭ 1600 m. La areo estas mallarĝa kaj longforma de nordo al sudo en la longo de ĉirkaŭ 15 km. La suda parto situas en la sudo de la rivero Vardar kaj etendiĝas ĝis la urbocentro. La norda parto leviĝas en la montojn Skopská Černá Hora.

La komunumon en la suda parto trapasas la aŭtovojo A2 / E65 kaj ankaŭ la fervoja linio.

La komunumo konsistas el 4 vilaĝoj - Ljubanci, Vizbegovo, Radišani, Ljuboten - kaj 4 urboj - Butel I, Butel II, Radišani kaj Ljuboten-vojo.

Najbaraj komunumoj estas:

Opština Gazi Baba en la sudoriento, Opština Čair en la sudo, Opština Karpoš kaj Opština Šuto Orizari en la sudokcidento, Opština Čučer-Sandevo en la nordokcidento kaj Opština Lipkovo en la nordoriento.


Ĉirkaŭ **Opština Butel**|  Čučer-Sandevo |  |  Lipkovo |
|  | Opština Butel |  |
|  Karpoš kaj  Šuto Orizari |  Čair |  Gazi Baba |

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 36.154 homoj.

El la totala nombro, 9.107 albanoj (25,19 %), 22.506 makedonoj (62,25 %), 1.304 turkoj (3,61 %), 1.033 Serboj (2,86 %) kaj la ceteraj.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Бутел en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
La distrikta oficejo
**Muar** (oficiale دايره موار; ĉine: 麻坡县; esperante Muaro) estas distriko en Ĝohoro, Malajzio. Muar kovras 1,376 km2, kun populacio de 247,957 (2010).

Geografio
---------

La distriko konsistas el la jenaj urb(et)oj:

* Muar (urbo) (ĉefurbo de la distrikto)
* Pagoh
* Parit Jawa
* Sungai Balang
* Bukit Kepong
* Bukit Pasir
* Panchor
* Lenga
* Pekan Bakri, Jalan Bakri

Ties koordinatoj estas 2°3′00″N 102°34′00″E

Ekonomio
--------

En urbo Muar oni produktas ĉefe meblojn, krome diversajn varojn. Ekster la distrikta ĉefurbo oni okupiĝas pri kaŭĉukoj, kokosoj, kakaoj, fruktoj, legomoj kaj bredado de brutoj, kokinoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Taburan Penduduk dan Ciri-ciri Asas Demografi, Malaysia, 2010. Jabatan Perangkaan Malaysia. Arkivita el la originalo je 2011-08-30. Alirita 17a Julio 2012.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-05-22. Alirita 2013-06-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Satelita bildo de Antarkto
**Glacitavolo** estas amaso de glaĉera glacio kiu kovras ĉirkaŭan terenon kaj estas pli granda ol 50 000 km², tiele konata ankaŭ kiel **kontinenta glaĉero**. La nuraj nunaj glacitavoloj estas en Antarkto (antarkta glacitavolo) kaj en Gronlando plus la Arkta oceano (arkta glacitavolo). Dum la lasta glaciperiodo nome Lasta glacimaksimumo (LGM) la Laurentida glacitavolo kovris multe el Nordameriko, la Veiĥselia glacitavolo kovris nordan Eŭropon kaj la Patagonia glacitavolo kovris sudan Sudamerikon.

La arkta glacitavolo suferas regulan sezonan ciklon laŭ kiu glacio fandiĝas en printempo kaj somero, atingas minimumon ĉirkaŭ mezo de Septembro, kaj poste pliiĝas dum aŭtuno kaj vintro. Somera glacikovro en la Arkto estas ĉirkaŭ 50% el la vintra kovro.

Priskribo
---------

Glacitavoloj estas pli grandaj ol glaciŝildoj aŭ alpaj glaĉeroj. Masoj el glacio kovrantaj malpli ol 50 000 km² ricevas la terminon de glaciĉapo. Ĝi tipe ricevas serion de glaĉeroj ĉirkaŭ sia periferio.

Kvankam ties surfaco estas malvarma, la bazo de glacitavolo estas ĝenerale pli varma pro varmo el geotermiko. Ĉe lokoj, fandado okazas kaj la akvo lubrikas la glacitavolon kaj tiu fluas pli rapide. Tiu procezo produktas rapidfluantajn kanalojn en la glacitavolo — tiuj estas glacifluoj.

La nuntempaj polusaj glacitavoloj estas relative junaj laŭ geologiaj terminoj. La Antarkta glacitavolo unue formiĝis kiel malgranda glaĉero (eble kelkaj) komence de Oligoceno, kaj retiriĝis kaj antaŭeniris multajn fojojn ĝis la Plioceno, kiam ĝi finfine okupis preskaŭ ĉion el Antarkto. La arkta glacitavolo ne disvolviĝis entute ĝis la fina Plioceno, sed ŝajne disvolviĝis *tre rapide* kun la unua kontinenta glacialo. Tio havis la malkutiman efikon permesi fosiliojn de plantoj kiuj iam kreskis sur la nuntempa Gronlando esti multe pli bone konservitaj ol tiuj de la malrapide formiĝanta antarkta glacitavolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Glacikampo

Referencoj
----------

1. ↑   Glossary of Important Terms in Glacial Geology. Arkivita el la originalo je 2006-08-29. Alirita 2006-08-22.
2. ↑   American Meteorological Society, Glossary of Meteorology. Arkivita el la originalo je 2012-06-23. Alirita 2013-12-07.

Bibliografio
------------

* (2012) Müller, Jonas and Koch, Luka: *Ice Sheets: Dynamics, Formation and Environmental Concerns*. Hauppauge, New York: Nova Science. ISBN 978-1-61942-367-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Glacitavolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* United Nations Environment Programme: Global Outlook for Ice and Snow Arkivigite je 2007-06-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2012-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Paraplegio** estas kombinaĵo el simptomoj, kiuj ekestas en la kazo de interrompo de nervoj en la mjelo. Kaŭzoj povas esti vundiĝoj de la mjelo, ekzemple ĉe frakturo de vertebro, sed ankaŭ tumoroj kaj aliaj specifaj malsanoj, ekzemple Multloka sklerozo.

Al la simptomaro de paraplegio apartenas

* paralizoj,
* malreguliĝoj de la aŭtonoma nerva sistemo, ekzemple perturboj de la sangocirkulo,
* ŝanĝiĝoj de la muskola tensio,
* ŝanĝiĝoj de la refleksoj.

La scienca kaj terapia branĉo de neŭrologio okupiĝanta pri la sekvoj de paraplegio fake nomatas paraplegiologio.

La difino de PIV precizigas ke la vorto paraplegio celas signi la paralizon (kaj pliajn, supre menciitajn simptomojn) de la subaj membroj, do la kruroj.

Kaŭzoj por la ekesto
--------------------

Laŭ aktualaj statistikoj ekzemple en la eŭropa ŝtato Germanio (ĉ. 80 milionoj da loĝantoj) ĉiujare ĉirkaŭ 1000 homoj ekmalsaniĝas je paraplegio, pli-malpli 80 procentaĵoj el ili estas viroj. La plej ofta kaŭzo e (ĉ. 70 procentaĵoj) estas akcidentoj kun frakturo de la vertebraro, aparte de la kola vertebraro. Tiuj akcidentoj kategoriiĝas je

1. liniaj frakturoj - vertebroj movatas el la vertikala akso de la vertebraro kaj rezulte la mjelo leziĝas,
2. komprimaj frakturoj - vertebroj kaj rezulte ankaŭ la mjelo kunpremiĝas pro premo de supre kaj sube,
3. osteraj frakturoj kun disrompiĝo de vertebro(parto)j kaj ŝoviĝo de osteroj en la vertebran kanalon kaj do en la mjelon.

Komprimaj frakturoj ofte estas la sekvo de plonĝado gvide de la etenditaj brakoj kaj kapo en tro malaltan akvon. Osteraj frakturoj preskaŭ ĉiam kaŭzas fortajn neŭrologiajn komplikaĵojn.

Krom la nur mekanikaj lezoj ankaŭ pliaj biologiaj procezoj influas la mankan resaniĝon de la damaĝita neŭrona histo: 

1. "meminiciata mortiĝo" de neŭronaj ĉeloj ("apoptozo")
2. inflamoj
3. cikatroj

Lokigo
------

Laŭ priskribo de la simptomaro oni kutime diferencas inter *paraplegio* en la difino de paralizo de la subaj membroj (la gamboj) pro lezoj de malsupraj partoj de la mjelo, proksimume 60 procentaĵoj de la mjelaj vundiĝoj, **hemiplegio** pri paralizo trafanta, parte aŭ tute, nur unu duonon de la korpo kaj **tetraplegio**, do la paralizo de ĉiuj kvar membroj (la brakoj kaj gamboj) pro pro lezoj de pli supraj partoj de la mjelo, proksimume 40 procentaĵoj de la mjelaj vundiĝoj.

La alteco de la lezo difinizas per la lasta nedifektiĝinta segmento de la mjelo (la partoj de la homa mjelo kodiĝas same kiel la unuopaj vertebroj, per kodoj C1 ĝis C 5 por la kola, T1 ĝis T12 por la toraka, L1 ĝis L5 por la lumba segmentoj). Do la diagnozo "paraplegio sub C5" signifas ke la segmento C5 ankoraŭ funkcias. Eĉ sen rekta (ekzemple rentgena) ekzameno de la vertebraro eblas dedukti la altecon de la lezo per analizo de la paralizoj kaj de la haŭtaj areoj ne plu kapablaj senti tuŝojn kaj dolorojn (la tiel nomataj "dermatomoj"). 

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
La **paradokso de Epikuro** estas filozofia problemo aŭ paradokso, pli konata (faklingve) kiel teodiceo. Ĝi temas pri la kontraŭdiro inter ĉiopova, bonvolema dio kaj tamen fakta ekzisto de malbono. Teodiceo ne estas ĝenerala problemo de filozofio, ĉar la kontraŭdiro ne ekzistas, se oni ne imagas ĉiopovan, bonvoleman dion.

Jen klasika formulo de la kristana aŭtoro Laktancio (ĉ. 250-325), kiun li erare atribuis al Epikuro:

*Aŭ dio volas forigi la malbonojn, sed ne kapablas:*
*Tiukaze dio estas malforta; kio ne ĝustas pri ĝi.*
*Aŭ ĝi kapablas tion, sed ne volas:*
*Tiukaze dio estas malbonvolema; kio estas fremda al ĝi.*
*Aŭ ĝi nek volas nek kapablas:*
*Tiukaze ĝi estas kaj malforta kaj malbonvolema; do ne dio.*
*Aŭ ĝi kaj volas kaj kapablas, kio nepre konvenas al dio:*
*De kie do venas la malbonoj? Kaj kial ĝi ne forprenas ilin?*
Laktancio la argumentadon atribuis erare aŭ trompe al Epikuro. Ĝi devenas fakte de nekonata filozofo skeptikisma.

Fontindikoj
-----------

1. ↑  Lactantius: *De ira dei*. 13-a ĉapitro. Rete:  (2008-04-13).
2. ↑  Reinhold F. Glei: *Et invidus et inbecillus. Das angebliche Epikurfragment bei Laktanz, De ira dei 13,20-21*, en: *Vigiliae Christianae* 42 (1988), p. 47-58.
La **Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino** (france *L'Organisation Internationale de la Vigne et du Vin* ; mallongigita: **OIV**) estas interregistara organizaĵo, kiu traktas la teknikajn kaj sciencajn aspektojn de kultivado de vitoj kaj vinkultivado. La organizaĵo okupiĝas pri vitkultivado, ne nur por vinfarado, sed ankaŭ por alicela uzado de vinberoj kaj por produktado de sekvinberoj. Unu el la agadoj de la organizaĵo estas la kolekto de statistikaj datumoj de la tuta mondo pri temoj ligitaj al la vinberkampo.

La ĉefsidejo de la organizaĵo situas en Parizo kaj 45 landoj estas membroj aktuale en 2013 .

Historio
--------

38-a Universala Kongreso de Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino
La antaŭuloj de la Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino estis la internaciaj konferencoj okazigitaj en la 19-a jarcento responde al la filoksera epidemio, la plej elstara el kiuj estis kongreso de kvin landoj en Montpellier okazintta inter la 26-a de oktobro ĝis 30-a de oktobro 1874. La ideo starigi internacian organizaĵon aperis plurfoje dum la sekvaj jardekoj, kaj finfine, la 29-an de novembro 1924, ok landoj subskribis interkonsenton por krei "Internacian Vin-Oficejon" (france *Office international du vin*, mallongigita ‏**OIV**)) en Parizo. Fine de la subskribado la fondaj dokumentoj revenis al la diversaj landoj por aprobo. La unua laborsesio estis okazigita ĉe la Salon de l'Horloge la 3-an de decembro 1927. La 4-an de septembro 1958, la nomo de la organizaĵo estis ŝanĝita al la france *Office International de la Vigne et du Vin*.

La nuna Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino estis fondita post interkonsento inter 35 landoj la 3-an de aprilo 2001, anstataŭigante la "Ministerion pri Vito kaj Vino". Tiu ĉi interkonsento ekvalidis la 1-an de januaro 2004.

Membroŝtatoj
------------

Membroŝtatoj en la organizaĵo aktuale en 2011Germanio / Alĝerio / Argentino / Armenio / Aŭstralio / Aŭstrio / Azerbajĝano / Belgio / Bosnio kaj Hercegovino / Brazilo / Bulgario / Ĉilio / Kipro / Kroatio / Slovakio / Slovenio / Hispanio / Francio / Kartvelio / Grekio / Hungario / Barato / Israelo / Italio / Libano / Luksemburgio / Malto / Maroko / Meksiko / Moldavio / Montenegro / Norvegio / Nov-Zelando / Nederlando / Peruo / Portugalio / Unuiĝinta Reĝlando / Ĉeĥio / Norda Makedonio / Rumanio / Rusio / Serbio / Sudafriko / Svedio / Svislando / Turkio / Ukrainio / Urugvajo / Uzbekio.

Referencoj
----------

1. ↑  OIV members, altirita la 1an de decembro 2011

Vidu ankaŭ
----------

* Vinkultivado
* Vinfarado
* Vinscienco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de OIV

* "Membroj kaj Kontrolistoj", el la retejo de la Internacia organizaĵo pri Vito kaj Vino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827876
* GND: 6510737-8
* LCCN: no2005000494
* VIAF: 151888581
* ISNI: 0000 0001 2186 0745
* SUDOC: 099257459
* NKC: uzp2008442203
 |
La sorita paradokso: Se amaso estas reduktita de ununura grajno potempe, la demando estas la jeno: ĉe kio ĝusta tempopunkto tiu amaso ĉesas esti konsiderita tiel?
La **sorita paradokso** (aŭ **kontinuaĵa paralogismo**) estas paradokso kiu reprezentas familion de paradoksoj traktantaj limojn kaj ambiguecon, kutime de lingvo. Tiu familio estas nomita **soritaj paradoksoj**, laŭ la origina paradokso nomita en la greka "paradoko de sorito" (greke *σωρός*, soros en la greka estas amaso aŭ stako, kaj de tie devenas la vorto greke *σωρείτης*, sorito). Tiuj paradoksoj traktas la streĉitecon inter priskriboj kiuj estas perceptitaj kiel klaraj kaj precizaj, kaj provoj kvantigi ilin en klarajn nombrajn esprimojn. La demando, kiu staras en la centro de la amaso-paradokso, estas "Kiom da grajnoj estu en amaso por ke ĝi estu konsiderata kiel amaso?". Unuflanke, ŝajnas esti ĝenerala interkonsento, ke unu grajno da sablo ne estas konsiderata amaso, kaj aliflanke, certa kvanto da grajnoj estas konsiderata amaso de ĉiuj opinioj. Se jes, kio estas la preciza nombro ĝis kiu la kolekto de la grajnoj ne estas konsiderata amaso, kaj de kiu pluen ĝi estas? Ŝajnas, ke al tio ne eblas doni senduban respondon.

La paradokso povas esti priskribita kiel bazita sur la sekvaj du supozoj:

1. Unu sablograjno ne estas amaso.
2. Se amasiĝo de sablograjnoj ne estas amaso, aldono de unu grajnon ne faros ĝin amaso.

Matematika indukto deduktas el ĉi tiuj supozoj la evidente refuteblan aserton, ke ne ekzistas sablaj amasoj en la mondo. Tio estas, ĉiu finhava kolekto de sablograjnoj ne konsistigas amason. Por la kazo N=1, t.e. unu grajno da sablo, la aserto devenas de la unua supozo. Kaj se la aserto estas vera por iu N, el la dua supozo sekvas, ke eĉ N+1 grajnoj ne konsistigas amason. Tio estas, ne ekzistas amasoj da sablo en la mondo.

La paradokso montras la enecan ambiguecon de homa lingvo. La termino "amaso" ne baziĝas sur definita kaj preciza difino, sed prefere sur koncepto, kies percepto estas malklara kaj fleksebla. Iuj diros, ke estas absolute neniu loko por uzi formalajn logikajn ilojn de la tipo montrita ĉi tie pri ĉi tiu lingva termino.

La paradokso povas esti pruntita de diversaj lingvaj terminoj. Ekzemple, de kiu alteco ĝuste homo estas konsiderata "alta"? Ekde kiu ondolongo, la koloro estos konsiderata ruĝa? Kiu estis la unua, la ovo aŭ la koko? kaj similaj. Ĝi ankaŭ povas esti aplikita al moralaj demandoj, kiel kiom da kaptitoj estu liberigitaj por savi la vivon de senkulpulo? Kio probablo sufiĉas por kondamni homon pro krimoj?

Vidu ankaŭ
----------

* Principo de duvalento
* Paradokso de kokino kaj ovo

Eksteraj ligiloj
----------------

* WDR Fernsehen "Kiu estis la unua, koko aŭ ovo?" **Skripteraro: Tia modulo ne ekzistas.**

* Zalta, Edward N. "Sorites Paradox". *Stanford Encyclopedia of Philosophy*. fare de Dominic Hyde.

* Sandra LaFave: Open and Closed Concepts and the Continuum Fallacy


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825792
* GND: 4448398-3
* LCCN: sh91005080
* SUDOC: 033355754
* BNF: 12422987d
 |
La **Royal Philharmonic Society** (RPS, Reĝa Filharmonia Societo) estas brita muzika societo, formita en 1813. Ĝi estis origine formita en Londono por helpi ludojn de instrumenta muziko tie. Multaj elstaraj komponistoj kaj muzikistoj partoprenis en ties koncertoj. Ĝi estas nune membreca societo, kaj kvankam ĝi ne plu havas sian propran orkestron, ĝi pluigas ampleksgaman programon de aktivaĵoj kiuj fokusiĝas al komponistoj kaj junaj muzikistoj kaj celas engaĝigi aŭskultantaron por ke estontaj generacioj ĝuu riĉan kaj vibran muzikan vivon. Ekde 1989 estis organizita la ĉiujaran disdonadon de la Muzikaj Premioj de la Reĝa Filharmonia Societo por muzikfarado en Unuiĝinta Reĝlando. La RPS estas registrita NRO en UR No. 213693. Ties sidejo situantas ĉe 48 Great Marlborough Street, Londono W1F 7BB.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Royal Philharmonic Society
* Royal Philharmonic Society Music Awards Arkivigite je 2018-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* British Library: Royal Philharmonic Society Archive
* British Library: Beethoven and the Royal Philharmonic Society
| Nago |
| --- |
| Tradukoj deनाग (*nāga*)Nagino: नागी (*nāgī*) |
| Esperante | Nago |
| Sanskrite | नाग (*nāga*)Nagino: नागी (*nāgī*) |
| Japane | ナーガ |
|  Terminaro de Budhismo  |
| v • d • r |

Statuo de la nago Muĉalindo ŝirmanta la budhon Gotamon ĉe la bikŝuejo Wat Phra That Doi Suthep en Ĉiang Mai, Tajlando.
**Nago** estas mitologia estaĵo, duone homo, duone vipero. Ili aperas en rakontoj en hinduismo, budhismo kaj ĝajnismo, kaj estas gravaj en pluraj mitologiaj tradicioj en Sudazio kaj sudorienta Azio.

Reprezentado
------------

Ili estas reprezentitaj aŭ kiel homoj kun viperoj ĉe la hararo aŭ ĉirkaŭ la kolo, aŭ kiel gigantaj viperoj, aŭ kiel duone homoj de la kokso supren kaj duone viperoj de la kokso malsupren.

Loĝloko
-------

En hinduismo, ili loĝas en la subtera paradizo Patalo, kie ili estas regataj de la reĝo de la nagoj. En budhismo, ili ofte loĝas en riveroj, lagoj kaj kavernoj.

Etimologio
----------

En Sanskrito, la vorto *nāga* (नाग) estas la ordinara nomo de hindia kobro (*Naja naja*). Ĝi ankaŭ estas uzita por nomi viperon ĝenerale, ne nur kobron.

Referencoj
----------

1. ↑   Sanskrit Dictionary. Alirita 2018-09-27.

Arkivigite je 2021-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑   Sanskrit Dictionary. Alirita 2018-09-27.

Arkivigite je 2021-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑  Jones, Constance.  (2006) *Encyclopedia of Hinduism* (angle). Infobase Publishing, p. 300. ISBN 9780816075645.
4. ↑  Elgood, Heather.  (2000) *Hinduism and the Religious Arts*. Londono: Cassell, p. 234. ISBN 0-304-70739-2.
5. ↑  Apte, Vaman Shivram.  (1997) *The student's English-Sanskrit dictionary*, 3‑a eldono, Delhio: Motilal Banarsidass. ISBN 81-208-0299-3.

* Kategorio Nago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |
Piramido Karlsruhe sur bazarplaco; maldekstre, luterana kirko; dekstre, urbodomo: triopo de sama arkitekto Friedrich Weinbrenner.
Piramido Karlsruhe: (1) supra ĉambro, (2) meza ĉambro, (3) tombejo, (4) urbomapo de Weinbrenner, (5) tombo.
La **Piramido Karlsruhe** estas piramido farita el ruĝa grejso, situanta en la centro de la placo de la bazaro de Karlsruhe, Germanio. Ĝi estis starigita en la jaroj 1823–1825 sur la tombejo de la urbofondinto, Margravo Karolo la 3-a Vilhelmo (1679–1738).

La centra loko de la piramido estis origine okupita de Luterana Preĝejo, baroka lignotraba kontruaĵo. Kiam Karlsruhe kreskiĝis komence de la 19-a jarcentoj, tiu preĝejo iĝis tro malgranda kaj baris la alsudan ekspansion de la urbo kaj ties bazarplaco. Ĝi estis malkonstruita en 1807, kaj dekomence oni starigis lignan piramidon sur la kripto de la urbofondinto provizore antaŭ translokigi ĝin al la nova ĉefa preĝejo. Tio prokrastiĝis kaj 16 jarojn poste arkitekto Friedrich Weinbrenner desegnis la novklasikan ŝtonmonumenton kiel permanenta anstataŭo de la iama preĝejo. Ĝi havas kvadratan bazon kaj eksteran alton de 6,5 metroj. La interno konsistas el vertikala serio de tri ĉambretoj, el kiuj la plej malalta estas la origina tombokripto. Ankaŭ la fondoŝtono de la urbo estas ene de la piramido. La monumento estas ekzemplo de arkitekturo de Egiptia Revivigo, inspirita de la tombofunkcio de la Piramidoj de Egiptio kaj de similaj konstruaĵoj de la Napoleona epoko. La piramido ne estis tuŝita de la granda bombardado en la Dua Mondmilito.

Notoj
-----

1. ↑  Pohl, Claudia (2005), Kunst im Stadtraum – Skulpturenführer für Karlsruhe, Info Verlagsgesellschaft, pp. 49–51, ISBN 978-3-88190-399-8.

* Kategorio Piramido Karlsruhe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 785324
* GND: 4664008-3
* VIAF: 236569125
 |
mapo kun la naturparko Nassau.
 pejzaĝo en Taunus proksime de Dachsenhausen.
La **naturparko Nassau**estas 561,71 km² granda naturparko en la sudokcidenta Westerwald kaj nordokcidenta Taunus en Rejnlando-Palatinato. Ĝi ekzistas ekde novembro 1963 kaj estas pligrandigata 1979.

Geografia situo
---------------

La naturparko Nassau situas en la Rejnlanda Ardeza Montaro, kaj la Lahnvalo estas sia ĉefa akso en la orienta- okcidenta direkto. Al la parko apartenas partoj de la Westerwald, de la Mezrejna valo kaj la Taunus. La plej altaj montoj estas la 545,2 m alta Alarmstange kaj 543,4 m alta Grauer Kopf. Tuj sude de la limo troviĝas la Naturparko Rhein-Taunus.
La naturparko Nassau havas 561,7 km².

Vidu ankaŭ
----------

* listo de la naturparkoj en Germanujo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Naturparko Nassau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Naturpark Nassau (offizielle Homepage)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578148
* GND: 4508372-1
* LCCN: sh/2015/000850
* VIAF: 241205994
 |
La **Piramido de Ball**, en angla *Ball's Pyramid*, estas erozia restaĵo de ŝilda vulkano kaj kaldero kiu formiĝis antaŭ ĉirkaŭ 7 milionoj da jaroj. La roko estas je 20 km sudoriente de la Insulo de Lord Howe en la Pacifika Oceano. Ĝi estas 562 m alta, kvankam nur 1100 m longa kaj 300 m larĝa, kio faras ĝin la plej alta vulkana klifinsuleto en la mondo.

La Piramido de Ball estas parto de la Marparko Insulo de Lord Howe, kaj ankaŭ estas parto de la subakva Lord Howe Rise en la plejparte subakvigita kontinentero Zelandio. 

La insekto Fasmo de la insulo Lord Howe loĝas en la insulo.

Historio
--------

La piramido ricevis sian nomon el la lieŭtenanto Henry Lidgbird Ball, kiu malkovris ĝin en 1788 samtempe kun la Insulo de Lord Howe. La unua persono kiu elŝipiĝis ŝajne estis Henry Wilkinson en 1882, kiu estis geologo de la Novsudkimria Departamento de Minoj.

En 2001 oni malkovris endemian insekton nome Fasmo de la insulo Lord Howe kun populacio nur de 24 individuoj sur ununura arbusto.

Referencoj
----------

1. ↑  Geography and Geology Arkivigite je 2014-09-12 per la retarkivo Wayback Machine, Lord Howe Island Tourism Association. Konsultita la 2009-04-20.
La Piramido de Heliniko.
La **Piramidoj de Argolido**, reference al kelkaj antikvaj strukturoj en la ebenaĵoj de Argolido, Grekio. La plej bone konata el tiuj estas konata kiel **Piramido de Heliniko** (en greka: Πυραμίδα του Ελληνικού). En tempo de la geografo Paŭzanio ĝi estis konsiderata tombo. Esploristoj de la 20-a jarcento sugestis aliajn eblajn uzojn.

La dimensioj de la ortangula konstruaĵo ĉirkaŭ la piramido de Heliniko estas 7.03 metrjo por 9.07 metroj. La eksteraj muroj staras je 60 grada angulo ĝis 3.5 metroj. La muroj poste iĝas vertikalaj por elteni la plankon de la konstruaĵo. La tuta monumento estas konstruita el griza kalkoŝtono el la distrikto en la formo de grandaj blokoj uzitaj en trapezoida/parte plurlatera sistemo.

Notoj
-----

1. ↑   Louis E. Lord, *Watchtowers and Fortresses in Argolis*, "American Journal of Archaeology", Vol. 43, No. 1 (Januaro - Marto, 1939), pp. 78-84
2. ↑  "Greece." European Pyramids. N.p. n.d. Web. 15a de Aprilo 2012. .

Fontoj
------

* Theodore Wiegand, Monograph of 1901.
* Louis E. Lord, The "Pyramids" of Argolis, Hesperia, Vol. 7, No. 4 (1938), pp. 481–527, COI:10.2307/146570, .
* Louis E. Lord, M. Alison Frantz, Carl Roebuck, Blockhouses in the Argolid, Hesperia, Vol. 10, No. 2 (Apr. - Jun. 1941), pp. 93–112 COI:10.2307/146534 .
* "Greece." European Pyramids. N.p. n.d. Web. 15a de Aprilo 2012. .

* Kategorio Piramido de Heliniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 784740
 |
Vido el okcidento.
La **Weissmies** estas 4017 m alta monto en la Peninaj Alpoj en la kantono Valezo en Svislando ĉe la vilatĝo Saas-Fee. Ĝi estas la plej orienta kvarmilulo de sia montaro.

La Weissmies situas en la ĉefa Alpa ĉeno, sur masivo separanta la valon Saastal okcidente kaj la valon de la Simplon oriente. La masivo konsistas el du aliaj montopintoj kiuj kuŝas norde je preskaŭ la sama altitudo, nome Lagginhorn kaj Fletschhorn. La monto staras inter la Lagginjoch (3,500 m) norde kaj la Zwischbergen Pasejo (3,260 m) sude.

La Weissmies estas unu el la 10 kvarmiluloj ĉirkaŭ la Saastal, fronte al Dom okcidente, nome tria plej alta montopinto de Alpoj.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Dumler, Helmut kaj Willi P. Burkhardt, *The High Mountains of the Alps*, London: Diadem, 1994

Eksteraj ligiloj
----------------

* Weissmies en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Weissmies en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Weissmies ĉe Distantpeak.com
* Weissmies ĉe SummitPost
* description of route to Weissmies from the Almageller Hut
Paragvaja supo
Porcioj de paragvaja supo
*Tatakuá*, speciala forno kie estas kuirata paragvaja supo
**Paragvaja supo** (hispane *Sopa paraguaya*) estas tipa plado de la paragvaja kuirarto, produkto de gvarania kaj hispana sinkretismo. La Gvaranioj kutimis manĝi pastajn nutraĵojn faritajn el maizfaruno aŭ manioko envolvitajn en folioj de "güembé" (*Philodendron bipinnatifidum* - arba filodendro) aŭ banano kaj kuiritajn inter varma cindro. La jezuitoj (plejparte hispanaj), enkondukis la uzon de fromaĝo, ovoj kaj lakto (aldonaĵoj kiuj estis aldonitaj al preparado de gvaraniaj nutraĵoj). Tiel, paragvaja supo estas sala sponga kuko, tre riĉa en kalorioj kaj proteinoj.

Ingrediencoj
------------

Por tradicia "paragvaja supo" estas uzataj: cepo, akvo, kuirsalo, porka ŝmalco, ovoj, freŝa fromaĝo, maizfaruno (ne polento), kazeo aŭ natura lakto, laktokremo. (tradicia recepto).

Iuj anstataŭigas la maizfarunon per freŝa maizo:

* ¾ kg da freŝa maizo
* 2 cepoj
* ½ taso da oleo
* 1 kulero da kuirsalo
* ½ kg da fromaĝo
* ¾ litro da lakto
* 4 ovoj

Aliaj variantoj, kiel la tiel nomita "sopa paraguaya de estancia" aŭ "sopa paraguaya Don Carlos" (memore al tiu, kiu nomis tiun pladon) uzas preskaŭ la samajn ingrediencojn, funde ŝanĝante la kvantojn por doni al pasto pli aŭ malpli grandan konsiston kaj igi ĝin pli aŭ malpli grasa, laŭ la gusto de la manĝantoj.

Bibliografio
------------

* "Tembi’u Paraguay" de Josefina Velilla de Aquino
* "Karú rekó – Antropología culinaria paraguaya", de Margarita Miró Ibars

Referencoj
----------

1. ↑   Evolución de la cocina y la alimentación en la Argentina: Un aporte para el análisis simbólico (hispane). Naya. Alirita 16 de junio de 2017.

Vidu ankaŭ
----------

* Supo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paragvaja supo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Cocina del mundo Arkivigite je 2008-04-13 per la retarkivo Wayback Machine

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Sopa paraguaya en la hispana Vikipedio.*
En programlingvoj, **parenteza ordono**[1] estas malsimpla ordono, kiu ebligas trakti vicon da ordonoj kiel unu ordonon. Por fari tion sufiĉas paki la vicon en la ordonajn «krampojn» `**starto** ...**fino**` (en la Paskala pseŭdokodo),
aŭ `**begin** ...**end**` (en Algol-60, en Pascal), aŭ
`**{** ...**}**` (C).

Fakte iam oni enkrampigas ne plurajn, sed nur unu neniom da ordonoj; tion oni povas fari pro stilaj konsideroj, aŭ anticipante postan pluevoluigon de la programo, por ties pli oportuna modifeblo.

Ekzemploj en la Paskala pseŭdokodo
----------------------------------

```
  **se** *kondiĉo* **tiam** { vd seo }
    **starto**   { la malfermo de la parentezo }
      ...    { iom da ordonoj }
    **fino**;    { la fermo de la parentezo }
  **alie**
    **starto**   { la malfermo de la parentezo }
      ...    { iom da ordonoj }
    **fino**;    { la fermo de la parentezo }
  
  **dum** *kondiĉo* **faru** { vd iteracio }
    **starto**   { la malfermo de la parentezo }
      ...    { iom da ordonoj }
    **fino**;    { la fermo de la parentezo }
  
  **por** i := n1 **supre** n2 **faru**
    **starto**   { la malfermo de la parentezo }
      ...    { iom da ordonoj }
    **fino**;    { la fermo de la parentezo }
```

Ekzemploj en C
--------------

```
if (kondiĉo) 
  {  // la malfermo de la parentezo 
    ... // iom da ordonoj 
  } // la fermo de la parentezo 
else
  {  // la malfermo de la parentezo 
    ... // iom da ordonoj 
  } // la fermo de la parentezo 

while (kondiĉo) 
  {  // la malfermo de la parentezo 
    ... // iom da ordonoj 
  } // la fermo de la parentezo 

do
  {  // la malfermo de la parentezo 
    ... // iom da ordonoj 
  } // la fermo de la parentezo 
while (kondiĉo);

for (komencvalorizo; kondiĉo; ordono)
  {  // la malfermo de la parentezo 
    ... // iom da ordonoj 
  } // la fermo de la parentezo

```

Noto
----

1. ↑  Komputada Leksikono.
antaŭburgo de la burgo Pyrmont
La **antaŭburgo** estas tiu parto de burgo, kie troviĝas la konstruaĵoj kiu servas al la prizorgado de la burganoj. Tiuj ekonomiaj konstruaĵoj estas la metiejoj, staloj kaj la staloj ankaŭ stokejoj kiel fajnejo kaj grenejo, kaj remizo, ankaŭ domoj por geservistoj. Ofte ĉeestas ankaŭ bierfarejoj kaj bakejoj kaj kuirejoj, se la kuirejoj ne estas en la palaco de la burgo. Antaŭburgoj ofte estas ankaŭ nomataj "ekonomia bieno".

La plej multaj antaŭburgoj estas fortikigitaj de propraj ringmuroj kaj de la interna burgo – nomata kernburgo – la antaŭburgo kaj la kernburgo ofte estas defendita pere de burgfosaĵo, muro kaj pordego.

Literaturo
----------

* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Eld.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, Seite 255–256.
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen und Wohntürme des deutschen Mittelalters*. Band 1. Thorbecke, Stuttgart 2002, ISBN 3-7995-0104-5, Seite 53–55.
* Otto Piper: *Burgenkunde*. Nachdruck der Ausgabe von 1912. Weltbild, Augsburg 1994, ISBN 3-89350-554-7, Seite 10–11.

Referencoj
----------

1. ↑  Herbert de Caboga-Stuber: *Kleine Burgenkunde*. Nachdruck der Ausgabe von 1961. Rheinland-Verlag, Köln [1993], ISBN 3-7972-0496-X, paĝo 33.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583103
* GND: 7596087-4
 |
strato O'Connell en Inis
**Inis** (angle *Ennis*) estas administracia urbo de la graflando Chláir en la respubliko Irlando. La urbo situas ĉe la rivero An Forghas nordokcidente de Limeriko. La urbo havas 20 209 loĝantojn (stato 2011). La irlandlingva nomo estas mallongigo de *Inis Cluain Ramh Fhada* – *larĝa fluanta herbeja insulo*.

Historio
--------

La urbo estis fondata en la jaro 1240, kiam Donnchadh Ó Briain, reĝo de Tuadhmhumhain (Thomond), sur insulo en la rivero An Forghas komencis konstrui preĝejon. La preĝejo venigis baldaŭ la franciskanojn, kiuj elkonstruis la preĝejon al monaĥejo, nome la Mainistir na hInse (Ennis Friary), kun monaĥeja lernejo. Dum la 14a jarcento tie jam loĝis ĉ. 1000 monaĥoj kaj lernejanoj. Ĉirkaŭ la monaĥejo evoluiĝis dum la mezepoko sufiĉe granda setlejo. Pro sia centra situo la loko fariĝis en 1565 ĉefurbo de la tiam nove fondita graflando Chláir. En la jaro 1610 la setlejo ricevis la rajton je foiro. Dum religiaj konfliktoj de la 17a jarcento la monaĥejo kaj la lernejo malfondiĝis. Komence de la 19a jarcento setlis en Inis entreprenoj de la tekstila industrio, bierfarejoj kaj distilejoj. Epidemioj kaj la *granda malsatego* de la 1840aj jaroj signife malhelpis la evoluon de la urbo. Inter 1840 kaj 1860 la urbo perdis unu kvaronon de sia enloĝantaro.

El Inis venis du famaj homoj de la irlanda historio. En la jaro 1828 elektiĝis Daniel O’Connell kiel unua katoliko en la brita malalta ĉambro. En 1917 Éamon de Valera gajnis la elekton por la brita malalta ĉambro.

Kulturo
-------

La urbo Inis estas centro de la irlanda popola muziko. En la urbo okazas ĉiujare en majo la festivalo *Fleadh Nua* kaj en novembro la *Guinness Traditional Music Festival* (la tradicia muzika festivalo de Guiness).

Gemeliĝoj
---------

Inis havas ĝemeliĝojn kun jenaj urboj:

* Saint-Paul-de-Fenouillet, Francujo
* Phoenix, Arizono, Usono
* Langenfeld (Rheinland), Germanujo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Inis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Offizielle Informationsseite über Ennis
* Homepage des Fleadh Nua-Festivals
* Ennis Information Age Town Project Arkivigite je 2006-09-02 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583878
* GND: 5017072-7
* LCCN: n/82/137567
* VIAF: 1263145424575886830375
 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583878
* GND: 4727849-3
* LCCN: n82137567
* VIAF: 153632358 264316258, 153632358
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

Paralelepipedo de Fresnel

**Paralelepipedo de Fresnel** estas prismo, kiu polarizadas lumon ĝis cirkla polarizado.

Priskribo
---------

Kiam lumo respegulas, respegula radio konsistas el du ortaj komponantoj de la ondo: el la *s-* kaj el la *p-polarizada*. La franca fizikisto Fresnel trovis, ke ĉe respegulo de parieto de spegulo sub de angulo pli-malpli de sesdek gradoj (dependas de la refrakta indico de la paralelepipedo) la polarizado ŝanĝas. Se post la unua reflekto la ŝanĝo de fazo egalas al {\displaystyle {\cfrac {1}{8}}\lambda } (kie {\displaystyle \lambda } estas la ondolongo de la ondo), evidente, post la dua respegulo la radio estos havi ŝanĝon de fazo egalan al {\displaystyle {\cfrac {1}{4}}\lambda }, tio signifas, ke tial la lumo polarizadas cirkle.
*Capetus*, baza temnospondilo.
**Temnospondiloj** aŭ ***Temnospondyli*** (el la greka τέμνειν (*temnein*, "tranĉi") kaj σπόνδυλος (*spondylos*, "vertebroj")) estas diversa subklaso de formortintaj malgrandaj al gigantaj tetrapodoj — ofte konsideritaj pra-amfibioj — kiuj floris tutmonde dum la Karbonio, Permio, kaj Triaso. Kelkaj specioj pluvivis en la Kretaceo. Fosilioj troviĝis en ĉiu kontinento. Dum ĉirkaŭ 210 milionoj da jaroj de evolucia historio, ili adaptiĝis al ampleksa gamo de habitatoj, kiaj nesala akvo, surteraj, kaj eĉ marbordaj marmedioj. Ties vivohistorio estas bone komprenita, kaj oni konis fosiliojn el la larva stadio, el metamorfozo, kaj el matureco. Plej temnospondiloj estis duonakvoloĝantaj, kvankam kelkaj estis preskaŭ tute surteremaj, kiuj revenas akven nur por reproduktiĝi. Tiuj temnospondiloj estis iomaj el la unuaj vertebruloj tute adaptitaj al vivo surtera. Kvankam temnospondiloj estas konsiderataj amfibioj, multaj havis karakterojn, kiaj skvamoj, ungoj, kaj kirasecaj ostaj platoj, kio distingas ilin el la modernaj amfibioj.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Temnospondyli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Temnospondyli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Temnospondyli en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Kategorio Temnospondyli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Temnospondyli en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Temnospondyli Arkivigite je 2020-09-23 per la retarkivo Wayback Machine Retejo pri la projekto de Vivarbo pri temnospondiloij.
* Temnospondyli
**Paranapiacaba** [paranapia**ka**ba] estas vilaĝo en muncicipo Santo André, San-Paŭlo, Brazilo. Tie naskiĝis Fanny Luiza Dupré. Ĝia nomo signifas "loko de kie oni vidas la maron" en tupia lingvo.

Paranapiacaba estis fondita de anglaj fervojaj laboristoj sub gvido de la angla inĝeniero Daniel M. Fox en 1867 kun la portugala nomo "Estação Alto da Serra" (Surmontara Stacidomo). En 1896 sanĝiĝis ĝia nomo al "Vilaĝo Martim Smith". En tiu tempo, la vilaĝo havas nur anglajn tipajn lignajn konstruaĵojn, tuj aperis apuda brazila tipa kvartalo, sed ĝis la 1940-aj jaroj dominis la angloj kaj iliaj idoj. En 1946, la brazila registraro aĉetis la fervojon de angla kompanio, kaj pro tio, la plejparto de la angloj forlasis la vilaĝon. En 1986 oni komencis restaŭron de historiaj konstruaĵoj de Paranapiacaba kaj hodiaŭe ĝi estas muzea turisma vilaĝo.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de la Bona Jesuo de Bona Vojaĝo de Paranapiakabo

Bildaro
-------

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paranapiacaba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Grzegorz GRZEBAN** (naskiĝinta la 27-an de julio 1902 en Kiŝinevo, mortinta la 21-an de oktobro 1991 en Varsovio) estis pola bioĥemiisto kaj komponisto de ŝakstudoj.

Vivo
----

Ekde 1927 li publikigis sub sia origina nomo *Bagdasarianz*. Antaŭ la Dua mondmilito vivis li en Odeso. Post 1945 translokiĝis la Varsovion kaj prenis novan familinomon *Grzeban*.

Grzeban fondis kun aliaj la pollingvan fakgazeton *Szachy* por kiu i gvidis dum kvarono dejarceto la studan parton.

Dumvive Grzeban publikigis 150 studojn. Honorojn li ricevis - ĉ. ses dekojn - inter kiuj estis 25 premioj. En la jaro 1960-a li iĝis internacia arbitricianto pri ŝakludkomponaĵoj ernannt. Nemire li ricevis en 1987 la titolon de *majstro de ŝakkomponaĵoj*.

Verkoj
------

* Grzegorz Grzeban, Jan Rusinek: *Studium szachowe w Polsce 1890–1980*, Varsovio 1983, ISBN 83-217-2421-3

Notoj
-----

1. ↑  Tigran Gorgijev; Filip Bondarenko: *Ŝachowi etjud na Ukraini*, Kievo 1966, p. 35-36
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grzegorz Grzeban en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ŝaĥludkomponaĵoj de Grzegorz Grzeban


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767245
* VIAF: 165385445
* ISNI: 0000 0001 1327 8077
* BNF: 16769008c
 |
**Pirkko MANNOLA** (naskiĝinta 27-a de decembro 1938 en Sääksmäki) estas finna kantisto kaj aktoro. Ŝi estis en 1950-aj jaroj modelo de entrepreno Suomen Trikoo Oy. Ŝia frato sendis fotojn pri ŝi al aranĝantoj de konkurso Fraŭlino Finnlando 1958. Ŝi estis invitita al la konkurso kaj venkis la konkurson. En 1959 ŝi komencis sian kinaktoran karieron. Ŝi aktoris ankaŭ en teatrejo. Ŝi estis kandidato por reprezentanto de Finnlando en Eŭrovido-Kantokonkurso 1963.

Pirko Manola
------------

La duoblaj konsonantoj estis lasitaj ekster la nomo de Mannola por ke la germana publiko ekkonu lin kun la pli facile prononcebla nomo "Pirko Manola". La unuaj registradoj por la germana merkato estis la kantoj "Bam-Schi-Bam" kaj "Weil es die Liebe so will", kiuj estis publikigitaj sur la Decca etikedo. La germanaj diskoj de Mannola ne estis aŭditaj en Finnlando tiutempe, ĉar Decca en Finnlando estis etikedo sub Fazer kaj tiel la konkuranto de Scandia. Mannola travojaĝis grandskale ĉirkaŭ Okcidenta Germanujo kun Kurt Edelhagen kaj la orkestroj de Hugo Strasser. Por Scandia, Pirkko registris "Bam-Schi-Bam" en la finna sub la titolo "World's Best Record".

* Kategorio Pirkko Mannola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)