recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **tegumenta sistemo** (el la latina *integumentum*, eksteraĵo, kovraĵo) estas laŭ anatomio de animaloj la eksteraj histoj de la korpo de kiu la haŭto formas la plej grandan parton. Ĝi estas ofte la plej granda anatomia sistemo. Ĝi enhavas la haŭton, hararon, kaj ungojn.

Funkcioj
--------

La tegumenta sistemo havas multajn rolojn rilate al memregulado. Ĉiuj korpaj sistemoj kunlaboras en interkonektita maniero por konservi la gravajn internajn funkciadkondiĉojn de la korpo. La haŭto havas gravegan laboron, tio estas protekti la korpon, kaj agas kiel unua defendlinio de la korpo kontraŭ infekto, temperaturŝanĝiĝo kaj aliaj defioj al memregulado.

La funkcioj de la tegumenta sistemo estas variaj kaj rilatas al:

* konservado de la korpa integreco
* protektado de la korpinternaj vivgravaj histoj kaj organoj
* protektado kontraŭ invado de infektigaj organismoj
* protektado de la korpo kontraŭ sekiĝo
* protektado de la korpo kontraŭ temperaturŝanĝoj
* ekskrecio de ne plu utilaj materialoj per ŝvitado
* metabolo
* sentumo pri la ekstera mondo (tuŝo, premo, doloro, varmego kaj malvarmego)
* protektado de la korpo kontraŭ sunfrapo
* kreado de vitamino D per ekspozicio al transviola lumo
* stokado de akvo, graso, glukozo kaj vitamino D
* partoprenado en temperaturregulado

Malsanoj
--------

Eblaj malsanoj de la homa tegumenta sistemo inkluzivas jenajn:

* Ekzantemo
* Haŭtvezikoj
* Mikozo
* Infekto
* Sunfrapo
* Haŭtkancero
* Albinismo
* Akno
* Herpeto

Vidu ankaŭ
----------

* Haŭto
* Epidermo
* Dermo
* Hipodermo
* Ungo
* Hararo

Bibliografio
------------

* Hynek Burda: *Allgemeine Zoologie. (Ĝenerala zoologio)*, eldonejo Eugen Ulmer. Stuttgart 2005 (p. 155) ISBN 3-8252-2690-5
**Stari Banovci,** serbe **Стари Бановци** estas granda setlejo aŭ vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Stara Pazova. Stari kaj Стари signifas: malnova.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma
Preĝejo de Stari Banovci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* Koordinatoj: 44°59′07″N 20°17'07″E
* Supermara alteco: 67 m
* Loĝantaro: 6810 en 2010
* Poŝtkodo: 22305
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ST

Geografio
---------

Stari Banovci situas laŭ dekstra bordo de Danubo, laŭ flankovojoj kontaktiĝanta kun Novi Banovci.

Historio
--------

La plej frue romianoj vivis tie. Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. Dum la 2-a mondmilito la germanoj okupis la vilaĝon, 158 homoj mortis, 52 homoj deportiĝis, 38 homoj iĝis trudlaboristoj, 104 homoj iĝis militkaptitoj. En 2002 loĝis en Stari Banovci 5488 da homoj, 5034 serboj (92 %), 144 ciganoj, 27 kroatoj, 25 jugoslavianoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara kaj serba Vikipedioj
* Mapo pri Stari Banovci

* Kategorio Stari Banovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Staranta ondo** (malvastasence) ekestas el interferado de du kontraŭiraj kontinuaj ondoj de samaj frekvenco kaj amplitudo. La ondoj povas deveni el du malsamaj ekscitiloj aŭ ekesti per reflekto de ondo je obstaklo.

Staranta ondo (nigra) kiel interfero de du ondoj; la ondonodaĵoj estas ruĝaj. Ilustritaj estas alira kaj forira ondoj en ruĝo resp. bluo
Mekanika ekzemplo estas ŝnurega ondo, je kiu oni movigas unu ŝnuregofinaĵon supren-malsupren, generante per tio kontinuan ondon en la ŝnurego. Se oni fiksas la alian ŝnuregofinaĵon, je ĉi tiu loko la ondo estas reflektata kaj rekuras sur la ŝnurego. Kiel rezultaĵo oni ne plu vidas kontinuan ondon, sed la ŝnurego plenumas osciladon, je kiu certaj lokoj restas trankvilaj (*ondonodaĵoj* aŭ *osciladnodaĵoj*), dum kiam aliaj oscilas kun granda svingamplekso (amplitudo) tien kaj tien-ĉi (*ondoventroj* aŭ *osciloventroj*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* dynamische Veranschaulichung der Entstehung von stehenden Wellen und Schwebungen Arkivigite je 2011-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Auswirkung Stehende Welle auf Raumakustik (Beispielrechnung & Grafik)
* Der Unterschied zwischen stehenden Wellen bei Saiten und den Raummoden als Schalldruckverteilung
in China 2005
**Survival of the Fattest**  (esperante Pluvivo de la Plej Grasa) estas skulptaĵo farita de la dana artisto Jens Galschiot en 2002. Ĝi prezentas malgrasegan afrikan viron kiu portas eksterordinare grasan blankan virinon. Ŝi tenas pesilon en la mano. La verko simbolas la malekvilibran distribuon de la resursoj de la mondo. La titolo aludas al la fama frazo de Charles Darwin *Survival of the Fittest* (Supervivo de la plej taŭgaj).

Okaze de la Klimata Pintkunveno de UN (COP15) en decembro 2009 en Kopenhago, Jens Galschiot erektis la skulptaĵon apud la Marvirineto en la haveno de Kopenhago. Fotoj de la du skulptaĵoj furoris en la medioj de la mondo. Ekde tiam La Grasega Sinjorino, kiel popole nomiĝas la skulptaĵo, eble estas la plej konata verko de Galschiot.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Jens Galschiot
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* SevenMeters

* Kategorio Survival of the Fattest en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la Tri Granduloj, nome Josif Stalin, Franklin D. Roosevelt, kaj Winston Churchill.
La **Teherana Konferenco** (laŭ kodonomo **Eureka**) estis strategia kunsido de Josif Stalin, Franklin D. Roosevelt, kaj Winston Churchill el la 28a de novembro al la 1a de decembro 1943, post la Anglo-soveta invado de Irano. Ĝi okazis en la ambasadejo de Sovetunio en Teherano, Irano. Ĝi estis la unua el la konferencoj de la Dua Mondmilito de la "Tri Grandaj" estroj de la Aliancanoj (nome Sovetunio, Usono, kaj Unuiĝinta Reĝlando). Ĝi okazis tuj post la Konferenco de Kairo kiu estis okazinta en la 22a–26a de novembro 1943, kaj antaŭ la Jalta kaj la Pocdama konferencoj de 1945. Kvankam la tri estroj alvenis kun diferencaj celoj, la ĉefa rezulto de la Teherana Konferenco estas la engaĝiĝo de la Okcidentaj Aliancanoj malfermi novajn operacojn en duan fronton kontraŭ Nazia Germanio. La konferenco ankaŭ pritraktis la rilatojn de la 'Tri Grandaj' Aliancanoj kun Turkio kaj Irano, operacojn en Jugoslavio kaj kontraŭ Japanio, kaj la antaŭviditan postmilitan establadon. Aparta protokolo subskribita en la konferenco engaĝis la Tri Grandulojn rekoni la Iranan sendependecon.

Referencoj
----------

1. ↑  Churchill, Winston Spencer.  (1951) *The Second World War: Closing the Ring*. Houghton Mifflin Company, Boston, p. 642.

* Kategorio Teherana Konferenco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
Stari Ledinci situas en la mapo en la verda municipo
Municipoj de Novi Sad kaj Petrovaradin
**Stari Ledinci,** serbe **Стари Лединци,** hungare **Óledince** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Petrovaradin. La mezepoka hungara nomo estis *Szerlek*.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Stari Ledinci situas sur deklivoj de monto Fruška Gora geografie apartenanta al Srem.

Historio
--------

Ekde la 10-a jarcento hungaroj vivis tie, sed en 1372 jam serboj vivis tie. En 1526 la turkoj okupis la vilaĝon, kiun la Habsburgoj nur en la komenco de la 18-a jarcento povis akiri. Ĝis 1918 ĝi apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al la baldaŭa Jugoslavio. Dum la 2-a mondmilito la faŝistoj plene detruis la vilaĝon. Poste la loĝantoj iom fore fondis vilaĝon Ledinci, baldaŭe ankaŭ tiu loko rehomiĝis, tial oni nomumis "Stari Ledinci" (Malnova Ledinci). En 2002 loĝis en Stari Ledinci 823 homoj, (711 serboj, 19 jugoslavianoj, 16 kroatoj, 15 hungaroj).

Vidindaĵoj
----------

* lago

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Panoramo de Stari LedinciPanoramo de Stari Ledinci
* Lago ĉe Stari LedinciLago ĉe Stari Ledinci
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Stari Ledinci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szilveszter Somogyi** [silvester somodji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Szilveszter** estis hungara kuracisto, traŭmatologo, kirurgo, profesoro.

Szilveszter Somogyi
Szilveszter Somogyi  naskiĝis la 7-an de julio 1926 en Ĉeĥoslovakio en Komárno. Li mortis la 22-an de julio 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Szilveszter Somogyi apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1950. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en hospitalo de Tatabánya kiel kirurgo. Inter 1953 kaj 1968 li laboris en traŭnatologia kliniko en Budapeŝto, dum li spertiĝis en simila kliniko de Vieno. Li ankaŭ instruis. Lia lasta laborejo estis hospitalo de Csepel (distrikto).

Li edziĝis en 1953 baldaŭe havanta filinon. Li ricevis premion kaj memormedalon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Szilveszter Somogyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szilvágy** [silvAdj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.

Szilvágy el la aero

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.7342/16.6252
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8986
* Telefonprefikso: 92

Situo
-----

Szilvágy situas en Montetaro Zala sur malebenaĵo en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. La vilaĝon interligas kun Lenti etŝpura fervojo. La vilaĝon ĉirkaŭas apuda arbaro, kio ebligas ĉasadon dum sezono kaj kolektadon de fungoj. Nova troviĝas 8, Lenti 18, Zalaegerszeg 25 km-ojn.

Historio
--------

Szilvágy estis unuafoje menciita en 1343 en formo *"Ozyagh"*, laŭ la nuna ortografio en 1773. Sur deklivo havanta interesan formon hufofero (hufumo) oni kultivas vitojn. En Szilvágy migra poŝto servas.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dekstra Brako de Stefano la 1-a (Hungario) de 1996

* Kategorio Szilvágy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Boksado estas ekzemplo de starlukto.
**Starlukto** estas manenmana luktado kiu okazas dum la luktantoj estas en stara sinteno. La termino estas ofte uzata en luktartoj kaj luktosportoj por aludi al serio de teknikoj uzataj el stara sinteno, male al la teknikoj uzataj en grundolukto. Starlukto kiu okazas dum la luktantoj estas en kaptolukto unu kontraŭ la alia estas referencata kiel *luktopreno*. Teknikoj uzataj en starlukto inkludas variajn frapobatojn aŭ blokadteknikojn, ĉu per partoj de la korpo, aŭ per manenmanluktaj armiloj. Esencaj aspektoj de starlukto inkludas frapokombinojn, kun la celo frapi la malkapablulon aŭ vundi la oponanton. Luktartoj kaj luktosportoj kiuj emfazas starluktadon estas boksado, eskrimo, ĵudo, karateo, kendo, piedbatan boksadon, kungfuo, taja bokso, franca boksado, pugnobatalo, silato kaj tekvondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Grundolukto

Referencoj
----------

* Løvstad, Jakob. The Mixed Martial Arts Primer Arkivigite je 2005-05-15 per la retarkivo Wayback Machine. *www.idi.ntnu.no*. URL laste alirita la 6an de Marto, 2005. (DOC formato)
**Starrkirch-Wil** (prononcu: *ŝtarkirĥ-vil*) estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 598 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Starrkirch-Wil situas norde de la ĵurasa montoĉeno Engelberg inter Dulliken kaj Olten, kun kiuj du komunumo ĝi komplete kunkreskis. La komunumo konsistas el de nordo al sudo el la setlejoj Starrkirch, Nigglisberg, Wil, Oberwil, Choliweid kaj tute en la sudo sen ligo al la ceteraj setlejoj Wartburg.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Starrkirch-Wil limas en nordoriento kaj en oriento al Dulliken, en sudoriento al Oftringen (AG), en sudokcidento al Arburgo (AG), kaj en okcidento kaj nordokcidento al Olten.

Trafiko
-------

Tra Starrkirch-Wil pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Araŭo al Olten. La komunumo estas konektita per la regiona buskompanio Olten-Gösgen-Gäu al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 6 kilometrojn sudokcidente inter Arburgo kaj Oftringen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Starrkirch datiĝas el la jaro 1036 kiel *Starchenchilcha*. Kiel parto de la voktejo Gösgen, Starrkirch-Wil estis en la jaro 1458 aĉetita de Soloturno. La preĝejo de Starrkirch apartenis dum mezepoko al la Abatejo Beromünster. En la jaro 1871 la pastro Paulin Gschwind rifuzis laŭtlegi la dogmon pri la senerareco de la papo. La katolika eklezio reagis per lia ekskomuniko. La kredantoj de Starrkirch-Wil tamen subtenis sian pastron kaj fondiĝis la 22-an de novembro 1874 la kristankatolika paroĥo Starrkirch-Dulliken. Starrkirch-Wil tiel fariĝis centro de la soloturno kulturlukto, kies sekvo estis skismo de la katolika eklezio.

Bildaro
-------

* Preĝejo kaj tombejoPreĝejo kaj tombejo
* Vilaĝocentro de StarrkirchVilaĝocentro de Starrkirch
* Vilaĝeniro ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 5 venante de DullikenVilaĝeniro ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 5 venante de Dulliken

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Hans Brunner*: *Starrkirch-Wil* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-10-13)

Vidu ankaŭ
----------

* Wil

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Starrkirch-Wil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Starrkirch-Wil en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Oficiala retejo de la komunumo Starrkirch-Wil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Olten |
| --- |
| Boningen  •  Däniken  •  Dulliken  •  Eppenberg-Wöschnau  •  Fulenbach  •  Gretzenbach  •  Gunzgen  •  Hägendorf  •  Kappel  •  Olten  •  Rickenbach  •  Schönenwerd  •  Starrkirch-Wil  •  Walterswil  •  Wangen ĉe Olten |  |

 |
*Ne miskomprenu kun Szilvágy!*

**Szilágy** [silAdj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 6 km²
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 7664
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°06′06″N 18°24'23″E

Situo
-----

Szilágy situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pécsvárad troviĝas 7, Pécs 20, Budapeŝto 185 kilometrojn [*rompita ligilo*].

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1015 laŭ tiama hungara ortografio *"Zylag"*. En 1543 la turkoj okupis la komunumon, tamen ĝi restis viva. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En Szilágy migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Szilágy) el la mezepoko

Nomportantoj
------------

Familia nomo Szilágyi apartenas al la oftaj nomoj, ekzemple en telefonlibro de Budapeŝto de 2008 listiĝas pli ol 2 paĝoj el tiu nomo.

* Kategorio Szilágy (vilaĝo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tekenye** [tekenje] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalaszentgrót, en distrikto Zalaszentgrót.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 8793
* Telefonprefikso: 83

Situo
-----

Tekenye situas sur mildaj deklivoj apud Zalaszentgrót.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1333, jam tiam Tekenye havis kirkon. En 1720 728 homoj (ĉiuj katolikoj) vivis en la vilaĝo. La nun videbla kirko estis konstruita en 1748. Tekenye estis fondinta urboparto de Zalaszentgrót en 1984, sed en 2010 ĝi forlasis la urbon kaj denove ĝi memstariĝis.

La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo, la vilaĝo mem estas parto de „vina vojo". Vilaĝservo estas kulturdomo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo

Fontoj
------

* hompaĝo hungare Arkivigite je 2013-11-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare Arkivigite je 2013-05-18 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Tekenye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Teklafalu,** kroate **Dekla** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7973
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Teklafalu situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Sellye troviĝas 15, Szigetvár 16, Barcs 26, Szentlőrinc 28 km-ojn.

Historio
--------

Ĝis 1839 nur farmo troviĝis tie. Tiam binestro László Cindery venigis germanojn el Tolna por kultivi tabakon. La komunumo nomiĝis pri edzino de Cindery: "Tekla". En 1910 vivis en Teklafalu 815 homoj, (542 hungaroj, 273 germanoj). Antaŭ la 1-a mondmilito la fervojo ekfunkciis, sed uzebla vojo konstruiĝis nur en 1929. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Parto de la germaneco deportiĝis al Germanio en 1946 kaj alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio.

En Teklafalu migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Tekla el la 20-a jarcento

* Kategorio Teklafalu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Nova rektorejo kaj informcentrejo
La **Teknika universitato en Liberec** (ĉeĥe **Technická univerzita v Liberci**) estas publika universitato en Liberec (Ĉeĥio). Ĝi evoluis el la *Altlerneja maŝin-inĝeniera*, kiu estis fondita en 1953. La altlernejon oni plialtrangigis al universitato kaj sian aktualan nomon ĝi ricevis en 1995. Nuntempe la universitato havas ĉirkaŭ 8.000 studentojn en ses fakultatoj kaj unu instituto:

* Fakultato maŝin-inĝeniera
* Fakultato tekstil-inĝeniera
* Fakultato naturscience-homscienca kaj pedagogia
* Fakultato ekonomia
* Fakultato de arto kaj arkitekturo
* Fakultato de mekatroniko, informadiko kaj interdisciplinaj studoj
* Instituto de sanstudoj

Nuna rektoro estas inĝ. Vojtěch Konopa.

Nisa-Universitato
-----------------

En 2001, kunlabore kun la Vroclava teknologia universitato en Pollando kaj la Universitato de aplikitaj sciencoj Zittau/Goerlitz en Germanio kreiĝis la Nisa-Universitato, kiel internacia universitata studprogramo.

Renovigo
--------

Diversaj universitataj konstruaĵoj estis renovigitaj por la Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009 okazonta en Liberec en februaro de 2009.

Esperanto
---------

La studenthejmo Harcov apartenanta al la Teknika universitato en Liberec gastigis la 65-an IJK-n okazintan en Liberec' en julio de 2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teknika universitato en Liberec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 272288
* LCCN: nb2008010338
* VIAF: 146257970
* ISNI: 0000 0001 1015 1740
* SUDOC: 081580517
* NKC: kn20010709183, kn20010709410 kn20010709340, kn20010709183, kn20010709410
 |

* Oficiala retpaĝaro de la Teknika universitato en Liberec
* Retpaĝaro de la Nisa-Universitato Arkivigite je 2020-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
La **Kongreso de la Respubliko Peruo** aŭ en hispana **Congreso de la República del Perú** aŭ **Congreso Nacional del Perú**, estas la ento kiu plenumas la leĝofaran povon en la Respubliko Peruo, kie ĝi okupas ĉefan lokon ene de la parua ŝtato. Estas, ekde 1995, kongreso unuĉambra ĉar estas formita de unusola parlamenta ĉambro de 120 kongresanoj kaj 130 el 28a de julio de 2011, elekttitaj el multaj distriktoj por unu periodo de kvin jaroj, koincide kun la periodo prezidenteca. La balota sistemo aplikita estas de proporcia prioritata voĉdonado. La aktuala kongreso instaliĝis la 26-a de julio de 2016.
Ties ĉefa sidejo estas la Leĝofara Palaco de Peruo, situanta en la Historia urboparto de Limo, proksime de la Domo de Pizarro.

La aktuala Prezidento de la Kongreso estas Pedro Olaechea Alvarez-Calderón, reprezentanto de Limo.

Vidu ankaŭ
----------

* Prezidento de Peruo

Bibliografio
------------

* Acosta Saignes, Miguel : *Bolívar/ Acción y utopía del hombre de las dificultades*, Fundación editorial "El perro y la rana"; ISBN 978-980-14-0626-6.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kongreso de la Respubliko Peruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Kongreso de la Respubliko Peruo
**Sutjeska,** serbe **Сутјеска,** rumana **Sărcia** hungare **Szárcsa** [sArĉa] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Seĉanj.

Sutjeska troviĝas en (verda) Municipo Seĉanj en Serbio
Mapo pri municipo Seĉanj
Nova ortodoksa preĝejo de Sutjeska
Strato en Sutjeska

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 48  km²
* Koordinatoj: 45°23′02″N 20°41'34″E
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1730
* Poŝtkodo: 23244
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Sutjeska situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Timiş kun ponto al la kontraŭa Neuzina.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Sutjeska 1737 homoj, (1046 serboj (60 %), 491 rumanoj, 58 hungaroj, 31 jugoslavianoj, 24 ciganoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* nova ortodoksa serba preĝejo
* ortodoksa rumana preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Ortodoksa rumana preĝejo de Sutjeska

* Kategorio Sutjeska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Nacia Asembleo** (hungare *Országgyűlés*) estas unuĉambra parlamento kiu estas la leĝdona povo de Hungario. Nuntempe estas 199 deputitoj en la parlamento.

Ĝi havas 199 membrojn kiuj estas elektitaj ĉiujn kvar jarojn, kun elektosojlo de ĉirkaŭ 5 procentoj. La Nacia Asembleo troviĝas ekde 1902 en la hungara parlamentejo en la ĉefurbo Budapeŝto. La parlamento estas elektita en demokratia baloto ekde la falo de la komunista reĝimo en la lando en 1989.

En la parlamento estas ĉirkaŭ 25 diversaj komitatoj.

La Konstitucia Tribunalo en Hungario havas la opcion de defii leĝaron pasigitan fare de la Nacia Asembleo.

Nuntempe, la plej granda partio estas Fidesz, kiu havas ĉirkaŭ 114 reprezentantojn.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia Asembleo de Hungario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (hungare) oficiala retejo
* (angle) oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832496
* GND: 2031929-0
* VIAF: 223059323
* ISNI: 0000 0000 9720 3947
* SUDOC: 110740181
* NKC: kn20070711008 ko20211125796, kn20070711008
 |
**Teksaĵ-prizorgaj simboloj** estas tiuj etiketoj sur la vestoj, kiuj monstras la produktistan proponon pri traktado de tesaĵoj rilate al *lavado*, *purigo*, *sekigo* kaj gladado. Tiuj etiketoj kun la simboloj estas alkudritaj je la vesto por faciligi ties traktadon.

La hodiaŭ - en Eŭropo- uzitajn simbolojn enkondukis en 1975 la *Internacia Organizo pri etiktigo de la Teksaĵa Traktado* (GINETEX el *Groupement International d'Etiquetage pour l'Entretien des Textiles*). La ISO-normo 3758 de 1991 kaj Eŭronormo EN 23758 de 1994 standardigisi la simbolojn en Germanio kaj poste en Eŭropo, eĉ en Israelo. Landoj de nordamerika liberkomerca zono (NAFTA) uzas similajn simbolojn, kun etaj ŝanĝoj (simboloj pri malpermeso de tordado, elpremado, gladado kun vaporo kaj blankigo sen kloro. Ankaŭ Japanio uzas tiujn simbolojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teksaĵ-prizorgaj simboloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eŭropaj simboloj[*rompita ligilo*]
* simboloj por landoj de NAFTA Arkivigite je 2009-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
Taraŝ troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
Mapo pri municipo Zrenjanin
Ortodoksa preĝejo de Taraŝ
**Taraŝ,** serbe **Тараш,** slave **Taraš,** hungare **Tiszatarrós** [tisatarOŝ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 53  km²
* Koordinatoj: 45°28′03″N 20°11'32″E
* Alto super marnivelo: 72 m
* Loĝantaro: 1140
* Poŝtkodo: 23209
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Taraŝ situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Tiso (kun trapasejo, kontraŭe Ĉurug troviĝas).

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Taraŝ 1140 homoj, (1100 serboj (97 %), 15 ciganoj, 8 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
Larĝa panoramo de Tarcal
**Tarcal** estas vilaĝo kun rango vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tokaj.

Mezo de Tarcal
Katolika preĝejo de Tarcal
Kapelo de Tarcal
Sinagogo de Tarcal
Kalvinana preĝejo de Tarcal
Monumento pri Jesuo en Tarcal

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 54 km²
* Loĝantaro: 3900
* Poŝtkodo: 3915
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

La vilaĝo situas ĉe piedo de okcidenta parto de vulkana monto **Tokaj**, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Nyíregyháza, inter urboj Szerencs kaj Tokaj. La monto estas 512 m-ojn alta. Tarcal nomiĝas **Pordo de Tokaj**.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko kaj bronzepoko. Estas legendo pri la loko: la alvenintaj hungaroj en 895 faris ĉevalkonkurson al la monto. Figuro *Tarcal* venkis, longe la monto nomiĝis Tarcal. La vilaĝo estis menciita unufoje en 1278. Ĝi iĝis kampurbo en la 15-a j.c. Koncilio okazis en 1562. La hungara armeo en januaro de 1849 venkis la aŭstrojn. La germanoj okupis la regionon en 1944 kaj komenciĝis deportado de judoj. Iom poste oni donacis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Dum la socialismo ŝtata bieno kaj kolĥozo funkciis en la vilaĝo. 

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, 2 kuracejoj, apoteko, klubo de maljunuloj, komuna kuirejo, familihelpa servo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Tarcal) el 15-a jarcento
* Kalvinana preĝejo (Tarcal) de 1797, la turo estas 42 m-ojn alta
* Kastelo Degenfeld (Tarcal)
* Kapelo Tereza el Avilo (Tarcal)
* Sinagogo de Tarcal
* nobeldomo de Andrássy, nun hotelo
* monumento pri Jesuo

Famuloj
-------

* en Tarcal naskiĝis kaj mortis: arkivisto László Imre Waltherr
* en Tarcal mortis: teatrestro Gábor Sallós
**Székkutas** (sEkutaŝ) estas vilaĝo kaj banloko en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Hódmezővásárhely. La loknomo signifas seĝo-puta.

Blazono de Székkutas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 124  km²
* Loĝantaro: 2600
* Poŝtkodo: 6821
* Telefonprefikso: 62

Geografio
---------

Székkutas situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Békéscsaba-Szeged inter Orosháza kaj Hódmezővásárhely. Orosháza troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

Pli frue avaroj loĝis tie. La nomo aperas unue en 1426 en formo *Kwtas*, sed la loko apartenis al Hódmezővásárhely dum la historio. En 1950 la komunumo sendependiĝis. En 1933 apoteko, 1957 sportejo, en 1962 impona kulturdomo, en 1975 vendejego konstruiĝis.

Ne menciitaj vilaĝservoj estas infanĝardeno, 2 lernejoj, interretejo, policano.

Vidindaĵoj
----------

* novromanika kalvinana preĝejo de 1926, la turo estas 31 m-ojn alta
* novgotika romkatolika preĝejo de 1925
* ventomuelejo nomata Piroska
* lago kaj termala kuracbanejo nomata Kakasszék

Interesaĵo
----------

Germana verkisto Hugo Hartung (1902-1972) pasigis tie tempon post la 1-a mondmilito. Poste li verkis romanon "Ich denke oft an Piroschka" (=ofte mi pensadas pri Piroska). En la kulturdomo troviĝas memorĉambro de la verkisto.

Famuloj
-------

En la tiama Vásárhelykutas naskiĝis poeto kaj ministro Sándor Csizmadia.

Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bakonykúti | Cserkút | Feketekút | Forráskút | Hárskút | Hárskút | Hercegkút |
| Hidegkút | Kadarkút | Kardoskút | Kékkút | Kerkakutas | Keszőhidegkút | Kiskutas |
| Kőkút | Kutas | Kútfalva | Lókút | Mélykút | Nagykutas | Nagysomkút |
| Némethidegkút | Örménykút | Pesthidegkút | Salköveskút | Sókút | Sóskút | Székkutas |
| Széleskút | Szentistvánkút | Szentkút | Úrkút | Zalaköveskút |  |  |

* Kategorio Székkutas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **suverenoj de Bretonio** estas la reĝoj kaj dukoj, kiuj regis Bretonion (Reĝlando de Bretonio kaj duklando de Bretonio) ĝis en 1547, escepte de tri periodoj : la heredaj militoj inter la domo de Vannes kaj tiu de Rennes, de 874 ĝis 890 ; la normanda invado de Bretonio en la unua parto de la 10-a jc ; kaj la hereda milito de Bretonio de 1341 ĝis 1365.

La lasta suvereno de Bretonio estis la daŭfeno kaj duko Henriko de Francio, filo de la reĝo Francisko la 1-a. Lia kronado kiel reĝo de Francio, la 31-an de marto 1547, efektivigis la unuiĝon de la duklando al la reĝlando de Francio. La naskiĝdato de la unuigita kaj sendependa Bretonio estas daŭre kontestata. La akceptita dato estas la batalo de Ballon gajnita de la trupoj de Nevenoeo la 22-an de novembro 845. Aliflanke, iuj konsideras ke la traktato de Angers en 851 subskribita inter Erispoe kaj Karlo la 2-a, la Kalva estas la « naskiĝakto de la reĝlando de Bretonio ».

Reĝoj kaj princoj de Bretonio
-----------------------------

### Reĝoj de la frua mezepoko

| Portreto | Regno | Titolo | Notoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Morvan | ĉ. 818 | Morvan Lez-Breizh | Reĝo de la bretonoj ĉirkaŭ Priziac |
| Wiomarc'h | ĉ. 822 ĝis ĉ. 825 | Wiomarc'h | Estro aŭ reĝo de la nordorientaj bretonoj |

### Reĝoj de Bretonio

Aneksaĵoj
---------

### Vidu ankaŭ

* Geopolitikaj teritorioj
	+ Reĝlando de Bretonio
	+ Duklando de Bretonio
* Estroj, reĝoj, bretonaj grafoj
	+ Legendaj reĝoj de Bretonio
	+ Suverenoj de Kernevo
	+ Suverenoj de armorika Domnoneo
	+ Suverenoj de Vannes
* Reĝoj kaj dukoj de Bretonio

	+ Tomboj de la suverenoj de Bretonio
* Simboloj
	+ Standardoj de la suverenoj de Bretonio
	+ Blazonoj de la dukoj de Bretonio

### Notoj kaj referencoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kliopedio |
| Portala ikono | Portalo pri Duklando de Bretonio |
| Portala ikono | Portalo pri Monarkio |

* Kategorio Suverenoj de Bretonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***El milagro de P. Tinto*** (La miraklo de P. Tinto) estas hispana filmo de ĝenro superrealisma-komedia, reĝisorita de Javier Fesser kaj verkita de li mem kun lia frato Guillermo Fesser. La filmo, publikigita en 1998, ricevis la Goya-premion al plej bonaj specialaj efektoj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

P. Tinto (Luis Ciges) estas obsedita je la celo havi grandan familion: Tio venas de la epoko kiam li estis en bazlernejo kaj li amikiĝas kun Olivia Prieto (Silvia Casanova), blinda knabino. P. Tinto enamiĝas de ŝia rigardo (nekonstatante ŝian blindecon). En sia junaĝo ambaŭ aŭskultas hazarde al gepatroj diri, ke por havi filojn oni devas fari "tralarí, tralarí", streĉigante kaj kuntiriĝante per dikfingroj la pantalonrimenoj. Olivia kaj P. Tinto, tiukadre konservas tiun sekreton por la momento klopodi por havi filojn je la ritmo de "tralarí, tralarí". Logike tio tute ne efikas. 

Ili loĝas en aparta senhoma trajnstacio, kie pasas trajno tute rapide nur ĉiun 25an jaron. Subite aperas du marsanoj, nome José Ramón (Javier Aller) kaj la laŭtenanto (Emilio Gavira), kies nifo paneas hazarde antaŭ la dom-stacio de P. Tinto. Tiu kaj Olivia, miskomprenas la marsanojn kiel la filoj kiujn ili petis preĝe al sanktulo, kaj finfine adoptis ilin kiel proprajn filojn, spite la fakton ke la marsanoj insistas, ke ili venas de alia planedo. Sin embargo, P. Tinto no siente a los "niños" como propios, por lo que decide adoptar un niño africano. Entonces aparece Pancho José (Pablo Pinedo), un gigantón extranjero escapado de un manicomio, que lleva consigo una bombona a cuestas, y P. Tinto contrata a Usillos (Janfri Topera) para que construya una habitación a su hijo "africano", personaje que, aparte de ser un constructor excesivamente nacionalista, está dispuesto a convertirse en un gran ufólogo y trabajar para la NASA.

Con esta singular mezcla de personajes comienzan a sucederse divertidas y surrealistas historias, viajes en el tiempo, el cierre de la fábrica de obleas de P. Tinto, la vocación sacerdotal de uno de los marcianos y, sobre todo, el ansia de Pancho por volver a ver a su madre, que murió aplastada por una caja de queso de tetilla. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***
Aleksandro la Granda edziĝas al Statira kaj Hefestiono edziĝas al la fratino de Statira, nome Dripeto, ĉe Suzo.
La **Suzaj nuptoj** estis amasa nupto aranĝita de Aleksandro de Macedonio en 324 a.K. en la Persia urbo de Suzo.

Aleksandro intencis simbole unuigi la persian kaj macedonian kulturojn, prenante persian edzinon li mem kaj celebrante amasan nupton kun persa ceremonio kun siaj oficiroj, por kiuj li aranĝis geedziĝojn kun persaj nobelulinoj. Tiu unuigo ne estis nur simbola, ĉar la novaj idoj estos infanoj de ambaŭ civilizoj.

Aleksandro estis jam edzo de Roksano, nome filino de estro de Baktrio, sed Macedoniaj kaj Persiaj kutimoj permesis kelkajn edzinojn. Aleksandro mem edziĝis al Statira (foje nomata Barsine, sed malkonfuzenda kun Barsine, edzino de Memnon), la plej aĝa filino de Dario, kaj, laŭ Aristobulo de Kasandreja, kun alia kroma edzino, Parisato, la plej juna filino de Artakserkso la 3-a. Al Hefestiono li donis Dripeton; ankaŭ ŝi estis filino de Dario, do fratino de sia edzino, ĉar li volis ke la gefiloj de Hefestiono estu liaj propraj genevoj. Al Seleŭko li donis Apama, nome filino de Spitamenes la Baktria, kaj same al aliaj kompanoj la filinojn de la plej elstaraj Medoj kaj Persoj, okdek entute.

Referencoj
----------

1. ↑  Worthington, Ian.  (2012) *Alexander the Great: A Reader*. Routledge, p. 46. ISBN 978-1136640049.
2. ↑   pothos.org - Drypetis, daughter of Darius and wife of Hephaestion. Arkivita el la originalo je 2011-06-08. Alirita 2016-12-05.
3. ↑   Alexander the Great: the marriages at Susa. Arkivita el la originalo je 2016-08-26. Alirita 2016-12-05.
Telefonista mentona telefoneto
* **Telefonista telefono** estas esence malpeza aŭdparolilo. Pere de tio la telefonistoj manipulas la neaŭtomatan telefoncentralon.

Dum eltrovo de la telefoncentralo oni uzis tiutempajn telefonojn. Baldaŭ la krankinduktilo kaj la tintilo iĝis konsistaĵo de la centralo, sekve ankaŭ la forko estis superflua parto de la telefonista telefono. Por esti libera ambaŭ manoj, komence la telefonistinoj uzis brustan telefoneton. Sur unu el la orelojn aŭdilo estis fiksita, sur la brusto pendis mikrofono. La ceteraj konsistaĵoj estis en la centralo. La pli moderna estas la mentona telefoneto. La mikrofono estas fiksita ĉe la mentono, kiel la foto prezentas. Tio estas pli bona solvo, ĉar se la kapo turniĝas, tion sekvas ankaŭ la mikrofono, do la voĉo atingas konstante la mikrofonon. Kaze de malgrandaj vilaĝaj telefoncentraloj oni uzis nur mikrotelefonon, kiu estis apartaĵo de la centralo.

Dum la historio telefonistinoj uzis ĉi tiujn telefonetojn, sed ankaŭ riparistoj de telefonlineoj uzis ĝin, ĉar ofte ankaŭ ili uzis ambaŭ manojn.
**Tardajos** [tarDAĥos] estas loĝloko kaj municipo en la okcidenta centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 800 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Ĝi distas 12 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la fino de la valo de la rivero Úrbel kaj komenco de la valo formita de la kunfluejo de la riveroj Arlanzón kaj Úrbel. Limas kun la municipoj Las Quintanillas, Villalbilla de Burgos, San Mamés, Quintanilla de las Carretas, Frandovínez kaj Rabé de las Calzadas.

Historio
--------

Estas restaĵoj de keltoj kaj de romianoj (arkeologia kuŝejo Deobrigula kaj vilao kaj romiaj ŝoseoj).

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En la jaro 882, dum la regado de Alfonso la 3-a, ekestis reloĝado kaj Nuño Núñez establis defendolinion ĉe la fortikaĵo de Castrojeriz, laŭ la rivero Arlanzón. Inter tiuj defendejoj oni citis la kastelon de Tardajos. En la jaro 929, en la vilaĝo jam estis la preĝejoj de San Pelayo kaj de Santa Eulalia. En dokumento de 1068 ĝi aperis menciita kiel Uter de Allios.​ En 1117, Alfonso la 7-a estis gasto de la grafo Pedro de Lara en lia kastelo de Tardajos. De tiu epoko estas la Foruoj de Tardajos. En privilegio donita de Sanĉo la 4-a en 1258 oni mencias ĝin kiel Oter de Ajos.

Dum la regado de Alfonso la 8-a la kvartalo de Sankta Maria korespondas al la episkopo dum la kvartalo de la Reĝo al la Hospitalo de la Reĝo, ĉiu kun sia preĝejo. Krome estis ses ermitejoj.

Tardajos formis parton de la *partido de Burgos* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos* inter 1785 kaj 1833, en la Censo de Floridablanca de 1787, jurisdikcio reĝlanda kun ordinara urbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Asuncio, pontoj, la Jakoba Vojo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775695
* LCCN: n84211982
* VIAF: 123210789
 |
**Sámuel Batizfalvy** [ŝAmuel batizfalvi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Batizfalvy Sámuel** estis hungara kuracisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1868).

Sámuel Batizfalvy  naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1826 en Hungara reĝlando, en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 6-an de novembro 1904 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sámuel Batizfalvy frekventis universitaton en Lőcse (nuntempa Levoča). Li batale partoprenis en la hungara liberecbatalo. Li komencis sian kuracistan karieron en 1849. En 1854 li laboris en Pest (urbo) enhospitalo, poste en la universitato. En 1856 li studvojaĝis en Germanio, Francio, Anglio, Belgio kaj Nederlando. Post 3 jaroj li fondis privatan hospitalon.

Verkaro (elekto)
----------------

Liaj artikoloj aperis en Vasárnapi Újság kaj en diversaj kuracistaj periodaĵoj

* *Házi gyógytestgyakorlat* (Hejma kuraca gimnastiko) 1857
* *A városligeti ártézikút orvosi méltatása* (Indaj kuracistaj opinioj pri la profundputo en Városliget) 1879

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare
**Suĥij** ukraine **Сухий** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Repinne.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 34′ 56″ N 23° 25′ 32″ O﻿ / ﻿48.58222 °N, 23.42556 °O﻿ / 48.58222; 23.42556 (mapo)Koordinatoj: 48° 34′ 56″ N 23° 25′ 32″ O﻿ / ﻿48.58222 °N, 23.42556 °O﻿ / 48.58222; 23.42556 (mapo)
* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 255 m
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 90032
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en 1400. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Suĥij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo el la 17-a jarcento konstruita el piceo
**Telegraflineo** estas informada interligo inter du telegrafoj (tio estas punkto-punkto interkomunikiĝo) aŭ inter telegrafo kaj telegrafcentralo.

Teorie la telegraflineo konsistas el 4 konduktiloj (po 2 sendaj kaj ricevilaj konduktiloj). Oni uzis ankaŭ dukonduktilan (simplecan) interligon. La sendilo kaj la ricevilo estis en seria konekto. La sendado kaj la ricevado alterne ŝanĝiĝis.

La Morsa-aparato ofte funkciis per unusola konduktilo. La manka konduktilo estis terkonekto.

La kvarkonduktila interligo povas esti dupleksa aŭ duondupleksa. La plej lertaj telegrafistoj uzis duplekson. Ili tajpis la telegramojn, sia maŝino ne presis ilin (ne estis kontrolado), nur la alia telegrafo. Dume ankaŭ la alia telegrafisto tajpis telegramojn simile. En duonduplekso la tajpita telegramo presiĝis ankaŭ en la propra telegrafo, tial la alia telegrafisto ne povis sendi samtempe telegramon.

### Aerkonduktila lineo

Oni fiksis porcelanajn izolaĵojn sur stangoj. Oni ligis la nudajn bronzajn konduktilojn al la porcelanoj. Ofte estis emfazaj stangoj.
Tie estis ankaŭ fiksligo al la stangosubaĵo ĉe la tero. La preterirantoj, se ili havis Morsan sendilon, povis aliĝi al la lineo.

Ekskluziva telegrafa kablo Krarup-sistema. Sube estas plumba ŝelo, pli supre kuseno el 3 paperaj tavoloj, pli supre aera izolaĵo (la spiralaj paperoj), fine 28 da kupraj konduktiloj kun paperizolaĵo. Supre antaŭe videblas la nuda konduktilo kun dense ĉirkaŭita per ŝtaldrato. Tio estas invento de Krarup.

### Kabla lineo

Tra riveroj, maroj oni ne povis gvidi aerkonduktilojn. La solvo estis la kablo. Ankaŭ en urboj uzis ilin. La telegrafa kablo estas apartaj paralelaj konduktiloj izolitaj per paperoj. Ekstere estis plumba kovraĵo. Sub akvo estis ankaŭ armaĵo. Oni sukcese ligis telegrafe la kontinentojn.

Post invento de la telefono oni uzis la lineojn komune. Estis du solvoj, aŭ oni alterne ŝanĝis la aparatojn, aŭ samtempe uzis la telegrafojn kaj la telefonojn. Baldaŭe en kabloj estis parte telegrafaj, parte telefonaj konduktiloj. La alternokurenta telegrafado profitis la kanalojn. Sur unu konduktilparo komence estis 3 kanaloj, post du jardekoj jam 2800 kanaloj!

Formiĝis diversaj retoj, la plej granda estis la **telekso**.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sámuel Márkfi** [ŝAmuel mArkfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márkfi Sámuel** estis hungara pastro, teologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1860).

Sámuel Márkfi [*rompita ligilo*] naskiĝis kiel *Markója Sámuel* la 29-an de marto 1811 en Hungara reĝlando en Cserencsóc [ĉerenĉOc] (nuntempa Črenšovci en Slovenio). Li mortis la 2-an de junio 1861 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Sámuel Márkfi frekventis gimnaziojn en Szombathely kaj Kőszeg, universitatojn en urbo Pest kaj en Vieno. Post la abituriento en 1826 li aliĝis al benediktanoj. En 1835 li pastriĝis. Inter 1837-1846 li instruis en Pannonhalma, poste jam en Reĝa Universitato de Pest. Baldaŭe li ricevis diversajn ekleziajn postenojn. En 1860 li estis elektita rektoro. Li strebis por uzado de la hungara lingvo. Li ricevis unuafoje premion.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Hitkételyek* (1849) - premiita
* *Introductio in sacros libros novi testamenti. In usum auditorum scripta* (1856-1857, 1877)
* *Codex graecus quatuor evangeliorum e bibliotheca universitatis Pestinensis cum interpraetatione Hungarica editus* (1860)
* diversaj manuskriptoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]



* Kategorio Sámuel Márkfi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Baumgarten** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baumgarten Sándor** estis hungara arkitekto.

Sándor Baumgarten naskiĝis la 24-an de januaro 1864 en Dunaföldvár, li mortis la 31-an de majo 1928 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Baumgarten devenis el juda familio. Li maturiĝis en Budapeŝto, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1888. Post siaj studoj li laboris dum ses jaroj kun Imre Steindl, Alajos Hauszmann kaj Antal Weber. En tiu periodo li studvojaĝis al Germanio, Francio, kaj Italio. Baldaŭ li havis postenon en ministerio pri eklezio kaj eduko. Li specialiĝis al lernejoj, resume li planadis 300 lernejojn, plej ofte kune kun Zsigmond Herczegh. Li uzis ofte hungarecajn motivojn. Li edziĝis en 1891.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* Poŝta Banko en Budapeŝto (1900, kun Ödön Lechner)
* gimnazioj en Karcag kaj Budapeŝto
* domo por universitato en Budapeŝto
* Instituto por Blinduloj en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Instituto por BlindulojInstituto por Blinduloj
* Gimnazio en BudapeŝtoGimnazio en Budapeŝto
* Gimnazio en MezőtúrGimnazio en Mezőtúr


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684701
* VIAF: 96584958
* ULAN: 500122526
 |
**Pigor & Eichhorn** estas kabareda kaj kanzona duopo en Berlino kun Thomas Pigor kaj Benedikt Eichhorn. Ĝi ekzistas de 1995 plennome kiel „Pigor singt, Benedikt Eichhorn muss begleiten" (Pigor kantas, Benedikt Eichhorn devas akompani) .

Pigor & Eichhorn famiĝis en Germanujo, Aŭstrujo kaj Svislando per sia moderna speco de kabareda kanto, kiu kunigas aktualajn muzikstilojn kun satirajn enhavojn. Inter la kantadoj la pianisto kaj la pianisto amuze kaj sprite vortbatalas pri la gvidmotivo de la programo.

La duopo ricevis multajn distingojn, ekzemple en la renoman *Deutscher Kleinkunstpreis* (Germana Kabaretpremio) en la fako kanzono, ĉar ĝiaj tekstoj „montras al la urbegan kanton de la finiĝanta 20-a jarcento la vojon".

Aliaj kunprezentantoj
---------------------

Ekde 2000 dum kelkaj jaroj sur la scenejo kunprezentis ankaŭ Ulf Henrich. En kelkaj programoj kante akompanis kvin virinaj voĉoj, nomataj la „die Pigoretten", Maike von Bremen, Eva Thärichen, Anett Cierzynski kaj Alice Köfer. En la programo *Volumen 7* (2011) kunmuzikas Stefan Gocht (trombono, tubjo) kaj Emanuel Hauptmann (frapinstrumentaro).

Scenejaj programoj
------------------

* 1995: *Volumen 1*
* 1997: *Volumen 2*
* 1999: *Volumen 3*
* 1999: *Quartett* (kunproduktaĵo kun Queen Bee)
* 2001: *Pigor und die Pigoretten (Chanson Goes Go Go)*
* 2004: *Volumen 4*
* 2007: *Volumen 6*
* 2011: *Volumen 7*
* 2013: *Volumen 8*

Krome ekzistas kanzonprogramo franclingva (Pigor chante, Benedikt Eichhorn doit l’accompagner, Volume F [Pigor kantas, Benedikt Eichhorn devas akompani]) same kiel programoj kun anoncoj en la hispana kaj angla.

Diskaro
-------

* 1996: *Volumen 1*
* 1998: *Volumen 2*
* 1999: *Der Beck*
* 2000: *Volumen 3*
* 2002: *Pigor und die Pigoretten*
* 2004: *Volumen 4*
* 2007: *Volumen 6*
* 2011: *Volumen 7*
* 2013: *Volumen 8*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pigor & Eichhorn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala hejmpaĝo
* artikolo pri Pigor[*rompita ligilo*] en Zeit de la 28-a de oktobro 2010
**BENCZÉDI Sándor** [bence:di] estis hungara skulptisto en Rumanio naskita la 16-an de septembro 1912 en vilaĝo Tarcsafalva kaj mortinta la 3-an de januaro 1998 en Cluj-Napoca. Li estas la patro de aktoro Sándor Benczédi kaj de skuptistino Ilona Benczédi.

Por distingi lin de sia samnoma filo la hungara lingvo foje uzas postmetitan "id." (*idős* = maljuna).

Biografio
---------

Sándor Benczédi akiris bazlernejan instruistdiplomon en la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc kaj li pristudis skulptoarton en Budapeŝto inter 1938–1942 en la hungara arta altlernejo de Budapeŝto ĉe Zsigmond Kisfaludi Strobl. Post tio li estis instruisto inter 1945–1947 en Tărceşti kaj en Corund (Harghita). Inter 1949–1953 li estis universitata instruisto de la Belarta Altlernejo Ion Andreescu. Inter 1970–1974 li kreis la portretgalerion de rumanujaj hungaraj intelektuloj kaj donacis ilin al muzeo Csíki Székely Múzeum.

Fonto
-----

* artportal.hu Arkivigite je 2008-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Ekspozicio okaze de sia centjara naskiĝtago
* Portretfilmo okaze sia sepdekjara naskiĝtago



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.