recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Gombo** |
| --- |
|  |
| Gombo, planto kun fruktoGombo, planto kun frukto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj plantoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malvaloj *Malvales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Malvaceae |
| Subfamilio: | Malvoideoj *Malvoideae* |
|
|
|
|
| Genro: | *Abelmoschus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Abelmoschus esculentus***(L.) Moench |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Gombo  |

 |
| v • d • r |

**Gombo** estas planto el la angiospermoj, en la familio malvacoj, kiu originus ie apud moderna Etiopio. Antaŭe oni konsideris ĝin esti specio de genro *Hibiscus* (hibisko) sed nun ĝi estas en la genro *Abelmoschus*. La angla nomo *okra* devenas de Afriko kaj signifas "fingroj de virino" en la igba lingvo parolata en Niĝerio.

Ĝi estas unujara planto aŭ staŭdo, kies alto povas atingi 2 metrojn. La folioj longas je 10-20 cm. La floroj havas diametron de 4-8 cm, kun kvin blankaj/flavaj petaloj, ofte kun ruĝa aŭ purpura makulo je la bazo de ĉiu petalo. La frukto estas kapsulo, 5-20 cm, kun multaj semoj.

Kultivado kaj uzoj
------------------

Krudaj kapsuloj de gombo
Oni kreskigas gombon tra la varmaj regionoj de la mondo por la fibraj kapsulaj fruktoj. La junaj fruktoj estas manĝataj. Oni portis ilin al Usono dum la afrika sklava komercado, kaj ili ankoraŭ popularas en suda Usono, kie oni fritas aŭ peklas aŭ vaporumas ilin, aŭ uzas en supo. Ili ankaŭ estis inter la plej popularaj legomoj de japana kuirarto en la malfrua 20-a jarcento. En Israelo, Jordanio, Grekio, kaj aliaj areoj de la orienta Mediteraneo oni nomas ĝin en la araba *bamia*, kaj oni kuiras densan supon per ĝi. Ĝi ankaŭ oftas en barata kuirado, aŭ fritata aŭ aldonata al saŭcoj.

Oni kutime manĝas gombon kiam ĝi junas, ĉar ĝi ligneciĝas dum ĝi pli maljuniĝas.

Interne estas semoj kaj mucilago, kiu povas helpi densigi supon, ekzemple *gumbo* en suda Usono. La nomo de tiu dika supo *gumbo* devenas de la usona/franca *gombo*, kiu devenas de la bantua lingvo, kiu rilatas al vorto *ochinggômbo* en la umbunda lingvo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kaĵuna kuirarto

* Gombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Vitrobetono** (mallongigo por vitrofibra betono) estas lumtralasanta, facila, travidebla, dekora betono. Ĝin elpensis la hungara Áron Losonczi. La vitrobetono produktiĝas el miksaĵo de vitrofibroj kaj cemento kaj estas ĝenerale 5 cm dika. El ĝi produkteblas ankaŭ plafono, muro aŭ statuo. 

Ĉar la optikaj vitrofibroj kondukas la lumon ĝis al 20 m, la dikeco de la betono povas esti teorie plurmetrojn dika. La betono povas esti ankaŭ ŝarĝoporta, ĉar la aldonitaj vitrofibroj ne influas la ŝarĝoportan kapablecon de la betono. 

Oni konstruis en hungara urbo Csongrád el tiu betono homgrandan murspecon el 60 elementoj, kiun oni ekspoziciis en 2003 en Stokholmo, poste en Londono. Oni ekspoziciis tien eĉ en la vaŝingtona Nacia Arkitekta Muzeo en januaro de 2005. 

Pro la alta prezo ĝi ne disetendiĝas. Ágnes Kertészfi kreis jam artaĵojn el vitrobetono en Hungario.

Fontoj
------

* artikolo hungare + foto Arkivigite je 2004-12-22 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas katolika historia monumento en vilaĝo Füzér (Hungario).

Historio
--------

En la 13-a jarcento Füzér jam havis romanikan kirkon, la unua mencio okazis en 1332. Ĉirkaŭ 1550 la loĝantoj prenis la la kalvinismon. La katolika paroĥo estis refondita en 1737. La katolikoj barokigis la preĝejon en 1759 kaj konstruis turon, samtempe pligrandigis la navon en 1804. Pro incendio la instalaĵoj cindriĝis en 1854. La orgeno ekfunkciis en 1887. Inter 1996-2002 la kirko estis restaŭrita, dum laboroj oni malkovris la romanikan freskofragmenton kaj la originan pordon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto ĉirkaŭita per ŝtona muro en mezo de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas, kies piedo la enirejo funkcias. Ekde 2006 ankaŭ sonorilaj melodioj estas aŭdeblaj. La absido estas duonronda. La navo havas apogpilierojn. Apud la navofino sakristio aliĝas. La ĉefaltaro estis kreita en 1875, la galerio post 2 jardekoj 1895. La ĉefaltara bildo prezentas Stefanon, kiam li dediĉas la hungaran kronon al Sankta Maria.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

Romanika parto de la preĝejo
Flanka parto de la preĝejo
**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Abony.

Historio
--------

La preĝejo estis konstruita inter 1773-1785. En 1787 altaro kaj la benkoj alvenis el preĝejo en Vác. La predikejo estis farita en 1795. La ĉefaltaro kaj la sakristio pretiĝis en 1800, ties bildo en la 19-a jarcento. La flankaj altaroj estas videblaj ekde 1801. Renovigoj okazis en 1825 kaj en 1912. Dum la 2-a mondmilito la preĝejo suferis bombatakon, tial denova renovigo okazis en 1954. En 1970 oni faris novan ĉefaltaron.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unu turon super la enirejo kaj unu navon. La najbara paroĥo estis konstruita en 1801. La pli nova ĉefaltara bildo pretiĝis en 1970, kiu prezentas, ke reĝo Stefano dediĉas la hungaran kronon al Sankta Maria. Kapelo pri Sankta Tombo estas apartenaĵo de la preĝejo.

Interesaĵo
----------

Estas tutlande konata kanto "Sej, Nagy-Abonyban csak két torony látszik" (Hej, en Abony nur du turoj estas videblaj). Tiam estis 3 preĝejoj en Abony: la katolika (kies turo estis pli alta), la kalvinana, fine la sinagogo, kiu ne havis turon.

* Fasado de la preĝejoFasado de la preĝejo
* Fasado de la preĝejoFasado de la preĝejo
* Flanko de la preĝejoFlanko de la preĝejo
* OrnamaĵoOrnamaĵo

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika konstruaĵo en urbo Budakalász (Hungario).

Historio
--------

Apud iama vilaĝo Budakalász nova loĝkvartalo formiĝis depost la 1-a mondmilito. La kvartalo ricevis la nomon "kolonio Sankta Stefano" (komprenu Stefanon la 1-an). La loĝantoj eklezie apartenis al Pomáz. Kirko estis konstruita en 1948, sed pro la komunisma politiko estis preta nur kapelo en 1949. Ĝi apartenis jam al Budakalász. Tamen la origina kirko estis konstruita inter 1963-1965 pro la pli milda politika etoso. En 1969 la preĝejo ricevis paroĥan rajton, sed la paroĥo funkcias en Budakalász. En 2003 turo estis konstruita, pli frue estis nur sonorilostablo.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, sed apude estas videbla ŝtona kruco, la iama sonorilostablo kaj statuo pri Stefano la 1-a. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas ĉe la maldekstra angulo. Ala la enirejo kelkaj larĝaj ŝtupoj kuras. Interne la muroj estas ne pentritaj. Mankas ankaŭ altara bildo.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* (legu pli malsupre)
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en malgranda vilaĝo Balatonszepezd. Ĝi estas vota preĝejo, ĉar fiŝkaptistoj en la Balatono travivis ŝtormon, tial ili votis. La preĝejturo dum la historio montris la direkton al la fiŝkaptistoj, nuntempe al la velboatantoj.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la kirko Sankta Andreo en 1288, tamen oni supozas, ke ĝi konstruiĝis en la 12-a aŭ frua 13-a jarcento. Ĝi estis parte barokigita en la 18-a jarcento, la nova titolo poste estis Stefano la 1-a (Hungario). La orgeno estis farita en 1810. La altaraj kandelingoj estis faritaj en 1816. Laŭ skribo sur la plafono trakonstruo okazis en 1888.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur malalta monteto apud bordo de Balatono. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La navo formas brikon, fine duonronda absido troviĝas. La altara bildo prezentas tiun scenon, kiam Stefano ofertas la kronon al Sankta Maria. Ĝi estis pentrita en 1810.

Kermesoj okazas en la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Sankta Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Jánossomorja (ĝis 1970 en memstara vilaĝo *Pusztasomorja*).

Historio
--------

En la iama vilaĝo "Gueztenche" estis menciita kirko en 1279. La turkoj okupis ĝin en 1594. Baldaŭ la loĝantoj luteraniĝis, en 1663 la luteranoj baris la katolikan reokupon. Tamen tio sukcesis en 1680, tamen en la sekvaj jaroj ambaŭ religioj uzis la kirkon. Inter 1713 kaj 1735 ĝi estis trakonstruita laŭ baroko. La altaro estis farita en 1768. La kirko estis renovigita inter 1787-1789. En 1848 la preĝejo ekstere, en 1868 interne renoviĝis. La nun videblaj altaroj estis faritaj en la frua 20-a jarcento. La orgeno estis kreita en 1894. Plenaj renovigaj laboroj okazis inter 1992-1998.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola inter trotuaroj, antaŭ la preĝejo ŝtona kruco staras el la 19-a jarcento. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La eniro povas esti tra la turo, super la enirejo estas pluvŝirmilo, pli supre fenestro kun liuta formo. Sur la fasado estas ankaŭ statuo pri Sankta Floriano en niĉo. La aliaj du niĉoj estas malplenaj. Sakristio kontaktiĝas kun la navo. Interne la ĉefaltara bildo prezentas reĝon Stefanon. Estas videbla ankaŭ ligna skulptaĵo pri Sankta Maria el la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* (vidu pli malsupre)
* (vidu pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 45′ 41″ N 18° 14′ 17″ O﻿ / ﻿49.76139 °N, 18.23806 °O﻿ / 49.76139; 18.23806 (mapo)

**Stará Bělá** estas ekde la 24-a de novembro 1990 urba parto de la statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio. La urba parto situas proksimume 10 km sudoriente de urbocentro de Ostrava. Fluas tra ĝi rojo Starec (devene Bělá). Vivas ĉi tie 3 980 loĝantoj (2021).

Historio
--------

Malnova slava vilaĝeto estiĝis verŝajne en duono de la 13-a jarcento, la unuan skriban mencion ni trovos en dokumento de olomouca episkopo Bruno el la jaro 1272. En la jaro 1408 ricevis per feŭdo Bělá-on kaj Výškovice-on Hanuš z Bělé - ĉi tie unuafoje aperas la nomo Stará Bělá (Antiquo Byele). Lasta posedanto de Zábřeh, kies parto estis Výškovice kaj Stará Bělá ekde la jaro 1590, estis olomouca kapitulo, kiu tenis ĝin ĝis nuligo de servuteco en la jaro 1848. En la jaro 1941 Stará Bělá estis aligita al Moravia Ostrava. La municipo estis dum la dua mondmilito liberigita fare de Ruĝa Armeo la 1-an de majo 1945. En la jaro 1954 la municipo memstariĝis. En 1960 loka parto Cikánka estis aligita al Krmelín kaj loka parto Paseky al Ostrava. Stará Bělá mem fariĝis parto de Ostrava la 1-an de januaro 1975.

La loka paroĥo estas unuafoje skribe menciita en la jaro 1506. Falis en ĝin ankoraŭ municipoj Nová Bělá, Proskovice, Výškovice kaj Krmelín. Výškovice estis ekde la jaro 1966 alparoĥigita al Zábřeh. Devena ligna preĝejeto de sankta Nikolao estis en la jaro 1780 deŝirita kaj anstataŭigita per masonita preĝejo de Johano Nepomuka. Korpuso de hus estis en la municipo konstruita en 1924.

Memorigaĵoj
-----------

En la urbocentro proksime de tombejo kaj la eksa senjora korto troviĝas restaĵoj de akva burgaro konstruita de Hanuš z Dětřichovic (Větřkovice ĉe Příbor) ĉirkaŭ la jaro 1408. En 1422 la burgaro estis subigita al senjoroj el Cimburk. Sed la unua skriba mencio pri la burgaro en Stará Bělá estas nur el la jaro 1476. La burgaro estis lastfoje enloĝita de Zuzana Preissová, la vidvino post Ladislav z Kadaně, el Nový Jičín en la unua duono de la 16-a jarcento.

Plua memorigaĵo estas preĝejo de sankta Johano Nepomuka konsekrita en la jaro 1801.

Referencoj
----------

1. ↑  JIŘÍK, Karel, et al. *Histrio de Ostrava.* 1. eld. Ostrava : Sfinga, 1993. 811 p.
2. ↑  Jan P. Štěpánek, *Šlechtická sídla na Frýdecko - Místecku*, J. Tichánek a kolektiv, 2006

Eksteraj ligiloj
----------------

* Burgaro Stará Bělá

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Ostrava |
| --- |
| urbaj partoj: | Hošťálkovice ~ Hrabová ~ Krásné Pole ~ Lhotka ~ Mariánské Hory kaj Hulváky ~ Martinov ~ Michálkovice ~ Moravia Ostrava kaj Přívoz ~ Nová Bělá ~ Nová Ves ~ Ostrava-Jih ~ Petřkovice ~ Plesná ~ Polanka nad Odrou ~ Poruba ~ Proskovice ~ Pustkovec ~ Radvanice kaj Bartovice ~ Silezia Ostrava ~ Stará Bělá ~ Svinov ~ Třebovice ~ Vítkovice |
| lokaj partoj: | Antošovice ~ Bartovice ~ Bělský Les ~ Dubina ~ Heřmanice ~ Hrabůvka ~ Hrušov ~ Hulváky ~ Koblov ~ Kunčice ~ Kunčičky ~ Mariánské Hory ~ Moravia Ostrava ~ Muglinov ~ Přívoz ~ Radvanice ~ Silezia Ostrava ~ Výškovice ~ Zábřeh |

 |
*"Dek" alidirektas ĉi tien. Por la jaro, vidu la paĝon 10.*

**Dek (10)** estas la natura nombro kiu sekvas de 9 kaj antaŭas de 11.

La nombro **10** en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:

* en duuma sistemo : 1010
* en okuma sistemo : 12
* en deksesuma sistemo : **A**

En matematiko
-------------

**Dek** ne estas primo. 10 = 5·2

10 estas la unua nombro skribita per 2 ciferoj en la dekuma sistemo. Tio implicas ke 10 estas la bazo de la dekuma sistemo.

10-kvadrato estas plurkvadrato, geometria formo el 10 kvadratoj.

Deklatero estas plurlatero kun 10 lateroj.

Dekedro estas pluredro kun 10 edroj.

Laŭ skribo
----------

* Ĉina skribo: 十
* Majaa skribo:

Pri la nombro 10
----------------

La atomnumero de neono.

"Dek" ankaŭ estas la nomo de filmo de Abbas Kiarostami la plej fama reĝisoro irana. La filmado okazis per diĝita kamerao.

10 en Brazila folkloro rilatas al grupo de l' Kuniklo kaj specifike al Azeno.

* Kategorio 10 (nombro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* 10 (nombro) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Internacia Flughaveno Hamad** (angle *Hamad International Airport*, arabe مطار حمد الدولي ‎, Maṭār Ḥamad al-Duwalī) (IATA-kodo:**DOH**, ICAO-kodo:**OTHH**) estas la sola internacia flughaveno en ŝtato Kataro, kaj hejmo de la nacia flugkompanio de Kataro, Qatar Airways. Situanta sude de ĝia ĉefurbo, Doho, ĝi anstataŭis la proksiman Internacian Flughavenon de Doho kiel ĉefan flughavenon de Kataro. Antaŭe konata kiel *New Doha International Airport* (NDIA), Internacia Flughaveno Hamad estis origine planita por malfermiĝi en 2008, sed post serio da multekostaj prokrastoj, la flughaveno finfine malfermiĝis la 30-an de aprilo 2014 per inaŭgura flugo de Qatar Airways el proksima Internacia Flughaveno de Doho. Qatar Airways kaj ĉiuj aliaj flugkompanioj formale translokiĝis al la nova flughaveno la 27-an de majo 2014. La flughaveno estas nomita laŭ la antaŭa Emiro de Kataro, Hamad bin Ĥalifa Al Thani.

Statistikoj
-----------

Vidu fontan Wikidataman demandon kaj fontojn.

Interkonektoj
-------------

* *Hamad International Airport T1*

Bildgalerio
-----------

* Aviadilo Qatar AirwaysAviadilo Qatar Airways
* Komerca areoKomerca areo
* MonoreloMonorelo

Referencoj
----------

1. ↑   General Information. dohaairport.com. Arkivita el la originalo je 29 aprilo 2014. Alirita 2014-05-26.

Vidu ankaŭ
----------

* Kataro
* Doho
* Qatar Airways
* Internacia Flughaveno Doho

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia Flughaveno Hamad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Galinduste** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparoj Aguas de Sta. Teresa kaj Tierras del Tormes. *Galinduste* estas derivata etimologie el *Galindo Yuste*, persona nomo de loĝestro.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Galinduste, Gutiérrez Velasco Álvarez, Andarromero kaj Martín Pérez (ĉiuj nomoj de senjoroj), la du lastaj senhomejoj, okupas totalan areon de 31,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 440 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 45 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

La Horloĝturo, parto de la antikva kastelo.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753162
 |
**Galisancho** [galiSANĉo] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Tierras del Tormes. *Galisancho* estas derivata etimologie el *Galindo Sancho*, persona nomo de loĝestro.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carmeldo, Cartala, Galisancho, Santa Inés y Santa Teresa, okupas totalan areon de 22,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 402 loĝantojn. Ĝi akiris ĉirkaŭ 350 loĝantojn en la mezo de la 20-a jarcento pro la konstruado de du novaj vilaĝoj sed ekde la 1990-aj jaroj perdis pli ol 400 loĝantojn pro migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 32 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753163
 |
**Konče** (makedone *Конче*) estas vilaĝo situanta sur la okcidenta rando de la Sudorienta regiono en Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Konče. En 2002 loĝis ĉi tie 967 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas ĉe la suda rando de la komunumo en la montoj Serta. La alteco estas ĉirkaŭ 450 - 1000 m.
La regiona vojo R2433 estas konstruita al la vilaĝo. Ĝi komenciĝas de la aŭtovojo D4 proksime al la urbo Radoviš kaj finiĝas ĉirkaŭ 3 km malantaŭ la vilaĝo Konče en la najbara vilaĝo Lubnica. La urbo Radoviš estas ĉirkaŭ 20 km de Konče.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 967 homoj.

Ekzistis 444 makedonoj (45,92 %), 521 Turkoj (53,88 %) kaj aliaj.

Konče estas plejparte agrikultura.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Конче en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Vilaĝoj de Nord-Makedonio‎

Pluaj fotoj
-----------

* La vilaĝo Konče en la komunumoLa vilaĝo Konče en la komunumo
* Konče-La Preĝejo Sankta StefanoKonče-La Preĝejo Sankta Stefano
* Konče - elementa lernejoKonče - elementa lernejo

* Kategorio Konče en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En fiziko, **bolometro** estas aparato, kiu mezuras la varmigan povumon de elektromagneta radiado.

Priskribo
---------

Diagramo de bolometro
Bolometro konsistas el du ĉefelementoj:

* Varmosorbilo, ekzemple maldika metala lado
* Varmorezervujo (korpo tiel granda, ke ĝia temperaturo ne multe ŝanĝas)

La du elementoj estas ligitaj per varmokonduktilo.

Kiam radioj verŝiĝas sur la sorbilon, la sorbilo varmiĝas. La varmo trafluas tra la kondukilo en la rezervujon. Se la rapido de radia surverŝo estas sufiĉe granda, do la sorbilo hejtiĝas pli rapide ol la kapablo de la kondukilo forkondukti la troan varmon; termometro (ekz. termistoro) povas do mezuri la temperaturan diferencon inter la du ĉefelementojn kaj, tiele, la radian povumon.

Se la varmokapacito de la sorbilo estas {\displaystyle C} (en ĵulo/kelvino), kaj la varmokonduktanco de la konduktilo estas {\displaystyle G} (en vato/kelvino), do la **tempa varmokonstanto** estas {\displaystyle \tau =C/G} (en sekundo). Ju pli granda estas la tempa varmokonstanto, des pli sentiva estas la bolometro.

Uzoj
----

La bolometro estas uzata de astronomoj por mezuri astrajn radiojn, speciale tiuijn de submilimetraj ondolongoj. Bolometroj estas ankaŭ uzata en partikla fiziko.

Infraruĝa fotilo uzas aron da mikrobolometroj por mezuri infraruĝajn radiojn.

* Bolometro por mezuri terahercajn radiojnBolometro por mezuri terahercajn radiojn
* Bolometro por mezuri kosman fonan radiadonBolometro por mezuri kosman fonan radiadon
* Infraruĝa fotilo uzanta mikrobolometraron de grando 320×240Infraruĝa fotilo uzanta mikrobolometraron de grando 320×240

Historio
--------

La bolometron inventis la Usona astronomo Samuel Pierpont Langley en 1878. La Langley-a bolometro konsistis el paro de ŝtalaj, platenaj, aŭ paladiaj folioj, el kiuj unu estas elmetata al radioj, la alia ŝirmata.

La termino "bolometro" devenas de antikve-greke *βολή*, bolḗ "ĵeto" (de radioj) kaj la sufikso *-metro* "mezurilo".

Referencoj
----------

1. ↑  Langley, S. P. (1881-01-12). "The bolometer and radiant energy", *Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences* (en) **16**, p. 348. doi:10.2307/25138616.

* Kategorio Bolometro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **almohadoj** estis movado kaj popolo kiu devenis el Maroko kaj fondis en Iberio dum la 12-a jarcento la Almohadan Imperion. Kiel kuriozaĵo oni diru, ke en la hispana lingvo "almohada" signifas *kapkusenon*. Tiu Imperio ekestis kiel reago al la religia malpligraviĝo de la tiamaj almoravidoj, kiuj regis Magrebon, sed malsukcesis en sia klopodo revigligi la islamajn ŝtatojn kaj ankaŭ ne sukcesis haltigi la antaŭeniron de la kristanaj ŝtatoj en Iberio. La nomo "almohado" devenas el *al-Muwahhidūn* (arabe الموحدون), kio signifas «la unuigantojn», nomo kiu aludas la fundamentalistan insiston kiun ties fondinto metis sur la absoluta unueco de tio dia.

Origino kaj disvolvigo
----------------------

Ibn Tumart, fondinto de la movado, estis proklamita de siaj sekvantoj *mahdi* («la venonta Imamo»), kredo el Ŝijaismo sed akceptita de la sunaismo, kaj alvokis ĉiujn islamanojn reveni al la fontoj de la fido, tio estas, la Korano. Laŭ tiuj principoj, luktis kontraŭ la almoravidoj, kiuj ankaŭ estis ortodoksoj, sed apenaŭ estis transformintaj la popularan kutimaron mlakongruan kun la Korano. Post kontroli la nordon de Afriko, venkinte la konfederacion de berberoj *masmuda* kun la *lamtuna* almoravidoj, elŝipiĝis ekde 1145 en Iberio kaj klopodis unuigi la ĝis tiam disigitaj tajfoj uzante kiel propagando la reziston al kristanoj kaj la defendo de la islama pureco. Pro tio ilia Ĝihado direktiĝis same kontraŭ kristanoj kaj kontraŭ islamanoj. POst iom malpli da tridek jaroj, la almohadoj sukcesis formi povegan imperion kiu etendiĝis el Santarém en la aktuala Portugalio ĝis Tripolo en la aktuala Libio, inklude la tutan nordon de Afriko kaj la sudan duonon de Iberio, kaj sukcesis haltigi la kristanan antaŭeniron de la kastiliaj trupoj en 1195 en la batalo de Alarcos.

Kulturo
-------

Azorín substrekas la kulturan aspekton de la epoko de almohada hegemonio. Laŭ li, almohadoj estis berberaj partianoj de Ben Tumarto (Mahdi, 1148-1162). Ties arto estus karakterisita per enkadrigitaj geometriaj ornamoj kaj enkadrigitaj arkaroj, kiel ekzemple ĉe la Sevilja Giraldo.

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 11.

Literaturo
----------

* Ambrosio Huici Miranda: *Historia política del Imperio Almohade*. Eldono de Vicente Carlos Navarro Oltra, Emilio Molina López 2000 ISBN 84-338-2660-3
* Viguera, María Jesús; *Los reinos de Taifas*. 2007. RBA Coleccionables. ISBN 84-473-4815-6. Sobre los almohades, páginas 205-328

Eksteraj ligiloj
----------------



* Ibn Tumart, fondinto de la almohada movado Arkivigite je 2007-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Esearo pri almohadoj en revuoj (kun komplete alŝuteblaj artikoloj), libroj kaj kolektivaj verkoj en Dialnet


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277619
* GND: 119029391
 |
**Shane A. Parker** (naskiĝis en 1943, mortis en Adelajdo la 21-an de novembro 1992) estis brit-naskita muzezorganto kaj ornitologo, kiu elmigris al Aŭstralio en 1967 post partopreno en la dua ornitologia ekspedicio *Harold Hall Australian* en 1964. Li laboris kiel muzeisto ĉe la Sudaŭstralia Muzeo 1976-1992.

Parker priskribis la taksonon de la Koksa kalidro kiel specio nova por la scienco en 1982; tiu vadbirdo estis poste konstatita kiel hibrido de Striokalidro kaj Rustokalidro. Li nomigis ankaŭ la taksonon de la formortinta Kanguruinsula emuo (*Dromaius baudinianus*) en 1984 sur la bazo de ostoj el subfosilioj. Li estis la plej aĝa aŭtoro de la unuaj du partoj (ĉiuj kiuj estis publikigitaj) el *Annotated Checklist of the Birds of South Australia*, *Part 1: Emus to Spoonbills* (1979), kaj *Part 2A: Waterfowl* (1985).

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-22. Alirita 2012-03-22.

* Joseph, Leo. (1993). Obituary. Shane A. Parker 1943-1992. *Emu* 93: 297-298.
* Robin, Libby. (2001). *The Flight of the Emu: a hundred years of Australian ornithology 1901-2001*. Carlton, Vic. Melbourne University Press. ISBN 0-522-84987-3


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 449977
* LCCN: n79045939
* VIAF: 93199167
* ISNI: 0000 0000 7389 7657
* SUDOC: 139046860
* BIBSYS: 90292646
 |
**Chatham-Kent** [ĉetem] estas unu-nivela municipo en Kanado en sudokcidenta Ontario. La nuna municipo estis kreita en 1998 per la fuzio de Kent kaj ĝiaj municipoj. Nuntempe ĝi konsistas el diversaj komunumoj.

Loko de Chatham-Kent en Ontario

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 42° 24′ N 82° 11′ U﻿ / ﻿42.400 °N, 82.183 °U﻿ / 42.400; -82.183 (mapo)
* Areo: 2.458 km²
* Loĝantaro: 103.671 (en 2011)
* Supermara alteco: 198 m
* Horzono: UTC-5h, en somero UTC-4h
* Poŝtkodoj: N7L - N7M
* Telefonkodoj: 519

Historio
--------

Urbomezo de Chatham
Historio de la antaŭa urbo de Chatham komenciĝis en la 1790-aj jaroj kiel rivera trapasejo. Ĝi estis nomita laŭ la grafo de Chatham: William Pitt. La urbeto imitis karakterizaĵon de Chatham (en Anglio). En 1813 batalo okazis en tiu loko. Baldaŭe alvenis multe da sklavoj el sudo, kiu estas konata ankaŭ subtera rifuĝo.

En 1998 la kantono Kent kaj la urbo de Chatham unuiĝis.

Klimato
-------

Chatham-Kent havas humidan kontinentan klimaton. Oni mezuris rekorde varmon 38 °C (en junio), oni mezuris rekorde malvarmon -27 °C (en januaro). La tutjara precipitaĵo estas 882 mm.

Trafiko
-------

Strato en Chatham
Chatham-Kent havas interurbajn busservojn, fervojajn ligojn. Ekzistas municipa flughaveno.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo
* teatro

Teatro en Chatham

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
La verko de Mark Twain pri Johana de Arko plentitoliĝas, ***Personaj rememoroj de Johana de Arko, de la Sinjoro Ludoviko de Conte**, kiu estas identigita kiel la paĝio kaj sekretario de Johana. La fikcia verko estas prezentita kiel traduko de manuskripto de Jean Francois Alden, aŭ, laŭ la vortoj de la eldonita libro , "libere tradukita el la antikva franca al moderna angla de la originala nepublikigita manuskripto de la Nacia Arkivo de Francio".*

Origine, la verko de Twain estis eldonita kiel seriigo en Harper's Magazine en 1895 kaj poste libroforme eldonita en 1896. Ĉar la aŭtorrajto jam eksvalidiĝis, la verko estas publika havaĵo senpage trovebla interrete. La plej aktuala eldono de la libro estis eldonaĵo de Ignatius Press en 1989, kaj ĝi ankaŭ enhavas eseon de Mark Twain titolita *Sankta Johana de Arko* en la apendico.

La verko de "de Conte" estas fikcia versio pri la paĝio de Johana de Arko, Louis de Contes, donante unuecon al la rakonto. De Conte estas prezentita kiel individuo kiu estis kun Johana dum la tri grandaj fazoj de ŝia vivo: junaĝo en Domrémy, gvidantino de la armeo de Karlo la 7-a de Francujo en milita kampanjo, kaj kiel akuzito en la juĝo de Rueno. La libro estas prezentita kiel traduko de materialo, kiu estis skribita en liaj lastaj jaroj por la profito de liaj posteuloj.

* Kategorio Personaj Rememoroj de Johana de Arko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395439
* GND: 4339740-2
* LCCN: no94032381
* VIAF: 248252856
* BNF: 12387457c
 |
**San Cristóbal de Boedo** [sankrisTObal deboEdo] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* pli precize en subkomarko Boedo-Ojeda. La loknomo *San Cristóbal de Boedo* povas esti komprenata etimologie kiel Sankta Kristoforo de Boedo, alude al la subkomarko.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,78 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 23 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 67 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770756
 |
montsprono kun rokpinglo en Tatro
malkuda dorsflanko de la montsprono de Burgo Liebenfels (Karintio)
Kiel **montsprono** aŭ **roknazo** estas nomata krude elstaranta roko sur montdeklivo. Ĝi altiĝas de la ĉirkaŭanta tereno ne nur laŭ la formo, sed ankaŭ laŭ la geologio (petrospeco, tektoniko).

En la pasinteco tiaj lokoj estis ŝatataj por konstrui burgojn. Ili estis pro la pena alireblo bone defendeblaj. Problemo dum sieĝado nur estas la trinkakvo. Tiaj burgoj nomiĝas spronburgo

Ekzemploj de tiaj burgrokoj
---------------------------

estas troveblaj precipe en la Alpoj.

* en Karintio kaj Stirio
	+ Burgo Eppenstein sur kalkroko.
* en Svislando
	+ Wildenburg en la kantono Zug.
* en suda kaj meza Germanio :
	+ Burgo Wildenstein
	+ Wachtenburg ĉe la okcidenta rando de la Malaltebenaĵo de Supra Rejno
	+ burgo Ehrenfels en Heslando
	+ Burgo Kriebstein en Saksio
	+ Burg zu Burghausen en Bavario
	+ Alteburg (Gräfenroda) en Turingio

Vidu ankaŭ
----------

* deklivo
* buto
* vulkantubo
* spronburgo
* deklivburgo
**Icalkaranĝi,** marate **इचलकरंजी** Pri tiu ĉi sono aŭskulti estas urbego, ankaŭ municipo en federacia ŝtato Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en distrikto de Kolhapur.

Templo en Icalkaranĝi

Demografio
----------

Icalkaranĝi havis populacion de 287 570 en 2011 kun legopovo 73%.

Geografio
---------

Icalkaranĝi situas en la okcidenta parto de la lando en valo en alto 539 metrojn super la marnivelo. Sangli troviĝas 18, distrikta sidejo Kolhapur 27, Belagavi 96, Satara 119, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 306, tutlanda ĉefurbo Delhio 1354, Kolkato 1592 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Icalkaranĝi akiris famon en 1904, kiel loko de instalita teksmaŝino, en la sama jaro ĝi ricevis municipan rajton. La aktuala reganto donis monhelpon kaj liberan teron al la teksistoj, samtempe la kooperativa movado impetis. La urbego havas nekredeble 120 mil da teksmaŝinoj.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Icalkaranĝi konsistas ĉefe el teksa industrio. Ekde la 1950-aj jaroj aperis ankaŭ la aŭtoindustrio. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas sukerkanojn.

Lingvoj
-------

En Icalkaranĝi la oficiala lingvo estas la marata lingvo, sed ankaŭ la kanara lingvo estas parolitaj vaste.

Eduko
-----

En Icalkaranĝi pluraj altlernejoj kaj kaj esplorinstituto funkcias.

Religioj
--------

En Icalkaranĝi vivas laŭ religioj plejparte hinduoj (78%), ankaŭ islamanoj (16%), ĝainistoj preskaŭ 5%, la ceteraj estas malpli ol 1%.

Klimato
-------

En Icalkaranĝi plej ofte pluvas inter junio-septembro pro la musono, inter decembro-aprilo apenaŭ pluvas.

Trafiko
-------

Ĉe Icalkaranĝi la fervoja linio preteriras. Kelkaj vojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Kolhapur.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj
* drama teatrejo kun 1200 sidlokoj
* festivaloj

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Germana Katolika Foiro** ("Deutscher Katholikentag") estas kunveno de katolikoj, kiu okazis unuafoje en 1848. En la pasintaj jardekoj ĝi fariĝis amasa aranĝo kun dekmiloj da partoprenantoj. Dum ĉirkaŭ 5 tagoj okazas abundo da informaj, kulturaj kaj spiritaj aranĝoj, ekz. prelegoj, diskutoj, koncertoj, diservoj ktp. Centoj da katolikaj aŭ ekumenaj iniciatoj prezentas sin per informstando.

Nuntempe ĝi okazas proksimume ĉiun duan jaron, alterne kun sia protestanta ekvivalento, la Germana Eklezia Foiro. En 2003 okazis en Berlino la 1-a Ekumena Foiro kun 191.000 partoprenantoj.

Esperanto en la Germanaj Katolikaj Foiroj
-----------------------------------------

Informstando de IKUE en la Katolika Foiro 2006
Ekde 1992 la oficiala programo de la Germanaj Katolikaj kaj Ekumenaj Foiroj plej ofte enhavis ankaŭ esperantajn programerojn, precipe informstandojn de IKUE kaj Sanktajn Mesojn en Esperanto. Ĉi-lastajn ĉefcelebris en 1994, 1998 kaj 2000 ĉefepiskopo Jakubinyi. En la jaro 2000 Jakubinyi kontribuis al la 94-a Germana Katolika Foiro en Hamburgo per prelego "Esperanto – ĉu la nova latino de la Eklezio?"

La Katolikaj Foiroj ekde 2006
-----------------------------

* 96-a Germana Katolika Foiro: 24-a – 28-a de majo 2006 en Saarbrücken – Temo: "Justeco antaŭ la vizaĝo de Dio"
* 97-a Germana Katolika Foiro: 21-a – 25-a de majo 2008 en Osnabrück
* 2-a Ekumena Foiro: 12-a – 16-a de majo 2010 en Munkeno
* 98-a Germana Katolika Foiro: 16-a – 20-a de majo 2012 en Mannheim
* 99-a Germana Katolika Foiro: 2014 en Regensburg
* 100-a Germana Katolika Foiro: 2016 en Leipzig
* 101-a Germana Katolika Foiro: 2018 en Münster
* 3-a Ekumena Foiro: 2021 en Frankfurt *(okazis ĉefe virtuale)*
* 102-a Germana Katolika Foiro: 2022 en Stuttgart
* 103-a Germana Katolika Foiro: 2024 en Erfurt
* 104-a Germana Katolika Foiro: 2026 en Würzburg

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Germana Katolika Foiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la Germana Katolika Foiro
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Brilvosta muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Brilvosta muŝkaptulo, maskloBrilvosta muŝkaptulo, masklo
InoIno |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Eumyias* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. albicaudata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Eumyias albicaudata****(Jerdon, 1840) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Brilvosta muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

Nilgiri Flycatcher by N.A. Naseer
La **Brilvosta muŝkaptulo** *Eumyias albicaudata* estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj. Tiu ĉi estas endemio kun tre limigita teritorio en la montetoj de suda Barato kaj pli precize ĉe la montara regiono de Nilgiri aŭ Nilgirioj.

La Brilvosta muŝkaptulo estas 15 cm longa birdo. La tuta plumaro estas **malhele indigablua** kiu iĝas lazura aŭ marblua en frunto ĉe maskloj dum ĉe inoj la supra plumaro estas malhelgriza kun malhela makulo ĉe la vostobazo. La bekon estas franĝita per harplumetoj. Kvankam la latina scienca nomo de la specio *albicaudata* signifas "blankavosta", tio en estas reala: krom la ĝenerala blua koloro estas fona nuanco bruna en flugiloj kaj vosto, dum blankeca estas nur la suba ventro, kies blanko iam iel povus esti asimilita al la vosto, kiu siaflanke ja iom brilas pro la kontrasto inter la bruna nuanco kaj la blua supra koloro. Krome kiel la aliaj specioj de la genro, ankaŭ tiu havas nigran strion el la nigra beko al la nigraj okuloj.

La reprodukta sezono daŭras el marto al aprilo. Ili nestumas en deklivotruo aŭ inter rokoj; la ino demetas 3 ovojn.

Referencoj
----------

1. ↑  *Popular Handbook of Indian Birds* de Hugh Whistler

Eksteraj ligiloj
----------------

* Foto
* Birdlife International datenbazo Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
**Brigitte MIRA** [brigite mira] (naskiĝis la 20-an de aprilo, 1910, mortis la 8-an de marto, 2005) estis germana aktorino.

Brigitte Mira naskiĝis en Hamburgo, kiel filino de la rusland-devena pianisto Siegfried Mira. Sian infanaĝon ŝi pasigis en Duseldorfo. Ekde la aĝo de ok jaroj ŝi vizitis lecionojn de kantado kaj baleto; kiel 16-jarulino ŝi unuafoje aperis sursceneje: en la opereto *Giuditta*.

Ŝi laboris en aro da teatroj, ekz. 1930 en Bremerhaven, 1934 en Graz kaj de 1935 ĝis 1939 en Kijlo. En la jaro 1941 ŝi transloĝiĝis al Berlino, kie ŝi du jarojn poste komencis filmkarieron. Dum jardekoj ŝi aperis ĉefe en amuzaj muzikfilmoj kaj filmoperetoj.

La laboro kun la reĝisoro Rainer Werner Fassbinder portis al ŝi la ŝancon, prezenti karakterajn rolojn. Famon ŝi akiris en 1973, per la filmdramo *Angst essen Seele auf*. Pro sia rolo de 60-jara purigistino amanta multe pli junan laboriston el Maroko ŝi gajnis la renoman premion *Deutscher Filmpreis*.

En 2000 Brigitte Mira kun Evelyn Künneke kaj Helen Vita komencis kanzon-turneon. Jam en 2001 la turneo abrupte finiĝis, kiam ambaŭ koleginoj ene de mallonga tempo mortis. Brigitte Mira – la plej aĝa el la iama triopo – daŭrigis per sol-programo.

Brigitte Mira edziniĝis kvin-foje: unue al la aktoro Peter Schütte, due al la kapelmajstro Paul Cornelius. Ŝiaj du filoj restis el ŝia edzeco kun la raportisto Reinhold Tabbert. Post kiam ankaŭ ŝia kvara edzeco kun inĝeniero fiaskis, ŝi edziniĝis al sia longjara amiko, la reĝisoro Frank Guerente. Lia morto en 1983 disigis la paron.

Brigitte Mira mortis en Berlino.

Listo de filmoj
---------------

* *Liese und Miese* (serio de kurtfilmoj, 1943)
* *Berliner Ballade* (1948)
* *Wehe, wenn sie losgelassen* (1958)
* *Du bist wunderbar* (1959)
* *So toll wie anno dazumal* (1962)
* *Bubusch* (1962)
* *Wie lernt man Reisen?* (1966)
* *Bei Pfeifers ist Ball* (1966)
* *Der Partyphotograph* (1968)
* *Das Stundenhotel von St. Pauli* (1970)
* *Acht Stunden sind kein Tag* (1972)
* *Die Zärtlichkeit der Wölfe* (1973)
* *Angst essen Seele auf* (1973)
* *Wie ein Vogel auf dem Draht* (1975)
* *Jeder stirbt für sich allein* (1975)
* *Mutter Küsters Fahrt zum Himmel* (1975)
* *Satansbraten* (1976)
* *Chinesisches Roulette* (1976)
* *Drei Damen vom Grill* (televidserio, 1977)
* *Fabian* (1979)
* *Lili Marleen* (1980)
* *Kamikaze 1989* (1982)
* *Sigi, der Straßenfeger* (1984)
* *Einmal Ku'damm und zurück* (1985)
* *Der Showmaster* (1993)
* *Kanzlei Bürger* (televidserio, 1995)
* *Willi und die Windzors* (1996)
* *Ein lasterhaftes Pärchen* (2000)
* *Aszendent Liebe* (2001)

Premioj gajnitaj
----------------

* Deutscher Filmpreis (1974 pro *Angst essen Seele auf*)
* Bundesverdienstkreuz (1995)

* Kategorio Brigitte Mira en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36924
* GND: 118843540
* LCCN: n90655587
* VIAF: 76540486
* ISNI: 0000 0000 8395 7043
* SUDOC: 08526637X
* BNF: 14476662h
* MBA: 5e17017e-0555-4b52-b6a8-93bf1c3986e2
* BIBSYS: 90854734
* NKC: pna2004259202
* BNE: XX4853400
 |
**Adolphe Yvon** (naskiĝis la 30-an de januaro 1817 en Eschviller, mortis la 11-an de septembro 1893 en Parizo) estis franca pentristo

Laŭ aliaj fontoj lia naskiĝdato estis la 1-a aŭ la 12-a de februaro. Naskiĝurbo estis la franca urbo Eschwiller en Loreno. Li mortis la 11-an de septembro 1893 en Parizo.

Vivo
----

Yvon estis lernanto de la pentristo Paul Delaroche. En la jaro 1843 li faris studvojaĝon al Rusio. Pro tio multaj pentraĵoj rilatas al tiu vojaĝo. En la jaro 1855 li partoprenis kiel oficiala militpentristo de la franca registaro en la Krimea milito. Yvon havis filon, kiu naskiĝis je la 8a de aŭgusto 1857 en Parizo. En 1883 Yvon fariĝis profesoro ĉe la politeknika lernejo en Parizo. 

* Adolphe Yvon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Adolphe Yvon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 343441
* GND: 117591998
* LCCN: nr91031266
* VIAF: 29803746
* ISNI: 0000 0000 6661 4196
* SUDOC: 158884744
* BNF: 149672749
* ULAN: 500023585
* RKD: 86024
 |
**BARTHA Adorján** [BARta Adorjan] (naskiĝis la 15-an de decembro 1923 en Porcsalma; mortis la 27-an de majo 1996 en Budapeŝto) estis hungara bestkuracisto kaj profesoro. De 1993 li estis membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio.

Biografio
---------

Adorján Bartha studis en Reĝa Hungara Teknika kaj Ekonomia Universitato József en Budapeŝto de 1943 ĝis 1948 por iĝi bestkuracisto. Li komencis sian karieron en la universitato tuj post fino de la lernado. Baldaŭ li ekhavis altajn rangojn en la universitato. Krome li havis postenon ankaŭ en bestkuracista filio de Hungara Scienca Akademio, eĉ tie li estis direktoro de 1991 ĝis 1994, poste esplora profesoro.

Li edziĝis en 1952 kaj baldaŭ ekhavis du gefilojn. Li ricevis tri premiojn inter 1985 kaj 1995.

Liaj verkoj (elekto)
--------------------

* *A szarvasmarhák vírus okozta légzőszervi megbetegedései* (1967)
* *Adenovírus...* (1974, 1987)
* *A Movár-herpesvírus (BHV-4) tulajdonságai és állategészségügyi jelentősége* (1995)

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hungarlingva biografio kun kolora foto
* 

* Kategorio Adorján Bartha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kornél Zempléni,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zempléni Kornél** estis hungara pianisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Kornél Zempléni  naskiĝis la 4-an de septembro 1922 en Debrecen, li mortis la 22-an de julio 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kornél Zempléni frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1940-1946. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ernő Dohnányi, Béla Böszörményi-Nagy, Albert Siklós kaj Rezső Kókai (komponisto). Jam dum la studentaj jaroj en 1943 li atingis la duan lokon en pianokonkurso, post la 2-a mondmilito lia pianista kariero komenciĝis enlande kaj en la tiamaj socialismaj landoj. Inter 1947 kaj 1964 li instruis en muziklernejoj en Budapeŝto, poste en la Muzikarta Altlernejo ĝis 1983. En la 2 lastaj jaroj li estis katedrestro. Li instruis en Arta Akademio de Osako inter 1984-1986. Li ricevis premiojn inter 1954-2008.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640758
* GND: 1118764765
* LCCN: n83176510
* VIAF: 12503885
* ISNI: 0000 0001 1438 0241
* SUDOC: 145600599
* BNF: 14780844d
* NLA: 35814984
* BIBSYS: 4093700
* NKC: mzk2010600249
 |
**Kornél Ocskay** [oĉkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Ocskay Kornél Mihály** [mihAj] estis hungara operkantisto (tenoro). Lia tria edzino estis Vilma Gömöry.

Kornél Ocskay naskiĝis la 9-an de decembro 1885 en Szeged, li mortis la 12-an de aŭgusto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kornél Ocskay maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1904, poste li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Pro sukcesa provkantado li ŝanĝis studejon kaj akiris operkantistan diplomon en Reĝa Muzikakademio en 1910. Li kantis inter 1910-1914 en teatra kompanio de Ignác Krecsányi, inter 1914-1919 en Teatro de Szeged. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis Debrecen (1920), Gaja Teatro kaj Teatro Városi (1921), Reĝa Operejo de Budapeŝto (1921-1925). Li revenis al Szeged en 1926, post jaro li akiris juran diplomon en Universitato Ferenc József kaj li estis ŝtata oficisto ĝis la pensiuliĝo en 1945. Li edziĝis trifoje en 1909, 1915 kaj 1953.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Georges Bizet: Carmen (opero) — Escamillo; Don José
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* — titolrolo
* Fromental Halévy: *La judino* — Eleázár
* Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni — titolrolo
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* – Canio; Turiddu
* Jacques Offenbach: *Les Contes d'Hoffmann*
* Giacomo Puccini:
	+ Tosca — Cavaradossi
	+ Madama Butterfly —
	+ La Bohème —
* Giuseppe Verdi:
	+ Il trovatore – Manrico
	+ *Un balo in Maschera* — grafo Riccardo

Liaj roloj en filmoj
--------------------

* *Nővérek* (1912)
* *A Föld* (mallonga filmo, 1953)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun roloj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 791748
 |



* Portalo pri Biografio
**Artstiloj** aŭ **arta movado** estas tendenco aŭ stilo rilate arton kunhavante filozofion aŭ celon specifajn komune, sekvita de grupo de artistoj dum tempoperiodo; pro tio, **arta movado** respegulas arton pere de kelkaj similaj karakteroj aŭ trajtoj dum iu epokero. La artaj movado klopodas ixgi solvo aŭ respondo por la kulturo kaj socio el kiuj naskiĝis aŭ disvolviĝis.

Artaj movadoj estas esprimaj fenomenoj kiuj eliris en la Historio de arto, en diferencaj epokoj aŭ eraoj, kaj dividiĝas laŭ tempoperiodoj. Ĝis la Mezepoko la aperritmo estis malrapida, post ĉiu jarcento aperis novaj artstiloj ĝis la 20a jarcento kiam akcelo plirapidigis la aperon de novaj artstiloj:
Bizanca stilo - Romaniko - Gotiko - Renesanco - Manierismo - Baroko - Rokoko - Novklasikismo - Romantikismo - Naturalismo - Realismo - Secesio - Impresionismo - Ekspresionismo - Kubismo - Superrealismo - Futurismo - Dadaismo - Abstraktismo - Poparto - Minimumismo - Konceptarto

Krome tiuj artstiloj konkretiĝas en la diversaj artfakoj: nome muziko, literaturo, pentrarto, skulptarto kaj arkitekturo.
Busto de Nefertito, de la skulptisto Tutmose, de la jaro 1345 a.K. Egipta Muzeo de Berlino.
La esprimo **Arto de Antikva Egiptio** aŭ **Arto de Antikva Egipto** referencas al artoj kiuj disvolviĝis en Antikva Egiptio, el proksimume Neolitiko (5300-4000 a.K.) tra la diversaj periodoj, imperioj kaj dinastioj al la epoko de grek-romia dominado (332-30 a.K.). Kiel ĉe aliaj artepokoj, la egipta arto povas esti dividita en:

* Arkitekturo de Antikva Egiptio
* Pentrarto de Antikva Egiptio
* Skulptarto de Antikva Egiptio
* Krom aliaj, kiel juvelarto, skribarto ktp.

Laŭ Francisko Azorín **Egipta arto** estis *Arto disvolviĝinta en Egipto de 4.000 ĝis 500 j. a.K.; la arkitekturo estis lintela, tipaj kolonoj kun lotusaj kapiteloj subtenas horizontalajn ŝtonajn terasojn. Famaj verkoj estis piramidoj, obeliskoj, dromoj, mastaboj, sfinksoj k. kolosaĵoj.* Kaj li indikas etimologion el greka *aegyptos* el Aigyptos, propra nomo de nordafrika lando, kaj de tie la latina *aegyptius*. Kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj **Egiptologio**, por traktato pri antikvaj egiptaĵoj.

Gravaj kolektoj
---------------

* Egipta Muzeo de Berlino
* Brita Muzeo
* Broklina Muzeo
* Egipta muzeo en Kairo
* Muzeo de Egiptio en Torino
* Egipta Muzeo de Bonno
* Klevlanda Muzeo de Arto
* Luvro
* Metropola Muzeo de Arto de Novjorko

Vidu ankaŭ
----------

* Piramido
* Obelisko
* Dromo
* Mastabo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 63.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Arto de Antikva Egiptio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 598199
* LCCN: sh85007638
* BNF: 11971027k
* NKC: ph136898
 |