recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**BENKŐ SZILÁGYI Éva** [benkoe' sila:dji] estis rumanuja hungara instruistino, pentristino, grafikistino naskita en Ozun la 3-an de majo 1952 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 15-an de januaro 1999.

Kariero
-------

Benkő Szilágyi finis la fakojn pri vitroatro kaj ceramiko en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo en 1976 kaj ŝi iĝis dizajnistino de *Artkoopertivo Harghita* ĝis 1990 kaj poste por du jaroj ŝi estis estrino de Kreantdomo de Kulturinspektorado. Ekde 1992 ŝi instruis desegnon kaj pentradon en la Artliceo Nagy István de Miercurea Ciuc.

Individuaj kaj grupaj ekspozicioj
---------------------------------

* 1978 - Bukareŝto;
* 1979 - Kluĵo;
* 1980 - Covasna, Sfântu Gheorghe, Târgu Secuiesc;
* 19865, 1988 - Sibio;
* 1988 - Baia Mare, Galaţi;
* 1990, 1991, 1992 - Budapeŝto;
* 1992, 1993 - Gyula;
* 1994, 1996 - Székesfehérvár;
* 1995 -Parizo;
* 1996 - Szeged, Győr.

Fonto
-----

* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kreaĵoj
**Villar de la Yegua** [biLJAR delaĜEgŭa] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *Villar de la Yegua* estas tradukebla al *Vilaĝo de la Ĉevalino* (kiu videblas en la blazono).

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Barquilla, Serranillo y Villar de la Yegua, okupas totalan areon de 55,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 19 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 600 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752672
 |
**Simia kaptilo** estas nomo por teĥniko kiel ĉasi simiojn, kiu engaĝigas simiojn kaj kokosojn kaj estas foje uzata en Afriko.

En tipa raporto pri tiu fenomeno oni malplenigas kokoson forigante el ĝi lakton. La truo, kiun oni tiucele faras en la kokoso, estas apenaŭ sufiĉe granda por ke simia brako kun malplena pugno povu eniri ĝin.

Laŭ iuj raportoj post la preparo, observate de unu aŭ pliaj simioj, oni enmetas aparte delikatan nukson post iom troigita ceremonio (por certiĝi ke la simioj rimarkis) tra la truo en la kokoson. Pli ofte oni tamen enmetas ion kio odoras, kiel ekzemple oranĝon. Tia objekto tamen ofte jam tre grandas (sed ankaŭ tre allogas), tiel ke oni devas unue la kokoson duonigi kaj poste rekunmeti la du partojn. Fine oni fiksas la kokoson al arbo pere de ŝnuro kaj tiam la ĉasistoj retiriĝas en la ĝangalon kaj atendas.

La simioj alproksimiĝos al la arbo kaj unu el ili provos preni la nukson aŭ frukton, enmetante sian manon en la kokoson tra la truo. Tamen okazas, ke pro la malvasteco de la truo la simio ne povas retiri la manon kiam ĝi samtempe tenas la logaĵon en ĝi. Por ke ĝi povu elmeti la manon, bezonatas malpreni la logaĵon. Cetere, la truo tro malgrandas ankaŭ por ke la kapo de la simio povu eniri ĝin. Rezulte, la simio, pro sia natura emo konservi manĝaĵon kiun ĝi trovas, ne povas forlasi la logaĵon. Fine, la ceteraj simioj ne sukcesas dismaĉi la ŝnuron sufiĉe rapide antaŭ ol alvenas la ĉasistoj, kiuj aŭ ekaŭdas la tumulton aŭ simple revenas post certa tempo kaj trovas surloke la simion kiu daŭre ne povas kompreni ke devas forlasi la manĝaĵon se ĝi volas liberiĝi.

Popularkulturo
--------------

La temo de simia kaptilo inspiris la kanton *Simia kaptilo* de la muzikgrupo Dolchamar, kiu aperis en la disko Rebela Sono. Ĝia teksto komenciĝas per la sekvaj vortoj, kiuj estas simpligita priskribo de la funkciado de tiu maniero de ĉasado:

*Ĉu vi aŭdis pri simia kaptilo?*
*Mi legis pri ĝi en mia komputilo*
*Oni fiksas kokoson en arbon*
*Kaj portempe nur kreskas barbon*
*En kokoso estas frukto alloga*
*Kaj surflanke truo manirebla*
*Venas simio por preni la frukton*
*Ĝi ne povas retiri la manon*
*Ne ekkomprenas lasi la frukton*
*Kaj la ĉasistoj nur kolektas sian predon*
Patrik Austin, la grupano kiu verkis la tekston de la kanto, poste agnoskis, ke fakte li origine *ne* legis pri la fenomeno en sia komputilo, sed aŭdis pri ĝi de amiko kaj kvankam tiam eĉ ne kredis la aferon vera, li ja opiniis ĝin inda je transformo en kanton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekzempla raporto pri uzo de la teĥniko[*rompita ligilo*] *(angle)*
**Villardondiego** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco. *Villardondiego* estas tradukebla etimologie al *Vilaĝo de don Diego*, plej verŝajne nobela reloĝadestro.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 101 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 42 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj je 17 km de Toro. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753861
 |
**Henrik Trautmann** hungara ekonomiisto, universitata profesoro: naskiĝis en Stájerlakanina, je la 8-a de julio 1863 – mortis en Budapest, je la 16-a de decembro 1932.

Biografio
---------

Post la fino de la universitato li instruis en Budapeŝto inter 1884 – 89 en la komerca lernejo Röser. Ekde 1890 li estis instruisto de la ĉefurba supera komerclernejo, ekde 1896 de la Komerca Akademio kaj supera porinstruista altlernejo. En 1921 li estis direktoro de la Komerca Akademio, en 1923 ĉefdirektoro de la superaj komerclernejoj. En 1926 li estis profesoro pri uzinekonomio de katedro ekonomiscienca de Universitato de Budapeŝto. Li redaktis por longa periodo la revuon *Kereskedelmi Szakoktatás* (Komerca Fakinstruado).

Verkoj
------

* *A könyvvitelrendszer újabb alakzatai a fizetések nagy folyamatában* (Bp. 1890);
* *Kereskedelmi könyvvitel* (I – II. Bp. 1891 – 1893);
* *Kereskedelmi ismeretek* (Bp. 1896);
* *Magyar kettős könyvvitel* (Bp. 1897);
* *A könyvvitel tankönyve* (Bp. 1901);
* *Folyószámlák* (Bp. 1903);
* *Ipari könyvviteltan* (Bp. 1905);
* *Kereskedelmi alapismeretek* (kun Róbert Kuntner, Bp. 1925).
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Melampiro** |
| --- |
|  |
| Melampyrum pratense*Melampyrum pratense* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
| Klado: | Angiospermoj |
| Klado: | Verdukotiledonoj |
| Klado: | Asteredoj |
| Klado: | Lamiedoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Orobankacoj |
|
|
| Tribo: | Rhinantheae |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Melampyrum***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Melampiro  |

 |
| v • d • r |

**Melampiro** (*Melampyrum*) estas genro, kiu entenas tridekon da specioj de plantoj. Temas pri unujaraj herboj duonparazitaj. Ili nutras sin el la gastigantaj plantoj, kvankam ili kapablas vivteni sin danke al sia propra fotosintezo.  

La folioj de melampiroj havas baze 1-3 dentojn ĉiuflanke kaj la frukto (kapsulo) entenas nur tre malmultajn, glatajn semojn.

Klasifiko
---------

* En la linea klasifiko, la melampiroj estis en la familio Skrofulariacoj.
* En la filogena klasifiko APG ili estis transmetitaj en la familion de la Orobankacoj.

**Listo de specioj NCBI**  

Laŭ NCBI (6an de aŭgusto 2010)  

Melampyrum arvense L. 1753 - Kampa melampiro  

Melampyrum carstiense  

Melampyrum cristatum L. 1753 - Kresta melampiro  

Melampyrum italicum  

Melampyrum klebelsbergianum  

Melampyrum lineare  

Melampyrum nemorosum L. 1753 - Melampiro violpinta  

Melampyrum pratense L. 1753 - Melampiro herbeja  

Melampyrum roseum  

Melampyrum saxosum  

Melampyrum sylvaticum L. 1753 - Arbara melampiro  

Melampyrum velebiticum  

Melampyrum sp. JW 13 02 07  

  

**Listo de la specioj laŭ ITIS**  

Laŭ ITIS (6an de aŭgusto 2010):  

Melampyrum lineare Desr.
**Simi Valley** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Ventura.

Situo de Simi Valley en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 109 km²
* Loĝantaro: 126.874 (en 2010)
* Supermara alteco: (averaĝe) 234 m, 210-300 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj: 93062-93065, 93093-93094, 93099
* Telefonkodo: 805

Geografio
---------

Simi Valley situas en valo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Thousand Oaks troviĝas 15, Los Anĝeleso 64, San-Diego 258, Sakramento 563, San Francisco 612 km.

Historio
--------

Aerfoto pri ekstera parto de Simi Valley
Indianoj vivis en la valo jam antaŭ jarmiloj. Oni supozas, ke la vorto Simi estas origine indianodevena. En 1795 hispano akiris tie grandan bienon. En 1842 posedantoŝanĝo okazis, samtempe oni paŝtadis brutojn. En 1858 jam usonano serĉis, sed ne trovis nafton. En 1952 inundo okazis. Bienoj, fruktoplantejoj kaj arbaretoj dominis la pejzaĝon de la valo ĝis la 1970-aj jaroj. Simi Valley urbiĝis en 1969. Foje arbarofajroj okazas, ekzemple en 2005.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Simi Valley estas ĉefe bazita sur industrio pri maŝinaroj.

Fervojo
-------

En 1904 fervojo ekfunkciis en la valo, en la sekva jaro oni konstruis trajnotunelon, tiam plej longan en Usono.

Klimato
-------

Panoramo en Simi Valley
Biblioteko Ronald Reagan en Simi Valley
Simi Valley situas laŭ Klimata klasifiko de Köppen en mediteranea klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 8-27 °C. La rekorda varmo okazis en aŭgusto (47 °C), la rekorda malvarmo okazis en februaro (-8 °C). Jare pluvas po 452 mm. La pluvo kulminas februare, en julio praktike ne pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* biblioteko Ronald Reagan, sed estas ankaŭ malnova biblioteko
* subĉiela prezentejo de vilaĝo fare Tressa Prisbrey ekde 1956

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Wiki-Trans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
La **Simfonia Eduka Fondaĵo** (angle *Sinfonia Educational Foundation*) estas la filantropia filio de la Phi Mu Alpha Sinfonia muzika frataro.

Misio
-----

La misio de la Simfonia Eduka Fondaĵo estas riĉigi la vivojn de kolegiaj Simfonianoj kaj akceli muzikon en Usono per helpi lernitecon, instruadon, kaj la evoluo de gvidanteco kaj noblaj idealoj inter venontaj generacioj de muzikistoj kaj subtenantoj de muziko en Usono.

La misio estas plenumata per jene:

* La peto kaj intendanteco deca de materiaj kaj malmateriaj donacoj, ke estas akirata per jara kaj donaĵoj planataj kaj kampanjoj en subteno de programoj kvalitigantaj.
* Stipendioj por lernantoj kolegiaj por agnoski kaj instigi sukceson akademian.
* Subvencioj kaj premioj al individuo kaj ĉapitroj en subteno de projectoj, ke akceli la celoj edukaj de *Phi Mu Alpha Sinfonia*.
* Patroneco de programoj de eduka kaj gvidanteca evoluo.

SEF stipendioj, subvencioj, kaj programoj
-----------------------------------------

### Stipendioj

* Simfonia Eduka Fondaĵo (5 000 USD, 2 500 USD)
* James H. Patrenos Memora Stipendio (1 000 USD)
* W. Eldridge kaj Emily Lowe Stipendio (1 000 USD)
* Delta Iota Ekslernanta Stipendio (500 USD)

### Subvencioj

* Subvencioj de kompensoj por vojaĝoj kostoj
* Ĉapitro/Provinco pariganta subvencioj
* Subvencioj por eksterlandaj vojaĝoj
* Subvencioj por helpi esploradon

### Programoj

* Gvidanteca Instituto
* Simfonia Blovmuzikistaro

Historio
--------

La SEF komencis en 1954 kiel la ’’Sinfonia Foundation’’. Dum ĝia unua kvindek jaroj, la SEF ŝanĝis ĝian direkton kelkfoje. Ofte, la misio de la SEF estis pli orientiĝata al akceli muzikon en Usono, usonajn artistojn, kaj usonajn muzikajn profesiulojn. En la 21-a jarcento, la misio de la SEF estas evoluanta pli orientiĝata al la evoluo de la povoj gvidantaj de la membroj kolegiaj de la frataro *Phi Mu Alpha Sinfonia*. En 2003, la fondaĵo ŝanĝis ĝian nomon en la Simfonia Eduka Fondaĵo por liniigi pli proksime la nomon kun ĝia misio.

En 2006, la Direkcio de Kuratoroj dungis la unua Direktanto de Evoluo por kreskigi la dotecon de la fondaĵo kaj disetendi ĝiajn programojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la Sinfo,ia Eduka Fondaĵo (angle)
* Oficiala retejo de la frataro *Phi Mu Alpha Sinfonia* (angle)
**Gubkina minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), 60 km nord-okcidente de urbo Tarko-Salo kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1965 (gaso) kaj ekspluatata ekde 1999. En 1986 estis malkovrita naftokuŝejo.

Geologio
--------

La minejo estas ligita al la samnoma strukturo de la Purpa muro, kiu situas en la orienta parto de la Norda volbo. Laŭ tegmento de la cenomanianaj sedimentaĵoj la minejo estas braĥiantiklinalo, granda je 64 x 14 km, amplitudo 115 m, kaj konsistas el tri kupoloj. La ĉefa gaskapacito ligiĝas al la cenomaniana kuŝejo je la fundo 747-780 m, areo 7578 m². Kiel kolektujoj servas intermitaj tavoletoj de grejsoj, sabloj, aleŭrolitoj, argilitoj kaj argiloj. Dikeco de la kolektujoj estas 17 ĝis 39 m, poreco 33-35%, averaĝa penetrebleco 1,29 mkm², koeficiento de gasosatureco 0,63-0,73. Oni elminigas 250-450 mil m³/diurne.

La gaskuŝejo estas masiva, akvoflosa. Gasakva kontakto registriĝas je absolutaj markoj -722 ĝis -733 m, alteco 115 m. Tavolpremo 76,1 MPa, tavola temperaturo 22 °C. Konsisto de la gaso : metano 98,47%, etano 0,16%, propano 0,02%, karbondioksido 0,53%, azoto 0,82%. 

Je la fundo 1167-3317 m estas trovitaj pli ol 40 naftaj kaj gasaj kuŝejoj en la terigenaj sedimentaĵoj de malsupra karbonio, aĉimova tavolaro (beriasiano — valanginiano de malsupra kretaceo) kaj de supra ĵurasio. Denseco de nafto estas 780-928 kg/m³, viskozeco 0,79-2,27 MPa • sek, enhavo de sulfuro 0,17-0,44%, kondensato en gaso 135-166 gr/m³.

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 379,8 miliardoj da kubaj metroj, suma elminigado atingis 34,3 miliardoj da kubaj metroj.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Губкинское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 148–149. ISBN 5-85270-327-3.
**Hanna Helena Chrzanowska** (blazono *Korab*; naskiĝis la 7-an de oktobro 1902 en Varsovio, mortis la 29-an de aprilo 1973 en Krakovo) – pola flegistino, bonfaranta aktivulino, verkistino, pedagogino, instruktoro kaj antaŭulo de la familia, doma kaj paroĥa flegarto, viceprezidantino kaj membrino de la Ĉefa Estraro de Pola Asocio de Profesiaj Flegistinoj, ĉefredaktorino de la revuo "Pielęgniarka Polska" (Pola Flegistino), kunorganizantino de Pola Flegad-Asocio, beatigita de la Katolika Eklezio.

Vivo
----

**Jaroj de la infaneco**

Ŝi devenis de Mazovio. Naskiĝis ĉe la str. Senatorska 38, en familio de nobeloj blazono *Korab* kiel filino (la dua infano) de Ignacy, blazono *Pobóg* kaj Wanda Szlenkier. Ŝia familia domo ĉe la str. Senatorska estis belaspekta rezidejo, palaco, kiu post la unua mondmilito iĝis sidejo de la itala ambasado. La domo estis plenigita de belaj objektoj, havis sian oranĝejon, kaj baloj okazigataj en ĝi memorigis i.a. pentristoj, ekz. Wojciech Gerson. Malgraŭ sufiĉa riĉeco la familio ne estis indiferenta al la sorto de bezonuloj. Ŝia patro estis profesoro de filologio kaj historiisto pri literaturo en Jagelona Universitato en Krakovo, kiu flanke de la patrino estis parencita kun Joachim Lelewel kaj Henryk Sienkiewicz, kaj la patrino estis filino de konata en Varsovio familio de industriistoj. Ŝi havis pli aĝan je du jaroj fraton Bogdan. Valoras aldoni, ke ŝia familio famis pro filantropio (i.a. ŝia onklino, flegistino Zofia Szlenkierówna fondis en Varovio infanan malsanulejon).

Publikaĵoj
----------

Junece komencis skribi versaĵojn, kaj poste sub la pseŭdonomo Agnieszka Osiecka tri romanojn: *Blua ŝlosilo* (1934), *Kruco sur sabloj* (1938) kaj F*lamanta neĝo*. Krome ŝi estas aŭtorino de kelkaj libroj pri flegarto:

* *Miłosierdzie Skargi* (Mizerikordo de Skarga). Krakowskie Zakłady Graficzne i Wydawnicze, Krakovo 1936.
* Kune kun Teresa Kulczyńska, *Zabiegi pielęgniarskie* (Flegado), Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Zawodowych w Warszawie (Pola Asocio de Profesiaj Flegistinoj en Varsovio), Krakovo 1938, unua eldono
* *Pielęgniarstwo w otwartej opiece zdrowotnej* (Flegarto en malfermita sana prizorgo), Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich (Ŝtata Fako de Kuracistaj Eldonejoj), Varsovio 1960, unua eldono
* Sub redakto de Izabela Ćwiertnia: *Rachunek sumienia pielęgniarki*, Eldonejo Arbor, Krakovo 2002, ISBN 83-915612-2-4

Vidu ankaŭ
----------

* Danuta Siedzikówna
* Przemysław Paweł Grzybowski

Bibliografio
------------

* Aleksandra Jędrysik, *Hanna Chrzanowska – prekursorka pielęgniarstwa rodzinnego* Hanna Chrzanowska - antaŭulino de la familia flegado), en: Śląska Akademia Medyczna – Wydział Opieki i Oświaty Zdrowotnej. Kierunek: Pielęgniarstwo, docplayer.pl, 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hanna Chrzanowska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Służebnica Boża Hanna Chrzanowska (strona poświęcona osobie Służebnicy Bożej Hanny Chrzanowskiej) Servistino de Dio (paĝo dediĉita al Hanna Chrzanowska), hannachrzanowska.pl


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609758
* GND: 1148468668
* LCCN: nr2001000540
* VIAF: 22066420
* ISNI: 0000 0001 1044 2855
 |
**Henriko FISCHER-GALAȚI** [fiŝer galacj] (naskiĝis la 3-an de julio 1879 en Galați, mortis la 13-an de februaro 1960 en La Tour-de-Peilz, ĉe Lago Lemano (Ĝenevo)) estis rumana Esperanto-pioniro de la unua periodo, eldonisto kaj presisto en București, ĝis 1926 grandindustriisto.

Fischer fariĝis esperantisto en 1902. Li gvidis multajn kursojn, kunvenojn kaj kongresojn. De 1904 li estis prezidanto de la unua Rumana Esperanto-Societo en Galați, de 1908 de la Federacio de Esperantistaj Societoj en Rumanio, de li fonditaj. Prezidanto de Rumana Esperantista Societo de 1923 ĝis sia ekziliĝo en 1941. Redaktoro de *Rumana Gazeto Esperantista*.

Fischer eldonis la rumanan ŝlosilon, diversajn lernolibrojn, propagandilojn. Li estis ano de la Lingva Komitato (LK) de 1908 kaj de la Akademio de Esperanto. Oficiala reprezentanto de la rumana registaro dum pluraj Universalaj Kongresoj (UK). Kondukis de 1922 Esperanto-Centron Rumanan (ECR), fonditan de li kun helpo de Andreo Cseh kaj Tiberio Morariu, en propra domo kun biblioteko, kurso, librovendejo, presejo esperantistaj. Kunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto.

Li estis kavaliro de la Ordeno de la Krono.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-movado en Rumanio

Referencoj
----------

1. 1 2  Oficiala Gazeto Esperantista, 25.02.1910

Eksteraj ligiloj
----------------

* esperanto.net, kun bildo
* "Ŝlosilo" de la lingvo Esperanto en la rumana lingvo (Marian Vochin)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Gudivada** (telugue **గుడివాడ**) estas urbego, ankaŭ municipo en orienta Barato, en la subŝtato Andra-Pradeŝo, en distrikto Kriŝna. La loknomo signifas en la telugua lingvo templourbo. 

La municipa oficejo en Gudivada

Geografio
---------

Gudivada situas sur la marborda ebenaĵo. Distrikta sidejo Maĉilipatnam troviĝas 32, Eluru 35, Vijayawada 36, Tenali 43, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 48, Guntur 59, Bhimavaram 60, Hajderabado 287, Mumbajo 910, Kolkato 1031, tutlanda ĉefurbo Delhio 1411 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

En 2011 la populacio de Gudivada estis 118 167. La legopovo estas 81,64%, signife pli alta ol la ŝtatmezumo.

Teatrejo en Gudivada

Historio
--------

Gudivada ekzistis jam en la 3-a jarcento antaŭ Kristo kaj situis laŭ komerca vojo. La malnova loknomo estis *Vidarbhapuri*. La statuso pri municipo alvenis en 1937.

Ekonomio
--------

Ekonomio pri Gudivada-ĉirkaŭaĵo baziĝas pri agrikulturoj (precipe rizoj). La urbego helpas tion per agrikulturaj maŝinoj. Krome ekzistas servoj, komercadoj, edukadoj.

Edukado
-------

La instruaj lingvoj estas la angla kaj la telugua en Gudivada, kie diversaj altlernejoj funkcias.

Religioj
--------

Preskaŭ 86% de la populacio estas hinduoj, proksimume 9% estas islamanoj, proksimume 4% estas kristanoj.

Klimato
-------

Gudivada situas en savanoklimato (laŭ klimata klasifiko de Köppen Aw) kun influo de musono. La averaĝa temperaturo varias inter 24-33 °C. Jare pluvas ĉirkaŭ 1000 mm.

Trafiko
-------

Rektaj fervojaj linioj alvenas el Vijayawada, Bhimavaram kaj Maĉilipatnam. 5 vojoj kuras al la urbego el ĉiuj direktoj. Ene aŭtorikiŝoj kaj taksioj helpas la trafikon. La urbego havas ankaŭ aŭtobusan stacidomon. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Amaravatio.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Famuloj
-------

Ŝakisto Humpy Koneru naskiĝis en Gudivada.

Fontoj
------

* WikiTrans
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Georg KUSTOSZ** (naskiĝis la 16-an de oktobro 1923 en Breslaŭ, tiam en Germanio) estas germana esperantisto.

Kiel judo, dum lia infaneco li persone spertis la tiaman kreskantan antisemitismon. En oktobro 1939 li sukcesis forlasi Germanion kaj vojaĝi al Danio, kie li laboris ĉe fiona bieno ĝis oktobro 1939. Tiam, li perŝipe atingis Svedion, kune kun la plejparto el la dana judaro.

Li revenis en Danion en 1945, kaj poste en Germanion en 1946-48, kiam li dunĝiĝis kiel cenzuristo ĉe la usonanoj en Munkeno.

En 1950 li refoje moviĝis al Danio, kie en 1959, ĉe la Instruista Altlernejo en Skive, li iĝis instruisto. Dumtempe, en 1950, li esperantiĝis.

Dum la 1960-aj jaroj li laboris kiel instruisto en Qutdligssat, en Gronlando. Li poste translokiĝis al Jutlando, en Bjerringbron, kie li daŭre loĝas.

Kustosz eldonis plurajn danajn kaj Esperantajn artikolojn pri siaj vojaĝoj per Esperanto kaj per biciklo; interalie, li rakontis pri siaj du vojaĝoj tra Polio. Inter 1967 kaj 1972 li estis redakciano de *Norda Prismo*.

Lia lasta eldonaĵo estis sia danlingva membiografio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 285353
 |
**Nihilismo** (el la latina *nihil* "nenio") estas filozofio, kiu pridubas (en sia ekstrema formo—absolute neas) ĝenerale akceptitajn valorojn, idealojn, normojn de moralo, kulturon aŭ fundamentajn konceptojn, kiel objektiva vero, scio, moralo, valoroj aŭ la signifo de vivo. Diversaj nihilismaj pozicioj tenas en malsamaj manieroj, ke homaj valoroj estas sensencaj, ke vivo estas sensenca, ke scio estas neebla. Granda antaŭulo de neniismo estis Friedrich Nietzsche kiu juĝis ke valoras nur celado al supervaloro. Neniismo estas videbla ankaŭ ĉe ekzistadistoj, ekz. Jean-Paul Sartre laŭ kiu homo kaj mondo estas mema absurdo. Laŭ Sartre valoras nur heroa agado kontraŭ la naturo de la mondo kiu agus kvazaŭ io estus valoreca. Friedrich Heinrich Jacobi estis influa germana filozofo kaj elstaris ĉar stampis la terminon "Neniismo" kaj disvastigis ĝin kiel unua problemo de la pensaro de la Klerismo partikulare en la filozofaj sistemoj de Baruch Spinoza, Immanuel Kant, Johann Fichte kaj Friedrich Schelling.

Vidu ankaŭ
----------

* Nenio
* Nikilismo

Referencoj
----------

1. ↑  Crosby, Donald A..  (1998) "Nihilism", *Routledge Encyclopedia of Philosophy*. Taylor and Francis. doi:10.4324/9780415249126-N037-1. ISBN 9780415250696. "Kiel ĝia nomo implicas, filozofia nihilismo estas filozofio de neado, malakcepto aŭ neado de iuj aŭ ĉiuj aspektoj de penso aŭ vivo.".
2. ↑  Deleuze, Gilles.  (1962) *Nietzsche and Philosophy*. London: The Athlone Press. ISBN 978-0-231-13877-2. "Nietzsche nomas la entreprenon nei vivon kaj malplivalorigi ekzistadon *nihilismo*.".
3. ↑  Veit, Walter (2018). "Existential Nihilism: The Only Really Serious Philosophical Problem", *Journal of Camus Studies*, p. 211–236. doi:10.13140/RG.2.2.26965.24804.
4. ↑  Pratt, Alan.  Nihilism. *Internet Encyclopedia of Philosophy*. Arkivita el la originalo je 2010-04-12.
5. ↑   The Meaning of Life. Stanford Encyclopedia of Philosophy.

* Kategorio Nihilismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nihilismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Pineda Trasmonte** estas vilaĝo kaj municipo, en la sudo de la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La loknomo *Pineda Trasmonte* estas komprenebla kiel *Pinaro Trans la Monto*; tiu ideo aperas en la municipa blazono.

Geografio
---------

Ĝi havas areon de 28,17 km² kun 117 loĝantoj. Atingeblas per la Norda Aŭtoŝoseo  de Madrido al Iruno.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Demografia evoluo| 1991 | 1996 | 2001 | 2006 | 2011 | 2018 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 222 | 202 | 186 | 151 | 142 | 111 |

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la ermitejo kaj fontoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----

1. ↑  INE

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269341
* VIAF: 7692155769100927880008
 |
**Randall Hank WILLIAMS, Jr.** (naskiĝis 1949 en Luiziano) estas usona muzikisto kaj kantverkisto. Li estas filo de kontrea muzikisto Hank Williams. Li havas la kromnomon "Bocephus", donitan al de la patro. Li havas duonfratinon, kiu nomiĝas Jett Williams.

Ekde la infanaĝo, Williams publike ludis la muzikon de sia patro, ĉar multaj homoj interesiĝis pri ĝi, kaj lia patro haltis ludi pro frua morto (29-jaraĝa) sekve de problemoj pri alkoholo kaj narkotaĵo.

Williams volis ludi sian muzikon kaj havi muzikan karieron kiu estis aparta ol la kariero de lia patro. Poste li renkontis kun muzikistoj kiu ŝatis liajn ideojn, kaj helpis evoluigi lian propran muzikon. Li iĝis originala kantverkisto kaj muzikisto, kaj konservis fieron pri la muziko de lia patro. Iom de la fanatikuloj de lia patro malĝojis, ke li ŝanĝis lian muzikon, sed ankaŭ li akiris novajn fanatikulojn pro ĝi.

Iom da kantoj de Williams estas "Eleven Roses", "Family Tradition", "Whiskey Bent and Hell Bound", "All My Rowdy Friends", and "A Country Boy Can Survive". Kvankam li havis sukcesplenajn kantojn kaj multajn fanatikulojn, en kontrea muzika kulturo lin ne akceptis, ĝis 1980. Tiam li ekgajnis premiojn kiel kontrea muzikisto.

Poste 1990, Williams surdiskigis duetan kanton kun lia patro, kaj aperis en muzikvideo per videa redaktado.

En 2005, Williams donacis $125,000 al helpantoj en Misisipio post Uragano Katrina.

* Kategorio Hank Williams Jr. en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374584
* GND: 133497046
* LCCN: n79056324
* VIAF: 3993161882018334100005
* ISNI: 0000 0001 1473 867X
* BNF: 139011866
* MBA: 1d8010a0-b642-4c8f-9c8d-8dc66b7bb81a
* NKC: xx0119584
 |
La Mauthaus (Impostdomo) en Marktl am Inn en la sudorienta parto de Bavario. naskodomo de Georg Lankensperger.  
Ankaŭ la naskodomo de Papo Benedict XVI (Joseph Ratzinger) en 1927.
Memortabulo en lia naskodomo. *.. la inventisto de la Ackermann stiradon*.
**Georg Lankensperger** (ankaŭ: **Lankensberger**), (31-an de marto 1779 – 11-an de julio 1847) estis germana ĉarfaristo kiu inventis la stirmekanismon kio nuntempo estas konata kiel Ackermann stirada geometrio. Li patentigis la inventon en Germanio, sed lia agento Rudolph Ackermann registriĝis por la patento en Britio.

Vivo
----

Lankensperger naskiĝis en Marktl en la distrikto Supra Bavario en Germanio.

Kariero
-------

Lankensperger inventis sian stirmekanismon en 1816 kiel Hofwagner en Munkeno, por permesi la frontradojn de veturilo individue sekvi la naturan arkon de ĝia turncirklo. Ankoraŭ nuntempe ĝi estas uzata en ĉevaltirataj veturiloj kaj aŭtomobiloj.

Morto
-----

Li mortis en Birkenstein apud Berlino.

Referencoj
----------

1. ↑  Veröffentlicht: *„Wöchentlicher Anzeiger für Kunst- und Gewerbfleiß im Königreich Baiern", No. 24, 15. Juni 1816, Spalte 394*
2. ↑  Bayerisches Privileg für Georg Lankensberger vom 25. Mai 1816

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622726
* GND: 128616873
* VIAF: 42894204
* ISNI: 0000 0000 1649 072X
 |
**Nijasar Kaverno** (perse: غار نیاسر), kio nomiĝas ankaŭ **Talare Rais Kaverno** (perse: غار تالار رئیس), estas unu el la mirigaj vidindaĵoj de tre historia urbo Kaŝano en Irano. La kaverno troviĝas apud Nijasar vilaĝo, kaj ĝuste tial nomiĝas ĉi tiel. La turisma allogeco de la kaverno pleje estas pro tio ke ĝi estas tute hom-farita antaŭ preskaŭ 2000 jaroj. Laŭ esploradoj la kavernon oni konstruis por okazigado de religiaj ritoj kaj ceremonioj – kvankam ankaŭ aliajn celojn oni divenis por ĝia estigado.

Strukturo
---------

Nuntempe Niasar Kaverno, kion konsistigas ŝtonaj sinsekvaj kaj tre kompleksaj tuneloj, taksiĝas kiel vidinda turisma allogaĵo de Kaŝano. Krom la tunela ĉeno, ekzistas ankaŭ multaj ĉambroj kaj ĉambretoj kune kun multnombraj putoj tra la tuta kaverno. Alirebleco de la profundaj partoj de la kaverno sen hodiaŭaj progresintaj rimedoj apenaŭ estas imagebla.

Entuta longo de la kaverno estas ĉ. 2500 metroj, sed ĝia larĝo en plejmultaj partoj estas malpli ol unu metro. La alto de la kaverno plejparte estas malmulta, kaj la plej alta punkto de la kaverno altas ĉ. 7.1 metrojn, dum la minimuma alto de la kaverno estas 0.5 metron. La plej profunda puto estas ĉ. 10 metrojn funda, kies muroj enhavas piedingojn por tre faciligi onian iradon ĉu malsupren ĉu supren.

Nijasar Kaverno, kio foje nomiĝas ankaŭ **Vejs Kaverno** (perse: غار ویس), restis nekonata dum jarcentoj, kaj en neniu historia dokumento ekzistas mencio pri ĝi – malkiel aliaj historiaĵoj de la regiono, kiel Ardeŝir Fajrejo (konstruita en la tempo de Ardeŝir Babakan) – kiujn oni konis jam de longe antaŭe.

Vidu ankaŭ
----------

* Irana arkitekturo
* Kaŝano
* Vidindaĵoj en Kaŝano
* Ali-Sadr Kaverno

Referencoj
----------

Perse en irana tagĵurnalo Hamŝahri http://www.hamshahrionline.ir/photo/116740/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86
Koordinatoj: 51° 17′ 00″ N 37° 33′ 00″ O﻿ / ﻿51.28333 °N, 37.55000 °O﻿ / 51.28333; 37.55000 (mapo)

**Gubkin** (ruse *Губкин*) estas urbo en Belgoroda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 14430.

La urbo estis fondita en jarodeko de 1930-a jaro, ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1955.

La interurba telefona kodo estas 07241, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005), loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Oskolec (kiu enenfluas en riveron Oskol).

En jaro 1959 la urbo havis 21,3 mil loĝantojn, 2002 86,1 mil loĝantojn.

La urbo ricevis la nomon laŭ la rusa geologo Ivan Gubkin

Flago de Belgoroda provinco
Administra divido de Belgoroda provinco

**Ĉefurbo**: Belgorodo

**Urba distrikto**:
Belgorodo 

**Municipaj distriktoj**:
Aleksejevka |
Belgoroda |
Borisovka |
Ĉernjanka |
Grajvorona |
Gubkina |
Ivnja |
Jakovleva |
Koroĉa |
Krasna |
Krasnojaruga |
Krasnogvardejska |
Novoskola 
Proĥorovka |
Rakitna |
Rovenka |
Staroskola |
Ŝebekina |
Vejdelevka |
Valujka |
Volokonovka
Georg Gebel - naskiĝis la 25-an de oktobro 1709 en Brieg (nun Brzeg en Pollando), mortis 43-jara la 24-an de septembro 1753 en Rudolstadt - estis germana muzikisto kaj komponisto. Ankaŭ lia patro nomiĝis Georg Gebel, kaj estis orgenisto en Breslau (la nuna pola Vroclavo). Li eltrovis frue la talenton de sia filo kaj edukis lin muzike, sed tro postulis lin formigante mirinfanon. 

La knabo plenumadis la patran volon: lernis ludi orgenon kaj aliajn instrumentojn, lernis komponi. Georg Gebel, la filo, verkis 12 operojn, pli da 100 simfoniojn, koncertojn, ĉambromuzikaĵojn, 3 oratoriojn, 144 diservajn kantatojn.

Laste li estris la kortegan orkestron en Dresdeno. Li ankaŭ pentris bildojn. Liaj bildoj ne
plu ekzistas. Ĉar li laboradis nelacigeble, li mortis jam kiel 44-aĝulo. Nur liaj oratorioj kaj 69 kantatoj ekzistas ankoraŭ.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 306824
* GND: 124410014
* LCCN: no2003065672
* VIAF: 80103435
* ISNI: 0000 0000 8159 8884
* BNF: 157934520
* MBA: 03a1bf10-1c0b-4865-a9ab-ba426002959e
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Tigra papago de Madarasz** |
| --- |
|  |
| Tigra papago de Madarasz sur bildo el verko far Gyula Madarász.Tigra papago de Madarasz sur bildo el verko far Gyula Madarász. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animalia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Chordata |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aves |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Psittaciformes |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Psittacoidea |
| Familio: | Psittaculidae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Psittacella* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. madaraszi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ***Psittacella madaraszi*** |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Tigra papago de Madarasz  |

 |
| v • d • r |

**Tigra papago de Madarasz** (*Psittacella madaraszi*) estas specio de papagoj el genro de tigraj papagoj el familio *Psittaculidae*, trovebla sur insulo Novgvineo. Ĝia natura habitato estas tropikaj kaj subtropikaj montanaj arbaroj. 

La specia nomo kaj kutima nomo estas donitaj al la specio omaĝe al fama hungrara ornitologo Gyula von Madarász.

Priskribo
---------

Tigra papago de Madarasz estas relative malgranda papago, ĉ. 14 cm alta kaj 34–44 gramojn peza. Ĝi havas olive brunan kapon kaj plumaron de plejparte flavecaj aŭ brunecaj nuancoj de verda koloro. Dorsaj plumoj estas flavecaj kun nugraj strioj aŭ makuloj, gorĝa areo estas solide flava, supra parto de brusto estas olivkolora, vostaj plumoj estas verdaj de supre kaj ruĝaj de malsupre. La beko estas bluece griza kun blanka pinto. Seksa duformismo ne tre notindas, inoj nur havas iom pli bluecan nuancon ĉe la frunto kaj pli oranĝecan nuancon ĉe la malantaŭa parto de la kolo ol la iĉoj.

Referencoj
----------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Psittacella madaraszi*", *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**.  Alirita 26 November 2013.. 

old-form url
2. ↑  Beolens, Bo.  (2003) *Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds*. London: Christopher Helm.
3. ↑ .  Madarasz’s Tiger Parrot (Psittacella madaraszi) | Parrot Encyclopedia (angle). Alirita 2017-04-19.
**Tihamér Fabinyi** [fabinji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fabinyi Tihamér** estis hungara juristo, politikisto, ministro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Tihamér Fabinyi  naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1890 en *Hisnyóvíz* (apartenaĵo de Nagyrőce, nuntempa Revúca en Slovakio). Li mortis la 11-an de junio 1953 en Bostono.

Biografio
---------

Tihamér Fabinyi frekventis universitatojn en Berlino, Lejpcigo, Cambridge, Budapeŝto. Komece li estis juĝisto, baldaŭe advokato. En 1924 li ekinstruis en la universitato. Inter 1931-1939 li estis elektita deputito parlamenta, dume li estis ministro inter 1932-1935 kaj en 1938. En 1944 post okupado de Hungario fare de Germana Regno li migris al Svislando, poste al Usono. Li ricevis hungarajn kaj italan premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A választott bíráskodás* (1920)
* *Az öröklési jog és örökösödési eljárás* (1929)

Fontoj
------

* biografio hungare

* Kategorio Tihamér Fabinyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 433266
* LCCN: n2008035289
* VIAF: 4403356
* ISNI: 0000 0000 7906 0532
 |
***Jean Santeuil*** [ʒɑ̃ sɑ̃tœj] estas nefinita romano verkita de Marcel Proust. Ĝi estis verkita inter 1896 kaj 1900, kaj publikigita post la morto de la verkinto. La unua franca eldono estis publikigita en 1952 fare de Gallimard. La unua angla versio, tradukita de la franca fare de Gerard Hopkins, estis publikigita en 1955 fare de Weidenfeld & Nicolson en la Unuiĝinta Reĝlando kaj en 1956 de Simon & Schuster en Usono. Ĝi unue estis presita en tri volumoj, ĉar la romano estas pli ol naŭcent paĝojn longa.

La romano estas referita kiel antaŭulo al la plej signifa verko de Proust, *À la recherche du temps perdu* (*Reserĉe al la perdita tempo*) kaj teme kaj en sia intrigo, kvankam ĝi estas pli klare aŭtobiografia ol la pli postaj verkoj de Proust.

Intrigo
-------

*Jean Santeuil* rakontas la historion de juna viro, Jean Santeuil, kiu amas literaturon kaj poezion. La romano kronikas lian infanaĝon kaj lian eniron en la pli grandan mondon. Tio inkludas lian eniron en altan socion ene de malfrua deknaŭajarcenta Parizo kaj liajn aventurojn en aliaj lokoj, kiel ekzemple Illiers kaj Bretonio.

Temo
----

La romano traktas la rilaton inter verkistoj kaj socio.

Referencoj
----------

1. ↑  Amazon.co.uk Retrieved 2016-01-04.
2. ↑  Brée, Germaine (1956). "Proust, Marcel. Jean Santeuil.", *The French Review* **29** (5).
3. ↑  Bell, William (1958). "The Prototype for Proust's Jean Santeuil", *Modern Language Notes* **73** (1), p. 46–50. doi:10.2307/3043285.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Jean Santeuil en la angla Vikipedio.* 

  


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rVerkoj de Marcel Proust |
| --- |
| *Reserĉe al la perdita tempo* | 
* *Sur la vojo de Swann*
* *En ombro de florantaj junulinoj*
* *La vojo de Guermantes*
* *Sodomo kaj Gomoro*
* *La kaptitino*
* *Albertine disparue*
* *Tempo retrovita*
 |
| Romanoj kaj eseoj | 
* *Plezuroj kaj tagoj*
* *Pastiĉoj kaj artikoloj*
* *Kontraŭ Sainte-Beuve*
* *Jean Santeuil*
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801754
* BNF: 11942597r
 |
Kaliopo, detalo de bildo *La Muzoj Uranio kaj Kaliopo* de Simon Vouet. Ŝi tenas libron en mano, simbolo de elokventeco.
**Elokvento**, aŭ **elokventeco** estas la natura talento paroli bele kaj trafe.

La elokvento (de la latina "eloquentia", el la radiko "lok", paroli) estas la kapablo esprimiĝi publike elegante kaj persvade, je tio ke ĝi alproksimiĝas al oratorarto. Ĝi estas ankaŭ la kapablo manifesti emociojn kaj okazigi en la aŭdantaro konvinkon, pere de la parolado, formale kaj akurate por ties kompreno.

La koncepto de elokventeco historie aperis en la Antikva Grekio. En la greka mitologio, Kaliopo (unu de la naŭ filinoj de Zeŭso kaj Mnemozino) estis la patronino de la epika poezio kaj de la elokvento. Same, la elokvento estis konsiderita la plej alta formo de la politiko fare de la antikvaj grekoj. Oni ne forgesu, ke la plej grava politika institucio tiam estis la asembleo en la publika placo aŭ agoro, en kiu la civitanoj devis esprimiĝi publike por atingi sian celon.

La poezia elokventeco esprimiĝas per la liro kiel simbolo de Orfeo kies harmoniaj sonoj altiras kaj katenas al siaj piedoj la plej ferocajn animalojn. Ĉiu poezia ĝenro havas propran elokventecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Retoriko
* Oratorarto, parolarto

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 7an de aŭgusto 2020.
2. ↑  Diccionario histórico enciclopédico, 1833. Alirita la 7an de aŭgusto 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698508
* GND: 4182512-3
 |
**Novaci** (makedone Новаци) estas vilaĝo situanta en la regiono Pelagono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Novaci. En 2002 loĝis ĉi tie 1283 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas ĉe la okcidenta rando de la municipo. Ĝi situas en la valo de rivero Nigra rivero je alteco de ĉirkaŭ 600 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 12 km²

Regiona vojo R1311 komenciĝas en Bitola. Ĝi pasas tra la vilaĝo de Novaci en direkto de okcidento al oriento.
La distanco al la centro de Bitola estas proksimume 12 km.
La elektrocentralo de TEC Bitola estas konstruita en la nordoriento de la vilaĝo.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 1283 homoj.

Esence ĉiuj loĝantoj estas ortodoksaj makedonoj.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Новаци en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Loko de la vilaĝo en la Opština NovaciLoko de la vilaĝo en la Opština Novaci
* Novaci - poŝtoficejoNovaci - poŝtoficejo
* Novaci - Bitola elektrocentralo en la fonoNovaci - Bitola elektrocentralo en la fono
* Novaci - Preĝejo de la "Nativeco de la Feliĉega Dipatrino"Novaci - Preĝejo de la "Nativeco de la Feliĉega Dipatrino"
Blanka kuriero
**Kuriero** (♗,♝) estas ŝakpeco ofte markita per oblikva entranĉo en sia supro. Ĝi moviĝas nur diagonale sur la tabulo.

Ĉiu ludanto komence havas du kurierojn, kiuj staras sur malsamkoloraj ĉeloj. Kuriero ĉiam troviĝas sur ĉelon samkoloran kiel tiu de la komenco; ĝi tial povas atingi nur duonon de ĉiuj kampoj. Du "malsamkoloraj" kurieroj estas tre potencaj, se ili bone kunlaboras. Oni taksas la valoron de kuriero je 3 peonaj unuoj, same kiel tiun de ĉevalo, sed la valoron de kuriera duopo pli alta ol tiun de ĉevala duopo.

La entranĉo en la pecon laŭdire simbolas la du dentegojn de elefanto kaj tio estas la nomo de la peco en la rusa. En Anglio oni ĝin interpretis kiel episkopan ĉapon (mitron) kaj tial nomas la kurieron *bishop* (episkopo; same en la portugala). En Francio oni ĝin interpretis kiel ĉapon de bufono kaj nomas la kurieron *fou* (bufono). En la germana kaj la nederlanda lingvo ĝi nomiĝas *Läufer* resp. *loper* (kuranto aŭ kuriero), en la itala *alfiere* (standardisto), simile en la hispana *alfil*. En la greka, ĝia nomo estas *Αξιωματικός* (oficiro)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 |
| 7 |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
| 6 |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 |
| 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 |
| 4 |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
| 3 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |
| 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
| 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |

 |
| Moviĝeblecoj de Kuriero |

Unikodo
-------

Unikodo difinas du kodojn por kurieroj:  

♗ U+2657 Blanka ŝaka kuriero (HTML &#9815;)  

♝ U+265D Nigra ŝaka kuriero (HTML &#9821;)

Literaturaĵoj
-------------

En la novelo "Naskiĝo de la Rustimuna Ŝtalrato" de Harry Harrison rolas iu super-krimulo, kiu nomas sin "kuriero" kaj en la lokoj de siaj krimoj postlasas desegnaĵon de ŝaka kuriero.

* Kategorio Kuriero (ŝako) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kuriero (ŝako) en la Vikivortaro (Universala vortaro)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rŜakaj pecoj |
| --- |
| Reĝo • Damo • Turo • Kuriero • Ĉevalo • Peono |

 |
En sociologio, **socia rango** aŭ **socia statuso** preskribas la socian pozicion kiun individuo okupas ene de socio aŭ en socia grupo de personoj.

Tipoj
-----

La socia statuso dividiĝas en kvar tipoj:

### Atribuita statuso

Estas tiu kiu rezultas pere de antaŭestaj sociaj faktoroj tiaj kiaj raso, sekso, aĝo, ciklo de vivo, klaso, kasto, ktp.

### Akirita statuso

Rezultas de la atribuo al la persono baze sur valoroj aŭ agoj. Ekzemploj estas la muziksteluloj, la aktoroj, atletoj aŭ sportistoj, scienculoj, ktp. Sed ankaŭ povus inkludi tiuj de patro, patrino, estro, licenciulo, estas ĉiuj tiuj pozicioj kiujn la individuo akiras laŭlonge de sia vivo; ili ne estas ligitaj al ties naskiĝo. La rango estas determinitaj de la socio, sekve ili povas varii pro la tempo aŭ la karakterizaĵoj kiel la kulturo aŭ valoroj kaj normoj kiuj socio donita determinas kiel propra.

Al la rango ankaŭ estas asociita grado aŭ nivelo de prestiĝo determinita. En la socioj la prestiĝo estas distribuita en formo diferenca konsentite al la socia rango kiun la persono havas. Ekzemple kuracisto havas pli da prestiĝo ol stratbalaisto. Tamen, ili povas produkti *nekonsiston de socia rango* kiam ne ekzistas interkonsento inter kiel la rango estas taksita je areo en rilato al alia. Tipa ekzemplo estas tiu de instruistoj, se tiuj estas tre bone taksitaj kiel edukistoj kaj sociaj agentoj grava en la lernejo kaj antaŭ la komunumo eduka en terminoj de la rekompencoj kiujn la socio al ili donas, komprenu salajron kaj laborkondiĉojn, ili ebl estas tre malalte taksataj en rilato al koncerna socia taksado.

### Objektiva statuso

Rango atribuita de la socio, la kulturo aŭ pro la aparta grupo en kiu disvolviĝas la persono kaj kiu estas akirita plenumante iun aŭ plurajn de la kriterioj kiuj lin determinas (riĉeco, kion faras en la socio, la trafo kaj la povo de la kono, la okupacio aŭ aktiveco, karakterizaj fizikoj, ktp.). Aŭ aliaj determinitaj por ĉiu grupo.

### Subjektiva statuso

Rango kiun persono kredas havi sen posedi neniu aprobon ĉu socian aŭ kulturan kaj sen plenumi iun kriterion kiu subportas la rangon pri kiu tiu faras elmontron.

Inter animaloj
--------------

Ĉe zoologio kaj etologio la koncepto havas aliajn signifojn specifajn inter diversaj specioj aŭ taksonoj, ekzemple abeloj, simioj, birdoj ktp.

Notoj
-----

1. ↑  (Carmona, Cesar. El poder y la agresividad (2009). Tezo. Universidad de Antioquia)
2. ↑  (Carmona, Cesar. El poder y la agresividad (2009). Tezo. Universidad de Antioquia)

* Kategorio Socia statuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374938
* GND: 4077618-9
* LCCN: sh85124077
* BNF: 11967442t
* NDL: 00571919
* NKC: ph137657
 |

Vidu ankaŭ
----------

* Socia klaso
* Socia moviĝeblo
* Socia tavoligo
**Radio** estas rektlinia brila strio, kiu eliras el lumanta korpo (t.e. per lumradio) aŭ ĉiu el la apartaj rektliniaj elsendaĵoj de ĉiu neluma fonto de energio, kaŭzante la radiadon (t.e. per elektromagneta radiado).

Etimologio
----------

Origine, radiodissendado estis nomata "sendrata telegrafado", kio estis mallongigita al "sendrata" (angle "wireless") fare de britoj. La prefikso "radio-" en senco de transsendo estis unuafoje uzita en la vorto radiokonduktanto, kreita de franca fizikisto Édouard Branly en la jaro 1897, bazita sur la verbo verbo "radiadi" (latine "radius" signifas "lumradio").

Vidu ankaŭ
----------

* Ultraviolaj radioj
* Infraruĝaj radioj
* Kosmaj radioj

En certa kunteksto, ĝi povas signifi ankaŭ radioaparaton aŭ radiostacion por la elsendo de voĉo, muziko, ktp, por ke oni povas ricevi ĝin per radioaparato.

Komparu kun
-----------

* Kategorio Radio (fiziko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Radiado
* Radiismo (arta movado)
* Radiofonio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.