recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bournens** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 324 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Bournens situas en la centro de la regiono Centro de Vaŭdo, proksimume 5 kilometrojn okcidente de la distriktĉefurbo Echallens kaj 11 kilometrojn nordnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. Al la komunumo apartenas la vilaĝo Bournens, la setlejo Raffort, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,90 km², de kiuj 15,6% estas kovritaj de arbaro, 74,6% servas por agrikulturo kaj 7,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bournens limas en nordo al Bettens, en oriento al Boussens, en sudo al Sullens, en okcidento al Penthaz, kaj en nordokcidento al Daillens.

Trafiko
-------

Bournens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Boussens al Penthaz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 1 kilometron sudokcidente de la komunumo apud Cossonay. Pere de la poŝtaŭtolinio de Cossonay al Cheseaux-sur-Lausanne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bournens datiĝas el la jaro 1184 kiel *Brunens*. En Bournens ekzistas restaĵoj de kampara priorejo, menciita en la jaro 1177, kiu ĝis al la reformacio apartenis al la katedralaj senjoroj de Granda Sankt-Bernardo. Dum mezepoko Bournens apartenis al la Senjoroj de Cossonay. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Bournens apartenis al la Voktejo Morges. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Cossonay, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo Arkivigite je 2013-12-02 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *François Béboux*: *Bournens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-08-19)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bournens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bournens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bournens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Centro de Vaŭdo |
| --- |
| Assens • Bercher • Bettens • Bioley-Orjulaz • Bottens • Boulens • Bournens • Boussens • Bretigny-sur-Morrens • Cugy • Daillens • Echallens • Essertines-sur-Yverdon • Etagnières • Fey • Froideville • Goumoëns • Jorat-Menthue • Lussery-Villars • Mex • Montanaire • Morrens • Montilliez • Ogens • Oppens • Oulens-sous-Echallens • Pailly • Penthalaz • Penthaz • Penthéréaz • Poliez-Pittet • Rueyres • Saint-Barthélemy • Sullens • Villars-le-Terroir • Vuarrens • Vufflens-la-Ville |  |

 |
**Padelsurfado** estas akvosporto praktikata surmare kaj kiu konsistas el uzado de tabulo speciale destinita por remi kaj moviĝi uzante la brakojn, en kuŝanta aŭ surgenuiĝa pozicio. 

Padelsurfado estas kutime elfarita en la malferma maro aŭ oceano, kun la sportisto padelanta kaj surfanta nerompitaj ondiĝoj por transiri inter insuloj aŭ vojaĝo de unu marborda areo al alia. En vetkuroj la distancoj kovritaj estas ĝenerale de 30 ĝis 60 km .

Galerio
-------

* Paddleboarding in big wavesPadelsurfado en grandaj ondoj
* Paddleboard racePadelsurfada konkurenco
* Thomas Michael O'Shaughnessy, Jr. paddleboarding record holderThomas Michael O'Shaughnessy, Jr. padelsurfada rekordposedanto

Referencoj
----------

1. ↑   (August 2022) *Go Paddleboarding!*. Capstone. ISBN 9781666345780.

Vidu ankaŭ
----------

* Surfado
* Kajakado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Staranta-padelsurfa sekureco Arkivigite je 2023-03-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856980
 |
azera: Освобожденная азербайджанкаMonumento de la liberigita virino aŭ azerbajĝanoj
La **statuo de liberigita virino** (azerbajĝane *Azad qadın heykəli*), ankaŭ nomata **Monumento de Liberigita Azerbajĝano** (ruse *Освобожденная азербайджанка*) estas unu el la plej konataj verkoj de la azera skulptisto Fuad Abdurahmanov, konstruita en 1960. La fakto ke la monumento montras virinon kiu publike demetas sian vualon simbolas la azerbajĝanajn virinojn kiuj liberigas sin de la enkarcerigo, al la libera sovetia socio.

Fuad Abdurahmanov estas ankaŭ la aŭtoro de kelkaj aliaj monumentaj artaĵoj instalitaj en Azerbajĝano kaj en aliaj landoj. Ĝi troviĝas ĉe la vojkruciĝo de kvar stratoj - Ŝiĥali Kurbanova, Salatin Askerova, Jafar Jabbarli kaj Ziverbek Aĥmedbekov kaj fariĝis unu el la vidindaĵoj de la azera ĉefurbo Bakuo.

Sed la plej grava aspekto de tiu ĉi monumento estas la ideo faligi la vualon, liberigi sin de jarcentoj da mallibereco, kio signifas por moderna azerbajĝano la ŝancon aktive okupiĝi pri la soci-politika vivo de sia lando, havi la ŝancon studi, labori, esti libera kaj sendependa. Ajna ago ĉi-direkten fariĝis heroa ago por azeraj virinoj. La teatraĵoj "Sevilo" kaj "Diamanto" de Jafar Jabbarli, kiu mem faris multon por ke amaso da azeraj virinoj ne plu surmetu vualon, montras la gravecon kaj signifon de ilia emancipiĝo. La rememoro al ĉi tiu ideologia amasmovado realiĝis en la monumento "*Liberigita virino*" aŭ "*Liberigita Azerbajĝano*".

En 2010, ĝi aparas kiel kvar-metra alta bronza skulptaĵo sur renovigita nigra granita piedestalo (10 metroj alta) kiel himno kaj simbolo de ina libereco.

Kunteksto
---------

Fuad Aburahmanov, la skulptisto de la statuo, deklaris: «La afero de la emancipiĝo de la azeraj virinoj allogas min jam delonge. La artaĵo liberigas sin de siaj ligoj finfine. Poste ĝia vualo ekflugos en la sunan ĉielon."

La vualo kiu estas parto de la virina vestaro estis la karakteriza trajto de ĉiuj urboj kie komerco disvolviĝis. La kontraŭ-kaptuka movado estis lanĉita en Bakuo en la jaro 1908 fare de la burĝaro. Tamen, la manifestacioj kontraŭ kaptukoj estis subpremita de la islama klerikaro. Dum iuj virinoj ĉesis surhavi kaptukon siatempe, multaj virinoj tamen daŭrigis surhavi ĝin sub socia premo.

La klubo Ali Bajramov estas grava azera organizaĵo por virinoj kun sidejo en Bakuo, kiu aktive partoprenis en la kampanjo kiu volis alkuraĝigi virinojn demeti sian vualon.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la statuoj en Bakuo

Referencoj
----------

1. 1 2 3  (az) Nazimi Agaev, Simbolo de virina libereco Arkivigite je 2019-04-04 per la retarkivo Wayback Machineazerizv.az
Disko-Festivalo - Kobylnica 2012
**Disko polo** aŭ **pola diskoo** estas muzikstilo ligita al la eŭrodisko, kies origino kuŝas en Pollando. Ĝi ekzistas en sia nuna formo ekde la fruaj 1990-aj jaroj, kun pinto ĉirkaŭ 1995-1997.

Nuntempe ĉi tiu stilo estas ĉefe vidata kiel *Camp* (tendaro), angla esprimo, kiu rilatas al kultura stilo kun elementoj de kiĉo.

Disko polo tre similas al Eurodisko sed miksita kun pola folklormuziko. Inter la plaj konataj grupoj troviĝas iner alie grupoj kiel Weekend, Shazza, Toples kaj Boys aŭ Megi.

En 2002, disko polo vicis kvara inter la plej popularaj muzikĝenroj en Pollando kaj pli ol 44% de poloj diris, ke ili aŭskultas ĝin. En simila studo farita en 2007, disko polo estis vicigita dua post popmuziko.

Historio
--------

Eurodisko aperis en Okcidenta Eŭropo en la 1970-aj jaroj. Disko polo ekaperis en la malfruaj 1980-aj jaroj kaj pintis en la dua duono de la 1990-aj jaroj. La ĝenro spertis revigliĝon ĉirkaŭ 2007.

Ĝi devenas de diskoo, nuntempa popolmuziko, Italo-diskoo influita de eŭrodiskoo, kaj polajn popolkantojn (specife, la popularigita subĝenro ludata ĉe geedziĝoj kaj festoj).

Esencaj trajtoj
---------------

Karakterizaĵo estas la praktike ekskluziva uzo de la pola lingvo. Muzike disko polo iras de modern-parolanta stilo ĝis eurodisko kun fojaj repinfluoj, ĉefe uzante slavajn melodiojn kaj instrumentojn. En iuj kazoj, pli malnovaj internacie sukcesnumeroj ankaŭ estas reprenitaj kaj ricevas polan tekston kaj tipan aranĝon. La populareco de disko polo ne limiĝas al la pole parolanta areo. La internaciiĝo de disko polo ĉefe rimarkiĝas en Azio.

Referencoj
----------

1. ↑  (pl) Anna Kowalczyk, *Krótka historia disco polo* arkivo „Wiedza i Życie", n-ro 9/1997, ISSN 0137-8929.
2. ↑  Datumoj de enketoj de la Centro por Esploro pri Publika Opinio [Osrodek Badania Opinii Publicznej]
3. ↑  (fr) Léa Pascaud, *Disco polo: de la salle des fêtes aux grandes chaînes télé, le phénomène qui divise la Pologne* [arkivo], slate.fr, la 22-an de majo 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *MEGI - Coś Innego (Official Audio) Disco Polo 2021*, filmeto

* Kategorio Disko polo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Furoshiki
**Paktuko** aŭ ***furoshiki*** estas kvarangula tuko por porti per ĝi personaĵojn aŭ varojn. Ĝi estis etnografia grava aĵo, ĝis kiam aperis amase aŭtobusoj kaj aliaj transportiloj. Ĝi estis transportilo de la malriĉuloj.

La hungara paktuko havas 30–100-cm-ajn ŝnurojn ĉe la anguloj por pli facile kunligi ĝin kaj grandon de 100x100 cm aŭ pli granda. Hungaroj transportis tiel per ĝi: oni kunligis du kontraŭajn finojn kaj dorsoprenis ĝin, poste oni kunligas la du libere restantajn finojn trans la ŝultro antaŭ, super la brusto. Ofte okazas, ke oni pendigas kontraŭpezon al la liberaj finoj. Okaze de transporto de malpli grandaj aĵoj oni uzas nur du finojn, kondukante ilin trana ŝultro kaj tra sub alia akselo, kunligante sur la brusto.

La japana paktuko (angla transskribo *furoshiki*) estas malgranda kvadratforma teksaĵo el lano, tolaĵo, silko servanta por porti personajn aĵojn en Japanio. Ĝi grandas ĝenerale 1×1 m kaj oni kunligas la kvar finojn kaj portas ĝin kiel paktukon.

Merry Christmas!

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paktuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hungare+fotoj
* Zwölf Nutzungsanleitungen (Japanisches Umweltministerium. Selbsterklärendes PDF, 416k.)
* DIY Life (en).[*rompita ligilo*]
* Anleitungen auf Videos
***Fibula Praenestina*** (Broĉo de Praeneste) estas ora broĉo sur kiu estas gravurita skribaĵo *Manios med fhefhaked Numasioi* (Manio min faris por Numerio). La skribaĵo aperas dekstre-maldekstre. Dum multaj jaroj, oni kredas ke ĝi estas la plej malnova teksto konservita de latina lingvo, datita de ĉirkaŭ -600. La *fibula* estis trovita apud Palestrina (tiame Praenestre) kaj estas en la Museo Preistorico Etnografico Luigi Pigorini en Romo.

La fibula Praenestina.
Oni notu ke pri la aŭtenteco de la surskribaĵo de la *fibula* ĉiam estis suspektoj, kaŭzataj ĉefe pri la cirkunstancoj de ĝia trovo. Margherita Guarducci, diras ke la fibula estas falsa, produkto de la kunlaboro de klerulo Wolfgang Helbig kaj la antikvaĵisto Francesco Martinetti en la 19-a jarcento.

Nun (2011) fakula teamo kreita ĉe la Universitato de Romo "La Sapienza", ene de Instituto por nanostrukturoj de la Nacia Koncilio por Esploro, unuanime konfirmas la historian aŭtentikecon kaj, do, la kulturan valoron de la Fibula Praenestina.

Analizo pri la teksto kaj argumentoj poraj al la aŭtentikeco
------------------------------------------------------------

La surskribo de la Fibula praenestina, legenda de dekstro al maldekstro
La fibula longas 10,7 cm, sin prezentas profile kiel ronda bosnajlo. Ĝia arkaika latino estas kuranta de dekstra flanko al la maldekstra, jen la teksto:

kies transskribo estas: MANIOS MED FHE FHAKED NUMASIOI. En klasika latino estus: MANIUS ME FECIT NUMERIO, aŭ « Manio min faris por Numerio».

La lingvaj argumentoj favoraj al la antikveco de la enskribo jenas:

• Redakto de la dekstro al la maldekstro

• arkaika skribo de la latina f per fh

• arkaika morfologio, kun la nominativo en –os, dativo en oi, la persona unuapersona pronomo akuzativigita per med, la perfekto de la verbo facere liverita duoblita.
• La arkaika formo de la literoj, similaj al tiuj de la grekaj skribaĵo de Kuma

• la teksto estas certe antaŭa al la "rotacismo", tio estas la transformiĝo al –R de la –S kiel en (numaSioi).

La teksto antaŭas ankaŭ la "febliĝojn" kiuj trafos la vokalojn de la silaboj sinsekvaj al la unua (per kiu A fariĝos E en silabo fermita

* Kategorio Fibula praenestina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 56947
* GND: 4605938-6
* LCCN: sh86005898
* VIAF: 207946251
 |
Ruĝa lambelo en blazono
**Lambelo** en arkitekturo estas orta modluro, kiu enkadrigas la suprajn ornamojn de aperturo, kaj en heraldiko estas figuro, lokita en la supro de la ŝildo, ofte uzata kiel brisuro de la duenaskitaj heredantoj.

Laŭ Francisko Azorín **lambelo** estas *Strio, kiu rektangule enkadrigas la suprajn ornamojn de apeturo. Heraldike, horizontala stri kun pendantaĵoj uzata kiel brisuro.* Li indikas etimologion el la latina *labellum*, el *labrum* (lipo, bordo, marĝeno). Do ambaŭ apartigitaj signifoj koincidas en ambaŭ fontoj.

Heraldiko
---------

Standardo de la Princo de Kimrujo
Dinastio Lankastroj
Dinastio Anĵuo-Sicilio
Urbo Zweibrücken
Urbo Stolberg (Rejnlando)
Lambelo en blazono ofte signifas filon aŭ pli junan fraton.

Jen kelkaj blazonoj kun lambelo.

Notoj
-----

1. ↑  NPIV  Alirita la 31an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 125.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Lambelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

Yimchungur (Yimchungru) tribo
La **Nagaoj** estas kolektivnocio por etnoj en la nordoriento de la hindia subkontinento.

Deveno
------

La ĉefa loĝregiono de la nagaaj triboj situas oriente de Asamo kaj etendiĝas ĝis la nordoriento de Mjanmao. La barata parto de diu regiono en 1962 farigsis federacia ŝtato Nagalando.

Vivmaniero
----------

Multaj nagatriboj antaŭe prakatikis kapĉasadon kaj vivis precipe de agrikulturo kaj bestbredado.

La triboj de la nagaoj subdividas sin je pli ol 26 unuopaj klanoj, ekzemple la ao-nagaoj, angami-nagaoj, sumi-nagaoj kaj pliaj. Ĉiu el tiuj klanoj disponas pri plej ofte tute aparta lingvo. Kelkaj klanoj, ekzemple la ĉakesang-nagaoj, parolas eĉ ene de sia komunumo du diversajn lingvojn.

La nagaaj lingvoj apartenas al la ĉino-tibeta lingvaro, al kiu apartenas inter aliaj ankaŭ la birma lingvo. Kiel komercan lingvon la nagaoj plej ofte uzas kreolan lingvon, kiu baziĝas sur la asama lingvo kaj en la angla nomiĝas *nagamese* ("nagaa lingvo").

La nocio naga
-------------

De kie originas la vorto naga, dum longa tempo estis disputata. Ekzistis diversaj teorioj. Unu el ili diris, ke naga signifas "nuda", aliaj supozis ligon al la sanskrita vorto serpento. Hodiaŭ oni eliras de tio, ke la vorto *naga* deriviĝas el la birma *na ka*, kio signifas "trapikita orelo". Fakte multaj nagatriboj havis trapikitajn orelojn, kiuj dum ritaj dancoj estis ornamitaj per kotonfaskoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Indiĝenaj etnoj de Azio
* Nagalando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nagaoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Projekta retpaĝo de la ekspoziciprojekto "Naga" de la Völkerkundemuseum der Universität Zürich (Etnologia muzeo de la universitato Zuriko[*rompita ligilo*]
* Oficiala paĝo de la barata federacia ŝtato Nagalando Arkivigite je 2010-06-17 per la retarkivo Wayback Machine
Glaciiĝo pro frostiĝanta pluvo sur kablofosto.
La **frostiĝanta pluvo** aŭ **glaciiĝanta pluvo** estas precipitaĵo, konsistanta el tro malvarmiĝintaj akvogutoj kaj kiuj tuj frostas atingante la grundon, formanta glacian surfacon. Oni parolas pri **frostiĝanta pluveto**, se diametro de la tro malvarmiĝintaj gutoj estas malpli ol 0,5 mm.

Ĝi estiĝas, se inter la subajn kaj suprajn malvarmegajn (frostajn) aertavolojn penetras pli varma (super nul oC) aertavolo. Tiam la neĝo, estiĝanta en la supra aertavolo degelas en la meza tavolo al pluvoguto kaj transformiĝas en la suba tavolo al glacigrio aŭ frostiĝanta pluvo, depende de tio, ĉu la gutoj havis tempon glaciiĝi. La frostiĝanta pluvo glaciiĝas atingante la grundon, la ŝanĝiĝon de la materiostato ekas la puŝo (atingo de la grundo) kaj okazas tre rapide.

La frostiĝanta pluvo estas antaŭsigno de la mildiĝo de la malvarmega vetero.

* Frostiĝanta pluvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Frostiĝanta pluvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Nigra kvadrato*, 1915
La **Nigra kvadrato** estas pentraĵo de  Kazimir Maleviĉ ekspoziciita unuafoje en 1915. Ĝi estas konsiderata tre grava verko de la pentroarto de la 20-a jarcento. La bildo estas pentrita per oleo sur tolo kaj grandas 79 x 79 centimetrojn. Ĝi troviĝas en la Tretjakova galerio de Moskvo. En 1923 Maleviĉ pentris alian pentraĵon kun la motivo de la  *nigra kvadato*. Ĝi troviĝas en la Rusa Muzeo de Sankt-Peterburgo.

Skizo por la 5-a bildo de la opero *Venko super la suno*, 1913

Motivo de la bildo
------------------

En somero 1913 en Uusikirkko (Poljany) estis kreita la opero *Venko super la suno*. La futurisma opero estis prezentita unuafoje la 3-an de decembro 1913 en la  Lunapark-teatro en Sankt-Peterburgo. *Velimir Ĥlebnikov* (Велимир Хлебников) verkis la prologon, *Aleksej Kruĉoniĥ* (Алексей Кручёных) la libreton, la muziko estis komponita de *Miĥail Matjuŝin* (Михаил Матюшин) kaj la scenaranĝaĵo kaj la kostumoj estis dezegnitaj de Maleviĉ. Sur unu el la scenejaj kurtenoj li pentris la unuan *nigran kvadraton*. Tio estas la kialo, pro kiu Maleviĉ konsideris la jaron 1913 kiel naskiĝjaron de la suprematismo, kvankam la unuaj suprematismaj bildoj estis faritaj en 1915.

La pentraĵo *Nigra Kvadrato* estis montrita unuafoje la 7-an de decembro 1915 en Sankt-Peterburgo. Ĝi estis pendigita en la plej alta loko de la ĉambro-angulo iom klinite antaŭen kaj ĉirkaŭita de aliaj bildoj de Maleviĉ. Tial la *Nigra kvadrato* okupis la saman pozicion, kiu en la rusaj domoj estas rezervita al la Ikono.

Maleviĉ nomis la bildon "kvarangulo", ĉar ĝi ne estas ekzakta kvadrato kaj ĝiaj lateroj ne estas paralelaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Suprematismo

Bibliografio
------------

* Jeannot Simmen: *Kasimir Malewitsch - das schwarze Quadrat*. *S. Fischer Verlag*, Frankfurto ĉe Majno 1998, ISBN 3-596-12419-0

Referencoj
----------

1. ↑  Noemi Smolik: *Letzte futuristische Ausstellung 0.10, Petrograd 1915 – das Ende der Entwicklung*

* Kategorio Nigra kvadrato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Víctor ERICE Aras** (Valle de Carranza, Biskajo, 30a de junio 1940) estas hispana kinreĝisoro.

Biografio kaj kariero
---------------------

Li studis Politikajn Sciencojn kaj Juron en la Centra Universitato de Madrido kaj poste studis en la Instituto de Kinaj Esploroj kaj Spertoj (1961). Li ekkarieris kiel kinkritikisto en publikaĵoj kiel *Cuadernos de arte y pensamiento* kaj *Nuestro cine*. Li laboris ankaŭ kiel diversaj kinprofesiuloj.

En 1973 li faris sian unuan filmon, nome *El espíritu de la colmena* (La spirito de la abelujo), planita kiel komisiita terurfilmo, verkita kun Ángel Fernández-Santos. Ili verkis dekomence scenaron kun eksperesionismaj influoj, por blanka-nigra filmo, kiu postulis grandan buĝeton por scenejoj. Pro manko de rimedoj, ili faris pli personan verkon malpli fantastan. Tio konvinkis la produktoron Elías Querejeta financi la historion, kiu iĝis tutkolora, ankaŭ pro komerca neceso. *El espíritu de la colmena* estis protagonistigita de Fernando Fernán Gómez kaj estis la debuto de la aktorino Ana Torrent, tiam infanino. La filmo ricevis plurajn premiojn kaj estis ege sukcesa.

Poste li konis la verkistinon Adelaida García Morales, kiu estos lia koramikino dum jaroj, kio rezultis en la filmo *El sur* (La sudo, 1983), bazita sur ŝia rakonto, kun protagonistoj Icíar Bollaín, Omero Antonutti kaj Rafaela Aparicio inter aliaj. Post diversaj nefinkompletigitaj projektoj, li revenis al laboroj en televido kaj reklamado.

Lia tria filmo estis *El sol del membrillo* (Cidonisuno, 1992), nome dokumenta portreto de la realisma pentristo Antonio López.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Víctor Erice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de Víctor Erice Arkivigite je 2015-06-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Kinatelieroj de Víctor Erice Arkivigite je 2015-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Víctor Erice Aras en cifereca enciklopedio Auñamendi
* 
* 

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Víctor Erice en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841727
* GND: 119409984
* LCCN: n86051429
* VIAF: 117506994
* ISNI: 0000000081866543
* SUDOC: 030762979
* BNF: 12211358c
* NDL: 00840080
* NKC: xx0158533
* ICCU: PUVV246750
* BNE: XX928457
 |
*Atentu: ne konfuzu anarki-kolektivismon kaj socialan anarkiismon, pli ampleksan skolon kiu foje samnomiĝas.*
**Anarki-kolektivismo** (ankaŭ nomita **kolektivisma anarkiismo**) estas revolucia anarkiisma doktrino, estrita de Miĥail Bakunin, kiu porlpledis la abolicion de la ŝtato kaj de privata posedo de la produktadrimedoj, kun la produktadrimedoj posedataj kolektive, kaj regataj de la produktantoj mem. Anarki-kolektivismo proponas, ke la kolektivigo de la produktadrimedoj estu iniciatita de malgranda, centrigita elita grupo per perfortaj agoj, kiuj inspirus la laboristojn al revolucio kaj perforte kolektivigi la produktadrimedojn; la Internacia Socialdemokrata Alianco estis fondita en 1868 por plenumi ĉi tiun celon. Post la kolektivigo, laboristoj estus pagataj en demokrataj organizoj laŭ la kvanto da horoj, kiun ili kontribuus al la produktado. Ili tiam uzus la salajrojn por aĉeti varojn en komunuma merkato. Ĉi tiu ismo kontrastas kun anarki-komunismo, kiu celas forigi salajron kaj monon, kaj en kiu individuoj prenus varojn libere kaj senpage el varejo "al ĉiu laŭ sia bezono", dum kiam anarki-kolektivismo lasas ĉiun komunumon decidi ĉu kaj kiam forigi ilin. Tiel, la "Kolektivisma anarkiismo" de Bakunin vere estas miksaĵo de individuismo kaj kolektivismo. Anarki-kolektivismo estas ofte ligita ne nur al Baĥunin, sed ankaŭ al la kontraŭaŭtoritatismaj sekcioj de la 1-a Internacio, kaj al la frua hispana anarkiista movado. *Anarchist FAQ* komparas kaj kontrastas anarki-kolektivismon kaj anarki-komunismon tiel ĉi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| La ĉefa malsamo inter kolektivistoj kaj komunistoj estas la demando pri "mono" post revolucio. Anarki-komunistoj konsideras la abolicion de mono nepra, dum anarki-kolektivistoj konsideras la finon de privata posedo de la produktadrimedoj kiel la plej grava afero. Kiel notis Kropotkin, *"[kolektivisma anarkiismo] esprim[as] staton en kiu ĉiuj necesaĵoj por produktado estas posedataj komune de la laboristaj krupoj, kaj de la liberaj komunejoj, dum la manieroj de rekompenco [t.e. disdonado] de laboro, komunista aŭ ne, estus prikonsentita de ĉiu grupo por si mem."* Tiel, dum komunismo kaj kolektivismo ambaŭ organizas produktadon komune per produktantaj asocioj, ili malsamas pri kiel oni disdonu la varojn. Komunismo estas bazita sur libera konsomado por ĉiu, dum kolektivismo pli verŝajne estas bazita sur vardisdonado laŭ la kvanto da laboro kontribuita. Tamen, la plimulto da anarki-kolektivistoj pensas ke, iom post iom, dum produktado pligrandiĝas kaj la komunumsenco plifortiĝas, mono malaperos. | "|

La anarki-kolektivistoj unue uzis la vorton "kolektivismo" por distingi sin de la reciprokistaj sekvantoj de Proudhon kaj de la ŝtatsocialistoj de Karl Marx. Pro la nomo de libereco, Bakunin skribis, "ni ĉiam protestos kontraŭ io ajn, kiu iel ajn aspektas kiel komunismo aŭ ŝtatsocialismo," kiujn li konsideris defundamente aŭtoritatismaj ("Federismo, Socialismo, kaj Kontraŭteologismo," 1867).

Referencoj
----------

1. 1 2  The Anarchist FAQ Editorial Collective (2009-06-18).  A.3.2 Are there different types of social anarchism? (angle). *An Anarchist FAQ*. Alirita 2017-11-27.
**Meyriez** (en la germana lingvo **Merlach**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 600 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Meyriez, kiu kun surfaco de nur 0,34 km², estas laŭ areo la plej malgranda friburga komunumo, situas ĉe la sudorienta bordo de la Lago de Morato. La teritorio estas grandparte kovrita de setla areo, kiu komplete kunkresksis kun la setlejoj de la urbo Morato.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,34 km², de kiuj 0% estas kovritaj de arbaro, 2,9% servas por agrikulturo kaj 88,2% por setlado.

Najbaraj komununumoj
--------------------

La komunumo Meyriez limas en nordo al la Lago de Morato, kaj en oriento, sudo kaj okcidento al la komunumo kaj urbo Morato.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1, por la transira trafiko tamen ekzistas ĉirkaŭira vojo, kiu protektas la vilaĝan kernon de la trafikbruo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn oriente de la komunumo. La trajnlino de Morato al Payerne pasas tra la komunumo, sen stacidomo sur la komunuma teritorio. La stacidomo de Morato tamen situas nur 500 metrojn de la vilaĝa centro. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la buslinio de Morato al Gümmenen.

Lingvoj
-------

Kvankam oficiala lingvo en Meyriez estas pro historiaj kialoj la franca lingvo, efektive nur ankoraŭ 13,5% de la loĝantaro parolis okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 la francan lingvon, dum la granda plimulto de 81,2% parolas la germanan, kaj 1,5% la italan.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Meyriez datiĝas el la jaro 1055 kiel *Meriei*. Dum mezepoko Meyriez apartenis al la Senjorujo Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Meyriez kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. En la jaro 1536 Meyriez ricevis de la urbo Morato la rajton fariĝi aparta komunumo. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Meyriez fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de Meyriez en la oficiala retejo de la komunumo Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Meyriez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Meyriez

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Meyriez** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
**Else Hirsch** (naskiĝis la 29-an de julio 1889 en Bützow, Schwerin, mortis en la geto Riga) estis juda instruistino en Bochum, kiu dum la erao de la naziismo helpis organizi infantransportojn eksterlanden.

Else Hirsch venis en 1927 de Berlino al Bochum, por transpreni postenon de instruistino ĉe la juda lernejo en Bochum. Krome ŝi laboris en la juda inasocio kaj instruis la hebrean al knabinoj.

Oktobre 1937 ŝi partoprenis pluklerigadon pri la angla, ĉe la Reichsvertretung der Deutschen Juden (regna reprenzentejo de germanaj judoj) en Berlino, por povi instrui al eblaj elmigrontoj en Bochum anglan. En junio 1938 ŝi ankaŭ vojaĝis al Palestino, supozeble por kontakti la Infan- kaj junul-Alijah, kiu provis savi kiel eble plej multajn infanojn kaj junulojn el la deportadoj kaj amasmurdoj naziaj.

Post la kristala nokto novembre 1938, je kiu ankaŭ la sinagogo de Bochum estas viktimo de brulfaro, la juda popollernejo estis deviga por ĉiuj gelernantoj judaj. Else Hirsch komencis interakorde kun la juda regna reprezentantaro organizi transportojn por infanoj kaj junuloj. Inter decembro 1938 kaj aŭgusto 1939 ŝi organizis dek infantransportojn la Nederlando kaj Anglio.

Ŝi mem restis kiel ununura juda instruisto ĉe la postrestintaj lernantoj, ĝis kiam la nazioj malfondis la lernejon septembre 1941. Fine de januaro 1942 Else Hirsch kune kun kelkaj el ŝiaj lernantoj estis deportita en la geton de Riga. En la geto Else Hirsch instruus laŭ eldiro de supervivanta lernanto en konstruaĵo mallongan tempon infanojn kaj organizus manĝaĵojn por maljunaj kaj malfortaj homoj. Ŝi pereis en la genocido.

Al ŝi estas ŝuldata, ke multaj judaj junuloj el Bochum supervivis la popolmurdon. Tial la urbo Bochum nomumis straton laŭ Else Hirsch.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 227472
 |
**Kenelm** (aŭ **Cynehelm**) estis anglosaksa sanktulo kiu apartenis al la reĝa familio de Mercia, Anglio.

Vivo
----

Li estis filo de Coenwulf, reĝo de Mercia. En letero de 798 sendita de la papo al Coenwulf, estas mencio de Kenelm kiel 12-jara knabo kaj reĝo. Verŝajne li estis oficiale kunreĝo de Mercia kune kun sia patro. Lia nomo aperis en ĉartoj de 799 al 810, eble lia mortjaro.

Legendo
-------

La legendo de Kenelm tute malsamas. La plej frua versio aperis en manuskripto de la 12-a jarcento en la abatejo de Winchcombe, Gloucestershire, en kiu estis dirate ke ĝi devenas de informo de Wilfin, monaĥo de Worcester.

Laŭ la legendo, Coenwulf mortis en 819 (fakte, la jaro estis 821), postlasante du filinojn, Quendryda kaj Burgenhilda, kaj sepjaran filon, Kenelm. Quendryda kredis ke, se Kenelm estus mortigita, ŝi altroniĝus. Ĉi persvadis sian amanton, Askobert (kiu instruis Kenelm), murdi lin dum ĉasado. Tuj antaŭ la murdo, Kenelm ŝovis sian bastonon en la teron: ĝi tuj ekfloris, kaj poste iĝis granda frakseno. Dum Kenelm kantis la *Te Deum*, Askobert fortranĉis lian kapon, kaj poste entombigis lin kie li falis.

La animo de Kenelm alprenis la formon de kolombo kaj flugis al la papo, portante volvpaperon kiun ĝi lasis tuj apud ties piedoj. Sur la papero estis skribite, "Malalte sub dorno en herbejo de bovinoj, senkapigite kuŝas le reĝ-devena Kenelm." La papo skribis al la ĉefepiskopo de Canterbury kiu komandis monaĥojn de Winchcome serĉi la kadavron. Dum la serĉantoj marŝis ili vidis kolonon de lumo super vepro en Worcestershire: sube kuŝis la restaĵoj de Kenelm. Kiam ili levis la kadavron, rojo ekfluis: ĉiu ajn trinkis ĝiajn akvojn kaj ĝuis bonan sanon. Ili estis portantaj la korpon al Winchcombe kiam ili renkontis armatajn virojn el la abatejo de Worcester kiu deziris forpreni ĝin. Estis decidate ke tiuj kiuj unue vekiĝus la sekvantan matenon rajtus havi la korpon: la monaĥoj de Winchcombe vekiĝis antaŭ tiuj de Worcester, sed ili estis persekvataj de la grupo el Worcester. Tamen kiam, proksime al Winchcombe, ili frapis la teron per bastonoj, akvofonto ekfluis: trinkinte la akvon, ili refortiĝis kaj atingis sian abatejon. Tie la sonoriloj sonis sen homa helpo.

Quendryda demandis kial ŝi aŭdis sonorilojn, kaj oni rilatis kiel la restaĵoj de ŝia frato estis portitaj en la abatejon. "Se tio veras," diris ŝi, "ambaŭ miaj okuloj falu sur ĉi tiun libron" (kiu estis psalmaro), kaj tio ja okazis. Post nelonge ŝi kaj Askobert mizere mortis, kaj oni ĵetis la kadavrojn en fosaĵon.

La legendo preskaŭ tute malveras. Fakte Quendryda eniris monaĥinejon post la morto de sia patro kaj iĝis abatino ĉe Thanet, Kent. Malgraŭ tio, la legendo tre popularis dum la mezepoko.

* Kategorio Kenelm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Gründerzeit - verŝajne la kulmino de industriigo en Germanujo kaj Aŭstrio-Hungario.
Vico de domoj tipa por tiu epoko , en Chemnitz. La termino **Periodo de spekulanto-kompanioj** (germane: ***Gründerzeit*** respektive *Gründerjahre*) estis jam uzata en la 19-a jarcento en Germanujo kaj centra Eŭropo por la periodo de 1871 (fino de la Francia-Prusia Milito) ĝis la borsofiasko de 1873.

Kialoj kaj konsekvencoj
-----------------------

Danke al la francaj reparacioj postmilitaj, la cedo de Alzaco-Loreno al la Germana imperiestra regno kaj aliaj ekonomiaj faciligoj (forigo de doganaj muroj ene de Germanujo; unuigo de la komerca leĝaro, de la mono kaj la mezurunuoj) la ekomonio en Germanujo ekfloris kiel neniam antaŭe: industrio, komerco kaj bankoj prosperegis.

Tipis por tiu tempo ankaŭ pasia konstruadfebro: oni intence imitis pli fruajn epokojn (t.n. Historiismo) kaj starigis konstruaĵojn laŭstile novbarokajn, novgotikajn, novrenesancajn.

La troa abundo da cirkulanta mono (la riparacioj el Franclando estis multoblo de la hejma monaro en Germanujo) logis al intensa aĝiotado. Nur inter 1871 kaj 1873 estiĝis en Germanujo ĉ. 700 akciaj kompanioj, dum inter 1790 kaj 1870 la sumo de novefonditaj tiaj akciaj societoj estis ne tute 300! El ili post la monda ekomia krizo de 1871 multaj bankrotis aŭ almenaŭ devis anonci bankroton. Granda depresio sekvis la altan konjunkturon.

Alia uzo de la vorto
--------------------

En pli larĝa senco kaj rilate al aliaj landoj centreŭropaj la vorto aplikatas ankaŭ por la unuaj jardekoj kiuj sekvis la 1870-a jaron.

Subnotoj
--------

1. ↑  Proponas tiun vorton Erich-Dieter Krause (*Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto*, Hamburg 2007, p. 578).

Literaturo
----------

* Hellmut Andics: *Gründerzeit. Das schwarzgelbe Wien bis 1867.* Jugend und Volk, Wien 1981, ISBN 3-7141-6518-5.
* Rainer Haaff: *Gründerzeit. Hartholzmöbel – Weichholzmöbel.* Kunst-Verlag Haaff, Germersheim 2005, ISBN 3-938701-01-3.
* Richard Hamann, Jost Hermand: *Deutsche Kunst und Kultur von der Gründerzeit bis zum Expressionismus.* Band 1: *Gründerzeit.* Akademie-Verlag, Berlino 1965.
* Eberhard Roters: *Aspekte der Gründerzeit.* Akademie der Künste. Berlin 1974 (ekspozicia katalogo).
Municipa teritorio de Rasines, oriente de Kantabrio.
Panoramo de Rasines, oriente de Kantabrio.
**Rasines** estas municipo en la orienta parto de Kantabrio (norda Hispanio), en la valo de la rivero Asón.
Ties samlimaj municipoj estas Guriezo, Ampuero kaj Voto (norde), Ruesga, Ramales de la Victoria kaj Carranza (Biskajo) (sude). Same al Guriezo, Rasines estas grava komunika vojo al la kantabra enklavo Valle de Villaverde, cirkaŭita de Biskajo.

En Rasines homoj vivis jam dum Prahistorio. En 1905 Lorenzo Sierra malkovris en la Kaverno El Valle restaĵojn, kiuj atestas la loĝadon de homoj dum periodo inter la jaroj 14 000 kaj 12 000 antaŭ Kristo. Dum Mezepoko, la ŝtontajlistoj de Rasines konstruis multajn konstruaĵojn en pluraj lokoj de Hispanio. Hodiaŭ ekzistas Muzeo de Ŝtontajlado en la municipo, en la vilaĝo Cereceda.

La loĝlokoj de la municipo estas jenaj: Casavieja, Cereceda, El Cerro, La Edilla, Fresno, Helguera, Lombera, Ojébar, Rasines (ĉefurbo), Rocillo, Santa Cruz, Torcollano, La Vega kaj Villaparte.

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1497 | 1630 | 1739 | 1661 | 1715 | 1617 | 1504 | 1176 | 1109 | 1105 | 963 | 999 |

Fuente: INE

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 436181
* LCCN: n2004044083
* VIAF: 139758693
 |
Municipo en Kantabrio.
**Valle de Villaverde** [BAlje debiljaBERde] (alinome *Villaverde de Trucíos* inter 1822 kaj 2005) estas valo kaj municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi estas kantabra enklavo en la eŭska provinco Biskajo. Ties najbaraj biskajaj municipoj estas Carranza, Artzentales kaj Trucios. Tra la municipo kuras fervojo Santandero-Bilbao.

Historio
--------

La ĉirkaŭa regiono estis loĝita de kantabroj aŭ aŭtrigonoj jam antaŭ la alveno de Romio en Iberio. Dum Mezepoko ĝi apartenis al senjorlando de la familioj Ayala kaj Salcedo. En la 15-a jarcento ĝi estis aĉetita de Pedro Fernández de Velasco, grafo de Haro. Tiu akiro estas la origino de ties daŭra kaj nuna aparteneco al Kantabrio kiel enklavo en Biskajo.

Ties tradicia nomo de la valo estas *Valle de Villaverde* (Valo de Villaverde) sed en 1822, dum la Liberala Jartrio, ĝi ekhavis la nomon *Villaverde de Trucíos*. En 2005, la municipa registaro ŝanĝis la nomon reen al *Valle de Villaverde*. Kiam en 1833 Hispanio estis administre dividita je provincoj, la valo estis fikse ligita al la provinco Santandero (nuna Kantabrio).

La 11-an de aŭgusto 1875, dum la Tria Karlisma Milito, okazis granda batalo en la valo kun venka rezulto por la subtenantoj de Alfonso la 12-a.

Regado
------

La municipo estas regita de la Regionisma Partio de Kantabrio post venko per absoluta plimulto en balotoj de 2007 kaj 2011. Laŭ iredentisma eŭska naciismo, la municipo apartenu al Eŭskio, samkiel Condado de Treviño (enklavo de provinco Burgoso en Alavo). Ties eŭskigita nomo estas *Villaverde Turtzioz*.

Lokoj
-----

Jen listo de loĝitaj lokoj kaj vilaĝoj en la municipo:

Pordego de la preĝejo de Sankta Maria.
Murbildo formita de reprezentoj de la municipo Valle de Villaverde: nome tipaj bovino, kaprino, ŝafino, ĉevalo, hundo, vino kaj lignokarbo, tradicie produktitaj en la valo.
* La Altura
* El Campo
* La Capitana
* Los Hoyos
* La Iglesia
* Laiseca
* La Matanza (sidejo de municipdomo)
* Mollinedo
* Palacio
* Villanueva

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 465905
* LCCN: n95105664
* VIAF: 159607283
 |
**Stanisław Wojciech Mikke** (naskiĝis la 11-an de septembro 1947 en Częstochowa, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) – pola advokato, juĝisto de Ŝtata Tribunalo, juristo, verkisto, socia aganto, vicprezidanto de la Protekto-Konsilio de Memoro pri Bataloj kaj Martireco, ĉefredaktoro de monatrevuo *Palestra*.

Vivo
----

Diplomito de la 2-a Ĝeneralkleriga Liceo nome de Romuald Traugutt en Ĉenstoĥova. Li finis juron en la Varsovia Universitato. Sian profesian vivon ligis al Varsovio, sed kiel juristo eklaboris en prokurejo de Częstochowa.

De la 80-aj jaroj laboris kiel advokato en Varsovio. En la jaroj 1993-2010 estis ĉefredaktoro de la monatrevuo *Palestra*. De 1998 prezidis Etikan Komisionon ĉe la Supera Advokata Konsilio. En la jaroj 1997-2001 estis juĝisto de la Ŝtata Tribunalo. En 2008 estis iniciatinto kaj kunkreinto de la ekspozicio kaj albumo *Adwokaci polscy Ojczyźnie* (Polaj advokatoj al la Patrio), kaj en 2010 de la ekspozicio *Adwokaci – Ofiary Katynia* (Advokatoj - viktimoj de Katin) ĉe la preĝejo al Sankta Anna en Varsovio (aprile 2010) kaj en la Aleo Ujazdowskie (maje 2010). Dum tri kadencoj estis vicprezidanto de la Protekto-Konsilio de Memoro pri Bataloj kaj Martireco – anstataŭiganto de Władysław Bartoszewski.

Stanisław Mikke estis engaĝita en malkaŝo de katinaj murdoj. Li partoprenis dum elterigo de la viktimoj de Katin, Ĥarkovo, Miednoje kaj Bykovnia (lime de Kievo). Li verkis ĉi-teme du librojn. La duan, eldonitan la 9-an de aprilo 2010 kunportis por solenaĵoj en Katin.

Li estis konsultisto de filmoj de Krzysztof Kieślowski: *Dekalogo V*, *Mallonga filmo pri mortigado* (inspirita laŭ lia rakonto) kaj *Sen fino*.

Li mortis la 10-an de aprilo 2010 en kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010 apud Smolensk en Rusio.

La 26-an de aprilo estis entombigita en la Smolenska Segmento de la Militista Tombejo en Powązki en Varsovio.

Distingoj
---------

En 1995 li ricevis distingon *Advokatoj al Merititoj* kaj Oran Medalon de la Prizorganto de Lokoj pri Nacia Memoro. En 2000 distingita per Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*. La 16-an de aprilo 2010 estis postmorte distingita per Komandora kruco kun Stelo de la Ordeno *Polonia Restituta*.

Verkoj
------

* *Śpij, mężny... w Katyniu, Charkowie i Miednoje* (Sonĝu, bravulo ... en Katin, Ĥarkovo kaj Miednoje), antaŭvorto de Zbigniew Brzeziński (1998, 2-a eldono kompletigita 2010, 3-a eldono kun antaŭvorto de Andrzej Michałowski, Eldonejo LTW 2011)
* *Dopóki żyję, nie nadejdzie* (Ĝis kiam mi vivas, ne venos; 1982)
* *Słodkie cytryny* (Dolĉaj citronoj; 1987)
* *Spadek po bigamiście* (Heredaĵo post bigamiisto; 1991)
* *BEZ TOGI ... o prawie, historii, psychologii oraz obowiązkach względem Ojczyzny i Adwokatury* (SEN TOGO... pri leĝo, historio, psikologio kaj devoj koncerne al Patrio kaj Advokatoj, prilaboris Adam Redzik (2011).

Bibliografio
------------

* Biografia noto en la retpaĝo de Palestra

* Kategorio Stanisław Mikke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Virtanen** estas la dua plej ordinara familinomo de Finnlando. La plej ordinara estas Korhonen. Kvankam du plej ordinaraj finnaj familinomoj havas saman sufikson -*nen*, ili havas vere diversan historion. Korho(i)nen estas tre malnova nomo, kiu herediĝas el mezepoko, kiam en orienta Finnlando naskiĝis unua en uzo de normala popolo estinta forta familinomosistemo en Eŭropo, eble la unua en tuta mondo. Nomo Virtanen ordinariĝis rapide en fino de 19-a jarcento. Ĝi apartenas al nomogrupo, al kio apartenantaj nomoj estas konstruitaj do, ke estis aldonita sufikso -nen en iun naturteman vorton (*virta* signifas fluon). La sufikso -nen estis ricevita el oldaj orientfinnaj familinomoj kiel Korhonen -*nen* estis en areo en Savoniaj dialektoj vere ordinara familinoma finaĵo jam en mezepoko, sed en orienta Finnlando ĝi fariĝis ordinara ĵus en lastaj jardekoj de 19-a jarcento. Virtanen estas ordinara nomo speciale en okcidenta Finnlando. Virtanen estis la plej ordinara familinomo de Finnlando longan tempon, ĝis en 2009 nomo Korhonen pasis ĝin en ordinareco.

Konataj Virtanen-oj
-------------------

* Aarni Virtanen (n. 1985), historiisto
* Artturi Ilmari Virtanen (1895–1973), kemiisto
* Jukka Virtanen (1933–2019), prezentisto
* Jukka Virtanen (naskiĝinta 1959), hokeisto
* Lauri Virtanen (1904–1982), kuristo
* Veltto Virtanen (naskiĝinta 1951), muzikisto kaj politikisto.

* Kategorio Virtanen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733711
 |
**Monumento de Grunwald en Krakovo** estas la monumento al la pola reĝo kaj grandduko de Litovio Ladislao la 2-a, kiu troviĝas en Krakovo sur la placo de Jan Matejko.

Historio
--------

La Grunwalda Monumento en Krakovo, dum la inaŭguro la 15an de julio 1910
La detruita monumeno fare de germanoj en novembro 1939
La monumento estis starigita en 1910 por memorigo de 500-a jardatreveno de la batalo de Grunwald kontraŭ la teŭtona ordeno. Ĝin fondis eminenta pola komponisto kaj politikisto Ignacy Jan Paderewski kun dediĉo *Gloron al la prapatroj – kuraĝon al la fratoj*, legebla sur la monumenta soklo.

Solena malfermo de la monumento okazis la 15an de julio 1910 je la 12.00 tagmeze. La solenaĵon partoprenis 150 miloj de alvenintaj gastoj kaj krakovanoj. Interalie parolis marŝalo de Regna Konsilio Stanisław Badeni, la Urbestro de Krakovo **Juliusz Leo** kaj la fondinto Ignacy Jan Paderewski, kiu diris i.a.:

*La kreaĵo, kiun ni rigardas ne fariĝis pro malamo. Naskis ĝin profunda amo al la Patrolando ne nur dum ties pasinta grandeco kaj nuntempa senforto, sed ankaŭ en ties klara, forta estonto. Naskis ĝin amo kaj dankemo por tiuj niaj prauloj, kiuj ne por akiraĵo, ne por predo iris batali, sed por defendo de la bona, ĝusta afero ekprenis la venkan armilon (...). Ni fortege deziras, ke ĉiu polo kaj ĉiu litovo de malnovaj partoj de la Patrio aŭ de trans la Oceano rigardu la monumenton kiel la signon de nia komuna pasinto, atesto de nia komuna gloro, antaŭdiro de pli bonaj tempoj, kiel la eron de nia propra kredoforta animo (...). Al la praa, amata ĉefurbo ni transdonas ĉi tiun kreaĵon por eterna regado.*
Dum la ceremonio de la malkovro de la Grunwalda Monumento oni kantis la patriotan kanton kun la teksto de *Rota* ("La Ĵuro") de Maria Konopnicka kaj laŭ la muziko de Feliks Nowowiejski.

Dum la 2-a mondmilito la monumento estis konstante detruata de novembro 1939 ĝis aprilo 1940. La soklon de ĝi oni eksplodigis per dinamito kaj malmuntitajn figurojn forveturigis profunden al Germanio.

La 28-an de januaro 1945 oni spontane decidis rekonstrui la monumenton. Sur la sama loko ekstaris granitaj blokoj savitaj de la originala soklo kun la plato memoriganta ekziston de la monumento.

En 1972 ekestis Komitato de Rekonstruo de la Grunwalda Monumento. Helpe de ekzistanta miniatura modelo, gardata en Historia Muzeo de la Urbo Krakovo kaj antaŭmilitaj fotoj Feliks Konieczny rekonstruis la monumenton.

La 16-an de oktobro 1976 ĝi denove retroviĝis sur la malnova loko. Ĉi foje la soklon de la monumento oni faris el granito alveturigita el ĉirkaŭaĵoj de Szklarska Poręba. Muldaĵoj de la figuroj estis faritaj en Gliwice.

Literaturo
----------

* Anna Treiderowa: *Obchody Grunwaldzkie w Krakowie*, Kraków 1961

Vidu ankaŭ
----------

* Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald
Kovrilpaĝo de Ch. Bertin: Angla-Esperanta Telekomunika vortaro, 1983
**Telekomunikado** aŭ telekomuniko estas la komuniko tra grandaj distancoj je reala tempo.

Normale la personoj bezonas esti proksimaj unu rilate la alia por sukcesi komunikiĝi. Tio estis la vero antaŭ la invento de la telegrafo.
Hodiaŭ la telekomunikaj teknikoj permessas ke diversaj formoj de informacio estu transsendataj, kiel aŭdo (telefono), bildoj (televido) aŭ ankaŭ aliaj formoj de donaĵoj (tekstoj, elektrikaj comandoj, ktp). Por atingi sian celon, la teknikoj pri telekomunikoj uzas la elektromagnetajn ondojn. Tiuj ondoj permesas, ke la informacio povu esti transsendata tra du malproksimaj puntoj.

La precipaj formoj de telekomunikoj estas telefono, radio, televido kaj hodiaŭ ankaŭ la retoj (precipe la interreto)

Iuj el la teĥnologioj kiuj estas uzataj hodiaŭ estas:

* Satelitoj,
* Optika fibro,
* Senfadenaj retoj,
* ktp.

En elektroniko kaj telekomunikado radiosendilo estas elektronika aparato kiu, kun la helpo de anteno, elsendas radioondojn. La sendilo produktas alternan kurenton, kun radiofrekvenco kiu estas aplikita al la anteno. Ekscitita de tiu alterna kurento, la anteno elsendas radioondojn. Krom ilia uzo en radiofonio, sendiloj estas necesaj partoj de multaj elektronikaj aparatoj kiuj komunikas per radioondoj, kiel ĉelaj telefonoj, senkablaj komputilaj retoj, Bluetooth ebligitaj aparatoj, garaĝa pordo malfermiloj, dudirektaj radioj en aviadilo, ŝipoj, kosmoŝipo, radaro kaj navigiloj.

Organizoj
---------

* Eŭropa Telekomunikada Normiga Instituto

Vidu ankaŭ
----------

* kablo
* telefono
* telegrafo

* Kategorio Telekomunikado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 56913
* GND: 4059360-5
* LCCN: sh85133270
* BNF: 119335984
* NDL: 00561375
* NKC: ph116420
* BNE: XX525038
 |