recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Marianne Hubertina VERMAAS** (naskiĝis la 23-an de septembro 1911 en Roterdamo, mortis la 23-an de septembro 1991 en Roterdamo) estis iama direktorino de la Centra Oficejo de la Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj honora membro de UEA.

Esperanto
---------

Vermaas lernis Esperanton en 1934, supozeble de sia patro Pieter Jacobus Vermaas, unu el la unuaj delegitoj de UEA kaj aktivulo en la loka Esperanto-movado. Aktiva jam de la unuaj postmilitaj jaroj, ŝi dum jardekoj sekretariis en la Roterdama Esperanto-klubo "Merkurio" kaj longe servis kiel komitatano de Nederlanda Esperanto-Asocio. Ŝi estis unu el la fondintoj kaj multjara estrarano de la iama mondcivitana organizaĵo Universala Ligo. Vermaas verkis artikolojn kaj foje tradukis.

UEA-aktivado
------------

En 1953 Vermaas fariĝis komitatano de UEA, en septembro 1955 ŝi fariĝis administranto (ekde 1956: direktorino) de UEA. La Centra Oficejo de UEA translokiĝis en oktobro al Roterdamo, ĉar ŝi loĝis en tiu urbo, *Nieuwe Binnenweg* 70. Ŝi restis en tiu ofico ĝis 1968, kiam ŝi rezignis ĉar la tasko fariĝis tro granda por ŝi, pro la kreskado de UEA kaj ĝiaj taskoj. En tiu jaro ŝi fariĝis administranto de *Institucio Hodler '68*, kio ŝi restis ĝis 1976.

Post 1974
---------

Ĉar Ivo Lapenna, kies bona amikino Vermaas estis, ne estis reelektita prezidanto en 1974, ŝi rezignis el la UEA-komitataneco, kaj rezignis ankaŭ pri la honora membreco. Anstataŭe ŝi aktivis por la *Neŭtrala Esperanto-Movado* de Lapenna.

Vermaas mortis precize je sia 80-a datreveno, la 23-a de septembro 1991.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Marianne H. Vermaas, la brava virino, artikolo de Osmo Buller, aperinta en La Ondo de Esperanto la 23an de septembro 2021

| Antaŭe: | Direktoro (ĝis 1956: "administranto")de Universala Esperanto-Asocio | Poste: |
| --- | --- | --- |
| John Rapley | 1955–1968 | Victor Sadler |

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40136
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon György Lukács. |

Doktoro **LUKÁCS György** [lukaĉ djodj] estis hungara, juristo, politikisto, ministro.

György Lukács naskiĝis la 10-an de septembro 1865 en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la 28-an de septembro 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Lukács post lernado komencis sian karieron en ministerio pri enlandaj aferoj de 1887 ĝis 1897. Li sukcese strebis por matrikulado en ŝtataj oficejoj (pli frue tio okazis en preĝejoj). En 1895 oni enkondukis je lia propono la ŝtatan matrikuladon. Ekde 1897 li plenumis la postenon kiel departementestro de Békés kaj de 1901 ankaŭ de Hódmezővásárhely, kie li sukcese laboris kontraŭ movadoj de malriĉaj kamparanoj. De 18-a de junio 1905 ĝis 6-a de marto 1906 li estis ministro pri religioj kaj publikinstruado en la registaro de Géza Fejérváry. Inter 1910-1931 li estis deputito parlamenta, dume li havis poziciojn ankaŭ en eksterlandaj organizoj. Li estis patrono de HES. Dum la UK 1929 en Budapeŝto li malfermis per parolado la Someran Universitaton.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A francia közigazgatás szervezete* (1894)
* *Az állami anyakönyvekről szóló törvény magyarázata* (1895)

Fontoj
------

* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

* Kategorio György Lukács (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24949
* GND: 1019768312
* LCCN: n2008069717
* VIAF: 11784711
* ISNI: 0000 0000 7906 1340
* BNF: 104768061
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József János Nemetz** [jOĵef jAnoŝ nemec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemetz József János** estis hungara fizikisto, inventisto, profesoro.

József János Nemetz  Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en 1753? en Buda?. Li mortis la 6-an de novembro 1808 en Debrecen.

Biografio
---------

József János Nemetz frekventis jezuitan gimnazion, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Buda. Inter 1784-1788 kaj 1795-1805 li instruis en la menciita universitato, kiu jam prenis la novan nomon Reĝa Universitato de Pest kaj li instruis ankaŭ en la alia universitato Institutum Geometricum. En la intervalo 1788-1795 li laboris en diversaj bienoj, kie li okupiĝis pri inventado de diversaj maŝinoj. En 1805 li emeritiĝis, ĉar li havis konflikton kun alia profesoro Keresztély János Horváth. Li havis 67 inventaĵojn (vinpremilo, diversaj mueliloj, draŝ-maŝino, aŭtomata pordo, pafilo (1790), lampo kun aŭtomata (elektra) ŝaltilo, fajrobrigada ŝprucigilo (1807), falĉmaŝino, segmaŝino).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vorrath neuer Beyträge zur Physik, Oekonomie, Mechanik und Technologie… (1784)*
* *Vorläufige Beschreibung einer elektrischen Lampe… (1801)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**György Markos** [djordj markoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Markos György** estas hungara aktoro, humuristo, parodiisto, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Markstein,* lia patro estis József Markos.

György Markos  naskiĝis la 22-an de julio 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Markos frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis 2 jarojn en Teatra kaj Filma Altlernejo, fine li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1971. Post siaj studoj li instruis 3 jarojn en mezlernejo. Inter 1971 kaj 1974 li apartenis al Teatro Thália (Budapeŝto), poste li estis kantisto 8 jarojn eksterlande (Belgio, Okcidenta Germanio, Francio). Li estis ankaŭ stuntisto (riskaktoro) en germanaj filmoj. Hejmenveninta li kantadis, sed li estis videbla ankaŭ en la Hungara Televizio kune kun József Markos. En 1982 kune kun György Nádas li atingis la unuan lokon en humura festivalo de Hungara Radio. La duopo daŭris la sukcesojn ankaŭ en teatretoj kaj televizio. Post jaroj aliĝis al la duopo Géza Boncz. Depost fino de la socialismo li estis aktiva en establado de civila gardistaro, kiu helpis al la polico. Post jaroj la triopo disiĝis. En la 2000-aj jaroj sanstato de Markos malboniĝis. Li ricevis premiojn en 1991 kaj 2004.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Négyen az árban* (1961)
* *Telepohár* (1981)
* *Nagyon nehéz emberek* (1998)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio György Markos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vasilij Vitaljeviĉ Ŝulgin** (13-an de januaro, 1878, Kievo - 15-an de februaro, 1976) estis rusia konservativa politikisto kaj membro de la blanka movado.

Lia patro estis profesoro pri historio, monarĥisto kaj redaktisto de monarĥista gazeto. Ŝulgin studis juron en la Kieva Universitato kaj rifuzis tiutempe la konstantaj studentajn protestojn. Li estis arda opozicianto de la revolucio kaj apoganto de la monarĥio. Li komencis verki artikolojn por gazeto de sia patro. Kvankam li estis antisemito, li kontraŭis la perforton kontraŭ la judoj. Li forte kritikis en 1913 la registaron pro la Beilis-afero. Ŝulgin komprenis, ke registara partopreno en la afero aŭ blinda konduto estas malavantaĝaj pro la registaro.

Politikisto
-----------

Ŝulgin en 1907 iĝis membro de la Dumao. Li reprezentis ekstrem-dekstrajn poziciojn, apogis registaron de Pjotr Stolipin, inkluzive la enkondukon de milita tribunalo kaj aliajn disputitajn aferojn. Post kiam komenciĝis la unua mondmilito, Ŝulgin ekservis en la armeo. Li vundiĝis en 1915 kaj hejmenveturis. Ŝulgin estis ŝokita pro la terura organizo kaj provizado de la Rusia armeo. Kun membroj de la oktobranoj kaj Kadetoj kaj aliaj dekstraj aŭ centraj organizoj, li establis la Progresivan Blokon. Celo de la bloko estis la provizo de la armeo per ĉiu necesaĵo, kiun la registaro ne povis plenumi.

Revolucio kaj elmigrado
-----------------------

Ŝulgin evidente kontraŭis la revolucion, kvankam estis evidenta ke absoluta monarĥio en Rusio ne povas longtempe ekzisti. Li konvinkis kun Aleksander Guĉkov la caron Nikolao la 2-a por abdiki pri la trono. Ili volis konstitucian monarĥion kun grandprinco Miĥael Aleksandroviĉ aŭ fortan respublikon. Li apogis la Rusian provizoran registaron kaj la Kornilov-puĉon. Kiam ĉiuj esperoj perdiĝis, li aliĝis al la Blanka movado en Kievo. Ŝulgin en 1920 elmigris al Jugoslavio. Li sekrete vizitis la Sovetunion en 1925-26 kaj verkis siajn impresojn pri la Nova Ekonomia Politiko en la libro *The Three Capitals* (*Три столицы*). Li havis kontaktojn al aliaj kontraŭrevoluciaj personoj en la elmigrado, sed li ĉesis la politikan aktivadon en 1937.

Reveno en la Sovetunion
-----------------------

Post kiam la ruĝa armeo okupis Jugoslavion en 1944, Ŝulgin estis arestita kaj punita je 25-jara prizono pro kontraŭsoveta agado. Post 12 jaroj, li liberiĝis per amnestio en 1956. Post tio li vivis en Vladimir. En sia pli posta libri, li argumentis, ke la komunusmo ne estis katastrofo por Rusio, ekde kiam la bolŝevikoj iĝis patriotoj de Rusio. Ŝulgin estis ĉefrolanto en 1965 en dokumenta filmo, en kiu li parolis pri sia historio al soveta historiisto.

* Kategorio Vasilij Ŝulgin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264046
* GND: 120854686
* LCCN: n84158145
* VIAF: 69770531
* ISNI: 0000 0001 2102 1749
* LIBRIS: 238434
* SUDOC: 073464694
* BNF: 162918328
* NKC: jo2003168023
 |
**György Major** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Major György** estas hungara meteologo, membro (koresponda en 1993, ordinara en 1998) de Hungara Scienca Akademio.

György Major naskiĝis la 20-an de oktobro 1941 en Beregszász (Hungara reĝlando, nuntempa Berehove en Ukrainio).

Biografio
---------

György Major akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1964. Post la diplomo li laboris en la tutlanda meteologia servo ĝis 2000, sed intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1969, en la akademio li kandidatiĝis en 1974, doktoriĝis en 1981. En tiu periodo li plenumis signifajn postenojn, ekzemple li estis vicdirektoro inter 1976−1981. Depost 2000 li estas emerita konsilisto. Li ricevis plurajn premiojn kaj medalojn inter 1976-2007.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Absorption of shartwave solar radiation in the Atmosphere* (1976)
* *A meteorológiai sugárzástan gyakorlata* (1980)
* *Circumsolar correction for pyrheliometers and diffusometers* (1994)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 667490
 |
Vaspurakana Reĝlando (928-1021)
Vaspurakan (ankaŭ transliterumita kiel Vasburagan en okcidenta armena; armene: Վասպուրական, (Vaspurakan) ("noblan tero" aŭ "lando de princoj") estis la unua kaj plej granda provinco de Granda Armenio, kiu poste fariĝis sendependa **Vaspurakana reĝlando**  dum Mezepoko, centrita ĉirkaŭ la lago Van. Ĝi situis en nuna orienta Turkio, nordokcidente de Irano, la regiono estas konsiderata kiel la lulilo de la armena civilizo.

Dum la plej granda parto de ĝia historio ĝi estis regita de la arcrunidoj, kiu unue sukcesis krei princlandon en la areo. En ĝia plej granda mezuro Vaspurakano konsistis el la teroj inter Lago Van kaj Lago Urmia (ankaŭ konata kiel Kaputan) en 908. Dum ĉi tiu tempo ili estis sub la suvereneco de la bagratida reĝlando kun ĉefurbo en Ani.

Vaspurakano iĝis reĝlando en 908, kiam Gagiko la 1-a de Vaspurakano estis agnoskita kiel *Reĝo de Armenio* fare de la abasidoj kaj komence estis de ilia flanko, sed baldaŭ li bedaŭris tion kaj kune kun Aŝoto la 2-a venkis la arabojn. Baldaŭ li estis rekonita kiel la Reĝo de Vaspurakano fare de la bagratido Aŝoto la 2-a. En 1021, Senerim Arcruni donis liveris Vaspurakanon al la Bizanca Imperio, ricevante Sebastion kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Vaspurakano iĝis la bizanca provinco *Vasprakania* aŭ *Media*. Ĉirkaŭ 1050 Vasprakanio kuniĝis kun Tarono, sed estis konkerita de la selĝukoj inter 1054-1056. En la 13-a jarcento zakaridoj liberigis parton de Vaspurakano. Sed frue estis konkerita de mongoloj, tiam por otomanaj turkoj. Turkoj plurfoje provis mortigi armenojn en Vaspurakano, precipe en Van. Sed la armena loĝantaro ĉiam rezistis, precipe dum la rimarkinda Sieĝo de Van de 1915, kiam la otomanaj trupoj atakis Van-on okaze de la armena genocido de 1915.

Post la bizanca aneksado la dinastio daŭrigis kun Derenik, filo de Gurgen Ĥaĉik, kiu fariĝis sinjoro de Antzivazik antaŭ 1004 kaj havis du fratojn: Gugik kaj Aŝot. Reĝo Hovhannes-Senekerim ankaŭ havis plurajn infanojn inter ili David, Atom, Abuŝal kaj Konstantino. Estas legendo, ke oni pensas, ke unu el la filinoj de Senekerim edziniĝis kun Mendo Alao, alano, kiu loĝis en Lusitanio. David havis filinon, kiu geedziĝis kun Reĝo Gagik la 2-a de Ani.

Alia branĉo de la familio aperis sur la persono de Ĥaĉik la Granda en 1040, kiu havis tri infanojn: Hasan, Ĝenĝluk kaj Iŝĥanik. Hasan havis filon nomatan Abelgharib, kiu havis filinon, kiu geedziĝis kun Reĝo Davido de Ani.

La regno de Vaspurakano ne havis specifan ĉefurbon, la kortego moviĝis kiam la reĝo translokigis sian loĝejon de loko al loko - Van, Ostan/Vostan (moderna Gevaş), ktp.
**Dobrzykowice** (esperante: *Dobĵikovico*; germane: *Wüstendorf*) estas vilaĝo en la Malsuprasilezia Provinco de la nuna Pollando.

Historio
--------

En 1946 la vilaĝo estis aligita al limoj de postmilita Pollando kiel parto de Regajnitaj Teritorioj. Germanlingva loĝantaro estis ekzilita.

En la vilaĝo estis farita filmtrilogio kun *Pavlako* kaj *Kargulo* de Silvestro Ĥeĉinskio: *Nur amikoj* (1967), *Ne estas fortuloj* (1974) kaj *Amu aŭ ĵetu* (1977). En jaroj 2000-2005 pro ĉi-fakto okazis festenoj. Ekde 2010 festeno estas ĉiujara kaj okazas en aŭgusto-septembro nomita kiel unua parto de trilogio *Nur amikoj*.

Personoj ligataj kun Dobĵikovico
--------------------------------

* Herbert Aulich – germana pentristo kaj grafikisto (naskiĝis en Dobĵikovico en 1927)

Fotaro ligita al la filmtrilogio de Silvestro Ĥeĉinskio
-------------------------------------------------------

* Domo de PavlakoDomo de Pavlako
* Domo de KarguloDomo de Kargulo
* Originala barilo inter bienoj Pavlako kaj KarguloOriginala barilo inter bienoj Pavlako kaj Kargulo
* Panelo pormemoraPanelo pormemora
**Dobó Katica** estas historia amuz-teatraĵo (kaj nomo ties ĉefrolulino) de la hungara poeto kaj teatraĵ-verkisto Kálmán Tóth, verkita en 1862. Tóth Kálmán estis la plej efika vivtenanto de la hungara nacia sento post la t.n. Bach-epoko. Li verkis ne historian verkon, sed surscenejan ludon kaj li atentis nur pri la efiko kaj ne je la historia precizeco. La rezulton montras, ke en Hungario ankaŭ nuntempe multaj pensas, ke Dobó Katica estis vere historia figuro.

La teatraĵo
-----------

Dobó Katica – filino de Dobó István, la fortikaĵa gvidanto de Eger – organizas virinan taĉmenton kaj kaptas la Balassi Bálint (fama poeto kaj kantisto) kaj leŭtenanton Hegedűs, rifuĝantajn en la fortikaĵo. Hegedűs ne plenumis siajn devojn en la gardistaro, ĉar li volis transludi la fortikaĵon al la malamika turka armeo, ĉar lian amon ne akceptis Katica. Liaj kunkulpulojn forravis la patriotaj kantoj de Balassi, tiel Hegedűs retsas sola kaj saltas sin de la alta fortikaĵa muro.
Ŝi kaj la virina taĉmento batalis heroe en la lasta turka atako, tiel la turkoj devas peti paco. Katica kaj Balassi proksimiĝas ame unu al la alia, ili geedziĝas.
La lerte verkita patriota teatraĵo rikoltis sukcesegon, kaj la figuro de Katica aperis eĉ en la historiaj mis-scioj de la hungaroj.

Vero
----

Dobbó István havis filinon DOBÓ Krisztina, kiu vere estis edzinigita al Bálint Balassi. Ŝi ne povis partopreni la batalojn, ĉar ŝi naskiĝis nur post la fama defendo de la fortikaĵo.

Postvivo
--------

La nomo de Dobó Katica kiel postvivas en nomo de gimnazio (Gimnazio Dobó Katalin, Esztergom) kaj aktorino Kata Dobó. (Kata kaj Katica estas karesformoj de Katalin).
Nuklea centralo kun bolakva reaktoro
  

1. Reaktorejo  

2. Fuelo  

3. Reguliga stango (kontrol-stango)  

4. Cirkuliga pumpilo  

5. Movigo de la reguliga stango  

6. Freŝa vaporo  

7. Postpleniga akvo  

8. Grandprema vaporturbino  

9. Malgrandprema vaporturbino  

10. Generatoro  

11. Ekscita maŝino  

12. Kondensatoro  

13. Malvarmiga akvo  

14. Postakva antaŭvarmigilo  

15. Postakva pumpilo  

16. Pumpilo de la malvarmiga akvo  

17. Perbetona radiodefendado  

18. Al elektra teledukto (alt-tensia reto)
La **bolakva reaktoro** (angle: *Boiling water reactor, BWR*) estas malpezakva nuklea reaktoro. Ĝi similas al la premakva reaktoro, sed la diferenco estas, ke oni gajnas la vaporon ne per varmointerŝanĝiloj, sed mem en la reaktora kerno.

En la reaktora kerno troviĝas plurcent stangoj da nukleaj fueloj. La fuelstango entenas la riĉigitan uranion en formo de urani-dioksido. La malvarmiga akvo fluas de sube al supren kaj samtempe servas kiel neŭtrona moderatoro.

Oni regas la povumon de la reaktoro per du metodoj:

* Per parta enŝovo, oni eltiras la regajn stangojn pro atingi la 70 %-an de la nominala povumo. La regaj stangoj bone sorbas la neŭtronojn, tiel povas facile halti la ĉenreakcion.
* Se la reaktoro atingas 70-100%-an de la nominala povumo, oni regas ĝin per flurapido de la akvo. Se la akvo pli rapide trapasas la reaktoran kernon, estiĝas malpli da vaporbobelo en la kerno, tiel pli da neŭtronoj malrapidiĝas, kio kreskigas nombron de la fenditaj atomkernoj. Se en la akvo estas pli da bobeloj, malrapidiĝas malpli da neŭtronoj, tiel la nombro de la fenditaj atomoj malkreskas.

Oni forkondukas la estiĝintan vaporon el la reaktorejo rekte al la turbinoj. Ĉar ĉiam ekzistas radioaktivaj atomkernoj en la malvarmiga akvo de la reaktoro, oni devas ĉiam izoli de la ekstero la turbinojn. Tio kreskigas la riparajn kostojn - kompare al la premakva reaktoro -, sed tion balancigas la pli granda povumo kaj la pli simpla konstruo.

**Avantaĝoj** (kompare al al premakva reaktoro):

* simpla konstruo, ne ekzistas varmointerŝanĝilo,
* pli granda povuma grado,
* pli bona regebleco (laŭ tagaj, semajnaj bezonoj),
* pli malgranda dumfunkcia premo: 75 baroj (kompare al la 158 baroj de la premakva reaktoro),
* pli malgranda temperaturo de la nuklea fuelo.

**Malavantaĝoj** (kompare al al premakva reaktoro):

* pli granda reaktorejo, pro tio pli grandaj konstruaj kaj riparaj kostoj,
* la radioaktiva poluiteco de la turbinoj signifas pli grandan danĝeron je la medio,
* oni devas enŝovi la regajn stangojn desube en la reaktorejon.

* Kategorio Bolakva reaktoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 219242
* GND: 4181214-1
* LCCN: sh85015349
* BNF: 11982275f
* NDL: 01213924
 |
**Preĝejo de Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Závod (Hungario) sur malgranda monteto ĉe la rando de la vilaĝo.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko en Závod okazis en 1332. La turkoj okupis ĝin post 1526. Proksimume en 1700 la alvenintaj germanoj renovigis ĝin. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1768, sed la baroka paroĥo jam pli frue en 1761. En 2003 la preĝejo estis renovigita. La orgeno estas aŭdebla ekde 1779, oni trakonstruis ĝin en 1890, 1974 kaj en 1939.

Konstruaĵo
----------

Apud la konstruaĵo estas ŝtona kruco, skulptaĵoj *Immaculata* kaj Sankta Vendelo de 1783. La preĝejo situas sola havanta po unu turon, navon, sanktejon, flanke sakristion. Ili estas kvadratformaj. La ĉefenirejo situas ĉe la piedo de la turo. Interne la barokaj mebloj devenis el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

En la Roma respubliko, **popolaj magistratoj** estis la magistratoj elektitaj de la ĉioma popolo en la komicoj, kontraŭe al la plebaj magistratoj elektitaj nur de la plebo. Temas do pri la kurulaj ediloj, pri la kvestoroj, pri la pretoroj, pri la konsuloj kaj pri la censoroj.

Kompreneble, ili almenaŭ teorie pli potencis ol la plebaj magistratoj (plebaj ediloj kaj plebaj tribunoj): kontraŭe al la plebaj, ili havis la *potestas* (la rajton decidi), la *auspicium* (la rajton konsulti la signojn); kaj la pretoroj kaj konsuloj ankaŭ havis la *imperium* (la rajton konduki la soldataron kaj kunvoki la komicojn aŭ la senaton). Tamen ankaŭ la plebaj magistratoj pli kaj pli ricevis similajn rajtojn.

Kiam estris diktatoro, ankaŭ tiu estis konsiderata popola magistrato, pro ties povoj. Sed tiun elektis unu el la konsuloj (post demando de la senato), ne la popolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Plebaj magistratoj
* Komicoj

Literaturo
----------

* Rougé, Jean: *Les institutions romaines. De la Rome royale à la Rome chrétienne*, Armand Colin, 1969 (1991) ISBN 2-200-32201-1 , p. 26 - 27, 30, 34 - 35
La **preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en ekstera parto de Sopron, kie ĝi estas la plej malnova konstruaĵo.

Historio
--------

Dum la Krucmilitoj en 1250 johanitoj alvenis en Sopron-on, ili konstruis tiu ĉi romanikan kirkon. En 1347 la johaninoj foriris, la preĝejo estis forlasita. La loĝantoj de Sopron renovigis la konstruaĵon en 1484 laŭ gotiko, sed dum la sekvaj jardekoj tiu laboro estis kontinua, ekzemple en 1521 la muroj estis pentritaj. Inter 1636-1674 la jezuitoj servis la mesojn. En 1773 la jezuitoj estis forigitaj, la preĝejo poste apartenis al la katedrala kapitulo. Inter 1886-1890 filo de Ferenc Storno restaŭris la preĝejon, krome konstruis novan turon, faris la altaron kaj pentris freskojn. En 1950 la preĝejo iĝis filio de Preĝejo Sankta Mikaelo (Sopron). Ekstere renovigaj laboroj okazis en 1987.

Konstruaĵo
----------

La navo kaj la oklatera absido kuŝas laŭ la trotuaro. La preĝejo iam estis ligata per koridoro al la jam ne ekzistanta johanita monaĥejo. Super la pordo estas videbla reliefo fare de Ferenc Storno. Interne estas entombigita episkopo György Draskovits en 1650. La altaro estas fermebla-malfermebla kaj prezentas vivon deb Johano Baptisto. La vitraloj jam estas restaŭritaj.

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2018-11-20 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]

La reliefo
La preĝejo en 1915

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Preĝejo Espero
**Preĝejo Espero** (germane: *Hoffnungskirche*) estas protestantisma kirko en Oberweißbach (Turingio), Germanujo. Pro sia imponeco ĝi kromnomiĝas *sudturingia katedralo*.

Historio
--------

interno kirka
Surloke ekzistas preĝejo tiel longe kiel la urbo ekzistis. Ĝi staris en la tombejo malantaŭ la pastrejo, kiu hodiaŭ enhavas muzeon omaĝe al Friedrich Fröbel kaj la komerco per oleaĵoj.

Dum la Tridekjara milito ĝi forbrulis kun la tuta urbo kaj estis rekonstruenda. Sed baldaŭ ĝi necesis riparoj kaj senteblis spacmalabundo ĉar 11 komunumoj apartenis al la paroĥo en tiu tempo.

La nova konstruaĵo daŭris dek du jarojn, interrompitaj de malbonaj rikoltoj, malsato kaj epidemioj. Krome, la pastro mortis kaj la konstrulaboro povis esti daŭrigita nur sub la direkto de la nova pastro *Johann Jacob Fröbel*, patro de la infanpedagogia pioniro Friedrich Fröbel. Fine en 1779 oni povis festi la inaŭguron.

Alia eksterordinara altirilo estas klinita preĝeja turo. Ĝi estis 1.58 metrojn ekster la linio kaj minacis fali sur la navon kaj la orgenon. Daŭris ĝis la 1968-a jaro ke la turkupolo estis levita kaj metita sur betonan ringon, kio permesis al ĝi sidi firme denove. Sed se oni rigardas atente, oni ankoraŭ povas vidi la kurbiĝon en la turo en la direkto de la navo.

Interno
-------

blazono de la Princlando Schwarzburg-Rudolstadt en la altarejo
La influo de la komerco per oleaĵoj, kiu estis la ĉeffonto de enspezo por la populacio en Oberweißbach, videblas tre klare en la interno de la eklezio.
Ekipite per tri galerioj kaj la plej granda siaspeca ambono en Eŭropo la kirko povas gastigi ĉirkaŭ du mil homojn.

Apartan monumenton starigis la orgenfaristo *Johann Daniel Schulze* el ne tro fora Milbitz. La orgeno kiun li konstruis por tiu ĉi preĝejo iĝus lia plej granda instrumento. Nun nur ĝia prospekto estas originala. Mirinda akustiko en la navo ebligas muzikajn prezentojn de ĉiuj ĝenroj esti prezentitaj kun aŭ sen orgenakompano. Novfaro de la orgeno estis en 1991 fare de la firmao *Rösel & Hercher Orgelbau* el Stadtilm.

La baptujo el 1649 kaj sonorilo el 1721 kiu ankoraŭ hodiaŭ sonoras venas de la malnova preĝejo kaj nombriĝas inter la plej malnovaj aĵoj enpreĝeje. Okaze de restaŭradlaboroj en 1999 predelopentraĵo pri la bapto de Jesuo remalkovritis. 

Por memorigi la fondinton de la infanĝardenoj, en 1939 estis farita plafonpentraĵo, kiu komparas la scenon el la evangelio laŭ Marko pri la infanobeno fare de Jesuo Kristo kun la engaĝiĝo de Fröbel por moderna infanprizorgo. Blazono ĉe la tria galerio altareje atestas la apartenecon de la komunumo al la princlando Schwarzburg-Rudolstadt.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Espero (Oberweißbach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo Arkivigite je 2022-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Detaloj pri la orgeno
* Kromaj priorgenaj klarigoj
**Ted HAWKINS** (n. la 28-an de oktobro 1938 en Biloxi (Misisipio), m. la 1-an de januaro 1995) estis usona gitaristo kaj kantisto de folka kaj blusa muziko. Li estis notinda pro sia raspa forta voĉo. En siaj junaj jaroj, li spertis malriĉecon kaj li dumtempe restis en malliberejoj dum liaj dekkelkaj jaroj pro la ŝtelo de vestaĵon kaj aliaj etaj krimoj.

Li lernis la gitaron kaj kantadon en tiuj malliberejoj. Poste li vagis tra la lando dum kelkaj jaroj, ĝis finfine en la 1960-aj jaroj li haltis kaj hejmeniĝis en Venice Beach, Kalifornio. Tie li loke famiĝis per siaj publikaj koncertoj je la Boardwalk (ligna trotuaro). Denove li estis enkarcerigita, kiam oni malkovris lian dependecon al heroino. Li finfine spertis kritikan sukceson, registris sian muzikon kaj koncertumis tra Usono kaj en Europo en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. Li tamen neniam estis tre populara, plejparte nur la kritikoj amis lin. Li mortis pro apopleksio, ĵus post kiam lia albumo "*The next Hundred Years*" ("La sekvonta 100 jaroj") por DGC Records (DGC kompanio) ekspertis publikan sukceson.

Albumoj
-------

* Watch Your Step (1982)
* Happy Hour (1985)
* On the Boardwalk at Venice Beach (1986)
* I Love You Too (1989)
* The Next Hundred Years (1994)
* Songs from Venice Beach (1995)
* Love You Most of All – More Songs from Venice Beach (1998)
* The Final Tour (live 1994) (1998)
* The Kershaw Sessions: Live at the BBC (1986–1989) (2000)
* The Unstoppable Ted Hawkins (live in London, 1988) (2001)
* Nowhere to Run (2001)

Eksteraj ligiloj
----------------

* YouTube enhavas multajn Ted Hawkins ligojn.
**Vittorio BOTTEGO** (Parma, Italio, 29-a de julio 1860 - Daga Roba, Etiopia, 17-a de marto 1897) estis oficiro de la Itala armeo kiu famiĝis pro siaj esploradoj tra la Korno de Afriko.

Dum tiuj jaroj, serio da esploradoj entreprenitaj de la koloniaj potencoj tra la tuta Afriko kreis la miton de la esploristo. Bottego, logata je junega aĝo de tiu kariero, petis la transiron al la fondota kolonio eritra je 1887 pro konduki scienca-geografiaj ekspedicioj.

La unuaj ekspedicioj rigardis Dahlakon (1891), dezerta lando ĉe la Ruĝa maro kie ekas la Granda Rifto, regiono ankoraŭ hodiaŭ malmulte konata, tiutempe preskaŭ nealirebla, kiu gastas reptiliojn inter la plej venenaj el la tuta mondo, kun klimo nekredeble varma kaj seka (meztemperaturo 55 °C). Reveninta al Asebo projektis kromajn ekspediciojn tra la Ĝuba regiono, rivero naskiĝanta en la nuna Etiopio kaj, trairinta Somalion, enfluas en Hinda Oceano. Dume Bottego komencis kolekti ekzemplerojn da animaloj, plantoj kaj aliaj sciencaj materialoj kaj sendi ilin al Parma por la devenonta *Eritrea Muzeo Bottego* (itale Museo Eritreo Bottego), hodiaŭ inkluzivita en la Parma Naturhistoria Muzeo. Je 1892 li atingis la *Ganale Doria*, (alta fluo de la rivero Ĝuba) kiun li reascendis ĝis la fonto (marto 1893)che risale fino alle sorgenti (marzo 1893). Bottego publikiĝis raporton pri tiuj esploradoj en la libro *La Esplorata Ĝuba* (itale Il Giuba Esplorato) en kiu li ne ŝparas kritikojn pri la itala okupado de tiuj malfekundajn regionojn, sed havigis notinda geografia kaj scienca materialo.

Post mallonga reveno al Italio, li reforiris por ekspedicio por fiksi planon de la kompleksa rivero Omo (renomiĝota dum la itala regado *Omo Bottego*) kun la patroneco de la Itala geografia societo. Li malsuprenis la riveron el la lago Pagade' al la lago Rodolfo (nun lago Turkana) solvante la misteron pri la enfluejo de la rivero. Li klopodis daŭrigi la esploradon en etiopia teritorio, tra la regiono de la oromoj sed li estas devigita je batali (pro sia impeta karaktero) al Daga Roba, kie mortas je la 17-a de marto 1897.

* Kategorio Vittorio Bottego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 204543
* GND: 119547112
* LCCN: no93004824
* VIAF: 27368150
* ISNI: 0000 0000 6131 5103
* SUDOC: 085967319
* BNF: 153661381
* ICCU: SBLV240182
 |
tegmenta defluilo kun gorĝotubo, tubarkoj kaj faltubo
La **tegmenta defluilo** estas kanelo kiu kolektas, la de la tegmento defluanta pluvakvo ĉe tegmenta rando kaj defluigas ĝin tra ĝorĝotubo kaj faltubo aŭ pluvdeflua ĉeno. Ĝi estas parto de la tegmenta defluado kaj servas al evito de damaĝoj ĉe la domo. Per la deflueja sistemo oni ankaŭ povas kolekti pluvakvon por akvumi la ĝardenon aŭ uzi ĝin en la domo.

Historio
--------

ligna defluilo en Nigra Arbaro.
La plej fruaj tegmentaj defluiloj verŝajne estis el ligno. En la antikvo kaj mezepoko oni ĉizis ilin el ŝtono aŭ konstruis ilin per form-brikoj. Tiam la defluigado okazas trans akvosputiloj.

Materialoj
----------

Tegmentaj defluiloj estas konstruitaj el titan-zinko, galvanizita ŝtallado, kupro, valorŝtalo, aluminio, PVK aŭ el ligno. La prezoj kaj la daŭrigado de la materialo estas tre malsimilaj.

Grandeco
--------

korbo por filtri foliojn super la faltubo.
La grandeco de la tegmenta defluilo dependas de la grandeco de la tegmento kaj la forteco de la lokaj pluvoj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Handbuch der Architektur*, Teil II, Bd. 1 Baukunst der Griechen (Josef Durm), S. 96 u. 106, Bd. II Baukunst der Römer (Josef Durm), p. 203 ff.

* Tegmenta defluilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tegmenta defluilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**San Rafael** estas urbego kaj diocezo en okcidenta Argentino en Provinco Mendoza, kie estas la ĉefurbo de samnoma departemento.

Urbomezo de San Rafael nokte

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 34° 36′ S 68° 20′ U﻿ / ﻿34.600 °S, 68.333 °U﻿ / -34.600; -68.333 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 118 950 en 2012
* Supermara alteco: 750 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: M 5600
* Telefonkodo: +54 2627

Vido en San Rafael

Geografio
---------

San Rafael situas en valo de rivero en Andoj. Mendoza (urbo) troviĝas 196, San Juan (Argentina urbo) 341, Neuquén 484, Kordobo (Argentino) 526, Rosario 732, Paraná (Argentino) 793, Bonaero 884, La Plata 949, Mar del Plata 1037, Saltaurbo 1127, Corrientes (urbo) 1203, Posadas (Argentino) 1431 km.

Historio
--------

Strato en San Rafael
Hispanoj el Ĉilio unue mezuris la areon en 1551. Fortikaĵo estis konstruita en 1805, tio estas fondo de San Rafael. Ĝi estis longe malgrava loko kun iom da agrikulturo. Depost 1871 oni komencis konstrui lernejojn, hospitalon, katedralon kaj irigacian kanalon. La konstruaĵoj logis ĉefe italajn kaj francajn enmigrintojn. 
En 1903 jam la fervojoj atingis San Rafael-on, kiu urbiĝis en 1922. En 1953 proksime akvoenergia centralo ekfunkciis.

Sismoj okazis en 1861, 1929, 1985.

Klimato
-------

Vojego en San Rafael
San Rafael situas en duonarida klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 8-23 °C, sed en januaro kaj decembro tio estas inter 31 °C, en julio la temperaturo foje falas sub frostopunkto (averaĝe 1 °C. Jare pluvas po 378 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, foje neĝas.

Trafiko
-------

El San Rafael la ĉefa vojo kuras al San Luis (Argentino), alia grava vojo kuras al Ĉilio.

Vidindaĵoj
----------

Katedralo en San Rafael
* katedralo
* teatroj
* muzeoj

Ĝemelurboj
----------

* Hispanio Almería, Hispanio (2006)

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* oficiala hompaĝo[*rompita ligilo*]
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-05-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Kirko Maria Helpo de Kristanoj** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en la distrikto Angyalföld.

Historio
--------

En tiu parto de la distrikto en 1939 nova kapela ĉambro ekfunkciis. En la sekva jaro katolika komunumo formiĝis. En 1941 oni komencis konstrui kirkon, kulturdomon kaj pastran loĝejon, sed pro la 2-a mondmilito nur kapelo formiĝis en 1943. En la sama jaro alvenis la orgeno. La turo estis konstruita en 1946. En 1969 la preĝejo renoviĝis, en 1979 ekstera renoviĝo okazis.

Konstruaĵo
----------

La moderna preĝejo situas en korto. La fasado estas simpla geometrio kun triopa pordo en la suba nivelo, pli supre estas 5 aperturoj. Dekstre situas ŝtuparejo al la ĉefenirejo, kiu situas malantaŭ la 5 aperturoj. Malantaŭ la ŝtuparejo altiĝas la turo.

Kermeso okazas en la 24-an de majo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare
* [*rompita ligilo*] hungare
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kirko Koro de Jesuo** (aŭ Kirko Pius) estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Pécs.

Historio
--------

Grafo ĉefepiskopo Gyula Zichy En Pécs konstruis tiu ĉi kirkon inter 1927 kaj 1930. La orgeno jam estis preta en 1927.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas preskaŭ sola en korto. En mezo de la fasado malsupre estas la triopa enirejo post larĝa ŝtuparo tra triopa arko. Pli supre estas videbla granda fenestrorozo. En ambaŭ flankoj de la fasado altaj kvadrataj turoj altiĝas, kies pintoj estas piramidoj. Post la fasado la ĉefnavo kun du pli malgrandaj flankonavoj etendiĝas. La absido estas duonronda. En la okcidenta flanko situas la sakristio, en la alia flanko interliga konstruaĵo aliĝas al la lerneja naĝejo. En la flanknavoj troviĝas po 3 kapeletoj (Emeriko de Hungario, Pio la 10-a, Sankta Jozefo, Sankta Maria, Ignaco Lojola, Luigi Gonzaga), ĉe la turoj po unu kapeletoj. Post la enirejo estas videblaj bildo pri Pio la 10-a kaj marmora skulptaĵo pri Gyula Zichy. Ĉe la turo estas kapeleto Lourdes. La ĉefaltara marmora skulptaĵo prezentas Koron de Jesuo.

Kermeso okazas je festo de Sankta Koro.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun 2 fotoj[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Maria de la Neĝo** estas katolika historia monumento en vilaĝo Somogybükkösd (Hungario).

Historio
--------

La romanika kirko supozeble estis konstruita en la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj ĝi gotikiĝis. Dum dominado de turkoj ĝi ruiniĝis, la renovigaj laboroj laŭ baroko komenciĝis en 1718, tiam estis farita la ĉefaltaro. En 1738 2 pliaj altaroj estis faritaj (Sankta Roĥo, Sankta Sebastiano). La orgeno estis konstruita en 1936. La preĝejo estis prirabita en 1995, ĉefe oni forportis la skulptaĵojn.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola, sed apude krucifikso estas videbla. La fasado estas simetria kaj senornama, meze la enirejo funcias, la plej supre la tre malata kvadrata turo. Ankaŭ la navo havas enirejon. La absido estas duonronda, supozebla granda sakristio? aliĝas al la absido. Interne la baroka predikejo estis farita en la 18-a jarcento. 

Kermeso okazas en la 25-an de marto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Andrejci,** hungare **Andorhegy** estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Andrejci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Alto super marnivelo: 290 m
* Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 13′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.217 °O﻿ / 46.717; 16.217 (mapo)Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 13′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.217 °O﻿ / 46.717; 16.217 (mapo)
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 9221 Martjanci
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Andrejci situas sur deklivoj, laŭ traira flanka vojo.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1344, poste ĝi aperis en formoj "Endryech", "Endrich", "Endricz, Endrecz, Endrich". Dum la hungara regado oni nombris en Andorhegy 50 domojn kaj 302 homojn. Laŭ klasifiko de András Vályi la bienoj apartenas al la tria klaso. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Inter 1941-1945 Andorhegy denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio. En 1955 kaj en 1983 vilaĝa festego okazis.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.vasidigikonyvtar.hu
* Geografia loko:
**Gizella Dömötör,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dömötör Gizella** estis hungara pentristo. Ŝia kompleta geedziĝa nomo estis *Mund Hugóné Dömötör Gizella*.

Gizella Dömötör  naskiĝis la 14-an de februaro 1894 en Budapeŝto, ŝi mortis la 25-an de septembro 1984 en Bonaero.

Biografio
---------

Gizella Dömötör frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis en Reĝa Modela Belarta Altlernejo inter 1913-1915. Ŝia plej grava instruisto estis Lajos Deák-Ébner. En someroj de 1914, 1915 kaj 1918 ŝi lernis en Artistkolonio (Nagybánya), kie ŝi konatiĝis kun sia pli posta edzo Hugó Mund. Inter 1920 kaj 1924 ili vivis en Oradea (jam parto de Rumanio, sed somere ili pentradis en la artistkolonio, poste ili loĝis en Baia Mare. Pro la ekonomia krizo ili translokiĝis en Argentinon. En 1961 ŝi vidviniĝis, poste ŝi ne nur pentradis, sed ankaŭ ŝi laboris en biblioteko. Ŝi lastfoje pentris en 1974.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Oradea (1921, 1922, 1927, 1928)
* Cluj (1925)
* Bonaero (1931, 1935, 1937, 1958, 1969)
* Budapeŝto (1996)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1915, 1919, 1928, 1996)
* Baia Mare (1929)
* Miskolc (1992)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Cigány modell (1915)
* Nagybányai tájkép (1915)
* Anyák (1950)
* Tilos (1954)
* Vadászat (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gizella Dömötör en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 607979
* GND: 122052242
* LCCN: n97064357
* VIAF: 37790003
* ISNI: 0000 0000 3565 5219
 |
**Vilibald SCHEIBER** (naskiĝis la 19-an de decembro 1904 en České Budějovice - mortis la 2-an de aŭgusto 1974 en Brno) estis ĉeĥa komponisto kaj muzika pedagogo. Honora membro de ĈEA.

Lia patro post transiro al Brno estis ĥorestro en la kvartalo Královo Pole kaj violonisto de Nacia Teatro en Brno.

Vilibald Scheiber volis fariĝi profesia muzikisto. Li studis harpo-ludadon, komponadon kaj muzikan direktadon. Dum certa tempo li estis ĉefo de la operejo de Silezia Nacia Teatro en Opava. Kiam li revenis al Brno kiel privata pedagogo, li instruis ankaŭ en konservatorio kaj kiel repetitoro ĉe Janáček-Akademio de Muzaj Artoj. En la jaroj 1926-1942 li estis membro de Landa Teatro en Brno. Li komponis dudekon da opusaj verkoj (kantojn, ĥorojn, pian- kaj violonkomponaĵojn, arĉkvarteton, du simfoniajn poemojn, scenejan muzikon). Gravaj estas liaj pianverkoj por komencantoj.

Por ni gravas lia membreco en Esperantista Klubo de Brno ekde 1945 kun la funkcio de ĉefo de artismaj muzikprogramoj. Okaze de gravaj datrevenoj de la Esperanto-movado kaj aliaj li organizis publikajn artprogramojn, pli ol 60, kiuj altigis la prestiĝon de la esperantistoj ankaŭ en la ekstermovada medio. Li muzikigis poemojn de Jaroslav Křička, Viktor Fischl kaj Julio Baghy. Multe li kunlaboris kun poeta tradukisto Jiří Kořínek - tiu esperantigis famajn ariojn de gloraj komponistoj kaj Vilibald Scheiber muzike adaptis la verkojn por modestaj kondiĉoj de kluba koncertado.

En la kluba arkivo de KE Brno restis muziknotaj adaptoj skribitaj per propra mano de V. Scheiber el la famaj verkoj de Beethoven, Bendl, Bizet, Brahms, Blodek, Borodin, Balakirev, Ĉajkovskij, Dargomyžskij, Donizetti, Dvořák, Fibich, Foerster, Friml, Glinka, Godard, Gounod, Greĉaninov, Grieg, Händel, Haydn, Held, Hurník, Chopin, Chvála, Janáček, Klika, Křička, Lehár, Leoncavallo, Loewe, Mascagny, Mendelsson-Bartholdy, Mozart, Musorgskij, Novák, Picka, Ponchielli, Puccini, Raĥmaninov, Rimskij-Korsakov, Rossini, Rubinŝtejn, Saint-Saens, Schubert, Suk, Schumann, Smetana, Strauss, Thomas, Verdi, Wagner, Weber, Wolf kaj kelkaj propraj komponaĵoj de V. Scheiber.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Éva DITRÓI CSIBY** [ditrOi ĉibi] hungara ĵurnalistino, verkistino. Ŝi naskiĝis en Pomáz la 25-an de marto 1945.

Kariero
-------

Éva Ditrói Csiby naskiĝis dum sia familio estis rifuĝinto en Hungarujon el sia naskiĝvilaĝo Ditrău. Ŝi infanaĝis en Ditrău. Ŝi akiris diplomon de instruisto en Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș, juristdiplomon en Bukareŝto kaj ŝi estis advokato en Târgu Mureș, publikoficisto en Budapeŝto, ĵurnalisto en Toronto. Nuntempe ŝi vivas en Budapeŝto.

Libroj
------

* *Üzenet apámtól*, fikcia memoraĵo de aŭtorino al sia patro mortita en la dua mondmilito, privateldonaĵo, 2004. Libro premiita per ormedalo de Árpád Akadémia de Cleveland en 2006.
* *A rövidtávfutó maratonja*, romano, Novum Verlag, 2009.

Fonto
-----

* Biografiaj indikoj Arkivigite je 2013-12-13 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461878
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Tilototritono** |
| --- |
|  |
| Tylotriton shanjiing*Tylotriton shanjiing* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Amfibioj *Amphibia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Salamandro *Caudata* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Salamandridae |
| Subfamilio: | Pleurodelinae |
|
|
|
|
| Genro: | ***Tylototriton*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Tilototritono  |

 |
| v • d • r |

Emperornewt2.jpgEmperornewt2
La **tilototritono** (*Tylototriton* spp.) estas el la ordo de urodeloj kaj familio de salamandredoj. Sube estas ĝiaj ses specioj: La daljang-a tilototritono (*T. Taliangensis*) troviĝas en Siĉŭan, Ĉinio. Ĝi havas brunnigran koloron sur la dorso, mandarinan koloron ĉe la malantaŭo de la kapo kaj verukojn sur la korpoflankoj. La ĝenhaj-a tilototritono (*T. Chinhaiensis*), kun brunnigra dorso kaj 12 verukoj malgrandaj sur la korpoflankoj, loĝas en Ĝenhaj de Ĝeĝjang-provinco, Ĉinio. la andersona tilototritono (*T. Andersoni*) vivas en Hajnan-insulo. Ĝi estas kun brunnigra dorso, larĝa kaj malalta kilo ĉe la kapoflankoj, 12-16 verukoj sur la korpoflankoj kaj ruĝeta koloro sur verukoj kaj sulketoj de la supraj vostonaĝiloj kaj sen planda elstaraĵo. La nevusa titotritono (*T. Asperrimus*), kun brunnigra dorso, 12-16 verukoj sur la korpoflankoj, fortika kilo sur la kapoflankoj kaj planda elstaraĵo, troveblas en Gansu, Siĉŭan, Gujĝoŭ, Gŭangdong kaj Gŭangŝji. La veruka tilototritono (*T. Verrucosus*) de Junnan havas klarajn oranĝkolorajn makulojn sur la dorso, 14-16 tuberajn verukojn kaj oranĝkolorajn dorson, kapflankojn kaj membrojn. La gujĝoŭ-a tilototritono (*T. Kweichowensis*) vivas en okcidenta Gujĝoŭ. Densaj verukoj vidiĝas sur ĝiaj korpoflankoj. La malantaŭa flanko de la kapo, ungoj kaj piedfingroj estas oranĝkoloraj. 

Plimulto de la nomitaj bestoj estas en cilindra formo, kun fortikaj membroj, el kiuj la antaŭaj membroj havas po kvar fingrojn kaj la malantaŭaj kvin fingrojn. Ili moviĝas helpe de svingo de la korpo kaj vosto. Dum naĝado ili alkroĉas la apendicojn al sia korpo. Surtere ili antaŭen moviĝas puŝate de la malantaŭaj membroj. Ilia haŭto estas maldelikata. Ili vivas en malseka loko mobrata de densaj arboj sur la monto. Tage ili sin kaŝas en rokfendoj aŭ sub falintaj folioj kaj iras serĉi nutraĵon nokte. Ili estas karnovoraj. Ili faras internan fekundiĝon. La bestoj enprenas la sperman veziketon en la kloakon. Ili demetas ovon en printempo. La idoj kun eksteraj brankoj kutime vivas en akvo. Ili kreskigas unue la antaŭajn membrojn kaj poste la malantaŭajn sen evidenta metamorfozo.
**Christoph Friedrich von STÄLIN** (naskiĝinta la 4-an de aŭgusto 1805 en Calw, mortinta la 12-an de aŭgusto 1873 en Stuttgart) estis germana historiisto.

Vivo
----

Post studo de teologio kaj filologio li iĝis en 1826 bibliotekisto en Stuttgart kaj promociiĝis je supera bibliotekisteco (en 1846) kaj je bibliotekestreco (en 1869). Krome li ankaŭ administris la reĝajn kolektojn pri moneroj, medaloj, artaĵoj kaj antikvaĵoj.

Krom etaj eseoj pri virtembergaj temoj li elfaris sian ĉefverkon *Wirtembergische Geschichte* (Stuttgart 1841–73, kvar volumoj) kiu teme finiĝis en la 1593-a jaro. Tie li ankaŭ pridubis la historiografian valoron de la poeto Johann Pedius Tethinger. Ekde 1858 li estis membro de la Historia komisiono en Munkeno kaj redaktadis kune kun Waitz kaj Häusser la gazeton "Forschungen zur deutschen Geschichte".

Lia filo Paul Friedrich von Stälin (1840-1909) estis historiisto kaj arkivisto.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 18, Leipzig 1909, p. 839 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Christoph Friedrich von Stälin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 781804
* GND: 117202797
* VIAF: 67236876
* ISNI: 0000 0001 2137 6996
* SUDOC: 148074537
* BNF: 10678189f
* BIBSYS: 90323596
 |
**Christoph Anton von Migazzi** estis pastro, kardinalo, ĉefepiskopo, episkopo, diplomato, prioro, kanoniko.

Migazzi  naskiĝis la 14-an de oktobro 1714 en Trient. Li mortis la 14-an de aprilo 1803 en Vieno.

Biografio
---------

Migazzi frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Innsbruck, poste li lernis teologion en Romo. Post la pastriĝo en 1732 li estis kanoniko, poste prioro. Baldaŭe li ricevis diplamatiajn taskojn, kiujn li plenumis tiel bone, ke li iĝis titulara ĉefepiskopo. Inter 1756-1785 li estis episkopo en Vác, dume en 1757 li estis ankaŭ ĉefepiskopo de Vieno, en 1761 kardinalo. Li strebis multe por urbo Vác, kie ekzemple la Katedralo Ĉieliro de Maria (Vác) gardas tiun periodon. La urbo tiel impone evoluis, ke eĉ Maria Tereza de Aŭstrio vizitis ĝin. Li estis entombigita en Katedralo Sankta Stefano (Vieno).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Christoph Anton von Migazzi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 479934
* GND: 118582313
* VIAF: 14794014
* ISNI: 0000 0000 6135 2174
* SUDOC: 227247647
* BNF: 12075545f
* NKC: mzk2007395196
 |