Vidu ankaŭ: 8-Oktadekanono, 9-Oktadekanono, 2-Nonadekanono, 6-Nonadekanono, kaj 8-Nonadekanono

|  |
| --- |
| 3-Okso-nonadekano |
| Kemia formulo |  **C19H38O** |
| 3-Nonadekanono |
| **Bastona kemia strukturo de la 3-Okso-nonadekano** |
| 3-Nonadekanono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 3-Okso-nonadekano** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Etila heksadekila ketono
* 3-Okso-nonadekano
 |
| CAS-numero-kodo | 27372-42-5 |
| ChemSpider kodo | 262074 |
| PubChem-kodo | 296879 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka aŭ flava, brulema solidaĵo |
| Molmaso | 282,51012 g mol−1 |
| Denseco | 0,832 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 46,4°C  |
| Bolpunkto | 339,7°C  |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,4513 |
| Ekflama temperaturo | 69,6°C  |
| Solvebleco | Akvo:4,793 x 10−6 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 5000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 06 – Venena substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H290, H302, H314, H315 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P234, P260, P261, P264, P264+265, P271, P280, P284, P301+330+331, P302+361+354, P304+340, P305+354+338, P316, P317, P320, P321, P363, P390, P403+233, P405, P406, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**3-Nonadekanono** aŭ **etila heksadekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **kloroheksadekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, 4,793 x 10{-5} g/l en akvo. 3-Nonadekanono posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 3-Nonadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 3-Nonadekanono estas longĉena ketono, kiu estas ofte uzata en scienca esplorado. Ĝi estas organika komponaĵo kun la kemia formulo C19H38O. Ĉi tiu ketono havas unikan strukturon, kiu igas ĝin grava molekulo por diversaj aplikoj en la kampo de scienco.

La sintezo de 3-Nonadekanono povas esti atingita per diversaj metodoj. Unu el la plej oftaj metodoj estas la oksigenigo de 3-Nonadekanolo uzante kalian permanganaton. Ĉi tiu metodo implicas la uzon de forta oksidanta agento por konverti la alkoholan grupon de 3-Nonadekanolo en ketongrupon, rezultante la formadon de 3-Nonadekanono.

3-Nonadekanono havas diversajn sciencajn esplor-aplikojn. Ĝi estas ofte uzata en la kampo de insekta kondutesplorado, ĉar ĝi estas komponaĵo de la alarmferomono de la mielabeloj. Ĉi tiu ketono ankaŭ estas uzata en la studo de plantokresko kaj evoluo, ĉar ĝi estas natura vegetaĵa kreskreguligilo. Krom tio, 3-Nonadekanono estas uzata en la studo de lipida metabolo kaj la disvolviĝo de novaj drogoj por kuracado de lipid-rilataj malsanoj.

Rilate al la agomekanismo, tamen, oni kredas, ke ĝi funkcias kiel signaliga molekulo, kiu reguligas diversajn fiziologiajn procezojn en organismoj. En mielabeloj, 3-Nonadekanono funkcias kiel alarma feromono kiu atentigas aliajn abelojn pri la ĉeesto de danĝero. En plantoj, ĉi tiu ketono funkcias kiel kreska reguligilo kiu antaŭenigas la kreskon kaj disvolviĝon de la planto.

La biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj de 3-Nonadekanono estas diversaj. Ĉe mielabeloj, eksponiĝo al ĉi tiu ketono povas kaŭzi alarmrespondon, rezultigante la liberigon de alarmferomonoj kaj la rekrutado de aliaj abeloj por defendi la abelujon. En plantoj, 3-Nonadekanono povas antaŭenigi la kreskon kaj disvolviĝon de la planto stimulante la produktadon de citokininoj. Aldone, ĉi tiu ketono pruviĝis havi lipid-malaltigajn efikojn, igante ĝin ebla kandidato por la traktado de lipid-rilataj malsanoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **propanoila klorido** kaj **heksadekano**:

|  |
| --- |
| propanoila klorido +heksadekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-nonadekanono +klorida acido |
|

### Sintezo 2

* Preparado de la **3-nonadekanono' *per oksidado de la '***:

|  |
| --- |
| 3-nonadekanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{CuO}}\,}}} 3-nonadekanono |
|

### Sintezo 3

* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **propanalo** kaj **kloroheksadekano**:

|  |
| --- |
| propanalo +heksadekila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-nonadekanono +klorida acido |
|

### Sintezo 4

* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **kloroetano** kaj **heptadekanalo**:

|  |
| --- |
| kloroetano +heptadekanalo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-nonadekanono +klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketonoj

Referencoj
----------

1. ↑  GuideChem
2. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
3. ↑  Chemnet
4. ↑  The Good Scents Company
5. ↑  Chemical Book
6. ↑  Chemsrc
7. ↑  The Good Scents Company
8. ↑  BenchChem