recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kétbodony** [kEtbodonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.

Kirko en Kétbodony
Historia domo en Kétbodony

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Koordinatoj: 47° 56′ 20″ N 19° 17′ 23″ O﻿ / ﻿47.93889 °N, 19.28972 °O﻿ / 47.93889; 19.28972 (mapo)Koordinatoj: 47° 56′ 20″ N 19° 17′ 23″ O﻿ / ﻿47.93889 °N, 19.28972 °O﻿ / 47.93889; 19.28972 (mapo)
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 2655
* Telefonprefikso: 35

Situo
-----

Kétbodony situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Rétság troviĝas 14, Balassagyarmat 17, Vác 25, Szécsény 29, Budapeŝto 70 km-ojn.

Historio
--------

En la 9-a jarcento tiu loko estis doganoprena komunumo de la bulgaroj. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1710 inter Romhány kaj Kétbodony estis la lasta batalo de Francisko Rákóczi la 2-a. Ĝis 1902 ekzistis 2 vilaĝoj Alsóbodony kaj Felsőbodony, poste ili unuiĝis. Inter 1982-1993 la municipo estis en Romhány. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, etbanko.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝejo de 1792, en 1818 trakonstruiĝis
* kruco de 1999
* skulptaĵo pri la batalo
* grenejo de 1893 trakonstruita el neuzita preĝejo
* fiŝkaptista lago
* akvorezervujo
* eta bestoĝardeno
* tutlanda blua turista pado
* muzeeto pri la vilaĝo
* iama farejo de radoj

Famuloj
-------

En la iama Felsőbodony mortis hungaria slovaka bienulo, juristo Sándor Andreánszky.

* Kategorio Kétbodony en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Kanalo Blanka maro - Balta maro malfermita je la 2-a de aŭgusto 1933 estis la unua granda industria projekto konstruita en la Sovetunio uzante nur punlaboristoj.
**Laborpunejo** estas speco de koncentrejo destinita al praktikado de deviga laboro aŭ eĉ amasa sklaveco.

Sovetunio
---------

La sovetiaj prizonaj laborpunejoj, kiuj ekzistis dum la stalinisma epoko, estas inter la plej konataj laborpunejoj en la historio. Estis kelkaj milionoj da malliberuloj tie. Situante ĉefe en Siberio, ili estis konataj pro siaj ekstremaj klimataj kondiĉoj.  

La 11-an de julio 1929 per decido de la Konsilio de Popolaj Komisaroj *"Pri la uzo de la laboro de krimaj malliberuloj"* estis kreitaj du paralelaj strukturoj de malliberigaj lokoj: unu sub la direkto de la centra GPU (ГПУ) de la Sovetunio, la alia sub la gvidado de la NKVD [НКВД), la politika polico. La bazo de la unua strukturo konsistis el prizonaj laborejoj por kondamnoj kaj liberecaj senigoj de pli ol tri jaroj, kaj la dua organizis laborejojn por liberecaj senigoj ĝis tri jaroj. Por certigi la prizorgadon de ĉi tiuj laborejoj estis organizitaj agrikulturaj kaj industriaj kolonioj nomataj malliberejaj kolonioj (*Ispravitelna-troudovaïa kolonia*; akronimo: ITK, en la rusa: ИТК).

Nazia Germanio
--------------

Dum 2-a Mondmilito la nazioj funkciigis plurajn kategoriojn da *Arbeitslager* (Laborejoj) por malsamaj kategorioj da malliberigitoj. La plej granda nombro da ili enhavis judajn civilulojn perforte forrabitajn en la okupataj landoj por provizi laboron en la germana militindustrio, ripari bombitajn fervojojn kaj pontojn aŭ labori en bienoj. Ili ankaŭ funkciigis koncentrejojn, kelkaj el kiuj disponigis senpagan devigan laboron por industriaj kaj aliaj laboroj dum aliaj ekzistis sole por la ekstermado de siaj malliberigitoj. Rimarkinda ekzemplo estas la kompleksa laborejo Mittelbau-Dora, kiu servis la produktadon de la raketo V-2. La naziaj laborejoj ludis ŝlosilan rolon en la ekstermado de milionoj da homoj. Antaŭ 1944, 19,9% de ĉiuj laboristoj estis eksterlandanoj, ĉu civilaj, ĉu militkaptitoj.

Francio
-------

Japanio
-------

Vidu ankaŭ
----------

* Diktaturo
* Sklaveco

* Kategorio Laborpunejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718073
* GND: 4002716-8
* NKC: ph115874
 |
Latinamerika Lernejo de Medicino.
La **Latinamerika Lernejo de Medicino**, en hispana *Escuela Latinoamericana de Medicina* (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la *Programa Integral de Salud* (PIS, sanprogramo) de Kubo.

Tiu scienc-pedagogia projekto nuntempe gastigas studentojn el 122 landoj, nome latinamerikaj, karibiaj, Usono, Afriko, Azio kaj Oceanio. La studentoj devenas el etnaj, edukaj kaj kulturaj diversecoj, sed oni klopodas studojn en frateca kaj amikeca etoso.​

La intenco de la ELAM estas la formado de studentoj de medicino devenaj el disvolviĝantaj landoj kaj el sociaj malriĉaj tavoloj por ke ili poste povu kontribui en la plej bezonantaj komunumoj.

Notoj
-----

1. ↑  «La ELAM en la Historia de la Medicina». Arkivigite je 2020-06-08 per la retarkivo Wayback Machine instituciones.sld.cu. Konsultita la 31an de majo 2020.
2. ↑  «En Venezuela se graduaron 225 médicos provenientes de 18 países». Xinhua. 31a de januaro 2018. Konsultita la 24an de Februaro 2021.
3. ↑   Pino, Tania del (18a de novembro 2019). «Escuela Latinoamericana de Medicina: 20 años formando médicos para el mundo». Pan American Health Organization / World Health Organization. Konsultita la 24an de Februaro 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717298
* LCCN: n2010184230
* VIAF: 160197352
* ISNI: 0000 0001 0756 2653
 |
**Kétpó** estas malgranda vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Mezőtúr.

Kastelo de Kétpó

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 04′ 26″ N 20° 28′ 52″ O﻿ / ﻿47.07389 °N, 20.48111 °O﻿ / 47.07389; 20.48111 (mapo)Koordinatoj: 47° 04′ 26″ N 20° 28′ 52″ O﻿ / ﻿47.07389 °N, 20.48111 °O﻿ / 47.07389; 20.48111 (mapo)
* Poŝtkodo: 5411
* Telefonkodo: 56
* Areo: 67  km²
* Loĝantaro: 820

Situo
-----

Kétpó situas sur ebenaĵo inter 2 urboj Mezőtúr kaj Törökszentmiklós, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Békéscsaba ekde 1859. Mezőtúr troviĝas 15, Törökszentmiklós 16, Szolnok 37, Debrecen 112, Budapeŝto 135 km  Arkivigite je 2017-02-21 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La arkeologoj trovis ĉi tie objektojn de la alvenantaj hungaroj. El ili aparte menciinda estas taso, kies oficiala nomo estas "Kétpó-a taso". La vilaĝo longe apartenis al Mezőtúr, ofte sub nomo "Pusztapó". Nun la vilaĝo estas tipa agrara komunumo.

Vidindaĵoj
----------

* Kastelo de Kétpó aŭ de Almásy [almAŝi], nun hotelo

Famuloj
-------

En Pusztapó mortis verkisto Károly Pétery.

* Kategorio Kétpó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Le Journal de Mickey*** (*La ĵurnalo de Mickey*) estas franclingva ĉiusemajna komiksa gazeto establita en 1934 kaj regule publikigita de Disney Hachette Presse. Ĝi estas centrita en la aventuroj de Mickey Mouse kaj aliaj figuroj de Disney sed ĝi enhavas ankaŭ aliajn bildostriojn. Ĝi estis konsiderita laŭ "la nasko de la moderna bildoliteraturo". Ĝi estas nune la plej populara franca ĉiusemajna gazeto por infanoj inter 8a kaj 13a jaroj.

Precipaj serioj
---------------

* *Mickey Mouse*
* *Donald Duck*

### Dum la 1930-aj jaroj

* *Brick Bradford*
* *Jungle Jim*
* *Little Annie Rooney*
* *Pete the Tramp*

### Post-milite

* *Kaput and Zösky*
* *Titeuf*
* *L'Élève Ducobu*
* *Parker and Badger*
* *Les Profs*

Notoj
-----

1. ↑   Marshall, Bill; Johnston, Christina (2005). France and the Americas: Culture, Politics, and History: a Multidisciplinary Encycopledia. Ashgate publishing. p. 285. ISBN 978-1-60473-004-3.  Alirita la 28an de Januaro 2018.

* Kategorio Le Journal de Mickey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Laborgrupo pri TTT-a Hiperteksta Aplikaĵa Tekniko** (angle *Web Hypertext Application Technology Working Group*; mallonge *WHATWG*) estas laborgrupo, kies celo konsistas en tio, evoluigi per etendigo de jam ekzistantaj teknikoj novajn teknikojn, kiuj plifaciligu al aŭtoroj, krei interretajn aplikaĵojn. Alie ol je la ofertantoj sendependa World Wide Web Consortium (W3C), kiu estas gvidata de Tim Berners-Lee, WHATWG estas praktikata de pluraj entreprenoj, interalie Mozilla Foundation, Opera Software ASA kaj Apple Inc.

La fondiĝo de WHATWG okazis kiel reago al la malrapida evoluigo de TTT-normoj fare de W3C. La WHATWG-dissendolisto estis anoncitaj la 4-an de Junio 2004. Opera/Mozilla vane provis du tagojn antaŭ tio ĉe W3C-laborsesio, decidigi komunan deklaracion pri principoj, sed estis venkitaj per plimulto de la membroj de la W3C. La partopreno al la dissendolisto eblas al ĉiu, kaj partoprenas ankaŭ membroj de W3C je tio. WHATWG tamen ne malvalidigas la W3C, ĉar la proponataj normoj, kiuj estas kreataj de WHATWG, ĉe W3C estas prezentataj por konsento aŭ plibonigo. Estonte WHATWG planas, ankoraŭ pli intense kunlabori kun W3C.

Specifoj
--------

Nuntempe estas disponeblaj tri malnetoj por specifoj:

* **HTML** (origine **HTML5**, antaŭe *Web Applications 1.0*), kiu difinas etendeblajn fenestraĵojn (angle *widgets*), ekzemple menuoj kaj simbolarojn. Ĉi tiu malneto estis transprenita de W3C kiel bazo por nova versio de HTML kaj estas aktive evoluigata. La 19-an de Januaro 2011 la cifero "5" estis forigata el la nomo, por montri, ke la pluevoluigo de HTML estas daŭre kontinuigata.
* **Web Forms** 2.0, kie celas al la ĝeneralaj bezonoj de retpaĝaj aŭtoroj. Estis ankaŭ publikigita versio de Web Forms 2 ĉe W3C. Web Forms 2 estis intertempe integrita en HTML5.
* **Web Controls** 1.0, kiu aldonas al ĝavaskripto kaj CSS pliajn funkciecojn, per kio estu subtenata la kreado de mem faritaj fenestraĵoj. Ĉi tiu specifikaĵo dependas de la dezajno de XBL2.

Kontraŭe al XForms de la W3C ĉi tiuj specifikaĉoj cela al tio, primare labori je HTML. Pro la orientiĝo de Browserimplementationen de HTML baziĝas HTML5 ne sur SGML, sed sur propraj parseraj reguloj; la grandparte ekvivalenta XHTML5 kontraŭe sekvas XML-sintakson.

Notoj
-----

1. ↑  WHAT open mailing list announcement
2. ↑   W3C Workshop on Web Applications and Compound Documents (Day 2) Jun 2, 2004. Arkivita el la originalo je 2016-09-03. Alirita 2012-06-04.
3. ↑  Position Paper for the W3C Workshop on Web Applications and Compound Documents

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.whatwg.org
Baza formo de la latina kruco
**Latina kruco** estas la plej ofte prezentata formo de la kristana kruco. Oftaj samsencaĵo estas **pasionokruco** aŭ ***crux immissa*** (lat: „kunmetita kruco").

La vertikala trabo estas pli longa ol la transversa, kiu krucigas la vertikalan supre de ties mezo. La kruco simbolas la unuiĝo de ĉielo kaj tero: la vertikala trabo simbolas la diecan, dum kiam la trnasversa trabo reprezentas ligitecon kun la tero.

La adorado de la kruco estas dokumentebla ekde la 4-a jarcento, prezentado de la kruco sen la krucumito troviĝas unuafoje sur ĉerkegoj de la 4-a kaj 5-a jarcentoj .

La latina kruco venkis ĉefe en la okcidenta kristanismo, kiu sentis ĝin kiel la veran formon de la krucumilo de Jesuo (pro tio "pasionokruco"). Ĝi estas do la nura formo de la krucifikso laŭ okcidenta tradicio, kun kelkaj esceptoj en la malfrua gotiko, en kiu Kristo estas prezentata ĉe Y-forma vivarbo.

Fontoj
------

1. ↑  G. H. Mohr: Lexikon der Symbole, Munkeno (Diederichs) 1998, ISBN 3-424-01420-6, p. 177
2. ↑  Ekz. Ĉe la portalo de la preĝejo Minoritenkirche en Vieno.

* Kategorio Latina kruco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Le Bourg-d'Hem** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 210 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Le Bourg-d'Hem etendiĝas sur 15,39 km², kaj havis 210 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 15 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Le Bourg-d'Hem situas je alteco de 445 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Le Bourg-d'Hem apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Louis Bathier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Pierre Bourdan estis unu el la voĉoj de Radio Londres, rezistanta radiostacio dum la Dua Mondmilito.

Administrado
------------

Le Bourg-d'Hem apartenas al la kantono de Bonnat, kies ĉefurbo estas Bonnat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bonnat
Viro langofurzas.
**Langofurzo** estas bruo, kiun faras homo per vibrigo al la lipoj. Tion oni povas fari per blovo striktigante la lipojn ĉirkaŭ la langopinto. La rezulta sono estas 'furzeca'. En kutima kunteksto, la ago signifas mokon aŭ malseriozemon. La sonon oni priskribus per lingvistika terminologio kiel senvoĉan lango-labialan trilon /[r̼̊]/. En neniu homa lingvo ĝi estas uzata kiel fonemo (t.e, ĝi ne estas sono en vortoj el iu ajn lingvo), sed ĝi disvaste uziĝas en homaj kulturoj.

Uzo
---

Beboj, ĉirkaŭ la aĝo de kvin monatoj, lernas bavi salivbobelojn. Tion ili faras por ekzerci la buŝon, langon kaj lipojn por pli poste kiam ili ekparolos. La rezulto de la bobelproduktado estas langofurzo.

La Premio Ora Frambo estas premio kiu disdoniĝas al la plej malbonaj aktoroj, reĝisoroj, filmoj kaj kantoj. Ĝin oni nomas tiel ĉar 'blovi frambon' estas slanga idiotismo en la angla lingvo kiu signifas 'langofurzon'.

* Kategorio Langofurzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La muelejo*.
**La muelejo** estas pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita inter 1645 kaj 1648, kaj nun ekspoziciata en la Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono. Dum longe, la atribuo al Rembrandt estis konsiderita dubinda; ĝi estis restaŭrita lastatempe, kvankam ĝi ne estas universale akceptita. La pentraĵo estis iam en la Orleana Kolekto. Ĝi estis iam posedo de Peter Arrell Brown Widener.

La pentraĵo montras sur krutaĵo ventomuelejon inter disaj dometoj. Maldekstre pado iras al rivero (same virino kun infano), kie alia virino lavas tolaĵojn dum viro rigardas ŝin kaj alia viro venas per boato en kiu li remas. Dekstre, trans la rivero estas densa arbaro. Ĉefa trajto de la aranĝo estas la kontrasta kombino de lumo, heleco kaj malheleco. La lastaj sunradioj de la tago heligas la dekstran duonon de la ĉielo (kontraste al la malheleco supre kaj malsupre) ĉirkaŭante la muelejon per brila helo, kiu siavice respeguliĝas en la rivero (malsupre dekstre). La lumaranĝo tute celas la fokuson al la muelejo, kiu staras brile kiel simbolo de la industrio super la ĉiutagaj aktivecoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Rembrandt van Rijn
The Mill, 1645/1648
2. ↑   Online Rembrandt catalogue. Arkivita el la originalo je 2012-10-10. Alirita 2023-04-12.
3. ↑  Levy, Florence Nightingale.  (1917) *American Art Annual, Volume 13*. MacMillan Company, p. 320.
4. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La muelejo (Rembrandt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vendinformo ĉe *New York Times* en 1911
* Eseo pri tiu pentraĵo el la libro *Beauty and Terror* de Brian A. Oard Arkivigite je 2016-09-13 per la retarkivo Wayback Machine
* *The Mill* en RKD
* *The Mill* Arkivigite je 2016-10-15 per la retarkivo Wayback Machine, en *Rembrandt Research Project*
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Mill (Rembrandt) en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818903
 |
La **latinida valuta unio** estiĝis jare 1865 rezulte de interkonsento de Francio, Belgio, Italio kaj Svislando. Grekio ekmembriĝis en la union dum la jaro 1868. Celo de la unio estis tenado de *mona dumetalismo* (mona sistemo, en kiu funkcion de monoj plenumas oro kaj arĝento). Interkonsento antaŭdifinis liberan stampadon de moneroj de du metaloj en proporcio 1:15,5. La bazaj valutoj de la membroŝtatoj, franca, svisa kaj belga franko, itala liro kaj greka drakmo estis adekvataj al 0,29 gramoj de pura oro aŭ al 4,5 gramoj de pura arĝento. Alia karakterizaĵo de la unio estas, ke emisiitaj monbiletoj estis ŝanĝeblaj kontraŭ oro aŭ arĝento kaj ke la naciaj moneroj estas libere cirkulantaj ene de la tuta unio.

La unio formale malfondiĝis fine de la jaro 1926, fakte jam ne plu funkciis ekde la komenciĝo de la Unua Mondmilito. Ĉefa kialo de la malfondo estas, ke la bazaj principoj, sur kiuj la unio baziĝis, estis rompitaj de preskaŭ ĉiu membroŝtato, kaj ke ĉiuj landoj signife pliakcentis siajn proprajn celojn kaj interesojn, do ekmankis politika unueco de ĉiuj membroŝatoj.

Dum la sama epoko, en norda Eŭropo pro samaj ekonomiaj kialoj funkciis la skandinavia valuta unio. Ambaŭ valutaj unioj iusence estas rektaj antaŭuloj de la nuntempa komuna eŭropa valuto Eŭro.

Vidu ankaŭ
----------

 belga franko,  franca franko,  itala liro,  moderna greka drakmo kaj  svisa franko.

### Iuj arĝentaj moneroj el la epoko de la latinida valuta unio

* Jen 5-franka arĝenta moneroJen 5-franka arĝenta monero
* ... de Belgio... de Belgio
* kaj 5-franka arĝenta monerokaj 5-franka arĝenta monero
* ... de Francio,... de Francio,
* 5-franka arĝenta monero5-franka arĝenta monero
* ... de Grekio... de Grekio
* kaj 5-franka arĝenta monerokaj 5-franka arĝenta monero
* ... de Italio.... de Italio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Latinida valuta unio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva artikolo pri la latinida valuta unio, "avo de la hodiaŭa Eŭro"
* franclingva artikolo pri la naskiĝo de la latinida valuta unio Arkivigite je 2007-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
* PDF-dokumento de 46-paĝa anglalingva eseo pri la tiama reagoj aparte de Britio kaj Germanio al la latinida valuta unio
La nomo **Gibelino** estas italigo de la germana **Waiblinger** en mezepoka Italio por partianoj de la imperiestroj. *Waiblinger* siaflanke estas la nomo por loĝantoj de la ŝvaba urbo Waiblingen, centro de la dinastio de la Ŝtaŭfoj. La ekzisto de tiu ĉi nomo unuafoje estas dokumentita proksimume en 1215 dum la epoko de la ŝtaŭfa imperiestro Frederiko la 2-a.

La analoga konstraŭpartio nomiĝis **Gelfoj** (elgermanigo de la vorto **Welfen**), kaj tiuj ĉi subtenis la politikon de la Papo kaj nomiĝis laŭ la dinastio de la Velfoj. Tamen la italaj Gelfoj laŭokaze ankaŭ subtenis la aferon de la imperiestro, se tio estis konforma kun iliaj interesoj. Tial la separado en Gibelinoj kaj Gelfoj tute ne estis tiel reliefigita, kiel foje prezentata. Ekzemple proksimume en 1300 en Florenco la Gelfoj separiĝis en *Blankaj Gelfoj* (imperiestremaj Gelfoj), kiuj defendis kompromison kun la imperiestro, kaj la *Nigraj Gelfoj*, kiuj sekvis rigoran politikon kontraŭ la imperiestro. Depende de la aktuala registaro en la komunumoj la anoj de la unu aŭ alia partio estis ekzilataj el la urbo. Viktimo de ĉi tiu potencopolitiko en Florenco fariĝis ekzemple la fama poeto Dante Alighieri.

La lukto inter la du partioj transdaŭris la pereon de la Ŝtaŭfoj, kaj la nomoj reprezentis en la malfrua mezepoko ofte nur diversajn grupojn ene de itala komunumo, kiuj reciproke kontraŭstaris malamike.

Vidu ankaŭ
----------

* Simone Boccanegra
* Castruccio Castracani
* Frangipani-familio

  

* Kategorio Gelfoj kaj Gibelinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16089
* GND: 4125386-3 4157320-1, 4125386-3
* LCCN: sh85057687
* SUDOC: 029809401
* BNF: 121356619
 |
**Kóka** [kOka] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Nagykáta. La loknomo ne havas sencon en la hungara.

Preĝejo de Kóka
Aerfoto pri Kóka

Bazaj informoj
--------------

* Areo:44 km²
* Loĝantaro:4280
* Poŝtkodo: 2243
* Telefonprefikso: 29

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, grandvilaĝo Sülysáp estas proksime. Budapeŝto estas 50 km-ojn for.

Hisorio
-------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1254. En la turka erao la komunumo nur dum mallonga tempo senhomiĝis.

Kóka en 2000 prenis la rangon vinvilaĝo, kiu signifas elstaran vinberkulturadon.

Viaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, sportejo, kuracejo, infankuracejo, familihelpa servo, apoteko.

Vidindaĵoj
----------

* klasikisma romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mateo de 1822, la turo estas 31 m-ojn alta.

Famuloj
-------

En Kóka naskiĝis ceramikisto István Gádor.

Famaj nomportantoj
------------------

* Szabolcs Kókay, ilustristo
* KÓKAI Rezső, esperantisto

* Kategorio Kóka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La naskiĝo de la Lakta Vojo** (hispane: *El nacimiento de la Vía Láctea*) estas pentraĵo de la pentristo Peter Paul Rubens, realigita en 1636, kiu troviĝas en la Prado-Muzeo kun la inventario-numero P01668. Filipo la 4-a mendis al Rubens, kune kun aliaj pentristoj kiaj Velázquez, la ornamadon de la Turo de la Haltejo, la distriĝo-domo de la reĝo situinta en la Monto Pardo.

La fama mitologia heroo Heraklo (Herkulo por romianoj) estis la filo de Zeŭso kaj la morta Alkmena. Alkmena kuŝis unu nokton kun Zeŭso kaj la edzino de la supera dio influita de la ĵaluzo sendis du serpentojn por mortigi la etan infanon en sia lulilo sed li strangolis ilin per siaj potencaj manoj. Tamen, Zeŭso sukcesis ke Heraklo akiru la senmortecon estante mamnutrata de Hera mem, metante la infanon ĉe la mamo dum ŝi dormis. La impeto de la infano vekis la diinon kiu, ofendita, bruske forigis lin. La elverŝita lakto formis la stel-vojon kiu kondukas al la Olimpo, la Lakta vojo.

* Kategorio La naskiĝo de la Lakta Vojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Langa del Castillo** [LANga delkasTIljo] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Panoramo.
Langa del Castillo estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Manchones, Retascón kaj Torralbilla.

La loĝloko Langa del Castillo mem estas je 78 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 756 msm, borde la rivero Jiloca inter Murero apude nordokcidente kaj Daroca sudokcidente.

Historio
--------

La kastelo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. La plej frua mencio de Langa datiĝas de 1131, kaj estis citita kiel teritorio en la foruo de Calatayud. Ĝi apartenis poste al la Komunumo de Domaroj de Daroca. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. La *Sesma de Langa* estis komponita de Badules, Cariñena, Cosuenda, Cucalón, Langa, Lechón, Mainar, Romanos, Torralbilla, Villadoz, Villahermosa kaj Villarreal. Tiukadre Langa havis kastelon en la Mezepoko; ĝi estis tre etenda sur altebenaĵo anstataŭ sur monto, kiel ĉe aliaj en la zono. El tiu restas nur du cilindraj turoj, unu ortangula ĉefturo kaj fragmentoj de murego.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Langa del Castillo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 116 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la kastelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Langa del Castillo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802649
* VIAF: 316735164
* BNF: 15862453n
 |
**Kétújfalu,** kroate **Ujfaluba** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. La loknomo signifas hungare: Du-novaj-vilaĝoj.

Stacidomo de Kétújfalu

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16  km²
* Loĝantaro: 690
* Poŝtkodo: 7975
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Kétújfalu situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Szigetvár troviĝas 13, Sellye 18, Barcs 25, Szentlőrinc 27 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj keltoj vivis tie. En la 17-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: hungara kaj germana "novaj vilaĝoj" (Maĝarújfalu kaj Németújfalu). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝojn. En 1940 la komunumoj unuiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo
* fiŝkaptista lago

Famuloj
-------

* En la iama Németújfalu naskiĝis:
	+ juristo István Berthóty
	+ subreto Ilonka Kormos.

* Kategorio Kétújfalu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo FR en Le Châtelard FR staras por la svisa Kantono Friburgo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Le Châtelard**. |


---


**Le Châtelard** estas komunumo en la distrikto Glano en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 359 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Le Châtelard situas en la monteta montaro de la Friburga Mezlando 7 kilometrojn sudoriente de la distriktĉefloko Romont kaj 8 kilometrojn nordokcidente de Bulle. La komunumo Le Châtelard konsistas el la vilaĝo Le Châtelard kaj la vilaĝetoj Corbet, Le Planet kaj Planafaye, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,51 km², de kiuj 26,6% estas kovritaj de arbaro, 69,8% servas por agrikulturo kaj 3,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Le Châtelard limas en nordo al Massonnens, en oriento al Villorsonnens, en sudoriento al Sorens, en sudo al Marsens, kaj en okcidento al Grangettes FR.

Trafiko
-------

Le Châtelard situas flanke de la gravaj trafikvojoj kaj atingeblas nur pere de mallarĝaj flankaj vojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 8 kilometrojn sudoriente apud Bulle. Pere de buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Romont al Bulle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

Dum mezepoko apartenis en la 13-a jarcento al la Grafoj de Grejerco kaj estis en la jaro 1274 akirita de la Grafoj de Savojo, kiuj koncedis libercoprivilegiojn al Le Châtelard. En la jaro 1449 Le Châtelard estis aĉetita de Antoine de Montagny. En la jaro 1564 estis akirita de la urba ŝtato Friburgo kaj atribuita al ties Voktejo Romont, kiu en la jaro 1798 post la Helveta Revolucio fariĝis distrikto kaj en la jaro 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio estis atribuita al la Distrikto Glano.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Le Châtelard

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 24-an de decembro 2012
3. ↑  Fonto: *Evelyne Maradan*: *Le Châtelard FR* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-04-19)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Le Châtelard FR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Le Châtelard en la retejo ch.ch Arkivigite je 2010-09-14 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Le Châtelard FR** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Glano |
| --- |
| Auboranges • Billens-Hennens • Chapelle • Châtonnaye • Ecublens • Grangettes • La Folliaz • Le Châtelard • Massonnens • Mézières • Montet • **Romont** • Rue • Siviriez • Torny • Ursy • Villaz-Saint-Pierre • Villorsonnens • Vuisternens-devant-Romont |  |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Langrickenbach** estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1099 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Langrickenbach situas sur la montoĉeno Seerücken en supera Turgovio. Al Langrickenbach apartenas krom la vilaĝo kaj municipo Langrickenbach mem la municipoj kaj setlejoj Belzstadel, Dünnershaus, Herrenhof, Schönenbaumgarten, Unter-Greut kaj Zuben.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,85 km², de kiuj 16,1% estas kovritaj de arbaro, 73,8% servas por agrikulturo kaj 9,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Langrickenbach limas en nordo al Münsterlingen TG, en oriento al Altnau, en sudoriento al Güttingen, en sudsudoriento al Sommeri, en sudo al Erlen, en okcidento al Birwinken, kaj en nordokcidento al Lengwil.

Trafiko
-------

Langrickenbach situas ĉe la vojkruciĝo de la stratoj de Sulgen al Altnau kaj de Konstanco al Amriswil. La konekton de Langrickenbach al la publika trafikreto certigas la poŝtaŭtolinio de Münsterlingen al Amriswil.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Langrickenbach datiĝas el la jaro 889 kiel *Rihchinbahc*.

La aktuala komunumo Langrickenbach estiĝis per la kunigo de la tiamaj komunumoj kaj municipoj Langrickenbach kun Belzstadel, Dünnershaus, Herrenhof, Schönenbaumgarten, Unter-Greut kaj Zuben.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Langrickenbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Langrickenbach
* Langrickenbach en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Langrickenbach** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* LangrickenbachLangrickenbach
* HerrenhofHerrenhof
* BelzstadelBelzstadel
* Reformita preĝejo de LangrickenbachReformita preĝejo de Langrickenbach
* La preĝejo de interneLa preĝejo de interne

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Kreuzlingen |
| --- |
| Altnau • Bottighofen • Ermatingen • Gottlieben • Güttingen • Kemmental • **Kreuzlingen** • Langrickenbach • Lengwil • Münsterlingen • Raperswilen • Salenstein • Tägerwilen • Wäldi |  |

 |
**Köblény** [koblEnj], germane **Kewling,** kroate **Kubin** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Komló.

Blazono de Köblény

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 6 km²
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 7334
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°17′43″N 18°18'09″E

Situo
-----

Köblény situas sur deklivoj, fine de sakovojo. Dombóvár troviĝas je 16, Komló 24, Pécs 38, Budapeŝto 182 kilometroj  Arkivigite je 2016-10-06 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1325 laŭ tiama hungara ortografio *"Kubli"*. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis, sed precipe sudslavoj vivis tie. En 1725 germanoj pligrandigis la loĝantaron. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio.

En Köblény migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1799

* Kategorio Köblény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Lacul Roșu
Simulita el-aera vido
**Lacul Roșu** [LAkul ROŝu] (Ruĝa lago), hungara nomo: **Gyilkos-tó** [djilkoŝ] (en Esperanto: Murdista Lago [*mankas fonto*]), estas lago en Rumanio, en la meza parto de la Orientaj Karpatoj en la distrikto Harghita, je distanco de 25 km de Gheorgheni oriente de ĝi en valo de la rivereto Bicaz.

La nomo "ruĝa lago" devenas de la ruĝa koloro, kaŭzata de feraj oksidoj kaj hidroksidoj. Pro la simileco al sango ekestis la hungara nomo (la antaŭa hungara nomo estis *Veres-tó* (Ruĝa lako)) kaj la samsignifa germana nomo *Mördersee*.

Priskribo kaj historio
----------------------

Ĝi estas la plej profunda lago de Rumanio (la plej profunda parto 9,7 m) kaj ampleksas 12,6 hektarojn. La lago troviĝis je 983 metroj super marnivelo. Ĝi estiĝis en 1837 okaze de la ruiniĝo de la kalkoŝtona monto Djilkoŝo. Ĝi baris la rivereton Bicaz kaj la akvo kolektiĝanta tie inundis la arbaron en la valo. La surfaco kaj la profundeco de la lago konstante pligrandiĝas. Ĝia akvo enfluas en Bicaz. Proksime de ĝi troviĝas Cheile Bicazului.

Laŭ mezurado en 1987 la lago havas perimetron de 2.830 metroj kaj enhavon de 587.503 m³.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

* Kategorio Lacul Roșu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Satelitfoto de la Lauwersmeer
**Lauwersmeer** (Lauwerslago) estas la nova nomo por **Lauwerszee** (Lauwersmaro) kiu estis golfeto en la norda parto de Nederlando. Ĝi nomiĝis laŭ la rivereto Lauwers kiu fluas laŭlonge la limo inter la provincoj Groningen kaj Frislando. La Lauwerszee ekestis dum la inunda katastrofo en 1280. Oni faris multajn planojn por fermi la golfeton de la Vadomaro. Post la inunda katastrofo en 1953 oni decidis endigigi ĝin. En 1960 la decido por endigigo estis akceptita kaj oni komencis fari 13 km longan digon kun kluzoj kaj kanalfermilo. Preskaŭ mezvoje de la digo oni konstruis novan havenon kiu nomiĝas Lauwersoog. Je la 25-a de majo 1969 oni fermis la digon kaj ekde tiam la golfeto nomiĝas Lauwersmeer (Lauwerslago). Ĉar la Lauwerszee fariĝis dolĉakva lago, la naturo ŝanĝiĝis kaj nova faŭno kaj flaŭro aperis en la areo. Por protekti la novan junan naturareon, je la 12-a de novembro 2003 oni decidis fari el la Lauwersmeer nacian parkon. La pramŝipo al la insulo Schiermonnikoog nun foriras de Lauwersoog; antaŭ la endigigo ĝi foriris de Oostmahorn.

Estas malkonsento pri la nomo ("Lauwerzee" aŭ "Lauwer**s**zee"). Sur kelkaj malnovaj mapoj ĝi estas literumita kiel "Lauwerzee".

Koordinatoj:(53° 20′ N 6° 11′ O﻿ / ﻿53.333 °N, 6.183 °O﻿ / 53.333; 6.183 (mapo)Koordinatoj: 53° 20′ N 6° 11′ O﻿ / ﻿53.333 °N, 6.183 °O﻿ / 53.333; 6.183 (mapo))

* Lauwersmeer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lauwersmeer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Layana** [laĜAna] estas municipo de Hispanio, en la centrokcidento de la komarko *Cinco Villas* apartenanta al la norda parto de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia malgranda (3,7 km²) municipa teritorio estas en la centrokcidento de la komarko *Cinco Villas*, tiel ke ĝi estas praktike ĉirkaŭita de la teritorio de Uncastillo, kvankam same limas iomete sudokcidente kun Sádaba. Trapasas ĝin la rivero Riguel, alfluanto de la rivero Arba de Luesia, unu de la du brakoj de la rivero Arba.

La loĝloko Layana (486 msm) estas je 102 km de Zaragozo. Ĝi estas komunikata per ŝoseo A-1202 kun Uncastillo nordoriente kaj kun Sádaba sudokcidente.

Historio
--------

En la areo estis loĝado de romianoj, kiel atestas la restaĵoj de la urbo en la arkeologia kuŝejo Los Bañales. Poste ĝi estis dum kelkaj jarcentoj loĝata de araboj kaj kristanoj rekonkeris la areon en la 10-a jarcento. Ekde tiam ĝi dependis de pli grava urbo Uncastillo. Nur komence de la 20-a jarcento ĝi sendependiĝis kiel municipo.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj ankaŭ ĉe Layana: oni malaltiĝis el 479 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 96 loĝantoj; do, oni perdis pli ol tri kvaronojn de la loĝantaro.

Ekonomio
--------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado al kultura kaj rura turismo. Pro relativa proksimeco al la komarka ĉefurbo, Ejea de los Caballeros, parto de la laboristaro estas dungata tie.

Demografio
----------

Demografia evoluo de Layana inter 1842 kaj 2022:


Loĝantara evoluo| 1842 | 1877 | 1887 | 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 147 | 358 | 315 | 311 | 343 | 405 | 446 | 479 | 468 | 428 | 385 | 332 | 230 | 192 | 137 | 114 | 96 |

Vidindaĵoj
----------

Inter vizitindaĵoj menciendas jenaj:

* Preĝejo kun tritrua sonorilmuro.
* Mezepoka trietaĝa gotika turo en la centro de la loĝloko 20 metrojn alta. Nune interpretejo "DE AGRI CULTURA",​ pri la rura vivo en romia epoko en la medio de la romia urbo kiu iam okupis la kuŝejon Los Bañales (en la municipa teritorio de Uncastillo).​

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

1. ↑  INE - Instituto Nacional de Estadística de España
2. ↑
3. ↑  Layana estrena un centro de interpretación sobre la vida rural en la época romana

Bibliografio
------------

* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Layana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipo de Layana
* Layana en komarko Cinco Villas


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809413
 |
dekstra
***Lauburu*** [laŭburu] estas ronda hokkruco, uzata kiel ornamaĵo en Eŭskio de antikvo, kaj de eŭska naciismo kiel simbolo.

Ŝajne, ĝi estas simbolo de Suno aŭ fajro. Probable eŭskoj ricevis ĝin el keltoj, ĉar ĝi estas komuna al hindeŭropanoj.

Antaŭ 1936, la rekta hokkruco svastiko estis same uzata kiel *lauburu*, sed soldatoj de EAJ-PNV en Hispana Enlanda Milito vidis, ke svastiko estis uzata ankaŭ de germanaj nazioj en la flanko de Francisco Franco. Unu el la pli signifaj agoj de la germanaj volontuloj estis la aviadobombado de simbola eŭska urbo Gernika fare de skadro Legio Condor. De tiam, svastiko estas tabua, kiel en cetera Eŭropo.

La eŭskaj vortoj *lau buru* signifas "kvar kapoj", sed tio ŝajnas popola etimologio. Aliaj supozas, ke ĝi venas el latina *labarum*, "labaro".

Nuntempe, eŭskoj ofte portas oran aŭ arĝentan *lauburu* ĉe koliero aŭ orellobo. Ĝi ankaŭ aperas anstataŭ kristana kruco sur tomboj (kiel ĉe antaŭkristanaj tomboj) kaj forpasanoncoj de nereligiemaj eŭskaj naciistoj. En kelkaj landoj kie elmigris eŭskoj, lauburu aperas eĉ inter neeŭskoj kiel dekoracia temo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Lauburu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eŭska rozario
* Sugaar
* Svastiko
* Saŭvastiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lauburu.com Arkivigite je 2010-05-13 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Bovernier (stacidomo). |



**Bovernier** (malnova germanlingva nomo **Birnier**) estas komunumo en la distrikto Martigny en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 841 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Bovernier situas en la franclingva Suba Valezo, sude de Marigny ĉe la eniro al la Valo de Entremont. Tra la komunumo fluas la rivero Dranse, kiu formas impresan ravinon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bovernier kaj Les Valettes ĉe la vojo al la Granda Sankt-Bernardo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,86 km², de kiuj 70,3% estas kovritaj de arbaro, 6,9% servas por agrikulturo kaj 4,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bovernier limas en nordo al Martigny, en nordoriento al Vollèges, en oriento al Sembrancher, en sudo al Orsières, kaj en okcidento al Martigny-Combe.

Trafiko
-------

Tra Bovernier pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 21, kiu kondukas de Martigny al la Montpasejo Granda Sankta Bernardo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Martigny. Pere de la mallarĝspura vervojlinio de Martigny al Le Châble la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bovernier datiĝas el la jaro 1228 kiel *Burgus Warnierus*. Dum mezepoko Bovernier estis ministrejo, kiu dependis de la Subvoktejo Sembrancher. Post la konkero fare de la Kvin Supraj Valezaj Dekonoj en la jaro 1475 Bovernier ĝis 1536 estis parto de la Voktejo Suba Valezo, poste ĝi apartenis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Voktejo Saint-Maurice. En 1798 ĝi estis disigita de la grandkomunumo Entremont kaj fariĝis komunumo de la Distrikto Martigny.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: [ Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Catherine Raemy-Berthod*: *Bovernier* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-07)

Vidu ankaŭ
----------

* Saint-Bernard Express
* Bovernier (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bovernier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bovernier

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bovernier** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Martigny |
| --- |
| Bovernier  •  Charrat  •  Fully  •  Isérables  •  Leytron  •  **Martigny**  •  Martigny-Combe  •  Riddes  •  Saillon  •  Saxon  •  Trient |  |

 |
**Laraŝo**, Laraĉo aŭ Larache (35° 11′ N 6° 9.0′ U﻿ / ﻿35.183 °N, 6.1500 °U﻿ / 35.183; -6.1500 (mapo)) (en araba, **العرائش Al-´Araish**) estas havenurbo situa nordokcidente de Maroko, en la provinco de Tetuano, je ĉirkaŭ 85 km de Tanĝero kaj je 105 de Tetuano. Ĝi situas je la marbordo de Atlantiko, en la maldekstra flanko de la estuaro de la rivero Lukus.

Ĝi enhavas populacion de 107.371 loĝantoj (laŭ la censo de 2004). En la ĉirkaŭo (en la maldekstra flanko de la estuario de la Lucus) troviĝas la ruinoj de Lixus, setlejo de fenicoj kaj poste kartaga kio poste iĝis kolonio romia kaj parto de la romia provinco de Mauritania Tingitana.

La nuna urbo estas konsiderata geografia kaj historia natura plilongigo de la antikva *Lixus*, kiu nune estas je 3 km.

Laraĉo estis fondata en la 8-a jarcento, pli precize en 828 kiam la princo Idrisi Mohamedo donisĝin al sia frato Jahia ibn Idris, kiam araboj instalitaj en Lixus etendis siajn kampadejojn trans la rivero Lukus. Dum la postaj jarcentoj estis posedaĵo de diversaj sultanoj kaj eĉ de Hispanio ĉirkaŭ la jaro 1610 kaj ekde 1911 ĝis 1956; dum tiu lasta epoko la urbo ege hispaniĝis kaj poste malhispaniĝis.
**Köröm** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc. La loknomo signifas: ungo.

Blazono de Köröm

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8  km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9839/20.9569
* Alto super marnivelo: 100 m
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo: 3577
* Telefonprefikso: 49

Situo
-----

Köröm situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, ĉe kunfluo de Sajó kaj Hernád, laŭ flankovojoj. Kontraŭe Muhi estas atingebla tra ponto. Nyékládháza troviĝas 9, Tiszaújváros 11, Miskolc 16 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1387, tiam apartenanta al abatejo de Sajólád. En 1707 pro inundo de Sajó ne en fortikaĵo de Ónod okazis la parlamenta malfermo, sed sur kampo de Köröm. En 1858 pramo ekfunkciis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1729
* baroka paroĥo de 1729
* memorparko pri la parlamentado

Famuloj
-------

En Köröm naskiĝis meteologiisto István Bodolai.

* Kategorio Köröm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Körösszakál** (koroŝsakAl), estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono Berettyóújfalu. La nomo signifas Körös-szakál (=familia nomo).

* Areo: 15 km²
* Loĝantaro: 910
* Poŝtkodo: 4136
* Telefonprefikso: 54

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de **Rapida** Körös kun ponto, laŭ flankovojoj, laŭfervojo Vésztő-Nagyvárad kondukas laŭ alia flanko de rivero. Komádi estas proksime. Ekde 1920 la rivero tie enfluas Hungarion, tial estas tie grava akvonivela indikilo.

La komunumo estis menciita unuafoje en 1248. Ĝi senhomiĝis pro la kontraŭturkaj militoj kaj refondis ĝin hungaroj kaj rumanoj en 1740. En 1919 la rumanoj okupis la regionon.

Vidindaĵo estas la grek-katolika preĝejo. Apud la vilaĝo fiŝkaptistaj lagoj troviĝas. En la komunumo aŭtonomioj de ciganoj kaj rumanoj funkcias.

Vilaĝservoj estas poŝto, infanĝardeno, lernejo dulingva (hungara-rumana), kulturdomo, biblioteko, interreta domo, kuracejo, apoteko, beboflega servo, sportejo, familihelpa servo.

* Kategorio Körösszakál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Lariso. |


**Lariso** estas la kvina plej interna natura satelito de la planedo Neptuno, kaj la kvara laŭ maso post Tritono, Proteo kaj Nereido.

Ĝi estis malkovrita en 1981 de teamo estrata de Harold Reitsema, danke al eklipsado de malproksima stelo; neniu astronomo tamen plu sukcesis retrovi la sateliton, kiun fine denove malkovriĝis dum aŭgusto 1989, danke al la fotoj senditaj teren de la usona kosmosondilo Voyager 2, la ununura kiu ĝis nun vizitis Neptunon kaj ĝian lunaron. La 16-an de septembro 1991 la satelito ricevis de la Internacia Astronomia Unio sian nunan nomon, omaĝe al Lariso, kunulino de Pozidono laŭ la helena mitologio.

Larison karakterizas neregula formo kaj surfaco riĉa je krateroj. Temas verŝajne pri simpla amasiĝo da eroj disigitaj de Tritono tiam, kiam ĝi estis kaptita de la gravita forto de Neptuno kaj eniris ties lunaron.

La larisa orbito preskaŭ tuŝas la atmosferon de Neptuno, kaj estas aparte malstabila; tajda interago kun Neptuno estas malpliiĝanta ĝian averaĝan alton super la plej altaj nuboj de la planedo, kaj la luno antaŭvideble kolizios kun Neptuno, aŭ diseriĝos kiam la tajda streĉo atingos sojlan nivelon, tiel konsistigonte novan ringon.

* Lariso (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lariso (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Labirinto Miró** (katalune: Laberint; france: Labyrinthe) estas aro da skulptaĵoj kaj ceramikaĵoj realigitaj inter 1961 kaj 1981 de Joan Miró laŭ mendo de Marguerite kaj Aimé Maeght por la Fondaĵo Maeght en Saint-Paul-de-Vence. Dissemitaj en ĝardeno kun teraso kaj vido al maro, la labirinto estas promenejo en la revo de la artisto, kun ties fantazio kaj humuro.

Historio
--------

Ekde la komenco de la 1960-aj jaroj, Miró aktive partoprenis en la granda projekto de Aimé kaj Marguerite Maeght kiuj establis sian fondaĵon en Saint-Paul-de-Vence. La paro, inspirita de la vizito al ateliero de la pentristo en Cala Major, komisiis la saman arĥitekton — Josep Lluís Sert — por la konstruo de konstruaĵo kaj aranĝo de ĝardenoj. Aparta spaco estis rezervita al Miró. Post longa meditado, tiu ĉi dediĉis sin al sia *Labirinto*. Li kunlaboris kun Josep kaj Joan Artigas por la realigo de ceramikaĵoj, kaj kun Sert por la koncepto de la tutaĵo. La monumentaj verkoj de la labirinto estis speciale kreitaj por la fondaĵo. En la irvojo desegnita de Josep Lluís Sert, Miró unue konceptis maketojn kiuj poste estis realigitaj el cemento, marmoro, fero, bronzo kaj ceramiko. El tiu aro da skulptaĵoj, *La Forkego* kaj *La Disko* troviĝas inter la gravaj. La unua estis realigita en 1963 (bronzo, 507x455x9 cm) kaj la dua en 1973 (ceramiko, 310 cm de diametro).

Bibliografio
------------

* Dupin, Jacques.  (1961 kaj 1993) *Miró* (france). Flammarion. ISBN 2-08-011744-0.
* Prat, Jean-Louis.  (2001) *Métamorphose des formes* **catalogue de la fondation Maeght** (france). Fondation Maeght, en collaboration avec Sucessió Miró-Adagp. ISBN 2-900923-24-7.
* Maldiney, Henri.  (1961) *La Fondation Maeght à Saint-Paul* **Derrière le miroir** (france), p. 148.

Referencoj
----------

1. ↑  Dupin, 1961 kaj 1993, paĝo 320
2. ↑  Prat, 2001, paĝo 236

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Labirinto Miró en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Foto de Labirinto

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Labyrinthe (Miró) en la franca Vikipedio.*