recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Saint-Julien-près-Bort** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 407 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Saint-Julien-près-Bort.Blazono de Saint-Julien-près-Bort.

Geografio
---------

Saint-Julien-près-Bort etendiĝas sur 30,63 km², kaj havis 407 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Julien-près-Bort situas je alteco de 841 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Julien-près-Bort antaŭe apartenis al la reĝa provincio Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gilbert Fournial, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Julien-près-Bort apartenas al la kantono de Bort-les-Orgues, kies ĉefurbo estas Bort-les-Orgues. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Bort-les-Orgues
**Korvo** estas konstelacio de la tera ĉielo.

Alchiba estas la alfa stelo de la Korvo.

Mitologio
---------

La korvo en la figarbo
Laŭ la helena mitologio Apolono amis la princinon de Tesalio, Coronis. Ĉar li forvojaĝis, li petis de sia blanka korvo spioni ŝin dum lia foresto. Kelkajn tagojn poste, la korvo flugis al li por sciigi, ke juna princo brakumis Coronis-on. Apolono ekkoleris: "Kial vi ne pli atente prigardis ŝin? Kial vi ne pli frue avertis min? Mi punos vin kaj viajn idojn kaj praidojn. Tiel nigra, kiel la plej nigra nokto vi fariĝos!".

Iun tagon Apolono donis al ĝi gravan komision. La korvo devis flugi por ĉerpi akvon per pokalo el la fontoj de la akva teritorio. Survoje, figarbo allogis ĝin, sed la fruktoj ne ankoraŭ estis maturaj. Ĝi decidis do atendi proksime al la arbo ilian maturiĝon. Tio daŭris... kaj dumtempe, ĝi serĉis pretekston por senkulpigi sin pro tiom da malfruo. Ĝi fine diris al Apolono, ke la marserpento, kiu nomiĝas Hidro, fuŝis ĝian ĉerpadon, kaj trinkis la tutan akvon el la pokalo. Kompreneble, Apolono tre bone komprenis la trompaĵon de la korvo. Li ŝanĝis la korvon, la pokalon kaj la hidron en konstelaciojn.

Tial, en la kampo de la steloj, por ĉiam flugas la Korvo. Sed ĝi ne povas trinki el la Pokalo, ĉar la Hidro malpermesas tion. Do ĝi por ĉiam soifas...

Referencoj
----------

1. ↑  *"Les plus belles histoires de la mythologie"* (La plej belaj rakontoj de la mitologio), eld. Fernand Nathan, 1978
2. ↑  *" Ciel de nuit"* ( Nokta ĉielo ), eld. Larousse 2007

Vidu ankaŭ
----------

* Korvo (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Korvo (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rolf HARRIS** (30-an de marto 1930 - 10-an de majo 2023) estis kantisto, komponisto, artisto kaj televida programestro kiu estis naskita en Aŭstralio sed vivis en Britio dum jardekoj. Harris famiĝis komence de la 1960-aj jaroj per sia kanto *Tie Me Kangaroo Down, Sport* (esperante: Rigardu, la kanguruo saltas). La kanto uzis la memkonstruitan instrumenton de Harris por la unua fojo, "ŝanceliĝtabulo", t.e. pecon de masonita durtabulo, kiu svingante tien kaj reen kreas "wupp-wupp" sonon. Harris ankaŭ poste uzis nekutimajn instrumentojn, kiel ekzemple la diĝeriduo, la dulcimero kaj la stilofono. Kiel pentristo, Harris aperis kelkajn fojojn en televida programo kie li pentris bildojn sur granda kanvaso en ŝajne malzorgema stilo kaj akompanate de stranga muziko. Tamen, la fina rezulto estis lerta. Tiuj televiddebutoj generis kelkajn desegnaĵ-temitajn televidseriojn por Harris. Harris ankaŭ prezentis televidserion *Animal Hospital* (porbesta malsanulejo).

Harris estis akuzita en 2014 pro seksa aliro al kvar junulinoj, kio efektive finis lian karieron.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820537
* GND: 134838890
* LCCN: n82075342
* VIAF: 841149108658168780000
* ISNI: 0000 0001 2213 3638
* MBA: a56dfbb1-a51d-46c3-a0bd-c60dcad1f27c
* NLA: 35107518
* NDL: 00718887
* BIBSYS: 90266636
* RKD: 286840
* NKC: xx0138605
* BNE: XX1301419
 |
Eldono de 1920 de la *sainete* *Entre gallos y medianoche*, de la aŭtoro ĉilia Carlos Cariola.
**Sainete** estas amuziga teatraĵo unuakta kaj normale de populara karaktero, kiu estis reprezentata kiel intermezo inter ludoj de aliaj teatraĵo aŭ fine. Ĝi anstataŭis la intermezon en la 18a al 20a jarcentoj.

Historio kaj evoluo
-------------------

Inter ĉefaj kultivistoj de tiu komedia subĝenro en la 18a jarcento troviĝas kadizanoj Luis Moncín kaj Juan Ignacio González del Castillo, kaj madridanoj Ramón de la Cruz kaj Sebastián Vázquez; aliaj aŭtoroj malpli konataj estis Antonio Pablo Fernández, Antonio Furmento Bazo, Diego Ventura Rejón de Silva y Lucas, Antonio Vidaurre, José López de Sedano, Antonio Valladares de Sotomayor kaj Gaspar Zavala y Zamora. Fine de la 19a jarcento aperis verkistoj kiaj Tomás Luceño kaj Javier de Burgos, kiuj revivigis la subĝenron en la 20a jarcento nome Carlos Arniches per sia kolekto *Del Madrid castizo* kaj la andaluzoj fratoj Serafín kaj Joaquín Álvarez Quintero. Poste en Argentino, Armando Discépolo enmetis tristan kaj draman ŝanĝon al la subĝenron nome kiel "Grotesco criollo".

Bibliografio
------------

* Javier Huerta, Diego Peral, Héctor Urzaiz, *Teatro español de la A a la Z*. Madrid: Espasa Calpe, 2005.

Eksteraj ligiloj
----------------

*El sainet valencià durant el segle XX* en valencia.
**Rolludo** aŭ **rola ludo** estas ludo en kiu ĉiu partoprenanto ludas rolon (ofte heroan) kun la celo improvizi amuzan historion kune. La unua sukcesa kaj influa tia tabulludo estis la anglalingva surtabla rolludo *Dungeons and Dragons* (Drakoj kaj Galerioj) aŭ *D&D*, kreita en Usono en la 1970-aj jaroj. Rolludoj ofte temas pri magio aŭ sciencfikcio, sed povas temi pri milito, hororo, spionoj, ktp. Tradicie ili havas iom komplikajn regularojn. Ludestroj povas akiri jamverkitajn aventurojn por prezenti al siaj ludantoj, aŭ krei proprajn.

La ĝenerala formo de tiuj ludoj kunigas du malsamajn tipojn de ludantoj:

* la ludestro
* la ludantoj

Ekzistas diversaj specoj de rolludoj:

* **Surtabla rolludo**
* **Duonreala rolludo**
* **Interreta rolludo**
* **Solaludanto-aventuro**

Helpe de antaŭdifinita historio, la ludestro gvidas la aliajn ludantojn tra la historio, ofte uzante ĵetkubojn aŭ aliajn lotecajn ilojn por decidi ĉu iliaj agoj sukcesas aŭ ne.

Ankaŭ vidu: MUD

Vidu ankaŭ
----------

* Rola ludado, la baza sociologia, pedagogia kaj psikologia koncepto
* Interaga fikcio

* Cantr II
* Dragonlance
* Margaret Weis
* Risus - la "Ĉiuspeca Rolludo"
* Tracy Hickman
* Usenet

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rolludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
*
Suno super rivero Lempa
Malnova ponto super la Rivero Lempa
La **Lempa** aŭ Lempao estas rivero kiu alfluas al Pacifiko. Ĝi estas la plej longa de Centrameriko, kaj ties baseno enhavas teritoriojn de tri landoj: Gvatemalo, Honduraso kaj Salvadoro.

Nasko kaj Enfluo
----------------

Ĝi naskiĝas inter la vulkanaj montoj de la centraj altebenaĵoj de la regiono je ĉirkaŭ 1,500 m super marnivelo en la *Departamento* de Chiquimula en Gvatemalo, kaj eniras en Salvadoron nordoriente de la Departamento de Chalatenango kaj enfluas en la marbordan ebenaĵon de la Pacifiko, inter la Departementoj de San Vicente kaj Usulután.

Alto kaj Etendo
---------------

La pleja alto estas de 2,805 msmn en la montaroj de Honduraso. La trilanda baseno de la Rivero Lempa enhavas totalan areon de 17,790 km² el kiuj 10,082 km² korespondas al Salvadoro, 5,251 km² al Honduraso kaj 2,457 km² al Gvatemalo. La longo de la ĉefa fluejo estas de 422 km el kiuj 360,2 km estas el teritorio salvadora.

Ekonomio
--------

La rivero utilas por fiŝkaptado kaj irigacio; tamen, la ĉefa utilo estas la generado de elektra energio.

Risko
-----

Vintre la rivero kreskas kaj inundas la proksimajn komunumojn; aliflanke ĝi estas kutima rifuĝejo por larvoj de moskitoj transmitantaj de ege danĝera malsano nome Dengo.

Birdoj
------

La akvorezervejoj estas artefaritaj lagoj kiuj modifas la medion transformante valojn en lagajn mediojn. Tiuj estas novaj habitatoj de diversaj akvaj kaj birdaj specioj. Tio okazas ĉefe en la akvorezervejo *Cerrón Grande*, kiu estas akceptata de diversaj migrantaj birdospecioj kiel rifuĝejo, ĉefe en insuloj kie ili nestumas, kaj iam ne estis en iliaj migradovojoj tra la kontinento.

En tiu akovrezervejo eblas observi kaj migrantajn kaj loĝantajn birdojn kiel la *pato cuche* Phalacrocorax brasillianus, Noktardeo aŭ Nycticorax nictycorax, Granda egretardeo aŭ Ardea alba, la pigo Calocitta formosa, la Blucindra ardeo aŭ Ardea herodias, la *pijuyo* Crotophaga sicirostris, inter aliaj.

* Kategorio Rivero Lempa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saint-Amand** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 527 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Amand etendiĝas sur 8,05 km², kaj havis 527 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 65 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Amand situas je alteco de 641 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Amand apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Marie Le Guiader, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Pierre Mazière naskiĝis en 1847 en Saint-Amand kaj mortis en 1928 à Moutier-Rozeille. Li estis unue masonisto de Creuse, antaŭ ol komenci politikan karieron kaj fariĝi senatano de Creuse.

Administrado
------------

Saint-Amand apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Aubusson
La hidroelektra komplekso *Cerros Colorados* (ruĝaj montetoj), bildo de la radaro Shuttle, kaj la rivero Neŭkeno kiu trapasas de maldekstro, turnas dekstren de la lagoj kaj pluas suben.
La **rivero Neuquén** [neŭKEN] aŭ **Neŭkeno** estas grava rivero de la Argentina Patagonio. Ĝi fluas tute ene de la provinco samnoma, kvankam ties lastaj kilometroj utilas kiel limo kun la provinco Río Negro; estas la dua plej grava de la provinco Neŭkeno Argentino, post la rivero Limajo.

Detaloj
-------

Ties baseno enhavas preskaŭ la tutan nordan duonon de la provinco samnoma. Ĝi ekfluas de la Andoj, kaj, en sia kunfluo kun la rivero Limajo, formas la riveron Negro. Ties longo estas ĉirkaŭ 400 km.

Ties akvoj estas malhelaj, produkto de sedimentoj kiuj venas el la vulkano Domujo. En sia supra fluejo estas rivero kie abundas trutoj, taŭge por fiŝkaptado.

En ties malsupra ero formas valon taŭgan por intensa agrikulturo por produktado de fruktoj. Lastatempe oni plantis vitejojn, kaj oni produktis vinojn bonkvalitajn, ĉefe ĉe la urbo San Patricio del Chañar.

Bildaro
-------

* Rivero Neŭkeno pase tra la norda zono de la provinco.Rivero Neŭkeno pase tra la norda zono de la provinco.
* Digo Ballester super la rivero Neŭkeno.Digo Ballester super la rivero Neŭkeno.
* Fervoja ponto kiu kunigas la provincojn de Neŭkeno kaj Río Negro.Fervoja ponto kiu kunigas la provincojn de Neŭkeno kaj Río Negro.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Claudia Abeucci kaj Paula Sarafian. «Río Neuquén - Cuenca Nº 62» (hispanel) (pdf) paĝo 4. Konsultita la 9an de junio de 2010.

* Kategorio Rivero Neŭkeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 47° 28′ 52″ N 4° 03′ 36″ O﻿ / ﻿47.48111 °N, 4.06000 °O﻿ / 47.48111; 4.06000 (mapo)

**Saint-André-en-Terre-Plaine** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 186 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-André-en-Terre-Plaine etendiĝas sur 14.26 km², kaj havis 186 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Luc Robert, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-André-en-Terre-Plaine apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Guillon
Koordinatoj: 47° 23′ 16″ N 4° 02′ 30″ O﻿ / ﻿47.38778 °N, 4.04167 °O﻿ / 47.38778; 4.04167 (mapo)

**Saint-Léger-Vauban** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 424 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Saint-Léger-Vauban etendiĝas sur 33.81 km², kaj havis 424 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

Vauban naskiĝis tie
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

La abatejo estis fondita en 1850.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Gisèle Richard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Léger-Vauban apartenas al la kantono de Quarré-les-Tombes, kies ĉefurbo estas Quarré-les-Tombes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Quarré-les-Tombes
**Pokalo** estas konstelacio de la tera ĉielo.

Steloj
------

* La alfa stelo de la Pokalo nomiĝas Alkes.

Mitologio
---------

La korvo en la figarbo
Laŭ la helena mitologio, Apolono donis al sia korvo gravan komision. La korvo devis flugi por ĉerpi akvon per pokalo el la fontoj de la akva teritorio. Survoje, figarbo allogis ĝin, sed la fruktoj ne ankoraŭ estis maturaj. Ĝi decidis do atendi proksime al la arbo ilian maturiĝon. Tio daŭris... kaj dumtempe, ĝi serĉis pretekston por senkulpigi sin pro tiom da malfruo. Ĝi fine diris al Apolono, ke la marserpento, kiu nomiĝas Hidro, fuŝis ĝian ĉerpadon, kaj trinkis la tutan akvon el la pokalo. Kompreneble, Apolono tre bone komprenis la trompaĵon de la korvo. Li ŝanĝis la korvon, la pokalon kaj la hidron en konstelaciojn

Tial, en la kampo de la steloj, por ĉiam flugas la Pokalo Ĝi situas oriente de la Korvo kaj preskaŭ tuŝas la voston de la Hidro, kiu partoprenas la saman legendon. La nomo de la alfa stelo Alkes signifas *Cruĉo* en la araba lingvo

Referencoj
----------

1. ↑  *"Les plus belles histoires de la mythologie"* (La plej belaj rakontoj de la mitologio), eld. Fernand Nathan, 1978*"*

* Kategorio Pokalo (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Roman Vaclavoviĉ MALINOVSKIJ** (en rusa: Рома́н Ва́цлавович Малино́вский, 1876–1918) estis elstara rusa bolŝevika politikisto antaŭ la revolucio, kaj samtempe laboranto kiel bone pagita agento por la Oĥrano, nome la carisma sekreta polico. Ili nomis lim kodnome 'Portnoi' (la tajloro).

Li estis brila oratoro, alta, ruĝ-harulo, flav-okululo kaj cikatromarkita.

Biografio
---------

Li estis orfo el polaj kamparanoj, estis foje arestitaj pro ŝtelado, kaj ekagis kiel spiono de la polico jam dum la militservo. Fine de la Rus-japana milito li estis translokigita al Sankt-Peterburgo.

En 1906, li aliĝis al Petrograda Metallaborista Sindikato kaj al la Rusia Socialdemokrata Partio (RSDLP). En 1910, Malinovskoj estis arestita de la Oĥrano, sed tuj liberigita jam kiel carisma spiono, tre bone pagita, ene de la Bolŝevika partio. En Januaro 1912, li aliĝis al la Centra Komitato kun subteno de Vladimir Lenin. La 25an de Oktobro, 1912, li estis elektita por la Dumao el la moskvaj laboristoj. Li estris la ses-membran bolŝevikan grupon (du el kiuj estis agentoj de la Oĥrano) kaj estis deputita proparolantoj de la Socialdemokratoj en la Dumao. Kiam la estro de la Menŝevikoj nome Julius Martov denoncis Malinovskij kiel spiono en 1913, Lenin malakceptis kredi tion kaj li kaj Stalin defendis lin.

Novembre 1912, li vizitis Lenin en Krakovo kaj estis instigita ne unuiĝi kun Menŝevikoj. Malinovskij ignoris tion kaj faris amikeman diskurson en la Dumao. Li konvinkis Leninon nomumi agenton de Oĥrano, nome Miron Ĉernomazov, kiel eldonisto de Pravda kontraŭ la kandidato de Stalin, nome Stepan Ŝaumjan, kiu estis milda al Menŝevikoj. La carisma reĝimo deziris havi la RSDLP disigita kaj ne volis reamikigemulojn.

Demarŝoj fare de Malinovskij helpis ke la Oĥrano arestu Sergo Ordĵonikidze (14a de Aprilo, 1912), Jakov Sverdlov (10a de Februaro, 1913) kaj Stalin (23a de Februaro, 1913). En Julio 1913, li perfidis planon por liberigi Sverdlov kaj Stalin, avertante la policestron de Turuĥansk. Tiam li estis la nura estro de Bolŝevikoj kiu estis nek eksterlande nek ekzilita en Siberio. 

La 8an de Majo, 1914, li estis devigita rezigni el la Dumao. Lia reala identeco estis malkovrita de sia eks-amatino Elena Trojanovskaja, kaj li iris en ekzilon en Germanio, kie li estis malliberigita dum la Unua Mondmilito. En 1918, li klopodis eniri en la Petrograda Soveto, sed Grigorij Zinovjev rekonis lin. Novembre, post mallonga proceso, Malinovskij estis ekzekutita per pafadroto. 

Laŭ la brita historiisto Simon Sebag Montefiore lia sukcesa enfiltrado en la Bolŝevikojn ludis gravan rolon por la posta paranojo de Sovetunio (kaj pli specife, de Stalin) kio finfine rezultis en la Granda Teroro.

Notoj
-----

1. ↑   Montefiore 2007, p. 205
2. ↑   Montefiore 2007, p. 224
3. ↑   Montefiore 2007, p. 221
4. ↑   Montefiore 2007, p. 231

Bibliografio
------------

* Montefiore, Simon Sebag (2007), Young Stalin, Weidenfeld & Nicolson, ISBN 978-0-297-85068-7


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721163
* GND: 119197111
* LCCN: n79003762
* VIAF: 25407368
* ISNI: 0000 0000 5537 5169
* SUDOC: 027286770
* BNF: 119361873
* NKC: xx0047088
 |
La rivero Wabash ĉe Covington, Indianio
La **rivero Wabash** estas rivero kiu fluas en (aŭ formas la ŝtatlimon de) la Usonaj Ŝtatoj de Ohio, Indianio, kaj Ilinojso. La rivero fluas okcidente kaj tiam sude al ĝia enfluo kun la Ohio-Rivero.

Historio
--------

La rivero formis kiam la Viskonsino Glaciejo fandiĝis kaj akvo superfluis la glaciejan morenon kiu estis sude de Fort Wayne, Indianio. La forta akvo kreis la vojon de la rivero kiu estas uzanta nuntempe.

La nomo de la rivero venas el la Franca vorto "Ouabache". Tiu ĉi nomo venas el la mjamia vorto "waapaahšiiki" kiu signifas "ĝi brilas blanke". La frazo reflektas tempon kiam la akvoj de la rivero estis tiom klaraj ke eblis vidi la limŝtonan riveran fundon.

Urboj kaj urbetoj ĉe la rivero
------------------------------

Multe da urboj kaj urbetoj estas ĉe la rivero Wabash.
La rivero iras tra tri ŝtatoj. Kaj ili estas en ordo sub.

### Ohio

* Fort Recovery

### Indianio

* Andrews
* Attica
* Bluffton
* Clinton
* Covington
* Delphi
* Huntington
* Lafayette
* LagroLa rivero Vabaŝo ĉe Williamsport (Indianio).
* Logansport
* Markle
* Merom
* Montezuma
* Newport
* New Harmony
* Perrysville
* Peru
* Terre Haute
* Vincennes
* Wabash
* West Lafayette
* Williamsport

### Ilinojso

* Grayville
* Hutsonville
* Maunie
* Mount Carmel
* St. Francisville

* Kategorio Rivero Wabash en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Romano de la Rozo** (france: *Le Roman de la Rose*) estas grava kaj influhava mezepoka franca eposo, verkita de du homoj kaj tiel respegulante du mondrigardojn. La eposo konsistas el du partoj, paraj rimoj, oksilabaj vicoj. La verkaĵo aperigas la duoblan homidealon de la franca feŭdismo de la 13-a jarcento.

La eposo okazas en sonĝo. La unuan parton (4058 vicojn) verkis Guillaume de Lorris ĉ. en 1230, la duan parton (17.724 vicojn) verkis ĉ. 45 jarojn poste Jean de Meun. En la unua parto aperas ideala, spirita amo de nobelo, karakterizas ĝin la esperoj, deziroj, sonĝoj. La kavaliro dum la sonĝo ellitiĝas kaj forlasas la urbon por trovi amon.

*Roman de la Rose* (ed. 1914)
La dua parto prezentas civitan raciismon, pli krudan alproksimiĝon al la amo. La dua parto finiĝas jene:

La ĉefrolanto deŝiras la rozon kaj en tiu momento vekiĝas. *„Purpura Rozo, vi iĝis mia, mi vekiĝis, eĉ la suno leviĝas."*

Traduko de Chaucer
------------------

*The Romaunt of the Rose* (nome la *Romaunt*) estas parta traduko en meza angla de la franca alegoria poemo, nome *Roman de la Rose* (la *Roman*). Origine konsiderita verko de Chaucer, la *Romaunt* inspiris polemikon inter fakuloj de la 19a jarcento kiam oni trovis partojn de la teksto kiel diferencaj laŭ stilo el la aliaj verkoj de Chaucer. Oni trovis ankaŭ, ke la teksto enhavas tri diferencajn fragmentojn de traduko. Kune, la fragmentoj — A, B, kaj C - havigas tradukon de proksimume unu triono de *Le Roman*. 

Estas malmulta dubo, ke Chaucer ja tradukis *Le Roman de la Rose* sub la titolo *The Romaunt of the Rose*: en *The Legend of Good Women* (La legendo de la bonaj virinoj), la rakontanto, Chaucer, deklaras tion. La demando estas ĉu la survivinta teksto estas la sama kiun Chaucer verkis. La aŭtoreca demando estis temo de esplorado kaj polemiko. Tiel la diskuto pri la *Romaunt* aliris al lingvistiko pli ol al literatura analizo.

Referencoj
----------

1. ↑   Sutherland, Ronald (1967). The Romaunt of the Rose and Le Roman De La Rose. Oakland: University of California Press. pp. Introduction.
2. ↑   Eckhardt, Caroline (1984). The Art of Translation in The Romaunt of the Rose. Studies in the Age of Chaucer. 6. Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press. pp. 41–63. ISBN 978-0-933-78405-5.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287306
* LCCN: n79095628
* VIAF: 7464152140002811100009
* SUDOC: 028260198
* BNF: 166125510
* NLA: 35688756
* BNE: XX3383757
 |
**Kasiopeo** estas konstelacio de la tera ĉielo. En la noktoj de l'norda duonglobo, ĝi estas la plej facile rekonebla, ĉiam proksime de la norda zenito, kun sia aparta W-formo.

Kasiopeo havas formon de granda M aŭ W laŭ la rondirado de la konstelacioj ĉirkaŭ la Polusa Stelo.

Steloj
------

La stelo alfa de la konstelacio Kasiopeo nomiĝas Schedar, ĝi estas la plej brila. Tiu araba vorto signifas «brusto». La stelo Schedar estas 42-oble pli granda ol nia suno.

Mitologio
---------

Kasiopeo sur kupra plato, Johann Bayer, *Uranometria*, 1661.
Laŭ lokaj tradicioj Kasiopeo figuras tronon aŭ kuŝantan kamelon.

Laŭ la helena mitologio Kasiopeo estis tre bela virino. Ŝi edziniĝis kun Cefeo kaj tiel fariĝis reĝino de la antikva Etiopujo. Iam ŝi fanfaronis pri sia beleco. Ŝi certigis ke ŝi estis pli bela ol la Nereidinoj. Ĉi tiuj estis la kvindek filinoj de la maljuna Nereo, kiu zorgis pri la pereintaj maristoj. La Nereidinoj akompanadis la dion de la maro, Pozidono. Kompreneble tia temereco malplaĉis al li. Li dronigis Etiopujon kaj sendis maran monstron por mortigi ĝiajn loĝantojn. Cefeo petis helpon de orakolo, ke li parolu en la nomo de la dioj. La orakolo konsilis al li oferi sian filinon Andromeda al la monstro. Pro tio ŝi estis katenigita al rifo en la maro. Sed tute neatendite, alflugis Perseo.

Li ĵus senkapigis la Meduzon en norda lando. La Meduzo estis monstro, kiu havis serpentojn anstataŭ harojn. Kaj nun la kapon de la monstro li portis en sia sako. Li estis rajdanta la flugilhavan Pegazon survojen de sia insulo en la Egea Maro, kiam li ekvidis etulon solan sur rifo. Li malsupreniris kaj vidis tiun belulinon sube, alkroĉigitan. Subite, li sentis sin enamiĝi en ŝin. Rapide, Perseo surmetis sian kaskon, kiu nevidebligis lin, metis al la piedoj la flugilhavajn sandalojn kaj per sia serpo, mortigis la beston.

Kasiopeo nun tronas en la tera ĉielo inter Cefeo kaj Perseo, proksime de Andromedo kaj Pegazo.

Kasiopeo malkovriĝas en la nokta ĉielo.
Animacio de la ĉirkaŭpolusaj steloj

* Kasiopeo (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kasiopeo (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Romanshorn (stacidomo). |



**Romanshorn** (en Esperanto ankaŭ Romanshorno) estas komunumo en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 9292 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Romanshorn situas ĉe la norda bordo de Bodenlago sudoriente de la montoĉeno Seerücken.

Trafiko
-------

La stacidomo de Romanshorn estas grava fervojnodo. Ĝi estas fina haltejo de unu el la du transsvisaj trajnlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo tra Bielo, Zuriko, Vinterturo kaj Fraŭenfeld ĝis Romanshorn. Romanshorn ankaŭ estas finhaltejo de la linio de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Lucerno tra Rapperswil kaj Sankt-Galo al Romanshorn, kaj krome situas ĉe la trajnlinio de Konstanco al Rorschach.

Historio
--------

La unua historia mencio de Romanshorn datiĝas el la jaro 779.

Esperanto-Movado
----------------

Vido al strateto "Esperantoweg". Foto Mireille Grosjean 
Romanshorn estis dum multaj jaroj grava centro de la svisa Esperanto-movado. Ĝi estis dum longa tempo la sidejo de Svisa Esperanto-Societo. En Romanshorn troviĝas unu el la malmultaj Esperanto-objektoj en Svislando, nome strato, kiu nomiĝas **Esperanto-Weg**. Je Esperanto-Weg numero 15 loĝis siatempe Otto Walder kaj tie troviĝis ankaŭ la sidejo de SES. Unua Esperanto-Grupo formiĝis en Romanshorn post kurso de la fervojisto Gottlieb Stäheli. Sub iniciativo de Esperanto-Grupo Sankt-Galo, precipe de Hans Kürsteiner, en Romanshorn estis organizita kurso sub la gvido de la Cseh-instruisto Tiberio Morariu al kiu sekvis la fondiĝo de la *Esperanto-Klubo Verda Stelo Romanshorn*. La klubo estis malfondita en 1936 post kiam pluraj el la klubaj aktivuloj pro profesiaj kialoj forlasis la komunumon. En Romanshorn vivis ankaŭ Fritz Schwab, kiu dum 35 jaroj estis tie delegito de UEA. Dum regiona kunveno de SES en 1957 en Romanshorn kunvenis pli ol 140 personoj, kiuj aŭskultis prelegon de la japana ĵurnalisto Joŝiko Kaĵcino. Dum la inaŭguro de Esperanto-Weg en la jaro 1965 en Romanshorn okazis trilanda renkontiĝo, kiun ankaŭ partoprenis proksimume 140 personoj.

Fontoj
------

* Arkivmaterialo de Esperanto-Societo Zuriko
* Enziklopidio de Andy E. Künzli Universalaj Lingvoj en Svislando, p. 680 ks.

Vidu ankaŭ
----------

* Romanshorn (stacidomo)

* Kategorio Romanshorn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Romanshorn

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Arbon |
| --- |
| Amriswil  •  **Arbon**  •  Dozwil  •  Egnach  •  Hefenhofen  •  Horn  •  Kesswil  •  Roggwil  •  Romanshorn  •  Salmsach  •  Sommeri  •  Uttwil |  |

 |
**Saint-Bard** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 101 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Bard etendiĝas sur 9,36 km², kaj havis 101 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 10 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Bard situas je alteco de 787 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Bard apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Raymond Saby, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Bard apartenas al la kantono de Crocq, kies ĉefurbo estas Crocq. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Crocq
Koordinatoj: 48° 56′ 57″ N 15° 11′ 07″ O﻿ / ﻿48.94917 °N, 15.18528 °O﻿ / 48.94917; 15.18528 (mapo)

**Romava** (germane: *Romau*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, troviĝanta 8 km sudokcidente de Staré Město pod Landštejnem en distrikto Jindřichův Hradec. Konstruareo de la vilaĝo etendiĝis proksime de aŭstra-ĉeĥa limo. Preskaŭ la tuta katastro de la pereinta vilaĝo estas surkreskinta de arbaro. Krom la arbaro kaj la ruinoj de konstruareo troviĝas en la katastro ankaŭ fiŝlagoj Romavský starý rybník kaj Romavský mlýnský rybník, kaj trafas ĉi tien ankaŭ okcidentaj randoj de fiŝlago Kačer. En la oriento de la katastro ekde la jaro 1880 etendiĝis kvardekhektara Velký Romavský rybník (Grosse Romauer Teich), kiu estis post damaĝigo de digo ellasita..

**Romava** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,42 km2.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1375, menciata ĝi estas kiel "Robenau". En la jaro 1420 ĝi estis forbruligita kaj cent jaroj dezerta. Fine de la 16-a jarcento ĝi estis enloĝigita fare de dometistoj el Supra Palatinato. En la paso de la tridekjara milito la municipo estis dufoje rabita fare de imperiestra kaj unufoje fare de sveda soldataroj. En la municipo estis en la 19-a jarcento segejo, alikonstruita en maŝinan plektejon. Post la unua mondmilito ĝi estis enmembrigita en Ĉeĥoslovakan respublikon kaj estis establita en ĝi limgardistaro. Post Munkena interkonsento ĝi estis enmembrigita en Regnan govion Malsupra Danubio de Grandgermana imperio. En majo de 1945 devis la germanaj loĝantoj forlasi la vilaĝon. En la jaro 1948 Romava venis en limregionan zonon kaj en la jaro 1953 armeo egaligis ĝin kun la tero. Sur la loko de detruita kapelo de Trovo de sankta Kruco finas ĉiujara Pilgrimo de repaciĝo, kiun aranĝas karmelanoj komence de majo.

Evoluo de nombro de loĝantoj
----------------------------

| Popolnombrado | Loĝantoj 
sume | Nacieco |
| --- | --- | --- |
| Jaro | germana | ĉeĥa | alia |
| 1880 | 430 | 430 | 0 | 0 |
| 1890 | 431 | 431 | 0 | 0 |
| 1900 | 419 | 419 | 0 | 0 |
| 1910 | 385 | 385 | 0 | 0 |
| 1921 | 324 | 300 | 6 | 18 |
| 1930 | 264 | 233 | 10 | 21 |

Pluaj fotoj
-----------

* RomavaRomava
* RomavaRomava
* RomavaRomava

Referencoj
----------

1. ↑  Pereintaj municipoj Romava kaj Rajchéřov
2. ↑  Pereintaj municipoj - Romava
3. ↑  Historia topografio de Moravio kaj Silezio en la jaroj 1848–1960, vol.9. 1984

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de kampurbo Staré Město pod Landštejnem (8) |
| --- |
| Staré Město pod Landštejnem (inkluzive de pereintaj vilaĝoj Dětříš ~ Pernárec ~ Kuní ~ Košlák ~ Košťálkov) ~ Veclov (inkluzive de eksklavo kreita de k. t. de pereintaj vilaĝoj Staré Hutě ~ Rajchéřov ~ Romava) ~ Návary ~ Dobrotín ~ Podlesí ~ k. t. Pomezí pod Landštejnem (Pomezí ~ Landštejn) ~ Vitíněves |

 |
En geometrio, la **romba dekduedro** estas konveksa pluredro, katalana solido kun 12 rombaj edroj. Ĝia duala estas la kubokedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

Propraĵoj
---------

Ĝi estas zonopluredro. La longa diagonalo de ĉiu edro estas akurate je √2 fojoj pli longa ol la mallonga diagonalo, do la anguloj de ĉiu edro estas cos−1(1/3), aŭ proksimume 70,53°.

La romba dekduedro estas unu el la naŭ latero-transitivaj konveksaj pluredroj, ili estas 5 platonaj solidoj, kubokedro, dudek-dekduedro, romba dekduedro kaj romba tridekedro.

Parto de romba dekduedra kahelaro
La romba dekduedro povas esti uzata por kaheli 3-dimensian spacon. Iel simile al tio el seslateroj estas konstruita ebena seslatera kahelaro kaj el 24-ĉeloj estas konstruita 4-dimensia 24-ĉela kahelaro.

Ĉi tiu kahelaro estas la kahelaro de Voronoi de la kristalsistema edro-centrita kuba krado. Iuj mineraloj, ekzemple grenato formas romban dekduedran kristalan rutinon.

La romba dekduedro estas la vertico-centrita projekcio de 4-hiperkubo al 3 dimensioj. Estas ĝuste du vojoj de malkomponigo de romba dekduedro en 4 kongruajn paralelepipedojn, kune tiel estas 8 paralelepipedoj. La 8 ĉeloj de la 4-hiperkubo projekcias precize al ĉi tiuj 8 paralelepipedoj.

Areo kaj volumeno
-----------------

La areo *A* kaj la volumeno *V* de la romba dekduedro de latera longo *a* estas:

{\displaystyle A=8{\sqrt {2}}a^{2}\approx 11.3137085a^{2}}
{\displaystyle V={\frac {16}{9}}{\sqrt {3}}a^{3}\approx 3.07920144a^{3}}

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj de la ok verticoj kie tri edroj kuniĝas je iliaj malakutaj anguloj estas

(±1, ±1, ±1)
La koordinatoj de ses verticoj kie kvar edroj kuniĝas je iliaj akuta anguloj estas ĉiuj permutoj de

(0, 0, ±2)

Vidu ankaŭ
----------

* Romba tridekedro
* Senpintigita romba dekduedro
* 24-ĉelo - kvar-dimensia analogo de la romba dekduedro

Referencoj
----------

* Williams, Robert.  (1979) *The Geometrical Foundation of Natural Structure: A Source Book of Design - La Geometria Fundamento de Natura Strukturo: Fonta Libro de Dizajno*. Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-23729-X. (Sekcio 3-9)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Romba dekduedro* en MathWorld.
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj
* Romba Dekduedra Kalendaro – fari romba dekduedra kalendaro sen glui
La urbodistrikto **Meŝĉanskij** (ruse *Мещанский район*, latinliterigite *rajon Meŝĉanskij*) situas en la Centra administra arondismento (ruse *Центральный административный округ*, latinliterigite *Centralnij administrativnij okrug*) de Moskvo, en la centra urboparto. La distrikto kovras areon de 460 hektaroj. En 2016 tie rezidis 60 014 loĝantoj.

Dum jarcentoj ĉi-loke disvolviĝis diasporo de rifuĝintoj el Pollando (ĉefe ukrainoj, belorusoj kaj ceteraj ortodoksuloj), kiuj parolis pollingve. Ili nomis sin *"mieszczanie"* t.e. "urbanoj". Tiel aperis Meŝĉanskaja Sloboda (memadministrado). Ĝi okupis areon situantan ekster tiama Moskvo.

Vidindaĵoj
----------

* Moskva Durov Teatro de Animaloj
* Sretenskij monaĥejo
* Dipatrina monaĥejo
* Ekateriniskij parko
* Farmacia plantejo
* Olimpijskij stadion
* Scienc-Esplora Instituto de la Urĝa Helpo nome de Sklifosovskij
* Tutrusia Ekspozicia Centro

### Aliaj lokoj

* Groĥolskij strateto (Moskvo)

Vasilij Eroŝenko
----------------

Fama blinda esperantisto kaj verkisto Vasilij Eroŝenko lernis ekde la 15-a de julio 1899 ĝis la 15-a de majo 1908 en Moskva lernejo-internulejo por blindaj infanoj, samtempe li ludis violonon kaj gitaron en tiea orkestro kaj kantis en la ĥoro. Ĝi tiam situis en la konstruaĵo: la Unua Meŝĉanskaja, 11 (nun Paco avenuo,13)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2017-06-27 per la retarkivo Wayback Machine la distrikta administrejo ruse
* promenado tra la du ĉefaj stratoj - Paco avenuo kaj Sretenka kun fotoj ruse
* vojaĝo tra Paco avenuo {video)

* Kategorio Meŝĉanskij (distrikto de Moskvo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rivilla de Barajas** [riBIlja debaRAĥas] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.

Rivilla de Barajas en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.
Kastelo de Castronuevo aŭ de Rivilla de Barajas de fino de la 15-a jarcento.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko (sed en 2014 ankoraŭ estis 2 geloĝantoj en Palacio de Castronuevo), okupas totalan areon de 24,38 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 67 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 50 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Muñosancho, Fontiveros, Salvadiós, Crespos, Narros del Castillo kaj Vita.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. El historia pasinteco restas la kastelo de Castronuevo aŭ de Rivilla de Barajas de fino de la 15-a jarcento.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761770
 |
Grafikaĵo de *y = versin x*
Sinuso, kosinuso, kaj rivolua sinuso de *θ* en la unua cirklo centrita je *O*
En matematiko, la **rivolua sinuso** estas trigonometria funkcio *versin(θ)* aŭ iam *vers(θ)*:

{\displaystyle {\textrm {versin}}(\theta )=1-\cos(\theta )=2\sin ^{2}({\frac {\theta }{2}})\,}
La **rivolua cosinuso** estas trigonometria funkcio *coversin(θ)*:

{\displaystyle {\textrm {coversin}}(\theta )={\textrm {versin}}({\frac {\pi }{2}}-\theta )=1-\sin(\theta )\,}
La **duona rivolua sinuso** estas trigonometria funkcio *haversin(θ)*:

{\displaystyle {\textrm {haversin}}(\theta )={\frac {{\textrm {versin}}(\theta )}{2}}=\sin ^{2}({\frac {\theta }{2}})}
La **duona rivolua cosinuso** estas trigonometria funkcio *hacoversin(θ)*:

{\displaystyle {\textrm {hacoversin}}(\theta )={\textrm {haversin}}({\frac {\pi }{2}}-\theta )={\frac {{\textrm {coversin}}(\theta )}{2}}}
Aliaj similaj funkcioj estas:

*exsec θ = (sec θ) - 1*
*excsc θ = (csc θ) - 1*
Unu periodo *(0 < θ < π/2)* de *versin* aŭ, pli kutime, *haversin* estas ankaŭ kutime uzata en signal-prilaborado kaj fermitcikla regilo kiel la formo de pulso aŭ fenestra funkcio, ĉar ĝi glate (kontinua en la valoro kaj la inklino) komenciĝas de nulo, iras al du (por *versin*) aŭ unu (por *haversin*) kaj reen same glate iras al nulo.
En ĉi tiuj aplikoj, ĝi estas ofte nomata kiel altigita kosinusa filtrilo.

Rivolua sinuso de ajnaj kurboj
------------------------------

La termino *versin* estas ankaŭ iam uzita por priskribi dekliniĝoj de rekto de ajna ebena kurbo, kaj la pli supre montria cirklo estas speciala okazo. Por donita ĥordo inter du punktoj en kurbo, la perpendikulara distanco *v* de la ĥordo al la kurbo (kutime je la ĥorda mezpunkto) estas la *versin* mezuro. Por rekto, la *versin* de ĉiu ĥordo estas nulo. En la limigo kiam la ĥorda longo *L* strebas al nulo, la rilatumo *8v/L2* strebas al kurbeco en la punkto.

Ĉi tiu uzado estas aparte komuna en fervojo, kie ĝi priskribas kurbecon de la fervoja trako.

Vidu ankaŭ
----------

* Formulo de duona rivolua sinuso

Referencoj
----------

* Nair, Bhaskaran (1972). "Track measurement systems—concepts and techniques - Trakaj mezuraj sistemoj—konceptoj kaj teknikoj", *Rail International - Relo Internacia* **3** (3), p. 159–166. ISSN 0020-8442.

Eksteraj ligiloj
----------------

* .
* .
* Eric W. Weisstein, *Versin* en MathWorld.
* Eric W. Weisstein, *Haversin* en MathWorld.
* .
du ajngrundaj Agadem kaj Bilma en orienta Niĝero
ajngrundaj aŭtomobiloj transveturante dunon en senfina sablomaro
maposkizo de la regiono
La **granda sablodezerto de Bilma**, france: *Grand Erg de Bilma*, etendiĝas de nordo al sudo trans preskaŭ 150 km de Bilma ĝis Agadem (Niĝero).

Oriente ĝi atingas la landlimon al Ĉado, okcidente direkte al Fachi la regiono ŝanĝas sian nomon al la Ténéré-sablodezerto je la duondistanco kaj  al ĝi transiras direkte al Fachi. De Bilma ĝis Agadem oni devas superi ĉ. 80  parte tre altajn ĉefajn dunĉenojn kaj pli ol 300 pli malaltajn dunĉenojn. La veturo direkte al N’Guigmi ĉe la ĉada lago  trans la senvojaj sablodunoj estas unu el la plej malfacilaj itineroj de la Saharo. Ĉirkaŭ 50 km sude de Bilma oni atingas la malgrandan oazon Zoo Baba. Tie loĝas kelkaj tubuoj.

Retligoj
--------

* *Afrikanisches Bilderbuch* von Holger Reineccius – Kapitel: Ténéré-2: Zinder – Tschadsee – Djado ...

18.19505314Koordinatoj: 18° 11′ 42″ N, 14° 0′ 0″ O (mapo)
 

* Kategorio Granda sablodezerto de Bilma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pier Antonio Micheli** (la 11-an de decembro, 1679 - 1-an de januaro, 1737) estis konata itala botanikisto, profesoro pri botaniko en Pizo, kuratoro de la Orto Botanico di Firenze, verkinto de *Nova plantarum genera iuxta Tournefortii methodum disposita*. Li malkovris la sporojn de fungoj, estis gvida aŭtoritato sur kriptogamoj, kaj kreis plurajn gravajn genrojn de mikrofungoj inkluzive de *Aspergillus* kaj *Botrytis*.

Micheli naskiĝis en Florenco en 1679. Laŭ mallonga priskribo de la bibliotekoj de Harvard University, li lernis mem la latinan kaj komencis la studon de plantoj en juna aĝo sub Bruno Tozzi. En 1706 li estis nomumita botanikisto al la *Cosimo III de' Medici*, Grandduko de Toskanio, direktoro de la Florenco-ĝardenoj, kaj profesoro ĉe la Universitato de Pizo.

Lia *Nova plantarum genera* (1729) estis grava paŝo en la kono pri fungoj. En tiu laboro, li donis priskribojn de 1900 plantoj, de kiuj proksimume 1400 estis priskribita je la unua fojo. Inter tiuj estis 900 fungoj kaj likenoj, akompanitaj per 73 plantoj. Tio inkludis informojn pri "la plantado, origino kaj kresko de fungoj, *Mucor*, kaj similaj plantoj", kaj estis la unua kiu emfazis, ke fungoj havas generajn korpojn aŭ sporojn.

Sur unu el liaj kolektantaj ekskursetoj, en 1736, li malsaniĝis je pleŭrito, pro kiu li baldaŭ poste mortis en Florenco.

La normo verkinto-mallongigo **P. Micheli** kutimas indiki tiun individuon kiel la verkinton dum citado de botanika nomo.

* Kategorio Pier Antonio Micheli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 396340
* GND: 120856379
* LCCN: nr89018135
* VIAF: 73949559
* ISNI: 0000 0001 0915 758X
* SUDOC: 077223128
* BNF: 12457858c
* NLA: 35278991
* NKC: mzk2010577492
* ICCU: CFIV087204
* BNE: XX4963536
 |
k= juna muskoplanto ; w = la unua rizoido
Rizoido de *Bryum elegans* ( muskoj ).
Rizoido de *Cephaloziella divaricata ( muskoj ).*
**Rizoidoj** estas fadeno-formaj kreskaĵoj ĉe la bazo aŭ la fundo de planto, trovitaj ĉefe en nevaskulaj plantoj kiaj algoj, fungoj, briofitoj kaj pteridofitoj, kiuj funkcias kiel radikoj de gimnospermoj kaj angiospermoj.
La origino de la plantoj okazis en akvo, ekde kie ili iompostiome migris al la terosupraĵo dum longa tempo de disvolviĝo. En akvo aŭ apud ĝi, plantoj facile povis sorbi akvon ( por plenumi siajn fiziologiajn procezojn ) de ĉiuj siaj flankoj kaj ne bezonis iun ajn specialan sorbantan organon ( t.e. radikojn ). Krome, en primitive stato, hista diferenceco kaj laborospecialigo estis minimuma ĉe plantoj, do ne bezonante akvon je diferenca kvanto por iliaj variaj partoj kaj histoj. Iam, la plantoj albordiĝis sur la tero, tiu senprokraste postulis bone disvolvigitan radikosistemon por efike sorbi akvon, kaj ankaŭ por ankriĝi en la grundon.

La rizoidoj estas nuraj fadenoj kaj ili tiumaniere funkcias. Ili ne sorbas akvon per kompleksan sistemon. Rizoidoj sorbas akvon per kapilareco kiel la meĉo, farita de maldikaj fadenoj, en eksmoda oleolampo sorbas oleon. La akvo supreniras inter la fadenoj de rizoidoj kaj ne tra ĉiu de ili kiel en radikoj.

Ĉe fungoj, rizoidoj estas etaj disbranĉiĝantaj hifoj kiuj malsupren kreskas ekde la stolonoj kiuj ankras la fungon. Ili liberigas digestantajn enzimojn kaj sorbas digestitan organikan materialon.

Ĉe la embriofitoj la rizoidoj estas triĥomoj kiuj ankras la planton al la grundon. Ĉe la hepatikoj, ili malĉeestas aŭ estas unuĉelaj, sed plurĉelaj ĉe la muskoj. Ĉe vaskulaj plantoj ili ofte estas nomataj radikoharoj, kaj estas aŭ unuĉelaj aŭ plurĉelaj.

Ĉe iuj algoj, estas ampleksa rizoida sistemo kiu permesas al algoj de ankriĝi al sabla substrato ekde de kiu ili povas sorbi nutraĵon.

Referencoj
----------

1. ↑  Comparative phosphate acquisition in giant-celled rhizophytic algae (Bryopsidales, Chlorophyta): Fleshy vs. calcified forms  angle

Bibliografio
------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Hohan, C.Michael 2010 : Fern. *Encyclopedia of Earth. eds. Saikat Basu and C.Cleveland*, National Council for Science and the Environment, Washington DC. angle
**Kombinatoriko** estas branĉo de la matematiko, en kiu oni studas la ekziston kaj konstruon de diversaj kombinaoj kaj aranĝoj de elementoj laŭ difinitaj reguloj, kaj serĉas la nombrojn da kombinoj kaj aranĝoj de diversaj tipoj.

Ekzemploj de tiaj kombinoj estas *aranĝaĵoj*, *kombinaĵoj* *permutaĵoj*, blok-skemoj kaj *Latinaj kvadratoj*. Apero de ĉefaj nocioj kaj evoluo de kombinatora analizo okazis paralele kun aliaj branĉoj de matematiko, tiaj kiaj estas algebro, nombroteorio, probabloteorio, kun kiuj ĝi havas proksimajn rilatojn. Estiĝo de kombinatoriko, kiel matematika scienco, estas ligita kun la verkoj de Blaise Pascal kaj Pierre De Fermat. Ĉi tiuj verkoj, fariĝintaj bazo por la teorio de probabloj, samtempe enhavis principojn por la determino de nombro de kombinaĵoj por finia aro.

La gravan rolon en la evoluo de kombinatoraj metodoj plenumis Gottfried Wilhelm Leibniz, Jakob Bernoulli kaj Leonhard Euler. De la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento intereso pri kombinatoriko reviviĝas pro la impeta evoluo de komputiko, cibernetiko, diskreta matematiko, teorio de planado kaj informteorio.

La ĉefaj konceptoj de kombinatoriko estas:

* **Faktorialo** - la produto 1·2·3·...·n; ĝi estas signita per la simbolo **n!** La faktorialo de 5 estas:

**5!=1·2·3·4·5=120**
* **Permutaĵo** - Ĉiu el la eblaj diversaj manieroj vicigi la elementojn de certa aro. La diversaj permutaĵoj de la elementoj **a, b, c** estas: **abc, acb, bac, bca, cab, cba**. La nombro de eblaj permutaĵoj de n elementoj estas ĉiam n! .
* **Aranĝaĵo** - Ĉiu el la diversaj manieroj fari ordigitan liston de **k** elementoj el aro de **n** elementoj (do, du aranĝoj estas samaj nur kondiĉe ke inter la du listoj ekzistu diferenco aŭ pri la loko, aŭ pri la identeco de almenaŭ unu elemento). La nombron de tiaj aranĝaĵoj esprimas la formulo

{\displaystyle A(n,k)=n(n-1)(n-2)(n-3)...(n-m+2)(n-k+1)={\frac {n!}{(n-k)!}}}
* **Kombinaĵo** ( aŭ *kombinacio*) - de **k** el **n** elementoj. Aro de **k** elementoj, elektita el la aro da **n** elementoj: la eblaj kombinacioj de 2 el la 4 elementoj **a, b, c, d** estas: **ab, ac, ad, bc, bd, cd**. La K de **k** el **n** estas la nombro de la aranĝaĵoj dividita de la nombro de permutaĵoj en **k**:

{\displaystyle {n \choose k}={\frac {n!}{k!(n-k)!}}}

* **Latina kvadrato** - aranĝo de **n** simboloj en kvadrato kun **n** horizontalaj linioj kaj **n** vertikalaj linioj, tiel ke, ĉiu simbolo aperas ĝuste unu fojon en ĉiu horizontala linio kaj ĝuste unu fojon en ĉiu vertikala linio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kombinatoriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Permutaĵoj kaj kombinaĵoj
* Kombinaj principoj
* Inkluziveco-ekskluda principo
* Listo de kombinatorikaj temoj
**Gyula Antal** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Antal Nándor Gyula** estis hungara advokato, altlerneja instruisto, parlamenta deputito, monaĥo.

Gyula Antal naskiĝis la 23-an de marto 1842 en Pécs, li mortis la 15-an de novembro 1907 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Antal estis membro de la benediktanoj inter 1857–1865, en tiu periodo li frekventis gimnazion. Li forlasis la monaĥan vivon kaj en 1867 li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest, post 2 jaroj advokatan diplomon. Jam dum la unua diplomo li instruis en Liceo de Pécs, poste li estis advokato (1869–1875). Li ankaŭ instruis en la universitato (1869–1905), kie fine li estis profesoro. Li estis ankaŭ parlamentano (1875–1881, 1884–1896).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A köteles részről* (1869)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711463
 |