recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ferrovia Monte Generoso** (itale *Ferrovia del Monte Generoso*, **MG**) estas svisa etŝpura fervojlinio, kiu ligas la distrikton Capolago (en la urba areo de Mendrisio) kun la pinto de Monte Generoso, la plej alta pinto en la montaro Sottoceneri.

La sola dentorela fervojo en Kantono Tiĉino, ĝi regule funkcias inter la 1-a de aprilo kaj la 31-a de oktobro, aldone al fojaj specialaj malfermoj kaj laŭpeto, kiuj ankaŭ estas aranĝitaj en periodoj de foresto de la regula servo.

Infrastrukturo kaj planita servo estas administrataj de la limigita kompanio "Ferrovia Monte Generoso", kun sidejo en la distrikto Capolago, kun la ĉefa subteno de kultura procento de Migros.

Mapo
----

centra

Vidu ankaŭ
----------

* Migros
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ferrovia Monte Generoso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFerrovia Monte Generoso |
| --- |
| 
* Capolago Lago
* Capolago-Riva S. Vitale
* S. Nicolao
* Bellavista
* Monte Generoso Vetta
 |

 |
**Castrillo de Villavega** [kasTRIljo debiljaBEga] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Castrillo de Villavega* estas komprenebla etimologie kiel Fortikaĵeto de la Urbo de la Valo. Ĝi estas loko de la Jakoba Vojo.

Geografio
---------

Preĝejo de San Quirico.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 33,94 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 173 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 800 loĝantojn el la jaro 1950. Ĝi distas 56 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi estas borde de la rivero Valdavia, alfluanto de la rivero Pisuerga, sur ebenaĵo de ampleksa valo.

La municipa teritorio enhavas la submunicipon Villavega de Castrillo. Tial ĝi estas formata de du urbaj kernoj el kiuj Castrillo estas la ĉefa pro la nombro de loĝantoj kaj grando; en ĝi estas la urbodomo, juĝejo kaj preĝejo. Villavega de Castrillo estas multe pli malgranda, havas malmultajn domojn kaj preĝejon. Ambaŭ estas separataj per la rivero Valdavia, super kiu oni konstruis en la 18-a jarcento ponton el novklasikisma stilo.

Trairas la lokon la regiona ŝoseo de Villaherreros al Buenavista de Valdavia. Estas proksimaj Carrión de los Condes, Osorno, Herrera de Pisuerga kaj Saldaña.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Iam estis kastelo (el kiu restas ruinoj) kaj eble murego.

Estis rilato al la Jakoba Vojo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la ruinoj de la kastelo, la preĝejoj, ermitejoj, fontoj, muelejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771369
 |
La **Molnár Dixieland Band** [molnAr diksilend bend] estas hungara ensemblo pri ĵazo. Ili konstante muzikadas diksilandon, ili estas rivaloj de Benkó Dixieland Band. Ili muzikadas ĉefe originajn usonajn melodiojn, tamen apartenas al la grandaj sukcesoj ankaŭ origina hungara popolkanto en stilo diksilando.

Historio
--------

En 1964 Gyula Molnár (klarnetisto) fondis ĵazoensemblon en Szeged el studentoj, tial la ensemblo prenis la nomon de la fondinto. Laŭ la kutimoj la membroj ŝanĝiĝis, sed urbo Szeged konstante restis.

La unuaj sukcesoj venis en festivalo de Salgótarján en la jaroj 1966, 1967 kaj 1969. Poste Hungara Radio kaj Hungara Televizio prezentis la repertuaron. Depost 1971 la ensemblo koncertas ankaŭ eksterlande, komence nur en la socialismaj landoj, poste en Eŭropo, fine eĉ Usono. Ili muzikadis kune ekzemple kun Fatty George, Tony Scott, John Mortimer. Ekde 1998 ili partoprenas en subĉiela festivalo en Szeged.

La debuta sondisko aperis en 1978, poste la ceteraj ekzemple en 1999, 2001, 2004.

Membroj
-------

* Gyula Molnár – klarneto, saksofono, kantisto
* Miklós Kiszin - kontrabaso
* Márta Garay – piano, kantisto
* László Sallai - trumpeto, trombono
* Károly Kréter – banĝo
* Csanád Fajszi - trombono
* Krisztián Simon - tamburo

Fontoj
------

* hompaĝo Arkivigite je 2015-04-24 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Fertőszéplak** [fertOsEplak] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en distrikto Sopron. La loknomo estas hungare Fertő-bela-loĝej'.

Vilaĝomuzeo de Fertőszéplak

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9436
* Areo: 22  km²
* Loĝantaro: 1170.

Situo
-----

Fertőszéplak situas laŭ la flankovojo proksime de lago Fertő, fine fervojoj Fertőszentmiklós-Pamhagen kaj Sopron-Győr estas ne tro for.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, baldaŭe romianoj vivis tie. Post la kontraŭturkaj bataloj germanoj alvenis. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio, la vilaĝo trovis sin proksime de la nova ŝtatlimo.

Post la 2-a mondmilito Fera Kurteno konstruiĝis, en la lago oni instalis minojn. La kulturdomo en 1950 konstruiĝis. En 1989 la fera kurteno ĉesis. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla ie ajn senkontrole.

Vidindaĵoj estas Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Fertőszéplak), kastelo de **Széchenyi**, kaj muzeo pri fervojaj lampoj.

Famuloj
-------

En la tiutempa Széplak naskiĝis mecenato kaj magnato Ferenc Széchényi.

* Fertőszéplak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fertőszéplak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Castrobol** [kastroBOL] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. 

Castrobol en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Sonorilturo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 16,91 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 54 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 50 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kiu havas sonorilturon kun mudeĥareca stilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763801
 |
**Castrillo de Onielo** [kasTRIljo deoNJElo] estas municipo en la sudoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Castrillo de Onielo* estas etimologie komprenebla kiel Fortikaĵeto de Doña Eilo, iama posedantino.

Geografio
---------

Arko de iama murego.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 40,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 104 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 700 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 37 km de Palencio, provinca ĉefurbo. 

La municipa teritorio limas kun la loĝlokoj Vertavillo, Valle de Cerrato, Baltanás kaj Villaconancio.

Historio
--------

Estis antaŭromia kaj romia fortikaĵo kun murego, el kiu restas enireja arko.

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Unu el la unuaj feŭdaj senjoroj de la urbo estis Doña Eilo, unua edzino de la grafo Ansúrez, fondinto de Valadolido, de kiu deriviĝis la nomo «Castillo de Doña Eilo». Poste estis mencio de "Castrello de domna Eilo" kaj en 1233 mencio de Pedro Fernández "de Castriel de don Elo". En 1345, la urbo nomĝis "Castrel de Onnielo". En 1474 estis grava juda kvartalo, kiu malaperis en 1493 (oni konservas simbolon ĉe pordo de privata domo).

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo, muelejoj, pilorio, blazondomoj (ekzemple de iama estro de Inkvizicio ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772368
 |
**Eveline Widmer-SCHLUMPF** naskiĝis la 16-an de marto 1956 en Felsberg apud Koiro, Kantono Grizono, Svislando. Ŝi estas la filino de la eksa federacia konsilanto Leon Schlumpf. Ŝi estas svisa politikistino, iama registar-konsilantino de la Kantono Grizono kaj ĝis junio 2008 membro de la Svisa popol-partio. La 12-an de decembro 2007 ŝi elektiĝis en la Federacian Konsilion anstataŭ la malelektita Christoph Blocher. Eveline Widmer-Schlumpf estas advokatino, edziniĝinta kaj patrino de tri infanoj.

Eveline Widmer-SchlumpfEveline Widmer-Schlumpf elektiĝis kontraŭ la volo de sia partio al la svisa registaro. Ĉar ŝi akceptis post unu-taga pripensado sian elektiĝon, la kunpartianoj la Svisa popol-partio insultis ŝin perfidistino kaj malakceptis ŝin en la parlamenta frakcio de la partio. Tiel ŝi nun kune kun sia ankaŭ el la frakcio eksigita parti-kolego Samuel Schmid nun estas senfrakcia. En junio 2008 Svisa Popolpartio eksigis sian tutan grizonan sekcion, ĉar unuflanke Widmer-Schlumpf rifuzis libervole forlasi la partion kaj aliflanke ankaŭ la grizona kantona sekcio de SVP rifuzis eksigi ŝin. La kantona sekcio de Svisa Popolpartio en Grizono nun donante al si la novan nomon Burĝa Partio Svislando fondis novan partion.

Dum la elektoj de la naciaj parlamentanoj de Svislando la Burĝa Partio Svislando kaj ĝiaj aliancanoj perdis multajn seĝojn favore al Svisa Popolpartio. Tial la pozicio de Eveline Widmer-Schlumpf en la Federacia Konsilio fariĝis malfacila kaj ŝi decidis demisii je fino de 2015, kvamkam en la popolo ŝi ĝuis grandan subtenon. Kiel ŝia posteulo estis elektita la 9-an de decembro 2015 la vaŭda nacia konsiliano Guy Parmelin.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eveline Widmer-Schlumpf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prezento de Eveline Widmer-Schlumpf sur la retejo de la svisa departemento pri polico kaj justico Arkivigite je 2008-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229210
* GND: 112701280
* LCCN: no2012039848
* VIAF: 3129153
* ISNI: 0000 0001 2098 6127
* SUDOC: 149712200
 |
**Castrogonzalo** [kastrogonZAlo] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Castrogonzalo* estas etimologie tradukebla al *Fortikaĵo de Gonzalo*, nome aludo al iu loĝlokestro, eble mozarabo Gundisalvo ibn Muza.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrogonzalo kaj Paradores de Castrogonzalo, okupas totalan areon de 25,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 456 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 69 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Benavente, Fuentes de Ropel, Benavente, Villanueva de Azoague, Fuentes de Ropel, Villanueva de Azoague kaj San Esteban del Molar.

Estas fortikaĵo el Ferepoko, kiel atestanto de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado; plej fruaj mencioj estas de la komenco de la 10-a jarcento rilate al iu Gundisalvo. Ĝi apartenis al la Graflando de Benavente.

Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado estas la tradiciaj enspezofontoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755273
 |
**Sukerpaĉjo** aŭ **sukerpanjo** estas kromnomo por persono kiu donas monon, donacojn aŭ alian materialan rekompencon, kontraŭ sociaj rilatoj. La naturo de la rilato de la "sukerpaĉjo" kun la ricevanto de la avantaĝoj povas inkluzivi sekson aŭ esti karakterizita per intimeco, sed ĉi tio ne ĉiam estas la kazo.  La paganta partio en la rilato estas kutime pli riĉa kaj pli maljuna.  La rilato foje estas kromnomita **sukerrendevuado**.

La esprimo estis pruntita el la angla en multe nacilingvajn diskursojn, kaj estas pli ofta ol la komplementa esprimo **sukerbebo**, kiu priskribas la ricevanton de financaj plezuravantaĝoj. La esprimo **sukerpanjo**, kiu priskribas "sukerpaĉjon" de la ina sekso, ankaŭ estas uzita, sed malpli.  

Laŭ datumoj de retejo uzata kiel rendevua platformo por ĉi tiu tipo de rilato, de 2015, Usono estas la lando kun la plej granda nombro de ĉi tiu tipo de rilatoj, sekvata de Kanado, Britio, Aŭstralio kaj Kolombio. 

La 11-an de April, 2018, la *Leĝo por la prevento de kontrabanda sekso*  estis pasigita en la Usona Senato, kaj kiel rezulto multaj rendevuaj retejoj kiuj funkciis en Usono por establi ĉi tiun tipon de rilato estis fermitaj. 

Iuj sociologoj postulas denunci ĉi tiun fenomenon kaj trakti ĝin kiel prostituadon.  Kelkaj vidas la sukerpaĉja fenomenon kiel la moderna ekvivalento de la korteganino  kiu estis ofta ĝis la 19-a jarcento, kiuj estis speco de altrangaj prostituitinoj, "kun riĉaj aŭ superklasaj klientoj".

Referencoj
----------

1. ↑  Nelson, Rochelle (6an de novembro 2014). "'Sugar Baby' Reveals Why Married Men Cheat With Her For Thousands Of Dollars (VIDEO)". *Huffington Post*.
2. 1 2  Pardiwalla, Anahita (20an de aprilo 2016). "Sugaring: A New Kind of Irresistible". *Huffington Post*
3. ↑  Ayalon, Liat, and Ateret Gewirtz-Meydan. "Senior, mature or single: A qualitative analysis of homepage advertisements of dating sites for older adults." Computers in Human Behavior 75 (2017): 876-882
4. ↑  ‏"Meaning of sugar daddy in English". Cambridge Dictionary. 30an de marto 2019.
5. ↑  Cole, Samantha (23an de marto 2018). "Craigslist Just Nuked Its Personal Ads Section Because of a Sex-Trafficking Bill". *‏Vice*
6. ↑  Juan Fernández, Jorge de (2019). "El fenómeno sugar babies". *21. La Revista Cristiana de Hoy*. **1029**: 38–41.
7. ↑  Lawson, Leidra (2002). *Sugar Daddy 101: What You Need to Know If You Want to be a Sugar Baby*. Sugar Daddy 101. ISBN 9780972760805.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĝigolo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813604
 |
**Castropodame** [kastropoDAme] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. *Castropodame* estas etimologie rilatebla al *Fortikaĵo de Podamio*, kiel aludo al iu iama posedanto. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan ĉefe mikse.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Romia mino.
Lago Encinal en Castropodame.
Ermitejo de Kristo en Castropodame.
Preĝejo de Sankta Kolomba en Castropodame.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Calamocos, Castropodame, Matachana, San Pedro Castañero, Turienzo Castañero, Viloria kaj Villaverde de los Cestos, okupas totalan areon de 59,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 605 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, post esti akirinta milon en la 1960-aj jaroj. Ĝi distas 133 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas norde kun Vega de Espinareda, sude kun Camponaraya kaj Cacabelos, oriente kun Sancedo kaj okcidente kun Cacabelos.

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Komence de la 10-a jarcento oni fondis la monaĥejon de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de Castañera, en la areo de la nuna loĝloko San Pedro Castañero. Castropodame estis menciita por la unua fojo en la jaro 970.

La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo dum trapaso de la armeo de la brita generalo John Moore kaj de iliaj persekutantoj de la franca marŝalo Michel Ney. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757244
* LCCN: n95120564
* VIAF: 157268120
 |
**Castrillo de la Reina** [kasTRIljo delaREjna] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Castrillo de la Reina* estus komprenebla kiel *Kastrumeto de la Reĝino*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 14,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 173 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 63 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Ĝis 1984 la loko havis fervojan stacion de la linio Santander-Mediteraneo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, nekropoloj, fosilioj, spuroj de dinosaŭroj kaj fosiliaj arboj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777361
 |
**Encinas de Esgueva** [enzinas desGEba] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Valle del Esgueva* (Valo de Esgeva) en la nordoriento de la provinco. *Encinas de Esgueva* estas etimologie komprenebla kiel *Anzinoj de Esgeva*. 

Encinas de Esgueva en la provinco Valadolido.
La *Valle del Esgueva* de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.
La kastelo.
Pejzaĝo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 31,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 221 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 56 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas angule kun la provincoj Palencio kaj Burgoso kaj precize kun municipoj Pesquera de Duero, Peñafiel, San Llorente, Roa kaj Canillas de Esgueva. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Esgueva.

Historio
--------

Estas restaĵoj de vakceoj. En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La unua dokumentita mencio datas de la 11-a jarcento, pri konstruado de fortikaĵo ĉe tio kio estis tiam landlimo inter la regnoj Kastilio kaj Leono. Ĝi apartenis al la komunumaro *merindad de Cerrato* kaj estis posedo de diversaj nobeloj, inter kiuj Estefanía Armengol en la 12-a jarcento aŭ la duko de Béjar, Diego López de Zúñiga, kiu en 1394 ekkonstruis la kastelon.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Gravas proksima akvorezervejo.

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la kvartura kastelo, la trinava gotika preĝejo de la 15a-16a jarcentoj kun platereska retablo kaj iama juda kvartalo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765099
* VIAF: 316735406
 |
Preĝejo Sankta Kataldo.
La **preĝejo de Sankta Kataldo** estas katolika templo en la urbo Palermo, Sicilio (Italio). Ĝi situas en Placo Bellini, apud la Preĝejo Sankta Maria de la Admiralo. Starigita en la 12-a jarcento, ĝi estas parto de la ensemblo de Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj en la listoj de la monda heredaĵo de Unesko.

La preĝejo estas sub la gvido de la Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo. Nuntempe ĝi ne dediĉas sin al adorado kaj estas malfermita al la publiko nur kiel turisma allogaĵo.

Ĝia fondiĝo estas atribuita al Majon Bari, admiralo de la reĝo Vilhelmo la 1-a de Sicilio, kiel privata kapelo de la palaco, hodiaŭ ne plu ekzistanta. La konstruado de la preĝejo estas inter 1154 kaj 1160, jaro de la murdo de Majon Bari. Post lia morto, la templo estis konfidita al la benediktanaj monaĥoj de Monreale, kiuj konservis ĝin ĝis 1787. 

Tra la jarcentoj la konstruaĵo suferis multajn transformojn kaj trairis diversajn uzojn, estante la sidejo de la poŝto, en la frua 19-a jarcento. En 1882 okazis profunda restarigo, direktita de Giuseppe Patricolo, kies kapelo estis la sola konservita elemento de la malnova palaco.

La 3-an de julio 2015 la "Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj katedraloj de Cefalú kaj Monrealo" estis listigita kiel Monda Heredaĵo de Unesko, estante Sankta Kataldo unu el naŭ unuopaj strukturoj de la deklaro (kun la kodo 1487-004).

* Preĝejo Sankta Kataldo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Preĝejo Sankta Kataldo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Castrocontrigo** [kastrokonTRIgo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Cabrera aŭ de areo nomita La Valdería, en la sudokcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, kaj la leonan.

Komarkoj de la provinco Leono; La Cabrera plej sudokcidente, helverde.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrocontrigo, Morla de la Valdería, Nogarejas, Pinilla de la Valdería, Pobladura de Yuso kaj Torneros de la Valdería, okupas totalan areon de 194,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 720 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 91 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756829
 |
**Kirko Sankta Jozefo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Dorog.

Historio
--------

En la tiutempa *Durug* havis kirkon jam en 1332, kiun la turkoj okupis en la 16-a jarcento. Baldaŭe oni konstruis malgrandan preĝejon en 1775. La nun videbla kirko estis konstruita inter 1767-1775. La orgeno estis farita en 1933. Interne en 1967 pentradoj okazis. Signifaj renovigoj okazis en 1976 kaj 1990.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en placo antaŭ parko. La konstruaĵo havas unusolan turon super la enirejo en mezo de la fasado kaj unusolan navon. La sanktejo estas kvadrata kaj pli mallarĝa, ol la navo. Ĉe la sanktejo estas la sakristio. Sur la ekstera muro kruco farita en 1889 estas videbla. Interne tuj post la enirejo galerio etendiĝas.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Fontoj
------

* hungare
* kun fotoj hungare
* kun fotoj hungare
* Arkivigite je 2014-07-28 per la retarkivo Wayback Machine hungare

* Kategorio Preĝejo Sankta Jozefo (Dorog) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Árkövy** [jOĵef Arkovi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Árkövy József** estis hungara kuracisto, dentkuracisto, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *tahitótfalusi*. Lia origina familia nomo estis *Arnstein*, lia pseŭdonimo estis *Á-k-y*.

József Árkövy  naskiĝis la 8-an de februaro 1851 en Pest (urbo). Li mortis la 19-an de majo 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Árkövy devenis el juda familio. Li frekventis gimnaziojn en Nagyszombat kaj Esztergom, poste li akiris diplomojn en 1876 pri ĝenerala kuracado, kirurgio kaj stomatologio en Universitato de Budapeŝto. Li jam tiam komencis kontribui ekzemple en Vasárnapi Ujság. En la sama jaro li plulernis en Londono. En 1877 li eklaboris en Budapeŝto kiel dentkuracisto. En 1881 li fondis klinikon, li ankaŭ ekinstruis en la universitato, fine li laboris en Malsanulejo Rókus.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A fogak gondozása* (1881)
* *A fogbél és gyökhártya bántalmak* (1884)
* *Diagnostik der Zahnkrankheiten* (1885)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj A, Á, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Árkövy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525047
* LCCN: no2012035458
* VIAF: 226123672
* ISNI: 0000 0003 6413 4465
* NKC: nlk20040151387
 |
**Encinas de Arriba** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Pantano de Santa Teresa. *Encinas de Arriba* estas tradukebla etimologie al *Anzinoj de Supro*. Tri anzinoj videblas en la supra maldekstra kvarono de la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 8,78 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 241 loĝantojn. Ĝi ne perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 37 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753150
 |
La **preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Szolnok.

Historio
--------

En 1925 oni konstruis domon por malriĉuloj aŭ mizeruloj, apude oni establis kapelon. La mizerulejo kaj kapelo estis ligita per koridoro. La kapelo estis pligrandigita en 1933 jam kiel preĝejo. Lajos Márton (pentristo) pentris la murpentraĵojn kaj bildojn en 1939. En 1947 oni fondis paroĥon kun titolo Koro de Jesuo, sed la kirkotitolo restis Sankta Jozefo. En 2018 renovigaj laboroj okazis, precipe la korto renoviĝis.

Preĝejo
-------

La preĝejo situas en korto, ekstere ĉe la trotuaro estis metita krucifikso en 1935. La fasado estas malsimetria, ĉar la kvadrata turo altiĝas en la dekstra flanko. La turopinto estas piramido. Antaŭ la enirejo estas sola arkado, kiun 2 kolonoj tenas. 

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Jaenbert** (m. la 12-an de aŭgusto 792) estis ĉefepiskopo de Canterbury, Anglio.

Familio kaj frua vivo
---------------------

Li devenis de eminenta familio de Kent, Anglio, kaj ĝuis amikajn rilatojn kun Egbert la 2-a, reĝo de Kent de ĉ. 765 al ĉ. 779. Li estis monaĥo, kaj poste abato, de Abatejo Sankta Aŭgusteno (Canterbury).

Ĉefepiskopo
-----------

Oni konsekris lin kiel ĉefepiskopo de Canterbury la 2-an de februaro 765, ĉe la kortego de Offa, reĝo de Mercia kaj la plej potenca anglosaksa reganto. Tiutempe la reĝo de Kent agnoskis Offa kiel superulo.

Disputoj kun Offa de Mercia
---------------------------

En 776 Kent sukcese ribelis kontraŭ Offa. La ribelo estis eble parte instigata de Jaenbert. Poste Egbert donis plurajn bienojn al la katedralo de Canterbury. Ne post 785 Offa regajnis sian aŭtoritaton en Kent, kaj konfiskis tiujn bienojn, redonante ilin al siaj sekvantoj.

En 780 kaj 781 Jaenbert ĉeestis ekleziajn konsiliojn kie Offa prezidis.

Jaenbert rifuzis kroni Ecgfrith, filon de Offa, kiel kunreĝo de Mercia, kaj havis sian propran monfarejon ĉe Canterbury, kontraŭ la volo de Offa. Ili plue malakordis pri bienoj kaj pri la sendependo de Kent. Sekvis grava disputo. Offa levis la episkopejon Lichfield en ĉefepiskopejon, tiel ege malpligrandigante la aŭtoritaton de Jaenbert, kaj Higbert, ĉefepiskopo de Lichfield (kiu estis tute sub la influo de Offa), ekestris plurajn diocezojn antaŭe sub la ĉefepiskopoj de Canterbury.

Morto
-----

Jaenbert mortis en 792 kaj entombiĝis en Abatejo Sankta Aŭgusteno (Canterbury). Li estis venerata kiel sanktulo. Aethelhard sekvis lin kiel ĉefepiskopo de Canterbury.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287162
 |
En geometrio, **duedro** estas pluredro, konsistnata el du plurlateraj edroj kiu havas la saman aron de lateroj. Ĝi estas degenera se ĝiaj edroj estas ebenaj.

*Regula duedro* enhavas du regulajn plurlaterojn kaj ĝia simbolo de Schläfli estas {*n*, 2}.

La duala de *n*-latera duedro estas la *n*-latera duvertica pluredro, kie *n* dulateraj edroj (komunigi, parto) du verticoj.

Kiel pluredro
-------------

Duedro povas esti konsiderata kiel degenera prismo konsistanta de du (ebenaj) *n*-lateraj plurlateroj koneksaj "dorso-al-dorso", tiel ke la rezultanta objekto ne havas profundon.

Laterotranĉa operacio sur regula duedro {*n*,2} konvertas ĝin en *n*-prismon (4.4.*n*).

Lateroverticotranĉa (entutotranĉa) operacio sur regula duedro {*n*,2} konvertas ĝin en *(2n)*-prismon (4.4.2*n*).

Kiel kahelaro sur sfero
-----------------------

Kiel kahelaro sur sfero, *duedro* povas ekzisti kiel nedegenera formo, kun du *n*-lateraj edroj, ĉiu el kiuj okupas duonon de la sfero, kaj la verticoj kuŝas ĉiuj en unu ĉefcirklo. Ĝi estas *regula* se la verticoj estas egale spacitaj.

Duverticaj pluredroj kiel regulaj pluredroj
-------------------------------------------

Por regula pluredro kies simbolo de Schläfli estas {*m*, *n*}, la kvanto de plurlateraj edroj estas

{\displaystyle N\_{2}={\frac {4n}{2m+2n-mn}}.}
La platonaj solidoj sciataj ekde antikveco estas la nuraj entjeraj solvaĵoj por *m* ≥ 3 kaj *n* ≥ 3. La limigo *n* ≥ 3 signifas ke ĉe ĉiu vertico devas kuniĝi almenaŭ tri plurlateraj edroj.

Kiam pluredroj estas konsiderantaj kiel kahelaroj sur sfero, ĉi tiu limigo povas esti malstreĉiĝita. Permesante valoron *n* = 2 oni ricevas la novan malfinian familion de regulaj pluredroj, kiu estas la duedroj. Sur sfero, la pluredro {*m*, 2} estas prezentata kiel du *m*-lateroj, ĉiu el kiuj okupas duonon de la sfero.

Malstreĉiĝo *m* = 2 ĉi tie rezultigas duvertican pluredron.

La pluredro {2,2} estas mem-duala, kaj estas samtempe duvertica pluredro kaj duedro.

Duhiperĉelo
-----------

**Duhiperĉelo** estas hiperpluredro, multdimensia analogo de 3-dimensia duedro, kun Simbolo de Schläfli {*p*,2,...2}. Ĝi havas du facetojn kiuj komunigas ĉiujn krestojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Dulatero
* Duvertica pluredro

  


| Pluredroj laŭ kvanto de edroj |
| --- |
| Duedro | Triedro | Kvaredro | Kvinedro | Sesedro | Sepedro | Okedro | Naŭedro | Dekedro | Dekduedro | Dudekedro | Dudekkvaredro |
| *Noto ke en la listo pli supre estas ne ĉiuj eblaj kvantoj da edroj.* |

Referencoj
----------

* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red. Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Duedro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Duedro* en MathWorld.
La **preĝejo Sankta Kruco** (origine hungare *Szent Kereszt*) estas romkatolika historia monumento, pilgrimloko en Hungario, en vilaĝo Bajót, en ties ekstera parto *Péliföldszentkereszt*.

Interno de la preĝejo

Orgeno
Domo Don Bosco

Historio
--------

En la iama vilaĝo "Pél" estis kirko, kiu supozeble konstruiĝis en la 13-a jarcento. Ĝi ruiniĝis dum dominado de turkoj, poste laŭ eklezis fonto en 1700 la murrestaĵoj estis videblaj. Laŭ legendo en 1730 lama knabo trinkanta akvon el la fonto resaniĝis. En 1735 Ferenc Barkóczy konstruigis en la sama loko novan kirkon (oni profitis la restintajn ruinojn), en 1764 ankaŭ monaĥejon por la en:nazarene. Ili vivis en la monaĥejo inter 1763 - 1770, poste paŭlanoj ne longe, fine alvenis Salesianoj de Don Bosco ekde 1913. En 1950 la salesianoj estis forpelitaj, en 1992 ili rericevis la konstruaĵojn kaj ili vivas en la monaĥejo. La kirko estis renovigita en 1804.

Konstruaĵoj
-----------

### Preĝejo

La preĝejo situas sola kune kun la malantaŭa monaĥejo inter arboj. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias. La plej supre ligna firstotureto altiĝas. La navo finiĝas en rektangula aŭ brikoforma absido, al kiu aliĝas aloj de la monaĥejo. La absido estas iomete pli mallarĝa, sed same alta, ol la navo. Interne la ĉefaltaro estis farita en 1763 el ruĝa marmoro. La instakaĵoj estis kreitaj plejparte en la 18-a jarcento, la galerio en 1743. Tie estas videblaj bildoj pri 12 sanktaj ermitoj, meze kun Jesuo. La pentritaj fenestroj estis pentritaj en 1944.

### Monaĥejo

La monaĥejo formas kvadraton kaj aliĝas simetrie al la absido. Inter la aloj ĝardeno troviĝas. En 1925 unu el la aloj ricevis etaĝon.

### Aliaj konstruaĵoj

Apud la monaĥejo estis konstruita altlernejo aŭ domo Don Bosco. Dum la socialismo ĝi estis ĉasdomo.

En 1943 estis konstruita etaĝa domo por pilgrimantoj, dum la socialismo estis lernejo por ministoj.

Oni konstruis ankaŭ kalvarion.

Kermesoj okazas en la 3-an de majo, 24-an de majo, 14-an de septembro kaj 20-an de oktobro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

* La altaro pri sankta putoLa altaro pri sankta puto
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Jatiel** [ĥaTJEL] estas urbo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordorienta pinto de la nordorienta komarko *Bajo Martín*, kies administracia ĉefurbo estas Híjar, dum la kultura ĉefurbo estas Albalate del Arzobispo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 158 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 209 msm de altitudo.​ La tre malgranda municipa teritorio estas inter tiuj de Castelnou (oriente) kaj de La Puebla de Híjar (okcidente). La municipa teritorio estas trapasata per la rivero Martín. 

Jatiel estas atingebla laŭ la regiona ŝoseo A-224 el Castelnou (nordoriente) kaj de Samper de Calanda (sudokcidente).

Historio
--------

La konkero de la zono fare de kristanoj estis farita de Ramon Berenger la 4-a. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Jatiel pro rura elmigrado oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 45 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kun bela sonorilturo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801401
* VIAF: 316735885
 |
Dosiero:Otzi-zoom.jpgEbla rekonstruo de la vizaĝo de Ötzi. Ötzi estas unu el la plej famaj mikrohistoriaj objektoj en la mondo
**Mikrohistorio** (itallingve *microstoria*) estas historia skolo italdevena, ekinta en la 1970aj jaroj.

Principoj
---------

Kelkaj historiistoj, verkantoj en la fakgazeto *historiaj kajeroj* (*Quaderni Storici*), akceptis influon de Edward Palmer Thompson. Ili lasis la studon de amasoj kaj organizaĵoj, kaj pliŝate turnis sin al historio de unuopuloj.

Mikrohistoriisto elektas apartan homon, serĉas ĉiujn atestojn pri li, kaj provas per rakonto de lia vivo priskribi la medion, en kiu li vivis. Laŭeble la historiisto rekonstruas la vidpunkton de la koncerna homo pri la ĉirkaŭa mondo kaj cirkonstancoj. En iuj okazoj mikrohistorio studas la vivon de vilaĝo aŭ alia komunumo, sed ĉiam desube, verŝajne pri eta, nefama ero de la mondo, prilumante la ordinaran vivon de ordinaraj homoj el la malgrandaj detaloj dokumentitaj de la ĉiutaga vivo. Tio estas en kontrasto al la studo de homa historio, kiam ĝis la sepdekaj de la dudeka jarcento, estis ofte priskribi tendencojn kaj procezojn politikskale.

La vidpunkto de mikrohistorio proksimas al tiuj de antropologio kaj socioscienco.

Priskribo
---------

Pri la vivo de la unuopuloj en pasintaj tempoj kaj socioj oni povus lerni ne de la priskribo de la vivoj de la riĉaj kaj respektindaj elitoj. Antaŭ la kresko de mikrohistorio oni ne detale prienketis la simplajn homojn, la laboristoj, kiuj kutime laboris de mateno ĝis vespero kaj prizorgis sian vivrimedon. Dum la plej multaj jaroj de homa historio la plej multaj el la homoj fakte estis analfabetoj, kaj iliaj specifaj vivoj ofte ne lasis spuron en la historiaj libroj. Sed foje kaj malofte ja ekzistas, eĉ detala, dokumento priskribanta almenaŭ unu ĉapitro en ilia vivo. La ĉefa ekzemplo de tiu estas juĝo fronte al oficiala tribunalo kiu faris detalan enketon pri la akuzito kaj dokumentis ĉion en protokolo priskribante la traktadoj de la juĝinto. Nuntempe, en pli kaj pli da nefikciaj historiaj romanoj la intrigo estas bazita sur tiuj protokoloj.

Ĝi povas esti komparita kun kaŝrigardo tra la serurtruo al aparta socio en aparta tempo en la pasinteco. Per zorgema ekzameno de arkiva materialo (laŭleĝa, kutime) pri unu afero, centrita sur "heroo" aŭ "heroino", kiuj ne estis inter la tavoloj, kiuj formis la kurson de la historio, la esploristoj ofertas klarigon pri la realo kaj ŝanĝoj en la socio de la periodo - precipe en anguloj, kiuj kutime ne estas alireblaj en aliaj esploriloj.

Konataj verkintoj en mikrohistorio
----------------------------------

italoj:

* Carlo Ginzburg
* Giovanni Levi

francoj:

* Emmanuel Le Roy Ladurie
Koordinatoj: 49° 56′ 06″ N 17° 46′ 15″ O﻿ / ﻿49.93500 °N, 17.77083 °O﻿ / 49.93500; 17.77083 (mapo)

La arboreto vintre
Arboreto Nový Dvůr
**Arboreto Nový Dvůr** estas dendrologia ĝardeno, apartenanta al Silezia landa muzeo en Opava, situas en Nový Dvůr, proksimume 10 km de urbocentro de urbo Opava. Tie troviĝas specialigita botanika ĝardeno kun unikaj kolektaĵoj de ĉeĥaj kaj fremdlandaj kreskaĵoj.

Historio
--------

La arboreto estis fondita en la jaro 1958 kiel parto de Silezia landa muzeo en Opava. Bazo de kultivaj, kolektaj kaj esploraj agadoj fariĝis de komence devena kastelobjekto en Nový Dvůr kaj ties signifa kolektaĵo de lignokreskaĵoj de eksa kastelparko. La kolektaĵo de lignokreskaĵoj estiĝis kaj iom post iom ĝi disvolviĝis en la jaroj 1906 – 1928, kiam tie agadis ties kreinto kaj posedanto Quido Riedel. Lian postenon post li poste prenis lia filino, kiu ĉi tie agadis ĝis la jaro 1945.

Bazo de la arboreto estas riĉa kolektaro de ĉeĥaj kaj fremdlandaj lignokreskaĵoj, subtropikaj kaj tropikaj kreskaĵoj kaj pluaj reprezentantoj de vegetaĵo de ĉiuj kontinentoj. Per ampleksa renovigo de la parko post la jaro 1958 oni sukcesis disvastigi la kolektaron el devenaj 400 specioj kaj formoj de lignokreskaĵoj (areo 1,5 ha) al 7000 taksonoj de lignokreskaĵoj kaj herboj (areo 23 ha). Precipe valoraj en la ekspozicio estas kelkaj pli maljunaj lignokreskaĵoj kaj enkonduko de devenaj plantaĵoj de la kolektaro de Riedel, kiuj estas hodiaŭ vicigataj inter eksterordinaraj pro troviĝo kaj aĝo en dendrologia trezorejo de Ĉeĥio. Ekde la jaro 1990 novaĵo estas partaj ekspozicioj de lignokreskaĵoj, celita al prezentado de geografiaj tutaĵoj, modeloj de flaŭro de diversaj teritorioj de la mondo, ĉi tie estas ekspozicioj kun specifaj specioj kaj diagnostikaj lignokreskaĵoj de diversaj postenoj. Ni trovos ĉi tie ankaŭ ekologie celitaj partojn de la ekspozicio kun tipaj lignokreskaĵoj de torfejoj, erikejoj, sablodunoj, ŝtonaj duondezertoj kaj ankaŭ lignokreskaĵojn kaj herbojn de nordaj kaj altmontaraj situoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36681
* LCCN: n87151431
* VIAF: 142509813
* ISNI: 0000 0001 0667 5154
* NKC: xx0079570
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La Arbo de Tenere en 1961.
**La Arbo de Tenere** estis arbo de akacio en nordoriento de Niĝero (regiono Tenere) kiu estis konata kiel la plej izolita arbo de la mondo, ĉar la plej proksima arbo estis 250 mejlojn (400 km) fore. Ĝi estis longtempe referenca punkto por karavanoj kaj estis apud 40-metra puto fosita fine de 1938 kaj komence de 1939. Ĝi estis trafita de kamiono du fojoj: Unue iam en la 1950-a jardeko kaj due en 1973.

Morto kaj anstataŭo
-------------------

La anstataŭaĵo de Arbo de Tenere.
En 1973, kamiono de supozite ebria ŝoforo koliziis kontraŭ la arbo de Tenere; sekve ĝi falis kiam ĝi aĝis 300, laŭ la ringoj de sia trunko. La 8an de novembro 1973 la morta arbo estis translokita al nacia muzeo de Niĝero en Niameo.

Nuntempe metala skulptaĵo estas en la loko omaĝe al la perdita arbo..

Referencoj
----------

* Artikolo de Arbre du Ténéré en la Angla Vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbo de Tenere en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* fotoj de la arbo de Tenere Arkivigite je 2011-07-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Alfred Henry Garrod** (la 18-an de majo 1846, la 17-an de oktobro 1879) estis angla pri vertebruloj zoologo.

Garrod estis naskiĝinta en Londono, la plej aĝa filo de sinjoro Alfred Baring Garrod (1819-1907), kuracisto ĉe King's College Hospital, kiu malkovris la nenormalan metabolon de ureata acido asociitan kun podagro. Li estis ankaŭ la plej aĝa frato de Archibald Edward Garrod (1857-1936), angla kuracisto kiu iniciatis la kampon de denaskaj eraroj de metabolo.

Akademia historio
-----------------

Li studis ĉe University College School kaj King's College antaŭ eniri al Caius College (Caius Kolegio, Kembriĝo) en 1867. Migrinte al St John's College, li akiris sian B.A. kun bonega kvalifiko en la Naturscienca Kursso kaj akiris kolegiecon - la unua en lia subjekto - en 1873. De 1874 al 1879, Garrod instruis komparan anatomion ĉe King's College. En 1875, li estis nomumita kiel Fuleria profesoro pri Fiziologio kaj Kompara anatomio ĉe la Reĝa Institucio, pozicio kiun li tenis ĝis 1878. Baldaŭ poste li estis agregita kiel ano al la Reĝa Societo de Londono en 1876. La ĉefaj sciencaj interesoj de Garrod estis anatomio de remaĉuloj kaj de birdoj.

Li ankaŭ estis kontribuanto al la priskribo de la specimenoj akiritaj de la Ekspedicio Challenger (1872-1876).

Referencoj
----------

1. ↑   Venn, GRT867AH, Garrod, Alfred Henry.
2. ↑  Garrod, Alfred Henry

* Alfred Henry Garrod ĉe la Naturhistoria Muzeo, Londono Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Alfred Henry Garrod en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387687
* GND: 105529578X
* LCCN: nr00029406
* VIAF: 76155824
* ISNI: 0000 0000 4762 0486
* SUDOC: 084119381
 |
Ejo ĉe Gerberstraße 3
**Grimmenstein** estis la kutima nomo de historie interesa ejo en Vajmaro, Germanujo.

Tiu ĉi fortikigita ejo situanta sur la loko de la domo ĉe Gerberstraße nr 3 ĉe finiĝo de Brühl en la Jakobo-antaŭurbo funkiis inter ĉ. 1780 kaj 1809 kiel ŝpinejo por malriĉuloj. Mezepoke posedis ĝin la Ordeno de germanaj kavaliroj.

Johann Heinrich Franz Straube kaj frato lia tie instalis en la 1809-a jaro latunvarfabrikon kaj artmetalejon. La nuna aspekto de la domo egalas al la stato de la alikonstruoj straube-aj. Jam dum la tempo de Johann Wolfgang von Goethe ĝi kadukis kaj priskribitis kiel *nesto de ŝtelistoj kaj ratoj.*

Nuntempe ĝi nomiĝas domo socikultura - *Haus für Soziokultur Gerberstraße 3 e.V.* Kune kun la tuta strateto ankaŭ tiu domo figuras sur la listo de kulturprotektotaĵoj vajmaraj.

Notoj
-----

1. ↑  Axel Stefek (eld.): *Energie in Weimar: Vom Mittelalter bis in die Neuere Zeit* (= *Energiegeschichte der Stadt Weimar.* Band 1). Stadtwerke Weimar Stadtversorgungs-GmbH, Weimar 2016, p. 385, noto 46. Tie ĝi nomiĝas tamen *Gerbergasse 3* kio ja samas.
2. ↑  Art. *Grimmenstein*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 181.
3. ↑  Heinrich Düntzer (eld.): *Goethes Tagebücher der sechs ersten Weimarischen Jahre* (1776-1782), Leipzig 1889, p. 207, noto 14. Laŭ Düntzer temis pri domonumero 5!
4. ↑

50.9827511.33116Koordinatoj: 50° 58′ 58″ N, 11° 19′ 52″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753457
 |
Arbidoj, ŝirmitaj per plastaj tuboj.
**Arbidtubo** aŭ **arbidŝirmilo** estas speco de plasta ŝirmilo uzita por protekti arbojn dum la junaĝaj fazoj de ilia kreskado. En regionoj kie oni angle parolas, arbidŝirmiloj estas ankaŭ konataj kiel **Tuley-tuboj**.

Arbidtuboj protektas junajn arbojn kontraŭ mordeto de la plej multaj herbovoruloj formante fizikan baron kune kun baron al kemiaj sprajaplikaĵoj. Plie, arbidtuboj akcelas kreskadon disponigante et-forcejan medion kiu reduktas malsekecostreson, direktas kreskadon en ĉeftigon kaj radikojn kaj permesas efikan kontrolon de trudherboj kiuj povas prirabi akvon kaj sunlumon al arbidoj.

Alternativo por tradicia arbidtubo estas io kio oni nomas **arbidspiralaĵo**. Tiuj estas volviĝintaj bendoj de polivinil-klorido en diversaj diametroj, longoj kaj koloroj. Produktitaj de 100% reciklita polivinil-klorido, tiuj estas ekonomiaj kaj medioprotektaj rimedoj por sekurigi la arbidojn kontraŭ mordetado de la faŭno kaj kontraŭ severaj cirkonstancoj, samtempe malhelpante ke rubplastoj estu senditaj al rubodeponejoj.

Ili estas precipe popularaj en Britujo en pejzaĝo-plantadomodeloj, sed ilia graveco estis establita en Usono ekde la jaro 2000. Proksimume 1 miliono da arbidtuboj estis uzitaj en Britujo en 1983-1984 , kaj 10 milionoj estis produktitaj en 1991 .

Multaj koloroj kaj varioj de arbidotuboj ekzistas. Estas konsiderinda debato ĉe produktantoj de arbidtuboj rilate ideala koloro, dimensio, formo kaj teksturo por optimala plantokreskado. En la nordaj klimatoj de Nordameriko taŭgas arbidtuboj kiuj altas 1,5 metrojn : ili oferas la plej bonan protekton kontraŭ cervedoj. Ili havas vento-truojn en la supra parto por permesi al foliarboj alkutimiĝadon por la vintromonatoj. La subaj partoj ne havas truojn por protekti la arbidojn kontraŭ herbicidosprajo kaj ronĝulodamaĝo.

Referencoj
----------

1. ↑   Tuley 1985
2. ↑   Potter 1991

Bibliografio
------------

* Potter, M.J. 1991 : Treeshelters - Forestry Commission Handbook 7, *HMSO* angle
* Tuley G. 1985 : The growth of young oak trees in shelters, *Forestry*, 58/2, 181–190. angle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbidtubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)