recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la insulo Zelando (Sjælland) de Danio. Samnoma provinco Zelando ekzistas en Nederlando, kaj malgranda teritorio nomata Selando krome en Britio. |


La monda heredaĵo de Unesko *Stevns klint*, suda de Kopenhago en *Sjælland*.
**Sjælland** (dane, prononco [sjelen/sjelan], laŭ sistemo IFA [ˈɕɛˌlæn), en Esperanto **Zelando** (laŭvorte "marlando"), estas la plej granda insulo de Danio, havanta pli ol du milionojn da loĝantoj, el kiuj la plejmulto loĝas en kaj ĉirkaŭ la ĉefurbo Kopenhago. Ĝi troviĝas inter Fyn kaj Svedio (Skanio), kaj estas konektata kun Fyn per la ponto *Storebæltsbroen*, kaj al Skanio en Svedio per la Sundoponto.

La insulo nomĝiis laŭ la grandaj fokaroj, kiuj troviĝis sur la marbordoj de Sjælland: Foka Insulo (Sæl-land). La du vortoj *foko* (sæl) kaj *animo* (sjæl) tre similas en la dana lingvo, kaj tio devenas de la antaŭa kredo, ke foko estas animo de mortinta maristo.[*Dubinda teksto*]

Ekde la 1-a de januaro 2007, la nordoriento de la insulo konsistigas la plej grandan parton de la nova administra regiono Hovedstaden (regiono ĉefurba), kaj la resto de la insulo la plej grandan parton de la samnoma administra regiono Sjælland, kiu krome ankoraŭ kovras tri pli malgrandajn sudajn insulojn.

Urboj
-----

* Frederiksberg
* Helsingør (aŭ Elsinoro)
* Holbæk
* Kopenhago
* Køge
* Næstved
* Roskilde
* Slagelse
* Slangerup
* Sorø
* Vordingborg
* Vallensbæk

Referenco
---------

1. ↑   Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (dane).

Vidu ankaŭ
----------

* Selando
* Zelando

* Kategorio Sjælland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11480
* GND: 4054144-7
* LCCN: sh85123084
* VIAF: 131731677 142960715, 131731677
* BNF: 119736340
 |
***Todo es mentira*** (Ĉio estas mensogo) estas hispana filmo de 1994 reĝisorita de Álvaro Fernández Armero, kaj ĉefrolulita de Penélope Cruz, Coque Malla, Jordi Mollá kaj Ariadna Gil.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Pablo (Coque Malla) malamas ĉion ĝis Lucía (Penélope Cruz) venas en lian vivon, ŝi estas la revita virino kaj la solvo ak ĉiuj liaj problemoj. Sed Lucía, manipulema, estas nur la sparko por ke Pablo eksplodu. Neniu kredas, ke Pablo kaj Lucía estas la ideala paro, eĉ ne la amikoj de Pablo... kiuj ĉiuj vivas en paroj kaj kun problemoj. Inter Ariel (Jordi Mollá) kaj Lola (Christina Rosenvinge) estas profesia rivaleco. Claudio (Gustavo Salmerón) vivas kun Natalia (Irene Bau) kaj neniu ŝatas tion; inter Alejandro (Fernando Colomo) kaj Beatriz (Mónica López) estas granda aĝo-diferenco. Neniu estas kontenta kun sia parunero, sed ĉiuj permesas, ke la aferoj pluu, ĉu pro kompromiso, ĉu pro pigro. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Penélope Cruz Lucía
* Coque Malla Pablo
* Jordi Mollá Ariel
* Gustavo Salmerón Claudio
* Irene Bau Natalia
* Fernando Colomo Alejandro
* Mónica López Beatriz
* Christina Rosenvinge Lola
* Ariadna Gil La Sucia
* Patricia García Méndez Alicia
* Javier Manrique Gonzalo
* Amparo Valle Madre de Lucía
* Saturnino García Padre de Lucía
* José Luis Gil Raimundo
* Santiago Segura Vendedor

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Todo es mentira en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860208
 |
**Saransko** ((ruse *Сара́нск*, mokŝe *Саранош*/*Saranoŝ*, erzje *Саран ош*/*Saran oŝ*) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Mordvio. Fondita en 1641, la urbo situas ĉ. 600 kilometrojn orienten de Moskvo.

Kodo de OKATO de la urbo (en la jaro 2005) estas 89401.

La loka tempo estas la sama kiel la moskva tempo (en la jaro 2005).

La geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 11′ N 45° 11′ O﻿ / ﻿54.183 °N, 45.183 °O﻿ / 54.183; 45.183 (mapo).

La urbo estas sur la maldekstra bordo de la rivero Insar (Инсар) (baseno de la rivero Volgo).

En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 1959 la urbo havis 91 mil loĝantojn.

En la jaro 2002 la urbo havis 304,9 mil loĝantojn.

En la urbo estas pluraj uzinoj, el kiuj plej gravas la kabla kaj la elektrolampa.

Universitato.

Saransko estas unu el la plej gravaj centroj de intelektaj ludoj, speciale Kio? Kie? Kiam? (sporta varianto). Tio estas tre ŝatata okupo de la loka junularo; la kvanto de teamoj similas tiujn en Moskvo kaj Sankt-Peterburgo, kvankam la ĉefurboj havas kelkdekoble pli da loĝantoj.

Partneraj urboj
---------------

Inter la partneraj urboj de Saransko estas

* Kohtla-Järve en Estonio

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2006-02-13 per la retarkivo Wayback Machine
* 

Flago de Mordvio
Urboj de Mordvio

**Ĉefurbo**: Saransk

Ardatov |
Insar |
Kovilkino |
Krasnoslobodsk |
Ruzajevka |
Temnikov
**Lajos Szekrényessy** [lajoŝ sekrEnjeŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szekrényessy Lajos** estis hungara oficisto, ĵurnalisto, velisto. Lia nobela antaŭnomo estis *székelyhídi* [sEkejhIdi], lia patro estis József Szekrényessy, liaj pli konataj fratoj estis Kálmán Szekrényessy kaj Árpád Szekrényessy.

Lajos Szekrényessy naskiĝis la  22-an de novembro 1847(nun 1847-11-22) en Pest (urbo), li mortis la 12-an de septembro 1909 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Szekrényessy frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo, poste en 1865 li estis dungita en bienaro de grafo István Károlyi. En 1873 li translokiĝis al Miskolc, kie li havis postenon en asekura firmao. Li havis la titolon ĉefkonsilisto, eĉ la ŝtato sendis lin al Vieno. Ekde 1880 li ĵurnaladis, sed li kontribuis ankaŭ pli frue. Lia ŝatokupo estis la velado, li havis tian ŝipon, krome ŝi kontribuis en gazetoj. Li edziĝis antaŭ ol 1877, lia edzino naskis filinon Anna Szekrényessy en 1880.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   familia branĉo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859524
 |



* Portalo pri Biografio
**Preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Szeged.

Historio
--------

En la fruaj 1900-aj jaroj en la nova urboparto (laŭ maldekstra bordo de Szeged) mankis preĝejo. Oni komencis kolekti monojn kaj ĝuste en fino de la jardeko ekfunkciis la nova preĝejo. En 1926 la loka katolika grupo formiĝis. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo difektiĝis, tial en la sekva jaro oni renovigis la preĝejon. En 1964 (poste en 2001) oni pentris la murojn interne. En 2002 nova orgeno alvenis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ placo tuj ĉe la trotuaro. Antaŭ la konstruaĵo estas videbla ornamputo el fero ekde 1990. En la fasado meze malsupre la ĉefenirejo funkcias, pli supre estas reliefo pri Sankta Spirito, la plej supre turo altiĝas. Flanke estas ankaŭ po 1 malaltaj turoj. La navo konsistas el ĉefnavo kaj krucnavo. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Elizabeton de Hungario, la 2 flankaj altaroj Sanktan Maria kaj Sanktan Krucon.

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun 3 fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2015-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* [ hungara panorama video]



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo de Apostolo Sankta Jakobo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Hegyhátszentjakab, kiu ricevis sian nomon pri la patrono de la preĝejo.

Historio
--------

La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1738 oni trakonstruis ĝin al baroko. Sakristio konstruiĝis en la 19-a jarcento. La lasta renovigo okazis en 1980.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo staras sur monteto kaj havas po unu turon kaj navo. La sanktejo estas duonronda. Apud la konstruaĵo estas aparta sonorilostablo. La mebloj devenis el la 18-a jarcento. Apud la impona ĉefaltaro skulptaĵoj situas pri Sankta Jozefo, Sankta Jakobo, sankta Triunuo kaj Sankta Antonio el Padovo.

Kermeso okazas en lasta dimanĉo de julio aŭ la 25-an de julio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare kun bildoj[*rompita ligilo*]
* hungare Arkivigite je 2012-03-09 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Jakobo (Hegyhátszentjakab) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Franciŝak Skarina** (beloruse *Францішак Скарына*), naskiĝis ĉirkaŭ 1490 en Polack kaj mortis ĉirkaŭ 1551, estis kreinto de la moderna belorusa lingvo kaj belorusa presinto de la unua libro en tiu lingvo – la belorusa Psalmaro en 1517.

Li naskiĝis en Polack en la Granda Duklando Litva en la Pola-Litova unio. Li studis artojn ĉe Jagelona Universitato en Krakovo ĝis 1504 jaro. En Universitato de Padovo li ricevis doktorecon de medicino en 1512. En jaro 1517 li eldonis en Prago la unuan libron en la malnova belorusa lingvo. Poste li eldonis ankoraŭ 23 librojn. Li sekve daŭrigis presadon en Vilno. La plej grava atingo de li estis eldono de la belorusa Biblio.

Estas tre malfacile precizigi, ĉu la lingvo, per kiu Skarina presis librojn, estis vere la belorusa konata hodiaŭ. Skarina estis tamen grava fondanto de la lingvo poste disvolviĝinta al la hodiaŭa belorusa lingvo.

Post la falo de komunismo en la teroj de la hodiaŭa Belorusio du stratoj en Minsko estis nomitaj per la nomo de Skarina.
Bedaŭrinde Aleksandr Lukaŝenko, la prezidanto de la ŝtato, decidis ŝanĝi tiujn nomojn.

Belorusa Biblio
Ekzistas du premioj de la Belorusio honorigantaj Skarina – *La Medalo de Francisk Skarina* kaj *Ordeno de Francisk Skarina*.

Vidu ankaŭ
----------

* Johann Gutenberg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Skaryna, Francysk

* Kategorio Franciŝak Skarina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228919
* GND: 118892193
* LCCN: n80125079
* VIAF: 15567997 79402693, 15567997
* ISNI: 0000000106025995
* SUDOC: 074523791
* BNF: 123489037
* ULAN: 500326100
* BIBSYS: 90525605
* NKC: jn19981002134
* BNE: XX1218140 XX1123632, XX1218140
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Safari. |

Fotografia safario sur ĵipo en Sabi Sands, naturrezervejo en Sudafriko
 Zebroj kaj elandoj ĉe Safario 
Ernest Hemingway pozante kun bubalo kiun li pafis dum safara ĉaso en Afriko en la fruaj 1950-aj jaroj.
**Safario** ((/səˈfɑːri/; el la svahila nomo safari, signifante vojaĝo) estas turisma vojaĝo kun aventuraj trajtoj por rigardi naturajn pejzaĝojn kaj faŭnon en sia natura medio, kaj por la sperto de restado, kutime tranokto kaj dum kelkaj tagoj, en sovaĝaj lokoj.

Origine, la nomo safario signifas "vojaĝo" en la svahila (*safari*), kaj ĝiaj etimologiaj radikoj troviĝas en la araba radiko "SFR" kies instrukcio estas la sama kiel en la svahila. La origino de la esprimo safario, en sia konata turisma signifo hodiaŭ, devenas de la epoko de koloniismo en Afriko, do de la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, kiam eŭropaj koloniistoj kutimis iri por aventuroj kaj ĉasvojaĝoj en la malfermaj naturriĉaj areoj, akompanitaj de loka gvidisto. Ĉirkaŭ la koloniaj safariaj turneoj formiĝis industrio de dediĉitaj vestaĵoj kaj kirasoj, dezajnitaj por faciligi al eŭropanoj trakti la terenon kaj klimaton de Afriko kaj la bezonojn resti en la naturo. Safariaj vestaĵoj, plejparte, estas malpezaj, komfortaj, larĝaj kaj aeraj kaj en helaj kakiaj koloroj kamuflitaj.

Eĉ hodiaŭ, safariaj ekskursoj estas akceptitaj en la naturrezervejoj de Afriko, sed la armiloj kaj ĉasado estas plejparte anstataŭigitaj per fotiloj. la koncepto de safaria turneo estis kopiita al multaj lokoj en la mondo al enspeziga kaj populara turisma industrio, ofertante en multaj landoj surkampajn ekskursojn sur nepavimitaj vojoj de dezertoj, montoj, naturrezervejoj kaj naciaj parkoj, uzante ajnagrundajn aŭtomobilojn kaj kamionetojn. Ankaŭ ĵipa safario estas ofertita, plejparte en la dezertaj lokoj.

Safariaj parkoj estis starigitaj en diversaj lokoj tra la mondo, kiuj estas kiel miniaturo de afrika naturrezervejo. Safaria parko estas speco de pligrandigita bestoĝardeno kun minimumo de kaĝoj kaj bariloj, kie oni povas travojaĝi la sovaĝajn bestojn en medio, kiu simulas kiel eble plej multe ilian naturan medion.

  

* Kategorio Safario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773079
* GND: 4051276-9
* LCCN: sh85116434
* BNF: 119720552
 |
Per la termino **Ĝermana Svislando** (germane *Deutschschweiz* aŭ deutsche Schweiz, france *Suisse alémanique*, itale *Svizzera tedesca*, romanĉe *Svizra tudestga*) estas nomumataj la regionoj de Svislando kies plimulto parolas la svisgermanan lingvon. Ĝi kovras 65% de la svisa teritorio.

La germana estas la oficiala lingvo en 17 el la 26 svisaj kantonoj: Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Lucerno, Zuriko, Glaruso, Zug, Soloturno, Bazelo Urba, Bazelo Kampara, Schaffhausen, Apencelo Ekstera, Apencelo Interna, Sankt-Galo, Argovia kaj Turgovio.

Aliaj tri dulingvaj german-francaj kantonoj

* Berno, kun germanlingva plimulto (84%)
* Friburgo kaj Valais, kie la germana estas malplimulto (ĉ. 30%)

Fine, la kantono Grizono estas oficiale trilingva: germana (68%), romanĉa kaj itala.

La ĝermanaj svisoj relative havas malmultajn afinecojn kun la nordaj ĝermanlingvaj najbaroj, malgraŭ la lingva familiareco ambaŭflanke de la rivero Reno. La kialoj esence estas historiaj: la ĝermanlingva Svislando disiĝis *de facto* de la cetero de la ĝermanlingvaj regionoj ekde finoj de la Mezepoko, kaj oficiale ekde la Vestfalia Paco 1648.

Plia kialo povus esti la atingita statuso de la loka dialekto. Kvankam la oficiala lingvo estas la standarda germana (*Hochdeutsch*), en la ĉiutaga vivo, la loĝantaro parolas en la ĝermana loka dialekto svisgermana (*Schwytzerdütsch*), kiu ankaŭ videblas en la svisa kinproduktado.

La ĝermanaj svisoj ne sentas sin anoj de uniformigita grupo: laŭ regionoj ekzistas variantoj de la nacia dialekto kaj laŭ ĝi ili sentas sin bernanoj, zurikanoj, lucernanoj, ktp. La federismo, kun longaj radikoj en Svislando, kie la politikaj decidoj kelkfoje nur okazas je municipa aŭ kantona skalo, plifortigas tiun agmanieron.

Kulture, la ĝermana Svislando ne estas homogena kunaĵo. Jam dum Mezepoko ekzistis diferenco inter la kamparaj kaj urbaj kantonoj. Post la Reformacio, estiĝis dividoj inter la kantonoj konvertitaj al protestantismo kaj la kantonoj kiuj daŭre restis katolikaj.

Lingvaj karakterizoj
--------------------

La ĝermanaj svisaj dialektoj (*Schwytzerdütsch*) proksimas al la ĝermanaj dialektoj parolataj en la najbaraj landoj (ekzemple la alzaca, la dialektoj de la antikva Badeno en Germanio, la dialektoj en Liĥtenŝtejno kaj de la aŭstria Vorarlberg).

Vidu ankaŭ
----------

* Romanĉa Svislando
* Itallingva Svislando
portreto de Volfganga altaro en Mondsee
ĉefaltaro de la abateja kirko de Michaelbeuern
**Johann Meinrad GUGGENBICHLER** (naskiĝinta la 17-an de aprilo 1649 en Einsiedeln, mortinta la 10-an de majo 1723 en Mondsee) estis svisa skulptisto baroka. 

Estante filo de skulptisto kaj ĉefkonstruisto li trejniĝis verŝajne skulptiste en Bergamo. Post li aktivis en Salcburgo en la ateliero de la barelpentristo Wichlhammer de sur sur la salcburga Nova foirejo kaj ĉe la skulptisto Jakob Gerholt. 

En 1670 Guggenbichler troviĝis en Sankt Florian, en 1672 en Straßwalchen. Transloĝiĝo lia al Mondsee kaj ekdeĵoro por la tiea klostro venis en la 1679-a jaro. Tie li posedis grandan lignoskuptistan atelieron por la fabrikado de altaroj. 

Li kreis i.a. la ĉefaltaroj por la paroĥa kirko de Irrsdorf kaj la konventa kirko de Michaelbeuern (1690-91), krome altarojn en la pilgrima preĝejo de Sankt Wolfgang im Salzkammergut (konsekro en 1706). 

Lia ŝvebaj figuroj ĉe la altaro en Michaelbeŭern iĝis modelo por multaj libere enspace starantaj statuoj rokokaj.

Fonto
-----

* Tapan Bhattacharya: "Guggenbichler, Meinrad", ĉe: *Historisches Lexikon der Schweiz* (HLS) (tie ĉi interrete)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859567
 |
***Yo soy la Juani*** (Mi estas Johanjo) estas hispana drama filmo de 2006 reĝisorita de Bigas Luna kaj ĉefrolulita de Verónica Echegui kaj Dani Martín.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La Juani (Verónica Echegui) estas junulino el malriĉa kvartalo kiu decidas eliri el sia nestrukturita etoso serĉante oportunon sukcesi kiel aktorino. Pro tio ŝi decidas iri al Madrido kun sia plej bona amikino (Laya Martí) lasante malantaŭen ĉion el sia antaŭa vivo inklude sian posedeman koramikon Jonah (Dani Martín). Ŝi volas sukcesi kontraŭ ĉiu malfacilaĵo, kaj ŝia frapfrazo estas «Mi estos aktorino kaj neniu dubu tion ĉar mi atingos ĝin, tio estu klara, ĉar mi estas Johanjo».

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Verónica Echegui ... Juani
* Dani Martín ... Jonah
* Laya Martí ... Vane
* Gorka Lasaosa ... Nacho
* José Chaves ... Patro de Juani
* Mercedes Hoyos ... Patrino de Juani

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Yo soy la Juani en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860338
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Lingva festivalo.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Lingva festivalo. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

**Historio de Lingvaj Festivaloj**

La unua Lingva Festivalo estis organizita de usona esperantisto Dennis Keefe en la urbo Tours en Francio, la 11-an de marto 1995. Dum tiu festivalo estis instruataj 32 lingvoj, en 96 kursetoj. En tiuj kursoj estis 789 ĉestantoj.

La dua Lingva Festivalo okazis en Tours, Francio en marto 1996, kun 65 lingvoj, 196 kursetoj, kaj proksimume 2300 kursĉeestantoj.

La Festivalo komencis disvastiĝi poste en Rusio kaj en Finnlando, kun Lingvaj Festivaloj organizitaj de Aleksandr Blinov en Ĉeboksaro (Rusio) kaj Matti Lathinen en Finnlando.

Pli detala informo pri Lingvaj Festivaloj nuntempaj kaj historiaj troviĝas ĉe www.linguafest.info 

Jen kelkaj detaloj pri rusiaj kaj aliaj Lingvaj Festivaloj.

En jenaj urboj iam okazis lingva festivalo (alklaku por ekscii pri historio de la loka festivalo pli):

* Berdjansk (Ukrainio)
* Ĉeboksaro (Rusio)
* Iĵevsk (Rusio)
* Ivanovo (Rusio)
* Kaluga (Rusio)
* Kievo (Ukrainio)
* Kopenhago (Danio)
* Loveno/Leuven (Belgio)
* Minsko (Belorusio)
* Moskvo (Rusio)
* Odeso (Ukrainio)
* Sankt-Peterburgo (Rusio)
* Sidnejo (Rusio)
* Tiĥvin (Rusio)
* Tuluzo (Francio)
* Ufa (Rusio)
* Uljanovsk (Rusio)
* Velikij Novgorod (Rusio)
* Vladikavkaz (Rusio)
* Volgogrado (Rusio)
**Mariano BARROSO** (Barcelono, 26a de decembro 1959) estas hispana reĝisoro, scenaristo kaj produktoro. Li laboris kaj por kino, teatro kaj televido.

Li studis kinreĝisorado en la Usona Kininstituto kaj en Instituto Sundance, kaj teatran reĝisoradon en la Hispana Teatro de Madrido kaj en la Laboratorio William Layton. Li alternas kinreĝisiradon kun instruado. Li krome estis prezidante de la Kinakademio de Hispanio el 2018 ĝis 2022​. 

En 1993 li reĝisoris kaj verkis sian unuan longan filmon nome *Mi hermano del alma*, rolulita de Juanjo Puigcorbé, Carlos Hipólito kaj Lydia Bosch. Ĝi premieris en la Berlina Kinfestivalo kaj ricevis Goya-premion al plej bona nova reĝisoro, la premion Sant Jordi, kaj la Kristalan Globon en la Internacia Filmfestivalo de Karlovy Vary, inter aliaj.​ En 1999 li reĝisoris kaj kunproduktoris *Los lobos de Washington*, rolulita de Javier Bardem kaj Eduard Fernández. En 2001 li reĝisoris por usona televido *En el tiempo de las mariposas* pri la Mirabal-fratinoj, en kiu rolis Salma Hayek, Marc Anthony, Edward J. Olmos kaj Mia Maestro. En 2005 li reĝisoris *Hormigas en la boca*, kun Eduard Fernández, Ariadna Gil kaj Jorge Perugorría, kiu ricevis diversajn premiojn.

Filmoj kiel reĝisoro
--------------------

* Mi hermano del alma (1993)
* Lucrecial (TV) (1994)
* Éxtasis (1995)
* Los lobos de Washington (1999)
* Kasbah (2000)
* In the time of the butterflies (2001)
* Hormigas en la boca (2005)
* Lo mejor de Eva (2012)
* Todas las mujeres (2013)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mariano Barroso en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860288
 |
***Una estrella y dos cafés*** (Unu stelo kaj du kafotasoj) estas argentina drama filmo premierita en 2006 kaj reĝisorita de Alberto Lecchi. Ĝi rakontas la historion de arkitekto kuu amikiĝas kun 13-jarulino, kiu rigardas lin alimaniere.​ Stelulis Gastón Pauls, Marina Vilte kaj Ariadna Gil. La filmon oni premieris tutmonde la 18an de marto 2006 en la Festivalo de Latinamerika Kino de Tuluzo, kaj komerca premiero en argentinaj kinejoj okazis la 15an de junio 2006.​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Carlos estas arkitekto kiu venas al vilaĝo de Norda Argentino por konstrui kabanaran komplekson. Dum sia restado tie, li konas Estela, soleca 13-jarulino, kun kiu li amikiĝas, sed ŝi sentas anstataŭe platonan amon al li. Ĉio ŝanĝiĝas kiam alvenas tie Ana, la edzino de Carlos. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ariadna Gil kiel Ana
* Gastón Pauls kiel Carlos
* Marina Vilte kiel Estela
* Silvia Gallegos kiel pensionestrino
* Rubén Fleita kiel Tomás
* Gabriela Bertolone kiel patrino de Estela
* Rosa Raina kiel avino de Estela
* Gerardo Albarracín kiel funkciulo
* Faustino Flores kiel Pedro

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb
* en filmaffinity

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859565
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Una estrella y dos cafés en la hispana Vikipedio.*
**Liina VAHTRIK** (naskiĝinta **Liina Sallo** la 8-an de aŭgusto 1972 en Talino) estas estona aktorino.

Estas ŝi filino de la aktorino kaj kantistino Helgi Sallo kaj de la operkantisto Uno Heinapuu. Ŝi frekventis lernejojn en Talino kaj finekzameniĝis ĉe la Mezlernejo nr. 47 antaŭ komenco de studo ĉe la drama sekcio de la Estonia Muzik- kaj Teatroakademio en 1994. Diplomiĝo sukcesis en la jaro 1998-a. Tuj poste ŝi deĵoris aktorine ĉe la talina *Von-Krahl-Teatro*; ĝin ŝi forlasis en 2008 estonte liberprofesiulino. 

Vahtrik spekteblis en multaj filmaj kaj televidaj serioj. En februaro 2023 ŝi edzigis la instruiston kaj esperantiston István Ertl.

Filmaro (elekto)
----------------

* 2006 – *Tabamata ime* (rolo: Eeva Marland/Pedak)
* 2007 – *Jan Uuspõld läheb Tartusse* (rolo: Rahvusema)
* 2007-2011 – *Kodu keset linna* (rolo: Sirje Koristaja)
* 2009 – *Disko ja tuumasõda* (rolo: Narrator)
* 2009 – *Idioot* (rolo: Varja)
* 2016 – *Päevad, mis ajasid segadusse* (rolo: Maarika)
* 2016-2018 – *Naabriplika* (rolo: Krista Koosar)
* 2018 – *Seltsimees laps* (rolo: Aunt Anne)
* 2018 – *Lõbus perekond* (rolo: Neighbour)
* 2019 – *Lahutus Eesti moodi* (rolo: Laura)
* 2021 – *Vahingu päevaraamat*

Notoj
-----

1. ↑  biografio ĉe ELAB
2. ↑  Ülo Josing: "Hea, et ema enam pole, ta arvaks, et mängin Õnnes teda" - ĉe: ERR, 15.10.2018
3. ↑
4. ↑
**Franciszek KARPIŃSKI** (4a de Oktobro 1741 - 16a de Septembro 1825) estis grava sentimentalsma pola poeto de la epoko de la Klerismo. Li estis aparte memorita pro siaj religiaj verkoj poste konsiderataj himnoj kaj kristnaskaj kantoj. Li estas konsiderata ankaŭ unu el la plej originalaj polaj verkistoj de la epoko de la komencaj dispartigoj. En sia denaska Pollando li estis laŭdita dum la pola romantismo de la komenco de la 19a jarcento.

Vivo
----

Franciszek Karpiński.
Karpiński naskiĝis en 1741 en Kolomea Rajono (Holoskiv) ĉe Kolomeo kaj edukiĝis ĉe Stanisławów (tiam en teritorio de la Pol–Litova Unio, nune Ivano-Frankivsko en okcidenta Ukrainio). Li studis en la universitato en Lwow, kie akiris titolon de Doktoro je Filozofio. Li pasigis pluajn dek ok monatojn en Vieno, kie li studis eksterlandajn lingvojn. Lia unua laboro estis kiel tutoro en kortegoj de magnatoj.

En 1780, lia unua volumo de poezio estis atentita de la povega familio Czartoryski. Sub ilia patronado, li veturis al Varsovio por iĝi sekretario de la Princo Adam Kazimierz Czartoryski. Li verkis tri librojn de poezio, kiuj atingis grandan popularecon, sed post kelkaj jaroj li seniluziiĝis pro la hipokriteco hegemonia en la ĉefurbo, kaj retiriĝis reen al la pola kamparo de Kresy (Orientaj Limregionoj), tiam sub Aŭstrio-Hungario.

Inter 1785 kaj 1818 li laboris kiel tutoro de la familio Branicki en Białystok. Tie li verkis kelkajn el siaj plej famaj verkoj, kiel "Bóg się rodzi, moc truchleje" ("Dio estas naskita, povo tremas") kaj "Kiedy ranne wstają zorze" ("Kiam venas la matenaj lumoj"). Estis ĉefe tiuj religiaj kaj patriotaj kantoj, himnoj kaj kristnaskaj kantoj kiuj estos kantitaj de postaj generacioj kaj senmortigos liajn verkojn en Pollando. En 1800 li iĝis membro de la ĵus formita Societo de Amikoj de Scienco.

Kelkaj el liaj poemoj faras romantismajn referencojn al iu "Justina"; pro tio li estis konata kiel la "amanto de Justina" dum sia vivodaŭro. Kelkaj spekulativas, ke li kromnomis ĉiujn siajn amatinojn Justina, kaj ke li referencis almenaŭ tri diferencajn virinojn per tiu nomo.

En 1818, li retiriĝis al bieno ĉe Wołkowysk (nune Vaŭkavisk en Belorusio), kie li verkis siajn memorojn. Li mortis la 16an de Septembro 1825.

Franciszek Karpiński estis entombigita en Łysków (nune Lyskava en Pruĵanij Distrikto, Belorusio).

Notoj
-----

1. 1 2  Davies, Norman.  (2005) *God's Playground: A History of Poland in Two Volumes*. Oxford University Press, p. 15. ISBN 978-0-19-925340-1.
2. ↑  Shipley, Joseph T..  (2007) *Dictionary of World Literature — Criticism, Forms, Technique*. READ BOOKS, p. 446. ISBN 978-1-4067-6295-2.
3. 1 2 3  Miłosz, Czesław.  (1983) *The History of Polish Literature*. University of California Press, p. 185–186. ISBN 978-0-520-04477-7.
4. ↑  Grób Franciszka Karpińskiego | Łysków

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franciszek Karpiński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de verkoj en pola


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 792221
* GND: 11886436X
* LCCN: n80137843
* VIAF: 71518716
* ISNI: 0000000109142273
* SUDOC: 067690270
* BNF: 12807231b
* MBA: 0b9fbe42-877f-4fbb-988d-6be6e3c04847
* NKC: js2007400367
 |
***Angustia*** (*Anguish* en Usono, Angoro) estas anglalingva hispana horora filmo de 1987 reĝisorita de Bigas Luna, kun agado okazanta en filcia usona urbeto.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Temas pri historio ene de historio: du amikinoj rigardas terorfilmon en loka kinejo; samtempe oni montras parton de tiu filmo kaj en tria intrigero estas historio de kineja kliento kiu sentas sin troe influita de la rigardata filmo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Zelda Rubinstein, Alice
* Michael Lerner, John Pressman
* Ángel Jové, la murdisto
* Talia Paul, Patty
* Clara Pastor, Linda
* Isabel García Lorca, Caroline
* Nat Baker, Doktorinstruisto
* Edward Ledden, Doktoro
* Gustavo Gill, studento #1
* José M. Chucarro, fianĉo de Caroline

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Angustia (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860320
 |
**Kombed** aŭ **Komitato de Malriĉaj Kamparanoj** (ruse *Комитет Бедноты*, komitet bednoti) estis organizo bazita je sociklasa alproksimiĝo al la komunista ideologio. Ĝi estis komence organizo de la mem-registaro de la malriĉaj kamparanoj. Ĝi estis kreita per dekreto de la Tutrusia Centra Afergvida Komitato de la Tutrusia Kongreso de la Sovetoj, la 11-an de junio 1918. Ĝi agadis en la eŭropaj partoj de Rusio kaj Belorusio (ekde la dua duono de 1918) kaj en Ukrainio (ekde 1919).

Konforme al principo de la bolŝevikoj, la kamparanoj estis grupigitaj laŭ tri cefaj klasoj: malriĉaj, mezriĉaj kaj riĉaj kamparanoj (*kulakoj*). Kombed estis la organizo por batalo kontraŭ la riĉaj kamparanoj. Ili estis fakte la bazo de la sovetaj fortoj en la provincoj. Ili helpis kaj organizis dividon de agrikulturaj maŝinoj, rekrutadon por la Ruĝa Armeo kaj konfiskadojn.

En la unua duono de 1919, kombedoj estis enigitaj al lokaj sovetoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Senkulakigo

* Kategorio Kombed en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Land's End.
Land’s End (fino de la tero en februaro).
Fino de la Tero kaj la malprofundaĵoj antaŭ la marbordo kaj la lumturo Longship.
vrako en la jaro 2003 de sinkinta kargoŝipo *RMS Mülheim*.
**Fino de la Tero**, angle *Land’s End* aŭ kornvale **Penn an Wlas** [KK] aŭ **Pen an Wlas** [UCR]), proksime de Penzance, Kornvalo, estas vilaĝo kaj samnoma terlango. La pinto de la terlango estas la plej okcidenta punkto de Anglujo sur la ĉefa insulo Grandbritio. Ĉirkaŭ 40 km sudoriente troviĝas sur la duoninsulo The Lizard la Lizard Point, la plej suda punkto de Grandbritio, do tuj en la najbareco. La ĉirkaŭ 45 km sudokcidente situantaj Scilly-insuloj estas la plej okcidenta punkto de Anglujo. Dum klara vetero eblas vidi la ĉirkaŭ 60 m altaj klifoj super la Atlantiko. Krome de la „Fino de la Tero" oni povas vidi la du kilometrojn sude situantan *Longship lumturon* (1795, respektive novkonstruaĵo el la jaro 1893), kiu staras sur kvarcita kaj serpentinita insulo.

Proksime situas la lumturo Pendeen kaj norde de ĝi la Kabo Kornvalo. Ĉi tie komenciĝas la kanalo de Bristol kaj la Irlanda maro al la nordo kaj al la sudo la Manika Markolo.

Estas hotelo kaj aliaj turismaĵoj tie, sed ne vere iu vilaĝo.

Ĝi plej famas pro la kutimo vojaĝi de tie al John o' Groats.

Literaturo
----------

* Emil Hübner: Antivestaeum. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,2, Stuttgart 1894, Sp. 2561.

* Fino de la Tero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fino de la Tero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vido de la urbo Barranquilla meze de la 20a jarcento, kie okazas la historio de la romano.
*Memoria de mis putas tristes* ("Memoro pri miaj tristaj putinoj", 2004) estis la lasta romano de la Nobel-premiito kolombia Gabriel García Márquez, kiu estis publikigita en 2004. La romano rakontas per unua gramatika persono la historion de maljunulo kiu enamiĝas de junulino.

Same kiel ĉe María dos Prazeres en "Doce cuentos peregrinos", la ĉefrolulo, maljunulo, trovas amon fine de sia vivo, kiam la unika aventuro vivota estis la morto. Tiu estas la historio de amafero kaj obsedo inter maljuna ĵurnalisto kaj knabino de laborista klaso, kiu vendas sian virgecon por helpi sian familion. La agado de la historio ekas el la 90a jariĝo de la rakontisto en la urbo Barranquilla [baranKIja].

Filmo
-----

La fimo *Memoria de mis putas tristes* estis filmita en formato de 35 mm kaj daŭras 92 minutojn; ĝi premieris la 12an de oktobro de 2012, en meksikaj kinejoj. Ĝi estis filmita en la urbo San Francisco de Campeche, Campeche (Meksiko), sub la reĝisorado de la dana Henning Carlsen kaj la scenaro de Jean-Claude Carrière. La apero de la fimo okazigis ioman polemikon rilate al pederastio en la nuna socio.

### Roluloj kaj aktoraro

* Emilio Echevarria... la Saĝulo
* Paola Medina Espinoza... Delgadina
* Ángela Molina... Casilda
* Dominika Paleta... Ximena
* Alejandra Barros... Florina de Dios
* Geraldine Chaplin... Rosa Cabarcas


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 484406
 |
Modere varma zono
- sur la verda parto de la mapo
La **modera klimato** aŭ **mezvarma klimato** regas en zono inter la subtropikoj kaj la polusa cirklo.

Karaktero
---------

La modera klimato montras klare distingeblajn sezonojn kaj ekzistas sur ambaŭ duongloboj (hemisferoj). Ĝi entenas de la milda oceana klimato - kiun karakterizas etaj temperaturaj ŝanĝiĝoj kaj granda kvanto de precipitaĵoj - ĝis kontinenta klimato, kiun karakterizas grandaj temperaturaj ŝanĝiĝoj kaj malgranda kvanto de precipitaĵoj, do relativa sekeco.

Il n'est pas exclut que notre climat termpéré ne soit pas perturbé. 21.3.2024 Stéphane Schmutz Professeur Oncologue

Subdivido
---------

Oni dividas la mezvarman klimatan zonon je tri diversaj subregionoj: la modere varma, la modere malvarmeta kaj la modere malvarma zonoj. La mezuma jara temperaturo estas proksimume 8 celsiusaj gradoj.

### Modere varma zono

por la modere varma zono ekzistas du diversaj difinoj:

1) Areoj kun mezuma temperaturo de super 20 celsiusaj gradoj en la plej varma monato (pli ofte uzata difino)

2) Areoj kun mezuma temperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato kaj super 0 celsiusaj gradoj en la plej malvarma monato

### Modere malvarmeta zono

por la modere malvarmeta zono ekzistas du diversaj difinoj:

1) temperaturo en plej varma monato super 10, sed sub 20 celsiusaj gradoj

2) Areoj kun meztemperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato kaj super 0 celsiusaj gradoj en la plej malvarma monato

### Modere malvarma zono

* jara averaĝa temperaturo sub 0 kaj samtempe meztemperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato. (meztemperaturo de sub 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato apartenas al malvarma zono)

ekzemple Siberio, Kola-duoninsulo

Vegetaĵaro
----------

La vegetaĵaro dependas de la zona tipo (pingloarboj, falfoliaj arboj, stepa gresaro, eĉ dezerta plantaro)

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉinujo-klimato
* Klimata klasifiko de Köppen
* Klimata zono
* Malvarmeta klimato (tundra klimato)
* Kontinenta-mediteranea klimato
* Tropikoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Modera klimato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Resume pri la mezvarma zono Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine (germanalingve)
**Zhou-Mack MAFUILA** (denaske *Washington David Tufuene Mafuila*, Kimpese) estas konga kantisto kaj muzikisto, loĝanta en Francio.

Biografio
---------

Li naskiĝis en Kimpese je 220 km for de Kinŝaso. Li estas la lasta el 16 gefratoj en familio de muzika etoso, en kiu li rapide montriĝis tre juna preta por gitaroj kaj kantado. Li studis literaturon en universitato, sed turnis sin al muziko. Jah Lucky, konga rastafaria muzikisto iniciatis lin al regeo.

Li ekkonis Esperanton pere de lernejestro Ngangu, kaj dekokjara li rapide progresis en Esperanto. Universala Esperanto-Asocio invitis lin perfektiĝi en Eŭropo. Li vojaĝis en Nederlandon, kie li ankaŭ instruiĝis pri diversaj fakoj, krom pri rastafarianismo kaj regeo. Reveninte al Kongo, li kun Nduantoni Badidila Ngangu kaj aliaj esperantistoj dediĉis sin al antaŭenigo de Esperanto en la lando. 

Li kreis regebandon nomitan *Esperanto Muziko* en N’djili, kie troviĝis granda rastafaria komunumo en Kinŝaso. Li ludis ankaŭ en pluraj regebandoj (inter aliaj *Saccharose*), kaj profesiiĝis. Malkontenta pro la nelibereca etoso en sia lando, li decidis reiri al Eŭropo, tial li translokiĝis al Francio, kie jam loĝis lia fratino, kaj li alvenis en Parizon en 1989. En 1994 li malkovris ĵazon kaj renkontiĝis kun la hinda drumisto Ravy Magnifique, kiu prezentis lin al Chico Freeman kaj Archie Shepp, kaj al pluraj aliaj muzikistoj kun kiuj li kunlaboris, nome Annie Delfau, Jean-Philippe Daryl, kaj Orlando Paléo, kun kiuj li renovigis sian afroĵazan stilon. Kun Ravy Magnifique kaj la usona saksofonisto Chico Freeman li kreis novan muzikstilon, afrik-hindian funkon, kaj prezentis sin sur diversaj scenejoj. La titolo "Pro viaj faroj" registriĝis tiel en Esperanto laŭ la bandnomo *FreeMagniZhou* por *Vinilkosmo-Kompil’ Volumo 2* en 1996.

En 2000 li aliĝis al la bando *La Fève* (La Fabo) kun kiu li registris *International Love*, unuan diskon publikigitan en Francio laŭ la nomo Zhou-Mack Mafuila. Ĝi iĝis granda sukceso, ĉar la albumo bone vendiĝis kaj koncertoj organiziĝis unu post alia. Post pluraj jaroj da rilatoj kun Vinilkosmo, li fine decidis realigi ĉe tiu diskeldonejo la albumon *Originoj* tute en Esperanto.

Diskaro
-------

* 1996 Vinilkosmo-Kompil 2 ("Pro viaj faroj", kun Ravy Magnifique kaj Chico Freeman)
* 2000 International Love (kun La Fève)
* 2012 Originoj

Fonto
-----

* en Vinilkosmo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervjuo kun Zhou-Mack Mafuila (en Esperanto kun subtekstoj en franca)
* Infanoj de Afriko Arkivigite je 2022-12-17 per la retarkivo Wayback Machine en Bitoteko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805509
* MBA: c80f8479-917e-44ab-b1a2-f6c384ea29d9
 |
|  |
| --- |
| Sariĉo (kabo) (Krimeo)Sariĉo (kabo) (Krimeo)DMS |
| Situo de la kabo Sariĉo sur la mapo de Krimeo Koordinatoj: 44° 23′ 14″ N 33° 44′ 17″ O﻿ / ﻿44.387222222222 °N, 33.738055555556 °O﻿ / 44.387222222222; 33.738055555556 (mapo) |

Vidaĵo de la kabo Sariĉo (plej supre, maldekstre)
**Sariĉo** (aŭ *Kabo Sariĉo*, ruse *Мыс Сарыч*, ukraine *Мис Сарич*, krime-tatare *Sarıç burnu*) estas kabo en suda parto de la Krimea duoninsulo, la plej suda punkto de Krimeo kaj Ukrainio (antaŭ la disfalo de USSR la kabo estis ankaŭ la plej suda punkto de ĝia Eŭropa parto).

5 kilometrojn oriente de la kabo troviĝas la loĝloko Foroso, okcidente de la kabo troviĝas la Laspia kreko. La distanco ĝis Sebastopolo estas ĉ. 30 km. ĝis Jalto - ĉ. 40 km. La distanco inter la kabo Sariĉo ĝis la kabo *Kerempe* sur la norda bordo de Turkio estas 142 mejloj - ĝi estas la plej mallonga distanco inter Krimeo kaj Turkio. Sur la kabo troviĝas negranda militista bazo kaj grava lumturo. Sur la kabo troveblas kelkaj juniperaj arbaretoj, gardataj kiel naturaj monumetoj.

La kabo estas fama i.a. pro tio, ke sur ĝi troviĝas la ripoz-domo de iama prezidento de USSR Miĥail Gorbaĉov. Dum la aŭgusta puĉo (1991) li estis kaptita kaj tenata ĝuste en tiu ĉi ripoz-domo.

En la jaro 2005 inter Ukrainio kaj Rusio eksplodis konflikto pro la demando, kiu devas regi la lumturojn (kaj aliajn mar-navigistajn ekipaĵojn) de la Suda bordo de Krimeo. La teritorio de la Sariĉa lumturo estis tiam perforte okupita fare de la rusiaj militistoj. Post longaj kaj streĉaj intertraktoj inter Ukrainio kaj Rusio la konflikto estis estingita.

* Kategorio Sariĉo (kabo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jakub Berman** (naskiĝis la 23-an de decembro 1901 en Varsovio, mortis la 10-an de aprilo 1984 samloke) – pola komunisto juddevena, vicĉefmnistro, parlamentano al Leĝdona Sejmo kaj Sejmo de Pola Popola Respubliko de la 1-a oficperiodo, membro de Armea Komisiono ĉe Politika Buroo de la Centra Komitato de Pola Unuiĝinta Laborista Partio, superrigardantan Polan Popolan Soldataron de majo 1949.

Vivo
----

Li naskiĝis en juda familio kiel la filo de Iser kaj Guta, kiuj havis 5 gefilojn. Liaj frato kaj fratino pereis en koncentrejo Treblinka.

Li finis juron en Varsovia Universitato. En 1924 iĝis membro de Asocio de Komunista Junularo, en 1928 – Komunista Partio de Pollando (KPP). Post la germana invado en Pollandon en 1939 fuĝis al Sovetunio. Printempe 1941 eklaboris kiel kunredaktoro de "Sztandar Wolności" (Standardo de Libereco) – revuo de Komunista Partio de Belorusio. De novembro 1941 ĝis majo 1943 estis gvidanto de pola kurso en komunista lernejo en Kuŝnarenkovo, instruante aktivulojn de Pola Laborista Partio (PPR). Decembre 1943 iĝis sekretario de landa fakultato de Asocio de polaj Patriotoj (ZPP).

Kunorganizanto de Centra Buroo de Polaj Komunistoj kaj de Pola Komitato de Nacia Liberigo (PKWN) en Sovetunio (1944), de aŭgusto 1944 ĝis decembro 1948 membro de Politika Buroo de PPR, poste ĝis majo 1956 membro de Politika Buroo de PULP, en la jaroj 1952–1954 membro de Prezidio de Ministra Konsilantaro, en la jaroj 1954–1956 la vicĉefministro.

La tombo de Jakub Berman en la Militista Tombejo de la Tombejo Powązki en Varsovio
En la jaroj 1949–1954 membro de Komisiono de Politika Buroo de Centra Komitato de PULP pri Publika Sekureco, superrigardantan stalinismajn reprezaliojn en Pollando, kunrespondeca pro persekuta agado de Ministerio pri Publika Sekureco. Li koordinis plurajn politikajn procesojn, reprezaliojn de kelkcenton da miloj de la soldatoj de Pola Enlanda Armeo, Kamparanaj Bataliono kaj Naciaj Armitaj Fortoj. En la dua duono de la 40-aj jaroj de la 20-a jarcento tiom plifortigis sian pozicion, ke kune kun Bolesław Bierut kaj Hilary Minc (judo) iĝis gvida triopo de Pola Unuiĝinta Laborista Partio. Sen okupo de distingaj postenoj gvidis ideologion de la komunista partio kaj de sistemo de reprezalioj. Konsiderata griza eminentulo. Partoprenis politikajn murdojn kune kun divizia generalo Stanisław Radkiewicz. De decembro 1952 ĝis marto 1954 estis sekretario de la partio respondeca pri klerigado.

En majo 1957, kadre de la degelo de Władysław Gomułka el 1956, estis forigita de PULP. Komence de 1980 vundiĝis dum aŭtomobila akcedento restante kriplulo, dum 1,5 jaro restis en malsanulejo.

Entombigita kun la edzino Gustawa Grynberg (1900–1978), kun kiu havis filinon Lucyna (n. 1929), la edzino de Feliks Tych, direktoro de Juda Historia Instituto.

* Kategorio Jakub Berman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 556405
* GND: 123634571
* LCCN: no89008904
* VIAF: 52601945
* ISNI: 0000000110628166
* SUDOC: 145076776
* BNF: 17090303v
* NKC: js2010525078
 |
Monumento anoncanta la Cabo da Roca kiel la plej okcidenta pinto de kontinenta Eŭropo.
Granitaj rokomontoj kaj marklifoj laŭlonge de la marbordo.
La marbordo en Cabo de Roca.
**Cabo da Roca** (en portugala prononco: [ˈkaβu ðɐ ˈʁɔkɐ]) aŭ **Kabo Roko** estas kabo kiu formas la plej okcidentan pinton de la Sintra Montaro, de kontinenta Portugalio, de kontinenta Eŭropo, kaj de la teramaso de Eŭrazio. Ĝi estas en la municipo Sintra, proksime de Azóia, en sudokcidento de la distrikto Lisbono.

Cabo da Roca estis konata de la romanoj kiel *Promontorium Magnum* kaj dum la Epoko de la Velnavigado kiel la *Roko de Lisbono*.

La kabo estas ene de la Sintra-Cascais Natura Parko, 42 kilometrojn okcidente de la urbo Lisbono kaj sudokcidente de Sintra.

La okcidenta marbordo estas mikso de sablaj strandoj kaj rokaj klifaj promontoroj: ĉirkaŭ Cabo da Roca, klifoj estas pli ol 100 metrojn altaj, kaj tranĉitaj en kristalaj rokoj, komponitaj el tre falditaj kaj faŭltigitaj sedimentaj unuoj. Parto de la granitaj formacioj montras pruvon de forta marborda erozio, dum en aliaj areoj estas kalkoŝtonaj kuŝejoj enmetitaj en granito.

Ĉe plaĝo proksime de la kabo cetere en 1986 filmiĝis parto de renoma ĉeĥoslovaka-germana porinfana televida serio, nomata La oktopodoj el la dua etaĝo (ĉeĥe *Chobotnice z II. patra*, germane *Die Kraken aus dem zweiten Stock*).

Notoj
-----

1. 1 2  "Cape Roca", Encyclopædia Britannica, 2008
2. ↑  Scheffers, Anja; Kelletat, Dieter (2005), "Tsunami Relics on the Coastal Landscape West of Lisbon, Portugal", Science of Tsunami Hazards (PDF), 23 (1), Essen, Germany: University of Duisburg-Essen, paĝoj 3–16, Alirita la 26-an de aŭgusto 2019.
3. ↑  Fonseca, António Oliveira (novembro 2010), Relatório da Visita ao Parque Natural Sintra-Cascais (PDF) (portugale), Lisbono, Portugalio: Universidade Aberta, p. 11.

* Cabo da Roca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cabo da Roca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kostenec** (origine bulgare en cirila alfabeto Костенец), estas komunumo en sudokcidenta Bulgario, kaj samtempe la nomo **ankaŭ** signas **urbon** kaj aldone **vilaĝon** (unu el la plej grandaj vilaĝoj en Bulgario) ene de la komunumo. La komunumo situas ĉirkaŭ 76 km sudoriente de Sofio, kaj ĉirkaŭ 80 km nordokcidente de Plovdiv, inter tiuj du urboj. Ĝi estas parto de la provinco Sofio. Laŭ la stato de 2015 en la komunumo vivis 12 368 loĝantoj sur areo de 302 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 41 loĝantoj/km².

kirko ĉefanĝelo Miĥaelo en la vilaĝo Kostenec

Situo
-----

Kostenec troviĝas en la piedo de la montaro Rila, 35 kilometrojn oriente de Borovec. La supermara alteco varias de 650 m en la norda ĝis 725 m en la suda parto. La apudeco de tuteŭropa transporta koridoro 8 kun la fervojo Sofio - Plovdiv kaj aŭtovojo estas bonaj kondiĉoj por evoluo de turismo.

Historio
--------

Estas supozata, ke la areo unue estis loĝata de la traka tribo *besoj* ĉirkaŭ la 2-a jarcento antaŭ nia erao. Dum arkeologiaj esploroj sur la holmo "Gorna Ĉerkva" (Горна Черква), okcidente de la vilaĝo estis trovitaj restaĵoj de malnova fuorto kaj ankaŭ restaĵoj de malnova kristana preĝejo de la kvina jarcento. Estis trovitaj ankaŭ romaj, bizancaj kaj malnovbulgaraj moneroj. La nomo Kostenec aperis multe poste. Laŭ la legendo ĝi devenas de la ostoj, kun kiuj estis kovrata la kampo post la multnombraj bataloj. Post la konstruado de la fuorto en Kostenec, la romianoj konstruis vojon de la fuorto *Gigen* sur Danubo ĝis Tesaloniko. 13 kilometrojn for de la vilaĝo Kostenec je la 17-a de aŭgusto de la jaro 986 okazis la fama batalo inter la armeo de caro *Samuilo* kaj tiu de la bizanca reĝo Basileios la dua.

akvofalo proksime de la vilaĝo Kostenec

Kulturaj kaj naturaj rimarkindaĵoj
----------------------------------

* 3 kilometroj sude de vilaĝo Kostenec troviĝas la Kosteneca akvofalo, priskribita de Ivan Vazov en la poemaro "Kion la monto kantas" („Какво пее планината", Kakvo pee planinata) kaj la vojverko "Kostenec - vojaj [aŭ vojaĝaj] rimarkoj" („Костенец - пътни бележки", Kostenec - patni beleĵki).

Tradiciaj okazaĵoj
------------------

* preĝeja festo "Sv. Uspenie Bogoridiĉno" (jen filma prezento)

Famaj personoj
--------------

* Georgi Rusev — bulgara teatra kaj kina aktoro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (bulgare)

* Kategorio Kostenec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Komunumaj ĉeflokoj de la provinco Sofio

Botevgrad | Boĵuriŝte | Dolna Banja | Dragoman | Elin Pelin | Etropole | Godeĉ | Iĥtiman | Koprivŝtica | Kostenec | Kostinbrod | Pirdop | Pravec | Samokov | Slivnica | Svoge | Zlatica

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386609
 |
**Pirdop** (origine bulgare en cirila alfabeto Пирдоп), estas urbeto kaj komunumo en okcidenta Bulgario, ĉirkaŭ 90 km oriente de Sofio. La urbeto estas parto de la provinco Sofio. Laŭ la stato de 2023 en la komunumo vivis 6 627 loĝantoj sur areo de 90,15 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 74 loĝantoj/km². Fakte Pirdop situas tiom proksime de la apuda urbeto Zlatica iom pli okcidente, ke eblas konsideri la du kvazaŭ unu urba areo.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

Ekde 1960 en la urbeto ekzistis Zamenhof-strato, kaj ekde 1961 aldone ekzistis Esperanto-parko. Ambaŭ urbaj lokoj en 2024 ne plu troveblas en mapoj, do evidente ili alinomiĝis post la fino de la 20-a jarcento: en Bulgario ofte oni mise ligas la Esperanto-movadon kun la koncepto de socialismo, kiu post la falo de la Popola Respubliko Bulgario ne plu estis tiom populara.

Konataj urbanoj
---------------

* Ivan Krestanov

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Vidu la liston liston de Esperanto-memorigiloj en Bulgario.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo (bulgare)

urbokerne
banka konstruaĵo

* Kategorio Pirdop en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Komunumaj ĉeflokoj de la provinco Sofio

Botevgrad | Boĵuriŝte | Dolna Banja | Dragoman | Elin Pelin | Etropole | Godeĉ | Iĥtiman | Koprivŝtica | Kostenec | Kostinbrod | Pirdop | Pravec | Samokov | Slivnica | Svoge | Zlatica

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860190
* LCCN: n2004033082
* VIAF: 125691224
* NKC: ge977568
 |