recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László KÉRY** [lAslO kEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kéry László** estis hungara literaturhistoriisto, kritikisto, redaktisto, tradukisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1987).

László Kéry  naskiĝis la 17-an de septembro 1920 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de februaro 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Kéry ricevis diplomon en universitato en Budapeŝto en 1944, poste li instruis en gimnazio en Debrecen unu jaron. Ekde 1945 li laboris en la ministerio, sed li ankaŭ esploris en Londono helpe de stipendio. En 1953 li ekinstruis en ELTE, kie li estis katedrestro inter 1967-1973. Li doktoriĝis en 1977. Li okupiĝis pri dramoj, romanoj, angla literaturo, precipe pri William Shakespeare kaj David Herbert Lawrence. Li redaktis literaturan revuon *Nagyvilág*. Li ricevis premiojn en 1964 kaj 1981.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Stílussajátosságok D. H. Lawrence regényeiben* (1944)
* *Shakespeare tragédiái* (Tragedioj de Ŝekspiro), (1959)
* *Shakespeare vígjátékai* (Komedioj de Ŝekspiro), (1964)
* *Angol írók: Tanulmányok, cikkek* (Anglaj verkistoj: Studoj, artikoloj), (1975)
* *Talán álmodni: Hamlet-tanulmányok* (Eble sonĝi: Hamleto-studoj), (1989)
* preparlaboroj por eldoni hungare verkistojn John Ford, Henry Fielding, Laurence Sterne, Robert Burns, Percy Bysshe Shelley, John Keats, Charlotte Brontë, Thomas Hardy, Edward Morgan Forster kaj Victor Sawdon Pritchett
* tradukaĵoj de William Wycherley, William Congreve, Jonathan Swift, Samuel Butler, Richard Hughes, Howard Fast

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
Katedralo de Rochester
**Rochester** estas urbo en Kent, Anglio. En 2001, laŭ censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 27 mil loĝantojn.

Historio
--------

La apuda regiono estis loĝata dum la neolitiko, kaj verŝajne la urbo fondiĝis antaŭ la alveno de la romianoj en 43 P.K. La romianoj nomis la urbon "Durobrivae" kaj konstruis, aŭ plifortigis antaŭan, fortikaĵon. Dum la anglosaksa epoko ĝi estas grava urbo en la regno de Kent, kaj en 604 Aŭgusteno de Canterbury sendis Justus fondi katedralon. Kune kun la katedralo fondiĝis lernejo kiu ankoraŭ ekzistas: kiam Henriko la 8-a (Anglio) fermis la monaĥejojn, li refondis la lernejon, kiu tiam nomiĝis la *King's School* (*Reĝa Lernejo*).

La urbo estis disrabata de Aethelred la 1-a (Mercia) en 676, kaj de la vikingoj en 842.

En 1080 Gundulf, la normanda episkopo de Rochester, komencis konstrui novan katedralon (la konstruado finiĝis en 1130), kaj en 1087 li komencis konstrui kastelon.

En 1215 Johano (Anglio) sieĝis kaj kaptis la urbon.

En 1266 Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester) malsukcese atakis Rochester.

La 11-an de junio 1667 la nederlandanoj velis al la ponto de Rochester kaj bruligis anglan mararmeon ankritan apud la urbo.

Charles Dickens
---------------

Multajn jarojn la romanisto Charles Dickens loĝis ĉe Gads Hill Place, proksime al Rochester, kaj ofte vizitis la urbon. En liaj romanoj *Pickwick Papers* kaj *Great Expectations* la intrigoj okazas parte en Rochester, kaj en *Edwin Drood* Cloisterham estas iomete fikciigita versio de Rochester.

Ĉefaj vizitindaĵoj
------------------

Kripto de la Katedralo de Rochester
* Kastelo Rochester
* Katedralo de Rochester, inter la plej malgrandaj katedraloj de Anglio. Ĝi enhavas la plej antikvan navon de la anglaj katedraloj, kaj gravan normandan kripton.
* Restoration House (Domego de la epoko de Elizabeta la 1-a (Anglio))

* Kategorio Rochester (Kent) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 286522
* GND: 4404644-3
* LCCN: n81071489
* VIAF: 146590466
* BNF: 119620802
* NKC: ge355181
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ĉilia kolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Patagioenas *Patagioenas* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Ĉilia kolombo** '**Patagioenas araucana'**René-Primevère Lesson 1827 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ĉilia kolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Ĉilia kolombo** (***Patagioenas araucana***) estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Amerikaj kolomboj nome *Patagioenas*. La plej proksima parencoj estas la Strivosta kolombo kaj la Kariba kolombo, kiuj formas kladon ene de la genro *Patagioenas* por specioj kun fina vostostrio kaj brilega plumaro en siaj koloj.(Johnson *et al.*, 2001)

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas iome en okcidenta Argentino, sed ĉefe en Ĉilio (tra la tuta lando ĉefe en sudo, escepte plej nordaj kaj plej sudaj regionoj) kaj iomete en insuloj Falklandoj aŭ Malvinoj. La nomo devenas de la abundeco de la specio en Ĉilio, sed meze de la 20-a jarcento okazis terura malsano, kio preskaŭ ekstermigis ĝin.

Ties natura medio estas mezvarmaj arbaroj.

Aspekto
-------

Ĝi estas granda (ĉ. 38 cm longa) kaj malhela kolombo. La plumaro estas griza ĉefe ĉe flugiloj, sed **grizruĝa** en la resto de la korpo. En vosto estas nigra antaŭfina strio disde la griza komenca duono. La beko estas malhelgriza kaj la kruroj estas ruĝaj. Plenkreskuloj havas **verdan brilkolorojn dorse de la kolo sub rimarkinda blanka mallarĝa strio** nuka. La okulringo estas ruĝa.

Kutimoj
-------

Ĝi kutime ripozas solece kaj silenteme en arbobranĉo. Sed temas pri **gregema specio** kiu ofte ariĝas en grupoj. La nesto estas el bastonetoj en arbo. La ino demetas ununuran blankan ovon.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Patagioenas araucana[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hispanlingva ejo pri Ĉilia kolombo
**László Lempert** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lempert László** estas hungara-usona matematikisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004).

László Lempert  naskiĝis la 4-an de junio 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Lempert jam dum frekventado de gimnazio li partoprenis en Internacia Studenta Matematika Olimpiko. Li atingis la rangon PhD en universitato en Budapeŝto en 1979. Li instruis en ELTE inter 1977-1988, poste en Usono en Universitato Purdue. Li okupiĝas precipe pri funkcio (matematiko), kompleksa analitiko kaj geometrio. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandan) ekde 1981.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Recursion for orthogonal polynomials on complex domains. In Fourier analysis and approximation theory* (1976)
* *Symmetries and other transformations of the complex Monge-Ampère equation* (1985)
* *The Virasoro group as a complex manifold* (1995)
* *Holomorphic functions on (generalized) loop spaces* (2004)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* biografio hungare, angle
* angle kun foto
* Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450237
 |
**Ĉikkamagaluru,** laŭ kanara lingvo **ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು** estas urbego, administra centro de la samnoma distrikto Ĉikkamagaluru en subŝtato Karnatako en sudokcidenta Barato. La loknomo signifas: naskiĝurbo de la pli malgranda filino.

Kolegia kampuso en Ĉikkamagaluru

Geografio
---------

Ĉikkamagaluru situas en montaro Okcidentaj Ghatoj en alteco 1090 metrojn super la marnivelo. Hassan (Barato) troviĝas 52, Ŝivamogga 72, Udupi kun la marbordo 111, Mangaloro 113, Ĉitradurga 121, Tumakuru 144, Majsuro 147, Mandya 150, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 199, Mumbajo 703, Kolkato 1682, tutlanda ĉefurbo Delhio 1710 kilometrojn (aere) .

Alta domo

Demografio
----------

En 2011 populacio de Ĉikkamagaluru estis 118 401. La legopovo estis 90%. Fine de la 1990-aj jaroj Ĉikkamagaluru atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Historio
--------

Oni malmulte scias pri historio de la loko: mezepoke ĝi apartenis al la influkampo de la Hoysala Imperio, baldaŭ al Majsura reĝlando, fine al la britoj. La fakta urba evoluo ne okazis ĝis la 20-a jarcento.

Ekonomio
--------

La ĉirkaŭa areo daŭre estas plejparte agrikultura; kafo estas ĉefe kultivata. La urbo mem estas regione grava centro por manfaritaĵoj, komerco kaj servoj. La urbego altiras turistojn pro sia agrabla kaj favora monta klimato kun tropika pluvarbaro.

Eduko kaj lingvoj
-----------------

En Ĉikkamagaluru la plej altnivela instruado okazas en la teknologia instituto kaj alia kolegio. La ĉefa lingvo estas la kanara lingvo (kiel oficiala lingvo), sed vaste konata ankaŭ la hindia lingvo, dum la urdua lingvo estas ofta inter la islamanoj.

Religioj
--------

Proksimume 70% de la populacio estas hinduaj kaj 25.5% islamaj; la cetero konsistas el kristanoj kaj ĝajnistoj.

Klimato
-------

En Ĉikkamagaluru jare pluvas averaĝe po 940 mm. Inter majo-oktobro pli ofte pluvas, inter decembro kaj februaro apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 17-29 °C.

Trafiko
-------

Al Ĉikkamagaluru kuras 5 ĉefvojoj. La fervoja linio finiĝas ĉe la periferio. La plej proksima flughaveno funkcias en Mangaloro.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* KolegioKolegio
* InstitutoInstituto
**Población de Arroyo** [poblaZJON deaROĝo] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Población de Arroyo* estas komprenebla etimologie kiel Loĝloko de Rojo (alude al nuna submunicipo Arroyo (Rojo)).

Geografio
---------

Preĝejo de Población.
Preĝejo de Arroyo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 22,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 270 loĝantojn el la jaro 1940. Ĝi distas 54 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Población de Arroyo kaj Arroyo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771840
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Biaso (apartigilo) |

**Biaso** aŭ **Bianto** (helene **Βίας**, latine *Bias*) estis en la helena mitologio filo de Amitaono el Jolko kaj lia edzino Idomena. Li estis nepo de Kreteo, fondinto de Jolko. En mitoj li estas konata prefere kiel frato de la fama divenisto kaj kuracisto Melampo, kiu al li helpis akiri kaj la unuan edzinon Peran kaj la duan edzinon Lizipan, filinon de la tirinta reĝo Proito, inkluzive de triono de proita reĝolando. Pri tio estas priskribite pli multe en la rakontoj pri lia frato Melampo.

Biaso tiel fariĝis kunfondinto de la sinjorejo de tesaliaj amitaonidoj en Argolando. El tiu ĉi familiaro devenis vico da famaj militistoj, kiuj precipe ĉeestis militon "Sep kontraŭ Tebo". 

Aliaj portantoj de la nomo "Biaso" estis tri pliaj gravaj batalantoj en la Troja milito, sed tiuj ne estas el tiu ĉi familiaro.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Biás en la ĉeĥa Vikipedio.*
**Konsilienco** estas la unueco de la Sciencoj: La kreskanta kohereco kaj kongruo inter la konitaĵoj alportitaj fare de ĉiuj sciencaj fakoj. La interĉenigo de kaŭzaj eksplikoj tra la diversaj kon-fakoj.

Konsilienco estas pritraktata fare de la usona biologo Edward O. Wilson, en la samtitola libro (angle "Consilience").

Laŭ Wilson, verŝajne, William Whewell estis la unua kiu uzis tiun vorton en tiu-ĉi senco, en la verko "Filozofio de Induktivaj Sciencoj", en la jaro 1840. Sed kompreneble, pluraj filozofoj, sciencistoj kaj aliaj pensuloj de antaŭaj jarcentoj, antaŭ la nuntempa disdivido de kon-fakoj, fidis pri la unueco de la kono.

Jen kelkaj pensoj pri konsilienco el la libro fare de Edward O. Wilson

"Konsilienco estas la interkuplo de kaŭzaj eksplikoj tra kon-fakoj."

William Whewell, en sia sintezo de 1840 *"La Filozofio de la Induktivaj Sciencoj"* estis la unua kiu parolis pri konsilienco, signifante "kunsalto" de la kono pere de la kupligo de faktoj kaj fakto-bazita teorio tra kon-fakoj por la kreado de komunan kialaro". Li diris: *"Konsilienco de indukto okazas kiam iu induktaĵo atingita el iu faktaro, koincidas kun induktaĵo atingita el alia malsimila faktaro. Tia Konsilienco estas testo pri la vero de la teorio en kiu ĝi okazas."*

"La natursciencoj konstruis reton de kaŭzaj kialoj kiu etendiĝas ekde kvantuma fiziko ĝis cerbo-scienco kaj evolua biologio. Ekzistas breĉoj kun nekonata amplekso en tiu-ĉi teksaĵo, kaj multaj el ĝiaj formantaj fadenoj estas tiel delikataj kiel aranesilko. La profetivaj sintezoj, lastega scienca celo, ankoraŭ statas ĉe frua fazo, kaj speciale tiel en biologio. Tamen, mi pensas ke ĝustas diri ke estas sufiĉe konata por pravigi la fidon pri la principo de universala racia konsilienco tra ĉiuj natursciencoj."
**Lenio Marobin** italdevena brito (1961), advokato, juristo. Esperantiĝis en 1975. Partoprenis sian unuan Universalan Kongreson de Esperanto en 1981, kaj fariĝis regula partoprenanto de multaj aliaj en la sinsekvaj jaroj. Fak-Delegito de UEA en Londono dum multaj jaroj. Eniris juran karieron instigite de alt-kortuma juĝisto-esperantisto. Laboras kiel jura konsilisto pri administra kaj publika juro por pluraj publikaj instancoj, precipe pri kompleksaj demandoj rilate nacian sekurecon. Sekretario de Internacia Ligo de Esperantistaj Radioamatoroj (ILERA) de 1998 ĝis 2011. 

Redaktoro de la ILERA-bulteno ĝis 2011. Aktivas en la esperantaj radioamatoraj rondoj. Kunhelpis starigi e-radioamatoran stacion dum multaj UK. Membro de RSGB (*Radio Society of Great Britain*) kaj aktiva membro de la DXCC de ARRL (*American Radio Relay League*) kaj FISTS, societo por la konservado de la morsa kodo kiel komunikilo. Aktiva en la radioamatoraj bendoj per la voksigno G0OOS. Amatora lingvisto kun intereso pri latinidaj lingvoj kaj la dialektoj de la regiono Veneto (Venecio). Posedas mikrobibliotekon esperantan kun ĉirkaŭ 800 volumoj, kun intereso pri originala literaturo kaj klasikaj aŭtoroj de esperanto.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-09-30. Alirita 2009-03-29.
2. ↑
3. ↑  G0OOS ĉe la radioamatora datumbazo QRZ.com

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280399
 |
La **A-374** estas andaluza ŝoseo inter la provincoj Kadizo kaj Malago. Temas pri la antaŭlasta ero de la rekta konekto de Sevilo kun la Suna Marbordo, kaj estas planoj por transformi ĝin en aŭtovojo.

Ĝi interŝanĝas kun la A-384 en Algodonales kaj direktas sin sudorienten, preterpasante la akvorezervujon de Zahara. Alias al municipoj El Gastor, Montecorto kaj Los Arenosos, antaŭ ties plej grava ligilejo, nome kun la A-372 kiu pluas al Grazalema. Antaŭ finalveni trapasas la naturan areon de la Rojo Kupil, pasas super la fervojo Bobadilla-Algeciras danke al alta trapasejo, kaj sekve sekvas deklivan areon por atingi al Arundo. La lasta kurbo estas la fama *Curva de Los Descalzos* (de senŝuuloj), ege danĝera, sed kun bela rigardejo al la Montaro de Arundo. Poste ĝi iĝas parto de la ĉirkaŭa ŝoseo Norde de Arundo, kaj post diversaj elirejoj al diversaj kvartaloj, oni alvenas al kruciĝo kie oni povas plusekvi al la Suna Marbordo laŭ la A-397, kiu finas en San Pedro de Alcántara.

* Kategorio A-374 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

 **Freienwil** estas komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 881 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo situas 4 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Argovio ĉe la orienta deklivo ĉe la orienta deklivo de la monto *Siggenberg* ĉe la norda flanko de la valo de la rivero Surbo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,99 km², de kiuj 1,55 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,36 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 624 m s.m. sur la monto *Siggerberg*, la plej malalta punkto je 428 m s.m.ĉe la bordo de la rivero Surbo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Freienwil limas en nordo al Lengnau, en oriento al Ehrendingen, en sudo al Ennetbaden, kaj en okcidento al Obersiggenthal.

Trafiko
-------

Freienwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas ligita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Baden al Dötigen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Freienwil datiĝas el la jaro 1230 kiel *Friginwillare*.

En mezepoko Freienwil estis habsburga posedaĵo. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo, Freienwil fariĝis parto de la voktejo Ehrendingen en la Grafejo Baden. Post la Helveta Revolucio de la jaro 1798 Freienwil dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden, kaj estis kun tiu en la jaro 1803 integrita al la nova Kantono Argovio kiel komunumo de la distrikto Baden.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Freienwil
* Freienwil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Freienwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |
La rango de Feldmarŝalo en la Brita Armeo
**Feldmarŝalo**, **Kampomarŝalo**, aŭ simple **Marŝalo** (en Sovetunio, Rusio, ktp.) aŭ **Feldmarŝalo Generalo** (en Germanio kaj Aŭstrio) estas la plej alta rango en la armeoj de multaj landoj de la mondo.

La origino de la vorto estas en la antikva germana : marahscale - "tiu kiu estas sur la ĉevaloj" (marah signifas ĉevalo, kaj skalko signifas servisto. Tial, la "en respondeculo de la kavalerio" kiam rilatante al la kavalerio, altranga pozicio en la domanaro de reĝo, princo, aŭ nobelulo en la Mezepoko. Poste la nomo signifis la Ĉef-komandanto de la militfortoj.

Ĝenerale, la rango ricevas al generaloj de la terarmeo nur; Kiam generalo de la mararmeo aŭ de la aerarmeo ricevas tiun rangon, ĝi estas nomita **Fleet Admiral** (Ŝipara admiralo) kaj **Marshal of the Royal Air Force** (Marŝalo de la aerforto) respektive. Tamen, al kelkaj el la komandantoj de la germana aera forto, la Luftwaffe, estis premiitaj la rango de Feldmarŝalo en Dua Mondmilito.

La rango de feldmarŝalo, kiu estas pli alta ol la rango de generalo, estas kutime donita nur en tempo de milito. En la usona armeo ekzistas rango ekvivalenta al feldmarŝalo nomita Generalo de la Armeo, kaj en malpli oficialaj terminoj: **Kvinstela** Generalo (laŭ la rangosimbolo).

En la Armitaj Fortoj de Rusia Federacio, la ekvivalenta rango estas nomita **Marŝalo de la Rusa Federacio**, kiu anstataŭigis la rangon de **Marŝalo de Sovetio** en la Ruĝa Armeo kaj estis aljuĝita nur unufoje ĝis nun, al Defendministro Igor Sergejev.

Vidu ankaŭ
----------

* militestro
* Generalo de la Armeo - la ekvivalenta rango en la Usona Terarmeo
* Marŝalo de la Rusia Federacio - la ekvivalenta rango en la terarmeo de la Rusia Federacio
* Marŝalo de Francio

 **Feldmarŝalo** en Vikimedia Komunejo

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631435
 |
Koordinatoj: 50° 06′ 33″ N 12° 23′ 30″ O﻿ / ﻿50.10917 °N, 12.39167 °O﻿ / 50.10917; 12.39167 (mapo)

**Tršnice** (germane *Tirschnitz*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. En la jaro 2021 daŭre vivas ĉi tie 109 loĝantoj.

**Tršnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1355. Aliaj fontoj indikas la unuan skribmencion nur el la jaro 1394.

Ekde la jaro 1850 Tršnice apartenis kiel loka parto al municipo Třebeň. En la jaro 1910 komune kun vilaĝoj Doubí, Jindřichov kaj Dlouhé Mosty kreis memstaran municipon, kiu havis 633 loĝantojn en la jaro 1933. En la jaro 1976 ĝi fariĝis parto de Cheb.

Tršnice estas grava fervojnodo. En la jaro 1870 ĉi tie estis konstruita stacidomo en fervojlinio Karlovy Vary – Cheb kaj en la jaro 1900 la stacidomo fariĝis ankaŭ konsisto de fervojlinio 146. La fervojlinio 146 komencis esti konstruata en la jaro 1898. La stacidomo en Tršnice estas tre ampleksa. Ĝi trafas la teritorion de najbara vilaĝo Doubí.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 117 |
| 1880 | 159 |
| 1890 | 195 |
| 1900 | 257 |
| 1910 | 384 |
| 1921 | 383 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 352 |
| 1950 | 170 |
| 1961 | 176 |
| 1970 | 148 |
| 1980 | 128 |
| 1991 | 103 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 139 |
| 2011 | 125 |
| 2021 | 109 |

Turismo
-------

Ŝatata estas ĉi tie akva turismo. Tršnice situas apud rivero Ohře kaj ĝi estas ofta loko, de kie akvistoj komencas flosigi la riveron. Tra Tršnice kondukas 10 km biciklista vojo n-ro 2069 el Cheb al Soos.

Fotogalerio
-----------

* Stacidomo Stacidomo
* Gastejo ĉe la stacidomo Gastejo ĉe la stacidomo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Cheb (19) |
| --- |
| Bříza ~ Cetnov ~ Dolní Dvory ~ Dřenice ~ Háje ~ Horní Dvory ~ Hradiště ~ Hrozňatov ~ Cheb ~ Chvoječná ~ Jindřichov ~ Klest ~ Loužek ~ Pelhřimov ~ Podhoří ~ Podhrad ~ Skalka ~ Střížov ~ Tršnice ~ ceteraj: Krásná Lípa ~ Slapany |

 |
**Panaitio** (greke *Παναίτιος*, latine *Panaetius*; proksimume 185 a.K. – proksimume 109 a.K.) estis antikva greka filozofo, skolestro de la centra stoikismo.

Panaitios devenis el la urbo Lindos sur la insulo Rodoso. Edukiĝon akiris en Ateno, kie li estis disĉiplo de Diogeno el Seleŭkio. Ĉirkaŭ la jaro 160 a.K. foriris en Romon, kie li per sia agado grave kontribuis al altiĝo de intereso de romiaj kontempluoj pri stoika filozofio. Li estis membro de la romia deputitaro al Egiptio en la jaro 139 a.K. kune kun Publio Cornelio Scipio Aemiliano, Spurio Mumiemo kaj Lucio Metelo. En la jaro 129 a.K. li foriris en Atenon, kie li transprenis estrecon de stoika skolo (inter liaj disĉiploj apartenis precipe unu el la plej universalaj homoj de la antikva epoko, nome tutfakulo kaj stoika filozofo Poseidonios).

Panaitia filozofio estas eklektikisma. Panaitio en vico da pensoj lasis ortodoksan stoikismon, starigis kelkajn kompletaĵojn laŭ Platona kaj Aristotela spirito, etikon laŭigis al bezonoj de romia aristokratio. Kiel ununura el la stoikoj li stariĝis kritike al astrologio kaj al orakoloj, akcelis devon de individuo al la ŝtato kaj al la socio. Kune kun sia disĉiplo Poseidonios difinis ideon de humanismo (helene *filanthrópiá*, latine *humanitas*) enhavantan postulon, ke ĉiu individuo aktive evoluigu justecon kaj amon al la homoj kiel neskribitan regulon de la homa kunvivado. Lia verko *Pri devoj (Περί τοΰ καθήκοντος)* influis opiniojn kaj vivkonceptojn de multaj romiaj politikistoj kaj verkistoj ekzemple de Cicerono.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Panaitios en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Panaitio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528566
* GND: 118591509
* LCCN: n86046623
* VIAF: 522159474208527661740, 290507994, 59876819, 651144647709874344339, 1704159474200627661150, 318159474306727662235, 596159234091303370562, 79398052, 1486946, 85334237, 177498954 268843930, 522159474208527661740, 290507994, 59876819, 651144647709874344339, 1704159474200627661150, 318159474306727662235, 596159234091303370562, 79398052, 1486946, 85334237, 177498954
* ISNI: 0000 0001 1678 7723
* LIBRIS: 275808
* SUDOC: 033029318
* BNF: 12393780z
* BIBSYS: 95003823
* NKC: xx0004851
 |
*Meza Cinko* en Aragono.
**Meza Cinko** (*Cinca Medio* en hispana, *Cinca Meya* en aragona) estas komarko de la sudo de la Provinco Ŭesko, en nordoriento de la regiono Aragono, en Hispanio ĉe la meza fluejo de la rivero Cinca. Ĝia ĉefurbo estas Monzón.

Vido de la kastelo en Monzón.
Ĝi limas nordoriente kun Somontano de Barbastro, oriente kun La Litera kaj sude kun *Bajo Cinca* kaj Monegros. La akso de la komarko estas la rivero Cinca. Nur la du plej nordaj municipoj iom apartiĝas orienten.

Ĝi estas unu de la aragonaj komarkoj kun plej granda loĝdenseco, kun 41,32 loĝ/km² (2019). Ĝiaj ĉefaj enspezofontoj estas industrio kaj agrikulturo.

Municipoj
---------

Ĝi enhavas jenajn naŭ municipojn: 

Municipoj de *Meza Cinko*.
* Albalate de Cinca
* Alcolea de Cinca
* Alfántega
* Almunia de San Juan
* Binaced
* Fonz
* Monzón
* Pueyo de Santa Cruz
* San Miguel del Cinca

La komarko kiel institucio
--------------------------

La leĝo de la komarkokreo estas la leĝo 3/2002 de la 25-a de marto 2002. La komarko konstituiĝis en la 17-a de majo 2002. La regokapabloj estis transpasigitaj el la regiona registaro en la 1-a de julio 2002.

Nuntempa historio
-----------------

Dum la Hispana Enlanda Milito kaj ĉefe pro agado de anarkiistoj de la CNT oni povis haltigi la klopodojn de la insurekcia puĉo de 18a de julio 1936 kaj oni establis sistemon de kolektiveco kadre de la socia revolucio kun ĉefaj centroj en Monzono, Binaced, Albalate, Alcolea ktp. Ĉio finiĝis per la atako de komunistoj en aŭgusto 1937, preskaŭ unu jaron antaŭ la alveno de la armeo de Franco.

Notoj
-----

* Kategorio Meza Cinko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Ley de creación de la comarca de Cinca Medio
2. ↑  "Las colectividades del Cinca Medio durante la guerra civil (1936-1938)" Arkivigite je 2022-08-19 per la retarkivo Wayback Machine de AMBER J. SEWELL

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809748
 |
**Santa Marta** aŭ **Santa Marta de los Barros** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

Situo
-----

Ĝi situas geografie privilegie ĉar la provincaj ĉefaj urboj troviĝas proksime (Badajoz 45 km. Mérida 55 km. Almendralejo 25 km. Zafra 30 km. ktp.) krom favoro ke ĝi estas ĉe la ŝoseoj N 432 (Badajoz – Granada) kaj povas aliri al la regionaj aŭtoŝoseoj (E – 90 *Vía de la Plata* kaj A – 5 Madrido – Lisbono) post malpli da 25 minutoj.

Ĝi situas inter 38º 36’ de latitudo kaj 6º 37’ de longitudo. Ĝi apartenas al la distrikto de Tierra de Barros. Ĝi estas je 332 m de alteco super marnivelo. La etendo estas de 119,12 km2.

Geografio
---------

Pro sia situo en Tierra de Barros la teritorio elstaras pro siaj ebenaĵoj. Tamen sude estas la montetoĉeno *sierra de Calera*, kies pintoj estas Calera (548m.) kaj Valdelagrana (511m.).

Estas la jenaj rojoj: Prado, Piletas, Garandina, Valdelasierpe, Bo, Valdivia, Gitano, Escalabra, Hondonado, Giles, Huertas kaj Navafría.

La klimato estas mediteranea subtropika. Situa en unu de la zonoj de la regiono kun malpli da pluvo. La mezaveraĝa jara temperaturo estas de 16,4 °C. Vintre 8,6 °C. kun minimumoj de -3º. Someroj estas sekaj kaj varmaj kun mezaveraĝa temperaturo sezona de 24,4 °C. La mezaveraĝa pluvo estas de 468,4 mm. La flaŭro estas mediteranea reprezentata de la anzino, kun makisaj specioj kiel cisto, ulekso, ruĝa lavendo, ktp.

Populacio
---------

La populacio de Santa Marta de los Barros suferis malregulan kreskon ĝis meze de la 20a jarcento kiam atingis sian pinton. Post 1950 la elmigrado atakis tiun municipon kiu perdis, ĝis 1981, preskaŭ triono de la ĝistiama populacio.

Historio
--------

Estas romiaj restaĵoj, kiel tiu de "La Atalaya", de kie oni prenis mozaiko de Orfeo inter animaloj. Estas ankaŭ arabaj restaĵoj de la loko nomita Argamasa.

Pri mezepoka precedento estis vilaĝeto "La Pontecilla" fine de la 13a aŭ komenco de la 14a jarcento proksime de la aktuala Santa Marta de los Barros. La dukoj de Feria aperis en la zono fine de la 14a jarcento kaj hegemonios en la areo en la 15a kaj venontaj jarcentoj. La iama setliĝo malaperis kaj restis tiu de Santa Marta.

En julio de 1646 la vilaĝo estis detruita de portugaloj pro tiama milito, kaj rekonstruita poste pere de pli regulaj stratoj, ampleksaj kaj rektaj, kaj same pri placoj.

Meze de la 19a jarcento oni aldonis al Santa Marta la najbaran vilaĝeton de Corte de Peleas, kiu dum mallonge estis dependa, ĝis kiam tiu denove sendependiĝis.

La nomo
-------

Marta estis la fratino de Maria Magdalena kaj la resurekcionta Lazaro. Ŝi ĉeestis la morton de Kristo. Laŭ la legendoj Sankta Marta estis persekutata de judoj kaj elterigata kun la gefratoj per ŝipo sen direktiloj. Sankta Marta kaj la gefratoj alvenis al la haveno de Marsejlo, kie predikis, kaj liberigis el drako al la vilaĝoj de Taraskono kaj aliaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo de la municipo de Santa Marta de los Barros.
En diversaj skribaĵoj oni trovas aserton laŭ kiu **Stalino iam studis Esperanton**. Malofte estas indikita el kiu fonto estis elĉerpita tiu informo. 

En la jaro 2007, la aŭtoro Simon Sebag Montefiore gajnis plurajn premiojn por sia biografio *Young Stalin* ("La juna Stalino")\*. Li jam estis renoma kiel bibliografo pri la sovetia diktatoro, pro sia antaŭa verko *Stalin: The Court of the Red Tsar* ("Stalino: la kortego de la ruĝa caro"), al kiu estis aljuĝita en 2004 la brita premio Historia libro de la jaro. En la verko *La juna Stalino*, p. 212, Montefiore skribas: "Dum siaj sep monatoj en la fama malliberejo Bajlovka en Baku... Stalino legis (kaj) studis Esperanton, kiun li rigardis kiel la lingvon de la estonteco." En piednoto, li aldonas la frazon: "Post kiam li atingis la potencon, li persekutis kaj arestis Esperanto-parolantojn." (Vidu "Granda purigo"). Konsultante la plenan notojn pri la libro sur la retpaĝo de Montefiore (), oni konstatas, ke la fonto de ĉi tiu informo estis iu goriano nome Ilia P. Nadiradze, kiu dividis liton kun Stalino en la malliberejo. Montefiore trovis tiun citaĵon en la Kartvela ŝtata filio de la instituto de marksismo-leninismo en Tbilisi, Kartvelujo, GF IML 8.2.1.35-49.

Fontoj
------

* *Young Stalin*, Simon Sebag Montefiore, Eldonejo Phoenix, Londono 2007,

ISBN 978-0-7538-2379-8.

Vidu plie la verkon *La danĝera lingvo – studo pri la persekutoj kontraŭ Esperanto* de Ulrich Lins, Eldonejo Progreso, Moskvo 1990, ISBN 5-01-003136-1.
**Pan Africanist Congress of Azania** (antaŭe simple **Pan Africanist Congress**, mallongigite **PAC**; esperante **Tutafrikisma Kongreso de Azanio**) estas politika partio en Sudafriko. Ĝin fondis Robert Sobukwe, Potlako Leballo kaj aliaj kiuj forlasis la Afrikan Nacian Kongreson (ANC) en 1959. La ĉefa motivo de la skismo estis la decido de la ANC akcepti la Ĉarton de Libereco (1955) anstataŭ la Programo de Agado (1949). Post la Masakro de Sharpeville en 1960, la sudafrika (apartisma) registaro kontraŭleĝigis la du organizojn (PAC kaj ANC), kaj responde PAC fondis sian armeon, la Azania Popola Liberiga Armeo, kiu en 1994 post la falo de la apartisma registaro kunfandiĝis en la nacian armeon.

La kerna aserto de PAC estis tio, ke nur afrikanoj, kiuj lojalas nur al Afriko, devus regi Sudafrikon. Sobukwe en sia inaŭgura parolado diris, "Ni celas, politike, al regado de afrikanoj fare de afrikanoj, por la afrikanoj, rigardante ĉiun, kiu ŝuldas sian lojalecon nur al Afriko, kaj kiu pretas akcepti la regadon de afrikana plejmulto, kiel afrikanon." La panafrikanismo de PAC havas tri principojn: naciismo, socialismo, kaj kontinenta unueco. Ĝi tiras siajn ideojn grandaparte el la instruoj de Anton Lembede, George Padmore, Marcus Garvey, Martin Delany, Kwame Nkrumah, kaj W. E. B. Du Bois.

Lastatempe la partio spertas internan ĥaoson, kaj ne estas klare, kiu ĝin estras. En naciaj elektoj la partio falis de 5 seĝoj parlamentoj en 1994 al 3 en 1999 kaj 2004, kaj laste al 1 en 2009 kaj 2014.

Fonto
-----

Koncizigita el la angla Vikipedio.

1. ↑  South African History Online - Towards a People's History

* Kategorio Pan Africanist Congress of Azania en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 553313
* LCCN: n82239467
* VIAF: 145448289
* SUDOC: 133272389
* BNF: 137567304
 |
**Valsad,** laŭ guĝarata lingvo **વલસાડ,** laŭ hindia lingvo **वलसाड,** historie *Bulsar* estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en suda parto de subŝtato Guĝarato, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La loknomo venis el la guĝarata lingvo, ĉar kreskiĝas tie multe da banjanoj.

Strato en Valsad

Demografio
----------

Valsad havis populacion de 231 756 en 2021 kun legopovo de 92%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Urba panoramo en Valsad

Geografio
---------

Valsad situas laŭ riverbordo kaj la Araba Maro ne estas tro for. La supermara alteco estas 13 m. La Araba Maro troviĝas nur 4, iama portugala kolonieto kaj urbo Daman 26, Vapi 27, Navsari 38, Surat 67, Baruĉ 122, Mahuva 133, Malegaon 166, Mumbajo 183, Vadodara 191, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 270, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 292, tutlanda ĉefurbo Delhio 992, Kolkato 1610 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Historie Valsad longe apartenis al ŝtato de Bombajo. Dum la sendependiĝo en 1947 la loĝantoj voĉdonis pri Barato kaj alia naskiĝanta najbara ŝtato Pakistano, poste multe da homoj formigris al Pakistano.

Ekonomio
--------

Valsad estas agrikultura urbego, kie la ĉefa produktaĵo estas la mango (frukto). En la urbego troviĝas marketo kun pli ol 300 mango-butikojn. Krome ekzistas grava kemia firmao.

Lingvoj
-------

En Valsad la oficiala lingvo estas la guĝarata, sed estas vaste konata ankaŭ la hindia, maratia kaj la angla.

Religioj
--------

En Valsad plejparto de la populacio estas hinduoj (85%) kaj muslimoj (10%), iomete estas 
ĝajnistoj (2,5%) kristanoj (1%).

Eduko
-----

En Valsad la plej alta eduko okazas en kolegioj.

Klimato
-------

Valsad troviĝas en savanoklimato (Aw). Jare pluvas averaĝe 1500 mm. Inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj, inter oktobro kaj majo praktike ne pluvas. La temperaturo varias inter 21-32 °C.

Stacidomo de Valsad

Trafiko
-------

Valsad havas trairan fervojan linion kun stacidomo laŭ la etapo Delhio-Mumbajo. La stacidomo konstruiĝis en 1925. Al aliaj urboj kaj proksimaj vilaĝoj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. 4 vojoj kuras al la urbego. 4 pontoj helpas la trafikon. La plej proksimaj flughavenoj funkcias en Daman kaj Surat.

Vidindaĵoj
----------

Ponto ĉe Valsad
* preĝejoj, precipe hinduaj
* marborda plaĝo

Fontoj
------

* WikiTrans
**Ksiang Ĝu** aŭ **Xiang Yu** (ĉine 項羽, pinjine: xiàng yǔ; 232-202 a.K.) estis elstara generalo dum la falo de la Dinastio Qin. Lia nomo estis Ji (籍), kaj lia honora nomo estis Yu. Li estis posteulo de la nobelaro de Ĉu. Li ekestris la ribelan armeon el sia onklo post tiu estis mortigita fare de Qin. Lia armeo tuj estis la plej povega el ĉiuj ribelaj. Xiang Yu memproklamiĝis *Xi Chu Ba Wang* (西楚霸王), tio estas, granda senjoro de la okcidento de Ĉu.

Liu Bang, iom poste fondis la dinastion Han, kaj estis la unua ribelulo kiu konkeris la urbon Ŝjanjango, nome la ĉefurbo de Qin. Sed Liu Bang estis devigita cedi Ŝjanjangon, kaj Ziying, nome la lasta regento de Qin, cedis ĝin al Xiang Yu. Xiang Yu tiam mortigis Ziying kaj bruligis la palacon, tiel ke la unikaj kopioj de la "malpermesitaj libroj" en la reĝa biblioteko perdiĝis porĉiame.

La povega Xiang Yu baldaŭ kontrolis la totalon de Ĉinio, sed mankis al li politika sperto. Li dividis la landon en 18 feûdismaj ŝtatoj por sia propra kontentigo. Ĉar li bazigis sian povon baze sur nepotismo, tio malhelpis ke personoj talentaj partoprenu en lia entrepreno. Kvankam li pensis, ke Liu Bang estas lia ĉefa minaco, li maltrafis kelkajn oportunojn por elimini lin. Post kvin jaroj de la reteno Ĉu-Han kun Liu Bang, li tuj perdis la tutan teritorion. Li suferis sian lastan malvenkon en Kaiksia (垓下), kie li perdis siajn armeojn. Lia amata Yu (虞姬) sekve memmortigis sin. La titolo de la ĉina opero *Adiaŭ al mia konkubino*, same kiel la samnoma filmo bazata sur la sama opero, baziĝas sur la ario kiun Xiang Yu kantas al la sinjorino Ju en ŝiaj lastaj momentoj.

Menciindas, ke li ĝuis grandan apogon en sia patrio, sed sentis malkapablon fronti la revenon hejmen. Trapasinte iam la riveron Wujiang (烏江口) kun ok mil homoj kaj revenante nun sen ili, sentis ke la honto reveni estis neeltenebla kaj decidis memmortigi sin ĉe la rivero.

Lia heroa memortigo antaŭ fali en skiroj de Liu Bang estis senmortigita de la *Registroj de la Granda Historiisto*, kiuj konvertis lin en heroo de la historioj de la ĉinaj folkloro kaj poezio.

* Kategorio Xiang Yu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 624364
* GND: 1163326941
* LCCN: n81106734
* VIAF: 23468215
* ISNI: 0000 0000 6336 3037
 |
Koordinatoj: 49° 57′ 34″ N 14° 11′ 55″ O﻿ / ﻿49.95944 °N, 14.19861 °O﻿ / 49.95944; 14.19861 (mapo)

**Granda Ameriko** (ĉeĥe: *Velká Amerika*), ankaŭ nomata **Východní lom** aŭ **lom Východ**, estas kalkoŝtona minejo sur teritorio de kampurbo Karlštejn en distrikto Beroun en Mezbohemia regiono en Ĉeĥio. Ĝi estas el la plej grandaj el grupo de ĉi tieaj minejoj. La grandeco de la minejo estas proksimume 750×150 metroj. La profundo de la minejo estas indikata en dislimiĝo 67 ĝis 80 m. La fundo estas en supermara alteco 322 m. (la 6-a min-etaĝo), dum kio neniu alia minejo en la grupo ne atingas ĝis tiu ĉi etaĝo.

Ĝis supermara alteco 335 m (la 5-a min-etaĝo, la okcidenta duono de minejo) la minejo estas inundigita de senelireja lago.

En la orienta, pli alte situanta kaj tial neinundigita parto homoj kunmetas el ŝtonoj diversajn bildojn kaj surskribojn, tial oni nomas tiun ĉi parton "Bildarejo".

La minejo kreas impozan kanjonon kaj ĝi estas elserĉata turisma loko. Estis ĉi tie filmitaj ĉeĥaj filmoj, ekz.*Cesta na jihozápad* (1989), Limonádový Joe, Malá mořská víla, Micimutr, Vrah skrývá tvář (*Murdisto kaŝas sian vizaĝon*) kaj pluaj.

Turisma eluzo
-------------

Alveno rekte en la minejon kaj en nesekurigitajn lokojn nek senpere al ties randoj ne estas permesita kaj administrado de la minejoj ĉi tie batalas kontraŭ kontraŭleĝaj vizitantoj, kiuj nerespektas malpermesigajn tabulojn, superas barilojn kaj eluzas la lagon por refreŝigado aŭ por nepermesitaj esploroj. Ripetite ĉi tie dum similaj vizitoj okazis gravaj lezoj. El la orienta parto kondukas de proksima ŝoseo deglitvojo, kiu per mallonga tunelo ebligas enveturon en la minejon; en la komenco de tunelo estas pordego, kiu estas daŭre ŝlosita.

Sed la minejo komencis esti al la turisma intereso akomodata. Ĉe la orienta fino de la minejo estas nuntempe parkumejo. Proksimume ekde la jaro 2008 kondukas laŭlonge laŭ la norda rando de la minejo flave markita turisma vojo flava turisma marko n-ro 6161 por piedirantoj kun kelke da belvidaj plataĵoj, kiu al la orienta fino venas de municipo Mořina kaj ekde la okcidenta fino ĝi daŭrigas al minejo Meksiko kaj laŭlonge la minejoj de la okcidenta sistemo poste direkte al Karlštejn.

Proksime de la orienta rando de la minejo kondukas ŝoseo el Mořina al vojkruciĝo inter Bubovice kaj Kozolupy. Sur tiu ĉi ŝoseo traveturas kelke da komunikiloj de linio 311 de Praga integra transporto, proksime de la minejo estas haltejo *"Mořina, odb. lom"*.

Pliaj fotoj
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Ameriko (kalkoŝtonaj minejoj)
* Malgranda Ameriko
* Meksiko


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Granda Ameriko en Vikimedia Komunejo
* Lomy Amerika (lomy-amerika.cz)
* Lomy „Amerika" u Mořiny (privata paĝo)
Flamkuko kun cepoj kaj lardo.
Flamkuko bakita kun fromaĝo
**Flamkuko** estas nedolĉa manĝo-specialaĵo el Alzaco, Palatinato kaj Badeno.

Bazo de flamkuko estas tre maldika soklo el pasto kun gisto. Tradicie oni kovras ĝin per krudaj, nekuiritaj cepoj, lardo kaj acida kremo, nur iom spicita per salo kaj pipro. La tiel kovritan flanon oni mallonge bakas en forno je alta temperaturo. Hodiaŭ oni kovras la flanon ankaŭ per ekzemple salmo k.s.

Historie flamkukon oni bakis antaŭ baki panon en la sama forno hejtigita per ligno. Tiel oni povis eluzi la unuan fortan varmegon de la forno tuj post ekhejtado. La nomo *flam*kuko ekestis, ĉar oni jam ŝovis la flanon kun cepoj kaj lado en la fornon, kiam la flamoj ne jam tute estingiĝis. Per flamkuko oni ankaŭ povis proksimume taksi, ĉu la temperaturo de la forno taŭgas por baki panon. Flamkuko bezonis ĉ. 12 ĝis 15 minutojn. Se ĝi bruniĝis tro rapide, oni devis prokrasti la enmeton de la pano, ĉar la forno ankoraŭ estis tro varma. Se bakado de flamkuko daŭris pli longe, la forno-temperaturo estis tro malalta por la pano kaj oni devis denove ekhejtigi.

Literaturo
----------

* Helga Rosemann: *Flammkuchen. Ein Streifzug durch das Land der Flammkuchen mit vielen Rezepten und Anregungen*. Höma-Verlag, Offenbach, 2009, ISBN 978-3-937329-35-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube

* Recepto por flamkuko en "Rezepte-Wiki"

* Flamkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flamkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Flamkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Flamkuko en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)
**Arnold Johannes Wilhelm SOMMERFELD** (naskiĝis la 5-an de decembro 1868 en Kaliningrado, mortis la 26-an de aprilo 1951 en Munkeno) estis germana fizikisto.

Sommerfeld studis matematikon en sia naskiĝurbo Kaliningrado (tiam nomita Königsberg). Post la akiro de sia diplomo de doktoro en 1891, li transloĝis al la universitato de Göttingen, kie li ricevis la katedron en 1896. Poste en 1897, li praktikis kiel instruisto de la universitato Clausthal-Zellerfeld, kaj en 1900, kiel instruisto de teĥnika inĝeniero en la universitato de Aachen li disvolvis sian teorion pri la hidrodinamika lubrikado.

La unua laboro de Arnold Sommerfeld sub la superregado de Felix Klein estis impresa laboro sur la matematika teorio de la difrakto, lia laboro pri ĉi tiu temo enhavas gravan teorion de diferencialaj ekvacioj. Aliaj gravaj laboroj temis pri la studo de la disvatigo de elektromagnetaj ondoj en kabloj, kaj pri la studo de la kampo produktita de elektrono en movado.

En 1906 li iĝis instruisto de fiziko en la universitato de Munkeno, kie fine li laboris dum 32 jaroj. Ĉi tie li havis kontakton kun la teorio de la relativeco de Alberto Ejnŝtejno, kiu ankoraŭ ne estis akceptita komune. Liaj matematikaj kontribuoj al la teorio helpis ke la plej skeptikaj scienculoj ĝin akceptis. Li poste iĝis unu el fondintoj de la kvantuma meĥaniko, kaj multaj da liaj disĉiploj fariĝis famaj: la plej konataj estas Werner Heisenberg kaj Wolfgang Pauli, dum Peter Debye estis la plej rimarkinda al okuloj de Sommerfeld.

Ekde 1906, li laboris pri la atoma spektro; li studis la hipotezon, laŭ kiu la ikso-radioj estis ondoj, kaj li pruvis ĝin uzante kristalojn kiel tridimensiajn fendojn de difrakto. 

La plej konata laboro de Arnold Sommerfeld estis ŝanĝi la cirklajn orbitojn de la atomo de Niels Bohr al elipsaj orbitoj; li ankaŭ enkondukis du kvantumajn nombrojn: la *magnetan kvantuman nombron* (*m*), kaj en 1916 la *orbitalan kvantuman nombron* (*l*).

En 1919, li enkondukis la fajnstrukturan konstanton.

En 1927, li aplikis la statistikon de Fermi-Dirac al la modelo de Paul Drude pri la elektronoj en metaloj.

Sommerfeld mortis en 1951 en Munkeno, pro la vundoj de trafikakcidento.

Omaĝoj
------

La *Sommerfeld-a ekspansio* estas lia metodo, kiu proksimumas integralojn uzatajn en statistika kaj solid-stata fiziko.

En lia honoro, estis baptita *Sommerfeld* iu kratero de la Luno sur ties flanko ne videbla de la Tero.

En 1930 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.

Sommerfeld estis la fizikisto plej ofte nomumita por la Nobel-premio (84 fojojn), sed neniam ricevis ĝin.

Vidu ankaŭ
----------

* Kristalografio
* Kvantuma meĥaniko
* Kvantuma nombro
* Spektroskopio

Eksteraj ligiloj
----------------

Tiu artikolo legita de 

* Arnold Sommerfeld en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Arnold Sommerfeld en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218796
* GND: 11861553X
* LCCN: n85801588
* VIAF: 36967197
* ISNI: 0000 0001 2128 1727
* SUDOC: 03077912X
* BNF: 12212631d
* NLA: 36475939
* NDL: 00457160
* BIBSYS: 90145923
* NKC: jx20051221012
* BNE: XX1310455
 |
**Richard MEAD** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1673, mortis la 16-an de februaro 1754) estis angla kuracisto.

Mead naskiĝis en Stepney en Londono kiel la dek-dua filo de Matthew Mead (1630-1699). Li studis en Utrecht kun J.G. Graevius dum 3 jaroj, sekve li decidis eniri la medicinan profesion. Poste, li enskribiĝis en Leiden por aŭskulti la lekciojn de Paul Hermann kaj Archibald Pitcairn. En 1695 li diplomitiĝis pri filozofio kaj fiziko, kaj en 1696 li revenis al Londono, kie li senprokraste komencis praktiki kuracadon.

Lia *Mechanical Account of Poisons* ("Raporto Mekanika de la Venenoj") aperis en 1702, kaj en la jaro 1703 la Reĝa Societo de Londono elektis lin societano. En la sama jaro li kontribuis paperon pri skabio por la ĵurnalo de la Reĝa Societo, "Transactions". En la sama jaro li elektiĝis kuracisto ĉe la Malsanulejo de Sankta Tomaso, kaj li donis lekciojn de anatomio en la Aŭlo de Kirurgoj. Kiam John Radcliffe mortis en 1714, Mead iĝis la agnoskita estro de sia profesio; li kuracis la reĝinon Anne je la fino de ŝia vivo, kaj en 1727 enoficiĝis kiel kuracisto de Reĝo George la 2-a. Mead mortis en Londono en 1754.

"Vivo de Mead" (*A Life of Mead*), verkita de D-ro Matthew Maty, aperis en 1755.

* Kategorio Richard Mead en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 123812
* GND: 117559822
* LCCN: n50013669
* VIAF: 45083556
* ISNI: 0000 0001 2130 6859
* SUDOC: 11768614X
* BNF: 10444857t
* ULAN: 500322348
* BIBSYS: 2008487
* RKD: 450365
* NKC: nlk20000089972
* ICCU: SBLV044414
* BNE: XX1690836
 |
la kiŝineva Bulvardo Stefano la 3-a, aŭgusto 2015
**Bulvardo Stefano la 3-a** (rumane: *Bulevardul Ștefan cel Mare*) troviĝas en la centro de Kiŝinevo, Moldavujo kun etendiĝo je la kvartalo Buiucani. Ĝin limigas la placoj Piața Libertății kaj Piața Dimitrie Cantemir. Per longeco de 3,8 kilometroj temas pri la ĉefstrato kiŝineva kun amaso de gravaj konstruaĵoj.

Historio
--------

Komence de la 19-a jarcento la strato nomiĝis *Strada Millionnaia*, inter la 1840-aj jaroj kaj 1877 la nomo estis Moskovskaja-strato, poste Aleksandrovskaja-strato (1877–1924). Inter 1924 kaj 1944 ĝi nomiĝis laŭ Aleksandro la Bona.

En la jaro 1931-a faritis divido de la tuto: disde la suda placo *Piața Libertății* ĝis Armenească-strato: tiu ĉi parto komplete nomiĝis tiam Strato de Aleksandro la Bona, dume disde Armenească-strato ĝisfine is la nomo *Bulvardo Regele Carol II*. Ĝis 1952 la komunista fripono Lenin pretis esti nompatrono ĝis 1952 por strato, poste (ĝis 1990) por bulvardo.

Verŝajne estis tie origine strato sur kiu oni veturis en la direkto de la urbo el rusia armetendaro kiun oni lokiĝis tien en 1789. Ĉar la regimenta lokiĝo poste kvazaŭ servis kiel plano por la aranĝo de postaj kvartaloj de nova urbo kiu en la kuro de la tempo ankaŭ tiujn ĉi lokojn atingis. Multe antaŭ urboplanordono fare de caro Aleksandro la 2-a aperis surloke Teologia seminario (1813), metropolitejo kun *Preĝejo Kovrofesto*, Armena Kortego (1820-aj jaroj), palacoj kaj urbaj vilaoj (ekz. de la vicguberniestroj Matei Krupensky aŭ de Iordache Vartolomeu), publikaj ĝardenoj (ĝia nuna nomo estas *Grădina publică Ștefan cel Mare*), bazaro nutraĵa, Urba hospitalo, Soldata hospitalo)

Literaturo
----------

Colesnic, Iurie: *Chișinău. Enciclopedie*. Kiŝinevo 1997, p. 436-438

* Kategorio Bulvardo Stefano la 3-a (Kiŝinevo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)