recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sasuke Uchiha** (うちは サスケ, ***Sasuke Uchiha***?) estas fikcia deŭteragonisto de la mangao kaj animeo *Naruto*, kaj Naruto Ŝippuden, kreita de la *mangao-verkisto* Masashi Kishimoto. Komence, la aŭtoro ne havis intencojn krei lin, sed post konsulti kun sia eldonisto, li decidis koncipi rivalon por la ĉefa rolulo de la verko, Naruto Uzumaki, kio kuntrenis la kreadon de Sasuke. Kvankam Kishimoto komentis havi malfacilaĵojn rilate al lia dezajno, li asertas ke Sasuke estas unu el la roluloj kiun li persone plej ĝuas desegni.

Samkiel en la mangao kiel en la animeo, Sasuke estas ano de la klano Uchiha, unu el la ninĵaj klanoj plej fortaj de la Konoha Vilaĝo, li estas la juna frato de Itachi Uchiha kaj la patro de Sarada Uchiha. Post diplomiĝi kiel unuranga ninĵo, aŭ *genin*, li aniĝas al la «Teamo 7», konstituita de Naruto Uzumaki, Sakura Haruno kaj sia majstro, Kakashi Hatake. Lia ĉefa kuraĝigo kaj kialo dum la animeo estas venĝi la detruon de sia klano fare de sia plej granda frato, Itachi Uchiha. Malgraŭ tio ke ekde la komenco Sasuke agas kiel malvarma kaj akra homo, antaŭenpuŝita de sia malamo kaj venĝaj deziroj, li sukcesas disvolvi pli agrablan sintenon laŭmezure kiel lia rilato kun la aliaj ĉirkaŭloj progresas, specife kun Naruto, kiun li eĉ konsideras sia rivalo. Tamen, Sasuke fine forlasas sian teamon kaj sian vilaĝon fine de la unua sezono de la animeo, kun la intenco renkontiĝi kun Orochimaru cele fariĝi sufiĉe forta kaj memstara por forvenki na Itachi. Do, liaj kunuloj atribuas al si kiel ĉefan celon revenigi lin al la vilaĝo Konoha, ĉiuriske kaj sub ĉia penado, situacioj kiuj iĝas oftaj en la historio. En la japana adapto de la animeo lia voĉoaktoro estas Noriaki Sugiyama.

Ĉar li estas unu el la ĉefroluloj, nome deŭteragonisto aŭ kvazaŭ ĉefrolulo, Sasuke aperas en pluraj filmoj bazitaj sur la serio, samkiel en aliaj medioj rilatiĝitaj al la entrepreno, inkludante videoludojn kaj originalajn video-animeojn. Pro la sama kialo, li estis objekto de multnombraj kritikoj kaj laŭdoj; multaj enketituloj rimarkis ke lia malvarma kaj akra sinteno estis perceptita kiel tiu de «rivalo» stereotipa, simila al aliaj roluloj ene de la ĝenro *shōnen*, kvankam ĉi tio malfaciligas trovi iun simpation favore al li; en recenzo de IGN, oni klasigis lin kiel «emoon». Malgraŭ tio, Sasuke estis unu el la plej popularaj roluloj el *Naruto*, kaj sekve el la animeo-mondo, ĉar li sukcesis atingi en diversaj okazintaĵoj la unuajn postenojn en pluraj enketoj. Krome, oni lanĉis plurajn akcesorojn de Sasuke en la unua kaj dua parto de la animeo, inkluzive de moveblaj figuroj kaj pluŝoj.

Notoj
-----

1. ↑  Kishimoto Masashi
2. ↑  Kishimoto, Masashi (2000). *Naruto, volumo 3. Paĝo 26,*

* Kategorio Sasuke Uchiha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Geedziĝa ceremonio de Henriko Raspe la 4-a kun Beatrico de Brabanto
**Heinrich Raspe la 4-a** (naskiĝinta en 1204, mortinta la 16-an de februaro 1247 sur Wartburg) estis landgrafo turingia.

Vivo
----

La dua filo de Hermano la 1-a (Turingio) kaj de Sophia von Wittelsbach forpelis post la morto de la pli maljuna frato Ludoviko la sankta ties edzinon Sankta Elizabeto de Hungario kaj la infanojn. Poste li transprenis la landgrafecon turingian krom la palatingrafeco saksia - komence kiel kuratoro de la nevo Hermano la 2-a. Post ties morto en 1241 li suverenis li tie propranome.

Henriko subtenis la ĉeĥojn en sindefendo kontraŭ la mongoloj kaj iĝis en 1242 regna vakecadministranto por Konrado, la filo de imperiestro Frederiko la 2-a. Sed baldaŭ Henriko aniĝis al la porpapa partio kiu elektis lin, post abdikigo frederika dum la Unua koncilio de Liono (1245), kontraŭreĝo en Veitshöchheim en la 22.5.1246.

Ĉar tiu ĉi elekto plejparte ŝuldatas al nesekularaj princoj li moke kromnomiĝis *Pfaffenkönig*. Kun papaj monoj li dungis soldatojn venkonte reĝon Konrado apud Frankfurto ĉe Majno en la 5.8.1246. Sed dum la sieĝo de Ulm malsaniĝis Henriko. Post lia morto en februaro 1247 (li entombigitis apud la gepatroj en la Katerina preĝejo en Eisenach) estingitis la vira linio de la landgrafoj turingiaj. Pri la heredo de ties havaĵoj estiĝis la t.n. Turingia-hesia milito de sukcedo (1247-1264).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 107-108 (tie ĉi interrete)

Literaturo
----------

* Kategorio Henriko Raspe la 4-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Schaller, Hans Martin, "Heinrich Raspe" ĉe: Neue Deutsche Biographie 8 (1969), p. 334-336 (tie ĉi interrete)
* Matthias Werner (eld.): *Heinrich Raspe – Landgraf von Thüringen und römischer König (1227–1247). Fürsten, König und Reich in spätstaufischer Zeit* (=Jenaer Beiträge zur Geschichte, 3). Lang, Frankfurt am Main 2003, ISBN 3-631-37684-7
**Salas de los Infantes** [SAlas delosinFANtes] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Salas de los Infantes* estus iel komprenebla kiel Ĉambroj de la Infantoj.

La municipo Salas de los Infantes inkludas la loĝlokojn Arroyo de Salas, Castrovido, Hoyuelos de la Sierra kaj Terrazas.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Preĝejo de Terrazas.
Preĝejo de Salas.
Krucpilorio de Salas.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,83 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 40 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 56 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La urbo estas la ĉefa centro por servoj de la Sierra de la Demanda kaj havas gravan komercan kaj industrian aktivecon. La loĝloko estas je la sama distanco ŝosee el Barcelono (oriente, 530 km) kaj el Santiago de Compostela (okcidente, 530 km).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En 974 García Fernández fondis la urbon Salas, kiu poste estis nomita *de los Infantes* memore al la Sep infantoj Lara, famaj pro *cantar de gesta* kaj en popolaj romancoj. La rakonto okazas en Salas kaj apudaj lokoj kiel Barbadillo del Mercado, Vilviestre del Pinar kaj Canicosa de la Sierra. Ĝi estis citita de Ramón Menéndez Pidal en sia verko *La leyenda de los infantes de Lara*.

En 1380, don Pedro Fernández de Velasco y Castañeda, senjoro de Briviesca kaj Medina de Pomar, fondis la heredlandon de Salas de los Infantes, por nobelaj familioj kiel Velasco, konestabloj de Kastilio, dukoj de Frías, grafoj de Haro, ktp.

En 1813, dum la Milito de Hispana Sendependigo, Salas de los Infantes estis la sidejo de la kontraŭfranca institucio *Junta Superior de la Provincia de Burgos*, estrita de la Markizo de Barriolucio.

Ekde 1927 estis Fervojo Santander-Mediteraneo, kun stacidomo en Salas, kio funkciis inter 1930 kaj 1985.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj, la ermitejoj, la kuŝejo de spuroj de dinosaŭroj kaj la muzeo de dinosaŭroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779783
* VIAF: 316733450
 |
Maximiliano Hernández Martínez
**Maximiliano Hernández Martínez** (San Matías, Salvadoro, 21an de oktobro 1882 - Hacienda Jamastrán, Honduro, 15an de majo de 1966) estis militisto, diktatoro kaj prezidento de Salvadoro, posteno al kiu supreniris post kaj danke al puĉo (1931-1944). Li plue restis en la posteno danke al elektoj kie li estis la ununura kandidato.

Dum lia prezidenteco okazis kamparana insurekcio en 1932 kie mortis 25.000 indiĝenoj, socia kontraŭstaro al lia politiko bazita sur kredaro en teozofio, diplomatia movaro dum la Dua Mondmilito, grava malpliigo de la deliktagado pro perforto, sanigo de la publikaj financoj, kreado de ŝtata banko elsendanto de mono, vendado de malmultekostaj loĝejoj al kamparanoj, konstruo de la Tutamerika ŝoseo kaj forigo de la ekstera ŝuldo.

En 1944 grupo de militistoj insurekciis kaj estis perforte subpremataj dum paro de tagoj. Post unu monato okazis ĝenerala striko, kio devigis la generalon elposteniĝi. Hernández Martínez estis mortigita post 22 jaroj en Honduro.

Notoj
-----

1. ↑  "Anderson"
2. ↑  "Booksrags"
3. ↑  "cornell"
4. ↑  "monografías"
5. ↑  "portalperiodico"
6. ↑  "mined"
7. ↑  "co\_latino"

* Kategorio Maximiliano Hernández Martínez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 282984
* GND: 118860070
* LCCN: n88110124
* VIAF: 55700231
* ISNI: 0000 0004 5304 7582, 0000 0000 9654 1311
* SUDOC: 192745409
* BNF: 16625830s
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Komunumo Kirnitzschtal.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Komunumo Kirnitzschtal. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

La vilaĝo **Saupsdorf**, ŝtate rekonita ripozloko, troviĝas en la nordokcidento de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro dekstre de rivero Elbo. Saupsdorf situas sur altebenaĵo piede de la monto Wachberg proksime al la limo al Ĉeĥio, 5 km sudoriente de Sebnitz en alteco de 347 m.

Geografio
---------

Same kiel la najbaraj vilaĝoj Lichtenhain kaj Ottendorf, ankaŭ Saupsdorf troviĝas sur la limo inter la luzacia granito kaj la apudelba grejso, en transira zono, kie renkontiĝas Luzacia Montaro kaj Elba Grejsmontaro. En la 19-a jarcento ĉi tie estis rompita ĵurasa grejso.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de la origine arbarhuba vilaĝo okazis 1445.
Troveblas ankoraŭ multaj konservitaj regionotipaj pilastrosubtenitaj domoj kun tegmentoj orname kovritaj per diverskolora ardezo. La preĝejo de la vilaĝo estis konstruita en 1842. Ĝi situas ĉe la deklivo de la monto Wachberg.

Turismo
-------

Saupsdorf proponas sin kiel elirpunkto al la turismaj celoj:

* Wachberg

* Tarnecnice

* Weifberg

* Großes Pohlshorn

* Arnstein

* Kirnitzschtal

* Großer Teichstein

Administra aparteno
-------------------

**Saupsdorf** estas parto de la *komunumo* **Kirnitzschtal**. Al ĝi ankaŭ apartenas Lichtenhain, Altendorf, Mittelndorf kaj Ottendorf.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Saupsdorf (Saksa Svislando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mustafa İsmet İNÖNÜ** /mustaFA isMET injoNJU/ (naskiĝis la 24-an de septembro 1884 en İzmir; mortis la 25-an de decembro 1973 en Ankara) estis turka politikisto kaj strikta kunlaboranto de la respublika fondinto Kemal Atatürk. En la jaroj 1938-1950 li estris Turkion en prezidenta posteno.

Soldato
-------

Mustafa İsmet enpaŝis la kadetinstituton de Sivas kaj finis en 1903 la militan akademion de la Osmana Armeo. Dum sia staba instruo en Istanbulo konatiĝis kun Mustafa Kemal (pli poste Atatürk). Antaŭ la unua mondmilito li garnizonis en Edirne kaj en Jemeno.
Post eko de la milito li estis nomumita en decembro de 1914 al kolonelo, en 1915 li laboris sub Paŝao Enver en la Milita Ministerio.

Kiel armea komandanto, li batalis en Sirio (kontraŭ la aliancanoj) kaj ĉe la Kaŭkaza fronto (kontraŭ la rusoj).
Dum la milito kontraŭ Grekio ricevas la la 25-an de oktobro 1920 komandon pri la Okcidenta fronto. En ambaŭ bataloj ĉe Inonü en januar kaj marto/aprilo de 1921 sukcesis li atingi decidan venkon super la greka armeo, kiu devis forlasi Anatolion. Pro tiuj venkoj, li alproprigis en 1923 al sia nomo ankaŭ la nomon *İnönü*.

Politikisto
-----------

La 9-an de aprilo 1920, li iĝis reprezentanto de la armeaj deputitoj en la Granda Nacia Asembleo en Ankara, en 1922 li iĝis ministri pri eksteraj aferoj (li parolsi germane, angle kaj france. Li reprezantis Turkion ĉe la traktadoj de Traktato de Lausanne, kiu finis la konfliktonk kun Grekio kaj aliaj aliancanoj.

Li oficis kiel ĉefministro en la jaroj 1923 ĝis 1924, 1925 ĝis 1937 kaj lastfoje de 1961 ĝis 1965.

Post morto de Atatürk, li estis elektita la 11-an de novembro 1938 la dua prezidanto de Turkio. Dum la 2-a mondmilito Turkio restis sub lia gvidado neŭtrala ĝis marto de 1945. Li enkondukis la plurpartian elektan sistemon komence de 1946. Inönü parolis la 19-an de majo 1945 pri transformado de Turkio al demokratio.

Post la malvenko de sia Respublika Popolpartio *(CHP)* – la 14-an de majo 1950 – li repaŝis, ĉar sia partio atingis nur 69 el 487 mandatoj. Li estis en la sekva 10 jaroj gvidanto de la opozicio. Li iĝis denove prezidanto post la militara puĉo de la 27-a de majo 1960 ĝis fino de 1961. En lia ofica periodo okazis la aliiĝa kontrakto kun EU.

La 20-an de oktobro 1972, li retiriĝis kiel partia gvidanto kaj iĝis senatoro. Post lia morto, li estis entombigita en Ankaro, en la Atatürk-maŭzoleo. İnönü havis 3 infanojn, lia filo Erdal İnönü estis en 1995 Ministro pri eksteraj aferoj de Turkio.

Vidu ankaŭ
----------

* Osmana Imperio
* Historio de Turkio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio İsmet İnönü en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio de İsmet İNÖNÜ (turke)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52806
* GND: 118896067
* LCCN: n85039604
* VIAF: 71565655
* ISNI: 0000 0001 2138 9519
* SUDOC: 050677071
* BNF: 13605357m
* NLA: 35396632
* BIBSYS: 97001375
* NKC: jn20020307004
 |
Avo kaj nepo.
Avino ludanta kun nepo.
**Avo** estas la patro de la patro aŭ de la patrino de homo. Tiu ĉi homo estas nepo aŭ nepino al sia avo. La patrino de la patro aŭ de la patrino de homo estas la avino. Ambaŭ estas la geavoj. Logike kaj en normalaj kondiĉoj ĉiu homo havas tiele kvar geavojn. La geavoj formas gravan parton de la etenda familio kaj en kelkaj kulturoj eĉ la plej gravan. La patro kaj la patrino de la avo aŭ de la avino estas rilate al la genepoj respektive praavo aŭ praavino.

En la tradiciaj kulturoj, la geavoj ludis klaran rolon rilate al la kroma aŭ eksterordinara zorgado de la infanoj dum la gepatroj laboras ĉu hejme ĉu ekstere. Tio ekmalaperis pro la disvolvigo de la nuklea familio.

La tre familieca traktado fare al geavoj faras, ke en multaj lingvoj kaj kulturoj la vortoj "avo" aŭ "avino" estas anstataŭigitaj ĉefe de la genepoj per karesnomoj. En Esperanto tiuj estas *avĉjo* kaj ĉefe *avinjo*.

Kaze ke la gepatroj ne povas havigi la taŭgan zorgadon por la gefiloj, la geavoj povas kaj rajtas plenumi la rolon de tutoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Dziady
* Avino,
* Avo Frosto,
* Familio
* Avo (apartigilo)
* Parenceco

* Kategorio Avo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saldaña de Burgos** [salDAnja deBuRgos] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Panoramo el la vojo al Modúbar de la Emparedada.
Palaco de Saldañuela.
Palaco de Saldañuela.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 189 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Ĝi distas 12 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas komponita de du urbaj kernoj: Ventas de Saldaña kaj Saldaña de Burgos, distantaj 1'5 km inter si. La kresko kaj la urba trasformado okazis ĉefe en la ĉirkaŭo, kaj ĉefe en la suda zono de Ventas kie oni konstruis novajn loĝejojn. Rezulte estas nombraj internaj malplenaĵoj kaj svagaj bordoj.

En la municipa teritorio kunfluas la rivero Modúbar kun ĝia alfluanto Ausín. La municipa teritorio kimas kun la municipoj Modúbar de la Emparedada, Sarracín, Cardeñadijo, Villagonzalo Pedernales kaj Villariezo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Plej frua mencio estas de 6a de julio 1057, sed estas atestoj de pli frua ekzisto pro mencioj de Saldañuela, evidente fondita el Saldaña. En la 13-a jarcento ĝi dependis de la Monaĥejo de Sankta Petro de Kardenjo. 

En la 17-a jarcento iu Isabel Osorio havis en la kortego ian rilaton kun la estonta reĝo Filipo la 2-a kaj revenis al Burgoso kun povego. Ĝi establis sidejon de senjorlando en la palaco de Saldañuela, kaj ekde tiam ĝis la 18-a jarcento okazis plendoj kaj prodesoj inter ŝi kaj la monaĥoj de Kardenjo.

Saldaña de Burgos formis parton de la *Jurisdicción de Saldañuela*, en la *partido de Burgos*, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos* inter 1785 kaj 1833. Estis jurisdikcio de senjorlando kaj la Markizo de Lazán nomumis vicurbestron.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj, servoj kaj funkciado kiel dormurbo. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, trinkujo, muelejo kaj ĉefe la palaco de Saldañuela.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775682
 |
**Per Johan Valentin ANGER** (naskiĝis la 7-an de decembro 1913 en Gotenburgo, mortis la 25-an de aŭgusto 2002 en Stokholmo) estis sveda diplomato kaj advokato. Kiel dungito de Raoul Wallenberg li savis multajn hungariajn judojn en Budapeŝto dum la Holokaŭsto.

Vivo
----

Post infanaj jaroj en Gotenburgo, li kompletigis siajn studojn de juro ĉe la Universitato de Stokholmo kaj la Universitato de Upsalo en novembro 1939. En januaro 1940 li dungiĝis ĉe la sveda ambasado en Berlino. Post kiam la sveda Ministerio pri Eksteraj Aferoj ricevis raportojn pri baldaŭa germana atako kontraŭ Norvegio kaj Danio, kaŝnomita "operaco Weserübung", Anger estis komisiita sendi sekretajn informojn al Stokholmo. En junio 1941 li revenis al Stokholmo, kie li okupiĝis pri komercaj rilatoj inter Svedio kaj Hungario. En novembro 1942 li estis sendita al Budapeŝto kiel dua sekretario de la sveda ambasado.

Tuj post la germana okupo de Hungario la 19-an de marto 1944, Anger partoprenis en la savo de hungaraj judoj. Komence, 700 provizoraj svedaj pasportoj kaj identigaj kartoj estis eldonitaj por protekti la judojn kontraŭ internigo kaj deportado al la koncentrejoj. Kiam Raoul Wallenberg alvenis en la hungaran ĉefurbon en julio 1944, li tuj vastigis la klopodojn de Anger, eldonante diplomatiajn protektajn pasportojn kaj starigante pli ol 30 ŝirmejojn tra Budapeŝto. Post la sovetia invado de Budapeŝto en januaro 1945, Anger kaj Wallenberg estis arestitaj. Anger estis liberigita post tri monatoj, sed la sorto de Wallenberg restis necerta.

Post la fino de la milito, Anger okupis multajn diplomatiajn postenojn en Egiptio, Etiopio, Francio, Aŭstrio kaj en Usono. Li tiam iĝis estro de la internacia sveda helpprogramo kaj estis ambasadoro al Aŭstralio, Kanado kaj la Bahamoj. Dum tiu tempo li faris ripetajn provojn eltrovi ion pri la sorto de Wallenberg: kvankam atestantoj en Hungario firme asertis, ke li deportiĝis fare de la ruĝa armeo al Sovetunio, la registaro dum 12 jaroj obstine neis ke li iam estis en Sovetnio, kaj nur en 1957 konfesis ke li malbonŝance mortis dum pridemandado en sovetunia malliberejo en 1947. Ĉar pluraj aliaj malliberigitoj poste asertis ke li ankoraŭ vivis post la 1950-aj jaroj, Per Anger plurfoje kontaktis tiucele kun la registaro de Sovetunio kaj renkontiĝis kun la sovetia prezidanto Miĥail Gorbaĉov insistante pri tiu temo en 1989. Lia aŭtobiografia raporto *Med Raoul Wallenberg i Budapest* ("Kun Raoul Wallenberg en Budapeŝto", unua eldono 1979) estis en pluraj eldonoj publikigita kaj tradukita en multajn lingvojn. Per Anger mortis en Stokholmo la 26-an de aŭgusto 2002 kiel rezulto de falo en sia loĝejo.

Ekde 2004, la sveda *Forum för levande historia* ("forumo por vivanta historio") ĉiujare aljuĝas la Per Anger-Premion al homoj kiuj defendas demokration kaj homajn rajtojn en ekzempla maniero.

* Kategorio Per Anger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798102
* GND: 119542013
* LCCN: n80036368
* VIAF: 97625450
* ISNI: 0000 0001 1000 3078
* LIBRIS: 208741
* SUDOC: 057389977
* BIBSYS: 90107600
 |
**Boris Voznickij** (ukraine: Борис Григорович Возницький; naskiĝis la 16-an de aprilo 1926 en Nahirne, Lviva provinco, mortis la 23-an de majo 2012 en aŭtomobila akcidento) – ukraina historiisto pri arto, direktoro de Lvova Artgalerio, prezidanto de ukraina nacia komitato de Internacia Konsilio de Muzeoj (ICOM), posedanto de la honora doktoreco de Pedagogia Universitato de Krakovo kaj de Akademio de Belartoj en Varsovio.

Biografio
---------

Dum la dua mondmilito soldatservis en puna taĉmento de Ruĝa Armeo, post la milito studis en Lernejo de Belartoj je la nomo de Ivan Truŝa, kaj poste en historia fakultato de Rusia Akademio de Belartoj en Peterburgo. En 1960 iĝis anstataŭanto de direktoro de la Muzeo de Ukraina Arto, kaj de 1962 direktoro de Galerio de Pentroarto en Lvovo.

En la 60-aj jaroj de la 20-a jarcento kontribuis al savo de multaj artverkoj disigitaj en forlasitaj historiaj monumentoj de Okcidenta Ukrainio. Li atingis forgesitajn kortegojn, preĝejojn, monaĥejojn kaj tombejojn en Lviva provinco: Żółkiew, Olesko kaj Złoczów, alveturigante tieajn artverkojn al muzeaj deponejoj. En Horodenka savis restaĵojn de la altaro de Johano Georgo Pinzel. Sur forgesita tombejo malkovris tomban ŝtonon al familio Poniński kun reliefo de dana skulptisto Bertel Thorvaldsen. Sume oni savis ĉ. 36 mil de artaĵoj. Danke al lia peno en 1961 komenciĝis rekonstruo de kastelo kaj monaĥejo en Olesko, kastelo en Złoczów kaj en Podhorce, krome de kastelturoj en Pietniczany. Laŭ lia iniciato oni kreis novajn muzeojn, kiel ekzemple muzeo al Pinzel en Lvovo, kie ankaŭ li kontribuis al konservado de la kapelo de familio Boim kune kun preĝejo kaj monaĥejo de bernardanoj.

En 2003 estis distingita de Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*, kaj en 2006 – Ora Medalo "Merita al Kulturo *Gloria Artis*. Posedanto de la honora doktoreco de Pedagogia Universitato de Krakovo kaj de Akademio de Belartoj en Varsovio. En 2009 ricevis titolon de honora civitano de la urbo Lvovo. La 12-an de aprilo 2013 Ministerio pri Kulturo de Ukrainio donis al Lvova Artgalerio la nomon de ĝia plurjara direktoro.

Bibliografio
------------

* Borys Woźnicki, *Jan Jerzy Pinzel*, Bosz, Olszanica 2007, ISBN 9788389747679
* Борис Возницький, *Автопортрет на тлі часу* (Aŭtoportreto fone de la tempo), 2006

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Boris Voznickij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio Arkivigite je 2014-05-22 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 481976
* GND: 1033834092
* LCCN: n86028013
* VIAF: 67942580
* ISNI: 0000 0001 1886 5158
* SUDOC: 129599468
* BIBSYS: 15016894
* NKC: js20191054336
 |
**Saldus** (latve, germane historie ankaŭ *Frauenburg*) estas urbo en la okcidento de Latvio, en la historia regiono Kuronio (latve *Kurzeme*). La urbo borde de la rivero *Ciecere* unuafoje dokumente menciiĝis en la Kuronia Traktato de 1253. Tiam la tuta teritorio *Saldene* submetiĝis al la rego de la germanlingva kavalira Livonia Ordeno.

La germana urbonomo devenas el la jaro 1341, kiam la Livonia Ordeno ĉi-tie starigis fortikaĵon. La ekziston de urbeto ĉirkaŭ la fortikaĵo pruvas la arkeologia trovo de samepoka kristana tombejo proksime al la fortikaĵa kastelo.

Dum la jaro 1625 la germanlingva kuronia duko *Friedrich von Kettler* rezidis en la kastelo, kaj de 1664 ĝis 1682 la duko *Jakob Kettler*. Dum la Granda Nordia Milito la kastelo dum la jaro 1701 iĝis sidejo de la sveda reĝo Karolo la 12-a. La kastelo jam antaŭe estis parte difektita pro svedaj atakoj de la jaro 1659. Post la Granda Nordia Milito ĝi estis komplete detruita.

Kaj sekve de la milito kaj pro epidemio de la pesto la loĝantoj de la urbeto komplete formortis kaj la komunumo dum proksimume 100 jaroj nur ekzistis kiel eklezia paroĥo kaj kiel agrikultura bieno.

Dum la jaro 1856 komenciĝis la rekonstruo de la loĝloko. Urbajn rajtojn Saldus ricevis dum la jaro 1917. Ekde la jaro 1950 Saldus estas distrikta urbo kaj centro de samnoma komunumo.

Dum la Dua Mondmilito aparte sude de Saldus inter la fino de 1944 ĝis majo 1945 okazis fortaj bataloj inter la armeo de Nazia Germanio kaj la Ruĝa Armeo de Sovetunio.

Partnera urbo
-------------

* Liederbach am Taunus, Germanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de Saldus (en la latva, angla, germana kaj rusa lingvoj)
Aerebla savboato.
Savboato de krozada ŝipo.
**Savboato** estas malgranda, rigida aŭ aerebla boato uzata por urĝaj forigoj en okazo de katastrofo surŝipa. Ekzercoj pri savboatoj estas postulitaj laŭleĝe sur grandaj komercaj ŝipoj. Oni uzas ankaŭ flosojn. En militepoko, povas esti uzataj kiel savboatoj ankaŭ balenboato, nespecifa malgranda boato, aŭ kapitana boato. Ankaŭ la helpoboatoj de krozoŝipoj ofte funkcias kiel savboatoj. Maristoj de distraj ŝipoj kutime uzas aereblajn savflosojn, kvankam kelkaj preferas malgrandajn facile manipuleblajn savboatojn kiuj estas pli malfacile sinkeblaj kaj povas esti navigitaj sekure.

Aereblaj savboatoj povas esti ekipataj per mem-aerumaj gasujoj (karbona duoksido aŭ nitrogeno) aŭ mekanikaj pumpiloj. Rapida mekanismo por liberigo kaj preparo estas aranĝita en ŝipoj tiele ke la gasujo aŭ la pumpilo aŭtomate aerumas la savboatojn, kaj la savboatoj povu foriri facile el la sinkanta ŝipo. Ankaŭ komercaj aviadiloj devas plenumi la kunportadon de memaerumaj savflosojon por okazo de urĝa surakviĝo; ankaŭ naftoplatformoj havas kaj devas havi savboatojn.

Vidu ankaŭ
----------

* *Lifeboat*, filmo de 1944 reĝisorita de Alfred Hitchcock el historio de John Steinbeck.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Savboato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Luxury Liner" Life Raft For Bomber Crews At Sea Aprilo 1943 artikolo, tre detala kun bildoj
Salejoj de la Roza Lago (Senegalio).
Salo amasigita en bordoj en la Insulo de Ré (Francio).
**Salejo** aŭ **salmarĉo** estas mino aŭ surfaco uzata por sekigo kaj elproduktado de salo. La salejoj estis lokoj kie oni sekigis salon el maro, aŭ salaj riveroj kaj lagoj, kaj tiele el la salejoj pasis ties nomoj al la toponimoj de multaj geografiaj lokoj kie oni faris tiun tipon de elproduktado.

**Salmarĉo** estas do loko, kie oni permesas elvaporigon de sala akvo, por lasi nur la salon, kaj povi sekigi kaj kolekti ĝin por ties vendo. Distingiĝas du tipoj de salejoj, tiuj **marbordaj**, situaj ĉe la marbordo por uzi nur la marakvon, kaj tiuj **de interno**, kie oni uzas fontojn de sala akvo ĉar tiu trapasas subterajn kuŝejojn de salo.

Referencoj
----------

1. ↑  Salmarĉo en NPIV

Vidu ankaŭ
----------

* Salejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Salejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marakvo
* Marĉo
* Peklakvo
* Salakvo
* Saleta akvo
* Salfloro
* Sensaligo
**George Ray TWEED** (n. la 2-an de julio, 1902 – m. la 16-an de januaro, 1989) estis radiofoniisto en la usona mararmeo antaŭ kaj dum la 2-a mondmilito. Li estis la ĉefradiofoniisto en Gvamo je la komenco de la milito, kaj jam 16 jarojn mararmeano. La japana militistaro ekbombis Gvamon la 8-an de decembro, 1941, kaj invadis du tagojn poste. Tweed kaj kvin aliaj soldatoj iris en la ĝangalon por kaŝi sin anstataŭ fariĝi militkaptitoj. La japanaj militistoj serĉadis la eskapintojn, kaj anoncis ke se ili ne kapitulacos ĝis la fino de 30 tagoj, oni senkapigos ilin post kapto. Neniuj kapitulacis, sed la japanoj kaptis (kaj ja senkapigis) triopon, kaj mortpafis la aliajn du. Tweed estis la sola, kiun oni ne kaptis. Ili ankaŭ mortigis gvamanojn, kiujn ili suspektis pri helpado al la kaŝitoj.

Tweed sukcesis kaŝi sin dum 31 monatoj, komence loĝante diversloke en la ĝangalo aŭ pasloĝante ĉe lokano Tommy Tanaka, poste dum 22 monatoj loĝante en kavo ĉe la supro de alta klifo ne facile alirebla. Lin helpis iu lokano, Antonio Artero, kiu alportadis manĝaĵojn ktp. Finfine, la 10-an de julio, 1944, nelonge antaŭ la komenciĝo de la Batalo de Gvamo, kiam li sukcesis signali al du usonaj militŝipoj. Lin forsavis boato de unu el la destrojeroj, USS McCall.

Pro sia heroeco, oni premiis lin je la Legio de Merito kaj rangaltigis. Post la milito li revenis kaj donis aŭtomobilon (donacitan de General Motors) al s-ro Artero pro la longdaŭra helpado. Li mortis en aŭtomobila akcidento en 1989, kaj estas enterigita en la tombejo Eagle Point National Cemetery en Oregono.

Lia historio estas mallonge rakontita en oficiala usona mararmea dokumentfilmo pri la Batalo de Gvamo, kaj pli detale en lia libro eldonita en 1945. Lia konduto dum kaj post la milito tamen estis polemika temo por multaj gvamanoj. Li estis la fokuso de la unua politika manifestacio en Gvamo, en 1946.; kaj alia perspektivo pri lia eskapo estas rakontita de William Manchester en sia libro *Goodbye, darkness* (p. 280).. La filmo *No Man Is an Island*, aperinta en 1962, estas drama prezento pri lia historio.

Referencoj
----------

1. ↑  Robinson Crusoe, USN; the adventures of George R. Tweed, RM1C, ...
2. ↑  George Tweed: Guampedia
3. ↑  Manchester, William.  (1980) *Goodbye, darkness : a memoir of the Pacific War*. Boston: Little, Brown. ISBN 9780316545013. OCLC 6421928.
4. ↑  IMDb n-ro tt00056283 *No man is an island*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Info on Pacificworlds.com inkludas foton
* Findagrave.com (foto de tomboŝtono)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 396490
* LCCN: n95036713
* VIAF: 9091372
* ISNI: 0000 0000 3478 3403
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la urbeto Salem en Masaĉuseco, Usono. Krome ankaŭ ekzistas aliaj samnomaj urboj. |


La urbo **Salem** [ˈseɪləm] en la ŝtato Masaĉuseco de Usono situas proksimume 26 kilometrojn norde de Bostono ĉe la orienta marbordo de Nordameriko.

La urbo fondiĝis dum la jaro 1626 fare de grupoj de puritanismaj fiŝistoj. Aparte konata la urbo iĝis, kiam dum la jaro 1692 okazis pluraj jurprocesoj kontraŭ laŭdiraj sorĉistoj kaj sorĉistinoj. En juĝprocezo, loka pastro kaj verkisto pledis defende al la akuzitoj kaj per tio atakis la rolon de la kristana eklezio en la britaj kolonioj.

La puritanoj akuzis kaj pledis por kredi iun akuziton pri sorĉado de kulpulo, ĉar laŭ ili en la kazo de dubo kadre de la kristana batalo kontraŭ sorĉado specife kaj la diablaj fortoj ĝenerale iom da superfluaj mortigoj de senkulpuloj malpli problemus ol ne-mortigo de sorĉa persono konvinke mensogante pri sia ŝajna nekulpeco.

Malgraŭ tiu defenda interveno, en histeria kaj paranoja atmosfero inter 150 kaj 300 homoj akuziĝis pri sorĉado, 20 el ili estis senkulpe kondamnitaj kaj mortigitaj per pendumo, kaj pluraj pliaj mortis karcere. En la urbo nun pluraj muzeoj memorigas pri tiu epoko. Pro teatraĵo de Arthur Miller el la jaro 1953 pri la "sorĉistina ĉaso" la urbeto konatiĝis tutmonde.

la sorĉistina muzeo en Salem
Pro la bone konservita arkitekturo el la 17-a jarcento, Salem nuntempe estas ŝatata turisma ekskursocelo. Apud la muzeoj pri la sorĉistinaj procesoj ankaŭ pseŭdomagiaj eventoj okaze de la tradicia festo Halloween ĉiuaŭtune estas apartaj altiraĵoj. Proksimume miliono da gastoj, multaj de ili de ekster Usono, vizitas la urbon ĉiujare.

Vidu ankaŭ
----------

* Sorĉistinaj juĝprocesoj en Salem

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salem (Masaĉuseco) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la urbeto (angle)
* pri la sorĉistinaj procesoj en Salem (angle)
* pri la sama temo germanlingve Arkivigite je 2008-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
* la "sorĉitaj eventoj" dum Halloween (paĝoj anglaj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275956
* GND: 4116315-1
* LCCN: n79081546
* VIAF: 234136066
* SUDOC: 027436276
* BNF: 11947808b
* NKC: ge258345
 |
**Savino Selo,** serbe **Савино Селo,** germane **Torschau** [torŝaŭ], hungare **Torzsa** [torĵa] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Vrbas.

Savino Selo troviĝas en (verda) Municipo Vrbas en Serbio
Mapo pri municipo Vrbas
Luterana preĝejo de Savino Selo
Luterana preĝejo de Savino Selo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 62  km²
* Koordinatoj: 45°30′13″N 19°31'12″E
* Alto super marnivelo: 83 m
* Loĝantaro: 3350
* Poŝtkodo: 21462
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Savino Selo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Kula-Baĉka Palanka.

Historio
--------

Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio, ĝis 1873 al Habsburga Imperio, poste al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Vrbas. Post Traktato de Trianon Savino Selo apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo reokupis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Savino Selo 3351 homoj, (1280 montenegranoj (38 %), 1211 serboj (36 %), 274 montenegranoj, 166 slovakoj, 161 hungaroj, 106 kroatoj, 74 rutenoj, 65 ukrainoj, 50 jugoslavianoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

Monumento de Savino Selo
* serba ortodoksa preĝejo, iam germana luterana preĝejo
* monumento

Famuloj
-------

En la tiutempa Torzsa naskiĝis:

* hungara fizikisto Pál Fröhlich
* hunara luterana episkopo Lajos Ordass.

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Savino Selo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Benjamin Berell FERENCZ** (naskiĝis la 11-an de marto 1920 en Transilvanio, Rumanio  – mortis la 7-an de aprilo 2023 en Usono) estis usona advokato de jud-hungara deveno. Li estis enketisto de militaj krimoj fare de la nazioj post la Dua Mondmilito kaj la ĉefa prokuroro por la usona armeo ĉe la procezo de la *Einsatzgruppen*, unu el la dek du militistaj procezoj gvidataj de la usonaj aŭtoritatoj en Nuremberg, Germanio.

Poste, li iĝis rekomendanto de la kreado de internacia jursistemo kaj de la Internacia Puna Kortumo. De 1985 ĝis 1996 li estis asista profesoro pri internacia juro ĉe la Universitato Pace.

Ferencz estis intervjuita de Lesley Stahl dum la usona televida elsendo *60 Minutoj* pri lia rolo ĉe la procesoj de Nuremberg. Li estis 99-jaraĝa kiam okazis la televida intervjuo.

La 4-an de marto 2022, li donis intervjuon en kiu li deklaris ke la prezidento de la rusa Federacio Vladimir Putin meritus esti malantaŭ baroj kiel milita krimulo.

Ferencz mortis en Florido, la 7-an de aprilo 2023, ĉe la aĝo de 103. Li estis la lasta supervivanta prokuroro ĉe la Nurembergaj procesoj.

Honoro
------

En aprilo 2017 la urbestraro de Hago sciigis ke la urbo volis honori al Benjamin Ferencz donante lian nomon al la piedvojo ĉe la Palaco de Paco (nederlande: la "*Benjamin Ferenczpad*", pro tio ke li estis unu el la ĉefaj personecoj de internacia juro.

Noto
----

Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la samtitola artikolo en la vikipedia paĝo en *Simple English*, listo de aŭtoroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Gale Reference Team: *Biography - Ferencz, Benjamin B(erell) (1920-):*Thomson Gale, la 6-an de aprilo 2006.
2. ↑  Logli, Ch.:"Benjamin Ferencz", Nuclear Age Peace Foundation, 1999 (?).
3. ↑  (en) "www.benferencz.org". Arkivita de la originalo la 2-an de februaro 2007.
4. ↑  (en) *What the last Nuremberg prosecutor alive wants the world to know*, CBSNews, la 1-an de julio 2019.
5. ↑
6. ↑  Radioraporto de BBC World Service, elsendita la 5-an de oktobro 2021, uzante registraĵojn de intervjuo el la jaro 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819776
* GND: 11646545X
* LCCN: n80010066
* VIAF: 97809965
* ISNI: 0000 0001 0927 9149
* SUDOC: 031790410
* BNF: 12294069k
* NLA: 35080911
* NDL: 00466395
* BIBSYS: 90328513
* NKC: hka20211118004
 |
Statuo honore al la evento en la Memorejo de la Usonaj Marsoldatoj Arlington.
**Hisante la flagon en Iwo Jima** estas historia foto prenita la 23-an de februaro 1945, fare de Joe Rosenthal. Ĝi prezentas kvin usonajn marsoldatojn hisante la flagon de Usono sur la Monto Suribaĉo dum la Batalo de Iwo Jima en la Dua Mondmilito.

La foto estis ege populara, represita en miloj da publikaĵoj. Poste, iĝis la nura foto gajninta la Premion Pulitzer por Fotado en la sama jaro kiel ĝia publikigo, kaj estis konsiderita en Usono kiel unu el la plej signifaj kaj rekoneblaj bildoj de la milito, kaj eventuale la plej reproduktita foto de ĉiuj epokoj.

De la ses viroj prezentitaj en la bildo, tri (Franklin Sousley, Harlon Block, kaj Michael Strank) estis mortigitaj dum la batalo. La tri postvivantoj (John Bradley, Rene Gagnon, kaj Ira Hayes) iĝis famuloj pro ilia identigo en la foto. La bildo poste estis uzita de Felix de Weldon por skulpti la Militmonumenton, situanta najbare al Arlingtona nacia tombejo tuj ekster Vaŝingtono.

Fono
----

Monto Suribaĉo, en la suda pinto, en la insulo Iwo Jima
La 19-an de februaro 1945, kiel parto de strategio venki Japanion, Usono invadis Iwo Jima. Iwo Jima estis originale ne celo, sed la relative rapida falo de Filipinoj forlasis la amerikanojn kun pli longa atendata paŭzo antaŭ la laŭplanata invado de Okinavo. Iwo Jima situas duonvoje inter Japanio kaj Marianoj, kie amerikaj longdistancaj bombistoj troviĝis, kaj estis uzitaj de la japanoj kiel frua avertanta stacio, sendante avertojn de alvenantaj usonaj bombistoj al Japanio. La usonanoj, post kaptado de la insulo, senhavigis la japanojn de sia averta sistemo, kaj utiligis ĝin kiel krizan surteriĝo-strion por difektitaj bombistoj, ŝparante multajn usonajn vivojn.

Iwo Jima estas vulkaninsulo, formita kiel trapezo. Marsoldatoj sur la insulo priskribis ĝin kiel "grizan porkkotleton". La insulo estis peze fortikigita, kaj la invada usona mararmeo suferis la perdon de multaj personoj. La insulo estas regita de la monto Suribaĉo, neaktiva vulkana konuso troviĝinta en la suda pinto de la insulo. Saĝe, la insulo estas parto de la prefektejo de Tokio.

Taktike, la pinto de Suribachi estas unu el la plej gravaj lokoj sur la insulo. De tiu panoramo, la japanaj defendantoj povis precize ekvidi artilerion de la usonanoj, precipe la alteriĝaj strandoj. La japanoj kontraŭbatalis la plej grandan parton de la batalo en subteraj bunkroj kaj pilolujoj. Estis ne nekutime ke marsoldatoj batus senkonscie unu pilolujon por uzi obusojn aŭ flamĵetilon, kaj kelkajn minutojn poste japana infanterio eskapis en la pilolujo utiligante tunelon. La usona iniciato koncentriĝis je izolado kaj kaptado de Suribaĉo, celo kiu estis atingita la 23-an de februaro 1945, kvar tagojn post kiam la batalo komenciĝis. Malgraŭ kaptado de Suribaĉo, la insulo ne estis deklarita "sekura" ĝis 31 tagoj poste, la 26-an de marto.

* Kategorio Hisante la flagon en Iwo Jima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **rivero Santa** estas mallonga rivero de la deklivaro de Pacifiko, situa en la nordcentraj Andoj de Peruo kun malgranda itinero ĉe la marbordo de la Departemento Ankaŝo.

Ĝi elfluas en la lageto Konokoĉa je 4.50 msm kaj trapasas la nomatan Callejón de Huaylas el sudo norden, kaj poste pluas al la kordilera nodo de Cañón del Pato; jam en sia fina ero estas natura limo kun la Departemento La Libertad kaj ekas kurson nordoriente-sudokcidente ĝis alveno al la Pacifika Oceano, norde de la haveno kaj urbo de Ĉimboto.

Ties nomo deveenas de la keĉua *saktan* ("Ĝi faligas": alude al la faloj de trairantoj mulrajde), kio skribiĝis 'sahta' kio ŝanĝis al 'santa'.

Referencoj
----------

1. ↑  Unyén Velezmoro, Víctor Nolberto. *Ancash, un viaje por la historia- La enciclopedia de Ancash*. ISBN 978-612-00-0672-6
2. ↑  Carranza Romero Francisco. *Diccionario Quechua ancashino -castellano*. ISBN 84-8489-098-8 (Iberoamericana)

* Kategorio Santa (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Pri aliaj loĝlokoj ankaŭ nomataj "Santa Ana" vidu la apartigan liston Santa Ana. |

**Santa Ana** estas la ĉefurbo de la samnoma departemento en Salvadoro. Ĝi estas la dua plej granda urbo de la lando post San-Salvadoro.

Geografio
---------

La urbo situas en la okcidento de la lando 64 kilometrojn okcidente de la ĉefurbo San-Salvadoro.

Najbarja komunumoj
------------------

La komunumo Santa Ana limas en nordo al Texistepeque kaj Nueva Concepción, en oriento al San Pablo Tacahico, Coatepeque kaj El Congo, en sudo al Izalco kaj en okcidento al Chalchuapa, San Sebastián Salitrillo, El Porvenir kaj Candelaria de la Frontera.

Vidindaĵoj
----------

Ĝi posedas gravajn historiajn monumentojn de la kolonia epoko, kiel la katedralo; ankaŭ estas vidindaj la Nacia Teatro kaj la Urbestrejo.

* Kategorio Santa Ana (Salvadoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

Mapo pri Salvadoro, kie estas trovebla Santa Ana maldekstre meze
* Oficiala retejo de la urbo Santa Ana
**Saint-Python** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 036 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Saint-Python.Blazono de Saint-Python.

Geografio
---------

Saint-Python situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente. 

Saint-Python etendiĝas sur 7,43 km².

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Georges Flamengt, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Raymond Poirette (1928-1944) estis juna rezistanto el Solesmes. Li estis pafmortigita, kiam li estis transportanta dokumentojn.

Administrado
------------

Saint-Python apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Saint-Python
Koordinatoj: 47° 27′ 34″ N 3° 45′ 55″ O﻿ / ﻿47.45944 °N, 3.76528 °O﻿ / 47.45944; 3.76528 (mapo)

**Saint-Père** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 385 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Père etendiĝas sur 15.28 km², kaj havis 385 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 25 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Christian Guyot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Père apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Saint-Père
**Nantong** aŭ *Nantun,* ĉine **南通** estas metropolo kaj universitata urbo en Ĉina Popola Respubliko. La municipo administras ankaŭ la najbarecon.

Geografio
---------

Nantong etendiĝas sur la norda bordo de Jangzio, en la alia bordo Ŝanhajo troviĝas. La Orientĉina Maro estas tre proksime.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 958. En 1899 tiam moderna uzino por kotonoj fondiĝis. Dum la 2-a mondmilito la japanoj kontrolis la urbon.

Ekonomio
--------

Diversaj industriaj zonoj apartenas al Nantong. Antaŭ jarcentoj la haveno rifuzis la komercadon kun eksterlandanoj, sed nuntempe la haveno estas vigla internacia komercejo. La urbo mem estas tradicia industria urbo kaj ankaŭ agrikultura tero de Ĉinio. Multaj okupiĝas pri teksaĵoj, kotonoj, rizoj, tritikoj. Estas menciinda la fiŝkaptado kaj saloprodukto.

Panoramo en Nantong
Pramo en Jangzio ĉe Nantong
Templo en Nantong

Klimato
-------

En Nantong jare pluvas po 1065 mm. En ĉiuj monatoj pluva, sed plej ofte inter majo-septembro. La temperaturo en julio kaj aŭgusto atingas 30°C. vintre tio falas ĝis frostopunkto.

Trafiko
-------

Nantong havas bonajn kontaktojn fervoje. Al Ŝanhajo estas ponto ekde 2009.

Vidindaĵoj
----------

* monteto Langŝan 110 metrojn alta, sur la pinto templo troviĝas
* sonoriloturo
* templo Cao-Gongo
* ĝardeno Ŝuihuijuang

Ĝemelurboj
----------

* Unuiĝinta Reĝlando Swansea, Britio
* Japanio Tojohaŝi, Japanio
* Japanio Izumi, Japanio
* Usono Jersey City, Usono
* Germanio Troisdorf, Germanio
* Sud-Koreio Gimje, Sud-Koreio
* Italio Civitavecchia, Italio
* Kanado Rimouski, Kanado

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* Mapo pri Nantong

Vidu ankaŭ
----------

* 3051 Nantong

Sonorilturo en Nantong

* Kategorio Nantong en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

}}
La brazila **nacia arkivo** (portugale *Arquivo Nacional*) estis kreita en 1838 kaj estas la centra organo de Sistema de Gestão de Documentos e Arquivos-SIGA (administrosistemo pri dokumentoj kaj arkivoj), kadre de la federacia publika administrado, parto de la strukturo de la Ministerio pri Justico kaj Publika Sekureco.

Ĝia celo estas efektivigi kaj kontroli la politikon pri naciaj arkivoj, difinitan de Conselho Nacional de Arquivos (Conarq), per administrado, kolekto, teknika traktado, konservado kaj disvastigo de la dokumenta heredaĵo de la lando, certigante plenan aliron al informoj, celante subteni registarajn decidojn, la civitanojn por defendi iliajn rajtojn kaj instigi al produktado de sciencaj kaj kulturaj scioj.

Planita ekde la brazila konstitucio de 1824 kaj fondita per Regularo n-ro 2, la 2-an de januaro 1838, la Nacia Arkivo havas kiel nunan juran bazon la Leĝon n-ron 8.159, de la 8-a de januaro 1991.

Referencoj
----------

1. ↑  Institucia informpaĝo sur la retejo de la brazila registaro portugale

Vidu ankaŭ
----------

Nacia Biblioteko de Brazilo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia Arkivo (Brazilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Retpaĝoj pri la brazila nacia arkivo en la registara retejo portugale
La loko de la historia regiono Salland (ruĝa kaj ruĝ-griza) ene de Overiselo (malhelgriza) kaj Nederlando (helgriza); la ruĝ-griza areo apartenas al la urba regiono Twente.
**Salland** - jen nederlande, malaltsakse: *Sallaand*, frise *Sallân* - estas regiono en la nederlanda provinco Overijssel (Overiselo).

La regiono inkluzivas la areon inter la urboj Deventer, Zwolle, Ommen kaj Rijssen-Holten kaj estas pejzaĝe interesa kun malgrandaj kasteloj kaj arbaroj. La orienta bordo de la rivero IJssel formas la okcidentan limon de la regiono. Krom la menciitaj urboj, aparte gravas la ampleksa industria vilaĝo Raalte. De turisma intereso estas la Nacia Parko *Sallandse Heuvelrug* ("Salland-a dorso de montetoj"), kies milde ondantaj montetoj altiĝas ĝis 75 m super la marnivelo, biciklovojaĝoj kaj urba arkitekturo.

Historio
--------

Salland (aŭ *Salalant*, kiel ĝi estis konata) unue estas menciita dum la frua Mezepoko. La regiono estas plej verŝajne nomita laŭ la rivero IJssel, antikve konata kiel *Isala*, kaj la laglando *Sallzee* ĉe la kunfluo de la riveroj Vecht kaj IJssel. La regiono povas esti la origina loĝejo de la franka tribo de salfrankoj de la 3-a ĝis 4-a jarcento, de kiuj devenas la mezepoka dinastio de saliaj frankoj en la 11-a ĝis 12-a jarcento.

Amplekso nuntempe
-----------------

La regiono nuntempe (2022) konsistas el la sekvaj municipoj:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Dalfsen
* Deventer (Dimter)
* Hardenberg
* Hellendoorn
* Kampen
* Olst-Wijhe
* Ommen
 |  | * Raalte
* Staphorst
* Zwartewaterland (Swartewetterlân)
* Zwolle (Swol)
* kaj el partoj de la municipoj:
	+ Rijssen-Holten
	+ Twenterand (Twinterâne)
 |