recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 47° 51′ 35″ N 4° 08′ 01″ O﻿ / ﻿47.85972 °N, 4.13361 °O﻿ / 47.85972; 4.13361 (mapo)

**Baon** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 67 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Baon etendiĝas sur 8.57 km², kaj havis 67 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7.8 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Damien Roussel, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Baon apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cruzy-le-Châtel
**Henri Bel**, bibliotekisto kaj honora estro de la Universitato de Montpellier, forpasis la 8an de oktobro 1957, naŭdek-jaraĝa.

Licenciita je beletro, li faris sian tutan karieron, krom mallonge en Dijon, ĉe la universitata biblioteko de Montpellier, kie li unue komencis kiel staĝanto en 1889 kaj kies ĉef-bibliotekisto li fariĝis la 1an de januaro 1911. Li responsis la transigon de la centra biblioteko en siajn novajn lokalojn de la universitata palaco kaj prezidis la transformojn kaj aranĝojn trudatajn de la senĉesa grandiĝo de la kolektoj.

Kiam li atingis la emerit-aĝon en 1933, li tiam tute ne konsideris sin malligita de siaj devoj pri la bibliotekoj kaj alportis valoran helpon al siaj posteuloj, responsante la sekcion pri interŝanĝoj de la bultenoj de la ĉiosciaj societoj, notinde de la Akademio pri scienco kaj beletro de Montpellier, je kiu li membris de 1925. La intereso kiun li alportis al la publika legado destinis lin al prezido de la unua konsulta komitato de la centra biblioteko de pruntodono de la departemento Hérault. Liaj aliaj agadoj estis entute dediĉitaj al la bonkoraj help-agadoj. Nomumite vic-prezidanto de la Buroo de Bonkoro, li deĵoris, ĝis liaj fortoj malhelpis lin foriri el sia hejmo, al la malriĉuloj kaj senhavuloj, kiuj elmontris al li sinceran amoj, laŭ vera municipa ofico de bonkoro.

Kun li, malaperis unu el la lastaj homoj de generacio de bibliotekistoj kiuj iniciatis la transformojn de la antaŭaj bibliotekoj de la fakultatoj en universitatajn bibliotekojn, same kiel ilian adapton al la senĉese novaj bezonoj de la universitata agado kaj de la scienca esplorado.

Referencoj
----------

* Nécrologie. Bulletin des bibliothèques de France [en ligne], n° 10, 1957 [consulté le 15 septembre 2014]. Disponible sur le Web : <>. ISSN 1292-8399.

Vidu ankaŭ
----------

* Ernest Tarbouriech
* Liberpensuloj
**Alfonso und Estrella** estas triakta *Granda heroe romantisma* opero de Franz Schubert. (D 732, 1821/1822). La libreton verkis Franz von Schober.

Ario de Adolfo, memskribita pianopartituro
Teatroafiŝo de la Kortegotatro je Vajmaro el 1854, sen indiko de libretisto (Schober) kaj orkestrestro (Liszt)

Agado
-----

Maljuna reĝo Froila (baritono) estis pelata en ekzilon, post kiam lin sentronigis Mauregato (baritono) kaj ties militestro Adolfo (baso). Al la militestro estas asignita Estrella (soprano), filino de la nova reganto. Tiu ĉi konatiĝas post ĉasado vojeraranta en rokaro kaj arbaro Alfonson (tenoro), la filon de Froila kaj ekamas lin. Post kelkaj nerektaj vojoj okazas repaciĝo inter la reĝoj kaj la surtroniĝo de Alfonso.

Historio de la prezentado
-------------------------

Kvankam ekzistis planoj, prezenti la operon unuafoje dum la vivotempo de Schubert eb Vieno, Dresdeno, Berlino kaj Graz, tio okazis nur en 1854 sub Franz Liszt en la Kortega Teatro je Vajmaro.

Treege priverkita versio de Johann Nepomuk Fuchs (libretopresado je Vieno en 1881)  mallonge sukcesis, misformis tamen la verko same kiel pli malfrua de Kurt Honolka.

En 1977 ekestis en la britia Universitato je Reading unua prezentado je pli nova tempo, en 1978 Otmar Suitner surdiskigis la kompletan version kun renomaj lidkantistoj, inter ili Edith Mathis, Peter Schreier, Dietrich Fischer-Dieskau, Hermann Prey same kiel Theo Adam. Je la ekzercadoj en 1991 sub Mario Venzago en Operejo Graz kaj en 1997 sub Nikolaus Harnoncourt en la Teatro ĉe la Vieno oni provis celi per mallongigoj pli grandan publikosukceson. Intertempe okazis pliaj teatraj prezentadoj.

Literaturo
----------

* Franz Liszt, *Schuberts Alfons und Estrella*, en: FL. Sämtliche Schriften Bd. 5. Dramaturgische Blätter (Hrsg.: D. Altenburg/D. Redepenning/B. Schilling), Wiesbaden 1989
* T. G. Waidelich, *Franz Schubert Alfonso und Estrella. Eine frühe durchkomponierte deutsche Oper. Geschichte und Analyse*. Tutzing 1991
* B. Krispin, *Franz Schuberts Alfonso und Estrella*. Ein Beitrag zu seiner Rezeptionsgeschichte, Graz 1994
* H. Lühning, *Schubert als Dramatiker: Alfonso und Estrella*. Vorurteile, Mißverständnisse und einige Anregungen zu einer Neuorientierung. En: *Schubert und das Biedermeier*, Festschrift zum 70. Geburtstag von Walther Dürr, Kassel 2002, S. 25-43.

Referencoj
----------

1. ↑  Franz von Schober. Alfonso und Estrella (forte deflankiĝa de la originalo)

Memskribaĵo de la "Lied vom Wolkenmädchen" (Froila), poste citita en „Täuschung" (*Winterreise)*


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Alfonso und Estrella en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alfons HUBER** (naskiĝinta la 14-an de oktobro 1834 en Schlitters/Distrikto Schwaz, mortinta la 23-an de novembro 1898 en Vieno) estis aŭstra historiisto.

Vivo
----

Studinte en Innsbruck inter 1855 kaj 1859 ĉe Julius von Ficker li habilitiĝis en 1859 kiel docento pri historio. En 1863 li iĝis profesoro orda en Innsbruck kaj en 1887 ĉe la Universitato de Vieno.

En 1893, post la morto de Alfred von Arneth en 1893 li iĝis unua sekretario de la Imperiestra akademio pri sciencoj en Vieno estante membro de la hungara, bohemia kaj bavaria akdemioj kiel ankaŭ de multaj aliaj societoj sciencaj.

Verkoj
------

Huber verkis: »Die Entstehungszeit der österreichischen Freiheitsbriefe« (Innsbruck 1860); »Die Waldstätte Uri, Schwyz, Unterwalden bis zur festen Begründung ihrer Eidgenossenschaft« (Innsbruck 1861); »Geschichte der Vereinigung Tirols mit Österreich« (Innsbruck 1864); »Geschichte des Herzogs Rudolf IV. von Österreich« (Innsbruck 1865). El la postlasitaĵoj de Johann Friedrich Böhmer li eldonis la kvaran volumon de »Fontes rerum germanicarum« (Stuttgart 1868) kaj »Regesten des Kaiserreichs unter Karl IV.« (Innsbruck 1877, suplementaĵo de 1889). Lia ĉefverko, por kiu li estis liverinta multajn kritikajn antaŭlaboraĵojn en diversaj gazetoj, nomiĝas »Geschichte Österreichs« (vol. 1–5, Gotha 1885–96, ĝis 1648); sekvis »Österreichische Reichsgeschichte. Geschichte der Staatsbildung und des öffentlichen Rechts« (Wien 1895) kaj »Die Geschichte der Gründung und der Wirksamkeit der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften während der ersten fünfzig Jahre ihres Bestandes« (Wien 1897, jubilea skribitaĵo). El la postlasitaĵaro de Ignaz Beidtel li eldonis »Geschichte der österreichischen Staatsverwaltung 1740–1848« (Innsbruck 1896–98). Lia lasta verko estis la festolibreto »Geschichte der Wiener Universität von 1848–1898« (Wien 1898).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 589-590 (tie ĉi interrete)

* Alfons Huber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alfons Huber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708166
* GND: 119266407
* LCCN: n97121739
* VIAF: 54277361
* ISNI: 0000 0001 1763 9255
* SUDOC: 035527196
* BNF: 129191370
* NKC: jn20030605004
 |
Alfons Karny (dekstre) en konversacio kun Leopold Staff en Varsovio, 1950-aj jaroj 
 La tombo de Alfons Karny ĉe la tombejo Powązki en Varsovio 
**Alfons Karny** (naskiĝis la 14-an de novembro 1901 en Bjalistoko, mortis la 14-an de aŭgusto 1989 en Varsovio) estis pola skulptisto. Li portretis elstarajn polajn (Mikołaj Kopernik, Adam Mickiewicz, Józef Piłsudski) kaj eksterlandajn figurojn. Liaj granitaj kaj bronzaj skulptaĵoj ricevis orajn medalojn ĉe ekspozicioj en Parizo kaj Bruselo.

Vivo
----

Li naskiĝis la 14-an de novembro 1901 en malriĉa familio en Bjalistoko. En 1920 li aliĝis al la armeo de generalo Józef Haller, en kies vicoj li batalis ĉe la fronto.

En 1923 li transloĝiĝis al Varsovio. En 1924 li komencis studi ĉe la Belarta Lernejo en Varsovio sub la gvidado de Tadeusz Breyer. En 1925 la skulptaĵoj de Karny estis prezentitaj ĉe ekspozicio de verkoj de studentoj de artaj lernejoj kadre de la Internacia Ekspozicio de Dekoraj Artoj en Parizo. Diplomiĝinte en 1930, la artisto stipendiiĝis en Francio, Germanio kaj Belgio.

En 1939 la skulptaĵoj de Alfons Karny estis ekspoziciitaj en Londono, kaj poste en Novjorko – el kiu ili ne revenis pro la eksplodo de la milito.

Dum la septembra kampanjo, la laborejo kaj troviĝantaj ene verkoj de la artisto estis detruitaj per bombado. En la jaroj 1940–1945 Karny intense laboris en nova loko, kiu estis ankaŭ la sidejo de konspira universitato. Dum la Varsovia Ribelo li denove perdis sian studion kaj iujn el siaj skulptaĵoj.

Post la milito Karny komencis verki kadre de la pola socialisma realismo. Tamen liaj verkoj el tiu periodo, kvankam ili prezentis la tiutempajn deziratajn temojn, ne deviis stile de la formoj kreitaj de li en la 1930-aj jaroj. En 1949 li ricevis laborejon en Varsovio ĉe la strato Wiejska. En 1960 la skulptisto aranĝis someran skulptejon en Gdansko, kien li vojaĝis ĉiun someron.

En 1963 estis aranĝita la unua individua ekspozicio de Karny – vojaĝanta prezentado de liaj skulptaĵoj.

Alfons Karny mortis la 14-an de aŭgusto 1989, post mallonga malsano. La entombigo okazis ĉe la tombejo Powązki en Varsovio (tombo n-ro 168-6-17). En septembro okazis postmorta ekspozicio de la artisto, organizita ankoraŭ dum lia vivo.

Ekde 1974 la verkoj de la artisto estis ekspoziciitaj ĉe la Distrikta Muzeo en Bjalistoko, kaj ekde la 19-a de marto 1993 ĉe la Muzeo de skulptaĵoj Alfons Karny en Bjalistoko.

Piednotoj
---------

1. ↑  pole Informoj pri la tombo ĉe la retejo pri historiaj tomboj en Varsovio[*rompita ligilo*]
2. ↑  pole Biografio de Alfons Karny ĉe la retejo de la muzeo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alfons Karny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la Muzeo Alfons Karny en Bjalistoko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700342
* GND: 119497794
* LCCN: no2015114963
* VIAF: 54959531
* ISNI: 0000 0001 0973 8966
* SUDOC: 113030762
* NKC: js2010560644
 |
**Henning** Hermann Robert Karl **von TRESCKOW** (n. 10-an de januaro 1901 en Magdeburg; m. 21-an de julio 1944 en Ostrow ĉe Białystok, Pollando) estis generalmajoro de la germana Wehrmacht kaj samtempe aganto en la kontraŭstaro al la naziismo.

Li ekoficiris en 1918 kiel leŭtenanto kaj restis ĝis novembro de 1920 oficiro de Reichswehr. Poste li studis kaj eklaboris en borso (1923), en 1924 komencis mondvojaĝon, sed rompis tion. Li iĝis afergvidanto de malgranda fabriko, geedziĝis en 1926 kun Erika von Falkenhayn, filino de Erich von Falkenhayn. Li ekoficiris denove en 1926 en la Reichswehr.

Von Tresckow apogis la naciajn socialistojn pro malamo pri traktato de Versailles. Lia kritiko kontraŭ la nazioj aperis post la Röhm-puĉo, en 1934.

Inter 1934 kaj 1936 li studis en la Militara Akademio kaj estis unu el la eminentuloj de la samjaraĝuloj.

Ekde septembro de 1936, li laboris en la 1-a departemento de la generalstabo de la Imperia ministerio. Li tie ekkonis, ke fortoj de Germanio ne sufiĉas por dufronta batalado. Li ekkonis ankaŭ eksteraferan politikon de Hitler, kiun li nomis vabank-ludo.

Pro la Fritsch-Blomberg-afero – en februaro de 1938 -, li venis en kontakton kun opozicie pensantaj oficiroj kaj civiluloj de la ĉirkaŭo de Erwin von Witzleben.

La krueleco de la komisara ordono, traktado de kaptitoj en la koncentrejoj, li trovis kontakton al la Berlinaj kontraŭstaraj grupoj deLudwig August Theodor Beck, Carl Friedrich Goerdeler kaj Hans Oster.

Li laboris en la generalstabo kaj ricevis la plej altan distingon, la Feran Krucon en Oro.

Li kontrabandis kun Fabian von Schlabrendorff eksplodaĵon en konjaka glaso – la 13-an de marto 1943 – en la aviadilon de Hitler, sed la atenco ne sukcesis, la eksplodaĵo ne aktiviĝis. Kelkajn tagojn poste, volis Tresckow eksplodigi dum ekspozicio, sed Hitler restis tro malfrue – 2 minutojn – tiel li devis malakrigi la eksplodaĵon.

Oni nomumis lin en 1944 generalmajoro. Li apogis la puĉon kontraŭ Hitler (okazintan la 20-an de junio de 1944), sed li devis iri al la orienta fronto. Kiam li eksciis tie pri la fiasko de la komploto, li mortigis sin per grenado.

Literaturo
----------

* Joachim Fest: *Staatsstreich. Der lange Weg zum 20. Juli*. Berlin 1994. (ISBN 3-88680-810-6 [gebunden], ISBN 3-442-72106-7 [broschiert])
* Sigrid Grabner u. Hendrik Röder: *Henning von Tresckow. Ich bin, der ich war*. 2001.
* Christoph von Lestocq: *Soldat in drei Epochen. Eine Hommage an Henning von Tresckow*. 1990.
* Bodo Scheurig: *Henning von Tresckow. Eine Biographie.* Oldenburg/Hamburg 1973. (ISBN 3-549-07212-0)
* Fabian von Schlabrendorff: *Offiziere gegen Hitler.* Neue, durchgesehene und erweiterte Ausgabe von Walter Bußmann. Berlin 1984.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Henning von Tresckow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografie beim DhM
* Der Tresckow-Dohnanyi Putsch


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 164007
* GND: 118623834
* LCCN: n92006893
* VIAF: 3263724
* ISNI: 0000 0000 5532 9293
* SUDOC: 086699687
* BNF: 158919224
* BIBSYS: 97028417
* NKC: jx20051004003
 |
*Tiu ĉi artikolo temas pri urba parto de Český Těšín. Eble vi serĉas: Koniaków – municipo en pola parto de Teŝinio.*

Koordinatoj: 49° 44′ 13″ N 18° 33′ 14″ O﻿ / ﻿49.73694 °N, 18.55389 °O﻿ / 49.73694; 18.55389 (mapo)

**Koňákov** (pole *Koniaków*, germane *Koniakau*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Český Těšín en distrikto Karviná. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km okcidente de Český Těšín. En la jaro 2010 ĉi tie estis registritaj 99 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 356 loĝantoj.

**Koňákov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,06 km².

Tragedio en kapelo en Koňákov
-----------------------------

Estis la 17-an de majo 1906 kaj estis okazanta la sepulto de bienulo Michal Farny. La funebra ceremonio estis preparanta sin por foriri el la domo de la mortinto al la evangelia tombejo en Koňákov, kiam nubaro antaŭsignis ŝtormon. La funebran ceremonion de preskaŭ 100 homoj atingis survoje pluvo kaj tial ili klopodis kiel eble plej rapide veni en la tombejan kapelon sur monteto supre de la vilaĝo. Ĉiuj klopodis eniri la kapelon kaj trovi tiel kaŝejon antaŭ la pluvo, sed ne al ĉiuj tio sukcesis. Loka instruisto interesiĝis pri tio, ĉu la kapelo havas fulmoŝirmilon, kiam ricevinte nean respondon li klopodis devigi la ceterajn, por ke ili forlasu la kapelon, sed neniu volis iri eksteren en la pluvon. Antaŭsento de la instruisto plenumiĝis kaj la kapelon sur la monteto kun kvanto da feraj elementoj trafis globa fulmo. Surloke estis tuj mortigitaj 13 homoj kaj pluaj dekoj da homoj estis vunditaj kaj traŭmatigitaj. Tiu ĉi tragedia evento ne havas en Teŝinio analogion.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 290 |
| 1880 | 289 |
| 1890 | 274 |
| 1900 | 279 |
| 1910 | 285 |
| 1921 | 242 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 280 |
| 1950 | 280 |
| 1961 | 272 |
| 1970 | 253 |
| 1980 | 223 |
| 1991 | 222 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 228 |
| 2011 | 291 |
| 2021 | 356 |

Vidu ankaŭ
----------

* Zpupná Lhota

Fotogalerio
-----------

* Evangelia kapeloEvangelia kapelo
* InfanĝardenoInfanĝardeno
* AkvoturoAkvoturo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Český Těšín (7) |
| --- |
| Český Těšín ~ Dolní Žukov ~ Horní Žukov ~ Koňákov ~ Mistřovice ~ Mosty ~ Stanislavice |

 |
**Uriangato** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Uriangato*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 53077 enloĝantojn. El tiuj estas 25128 viroj kaj 27949 virinoj. La komunumo havas surfacon de 113,80 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1800 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 810.6 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 8′ norda latitudo kaj 101° 11′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 46562 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 167 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,36 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

34691 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 30998 alfabetoj kaj 3667 analfabetoj. Do 10,57% de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Vidu ankaŭ
----------

* Big Flow Music, hiphopa grupo el la urbo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-10-19 per la retarkivo Wayback Machine
La **Leibniz-a integrala regulo**, aŭ **formulo de Leibniz** por diferencialado de difinita integralo, estas

{\displaystyle {d \over dt}\int \_{a(t)}^{b(t)}f(t,x)\,dx=\int \_{a(t)}^{b(t)}{\partial f(t,x) \over \partial t}\,dx+f(t,b(t)){db(t) \over dt}-f(t,a(t)){da(t) \over dt}.}
(rimarku, ke la randoj de integralado estas funkcioj de *t*).

Pruvo de la Leibniz-a integrala regulo
--------------------------------------

Estu

{\displaystyle G=G(t,a,b)=\int \_{a}^{b}f(t,x)\,dx}
kie la randoj de integralado *A* = *A*(*t*) kaj *b* = *b*(*t*) estas funkcioj de *t*. La tuteca derivaĵo de *G* kun respekto al *t*, en terminoj de partaj derivaĵoj, estas

{\displaystyle {d \over dt}G={\partial G \over \partial t}+{\partial G \over \partial a}{da \over dt}+{\partial G \over \partial b}{db \over dt}.\qquad \qquad (1)}
Tiam

{\displaystyle {\partial G \over \partial t}=\int \_{a}^{b}{\partial f \over \partial t}\,dx,\qquad \qquad (2)}
ĉar integralo estas kontinua sumado, kaj derivado estas lineara operacio,

{\displaystyle {\partial G \over \partial b}={\partial \over \partial b}\int \_{a}^{b}f(t,x)\,dx=f(t,b)\qquad \qquad (3)}
pro la fundamenta teoremo de kalkulo, kaj

{\displaystyle {\partial G \over \partial a}={\partial \over \partial a}\int \_{a}^{b}f(t,x)\,dx=-f(t,a)\qquad \qquad (4)}
denove pro la fundamenta teoremo de kalkulo. Anstataŭigante ekvaciojn (2), (3), kaj (4) en ekvacion (1) oni ricevas la formulon.
**Leila Gyenesei** [lejla djeneŝei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyenesei Leila** estas hungara triatlonisto, moderna pentatlonisto, skiisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono. Ŝia patro estis István Gyenesei.

Leila Gyenesei naskiĝis la 22-an de aprilo 1986 en Kaposvár.

Biografio
---------

Leila Gyenesei akiris diplomon en Universitato de Kaposvár, baldaŭ ankaŭ juran diplomon en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Ŝi edziniĝis, naskis filinon, baldaŭ ŝi divorcis.

### Sporta kariero

Leila Gyenesei komence estis sukcesa triatlonisto, poste skiisto. Ŝi estis olimpiano en Vintra Olimpiko 2006 sen medalo, sed en la sama jaro ŝi estis hungara ĉampiono en skiado 30 kilometrojn longa. Pli poste ŝi estis moderna pentatlonisto kaj partoprenis en Hungario en la Somera Olimpiko 2008 sen medalo, sed en mondĉampionumo en la sama jaro ŝi estis la unua stafete. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2014, poste ŝi estis televida redaktoro, krome ŝi havis postenon en firmao.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* informoj kun foto
* intervjuo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   usona filma datenaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814906
 |



* Portalo pri Biografio
En diferenciala geometrio, **geodezia linio** estas linio, kiu estas laŭeble rekta sur glata sternaĵo. En la ĝenerala teorio de relativeco, punkta partiklo moviĝas laŭ geodezia kurbo, sub la efiko de gravito.

Difino
------

Supozu ke {\displaystyle M} estas glata sternaĵo, kune kun afina konekto

{\displaystyle \nabla \colon \Gamma (\mathrm {T} M)\otimes \Gamma (\mathrm {T} M)\to \Gamma (\mathrm {T} M)}.
Konsideru glatan kurbon

{\displaystyle \gamma \colon (a,b)\to M}.
La kurbo estas **geodezia kurbo**, se kaj nur se ĝi plenumas la ĉi-subajn kondiĉojn:

* Ĉe ajna tempo {\displaystyle t}, ekzistas ĉirkaŭaĵo {\displaystyle (t-\epsilon ,t+\epsilon )} de {\displaystyle t} kaj ankaŭ ĉirkaŭaĵo {\displaystyle U\supseteq \gamma ((t-\epsilon ,t+\epsilon ))} de la bildaro de la limigaĵo {\displaystyle \gamma \upharpoonright (t-\epsilon ,t+\epsilon )}, tiaj ke pri ajna vektora kampo {\displaystyle X\in \Gamma (\mathrm {T} U)} sur {\displaystyle U}, se {\displaystyle X(\gamma (s))={\dot {\gamma }}(s)} ĉe ĉiu {\displaystyle s\in (t-\epsilon ,t+\epsilon )}, do la jena ekvacio, la **geodezia ekvacio** estas vera:
* :{\displaystyle \nabla \_{{\dot {\gamma }}(s)}X|\_{\gamma (s)}=0\quad \forall s\in (t-\epsilon ,t+\epsilon )}.

Fakte, la geodezia ekvacio ne dependas de la plivastigo {\displaystyle X} de {\displaystyle \gamma }; eksplicite, per lokaj koordinatoj {\displaystyle x^{i}}, la geodezia ekvacio aspektas jene:

{\displaystyle {\ddot {\gamma }}^{i}(s)+\Gamma \_{jk}^{i}{\dot {\gamma }}^{j}(t){\dot {\gamma }}^{k}(t)=0}.
En tiu, {\displaystyle \Gamma \_{jk}^{i}} estas la komponantoj de la afina konekto {\displaystyle \nabla } (la simboloj de Christoffel, se la konekton difinas rimana metriko).

Propraĵoj
---------

La geodezia ekvacio estas duaorda ordinara diferenciala ekvacio. Tial, geodezia kurbo ĉiam ekzistas loke en ajna direkto. Eksplicite, sur glata sternaĵo {\displaystyle M}, ĉe ajna punkto {\displaystyle x\in M} kaj ajna tanĝa vektoro **malsukcesis analizi formulon (MathML, alternative SVG aŭ PNG (rekomendata por modernaj foliumiloj kaj alirebleco-iloj): Ne valida respondo ("Math extension cannot connect to Restbase.") de servilo "http://localhost:6011/eo.wikipedia.org/v1/":): {\displaystyle v\in \mathrm T\_xM}**
, ekzistas pozitiva reelo {\displaystyle \epsilon >0} kaj geodezia kurbo

{\displaystyle \gamma \colon (-\epsilon ,\epsilon )\to M}
tiaj ke

{\displaystyle \gamma (0)=x}
{\displaystyle {\dot {\gamma }}(0)=v}.
Krome, la ĉi-supra geodezia kurbo estas loke unika.

Tamen, ne estas ĉiam vera, ke la geodezia kurbo povas ekzisti senfindaŭre, t.e. difinite sur la argumentaro {\displaystyle \mathbb {R} }.

Ekzemploj
---------

Sur eŭklida spaco, la geodeziaj kurboj estas rektoj. Sur sfero, la geodeziaj kurboj estas la ĉefcirkloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Geodezia linio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Geodesic* en MathWorld.
**Gábor PÉTER** (naskiĝinta sub la nomo *Benjámin Eisenberger* en Újfehértó la 14-an de majo 1906, mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1993) estis hungara komunista politikisto fifama. Inter 1945 kaj 1952 li estis la absoluta gvidanto de la kaŝpolica Ŝtata Protekto-administracio (Államvédelmi Hatóság, ÁVH) kiu respondecis por multe da krueleco, brutaleco kaj multaj politikaj elpurigoj.

Vivo
----

Dum liaj fruaj jaroj li laboris kiel tajloro. Li partoprenis en la laboristaj movadoj de la lastaj jaroj de la 1920-aj jaroj. En 1931 li membriĝis al la Hungara Komunista Partio. Tiam li estis ankaŭ amanto de Litzi Friedmann, la posta unua edzino de Kim Philby, membro de la spiona Kembriĝa Kvinopo.

En januaro 1945 li estis nomumita gvidanto de la politika sekcio de la ĉefurba policistaro (PRO). La kariero de Péter pliiĝis rapide tiun tempon: li iĝis gvidanto de la Hungara ŝtatprotektpolico (ÁVO; ĝia tiama mallongigo estis ankoraŭ ÁVH). Sub lia gvidado la organizo faris gravajn krimojn kontraŭ la homaj ratjoj. Gábor Péter havis grandan rolon en la organizado de la ŝajnprocesoj.

En 1952 li estis maldungita de lia pozicio. Poste li estis arestita dumvizite en la vilao de Mátyás Rákosi. La edzino de Gábor Péter, Jolán Simon, sekretariino de Rákosi, ankaŭ malliberigitis. Péter akuzitis pri cionisma spionado kaj kunlaboro kun Laszlo Rajk, Rudolf Slansky kaj aliaj agentoj de internacia cionismo. En 1954 militkortumo kondamnis lin al ĝismorta malliberigo. En 1957 lia puno estis reduktita kaj finfine en 1959 li estis liberigita. Post tio li laboris kiel bibliotekisto. Je la fino de sia vivo li estis kvazaŭ tute blinda. Lia edzino postvivis lin.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Gábor Péter en la angla Vikipedio.*

Literaturo
----------

Laughland, John: *A History of Political Trials: From Charles I to Saddam Hussein. The Past in the Present*, Oxford: Peter Lang, 2008, p. 147, ISBN 978-1-906165-00-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gábor Péter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La tombo de li
* Foto kaj bazaj informoj
* Pri lia postmilita kariero kaj malkariero
* Rilatoj inter Péter kaj Rákosi
* Nekrologo en la usona gazeto "New York Times"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611858
* GND: 1156854644
* LCCN: nb2018024624
* VIAF: 202292004
* SUDOC: 139533141
* NKC: jo20181006228
 |
**Gábor Szegő** [segO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegő Gábor** estis hungara matematikisto, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1965).

Gábor Szegő  naskiĝis la 20-an de januaro 1895 en Kunhegyes. Li mortis la 7-an de aŭgusto 1985 en Palo Alto.

Biografio
---------

Gábor Szegő devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Szolnok, universitaton en Budapeŝto, kie li lernis ekzemple de Lipót Fejér, József Kürschák, Manó Beke. Li lernis ankaŭ en universitatoj de Berlino kaj Göttingen. inter 1915-1918 li batalis en la 1-a mondmilito. En 1918 li doktoriĝis en universitato en Vieno. En la sekva jaro li estis vicprofesoro en la teknikuniversitato en Budapeŝto. En 1921 li translokiĝis al Berlino, poste li instruis en Königsberg. Pro la nazioj li rifuĝis al Usono, kie en Stanford li estis katedrestro ĝis 1953.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Beiträge zur Theorie der Toeplitzschen Formen* (1920)
* *Aufgaben und Lehrsätze aus der Analysis* (1925, hungare en (1980)
* *Orthogonal polynomials* (1939)
* *Isoperimetric inequalities in mathematical physics* (1951)
* *Collected Papers (I-II-III.* (1982)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 463432
* GND: 119089157
* LCCN: n50012663
* VIAF: 109124948
* ISNI: 0000 0001 0932 5985
* SUDOC: 05940907X
* BNF: 12299027v
* NLA: 35413010
* BIBSYS: 90727819
* NKC: mzk2013799940
 |
**SZAKÁTS Gábor** [saka:ĉ] (Makó, la 17-an de marto 1892 – Budapeŝto, julio de 1937) estis hungara inventisto, inĝeniero. 

Li konstruis en aĝo de 9 jaroj vapormaŝinon, funkciantan per lignokarbo. Li studis en la Mekanika Universitato de palatino Jozefo, poste maŝinfakultaton de la Allernejo de Szeged.

Dum la unua mondmilito, la hungara Milita ministerio dungis lin kaj li kreis tie la inventaĵojn. Poste la germana *Kriegsministerium* depetis lin kaj ekde tiam lia laboris en Eisenach en germanaj fabrikoj. Post la unua mondmilito, li laboris en Krupp-uzinoj de Essen. Dum lia libertempo, li kontaktis la uzinajn gvidantojn per radio (en lia ĝardeno en Mako altis 25-m-a anteno). 

Post la milito, li konatiĝis kun aktorino kaj aĉetis teatron, kie la aktorino iĝis primadono. Miklós Horthy (hungara guberniestro) en 1924 nomumis lin al ĉefkonsilisto pro iu agrikultura inventaĵo (iu motora plugilo) kaj ricevis la titolon Moŝto. Tiam Szakáts prezentis planon pri la atendebla onta krizo en la produkta sektoro kaj la tiel estiĝonta senlaboreco. Laŭ lia studaĵo, oni devas redukti la produktajn kostojn per aŭtomatigo. 

Li forlasis la laborejon en Germanio komence de la 1930-aj jaroj kaj laboris kelkajn jarojn en Anglio, poste hejmenlokiĝis. 

Li trafikis kun okpersona aŭtomobilo, kiun pelis 120-Ĉp-a dizelmotoro, havis 16 mezurajn montrilojn, kuglorezistan glacon kaj grandpovuman reflektoron. La aŭtomobilo pezis 2,4 tunojn kaj grandparte li konstruis. Sur ties flanko pendis surskribo *Szakáts-patent*. 

Li instalis en Makó laboratorion por pluaj inventa laboro. Li agadis en la 
lastaj jaroj en Budapeŝto, mortis en tuta malriĉeco (oni konfiskis eĉ la aŭtomobilon kaj la vestojn). 

Li ricevis laboron ĉefe de germanaj fakuloj, kiuj ofte petis lian konsilon. Se oni invitis lin al Germanio, oni sendis aviadilon por li. Li loĝis en Hungario kaj en eksterlando daŭre en hoteloj. 

Lin ofte sekvis spionoj, kiuj prirabis dokumentojn de li. 

Liaj plej gravaj inventaĵoj estas en la militistara tekniko, plej konata el inter ili la flamŝprucilo, uzata jam en la unua mondmilito. Tiu inventaĵo ellasis flamantan likvaĵon kaj li estis deklarita pro tiu inventaĵo volis la konsilio de la ambasadoroj (komence de 1920, Parizo) starigi al internacia juĝistaro kiel militkrimulon. 

Pluaj inventaĵoj:

* K 76, mirtalo (1915)
* 18-a monta kanono (dismuntebla)
* demuntebla kanona direktilo (celfendo)
* **flamŝprucilo** (uzita fare de la germanoj kontraŭ la Maginot-linio). La flamo varmigis betonmurojn kun diko de 2-3 m je 140-150 Celsiusa grado. La soldatoj vestis sin en asbesta vesto.
* fandokuglo (germane *Schmelzgeschoss*) povis trairi la plej dikan kirasplaton.
* pulmospiriga ilo

Li ankaŭ inventis la kirasrompan kanonon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* fonto, hungare
* Tre detala biografio, hungare
**Gábor Szigethy** [sigeti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szigethy Gábor** estas hungara teatrohistoriisto, reĝisoro, altlerneja instruisto.

Gábor Szigethy  naskiĝis la 29-an de septembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Szigethy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1960, poste li estis simpla laboristo en teatro 2 jarojn. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967, sed dum la studentaj jaroj li faris plurajn laborojn. Jam en 1966 li eklaboris en teatroscienca instituto, post la diplomo li ankaŭ kontribuis. Inter 1972–1976 li estis redaktoro en eldonejo (intertempe en 1975 li doktoriĝis), inter 1972-1993 li instruis en la menciita universitato. En 1989 li establis memorĉambron pri Éva Ruttkai, poste li gvidis ĝin ĝis 2004. En 1990 li partoprenis en establo de nova katedro de Universitato de Veszprém, poste li ankaŭ instruis ĝis 2000. Inter 1993 kaj 1997 li estis reĝisoro de Teatro Petőfi (Veszprém). Inter 1999-2003 li faris dokumentajn filmojn por la televizio. Inter 2000-2010 li instruis en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) kaj Katolika Universitato Péter Pázmány. Inter 2009-2011 li estis reĝisoro en Nacia Teatro (Győr). Li ricevis premion en 2012, poste premion Kossuth en 2019. Li havas edzinon, 2 filinoj naskiĝis en 1967 kaj 1970.

Elektitaj teatraj laboroj
-------------------------

* Bohócparádé (1996, aŭtoro)
* Pikáns zsoltár – Mezei Mária válogatott válaszai (2010, aŭtoro, reĝisoro kaj aktoro)
* Sándor Petőfi: Tigris és hiéna (1993, reĝisoro)
* Ferenc Molnár: Üvegcipő (1994, 1997, reĝisoro)
* Friedrich Schiller: Kabale und Liebe (1995, reĝisoro)
* Mihály Vörösmarty: Csongor és Tünde (2010, reĝisoro)

Elektitaj libroj
----------------

* *Machiavellizmus* (1977)
* *Shakespearet olvasó Petőfi* (1979)
* *Ezeréves utazásom* (1991)
* *Dallamok szavakra, színészre és politikára* (2003)
* *1956 árnyéka* (2005)
* *Látlelet, 1956-2006* (2007)
* *Kereszt-metszet* (2011)
* *Balatonfüred-Csopak. Borospincékben józanul* (2016)

Elektitaj filmoj
----------------

* Tálentum (2001, reĝisoro)
* Madár-legenda (2003, reĝisoro)
* Költők márciusa (2005, rolanto, scenaristo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635378
* GND: 1210109743
* LCCN: n83120815
* VIAF: 116073491
* ISNI: 0000 0001 0938 4686
* SUDOC: 028671910
* NKC: jo2013757083
 |
**László Bezsilla** [lAslO beĵila], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bezsilla László** estis hungara zoologo, entomologo. Lia patro estis Nándor Bezsilla.

László Bezsilla naskiĝis la 18-an de januaro 1903 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de julio 1983.

Biografio
---------

László Bezsilla akiris diplomon (supozeble en Scienca Universitato Péter Pázmány) kaj li laboris ekzemple en Hungara Nacia Muzeo, plantoprotekta esplora instituto, agrikultura muzeo kaj oficejo pri ekipado de lernejoj. Li pensiuliĝis en mezo de la 1950-aj jaroj. Lia ĉeftemo estis la papilioj, hejme li havis privatan ekspozicion-muzeon. Li kolektis ankaŭ aliajn skarabojn, eĉ birdojn kaj mamulojn. La kolektaĵo konsistis el 20 mil da papilioj, 5 mil da skaraboj, 800 da birdoj, 300 da mamuloj. Li estis nomumita papilioreĝo. Li ricevis premiojn inter 1942-1956. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A gyűrűspille hernyója mogyoróbokron* (1941)
* *Új lepke aberrációk Budapest környékéről* (1943)
* *A gyászpillangó formaköre és új mesterséges változata* (1951)
* *Magyarországon előforduló fontosabb kártevő állatok* (1953)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2020-09-19 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674238
 |
**Johanna Catharina Maria (Jolande) SAP** (naskiĝis la 22-an de majo 1963 en Venlo) estas nederlanda ekonomikistino kaj politikistino.

Ŝi studis ekonomikon je la Universitato de Tilburg. Poste ŝi laboris por tiu universitato kaj ankaŭ por la Universitato de Amsterdamo. Pliposte ŝi laboris por emancipiĝokonsilantaro de la *Ministerio de Socialaj Aferoj kaj Laborebleco*, por la konsiloficejo *LEEFtijd* (Aĝo) kaj en la edukado/instruado.

Ekde la 2-an de septembro 2008 ŝi estas membro de la parlamento (Dua Ĉambro) por la verdula partio GroenLinks. Kiel parlamentanino ŝi okupis sin per financaj aferoj. Je la 16-a de decembro 2010 ŝi postsekvis sian sampartianon Femke Halsema kiel parlamenta delegitino kaj partigvidantino.

Jolande Sap kunvivas en Amsterdamo kaj havas du gefilojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* nederlande Drs. J.C.M. (Jolande) Sap, Parlamento & Politiko

* Jolande Sap en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jolande Sap en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 345414
* GND: 170871800
* LCCN: n95005886
* VIAF: 114779235
* ISNI: 0000 0000 8319 3231
 |
**Jokkmokk** (lule-samea *Jåhkåmåhkke* aŭ *Dálvvadis,* nord-samea *Johkamohkki,* finne *Jokimukka*) estas setlejo en la historia provinco de Lappland, kaj sidejo de samnoma komunumo en Norrbottens län, Svedio. Ĝi troviĝas nur iomete norde de la norda polusa cirklo.

Jokkmokk estas konata por la ĉiujara vintra bazaro de Jokkmokk en februaro, kiu celebris 400-jaran jubileon en februaro 2005, kaj por sia rolo kiel centra samea renkotiĝ-loko. En Jokkmokk troviĝas interalie la Sveda Skandinava montaro- kaj sameo-museon *Ájtte,* samea edukadcentron, kaj pluraj arto- kaj slojdo-vendejojn.

La komunumo havas signifan samean kaj samea lingvo-parolantan parton de la loĝantaro.

Komunumo
--------

La komunumo de Jokkmokk estis fondigita en 1971. Ekde la komenco, la tendenco estis malkresko de la loĝantaro. La socialdemokratoj havas fortan loĝantaran subtenadon en la komunumo, kaj ili estris la komunumo kune kun la maldekstra partio 2018–2022.

Granda parto de la komunuma loĝantaro estas parte aŭ tute sameo-devena, kaj multaj de ili havas samean lingvon kiel hejma lingvo, aŭ scipovas la samean.

* Distriktoj de komunumo JokkmokkDistriktoj de komunumo Jokkmokk
* Blazono de JokkmokkBlazono de Jokkmokk
* Komunumdomo de JokkmokkKomunumdomo de Jokkmokk
* Boaco en JokkmokkBoaco en Jokkmokk

### Setlejoj

Porjus septembro 2001. La malnova elektrejo malantaŭ la nova.
Jen setlejoj en la komunumo kun pli ol 200 loĝantoj kaj malpli ol 200 metroj inter la domojn.

| Nr-o | Setlejo | Loĝantaro |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Jokkmokk** | &0000000000002794.0000002 794 |
| 2 | Vuollerim | &0000000000000683.000000683 |
| 3 | Porjus | &0000000000000240.000000240 |
**Marika Gidali** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gidali Marika** estas hungardevena brazila baletisto, baletestro, koreografo.

Marika Gidali  naskiĝis la 29-an de aprilo 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La plena familio Gidali migris al San-Paŭlo (urbo) depost la 2-a mondmilito (ili estis judoj). La juna Marika aĝis 13, kiam ŝi prezentis dancon en la urba hungara klubo. En 1953 ŝi aliĝis al baleta trupo de Aurél Milloss (same hungaro). Post 3 jaroj ŝi estis jam membro de baleta trupo en Rio-de-Ĵanejro. En 1959 ŝi establis memstaran baletan trupon, samtempe ŝi komencis fari koreografiajn laborojn. Ŝi ofte estis videbla en la televizio, foje ŝi baletadis dum kantado de Marlene Dietrich. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon en 1964. En la sekva jaro ŝi havis inviton al festivalo en Kolonjo, ŝi baletadis en Operejo de Kolonjo. Reveninta al Brazilo ŝia baleta trupo estis renkontejo de demokratoj dum la diktatora periodo. En 1970 ŝi eksedziniĝis, en la sekva jaro ŝi denove edziniĝis. En la sekva jaro kun sia edzo ŝi fondis novan baletan trupon, kiu baldaŭ iĝis la plej konata en Brazilo. La trupo ĉerpis temojn ĉefe el Brazilo (Pantanalo, Amazonio). Ŝi ricevis plurajn premiojn, en 2000 eĉ premion de UNICEF.

Fontoj
------

* 
* portugallingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio
* portugale
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio Loko de la municipa teritorio de Carrascalejo en sia provinco
**Carrascalejo** aŭ Carrascalejo de La Jara [karaskaLEĥo] (Kvervidejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Carrascalejo, kaj je la fono la Sierra de Altamira.
Municipa teritorio de Carrascalejo.
La loĝantoj nomiĝas *carrascalejanos*. La censita populacio en 2008 estis de 349 loĝantoj.

Situo
-----

Carrascalejo estas situa en la plej orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores aŭ en la natura komarko nome La Jara, je altitudo de 607 m; je 182 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 50 km de Guadalupe. La surfaco de ties teritorio estas de 48,48 km². Ĝi estas inter Navatrasierra kaj Villar del Pedroso.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado (kaproj kaj ŝafoj). Ĉar estas montara medio eblas malgranda ĉasado (perdrikoj, kunikloj) kaj granda ĉasado (apro, cervo, kapreolo). Eblas rura turismo por kio utilas bangaloj ĉe la municipa naĝejo inter makiso, arbutoj, lentiskoj, korkokverkoj ktp. Ankaŭ mielo (vidu sube).

Historio
--------

Ŝajne ĝi estis fondita de abelbredistoj de Talavera de la Reina en kverkejo inter la montaretoj Altamira kaj Valdelacasa (mielo estas alia de ĝiaj produktoj) kaj pro tio ĝi estis aneksiita al Talavera de la Reina kaj al la Provinco de Toledo ĝis 1833, kiam oni faris la aktualajn limojn de la provincoj de Cáceres kaj Badajoz, kaj tiam ĝi pasis al la jura teritorio de Navalmoral de la Mata. La plej antikva restaĵo de la zono estas funebra steleo de romia infanino. Ĝi estis iam parto de la Reĝa Vojo kiun faris la Katolikaj Gereĝoj por iri al Guadalupe. La preĝejo *Ntra. Sra. de la Asunción*, estis konstruita inter la 17a jarcento kaj la 18a, kaj en ĝi elstaras baptujo de fino de la 17a jarcento.

### Enlanda Milito

Dum la Hispana Enlanda Milito la vilaĝo estis ofta batalejo. Dekomence estis de la respubliko, ĝis la 3a de oktobro de 1936, kiam post akra bartalado konkeris ĝin la armeo de Francisco Franco. Dum kelkaj monatoj pluis bataloj kaj ofte la vilaĝo estis "nenies tero". La 5an de aprilo de 1938 la respublikanoj rekonkeris la vilaĝon kaj dum bombardado oni detruis parton de la sonorilturo de la preĝejo (kie estis rifuĝintaj civiluloj). Tiam oni mortigis hejme la novan vilaĝestron elketitan de la frankistoj kaj ties familion:

Post la milito okazis grava elmigrado, ĉefe al Madrido kaj Cáceres.

Festoj
------

La patrono estas Sankta Mateo, kies patronajn festojn oni celebras la semajnon de la 21a de septembro. Temas pri taŭrolukto, pafadkonkurenco kaj diversaj distraj kaj kulturaj aktivadoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carrascalejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carrascalejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Asociación de Cazadores Risco del Prado Arkivigite je 2010-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* carrascalejo.org
* carrascalejo.net Arkivigite je 2021-12-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Vista satélite en Google Maps
**Carrefour,** (loke **Kafou**) estas grandurbo en Haitio. Ĝi estas antaŭurbo de Portoprinco apartenanta al urbaro de Portoprinco.

Vido en Carrefour

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 18° 32′ N 72° 24′ U﻿ / ﻿18.533 °N, 72.400 °U﻿ / 18.533; -72.400 (mapo)
* Areo: 165 km²
* Loĝantaro: 343 916 (en 2013)
* Supermara alteco: 39 m
* Horzono: UTC-5h
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Carrefour situas inter la marbordo kaj montoj. Portoprinco troviĝas nur 8, Delmas (Haitio) 12 km.

Historio
--------

Carrefour estas urbo de granda malriĉeco, karakterizita de infanlaboro. En la domaĉaro de Carrefour en 1999 dekunu junuloj estis ekzekutitaj en masakro. En 2010 katastrofa tertremo de magnitudo 7 sur la skalo de Richter okazis ankaŭ en tiu urbego, laŭ la proparolanto duono de la konstruaĵoj estis detruitaj.

Klimato
-------

En Carrefour la averaĝa temperaturo varias inter 23-25 °C. Jare pluvas po 1289 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en majo, malkulminas en januaro.

Trafiko
-------

Carrefour situas laŭ la marborda ĉefvojo al la proksima Portoprinco.

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans, germana Vikipedio helpe de Guglo
* [*rompita ligilo*]
* 
*
**Carrias** [KArjas] estas submunicipo kaj municipo en la oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Panoramo, ermitejo dekstre kaj ruinoj de la preĝejo maldekstre.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 25 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 200 loĝantojn el 1901. 

Ĝi distas 46 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas inter Briviesca kaj Belorado, tre proksima de la paleontologia kuŝejo de Atapuerca kaj borde al la Jakoba Vojo. La municipa teritorio limas kun la municipoj Valle de Oca, Alcocero de Mola, Prádanos de Bureba, Briviesca, Bañuelos de Bureba kaj Belorado.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

La plej frua mencio estas dokumento de 1007 de la monaĥejo de San Millán de la Cogolla. Post la fondo de la loĝloko, ĝi apartenis al la "alfoz" de Oca. Poste Carrias estis inkludita en la Jurisdikcio de Villafranca Montes de Oca, episkopa sidejo en la frua Mezepoko.

Dum la militoj kontraŭ sudaj islamanoj la loko estis strategia gravejo, ĉar post la konkero fare de Don Diego de la komarko La Bureba kaj aligo al Kastilio, li fondis la urbon Burgoso kaj kreis defendolinion inter la urboj Pancorbo, Cellorigo, Cerezo, Lantarón, Ibrillos kaj Belorado. Carrias estis en tiu linio kaj tiukadre alvenis loĝantoj el norda *Merindades*, Asturio, Kantabrio kaj Eŭskio.

Ĝi estis loko de la Jurisdikcio de Villafranca Montes de Oca, en la *partido Juarros*,​ kun reĝa jurisdikcio plenumita de propra vicurbestro. 

Aktuale ĝi apartenas al la Partido de Briviesca, kaj kvankam la municipo ne apartenas teritorie al la komarko La Bureba, ĝi estas konsiderata en la komarko pro sia aparteno al tiu *partido judicial*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj legomoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la ruinoj de la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773976
 |
***Historio*** estas historia disertaĵo verkita de Johano la 6a Kantakouzeno - bizanca imperiestro de 1347 ĝis 1354 - post 1357 kaj finita la 7an de decembro 1369. Kolektita en kvar libroj, la verko rakontas la historion de la Bizanca Imperio de 1320 ĝis 1356, kun tre mallongaj aludoj ĝis 1362.

Enhavo
------

La libro malkaŝe festas la agon de Johano la 6a Kantakouzeno: la faktoj ne estas vidataj laŭ neŭtrala maniero, do oni devas legi ilin singarde. Bonŝance, alia historiisto, Nicephorus Gregora, ankaŭ ampleksis la historian periodon alfrontitan de la antaŭa basileus, korektante la erarojn de Johano per sia laboro kaj ankaŭ plivastigante la historian periodon. La Rakonto de Johano havas la meriton esti bone aranĝita kaj homogena, montrante la okazaĵojn grupigitaj ĉirkaŭ ĝia aŭtoro; sed la informoj kelkfoje mankas pri aferoj, kiuj ne rekte koncernas la verkiston. Kiel ĉiuj tiutempaj bizancaj kronikoj, la teksto estas memoraĵa, ligita al la vivo de la kortego, el kiu Johano la 6a Kantakouzeno estis parto ekde 1328 .

La *historio* de Johano la 6-a ankaŭ parolas pri la granda epidemio de nigra pesto, kiu disvastiĝis tra la Bizanca Imperio inter 1347 kaj 1348, evento kiu dekumis la loĝantaron, pli urbanizitan ol aliaj landoj, de la jam ŝanceliĝema sed popolriĉa Imperio, afero ankaŭ konfirmita de Nicephorus Gregora. En Konstantinopolo mortis la ok naŭonoj de la loĝantoj.

La *Historio* de Johano la 6a Kantakouzeno estis la unua bizanca verko tradukita en Francio de Ludoviko la 14-a, publikigita en 1645, kie kun Tillemont kaj Du Cange komenciĝis la laboro de klasifiko kaj eldono de bizancaj historiografiaj fontoj, nomata *Corpus scriptorum historiæ byzantinæ*, sub la patroneco de Colbert.

Bibliografio
------------

* 
* *The Reluctant Emperor: A Biography of John Cantacuzene, Byzantine Emperor and Monk, c. 1295-1383*.
* *Bisanzio. Splendore e decadenza di un Impero, 330-1453*. ISBN 88-04-48185-4.
* *Lo stato bizantino*. ISBN 88-06-16255-1.
* *Bisanzio (IV-XV secolo)*. ISBN 88-215-5366-3.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708420
 |
Statuo de Dražen Petrović
**Dražen Petrović** [draĵen petroviĉ] (22-an de oktobro 1964 en Šibenik, Kroatio (tiam parto de Jugoslavio); mortis 7-an de junio 1993 en Denkendorf, Germanio, pro aŭtomobila akcidento) estis kroata korbopilkisto.

Li estis unu el la plej bonaj korbopilkistoj de Eŭropo siatempe kaj plej sukcesa eŭropano en la usona pofesia ligo NBA. Li estis kvarfoje elektita laŭ Gazzetta dello Sport al plej bona korbopilkisto de la jaro (1986, '89, '92 kaj '93).

Petrović naskiĝis kiel filo de policisto en Šibenik, havenurbo ĉe Adriatiko. Li jam frue okupiĝis pri korbopilkado kaj en aĝo de 15 li estis jam membro de la jugoslava nacia teamo. En aĝo de 18 li estis la plej bona ludisto de Jugoslavio.

Li ludis en KK Šibenik, Cibona Zagreb (1985-1986), Real Madrid, poste en Portland TrailBlazers kaj New Jersey Nets (en NBA). Tiu lasta klubo (1991-1993) portis por li la trarompon, sukcesegon.

Li akiris kun la jugoslava korbopilka teamo en 1988 arĝentan medalon en la somera olimpiko de 1988 kaj kun la krota korbopilka teamo en 1992 same arĝentan medalon.

En 2002 Petrović iĝis membro en *Basketball Hall of Fame* (halo de famaj korbopilkistoj). Lia patrino malfermis muzeon en 2006 pri li.

* Dražen Petrović en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dražen Petrović en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 107327
* VIAF: 86806899
* BNE: XX1114633
 |