recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Erik Moseholm** (naskiĝis la 13-an de majo 1930 en Fredericia, mortis la 12-a de oktobro 2012) estas dana ĵaza kontrabasisto kaj komponisto, kiu dumtempe direktis la radio-ĵazgrupojn de la Dana Radio kaj ekde 1992 ĝis 1997 la Rytmisk Musikkonservatorium-on.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo kaj verkado
----------------

Moseholm jam kiel dekkelkjarulo tenis propran bandon. En 1949 li transloĝiĝis al Kopenhago, kie li kun Max Brüel, Jørgen Lausen kaj Jørgen Ryg apartenis al la pioniroj de de moderna ĵazo en Danujo, sed komence ankaŭ laboris sur la klasikmuzika kampo, ekz. kun la ĉambromuzikensemblo *Societas Musica* kaj kiel soloisto kun la simfonia orkestro de Kopenhago. En 1954/55 li estis membro de la radio-dancorkestro de la Dana Radio kaj laboris poste ĉe Ib Glindemann (1957) kaj Finn Saverys, antaŭ ol li fondis proprajn bandojn. Li fariĝis lernanto de Oscar Pettiford, akompanis usonajn gastmuzikistojn kiel Don Byas aŭ Eric Dolphy kaj instigis je la Dana Radio la fondadon de kurso-ensemblo kun la ĉefaj ĵazmuzikistoj de la lando. Li direktis ĉi tiujn *radio-ĵazgrupojn* ekde 1962 ĝis 1966; poste li estis la administrestro de la Bandego de Dana Radio. Krom tio li ludis je internaciaj festivaloj en Skandinavujo kaj komponis teatro- kaj filmmuzikojn. Moseholm verkis ankaŭ iaspecan instrulibron, *Jazz Bass Facing*, kiu pritraktas la diversajn evolu-fazojn de la petiforda solo- kaj komponstilo. Li krome estis fondo-rektoro de la *Rytmisk Musikkonservatorium* ekestinta en 1996 el kunigo de aliaj institucioj.

Krome li kunlaboras kiel muzikisto kun sia edzino, verkistino kaj aktorino Vigga Bro.

Premioj kaj distingoj
---------------------

Moseholm estis premiita en 1958 kiel „Dana ĵazmuzikisto de la jaro" kaj en 1960 je la ĵazfestivalo je Antibes kiel ĉefa „eŭropa ĵazbasisto de la jaro". En 1998 li ricevis por siaj atingaĵoj la Dannebrog-Ordenon.

Libropublikaĵoj
---------------

* Oscar Pettiford & Erik Moseholm *Jazz Bass Facing*. Eldonejo Wilhelm Hansen, Kopenhago, 1962, ISBN 87-598-0588-9, OCLC 473284856
* Erik Moseholm *Den Hemmelige Krystall - en Bog om Radiojazzgruppen* Elkjær & Hansen, Kopenhago 2003, ISBN 87-91192-09-9 OCLC 163117029

Eksteraj ligiloj
----------------

* Radioĵazgrupoj kaj Flensburgo
* Mallonga portreto (Danske film database)

Diskoj
------

* Erik Moseholm *1953-1969*
* Erik Moseholm *Kompositioner 1957-1982* (Music Mecca 2008)
* Erik Moseholm *Collection 3 Radiojazzgruppen 1962-1966*
* Erik Moseholm/Jørn Elniff/Arne Forchhammer *Live : Molde, Pori, Copenhagen*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 383730
* GND: 135350603
* LCCN: nr97033982
* VIAF: 5143245
* ISNI: 0000 0000 5515 6089
* SUDOC: 060604891
* BNF: 142090080
* MBA: c5ac4960-21b6-44b8-aa45-367f1e2cd6c3
 |
**Éva Lax** [laks], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lax Éva** estis hungara kantisto (mezosoprano), filologo, altlerneja instruisto, muzikinstruisto. Ŝia edzo estis Giampaolo Salvi.

Éva Lax naskiĝis la 24-an de marto 1948.

Biografio
---------

Éva Lax ekde sia aĝo 7 lernis muzikon pri László Dobszay. Ŝi akiris pedagogian diplomon en grado Ph.D. en itala fakultato de Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed samtempe ŝi lernis kantoteknikon en muzika mezlernejo. Dum tiu ĉi periodo ŝia kantinstruisto estis Ilona Adorján (eksterlande René Jacobs, Emma Kirkby) kaj ŝi ankaŭ partoprenis plurfoje en majstraj kursoj eksterlande. Ŝi specialiĝis pri kantado de malnova muziko. Dum tri okazoj inter 1998 kaj 2000 ŝi studis en Amsterdamo. Ŝi estis kunfondinto de kantorkestro kaj ŝi ankaŭ koncertis kun multaj aliaj hungaraj orkestroj kaj hejme kaj eksterlande. Ŝis repertuaro etendiĝis de la mezepokaj muzikoj ĝis la klasika viena epoko. Ŝi ankaŭ instruis en la menciita universitato (ekde 1997 kiel docento, inter 1993-2015 en muzika mezlernejo. Ŝi eldonis muzikdiskojn kaj enlande kaj eksterlande. Ŝi naskis filinon.

Ŝiaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *Appunti di fonetica del romanesco in base a trentuno sonetti del Belli nella dizione di Lilla Brignone e Paolo Stoppa* (disertaĵo, 1972)
* *L’integrazione linguistica in Italia sul piano fonologico con particolare riguardo al romanesco* (1975)
* *Aspetti del dialetto feltrino di Vittore Villabruna* (disertaĵo, 1980)
* *Dialetto riflesso e coscienza linguistica, in Scritti linguistici in onore di Giovan Battista Pellegrini* (1983)
* *Claudio Monteverdi: Lettere, a cura di Éva Lax* (libro, 1994)
* *La voce di Claudio Monteverdi - una vita attraverso le lettere* (1994)
* *Ilona Adorján: Hangképzés, énektanítás* (redaktoro, 1996)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783748
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Apagy.

Historio
--------

La gotika (tiam katolika) kirko estis konstruita inter 1450-1470. Ĉirkaŭ en la 17-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. Inter 1770-1776 la kirko laŭlongr estis pligrandigita. La turo estis konstruita inter 1838-1844 (laŭ alia informo en 1867). La nun videbla formo estas videbla ekde 1952.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en herbejo. Estas interese, ke el la proksima vojo povas vidi la absidon. La fasado rigardas al la pli malproksima vojo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas jupa piramido. La enirejo funkcias tra la turo, sed estas ankaŭ alia enirejo en mezo de la navo tra vestiblo. Interne laŭ la kutimoj la muroj estas blankaj.

Fontoj
------

* hungare kun 3 fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Éva Marton,** hungare **Marton Éva,** Esperante **Evo Marton** estas hungara operokantistino (koloratursoprano).

Éva Marton naskiĝis la 18-an de junio 1943, Budapeŝto.

Biografio
---------

Éva Marton frekventis muzikan akademion, poste tuj ŝi komencis sian karieron en 1968 en Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj ŝi ricevis eĉ ĉefrolojn. En 1972 ŝi debutis en eksterlando, unue en Germanio, poste en Italio. En 1976 ŝi kantis en Novjorko, kie resume ŝi rolis en 93 operoj. Ŝi kantis kune kun Plácido Domingo, José Carreras kaj aliaj. Ekde 2005 ŝi havas altan postenon en Muzika Universitato de Budapeŝto. Ŝi ofte faras diskojn kaj CD-ojn, sed ŝi finis la kantadon en 2008. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1997, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Ŝia repertuaro (selekto)
------------------------

* Giacomo Puccini: Turandot – titolrolo; Tosca - titolrolo
* Béla Bartók: Burgo de la duko Blubarbo — *Judit*
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Bánk (banuso)) – *Gertrúd*
* Charles Gounod: Romeo kaj Julieta - *Julieta*

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 400375
* GND: 124068936
* LCCN: n85097073
* VIAF: 27252526
* ISNI: 0000 0001 2125 3945
* SUDOC: 070676151
* BNF: 13897162b
* MBA: 9d4786b7-84b2-41da-863e-62804607a063
* NLA: 35809065
* BIBSYS: 3038044
* NKC: xx0138586
* BNE: XX821259
 |
**Jaroslav Kuzník** (naskiĝis la 7-an de julio 1929 - mortis la 26-an de junio 2006 en Opava) estis ĉeĥa esperantisto, kiu en pasinteco ĉefrolis en la ĉeĥa junulara E-movado.

Li naskiĝis en Opava. Esperanton li ellernis en la unua postmilita kurso, kiu okazis en Opava en la jaro 1947 kaj post frekvento de la kurso en Somera Esperanto Kursaro en Rožnov li fariĝis instruisto de la lingvo (1950)

Li baldaŭ fariĝis grava kaj oferema funkciulo de nove naskita Loka grupo de EA ČSR en Opava, plenumante taskojn de ĝia sekretario. Li ekredaktoris la kluban cirkuleron "Informační list - Oběžník" (Informa folio - Cirkulero, 1950 -1951) kaj ĉeestis preparon kaj organizon de junularaj SET-oj en Žimrovice (1952-1954).

Post likvido de la landa asocio EA ČSR en 1952 transprenis iniciatemon la junularo, kiu bone tutŝtate organiziĝis kaj gvidis la ĉeĥoslovakan esp.-movadon. La 4-a landa jarkonferenco en Hradec apud Opava (1953) elektis s-anon Kuzník kiel ĉefdelegiton, la funkcion li plenumis du sinsekvajn jarojn. Lige kun tiu li transprenis ankaŭ la redaktadon de Tagiĝo (1953-1956), kiu estis "neoficiala" organo de la ne nur junulara movado en nia lando - post ĉesigo de ĝia antaŭlo Junularo, agu!.

Post sia rezigno s-ano Kuzník gvidis Esperanto-klubon en Opava ĝis transdono de tiu funkcio al Vlastimil Kočvara. Longajn jarojn li ankaŭ funkciis kiel delegito kaj fakdelegito de UEA en Opava.
**Ĥamis Muŝajt,** (arabe خميس مشيط‎) estas metropolo en Sauda Arabio, en Regiono Asiro. En la loknomo Ĥamis signifas ĵaŭdo, kiu aludas al merkato ĵaŭde.

Vojo en Ĥamis Muŝajt
Vojo en Ĥamis Muŝajt

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 713 000 (2011)
* Horzono: UTC+3 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo: +966-7
* Poŝtkodo:

Geografio
---------

Ĥamis Muŝajt situas en sudokcidenta parto de la lando en monta regiono kun fekunda grundo. Abha troviĝas 27, Rijado 820 km.

Hospitalo de Ĥamis Muŝajt

Historio
--------

Ĥamis Muŝajt estas tradicie komerca centro. En la 1960-aj jaroj usonanoj konstruis militan aerbazon, dum la Golfa Milito en 1991 la aviadiloj ĵetis bombojn en Irako. Ĝis la 1970-aj jaroj Ĥamis Muŝajt estis agrikultura urbeto de malpli ol 50 mil loĝantoj, poste la armea bazo alportis rapidan ekspansion. Ekde tiam ĝia populacio kreskis dramece (en 2011 jam 513 000).

Ekonomio
--------

Ĥamis Muŝajt estas ĉirkaŭita de bienoj produktantaj agrikulturaĵojn (tritikoj, rizoj, kafoj kaj henna).

Statuo pri kafo en Ĥamis Muŝajt

Trafiko
-------

Al Ĥamis Muŝajt kuras 4 vojoj. Nur la armeo profitas la flughavenon.

Klimato
-------

En Ĥamis Muŝajt la temperaturoj varias en la jaro averaĝe inter (11-26 °C). Jare pluvas nur 204 mm, en ĉiuj monatoj pluvas iomete.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj
* statuo pri kafo
* bazaroj

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* KonstruaĵoKonstruaĵo
* MoskeoMoskeo
* Malnova domoMalnova domo
La **kalvinana preĝdomo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Kalocsa (Hungario).

Historio
--------

Kalocsa estas katolika ĉefepiskopejo, dum la historio ĝis la 19-a jarcento estis malpermesita la protestantismo en la urbo. En la 19-a jarcento jam vivis sporade kalvinanoj. Ili eklezie apartenis al Foktő. En 1929 estis fondita la kalvinana grupo. Loka advokato permesis en sia domo aranĝi la kalvinanajn diservojn. La advokato mortis en 1934, sed la kalvinanoj heredis la plenan domon, tial oni establis preĝdomon en la teretaĝa parto kaj oficejon en la etaĝa domo (vidu la bildon!). En la korto oni konstruis sonorilostablon, la sonorilo venis el Foktő. Inter 2019-2022 grandaj ŝanĝoj okazis. La etaĝo kaj la teretaĝo estis unuigita al granda halo, kiu iĝis la nova preĝdomo. Interne ankaŭ galerio estis konstruita. Tial la malnova preĝdomo ĉesis, kiu estis 13 metrojn longa kaj 5 metrojn larĝa kun 64 benkaj sidlokoj kaj 15 seĝoj.

Nova preĝdomo
-------------

Fasado de la nova preĝdomo estas preskaŭ simetria, nur la porto romas la simetrion dekstre. La domo rekte renkontiĝas kun la trotuaro. Meze balkono estas videbla. La preĝdomo havas 140 sidlokojn kaj pliajn 40 sidlokojn sur la galerio. Interne la harmoniumo estis malnove, kiun oni ŝanĝis al elektra orgeno. En la korto la menciita sonorilstablo funkcias. La kalvinanoj havas ankaŭ koruson.

Enirejo

Fontoj
------

* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo de Aggtelek** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Aggtelek.

Historio
--------

La simpla, sentura, romanika, katolika kirko estis konstruita depost invado de tataroj en la 13-a jarcento. Ekde iam la kalvinanoj uzis la preĝejon, pri tio la unua mencio okazis en 1589. En 1735 incendio okazis en la vilaĝo, tio kaŭzis difektojn ankaŭ en la preĝejo. En 1785 oni malkonstruis la sakristion kaj la sanktejon, el la materialo oni plilongigis la navon, oni konstruis antaŭĉambron ĉe la norda flanko de la navo. Pro pli nova incendio en 1858 la plena preĝejo estis renovigita inter 1861–1864, fine oni enmurigis la originan enirejon. Iomete for oni konstruis lignan sonorilostablon, baldaŭ la kalvinanoj akiris la gardoturon, poste - kiel kampanilo - tie okazas la sonorilado. En 1944 la preĝejo transformiĝis al milita hospitalo, ĉiuj instalaĵoj neniiĝis. Renovigaj laboroj okazis en 1975 kaj 2008.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, kiu en la mezepoko estis ĉirkaŭita per defenda muro. Nun parte ĝi estas videbla ĉefe laŭ la trotuaro. La kirko estas kaj ekstere, kaj interne pure blanka. La navo prezentas el la mezepoko nur kelkajn fenestrojn. La instalaĵoj estas tre simplaj.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2020-11-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
**Peleagonzalo** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco. *Peleagonzalo* estas etimologie aludo al *Pelay Gonzalo* ebla loĝadestro kun fometika adapto pro kontaĝo de la hispanlingva vorto "pelea" (kverelo).

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 13,31 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 274 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun nura loĝloko Toro, kiel insulo interna. Ĝi distas 24 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Kastilia Enlanda Milito kiam okazis la Batalo de Toro fakte ĉe Peleagonzalo la 1an de Marto 1476.

En la 28a de Decembro 1860 okazis inundo de la rivero Duero kiu detruis Peleagonzalo- kaj aliajn ĉeriverajn loĝlokojn de la riverbordo proksime de Toro. La vilaĝo estis rekonstruita en sia nuna loko, nome sur la monteto de San Benito, je unu kilometro de la rivero, por eviti postajn inundojn; la nuna vilaĝo estis inaŭgurita la 29an de Septembro 1862 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753786
* LCCN: nr93042412
* VIAF: 150539917
* BNF: 12448762c
 |
**Muhamad al-Sanusi** (naskiĝis en 1787, mortis en 1859) estis la fondinto de la Sanusi-ordeno, religia islama reformita movado rapide disvastiĝanta en Libio.

Vivo
----

Al-Sanusi, kies kompleta nomo estas **sajido Muhammad ibn Ali as-Sanussi**, devenis el la familio de Fatima, filino de la profeto, kaj tiel portis la honoran titolon de sajido. 
Al-Sanusi naskiĝis ĉe Mostaganem, hodiaŭ Alĝerio kaj ricevis klerikan edukadon en madraso en Fes, Maroko.

Verko
-----

Dum pluraj vojaĝoj li predikis pri puriga reformo de la kredo en Tunizio kaj Tripolo kaj gajnis multajn anojn, poste plustudis ĉe Al-Azhar-Universitato de Kairo. 
En 1837 li fondis en Mekao la reformitan frataron (ordenon) Sanusio, sed devis forlasi Mekaon pro premo de la otomanoj (ĉ. 1840). 

La nova ordeno rapide disvastiĝis en Libio, aparte en regiono Kirenaiko. La unua centro de la ordeno troviĝis en Ĵabal al Akhdar, proksime al Bengazi. Kiam otomanoj okupis Libion en 1845 Al-Sanusi translokigis la centron al oazo Ĵaghbub, Kirenaiko (300 km sude de Tobruk). Li konstruigis grandan moskeon kaj universitaton, kiu serioze konkurencis kun Al-Azhar - sed en 1984 ĝi estis fermita de Muamar Kadafi, kaj samtempe la tomboj kaj memoriloj de Sanusi-familio tie estis perturbitaj.

Posteuloj
---------

Post la morto de Al-Sanusi en 1859 lia filo Muhamad al-Mahdi (1859-1902) fariĝis la nova gvidanto de la ordeno, kiu kreskas al 80 filioj nur en Libio, en 1916 sekvis ties filo Idris, kiu en 1951 fariĝis reĝo Idriso la 1-a de Libio. Lia nepo, ankaŭ kun nomo Idris vivas en usona ekzilo.

Literaturo
----------

* S. Khuda Bukhsh, Studies Indian and Islamic, Routledge 2001, p. 28 ISBN 0415244641

Vidu ankaŭ
----------

Sanusio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 241598
* GND: 119498987
* LCCN: nr91012905
* VIAF: 57426168
* ISNI: 0000 0000 8239 6520
* LIBRIS: 36877
* SUDOC: 072278439
* BNF: 165042998
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Pelecanus schreiberi*** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pelikanoformaj *Pelecaniformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pelikanedoj *Pelecanidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Pelecanus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Pelecanus schreiberi****(Olson, 1999) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| Fosilio |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

***Pelecanus schreiberi*** estas fosilia pelikano priskribita de Storrs Olson el kuŝejoj de komenca Plioceno (antaŭ 5.3 al 3.6 milionoj da jaroj) en Yorktown de Norda Karolino. Ĝi estis granda specio kun distingaj karakteroj kiuj sugestas, ke ĝi reprezentas formortintan stirpon sen vivantaj posteuloj. La specifa epiteto rememoras Ralph W. Schreiber (1942–1988), iama zorgisto pri birdoj ĉe la Naturhistoria Muzeo de Kantono Los Angeles kaj fakulo pri pelikanoj.

Kolektita en 1972 de iu Gerard R. Case el minejo en la suda parto de la Rivero Pamliko ĉe Aurora (Norda Karolino), la holotipo estas dekstra suba triono de femuro de ovodemetanta ino. Tiu ino estis ĉirkaŭ samgranda kiel la plej grandaj individuoj de Blanka pelikano (*Pelecanus onocrotalus*) aŭ de Krispa pelikano (*P. crispus*), tiele ke masklo de tiu specio estus estinta eĉ pli granda  – eble la plej granda ĉu vivanta ĉu fosilia pelikano registrita, rivale nur kun subfosiliaj restoj de novzelanda pelikano kiu estis priskribita kiel subspecio de la Aŭstralia pelikano (*P. conspicillatus*) kaj mistera specio de fina Mioceno nome *Pelecanus odessanus* el Ukrainio.

Referencoj
----------

1. 1 2  Olson, Storrs L. (1999). "A new species of pelican (Aves: Pelecanidae) from the Lower Pliocene of North Carolina and Florida", *Proceedings of the Biological Society of Washington* **112** (3), p. 503–509.   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-07-19. Alirita 2013-01-06.
**Eliot Laurence SPITZER** (nask. la 10-an de junio, 1959) estas politikisto de la Usona Demokrata Partio. Li servas kiel gubernatoro de Novjorkio de januaro 2007 kaj anoncis la 12-an de marto, 2008, ke li intencas resigni lundon la 17-an de marto, 2008. Antaŭ esti elektita gubernatoro, li servis kiel la Subŝtata Ĝenerala Advokato.

Spitzer naskiĝis kaj kreskiĝis en la sekcio de Novjorko la Bronx. Li diplomiĝis ĉe la Universitato Princeton kaj studis ĉe la Universitato Harvard por sia dimplomo en leĝo. Tie li renkontis sian estontan edzinon, Silda Wall Spitzer, kiu poste fondis la senprofita organizo Children for Children (Infanoj por Infanoj). Post kiam li perlaboris sian domplomon Juris Doctor, li membriĝis al la leĝa firmo de Paul, Weiss, Rifkind, Wharton, kaj Garrison. Du jaroj poste li membriĝis al la oficejo de la Distrikta Advokato de Manhattan, kiun gvidis Robert M. Morgenthau, por kontraŭbatali organizitan krimon. En 1992, li komencis leĝan esploron, kiu haltigis la kontrolon de la familio Gambino super la industrioj vestaj kaj kamionaj. Dum la sekvantaj ses jaroj, li laboris ĉe la leĝaj firmoj de Skadden, Arps, Slate, Meagher, kaj Flom kaj Constantine kaj kunlaborantoj.

En 1998, li venkis la Respublikanan Dennis Vacco de malgranda marĝeno kaj elektiĝis kiel la Subŝtata Ĝenerala Advokato de Novjorkio. Lia kampajno estis parte fondusita de prunto de lia patro de multaj milionoj da doloroj. Kiel ĝenerala advokato, Spitzer prenis kazojn rilatantajn al korporata krimo, trompaĵo, kaj natura protekto. Li plej fame prenis kazojn kontraŭ korporacioj engaĝantaj en la skandalo pri reciprokaj fondusoj de 2003 kaj komputilĉipprezregado kaj invest-bankstokprezŝveligo. Li ankaŭ procesis kontraŭ Richard Grasso, antaŭa prezidanto de la Stok-Interŝanĝo de Novjorkio, dirante, ke li malleĝe sciigis la tabulo de reĝisoroj pri sia rekompenca enpako, kiu superis 140 milionojn da doloroj.

En 2006, Spitzer elektiĝis kiel gubernatoro de Novjorkio post kiam li venkis la Respublikanon John Fasso en la novembra elekto. Dum sia tempo en ofico, li proponis leĝproponon, kiu estus laŭleĝiginta samseksa edzigo en Novjorkio kaj sendis gubernatoran ordonon permesantan al senleĝa migrantoj veturig-licencojn. Ĉi tiu ordono allogis polemikon. En julio de 2007, lia administrato estis admonita pro sia komando al la Subŝtata Policio registri la lokojn de la eksa plejmultestro de la Novjorkia Subŝtata Senato, Joseph L. Bruno.

En marto de 2008, Spitzer konfesis, ke li malbonfaris, post kiam la New York Times raportis, ke li estas ligita al prostituada ringo sub esploro de la federala registaro. La 12-an de marto, 2008, Spitzer anoncis sian rezignon kiel gubernatoro de Novjorkio, kiu estis oficiala la 17-an de marto.

* Eliot Spitzer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eliot Spitzer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 235343
* GND: 142440256
* LCCN: n99281948
* VIAF: 148525875
* ISNI: 0000 0003 7462 4898
* SUDOC: 158422996
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Junana sito** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sitedoj *Sittidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Sito *Sitta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Junana sito** *Sitta yunnanensis*Ogilvie-Grant 1900 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Junana sito  |

 |
| v • d • r |

**Junana sito** estas eta paseroforma birdo. Ĝi apartenas al sita genro. Simile kiel aliaj membroj de sitedoj (escepte de roka sito kaj persia sito) ĝi loĝas en arbaraj aŭ arbar-similaj teritorioj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi estas nemigranta birdo. Ĝi loĝas en suda Ĉinio (provinco Junano, kio nomigas la specion) kaj norda Birmo.

Nutrado
-------

Ĝi manĝas insektojn.

Vivmaniero
----------

Ĝi havas kapablecon, kiel aliaj sitoj, grimpi "kaposube" sur la trunkoj de arboj.

Aspekto
-------

Grandeco de la birdo estas inter 6,5 -7,5 cm. Koloraĵo: La korpo de la birdo estas griza supre kaj blanka sube. Kapo estas griza kun nigra okulstrieto. Inter ili super okulo estas blanka supraokula strieto. Nuko estas pli hela kaj mentono kaj vangoj estas blankaj.

Rilatoj
-------

Ĝi estas parenca kun aliaj "supercilaj" (havantaj blankajn superokulajn strietojn) sitedoj - *S. ledanti, S. whiteheadi, S. canadensis, S. vilosa kaj S.kruperi*.

Libroj
------

* Tits, Nuthatches and Treecreepers, Harrap and Quinn, (angle) ISBN 0-7136-3964-4
* The Nuthatches, Erik Matthysen, Academic Presss 1998, (angle) ISBN 0-85661-101-8
**Peleas de Abajo** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Vino en la sudo de la provinco. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 12,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 273 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 120 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 16 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas norde kun Morales del Vino, Cazurra kaj Casaseca de las Chanas, oriente kun Jambrina, sude kun Santa Clara de Avedillo kaj okcidente kun Corrales del Vino kaj Casaseca de Campeán. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento kaj apartenis al la Ordeno de Sankta Johano. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj, beto) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (preĝejo kun romanikaj elementoj, kuirarto).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754118
 |
**Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo** (mallongigo: **ReVELo**) estas landa ligo de Germana Esperanto-Asocio (GEA). Ĝi reprezentas la GEA-membrojn en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio, subtenas la tutlandan asocion rilate al instruado kaj informado kaj plikonatigas la federacian landon al esperantistoj.

Unufoje jare ĝi organizias ReVELo-tagon. Ekde aŭgusto 2006, prezidantino de ReVELo estas *Petra Dückershoff*. Laŭ formala decido, ekde tiam la publikaĵo Ruhr-Espero estas la ReVELo-bulteno, kiu ŝanĝas sian titolon al la nomo ReVo kaj Esperanto. Krome, ekde 2005 laŭ iniciato de d-o Rudolf Fischer ekzistas jahu-grupo kiel komunikejo por ReVELo.

Historio
--------

La ligo estis fondita en Essen en 1912 per aliĝo de vestfaliaj lokaj Esperanto-grupoj al Rejna Esperanto-Ligo (RELO), kiu estis fondita jam en junio 1909 en Godesberg. Post la Unua Mondmilito ReVELo estis refondita en 1919 de Teodor Jung, Max Butin kaj aliaj.

Listo de la lokaj Esperanto-kluboj kaj -grupoj en ReVELo-lando
--------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo (Nordrejn-Vestfalio)Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo (Nordrejn-Vestfalio)DMSAchenAchen

|  |
| --- |
| Achen  |

DMSBonnBonn

|  |
| --- |
| Bonn  |

DMSDuisburgDuisburg

|  |
| --- |
| Duisburg  |

DMSDuseldorfoDuseldorfo

|  |
| --- |
| Duseldorfo  |

DMSEssenEssen

|  |
| --- |
| Essen  |

DMSKölnKöln

|  |
| --- |
| Köln  |

DMSKrefeldKrefeld

|  |
| --- |
| Krefeld  |

DMSMeschedeMeschede

|  |
| --- |
| Meschede  |

DMSMonasteroMonastero

|  |
| --- |
| Monastero  |

DMSSchwelmSchwelm

|  |
| --- |
| Schwelm  |

DMSWarsteinWarstein

|  |
| --- |
| Warstein  |

 |
| Situo de la landaj kluboj |

* Aachen: Esperantista Rondo Aachen
* Bonn: Esperanto en Bonn
* Duisburg: Asocio por internacia kompreniĝo Duisburg
* Duseldorfo: Esperanto-Societo Düsseldorf
* Essen: Esperanto-Grupo Essen
* Köln: Esperanto-Gruppe Köln / Esperanto-Jugend Köln
* Krefeld: Esperanto-Societo Krefeld
* Meschede: Esperanto-Klubo Meschede
* Monastero: Esperanto-Societo Monastera
* Schwelm: Esperanto-Societo Schwelm
* Warstein: Esperanto-Gruppe Warstein

Junularo
--------

La junularo de ReVELo nomiĝas *Nordrejn-Vestfalia Esperanto-Junularo* respektive germane *Esperanto-Jugend Nordrhein-Westfalen*, mallonge reference al la asocio ReVELo per akronimo **ReVELido**, kaj estas la landa sekcio de Germana Esperanto-Junularo. Laŭ la stato de decembro 2012 ĝin estras Andreas Diemel.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de ReVELo
* retejo de la junulara sekcio ReVELido

Referencoj
----------

1. ↑  fonto: Enciklopedio de Esperanto, 1934
La **Junaĝo de Joseph Smith, Jr.** kovras la periodon de lia naskiĝo la 23-an de decembro, 1805, ĝis la fino de 1827, kiam la mormonoj kredas ke Smith akiris aron de oraj teleroj gravuritaj kun maljunegaj kristanaj skrib(aĵ)oj, entombigitaj en monteto proksime de lia hejmo en Manĉestro, Novjorkio.

Joseph Smith, Jr. estis la ĉeffondinto kaj gvidanto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, kiu kaŭzis Mormonismon, kaj inkludas tiajn nominalajn valorojn kiel Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj la Komunumo de Kristo. La anoj de Smith kredas ke li estis nuntempa profeto.

Tiu Junaĝo de Smith estas signifa ene de Mormonismo ĉar ĝi reprezentas la tempon kiam Smith laŭdire unue funkciis kiel profeto, havis teofanion (nomitan fare de liaj anoj la Unuan Vizion), kaj estis akirinta la orajn telerojn, la fontomaterialon por la Libro de Mormon, sanktan tekston de la Lasttaga Sanktulmovado. Dum tiu periodo, Smith estis influita per multaj religiaj kaj kulturaj tendencoj en frua historio de Usono. La nacio en tiu tempo spertis kulturan reagon kontraŭ la sekularismo de la Klerismo, nomita la Duan Grandan Vekiĝon. Krome, la ĝeneraligita akcepto de amerikanoj de popolkredo supren ĝis la 1830-aj jaroj kaj elkreskanta intereso en formado de apartaj konfesioj kreis maturajn kondiĉojn por juna viro kiel ekzemple Smith al sukcese konstruo de religio bazita sur la aspekto de anĝeloj kaj la mirakla traduko de malnovegaj diskoj. Lasttagaj sanktuloj rigardas la okazaĵojn en la frua vivo de Smith kiel konstatado de lia vokado kiel profeto kaj kiel disponigado de la bazo por organizado la Kristana Scienco.
**Duliteraj mallongigoj por indiki apartajn usonajn ŝtatojn** estas vaste uzataj de la Usona Poŝta Servo (USPS). En ties nuna aspekto la unueca normo estis akceptita en oktobro 1963, kaj la unua provo unuecigi mallongigojn kaj koncizajn indikojn de la ŝtatoj por la bezonoj de la poŝto estis farita en 1831. La sola ŝanĝo en la nuna listo de kodoj de la Poŝta servo okazis en 1969, kiam, por preventi konfuzadon kun la mallongigo de la kanada provinco Nov-Brunsviko, por kodo de Nebrasko anstataŭ NB estis elektitaj la literoj NE. Krome, antaŭ 1988 poŝtkodo por servataj de USPS Nord-Marianoj estis CM.

La duliteraj kodoj de Usona Poŝta Servo koincidas al la duliteraj mallongigoj de la Usona Nacia Norm-Instituto (ANSI), sed iomete diferencas de la kodoj kiujn uzas por marki ŝipojn la Usona Borda Gardistaro (ekzemple, la kodo por Kalifornio en la sistemo de la Usona Poŝta Servo estas CA, sed ĉe la Usona Borda Gardistaro estas CF). Mallongigoj por apartaj usonaj ŝtatoj, akceptitaj en la normo ISO 3166 kiu reglamentas ankaŭ kodajn indikojn por administraj dividaĵoj, koincidas al la kodoj de USPS kaj ANSI sed uzas la prefikson «US-» (ekzemple, US-FL anstataŭ FL por Florido). La mallongigoj de ANSI kaj ISO 3166 ne rilatas ankaŭ al specifaj poŝtkodoj (ekzemple, kodoj por korespondado de la usona armeo eksterlande). Usonaj Malgrandaj Insuloj ne havas poŝtkodojn.

Listo
-----

Mapo de Usono kun poŝtkodoj de ŝtatoj.
Poŝtkodoj de ŝtatoj

| Ŝtato | Kodo |
| --- | --- |
| Alabamo | AL |
| Alasko | AK |
| Arizono | AZ |
| Arkansaso | AR |
| Delavaro | DE |
| Florido | FL |
| Georgio | GA |
| Havajo | HI |
| Idaho | ID |
| Ilinojso | IL |
| Indianio | IN |
| Iovao | IA |
| Kalifornio | CA |
| Kansaso | KS |
| Kentukio | KY |
| Koloradio | CO |
| Konektikuto | CT |
| Luiziano | LA |
| Majno | ME |
| Marilando | MD |
| Masaĉuseco | MA |
| Miĉigano | MI |
| Minesoto | MN |
| Misisipio | MS |
| Misurio | MO |
| Montano | MT |
| Nebrasko | NE |
| Nevado | NV |
| Norda Dakoto | ND |
| Norda Karolino | NC |
| Nov-Hampŝiro | NH |
| Nov-Jorkio | NY |
| Nov-Ĵerzejo | NJ |
| Nov-Meksiko | NM |
| Ohio | OH |
| Okcidenta Virginio | WV |
| Oklahomo | OK |
| Oregono | OR |
| Pensilvanio | PA |
| Rod-Insulo | RI |
| Suda Dakoto | SD |
| Suda Karolino | SC |
| Teksaso | TX |
| Tenesio | TN |
| Utaho | UT |
| Vajomingo | WY |
| Vaŝingtonio, ŝtato | WA |
| Vaŝingtono, la Distrikto Kolumbio | DC |
| Vermonto | VT |
| Virginio | VA |
| Viskonsino | WI |

Specialaj poŝtkodoj

| Teritorio | Poŝtkodo |
| --- | --- |
| Usona Samoo | AS |
| Usonaj Virgulininsuloj | VI |
| Gvamo | GU |
| Marŝala Insularo | MH |
| Palaŭo | PW |
| Porto-Riko | PR |
| Nord-Marianoj | MP |
| Federacio de Mikronezio | FM |
| Usona armeo — Latin-Ameriko | AA |
| Usona armeo — Eŭropo,Kanado, Afriko, Proksima Oriento | AE |
| Usona armeo — Pacifika regiono | AP |

Neuzataj kodoj

| Teritorio | Poŝtkodo |
| --- | --- |
| Zono de la Kanalo de Panamo | CZ |
| Filipinoj | PI |

Referencoj
----------

1. ↑   State Abbreviations (angle) (PDF). Usona Poŝta Servo (2011-12). Arkivita el la originalo je 2015-05-13. Alirita 2015-05-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Official USPS Abbreviations (angle)
**Koszorú** [kosorU] (laŭ malnova ortografio *Koszoru*) estis 3 hungaraj literaturaj gazetoj. La vorto mem signifas: florkrono.

La tria eldonaĵo Koszoru

Unua eldonaĵo
-------------

La unua Koszorú estis literatura suplemento de *Scienca Kolektaĵo*. La unua redaktisto estis Mihály Vörösmarty ekde 1828. Pli frue inter 1821-1827 tiu eldonaĵo havis la titolon *Szépirodalmi Ajándék* (Literatura Donaco). Ili aperis en Pest (urbo) ĝis 1841.

Dua eldonaĵo
------------

La dua Koszorú estis precipe literatura semajna gazeto, kiun redaktis kaj eldonis János Arany. Ĝi aperis dimanĉe inter 1863-1865. Pli frue ĝi havis la titolon *Szépirodalmi Figyelő*.

Tria eldonaĵo
-------------

La tria Koszorú estis periodaĵo de Societo Petőfi, kiun Tamás Szana redaktis kaj ĝi aperis monate inter 1879-1882. En la bulteno estis legeblaj poemoj, noveloj, eseoj.

Listo de literaturistoj verkintaj en Koszorú (elekto)
-----------------------------------------------------

* Miksa Arányi
* Gusztáv Beksics
* Lenke Beniczkyné Bajza
* József Bodon
* Benedek Csaplár
* Zsigmond Deáky
* Gábor Döbrentei
* Károly Éjszaki
* József Gaál
* Ferenc Irmei
* Menyhért Palágyi
* Kálmán Törs
* Endre Tóth (poeto)
* József Vida

Fontoj
------

* hungare



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Eszter Felkai** [ester felkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Felkai Eszter** estas hungara aktoro, dancisto, koreografo. Ŝia familia nomvarianto estis *Felkay* [felkai], ŝia edzo estis László Gálfy.

Eszter Felkai
Eszter Felkai naskiĝis la 20-an de novembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Eszter Felkai aĝis 15, kiam ŝi komencis danci en Teatro Madách, poste en malgranda teatro ŝi estis revua dancisto. Ŝi lernis private kantoteknikon kaj parolteknikon. En 1962 ŝi aliĝis al Teatro Szigligeti (Szolnok), en la sekva jaro ŝi akiris aktoran statuson. En la teatra jaro 1965 ŝi estis membro de Teatro Kisfaludy (Győr). Inter 1966 kaj 2008 ŝi apartenis al Teatro Jókai (Békéscsaba), poste ŝi pensiuliĝis kaj vivis en Budapeŝto. Ekde 1977 ŝi faris ankaŭ koreografiajn laborojn kaj ankaŭ instruis. Tamen en 2016 ŝi revenis kaj ricevis signifan rolon. Okaze de tio ŝi ricevis la titolon "etena membro de Teatro Jókai". Ŝi ricevis premiojn inter 1985-2019. Ŝi naskis dufoje, ŝi vidviĝis en 2003.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ Somermeznokta sonĝo - Titania
	+ Hamleto - Gertrud
	+ Reĝo Lear - Goneril
* Anton Ĉeĥov:
	+ Ĉeriza ĝardeno - Ranjevskaja Ljubov Andrejevna
	+ Onklo Vanja - Vojnjickaja
* Carlo Goldoni: *Mirandolina* - titolrolo
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla
* Pál Ábrahám: *Bál a Savoyban* - Daisy Parker
* István Örkény: *Macskajáték* - S-ino Orbán

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Lopott boldogság* (1962)
* *Égető Eszter* (1989)
* *Valami szépet* (mallonga filmo, 2006)
* *Szájhősök* (televizia serio, 2012)

Ŝiaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* Béla Zerkovitz: *Csókos asszony*
* Szírmai-Bakonyi: *Mágnás Miska*
* Molière: *Georgo Dandin*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Eszter Felkai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734859
 |
Grillo-Teatrejo en 2012 
**Grillo-Theater** aŭ **Grillo-Teatrejo** estas la ĉefa prezentejo de la Teatro je Essen. Ĝi troviĝas tie en la urbocentro. Ĝi apartenas al la plej malnovaj teatrejoj en la Ruhr-regiono.

Historio
--------

La teatrejo estis konstruita en novbaroka stilo laŭ konceptoj de la berlina arkitekto Heinrich Seeling. Ĝi tenas la nomon de industriisto Friedrich Grillo, kiu ebligis la konstruado de la teatrejo. Je la malfermado la 16-an de septembro 1892 la ensemblo prezentis de Gotthold Ephraim Lessing la dramon *Minna von Barnhelm*.

La teatrejo loĝigis la tri fakojn opero, baleto kaj dramo, fariĝis tamen en la epoko de industriiĝo proksimume 1900 por la rapide kreskanta urbego tro malgranda. En la 1920-aj jaroj ekestis pliaj teatrejoj, en 1927 la Arta Lernejo Folkwang kaj finfine en 1988 la Aalto-Teatrejo.

Caspar Neher fariĝis en 1927 scenaranĝisto kaj aranĝis tie ĉi ok operojn kaj dek unu dramojn. *Der grüne Tisch* de Kurt Jooss ricevis en 1932 la unuan premion je la internacia ĥoreografio-konkurso en Parizo.

En la Dua Mondmilito la domo kaj aparte la fasado estis treege difektita. Post la ege ŝanĝita rekonstruado la teatrejo estis remalfermita en 1950 kun la opero *Die Meistersinger von Nürnberg* de Richard Wagner.

Teatroplaco en 1910
Enscenigoj de Erwin Piscator, Jean-Louis Barrault kaj Heinz Dietrich Kenter zorgis por la apartan famon de la teatro, al kiu ankaŭ kontribuis la multjara ĉefa muzikdirektisto Gustav König (en Essen ekde 1943 ĝis 1975) per prezentado de modernaj operoj. Lia posteulo fariĝis ekde 1975 ĝis 1991 Heinz Wallberg.

Ekde 1967 ĝis 1981 ĥoreografo Boris Pilato estis baletestro de la Grillo-Teatro.

Ekde 1985 ĝis 1992 Hansgünther Heyme estis dramestro, kiu luktis en 1988 sukcese kontraŭ planoj, fermi la domon pro konstrufuŝaĵoj.

Post elspezaj alikonstruadoj fare de arĥitekto Werner Ruhnau kaj reduktado de la sidlokoj de 670 al 400 oni kreis varieblan spacteatrejon, kiu nun servas nur al la teatro de Essen. La remalfermo okazis septembron de 1990 per prezentado de *Somermeznokta sonĝo* de de Ŝekspiro.

Literaturo
----------

* Helga Mohaupt, Rudolf Majer-Finkes: *Das Grillo-Theater: Geschichte eines Essener Theaterbaus. 1892–1990*; kun dokumentaĵo de Rudolf Majer-Finkes; Bonn: Bouvier, 1990, ISBN 3-416-80661-1
* Jürgen-Dieter Waidelich: *Essen spielt Theater: 1000 und einhundert Jahre; zum 100. Geburtstag des Grillo-Theaters.* vol. 1 (1992) kaj vol. 2 (1994), eldonejo ECON, ISBN 3-430-19454-7
* Renate Plett: *Das "neue" Grillo-Theater in Essen. Eine Inszenierung von Raum und Licht.* En: Theater im Revier. 1991, n-ro 2, pj. 83–95
* Doris Schöttler-Boll: *Gestaltung des südlichen Foyer-Umganges Grillo-Theater Essen.* Essen, 1995
* Alexander Kobe: *Das Grillo-Theater in Essen*. En: Denkmalpflege im Rheinland, vol. 4, 2003, pj. 156–163

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grillo-Theater en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de Schauspiel Essen
**Eszter PÉCSI** [ester pEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pécsi Eszter** estis la unua hungara arkitekto, statikisto, universitata instruisto. Ŝia origina familia nomo estis **Pollák**, ŝia edzo estis József Fischer (same arkitekto).

Eszter Pécsi
Eszter Pollák  naskiĝis la 8-an de marto 1898 en Kecskemét, ŝi mortis la 4-an de majo 1975 en Novjorko.

Biografio
---------

Eszter Pollák devenis el juda familio. Ŝi frekventis Reĝan Teknologian Altlernejon en Charlottenburg inter 1915 kaj 1919. Ŝi eksciis, ke Reĝa Teknikuniversitato palatino József jam akceptas ankaŭ virinajn studentojn, tial ŝi hejmenvenis, finis la lernadon kaj ŝi akiris diplomon en 1920. Post siaj studoj ŝi laboris jardekon en kontoro, kie oni planis modernajn konstruaĵojn. En 1921 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis 2 filojn. Inter 1930-1948 ŝi havis propran arkitektan kontoron, post la ŝtatiĝo ŝi estis ĉefinĝeniero en ministeria arkitekta oficejo. Dum la hungara revolucio de 1956 ŝi estis komisiano, tial en la sekva jaro ŝi estis forigita el la laborejo. Ŝi disidis, la edzo sekvis ŝin en 1964. Ŝi vivis en Vieno 2 jarojn, poste ŝi translokiĝis al Novjorko, kie ŝi ricevis ĉefe statikajn taskojn. Inter 1959–1970 ŝi prelegis en Universitato de Novjorko. Ŝi ricevis premion "statistikisto de la jaro" en 1965. En 1970 ŝi paraliziĝis. Ŝi estis entombigita en Budapeŝto.

Elektitaj planoj
----------------

* diversaj domoj en Budapeŝto
* partoj de naĝejo kaj hospitalo en Budapeŝto
* parkejdomo en Vieno
* partoj en Universitato de Novjorko
* statikaj planoj pri nubskrapuloj

Memorigiloj
-----------

* memortabuloj en Budapeŝto kaj Kecskemét

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun fotoj

* Kategorio Eszter Pécsi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eysturoy** (dane Østerø) estas la dua plaj granda kaj dua plej loĝata insulo de Ferooj, post insulo Streymoy. Ĝia nomo signifas *Orienta insulo*. Sur la insulo loĝas ĉirkaŭ 10.000 homoj.

Geografio
---------

Mapo de Eysturoy
Ljósá vintre
Morskranes sur sudokcidenta bordo de Eysturoy, en la fono insulo Nólsoy
Ĝin dividas de Streymoy mallarĝa markolo Sundini. La suda parto de la insulo estas plata, dum la norda monta, kun krutaj rokmuroj kaj verdaj valoj inter la montoj.

La areon de la insulo forte formas la multaj fjordoj kaj golfoj, inter ili la plej longa fjordo de Ferooj, Skálafjørður sude, sur kies bordo la kunkreskintaj komunumoj formas la plej grandan aglomeraĵon de Ferooj. La plej grandaj fjordoj de la orienta bordo, de nordo ĝis sudo estas Funningsfjørður, Oyndarfjørður, Fuglafjørður kaj Gøtuvík.

Sur la insulo ekzistas 66 apartaj montopintoj, inter ili la plej alta de Ferooj, la 882 m alta Slættaratindur. Tie videblas la kvara plej granda lago de Ferooj, la Toftavatn.

La plej gravaj vilaĝoj de la insulo estas Fuglafjørður norde, Runavík kaj Nes sude.

Trafiko
-------

La insulon interligas kun Streymoy la Streymin-ponto arkante super la markolo Sundini. Sur la orienta bordo, el vilaĝo Leirvík kondukas submara tunelo Norðoyatunnilin tra 6300 m al Klaksvík sur insulo Borðoy, al dua plej granda urbeto de Ferooj. La tunelo estis inaŭgurita en 2006.

* Eysturoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eysturoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eysins** estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1316 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Eysins situas sur la ebenaĵo norde de la rivero Boiron de Nyon inter la Lago de Ĝenevo kaj la suda flanko de la Ĵurasa Montaro. La komunumo konsistas el la vilaĝo Eysins kaj la vilaĝeto Petit Eysins.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,38 km², de kiuj 7,1% estas kovritaj de arbaro, 71,0% servas por agrikulturo kaj 20,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Eysins limas en nordo al Signy-Avenex, en oriento al Nyon, en sudo al Crans-près-Céligny, en sudokcidento al Arnex-sur-Nyon, kaj en okcidento al Borex.

Trafiko
-------

Tra Eysins pasas la kantona ĉefvojo n-ro 122 de Nyon al Divonne-les-Bains en Francio, kaj la svisa aŭtovojo A1, kies alveturejo Nyon situas proksimume 1 kilometron nordoriente de la komunumo. Pere de la poŝtaŭtolinio de Nyon la Coppet la komunumo estas konektita al la publika tranpsortreto. De 1905 ĝis 1962 Eysins disponis pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Nyon al Divonne-les-Bains. Nuntempe ekzistas ankoraŭ la linio de Eysins al Nyon, kiu tamen estas uzata nur por malregula vartransporto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Eysins datiĝas el la jaro 1001 kiel *Osinco*. Sur la komunumo estis trovitaj ŝpuroj de romia setlejo kaj akvokondukilo. En la jaro 1001 reĝo Sigismundo la 3-a de Burgonjo kunvenis kun sia stabo en Eysins. Dum mezepoko ĝis la reformacio la vilaĝo Eysins estis submetita al la aŭgustina priorejo Nyon. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Eysins apartenis al la Voktejo Nyon kaj ek de la Helveta Revolucio al la samnoma distrikto.<

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Eysins* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-09-23)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eysins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Eysins Arkivigite je 2013-12-30 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Eysins** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Nyon |
| --- |
| Arnex-sur-Nyon • Arzier-Le Muids • Bassins • Begnins • Bogis-Bossey • Borex • Bursinel • Bursins • Burtigny • Chavannes-de-Bogis • Chavannes-des-Bois • Chéserex • Coinsins • Commugny • Coppet • Crans-près-Céligny • Crassier • Duillier • Dully • Essertines-sur-Rolle • Eysins • Founex • Genolier • Gilly • Gingins • Givrins • Gland • Grens • La Rippe • Le Vaud • Longirod • Luins • Marchissy • Mies • Mont-sur-Rolle • Nyon • Perroy • Prangins • Rolle • Saint-Cergue • Saint-George • Signy-Avenex • Tannay • Tartegnin • Trélex • Vich • Vinzel |  |

 |
**Grijota** [griĤOta] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 28,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 496 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, pro sia proksimeco al Palencio kaj sia funkciado kiel dormurbo. Ĝi distas nur 5 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj nur 2 km de la norda sektoro de la ĉirkaŭŝoseo.

La municipa teritorio enhavas dis kelkajn novajn domarojn: nome La Verdeguera, Dos Pasos, Urbanización Puente Don Guarín, El Sobradillo, Ciudad del Golf, La Orgatilla kaj Jardín de la Pinilla inter aliaj. Menciindas ankaŭ Las Paredejas, Bota 1 kaj Bota 2, Los Prados, El Palomar, El Tiento aŭ La Ciudad de la Juventud.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La historio de la urbo estis ĉiam ligita al Palencio. La konstruado de la Kanalo de Kastilio helpis la ekonomian disvolvigon de la areo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo, la sektoro de la Kanalo de Kastilio ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771473
* GND: 1129382907
* VIAF: 316733639
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**SZENES Piroska** (seneŝ) estis hungara ĵurnalistino, verkistino naskita en Marosszalatna la 25-an de novembro 1897 kaj mortinta en Novjorko la 28-an de aprilo en 1972.

Kariero
-------

Piroska Szenes studis en Budapeŝto. Ĝis la fino 1938 ŝi vivis kun sia edzo, publicisto Miklós Halász en Besztercebánya. Ŝi publikis je la komenco de la 1920-aj jaroj en revuo Nyugat kaj ŝi iĝis ĝia konstanta kunlaborantino. Ŝi publikis en la hungaraj gazetoj de Ĉeĥoslovakio. Pro faŝismo ŝi elmigris Usonon (1938). Ŝi publikis en kontraŭfaŝismaj hungarlingvaj revuoj: *Üzenet* (Parizo, *Magyar Fórum* kaj *Harc* (Usono). Ŝi verkis ankaŭ teatraĵon titolitan *Captaine Gene Hamlet*.

Verkoj
------

* *Az utolsó úr* (romano, Bp. 1927);
* *Csillag a homlokán* (r. Bp. 1936);
* *Jadviga kisasszony* (rakontoj, Bp. 1934);
* *Egyszer élünk* (r. Bp. 1935);
* *Lesz-e gyümölcs a fán?* (r. Bp. 1948).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon