recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 46° 04′ 16″ N 11° 07′ 37″ O﻿ / ﻿46.07111 °N, 11.12694 °O﻿ / 46.07111; 11.12694 (mapo)

**Kastelo Buonconsiglio** (itale *Castello del Buonconsiglio*) estas kastelo en Trento, norda Italio.

Historio
--------

La kastelo originis de fortika konstruaĵo, konstruita en la 13-a jarcento plej proksime al la muroj de la urbo. Tiu unua konstruaĵo estis nomita *Castelvecchio* ("Malnova Kastelo"), kaj iĝis la sidloko de la episkopejo de Trento de la 13-a jarcento pluen.

La princo-episkopo Georgo de Liĥtenŝtejno estis la unua, kiu pligrandigis la kastelon, en la malfrua 14-a jarcento, turnante ĝin en bon-stilitan loĝejon. Sekve la "Malnova Kastelo" estis plu modifita fare de la princo-episkopo Johannes Hinderbach, kiu konstruigis la duoblan loĝion kaj la gotikan enirejopordegon. En la unuaj jardekoj de la 16-a jarcento episkopo Bernardo Clesio konstruigis novan loĝejon, nomitan *Palazzo Magno* ("Granda Palaco") en renesanca stilo laŭlonge la "Malnova Kastelo". La laste granda aldono estis la tiel nomata *Giunta Albertiana*, de la nomo de episkopo Francesco Alberti Poja (1686), kun kiu la *Castelvecchio* kaj la *Palazzo Magno* estis unuigitaj

La kastelo restis la sidloko de la princo-episkopoj ĝis 1803. Poste la aŭstra armeo uzis ĝin kiel kazerno kaj malliberejo. Em 1916, dum la unua mondmilito, la reprezentantoj de la itala iredentismo Cesare Battisti, Fabio Filzi kaj Damiano Chiesa estis enkarcerigitaj en la kastelo kaj ekzekutitaj post kondamno pro ŝtatperfido. Post la milito la urbo kaj la tuta regiono estis aneksitaj al Italio kaj la itala ŝtato iĝis posedanto de la kastelo.

Nuna uzo
--------

En la jaro 1974 la kastelo estis transdonita al la provinco de Trento kaj ekde 1992 ĝi estas hejmo de la Provinca Historia Muzeo kun Pinakoteko. En la salonoj troviĝas rimarkeblaj arkeologiaj kolektoj el diversaj epokoj kaj kolekto da pentraĵoj kun verkoj de la 16-a ĝis 20-a jarcento.

* Kastelo Buonconsiglio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Buonconsiglio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 480592
* GND: 4273917-2
* LCCN: n85053337
* VIAF: 140764119
* ISNI: 0000 0001 2292 9724, 0000 0004 4912 3749
* SUDOC: 050299263
* NKC: ko2016900297
* ICCU: BVEV049238
 |
Sukerfabriko en kolonia Pernambuko, de la nederlanda pentristo Frans Post (17-a jarcento).
**Sukermuelejo**, **sukermuelilo** aŭ simple **muelejo** estas *stricto sensu* la instalaĵo por muelado de sukerkano. Larĝsence tiu termino nomas ajnan agrindustrian establadon specialigitan pri transformado de sukerkano en sukeron, melason, kanbrandon kaj etanolon. La centra muelejo kaj muelejmodeloj komencis esti utiligitaj ĉe la fino de la 19-a jarcento kiam ekzistis bezono malaktivigi la malnovajn muelejojn en la bienoj kaj produkti sukeron en moderna industria fabriko kun ekonomio de skalo kaj strikta kvalitkontrolo.

Historio
--------

La unua sukerfabriko registrita en portugala teritorio apartenis al Diogo Vaz de Teive, varleto de Infante D. Henrique, kun konstrukontrakto datita la 5-an de decembro 1452. Ĝi situis sur la Insulo Madejro, en la tiama loko de Ribeira Brava, Kapitaneco de Funchal. La mova forto de ĉi tiu aparato estis akvo de la rivereto.

La unuaj muelejoj sur la insulo estis ĉiuj funkciigitaj per akvo aŭ per bovforto, la cilindroj foje estis konstruitaj el tilligno, en tiu tempo tre ofta. Aldone al muelejoj, ekzistis ankaŭ manaj turniloj.

La dokumentaro ne montras la procezon uzatan de la posedantoj de muelejoj kaj sukerfabrikoj por fabriki sukeron, sed oni supozas, ke ĉi tiu procezo konsistis el kuirado de la sukerkanaj sukoj en kaldronoj ĝis akiri la konsiston de dika siropo, en kiu kazo transigita al vazoj kun truoj en la fundo, kie la kristaloj estus deponitaj, la likvaĵo elirante tra la truoj. Oni supozas ankaŭ, ke, en la purigado de sukeroj, oni uzis kalkan akvon kaj bestan karbon, produktojn, kiujn ankaŭ la moderna sukerprodukta industrio uzas.

La sukerrafina industrio prosperis en Madejro en la 15-a jarcento, moviĝante de tie al Lisbono kaj la kolonioj de la Regno. Pri tio komentis D-ro Álvaro Rodrigues de Azevedo, en *Saudades da Terra*, kiu, en la metropolo, "kreis tiom da privataj riĉaĵoj, malprofite de la kolonioj kaj de la sakarinindustrio mem".

Referencoj
----------

1. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo Dicionário da Língua Portuguesa*. 2ª edição. Rio de Janeiro. Nova Fronteira. 1986. p. 1 744.
2. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo Dicionário da Língua Portuguesa*. 2ª edição. Rio de Janeiro. Nova Fronteira. 1986. p. 654.
3. ↑  Tombo 1º do registo Geral da Câmara Municipal do Funchal, Docº 2
4. ↑  Elucidário Madeirense, Volume I, verbete "Engenhos"

Literaturo
----------

* GOMES, G. *Engenho & arkitekturo: tipologio de la konstruaĵoj de la iamaj sukerfabrikoj en Pernambuko*. Recife: Gilberto Freyre Foundation, 1997. ligo .
* SMITH, Robert C. Civil Architecture de la Kolonia Periodo. *National Historical and Artistic Heritage Magazine,*, Rio-de-Ĵanejro, v. 5, ne. 17, p. 37-154, 1969. ligilo .


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820576
 |

* Portalo pri Brazilo
la pordega konstruaĵo de la kastelo
La **kastelo Crottorf**, aŭ *kastelo Krottorf* estas akvokastelo en la lando de Wildenburg situanta du kilometrojn okcidente de la loko Friesenhagen, en la distrikto Altenkirchen. Friesenhagen situas en la nordoeriento de Rejnlando-Palatinato proksime de la landlimo al Nordrejn-Vestfalio.Ĝi staras en la valo de la rivero Wisser sur fundamento de mezepoka akvoburgo, kiu estis menciita la unuan fojon en la komenco de la 14a jarcento.

Historio
--------

tuĉa desegno de la kastelo de Renier Roidkin, ĉ. 1725

Priskribo
---------

skizo de la kastelo
### Pordega konstruaĵo kaj antaŭburgo

Feraj ankroj en formo de literoj montras la literojn S G V H V Z G H Z W kiu signifas **S**ebastian **G**raf **v**on **H**atzfeld **u**nd **z**u **G**leichen, **H**err **z**u **W**ildenburg (en esperanto: Sebastian, grafo de Hatzfeld kaj samtempe sinjoro de Wildenburg), la konstruiganto de la kastelo. Super la arka enirejo videblas la blazono de la familio von Hatzfeld.

### Interna burgo

la kerna konstruaĵo de la kastelo, okcidenta flanko

Literaturo
----------

* Margot Bitterauf-Remy:  *Die Kunstdenkmäler des Kreises Altenkirchen* (= *Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz*. Band 16, Abt. 1). L. Schwann, Düsseldorf 1935, S. 48–58.
* Gerhard Ebel:  *Schloß Crottorf (Rheinland). Kleiner Führer durch die Burghöfe und Mitteilungen aus der Chronik des Schlosses*. 13. Auflage. [Weyandt], [Hilchenbach] 1984.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Crottorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj kaj unuopaj rimarkoj
-------------------------------

1. ↑  G. Ebel: Schloß Crottorf (Rheinland), S. 6.

50.90577.7881388888889Koordinatoj: 50° 54′ 21″ N, 7° 47′ 17″ O (mapo)
*Suillus cavipes*
*Suillus cavipes*
***Suillus cavipes*** estas manĝebla fungo de la genro *Suillus* kaj de la familio *Suillaceae* (Suilacoj).

Priskribo
---------

La stipo estas kava kaj malalten dikigita sube. Ĝi estas kutime provizita per maldika ringo, kiu atingas longon ĝis 60 mm. La ĉapelo estas plejparte rustoranĝa ĝis flava, sed ankaŭ al ruĝeta-bruna.

Supre de ĉapelo estas la koliklo. Ili estas tipaj preskaŭ 6 mm larĝaj, flavaj tuboj sur la malsupra flanko de la ĉapelo, kovritaj de himenioj.

En junaj fruktokorpoj, la tuboj estas kovritaj per malpeza vualo, kiu ligas la tigon kaj la randon de la ĉapelo.

*Suillus cavipes*

Troviĝo
-------

*Suillus cavipes* kreskas ĉefe sur grundaj grundoj, abunde en arbaroj sub lariko, kun kiu ĝi eniras mikorizon.
Oni trovas lin inter julio kaj novembro, plejparte en septembro kaj oktobro.

Utiligo
-------

*Suillus cavipes* estas manĝebla kaj sufiĉe bongusta fungo. Estas aplikebla al preskaŭ ajna kuirado. Sekigado estas pli malfacila.

Ĝi taŭgas por uzo en miksaĵoj kun aliaj fungoj, ĉar ĝi havas iomete astrantan guston. Bonega en vinagreco.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hřib dutonohý en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* 

* Suillus cavipes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Suillus cavipes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Suillus cavipes en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Castroserna de Abajo** [kastroSERna deaBAĥo] estas municipo en la sudoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. *Castroserna de Abajo* estas komprenebla etimologie kiel Malsupra Fortikaĵo de Kultivpeco (el kelta *senara*). 

Castroserna de Abajo en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 12,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 33 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 300 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 55 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Condado de Castilnovo, Santa Marta del Cerro, Valleruela de Sepúlveda kaj Prádena.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Ĝi apartenis al *Ochavo de Prádena* de la *Comunidad de villa y tierra de Sepúlveda*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768194
 |
La libro **Ĉu ili diras al ni la veron?** estas ilustrita resumo kaj analizo de raportoj de atestantoj pri krimoj kontraŭ la homaro en malliberejoj de Nordkoreio.

Jen eltiraĵo el la antaŭparolo de la tradukinto:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La celo de tiu libro ne estas fingromontri iun popolon, iun reĝimon. Kiu homa grupo povas aserti ke ĝi fieras pri ĉiuj siaj agoj? De la norda ĝis la suda hemisfero ekzemploj de homaj krueleco kaj avideco abundas. La faktoj de la raportoj en "Ĉu ili diras al ni la veron?" helpu la leganton pripensi la homan konduton por trovi pli da ekvilibro en si mem kaj sekve alporti pli da ekvilibro en la funkciado de homaj socioj. Tio estas mia deziro. **"** |

 |

Referencoj
----------

**Ĉu ili diras al ni la veron?**: neimagebla perforto / publikigita de la Fonduso por Nordkoreaj Rifuĝintoj; informcentro pri homaj rajtoj en Norda Koreio; esperantigis el la angla Franciska Toubale; eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda, Parizo, 2007 (presita en Japanio). 220 paĝoj: ilustrita, kolora kovrilo; 26 cm.

Originala titolo*Are they telling us the truth ?*. - DLE-20070906-43567. - ISBN 2-9502432-9-0 (jen rete legebla)
**Ĉuru**, laŭ (hindie **चूरू**) estas urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en norda parto de subŝtato Raĝastano, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Ĝi estas konata kiel enirejo al Dezerto Tar. 

Dezerta pejzaĝo ĉe Ĉuru

Demografio
----------

Ĉuru havis populacion de 119 846 en 2011 kun legopovo de 62%, kiu estas pli alta, ol la nacia averaĝo.

Geografio
---------

Ĉuru situas 292 metrojn super la marnivelo ĉe la orienta flanko de la dezerto. La urbego estas ĉirkaŭita de grandaj ŝanĝantaj sablodunoj. Ĝunĝunu troviĝas 45, Sikar 59, Narnaul 115, Hisar 121, Biŭani 127, Hanumangarh 161, Bikaner 164, Nagaŭr 172, subŝtata ĉefurbo Ĝajpuro 173, Alŭaro 182, tutlanda ĉefurbo Delhio 224, Mumbajo 1059, Kolkato 1488 kilometrojn (aere) .

Impona konstruaĵo

Historio
--------

Laŭ la loka onidiro Ĉuru estis fondita en 1620. Tiutempe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis kaj Ĉuru paŝo post paŝo akiris la proksimajn areojn. Tial senfina konflikto komenciĝis kun simila urbeto Bikaner. En 1818 Bikaner okupis Ĉuru, baldaŭ la britoj regis ĝis 1947.

Ekonomio
--------

En Ĉuru mem oni okupiĝas pri komercado, manlaboradoj kaj urbaj servadoj. En la apudaĵo oni vivtenas sin el agrikulturo (tritiko, milio kaj kolzo), ankaŭ el bredado (ŝafoj, kaproj, kameloj). La industrio estas malforta, iomete ekzistas produktado de granitaj platoj kaj kaheloj, prilaborado de mustardoj.

Klimato
-------

La regiono fanfaronas pri rekordtemperaturoj intervalantaj de sub frostpunkto en la vintroj ĝis pli ol 50 gradoj en la someraj tagoj. La temperaturoj en Ĉuru kutime varias de 0 ĝis 47 °C. Aŭrore en la monatoj de decembro kaj januaro oni ne surpriziĝas rimarki glacion en malgrandaj akvokuvoj. La mezuritaj temperaturoj estis −4,6 °C, respektive 50,8 °C. En Ĉuru pluvas jere nur po 390 mm, plejparte dum la musonsezono inter junio kaj septembro. En la ceteraj monatoj apenaŭ pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 18-34 °C.

Lingvoj
-------

En Ĉuru la oficiala lingvo estas la hindia kaj en:Rajasthani languages.

Religioj
--------

En Ĉuru vivas hinduoj (56%) kun islamanoj (43%), iomete ankaŭ aliaj.

Stacidomo de Ĉuru

Eduko
-----

En Ĉuru la plej altgrada eduko okazas en altlernejoj.

Trafiko
-------

Al Ĉuru kuras tri fervojaj linioj kaj ok vojoj el ĉiuj direktoj. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Ĝajpuro, dum en Ĝunĝunu estas nur loka flughaveno por malgrandaj aviadiloj.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* palaco

Fontoj
------

* WikiTrans
**Lumaj ventoj,** origine hungare *Fényes szelek* estas kolora filmo en Hungario. La filmo estis prezentita ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Svedio (1969), Aŭstralio (1970), Suomio (1970), Danio (1970).

Premioj
-------

* la plej bona vira aktoro (1969)
* premio de kritikistoj por la reĝisorado (1970)
* en Adelajdo

Historia fono
-------------

Ideo pri la popolaj kolegioj naskiĝis en la 1930-aj jaroj. Tio estis, ke la malriĉaj junuloj lernu en kolegioj. Naskiĝis ankaŭ movado pri tio en 1946 kaj ĝi finiĝis en la fino de la jardeko. En 1948 158 popolaj kolegioj funkciis, kie lernis 9500 mezlernejanoj aŭ studentoj. Tiu movado okazis nur en Hungario. Efiko de la movado estis granda en Hungario, ĉar estiĝis generacio, kiu baldaŭ laboris en la socialismo.

Historio
--------

En 1947 popolaj kolegianoj eniras katolikan seminarion por disputi. Samtempe la komunista partio volas tujan rezulton, tial policano arestas kelkajn pastrajn lernantojn. Tio estas tro, tial la komunistoj faras ŝanĝojn en estraro de la kolegianoj. Du fraŭlinoj estas la novaj gvidantoj, kiuj jam pli kruele humiligas la estontajn pastrojn. Tio denove estas tro, ambaŭ fraŭlinoj estas eksigitaj, kiuj ne komprenas, kial la partio ne apogas ilin.

Rolantoj
--------

* Andrea Drahota – Jutka
* Kati Kovács – Teri
* Lajos Balázsovits – Laci
* András Kozák – policano
* András Bálint (aktoro) – András
* József Madaras – pastro
* Adrienne Csengery – lernanto
* Jácint Juhász – Kovács
* Gyula Szersén – Kopre
* Gyula Szombathy – Feri
* István Uri - Pista
* Miklós Benedek, Tamás Jordán (aktoro), András Kern, Róbert Koltai - gimnaziantoj
* Gyula Áts, Péter Blaskó, Zsolt Körtvélyessy kaj aliaj
**Castrillo de la Valduerna** [kasTRIljo delabalDŬERna] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de La Bañeza* (Tero Banjeza), en la suda centro de la provinco. *Castrillo de la Valduerna* estas komprenebla etimologie kiel Fortikaĵeto de la Valo de la rivero Duerna.

Komarkoj de la provinco Leono; *La Bañeza* sude, centre, violkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrillo de la Valduerna kaj Velilla de la Valduerna, okupas totalan areon de 23,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 149 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 74 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi kuŝas sur la deklivaro de Teleno, en la valo de la rivero Duerna.

Ĝi limas norde kun San Esteban de Nogales, Quintana del Marco kaj Valcabado del Páramo, sude kun Alcubilla de Nogales de la Provinco Zamoro, oriente kun Pozuelo del Páramo kaj okcidente kun San Esteban de Nogales.

Historio
--------

Estas atestaĵoj de antaŭromia (kultura kastrumo) kaj romia loĝado (orminado); en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo kaj pro la Hispana Enlanda Milito.

Tradiciaj enspezofontoj estas forstado, agrikulturo (terpomoj, beto, fazeoloj, maizo, tritiko, fruktarboj) kaj brutobredado (iam bovoj, nun kokinoj), krom iam ĉasado kaj ankoraŭ fiŝkaptado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, muelejoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758379
* VIAF: 316736240
 |
Koordinatoj: 49° 18′ 56″ N 14° 08′ 26″ O﻿ / ﻿49.31556 °N, 14.14056 °O﻿ / 49.31556; 14.14056 (mapo)

**Pražské Předměstí** estas kvartalo en Ĉeĥio, unu el kvartaloj de urbo Písek. Estas ĉi tie registritaj 274 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 5 577 loĝantoj.

Ĝi troviĝas norde de la urbo, sur la maldekstra bordo de rivero Otava, oriente de ŝoseo I/20 kaj fervojlinio, laŭlonge laŭ stratoj Pražská. En la ĉirkaŭaĵo de la fervojo troviĝas industriaj objektoj, laŭlonge laŭ la rivero sporta areo kaj loĝdomaro el la 1980-aj jaroj. Krom tio ĉi tie troviĝas ankaŭ soldataj objektoj kaj hipermerkatoj. Trafluas tra ĉi tie rojo Jiher, kiu enfluiĝas en la riveron Otava, parte ĝi kondukas tra tubaro sub tero kaj parte ĝi fluas sur surfaco. Pražské Předměstí estas kunigita kun la dekstraflanka parto de la urbo per kelke da pontoj: apud la okcidenta rando per fervoja ponto kaj Ponto de Šrámek ŝoseo I/20, je iom pli oriente per ponteto de tombejo tra insulo, plu laŭ la fluo en la orienta flanko per ŝtonponto, per Nový most kaj per ponteto kuniganta la loĝdomaron sur ambaŭ flankoj de la rivero. Sur la maldekstra bordo de Otava Pražské Předměstí najbaras kun Václavské Předměstí. Trans la rivero ĝi najbaras kun Vnitřní Město kaj kun Budějovické Předměstí.

Pražské Předměstí situas en katastra teritorio **Písek** kun areo 38,04 km².

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 745 |
| 1880 | 82 |
| 1890 | 81 |
| 1900 | 3 314 |
| 1910 | 3 702 |
| 1921 | 92 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 4 374 |
| 1950 | 37 |
| 1961 | 31 |
| 1970 | 3 042 |
| 1980 | 2 716 |
| 1991 | 4 349 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 5 840 |
| 2011 | 5 751 |
| 2021 | 5 577 |

Memorindaĵo
-----------

* Ŝtonponto en Písek

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Písek (9) |
| --- |
| Budějovické Předměstí ~ Hradiště ~ Nový Dvůr ~ Pražské Předměstí ~ Purkratice ~ Semice ~ Smrkovice ~ Václavské Předměstí ~ Vnitřní Město |

 |
**Hegyvidék** [hedjvidEk] estas la 12-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: monto-regiono.

Blazono de la 12-a distrikto
Loko de la 12-a distrikto
Elvidejo sur montopinto de Jánoshegy, tio troviĝas ankaŭ en la blazono
Kulturdomo en Hegyvidék
Arta universitato en Hegyvidék
Dentrada fervojo en Hegyvidék

Bazaj informoj
--------------

* poŝtkodoj: 1121-1126
* areo: 27 km²
* loĝantaro: 56 200 en 2008

Situo
-----

Distrikto Hegyvidék situas en la okcidenta parto de la ĉefurbo sur montoj, tial ĝi estas pulmo de Budapeŝto. La plej gravaj montoj estas Monto János (=Johano) 528 m-ojn alta, kio estas la plej alta punkto de Budapeŝto, Széchenyi-hegy kaj Svábhegy (=monto de ŝvaboj).

Historio
--------

Matiaso la 1-a profitis la regionon kiel ĉasejo. Ĝis la 18-a jarcento por pli bone defendi fortikaĵon de Buda oni malpermesis konstrui domojn. Precipe vitejoj estis tie. Nur en 1772 oni komencis aĉeti parcelojn. En 1873 Budapeŝto formiĝis kaj Hegyvidék apartenis al la 1-a distrikto ĝis 1930. Dum la frua socialismo etfervojo kaj televida turo konstruiĝis sur Széchenyi-monto. Nuntempe la montoj kaj valoj estas ekskursejoj, estas grave gardi la arbaron.

En 1989 ĉirkaŭaĵo de Preĝejo Sankta Familio (Hegyvidék) travivis mondan historion. orientgermanoj ariĝis. Ili tie loĝis helpe de Hungara Malta Helpservo. Fine Gyula Horn deklaris, ke la orientgermanoj rajtas forlasi Hungarion al limo de Aŭstrio. Tiu ago estis granda puŝo por la germana unuiĝo.

Trafiko
-------

* aŭtobusoj, tramoj, etfervojo, dentorela fervojo (de 1874), aertelfero (de 1970)

Vidindaĵoj
----------

* elvida turo
* kongresa centro
* tombejo
* ekskursejoj
* Preĝejo de Koro de Jesuo (Hegyvidék)
* Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Hegyvidék)
* Preĝejo Sankta Familio (Hegyvidék)
* Kirko Sankta Ladislao (Hegyvidék)
* Kirko Johano Baptisto (Hegyvidék)
* Luterana kirko (Hegyvidék)

Preĝejo Sankta Familio, kiu faris historion en 1989

* Kategorio Hegyvidék en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne konfuzu kun la samnoma pentristo Margit Sebők (1879)!*

**Margit Sebők** [ŝebOk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebők Margit** estis hungara instruisto, pentristo.

Margit Sebők  naskiĝis la 9-an de decembro 1939 en Karcag, li mortis la 18-an de oktobro 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Margit Sebők pasigis sian infanaĝon en Berekfürdő (tiam ekstera parto de Karcag). Ŝi finis la mezlernejon en Karcag, poste Pedagogian Altlernejon en Eger kun diplomo pri arto kaj geografio en 1961. Inter 1961-1988 ŝi instruis laŭvice en Szajol, Újszász, Szolnok, poste ŝi havis grafikistan postenon en muzeo en Pécs. Ŝi havis edzon, kiu same estis instruisto kaj pentristo. Ŝi naskis filon (Gábor Benő Pogány), kiu iĝis skulptisto. Libertempe ŝi pentradis, sed dum kreo de tiu ĉi artikolo pentraĵoj ne estis trovataj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Martfű (1977)
* Karcag (1978)
* Budapeŝto (1978)
* Szolnok (1981, 1985, 1992)
* Parizo (1991)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Berekfürdő (2001)  Arkivigite je 2018-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
* galerio en Berekfürdő (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (sed la mortodato estas erara!)
* hungarlingva biografieto[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616569
 |
**Jadranka KOSOR** (naskiĝis la 1-an de julio 1953 en Pakrac, Kroatio) estas kroata politikisto kaj ĵurnalisto.

KOSOR studis leĝon en Zagrebo, kaj laboris kiel ĵurnalisto ekde 1972. Dum la milito de 1991 ĝis 1995, ŝi laboris kiel radio-ĵurnalisto kaj ŝia programo parolis pri militaj temoj, ekzemple problemoj de transfuĝintoj kaj kriplaj eks-soldatoj.

Jadranka KosorEn 1995 ŝi estis elektata al la Kroata Parlamento kiel ano de la Kroata Demokratia Unio (HDZ). Ŝi ankaŭ estis la vicprezidanto de la Kroata Parlamento.

KOSOR estis la vicprezidanto de la partio HDZ inter 1995 kaj 1997, kaj ekde 2002 ĝis hodiaŭ. En 2003, ŝi ekestis ministro de familio, eks-soldatoj kaj interregistara solidareco en la Kroata Registaro de Ivo Sanader.

La HDZ nomis ŝin kiel sian prezidantan kandidaton en la prezidanta baloto de 2005. Ŝi estis la dua plej populara kandidato de la unua elektado kaj kontraŭos al la nuna prezidanto, Stjepan Mesić, en dua elektado ĉar MESIĆ ne gajnis 50 % de la voĉdonoj, havante 48,92 %. KOSOR havis nur 20,30 %.

La 6-an de julio 2009 ŝi elektiĝis ĉefministro de Kroatio, kaj havis tiun postenon ĝis la 23-a de decembro 2011, kiam la socialdemokrato Zoran Milanović transprenis ĝin.

* Kategorio Jadranka Kosor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32435
* GND: 1195452411
* LCCN: n94095761
* VIAF: 16462686
* ISNI: 0000 0000 3501 1907
* NKC: js20211107754
 |
Abhisit Vejjajiva
**Abhisit VEJJAJIVA** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1964 en Newcastle-upon-Tyne, Anglujo) estas tajlanda politikisto.

Li estras la demokratan partion de Tajlando ekde februaro 2005. Li funkciis tiel 27-a elektita ĉefministro de Tajlando ekde la 15-an de decembro 2008 ĝis la 3-an de julio 2011, post la venko de Jinglak Ĉinaŭat kun la Portaja Partio..

Li postsekvis al Somchai Wongsawat, demisiigita la 2-an de decembro 2008 post decido de la konstitucia juĝaro malpermesinta al li ĉian politikan agadon dum 5 jaroj, kaj al Chaovarat Chanweerakul, vic-ĉefministro kaj ministro pri publika sano, kiu enhavis portempe la postenon ekde la 2-a de decembro.

Antaŭaĵoj
---------

Taksin Ĉinaŭat estis prezidento de Tajlando el 2001 kaj februare de 2005 denove venkis en la balotadoj kaj ties registaro akiris grandan akcepton ĉe la popolaj klasoj kaj malakcepton ĉe la altaj klasoj. Aprile de 2006 pro akuzoj kaj kontraŭstaroj li kunvokis novajn elektojn sed la opozicio malkceptis partopreni kaj la kunvoko nuliĝis. Septembre de 2006 militistoj organizis puĉon kaj elpostenigis la registaron. Maje de 2007 la partio de Taksin Ĉinaŭat estos deklarita eksterleĝa akuzita pri balota fraŭdo. Decembre de 2007 okazis nova balotado kaj venkas la PPP, partio posteulo de tiu de Taksin Ĉinaŭat. Septembre de 2008 la Supera Kortumo denove elpostenigas la prezidenton, nun Samak Sundaravej kaj oktobro samjare kondamnas pro supozata korupto na Taksin Ĉinaŭat, kiu siavice estas en ekzilo. Decembre la Supera Kortumo elpostenigas ankaŭ la sukcedinton de Samak nome Somĉai Ŭongsaŭat kaj malpermesas aktivadon de ĉiun estroj de la venkinta partio. Tiele la armeaj kaj juaj estraroj sukcesas formi parlamentan majoritaton kiu enpostenigas la opoziciestron nome Abhisit Vejjajiva.

Vidu ankaŭ
----------

* Politika protestado en Tajlando en 2010

Referencoj
----------

1. ↑  New Thai prime minister elected (angle), la 15-an de decembro 2008 ĉe bbcnews.co.uk.
2. ↑  "La represión militar incendia Bangkok", El País, Madrido, 20an de majo 2010, paĝoj 2-3.

* Kategorio Abhisit Vejjajiva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281786
* GND: 105790757X
* LCCN: no2003123782
* VIAF: 48928993
* ISNI: 0000 0000 8227 8102
* SUDOC: 123052106
* NLA: 41762992
 |
**Jadwiga Szubartowicz** el domo Skawińska (naskiĝis la 16-an de oktobro 1905 en Lublin, mortis la 20-an de julio 2017 samloke) – pola centjarulino kaj pola plejaĝulino ekde la 1-a de aŭgusto 2015.

Vivo
----

Jadwiga Szubartowicz infanaĝe dum kelkaj jaroj loĝis kun la familio en Rusio, kie en la aĝo de 12 jaroj estis atestantino de bolŝevika puĉo, kiun travivis en Petrogrado. Diplomitino de la Gimnazio de Ursulaninoj kaj de pedagogiaj studoj, kiujn finis kun sia fratino. Ŝi laboris kiel librotenistino, kaj la fratino dum 40 jaroj kiel pedagogo en Lubartów.

Dum la germana okupado oni arestis ŝian fraton, kiu post semajna mallibero en koncentrejo Majdanek estis liberigita, sed poste denove arestita de germanoj en Krakovo, de kie trafis al koncentrejo en Buchenwald, kie mortis. Ŝi estis atestantino de transporto de la pentraĵo *Batalo de Grunwald*, kun celo de ĝia kaŝo antaŭ germanoj. En 1952 nuptis Antoni Szubartowicz, ekssoldaton de la batalo de Monte Cassino.

La 1-an de aŭgusto 2015 post morto de Jadwiga Młynek (1905–2015) el Kalisz - kiu sian vivlongecon dankis al la kaprina lakto - iĝis la plej aĝa polino. Ŝia aĝo estis kontrolita de esploristoj de Gerontologia Esplor-Grupo el Kalifornio, kiu sendis al ŝi bondezirojn okaze de la 110-a naskiĝdatreveno, kiun celebris la 16-an de oktobro 2015. La 7-an de marto 2017, okaze de Internacia tago de virinoj, prezidanto de Lublin, Krzysztof Żuk, enmanigis al ŝi medalon de la 700-jariĝo de la urbo.

Mortis en unu el lublinaj domoj de socia helpo.

Moto de la vivo
---------------

*Vivo de la homo sur tiu ĉi Tero estas nek simpla, nek facila. Oni ĉiam devas edukiĝi kaj perfektiĝi. Kun helpo de la Dio, serĉi belon, bonon kaj veron, kaj la malbonon detrui kaj rompi. Tia ĉiam estis mia devizo.*

Vidu ankaŭ
----------

* maljunaĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wacław Jan Kroczek, Najstarsi Polacy w historii - la plej maljunaj poloj en la historio, en: najstarsipolacy.pl


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615026
 |
*Estas ankaŭ Meksiko.*

Koordinatoj: 49° 57′ 23″ N 14° 11′ 28″ O﻿ / ﻿49.95639 °N, 14.19111 °O﻿ / 49.95639; 14.19111 (mapo)

**Meksiko** (ĉeĥe: *Mexiko*), ankaŭ nomata **Minejo de punitoj**, **Pluva minejo**, **minejo Schniloušák** estas kalkoŝtona minejo sur teritorio de municipo Mořina en distrikto Beroun en Mezbohemia regiono en Ĉeĥio. Popolaj nomoj eliras el tio, ke sur la fundo de la minejo neniam brilas suno. Sur la fundo troviĝas lago, kiu havas areon 0,17 ha. Ĝi estas 80 m longa kaj 30 m larĝa. Ĝi situas en supermara alteco 361 m.

Ĉirkaŭaĵo
---------

Longo de la minejo estas proksimume 300 metroj, larĝo 100 m kaj profundo 80 m. La neinundigitaj partoj de la fundo estas surkreskintaj de arboj kaj arbustaro. La lago troviĝas en ŝirma pejzaĝa regiono Bohemia karsto.

Akva reĝimo
-----------

La lago ne havas surfacan alfluanton nek forfluanton. Ĝi situas sur dislimejo de rojoj Bubovický kaj Budňanský en akvejo de rivero Berounka.

Alveno
------

Piede laŭ flava turisma marko flava turisma marko:

* el Mořina
* de dub sedmi bratří

Vidu ankaŭ
----------

* Ameriko (kalkoŝtonaj minejoj)
* Granda Ameriko
* Malgranda Ameriko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lomy Amerika (lomy-amerika.cz)
* Lomy „Amerika" u Mořiny (privata paĝo)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |
rivero *Dee* [DI:]
**Aberdeenshire** - jen angle, skotgaele *Siorrachd Obar Dheathain* - estas la nomo de antaŭa graflando kaj nuna administra regiono ("konsilia areo") de Skotlando. Ekde 1900 la urbo Aberdeen sendependis de Aberdeenshire. La graflando formale aboliciiĝis en 1975, kiam ĝi iĝis parto de multe pli granda regiono nomita **Grampian**. 

En 1996 reestiĝis Aberdeenshire kiel administra regiono, tamen kun iom malsamaj landlimoj. Laŭ la stato de 2019, en la areo vivis 261 210 loĝantoj sur areo de 6 313 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 41 loĝantoj/km².

Geografio
---------

En Aberdeenshire situas multaj montoj. La ĉefa rivero estas Rivero *Dee* [DI:]: tie, kaj en aliaj riveroj de Aberdeenshire, troveblas salmoj kaj trutoj.

Vizitindaĵoj
------------

Multaj antikvaj restaĵoj kaj kasteloj videblas. Inter la kasteloj estas:

* Kastelo Balmoral, posedaĵo de la brita monarĥo
* Kastelo Huntly
* Kastelo Crathes
* Kastelo Drum
* Kastelo Dunnottar
* Kastelo Slains

Ĉefaj lokoj
-----------

Inter la urboj de la nuna Aberdeenshire estas:

* Peterhead
* Fraserburgh
* Inverurie
* Stonehaven
* Huntly

* Kategorio Aberdeenshire en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nguyễn Xuân Thu** (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1932 en Hanojo, forpasis la 18-an de oktobro 2017) estis vjetnama esperantisto kaj membro de la Akademio de Esperanto. Li estis profesie hospitala farmaciisto, poste pensiulo.

Li esperantistiĝis kaj aliĝis al Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio (VPEA) en 1957. Li rolis kiel ĝenerala sekretario de Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA), estro de ties trejna komitato. Redaktis la bultenon «Verda Mesaĝo el Vjetnamio» kaj la ttt-paĝon de la asocio  Arkivigite je 2011-03-24 per la retarkivo Wayback Machine, instruis la lingvon al progresantoj, uzante la lernolibron "Vojaĝo en Esperanto-lando" de Boris Kolker kaj lernomaterialon prenintan ĉefe el Edukado.net, organizis enlandajn ekzamenojn je baza kaj elementa niveloj (A2-B1-B2). Akceptita de Internacia Ekzamena Komisiono (IEK) de ILEI kiel membro de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE). Ĉefredaktinto de la aperonta Esperanto-vjetnama vortaro.

Li flue parolis la vjetnaman, la francan, Esperanton kaj la anglan.

Li estis kunlaboranto de edukado.net kaj ĉefdelegito de UEA por Vjetnamio de UEA de 2003 ĝis 2011.

Agado por la 97-a Universala Kongreso
-------------------------------------

Kiel ĝenerala sekretario de VEA, Nguyễn Xuân Thu gvidis la laborojn por inviti la 97-an UK-on (2012) al Vjetnamio kaj poste estis ĝia LKK-ano pri informado kaj gazetara servo; kunlabore kun edukado.net, aŭtoris belan plurlecionan preparkurson pri sia lando. Kiel longtempa instruisto de Esperanto en la Fremdlingva Universitato de Hanojo li ankaŭ trejnis gejunulojn por labori kiel helpantoj dum la 97-a UK kaj la 68-a IJK, same kiel li pli frue faris por la 63-a IJK (2007). Al la programo de la UK li kontribuis per prelegoj en la Esperantologia Konferenco kaj la Tago de Vjetnamio.

Ĉefverko: Granda Esperanto-Vjetnama Vortaro
-------------------------------------------

Lia ĉefverko estas "Granda Esperanto-Vjetnama Vortaro" (2016), kun 10 652 kapvortoj. Krome li tradukis kaj redaktis la Esperanto-version de "Taglibro de Dang Thuy Tram" (2011). Jam frue li aktive ekuzis Facebook k.a. eblojn de Interreto, i.a. kiel kunlaboranto de edukado.net kaj redaktanto de la retejo de VEA (http//e.vea.vn). Ekde 2013 Nguyễn Xuân Thu estis membro de la Akademio de Esperanto kaj gvidanto de ĝia komisiono pri homaj nomoj.

Honora membro de UEA
--------------------

Dum la 102-a Universalo Kongreso en Seulo, Nguyễn Xuân Thu iĝis honora membro de UEA.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperantigo de vortoj el vjetnama fonto

Referencoj
----------

1. ↑   Forpasis NGUYỄN Xuân Thu (1932-2017). Universala Esperanto-Asocio (2017-10-19). Alirita 2017-10-19.
2. 1 2 3 4  Gazetara Komuniko de UEA, n-ro 694: Nova honora membro de UEA: NGUYỄN Xuân Thu, la 23-a de julio 2017esperante

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verda Mesaĝo el Vjetnamio Arkivigite je 2011-03-24 per la retarkivo Wayback Machine esperante
* filmeta intervjuo kun li, de Ĉina Radio Internacia, en la retejo YouTube
* Blogo de Nguyễn Xuân Thu esperante
**Roman Laskowski** (naskiĝis la 17-an de februaro 1936 en Komarno (Lviva provinco), mortis la 21-an de junio 2014) – pola lingvisto, slavisto, polisto kaj ĉeĥisto, pioniro de genera fonologio en Pollando. Aktivulo de Sendependa Aŭtonomeca Sindikato "Solidareco", en tio de la subreraj strukturoj en la unua duono de la 80-aj jaroj.

Vivo
----

### Juneco

En 1940, post la soveta invado en Pollandon, estis kun la familio deportita al Kazaĥio. Li revenis al Pollando en 1946, ekloĝis en Kietrz, kie en 1954 finis ĝeneralklerigan liceon.

### Scienca kariero

En 1959 finis studojn pri la ĉeĥa lingvo en Jagelona Universitato. En la jaroj 1960-1963 estis laboranto de Silezia Scienca Instituto en Katowice, en la jaroj 1963-1969 de Slavistika Fako ĉe Pola Scienca Akademio en Varsovio. En 1967 defendis en Jagelona Universitato doktoran disertaĵon *Derywacje rzeczowników w dialektach leskich* (Derivaĵoj de substantivoj en dialektoj de Lesko-regiono), verkitan sub la gvido de Alfred Zaręba. De 1969 ĝis 1973 estis laboranto de la Laborejo pri Gramatika Konstruo de la Pola Lingvo ĉe la Instituto de Literaturaj Esploroj de Pola Scienca Akademio kaj lekciisto de Supera Pedagogia Lernejo en Rzeszów.

### Distingoj

En 1995 estis distingita per Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* "pro eminentaj meritoj en popularigado de heredaĵo de la pola kulturo kaj scienco" en Svedio.

Bibliografio
------------

* *Polacy w Szwecji. Słownik biograficzny emigracji polskiej w Szwecji* (Poloj en Svedio. Biografia vortaro de la pola elmigrantaro en Svedio), prilaboris Tadeusz Nowakowski, eldono Polonica 1992, p. 89-90
* "Roman Laskowski" en: *Encyklopedia języka polskiego* (Enciklopedio de la pola lingvo), tria korektita eldono, Ossolineum, Vroclavo 1999, p. 205


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 603642
* GND: 136067492
* LCCN: n84050992
* VIAF: 73999442
* ISNI: 0000 0001 0915 9745
* SUDOC: 035821957
* BNF: 13338847h
* BIBSYS: 90717347
* NKC: mzk2005306661
 |
**Parepare** estas marhavena urbego en insulo Sulaveso, en provinco Suda Sulaveso en Indonezio. Parepare konsistas el 4 distriktoj. La loknomo rilatas al "bona haveno".

Geografio
---------

Parepare situas en sudokcidenta parto de la insulo laŭ malgranda golfo grandparte sur monteta areo. Provinca ĉefurbo Makassar troviĝas 127, Palopo 128, Paluo 347, Balikpapan 435, Denpasar 710, Surabajo 842, Semarang 1071, Jogjakarto 1107, Bandungo 1367, ĉefurbo Ĝakarto 1437, Palembang 1653, Bandar Lampung 1599, Batam 1823, Pekanbaru 2081, Medano 2476, Banda Aceh 2901 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En nuna loko de Parepare kreskiĝis sovaĝe nur arbustoj. En la 14-a jarcento ĝi apartenis al regno, en la sekva jarcento reĝlando. La nederlandanoj konkeris tiun lokon pro la bona haveno. Sekvis la japana dominado inter 1942-1945. Parepare akiris la internacian statuson urbego (pli granda, ol cent mil) fine de 1980-aj jaroj.

Ekonomio
--------

Parepare estas agronomia loko, sed la areo taŭgas grandparte por brutaro. Ekzistas iom da produktoj de rizoj kaj kakaofaboj. Multe da homoj fiŝkaptadas.

Trafiko
-------

Parepare havas trairan ĉefvojon laŭ la marbordo (sude al Makassar), krome kuras vojo al interno de la insulo (ekzemple al Palopo). Menciindas la marhaveno. La trajno inter Makassar kaj Parepare daŭre estas projekto.

Klimato
-------

Parepare havas tropikan musonan klimaton (Am). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2085 mm. Inter julio-septembro iomete pli malofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 23-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Panoramo al moskeo

Vididindaĵoj
------------

* moskeo
* mara strando
* botanika ĝardeno de 1920
* koralaj rifoj

Famuloj
-------

Jusuf Habibie (tria prezidanto de Indonezio) naskiĝis en Parepare.

Ĝemelurboj
----------

* Malajzio Tawau, Malajzio

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |
**Santa Teresa del Tuy** (loke sufiĉas **Santa Teresa**) estas urbego kaj universitata urbo en norda Venezuelo, en subŝtato Miranda (Venezuelo). Ĝi estas municipa ĉefurbo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 139.109 en 2011
* Supermara alteco: 160 m
* Areo: 284 km²
* Telefonkodo: 0239
* Poŝtkodo: 1215
* Horzono: UTC -4:30
* 10° 14′ 00″ N 66° 39′ 50″ U﻿ / ﻿10.23333 °N, 66.66389 °U﻿ / 10.23333; -66.66389 (mapo)

Geografio
---------

Santa Teresa del Tuy situas sur la marborda ebenaĵo. Cúa troviĝas 25, Petare 33, **Karakaso** 41, Turmero 90, Valencio (Venezuelo) 147, Barquisimeto 292, Coro (Venezuelo) 353, Maturín 386, Bolívar (urbo) 415, Barinas (Barinas) 428, Guayana (urbo) 487, Cabimas 524, Marakajbo 546 km.

Historio
--------

Placo en Santa Teresa del Tuy
Santa Teresa estis fondita en 1761, ĝi estis levita al paroĥo en 1771.

Ekonomio
--------

En ĉirkaŭaĵo de Santa Teresa oni okupiĝas ĉefe pri kakaoj.

Trafiko
-------

Santa Teresa estas ligita al la tutlanda ŝosea reto. Alia vojo al la alia direkto estas negrava.

Klimato
-------

Santa Teresa havas tropikan klimaton. La averaĝa jara temperaturo varias inter 18-28 °C kun relative malalta humideco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* [*rompita ligilo*] hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-04-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Libertalia** aŭ "Respubliko de Libertalia" estas la nomo de supozebla kolonio en la nordo de Madagaskaro, fondita de la pirato Misson fine de la 17a jarcento.

La historio de tiu humanista pirata utopio baziĝas nur en libro de 1724: "Ĝenerala Historio pri la ŝteloj kaj murdoj de la plej famaj piratoj", kies originala titolo en la angla estis *A General History of the Robberies and Murders of the most notorious Pyrates*, libro de 1724 de Kapitano Charles Johnson (eble pseŭdonimo de Daniel Defoe).

La pirato Misson kun Caracciolo, religiulo el la dominikana ordeno, fariĝis estroj de franca militŝipo *Victoire*, post batalo en insuloj Antiloj.

Caracciolo, leginto de "Utopio" de Thomas More, konvinkis la ŝipanaron por navigi ĝis Afriko sub blanka flago laŭ la moto "Je Dio kaj la Libero". Ili kaptis nederlandan ŝipon kun afrikanoj sklavigitaj kiuj post liberigo kuniĝis kun la aliaj aventuristoj.

Finfine ili alvenis al parto de Madagaskaro kie ili fondis specialan komunumon. Ili abolis la monon kaj, nomante sin "Liberi", rezignis pri naciecoj kuniĝante sen diferencoj pri raso. Ili interkompreniĝis per komuna idiomo, miksaĵo de diversaj lingvoj, iel praa Esperanto sub tropikoj.
**Roman MICHNA** (naskiĝis la 28-an de septembro 1915 en Lichnov - mortis la 17-an de novembro 2003) estis ĉeĥa esperantisto en Lichnov.

En Lichnov u Frenštátu estis memorŝtono, inaŭgu­rita la 14-an de majo 1936. Temis pri plaĉa monumento fare de la skulptisto V. Brázdil, laŭ skizo de samideano J. Špaček. La monon kolektis Roman Michna. La memorŝtono staris antaŭ la lernejo. Dum la nazia okupacio ĝi estis de­truita.

La 24-an de septembro 1950 en Kopřivnice estis inaŭgurita memorŝtono en la loka parko en formo bedo kun verda stelo (eble herba aŭ flora), en kies centro estis lokita granda ŝtono kaj sur ĝi fiksita tabulo kun verda stelo kaj surskribo „Zátiší dra Esperanto - Ripozejo de Dro Esperanto". Post kelkaj jaroj la monumento estis likvidita dum rekonstruo de la urboparto kaj ties parko, la ŝtono estis ĵetita post la urbo en arbaro en rivereton, sed la tabulon savis ĝuste Roman Michna kaj forportis al sia hejmo. Nun la skoltoj en Kopřivnice trovis la ŝtonon, informis en loka kablotelevido pri sia trovaĵo kaj baldaŭ ilin mirigis ret-mesaĝo de la posteuloj de Roman Michna, ke la tabulon ili posedas kaj volonte ĝin disponigos, se la monumento estos renovigita. La skoltoj plie malkovris, ke la fondinto de skoltismo en Kopřivnice Rudolf Zanáška estis fervora esperantisto kaj eĉ fondis kolekton de esperantaĵoj en la urba muzeo, unuan muzean kolekton de esperantaĵoj en Ĉeĥio. Li ankaŭ iniciatis la monumenton, poste savitan de Roman Michna. Tiuj malkovroj vekis intereson ĉe la skoltoj pri Esperanto kaj ĝia movado.

Rimarko
-------

* Koncerne lian morton en 2003, la asocia sekretario de ĈEA sciigis la daton 4-an de aŭgusto, la nepino de Michna informis, ke la ĝusta dato estas 17-a de novembro.

Fontoj
------

* Stanislav Kamarýt: Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio, Praha 1983, p. 175 kaj 245 (pri la monumento en Lichnov)
* Heroldo de Esperanto, 16 januaro 1951, Nova monumento al D-ro Zamenhof en Kopřivnice, Ĉeĥoslovakio, p. 1 (pri inaŭguro de la monumento en Kopřivnice)
* Prelego de Kryštof Hyvnar, ĉefo de skoltoj en Kopřivnice, pri la trovo de la ŝtono kaj la tabulo, kiujn inviciatis Rudolf Zanáška kaj savis Roman Michna.
* Ondřej Šalek: Klub esperantistů v Kopřivnice, PDF formata dosiero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informo pri la trovo de monumento en Kopřivnice
* Televida riporto pri trovo de la ŝtono
* La informo pri la trovo de ŝtono en la retejo de skoltoj Vanaivan[*rompita ligilo*]
**Romanal**. Lingvoprojekto farita de Alfred MICHAUX (kun kaŝnomo A. M. Boningue) en 1909 kaj reprezentita en 1912. Ĝi estis proponita al Delegacio por alpreno de la lingvo internacia, kiu preferis Idon. Ĝi estis propagandata de sia aŭtoro dum kaj post la Unua mondmilito. La aŭtoro emfazas, ke en sia sistemo li ekstermis el Esperanto ĉiujn germandevenajn elementojn. Michaux restis ankaŭ Esperantisto, laŭ sia letero al Montagu Christie Butler. Vere Romanal ne estis lingvo kiel Ido aŭ Esperanto, sed nur projekto prezentita en malgrandaj broŝuroj kaj neniu uzis ĝin.

Gramatiko
=========

Romanal provis kombini la internaciecon kaj latinecon de Latino sen fleksio al la regula strukturo de Esperanto.

Alfabeto kaj prononco
---------------------

Kiel Peano, Romanal adoptas la ortografion kaj prononcon de la klasika latina lingvo.

Morfologio
----------

Samkiel Esperanto, ĝi uzas specialan finliteron por marki la malsamajn vortospecojn. Eĉ la propraj nomoj akiras tiujn finaĵojn, tiel la latina "America" restis "Americe".

En Romanal estas multaj verbaj malsimplaj formoj kiel 'me amaveran' = mi estos amita; 'me amavum' = mi estis aminta; 'amavant' = aminte; 'amerav' = devi ami; 'amerant' = devante ami. Tiuj malsimplaj formoj similas pli al Volapuko ol al Esperanto.

Nombroj (1-10): uni dui tri quadri quinti sexti septi octi noni deci

Ekzemploj
=========

Moto:

"Li Meliori lingue auxiliari est ille quel possan facilim comprendar li americanos del norde et illos del sude".
(La pli bona helplingvo estas tiu kiun povas facile kompreni la amerikanoj de nordo kaj de sudo).

---

Declarade d'independantie de Americanos. Nos consideran sicut évidenti isti verites que omni homos estan creati pro vivar equali : ad illos lo Creator donavan certi jures inalienabili et specialim li liberite et li querite del felicite.

---

Me libenter doneran mei concludes, post longi experimentes.
I. In systeme artificiali con finales caracterizanti ubi est
necessi decidar l littere = 1 sone, li boni pronomine devan estar
monosyllabi con c, ex. ei, con possibilite variar in ca—ce --
ci—co cu, secondum l'adopte de finales.

---

Nombroj (1-10): uni, dui, tri, quadri, quinti, sexti, septi, octi, noni, deci.

---

Nos consideran sicut evidenti isti verites que omni homos estan creati pro vivar equali. (Ni konsideras kiel evidenta tiu vero kiu ĉiuj homoj estis kreitaj por vivi egale).

Patro Nia:

Patro nostri, qui est en cieles,  

sanctificat estas nomine tui,  

advenias regne tui,  

fias volite tui,  

sicut en ciele, et en terre.  

Il pane nostri quotidiani das ad nos hodie,  

et dimittas nostri debites,  

sicut et nus dimitta debitantos nostri,  

et ne nos inducas in tentatione,  

sed liberas nos ex male.

Bibliografio
============

Boningue, A. M.  

Romanal - metode de international lingue   

Boulogne-sur-Mer: Boningue, 1909   
 (44 p.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri biografio citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Septembro 2015)* |

**Cassie BERNALL** [*KESi BerNAL*] (naskiĝis 6-a de novembro, 1981, mortis 20-a de aprilo, 1999) estis viktimo en la Masakro de Columbine, kiu postmorte famiĝis pro onidira martireco, kvankam ĉi tiu historio restas forte pridubata.

Laŭ la rakonto, kiun popularigis la patrino de Bernall, dum la masakro
la pafmurdantoj eniris la lernejan bibliotekon kaj demandis de Cassie Bernall, "Ĉu vi kredas je Dio?" Ŝi firme respondis "Jes, mi kredas al Dio". "Kial?" estis la sekvinta demando, sed antaŭ ol ŝi povis respondi, ŝi estis mortigita tie en la biblioteko de la lernejo.

Laŭ la gepatroj Cassie ne estis populara, ĉarma aŭ morale perfekta. Ŝi ofte estis egoisma, obstina kaj estis ĝenita pro sia pezo. Aliflanke, ŝi agis sen
pretendo aŭ vanto kun koro sincera kaj mano malfermita, afero rara en sia
lernejo. Luktinte kontraŭ sia fiereco, ŝi sincere penis vivi sole por Dio, ne por si mem. Ŝi konvertiĝis je la 8-a de marto 1997 ĉe tendaro en Estes Park en Kolorado en la Rokaro. Ŝi konsideris tiun tagon kiel sia dua naskiĝtago. Hejme, ŝiaj gepatroj nur ŝajne ŝatis ŝiajn farojn, kaj ne amis ŝin mem. Lerneje, la studentoj nur ŝajne ŝatis ŝian personon eksteran
-- afero de haro, vesto, pezo, ĉarmo -- sed ne ŝin mem. Antaŭ la konvertiĝo, ŝi malamis siajn gepatrojn kun la plej malluma kaj profunda malamo. Kaj ŝi malamis sin mem, tranĉinte sin ĝis sango. Ŝi onidire praktikis sorĉon kun siaj amikinoj, kiuj sabate oferis katojn. Ŝi volis murdi siajn gepatrojn kaj, kiam ili malkovris tion, ili sendis ŝin al kristana lernejo. Kaj poste, ĉe la tendaro, ŝi konvertiĝis.

Kritiko de la historio de ŝia morto
-----------------------------------

Estas malsamaj raportoj pri ŝia morto. Craig SCOTT, la homo kiu originale rakontis, ke li aŭdis la paroladon, identigis la voĉon kun tiu de Bernall, sed ne vidis la parolanton. Li poste indikis, ke la pafanto estis ĉe la loko, kie, nekonate al Scott, kaŝiĝis studentino Valeen SCHNURR. Ŝi estis vundita kaj preĝanta kiam la pafanto demandis, ĉu ŝi kredas je Dio, al kio ŝi respondis "Jes." La pafanto nenion faris al ŝi kaj ŝi travivis. Schurr poste konfirmis ĉi tion. Emily WYANT, kiu estis tuj apud Bernall kiam tiu mortis, raportis ke Bernall diris nenion antaŭ la mortpafo kaj diris, ke ŝi estas ŝokita pro la kresko de ĉi tiu "mito".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Who Said Yes? Arkivigite je 2003-12-07 per la retarkivo Wayback Machine (*angle*)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 15079
* LCCN: n99051760
* VIAF: 46096216
* ISNI: 0000 0000 7416 1887
* NKC: xx0013992
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.