recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La rivero **Huerva** nomita populare ankaŭ *La Huerva*, estas rivero de nordorienta Hispanio, alfluanto de la grandrivero Ebro. Ĝi ekfluas en la montaro Sierra de Cucalón, Iberia Sistemo, en Fonfría, Teruelo, sur 1280 m de altitudo. Ĝi pasas ĉe lokoj kiel Fonfría (ekfluo), Bea, Lagueruela, Ferreruela de Huerva, Villahermosa del Campo, Badules, Villadoz, Villarreal de Huerva, Mainar, Cerveruela, Vistabella de Huerva, Tosos (iam Alcañiz de la Huerva), Villanueva de Huerva, Mezalocha, Muel, Mozota, Botorrita, María de Huerva, Cadrete, Cuarte de Huerva, kaj, fluinte 128 km, enfluas al la rivero Ebro ĉe la urbo Zaragozo. Ĝi havas basenon de 1020 km². Ĝia averaĝa kontribuo al Ebro estas de 67 hm³ ĉiujare.

La rivero Huerva ĉe Muel.
En la monato septembro 1830, la rivero Huerva suferis du gravajn altajn akvonivelojn. La unua okazis la 2an, ruinigis la muregojn de Ojo de la Huerva. La dua la 13an estis tiom granda ke enirante en la fluejon de la grandrivero Ebro, haltigis ĝian fluadon.

Notoj
-----

1. ↑  En hispana lingvo, riveroj ne estas inaj, sed "la" estas ina.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Huerva (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La rivero Huerva, oazo inter la Iberia Sistemo kaj la Valo de Ebro (PDF).
* *Otoñada en la Huerba*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802280
* VIAF: 315127085
 |
**Kalidonia** (greke *Καλυδών*) estas insulo tuj antaŭ la orienta marbordo de Kreto en la golfeto de Elounda. Ĝi longas proksimume 500 metrojn kaj la plej granda larĝo estas 200 metroj. Ofte ĝi estas indikata kiel Spinalonga, sed tio estas fakte pli granda duoninsulo de kiu Kalidonia estas parto. Kalidonia situas ĉe la plej norda punkto de Spinalonga (greke: Σπιναλόγκα), disigita de ĝi per iom malpli ol cent metroj da akvo.

Sur la insulo situas venecia fortreso el 1579. Ĝi havas la reputacion esti neokupebla kaj tio radikas en la realeco. Kiam la turkoj en ĉirkaŭ 1670 konkeris la teritorion de Kreto, Kalidonia ankoraŭ restis dum 45 jaroj en la posedo de la venecianoj. Tiuj transdonis la insulon nur en 1715 al la turkoj, post kiam ili interkonsentis ke la venecianoj senĝene povis retiriĝi. La turkoj ne plenumis la interkonsenton kaj murdis ĉiujn virojn de Kalidonia kaj vendis la reston kiel sklavoj. Kiam Kreto ne plu estis sub turka influo Spinalonga restis ankoraŭ dum jaroj loĝata de turkoj. Kiam la kretanoj decidis fari el ĝi leprejon la lastaj turkaj loĝantoj rapide foriris.

Sub la fortreso oni konstruis en 1903 vilaĝon kiu ekde 1904 estis loĝata de la unuaj lepruloj. En tiu tempo, por preventi ke la malsano sur Kreto kaj aliaj partoj de Grekio disvastiĝis oni ekzilis la malsanulojn al la insulo. Krom tio la lepruloj ĉie estis ekzilitaj dum sur Spinalonga ili ĉiuj sufiĉe pace kunvivis en ilia tamen ŝirmita mondo.

Dum la pintotagoj 1100 pacientoj loĝis sur la insulo. Pro la izolado tie ekestis memstara vivkomunumo kiu daŭris ĝis la mezo de la 20-a jarcento. En 1957 oni transportis la lastan leprulon al hospitalo kaj la insulo fariĝis neloĝata. Hodiau Kalidonia estas turisma allogaĵo al kiu regule iras boatoj el Agios Nikolaos, Elounda kaj Plaka.
**Hueyapan de Ocampo** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Hueyapan de Ocampo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 073.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 38175 loĝantojn. El tiuj estis 18425 viroj kaj 19750 virinoj. La komunumo havas surfacon de 824.2 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 9 minutoj norda latitudo kaj 95 gradoj kaj 9 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 40396 personoj. En la jaro 2000 temis pri 39795, do temis pri kresko / malkresko je -0.3 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 34902 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 7676 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hueyapan de Ocampo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-05-21 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Huixtla** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas Huixtla. La komunumo situas en la regiono Soconusco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 0740.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 47953 loĝantojn. El tiuj estis 23101 viroj kaj 24852 virinoj. La komunumo havas surfacon de 385 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 50 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 30173 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 25703 scipovis legi kaj skribi kaj 4450 personoj estis analfabetoj. Do 85% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 15% estis analfabetoj.

48476 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 299 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.62% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Huixtla[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Afiŝo de *I Confess*.
***I Confess*** (Mi konfesas) estas usona nigra filmo de 1953 reĝisorita de Alfred Hitchcock, en kiu stelulas Montgomery Clift kiel Frato Michael William Logan, nome katolika pastro, Anne Baxter kiel Ruth Grandfort, kaj Karl Malden kiel Inspector Larrue.

Priskribo
---------

La filmo estis bazita sur franca teatraĵo de 1902 de Paul Anthelme titolita *Nos deux consciences* (*Niaj du konsciencoj*), kiun Hitchcock vidis en la 1930-aj jaroj. La scenaro estis verkita de George Tabori.

Filmado okazis en tre diversaj lokoj de Kebeko kaj por pejzaĝoj kaj por internoj de preĝejoj kaj aliaj gravaj konstruaĵoj, kiel la Kastelo Frontenac.

Anne Baxter en la filmanonco de *I Confess*.
La filmo temas pri falsa kulpulo, kio ege ripetiĝas en la filmaro de Hitchcock. Elstaras la ludado fare de Montgomery Clift kiel turmentita pastro. La elekto de Clift por la rolo de la protagonisto okazis post multaj duboj fare de la reĝisoro. Hitchcock finfine kontentiĝis pro la ludado, kvankam la rilato inter aktoro kaj reĝisoro dum la filmado estis ege ŝtorma.

La aktorino dekomence elektita kiel ina protagonisto estis Anita Björk, sed ŝi estis maldungita, spite Hitchcock, pro la ĉeesto de la aktorino kun sia amanto kaj lia filo en la bigota Holivudo. Anne Baxter estis la anstataŭanto, kaj tuj Hitchcock ordonis al ŝi tinkturi sian hararon pli intense blonda.

La sakristiano de paroĥejo de Kebeko eniras en domo, ŝtelas kaj murdas la posedanto, nome fama advokato de la urbo. Reveninta al la preĝejo, li konfesas sin al la patro Logan (Montgomery Clift), en kiu siavice venas la suspekto ĉar li ne havas alibion kaj oni scias, ke la kulpulo vestis sutanon la nokton de la krimo. Krome, oni konas, ke la pastro estis ĉantaĝita de la murdita advokato, pro iu amafero de antaŭ lia pastriĝo. Pro la konfes-sekreto, la pastro ne rajtas konfesi siavice, ke li ne estas la kulpulo, sed la sakristiano.

La filmo estis cenzurita en Irlando ĉar ĝi montris pastron kun amafero kun virino (kvankam falte tio okazis antaŭ lia pastriĝo).

Referencoj
----------

### Notoj

1. ↑  TCM: *I Confess* notes Alirita la 9an de junio, 2013

### Aldonaj referencoj

* *I Confess* DVD dokumenta filmo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio I Confess en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |

* *I Confess*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* I Confess ĉe AllMovie (angle)
* I Confess ĉe Turner Classic Movies Datumbazo
* I Confess ĉe Box Office Mojo
* I Confess ĉe Rotten Tomatoes

### Streaming audio

* *I Confess* en Lux Radio Theater: 21a de septembro, 1953


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700518
* LCCN: no2011000305
* VIAF: 186608253
* BNF: 14662535h
 |
Mapo de IPTV landoj de la mondo. - ﻿ Landoj kie IPTV estas havebla en almenaŭ iuj partoj de la lando

**IPTV** (Angla akronimo por: Internet Protocol Television (**IPTV**)) estas sistemo tra kiu servo de cifereca televido estas liverata uzante arkitekturon kaj retajn metodojn de la interret-protokola vico sur pakkomuta reta infrastrukturo kun regata servkvalito, t.e. la larĝbenda interneta alirreto, anstataŭ esti liverata tra tradicia radifrekvenca dissendo, satelita signalo, kaj kabla televido (CATV) formatoj. Vidu Interreta televido.

Karaktero
---------

Sub la termino IPTV, ariĝas la rekta televido, la video laŭ peto (angle: *Video on Demand* aŭ (VoD)) kaj la postdissenda televido (angle Catch-up TV). La livermetodoj estas diversaj. La rekta televido uzas IP -multikastan solvon, kio ebligas sendi la signalon nur unufoje al pluraj personoj. La VoD kaj la postdissenda televido uzas IP-unikast-an solvon (Tiom da fluoj kiom da celoj). Ĝi uzas la saman infrastrukturon, kiel la interreta aliro, sed kun rezervita flurapido.

En Francio, ofte ĝi estas en la interretabona oferto altrapida. La interretaliraj provizistoj parolas pri oferto *triopa* (Interreto, telefono, televido).

Historio
--------

* En 1992, Steve Caser, por solvi la problemon de la limigita nombro da *routeur* kapablaj je IP-multikasto kaj la manko de adresoj en IPV4 proponas virtualan reton nomatan MBone.
* En 1995, la kompanio "Precept Software" ekvendis la produkton IP/TV. La kompanio aĉetita en 1995 de Cisco fariĝas marko.
* En Septembro 1999, Kingston Communications, regiona angla operatoro, lanĉas la oferton KIT (*Kingston Interactive Television*) enhavantan servon de IPTV kaj de Vod sur ADSL.

Avantaĝoj/malavantaĝoj
----------------------

La IP-a teknologio ebligas la uzon de la interfaco far pluraj internetaj aplikoj, VOIP). Plie, la kodiloj, pli kaj pli efikaj (MPEG-2, MPEG-4 kaj VC-1) ebligas ŝpari la pasbendon.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri televido |

* Kategorio IPTV en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ibeas de Juarros** [iBEas deĤUAros] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

En ĝia municipa teritorio estas du lokoj deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko: nome la Arkeologia kuŝejo de Atapuerca kaj la Jakoba Vojo. En 2015, aprobis la Unesko la ampleksigon de la Jakoba Vojo en Hispanio kaj Ibeas de Juarros estis aligita kiel asocia elemnto al la norda sektoro de la Jakoba Vojo.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 130,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 438 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn dum la 20-a jarcento (el 1920-aj al 1970-aj jaroj) pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo, kaj supreniris el 600 ĝis 1 400 loĝantoj.

Ĝi distas 13 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj la municipo Ibeas de Juarros enhavas la jenajn loĝlokojn: Cueva de Juarros, Cuzcurrita de Juarros, Espinosa de Juarros, Ibeas de Juarros (ĉefurbo), Modúbar de San Cibrián, Mozoncillo de Juarros, Salgüero de Juarros, San Millán de Juarros kaj Santa Cruz de Juarros.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Ibeas de Juarros formis parton de la *partido de Burgos* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*. La Markizo de Villarreal estis ordinara urbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj fazeoloj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Marteno kaj la arkeologia kuŝejo de Atapuerca kaj la propra muzeo.

Estas ventogeneratoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775577
* LCCN: n94091609
* VIAF: 129162178
* BNF: 12401069b
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bílý potok |

Koordinatoj: 50° 07′ 46″ N 17° 19′ 03″ O﻿ / ﻿50.12944 °N, 17.31750 °O﻿ / 50.12944; 17.31750 (mapo)

**Bílý Potok** (germane *Weisseseife*, pole *Biały Potok*) estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Vrbno pod Pradědem en distrikto Bruntál. Vivas ĉi tie 11 loĝantoj (2021).

Historio
--------

La domaro estiĝis sub nomo Zainhütte en la jaro 1828 apud samnomata gisejo kaj forĝejo konstruitaj fare de vroclava episkopo. La vroclava episkopujo ĉi tie prilaboris propran ferercon en lokaj minejoj. Tu ĉi gisejo apartenis sub ferfabriko en la proksima vilaĝo Železná (1770). Oni produktis ĉi tie ferajn stangoj, diversajn aksojn por veturiloj, diversan ilaron kaj ankaŭ partojn de malvarmaj armiloj kaj kirasoj. Ekde sia fondo la domaro apartenis sub Mnichov kaj ekde la jaro 1835 sub Železná. Post pereo de la gisejo fine de la 19-a jarcento ĝi estis alinomita al Weisseseife kaj en la jaro 1947 al Bílý Potok. Ankoraŭ en 1950-j jaroj ĉi tie estis funkcia kvarcita minejo. Proksimume 1 km de la domaro survoje sur rokoj super valo de rojo Bílý potok situas ruinoj de du burgoj Veisenštejn – Rabenštejn. Nuntempe la domaro estas vojkruciĝo de turismaj vojoj kaj troviĝas ĉi tie plejparte refreŝigejaj objektoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 0 |
| 1880 | 0 |
| 1890 | 18 |
| 1900 | 15 |
| 1910 | 18 |
| 1921 | 0 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 18 |
| 1950 | 0 |
| 1961 | 13 |
| 1970 | 18 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 19 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 19 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 11 |

En Bílý Potok estas registritaj 13 adresoj: 8 objektoj por daŭra loĝado kaj 5 objektoj por refreŝigado. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 8 domoj, el tio 5 daŭre loĝataj.

Memorindaĵoj
------------

* Veisenštejn (ankaŭ *Pustý hrad*) – ruino de mezepoka burgo norde de la domaro
* Rabenštejn – ruino de mezepoka burgo norde de la domaro

Fotogalerio
-----------

* Strato de domaroStrato de domaro
* Domo n-ro 67 meze de domaroDomo n-ro 67 meze de domaro
* Domo n-ro 114Domo n-ro 114
* Domo n-ro 85Domo n-ro 85
* Konstruareo de Bílý PotokKonstruareo de Bílý Potok

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Vrbno pod Pradědem (5) |
| --- |
| Bílý Potok ~ Mnichov ~ Vidly ~ Vrbno pod Pradědem ~ Železná |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Iberia lupo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
| Subfilumo: | Vertebruloj *Vertebrata* |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Karnovoroj *Carnivora* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kanisedoj *Canidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Kaniso *Canis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *C. lupus* |
| Subspecio: | *Canis lupus signatus* |

 |
|
|
|
|
|
|
| Vivteritorio de iberia lupoVivteritorio de iberia lupoVivteritorio de iberia lupo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Iberia lupo  |

 |
| v • d • r |

La **iberia lupo** (*Canis lupus signatus*) estas subspecio de lupo endemia de Iberio. Ĝia filogenetika proksimeco kun aliaj populacioj de eŭropaj lupoj kondukis multajn zoologojn neiberiajn al inkludo ene de la nomiga subspeciol *C. l. lupus*. Anatomie temas pri lupo mezgranda; maskloj estas ĝis 60 cm altaj kaj 50 km pezaj. La felhararo havas malhelajn makulojn ĉe la vosto, antaŭa parto kaj kruco, kio nomigis la subspecion per scienca nomo: *signatus* signifas markitan en la latina.

Kvankam historie tiu subspecio estis distribuita abunde tra la tuta Iberio, en 2018 estas relative stabilaj populacioj nur norde de la rivero Douro, dum pli sude ĝis populacio estas malabundega, fragmentita kaj minacata de homa agado ĉu volinta ĉu nevolinta. En la norda areo okazas oftaj problemoj ĉe brutobredistoj, kiuj suferas atakojn al la brutoj.

Aro de iberiaj lupoj. En tiu foto klare videblas blankaj strioj ĉe muzelo kaj nigraj markoj ĉe la antaŭaj kruroj, du de la propraj trajtoj de tiu subspecio.

Evolucio kaj taksonomio
-----------------------

Priskribo
---------

Temas pri mezgrandaj lupoj, kies maskloj estas inter 1,30 kaj 1,80 m longaj, dum inoj inter 1,30 kaj 1,60 m. La alto povas atingi 70 cm. Ĝenerale, la plenkreskaj maskloj pezas inter 35 kaj 50 kg, kaj la inoj inter 30 kaj 40 kg. Dummove, rimarkindas la potenco de la antaŭaj kruroj kompare al la malantaŭo, iom malsuprenigita.

Ili havas grandan kaj fortikan kapon, triangulajn orelojn relative malgrandajn kaj striecajn okulojn flaveckolorajn. La muzelo montras blankajn makulojn flanke nome «bigoteras» (lipharaĵoj).

Ekologio
--------

Dieto
-----

Distribuado
-----------

Bibliografio
------------

* González Eguren, Vicente (2015). La ganadería y el lobo en España, discurso del Prof. Dr. D. Vicente González Eguren, leído en el solemne acto de su recepción pública como académico correspondiente, celebrado el día 4 de marzo de 2015. Universidad de León, Servicio de Publicaciones. ISBN 978-84-9773-711-1.

* Iberia lupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Iberia lupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Iberia lupo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 781567
* BNE: XX591614
 |
**Hulk** aŭ **Koloso** estas fikcia superheroo aperanta en usonaj komiksoj publikigitaj fare de Marvel Comics. Kreita de verkisto Stan Lee kaj artisto Jack Kirby, la karaktero unue aperis en la debuttemo de *La Nekredebla Koloso* (majo 1962). En siajn komiksoaspektoj, la karaktero estas kaj *la Koloso*, verd-haŭta, muskola humanoido posedanta vastan gradon da fizika forto, kaj ties dua identeco *Bruce Banner*, fizike malforta, socie malparolema, kaj emocie hezitema fizikisto, kun la du ekzistadoj kiel personecoj sendependaj unu de la alia.

Sekvante lian neintencitan elmetiĝon al gamaradioj dum la eksplodo de eksperimenta bombo, Banner estas fizike aliigita, tiel ke li estas transformita en la Koloson kiam submetite je emocia streso, kontraŭ lia volo, ofte kaŭzante detruajn furiozadojn kaj konfliktoj kiuj malfaciligas la civilvivon de Banner. La nivelo de lia forto estas normale perita kiel proporcie al lia nivelo de kolero. Ofte portretita kiel kolerega sovaĝulo, la koloso estis reprezentita kun aliaj personecoj surbaze de la rompita psiko de Banner, de senpripensa, detrua forto, ĝis genia militisto, aŭ geniulsciencisto en sia propra rajto.

Lee deklaris ke la kreaĵo de la Koloso estis inspirita per kombinaĵo de Frankenstein kaj D-ro Jekyll kaj S-ro Hyde. Kvankam la kolorigo de la Koloso variis dum la publikighistorio de la karaktero, la plej kutima koloro estas verda.

Unu el la plej ikonecaj karakteroj en popola kulturo, la karaktero aperis sur diverseco de varoj, kiel ekzemple vestaĵo kaj kolekteblaj eroj, inspiranta real-mondajn strukturojn (kiel ekzemple plezurparkalogaĵojn), kaj referencita en amaskomunikilaro. Banner kaj la Koloso estis adaptitaj en realbatalado, animacio, kaj videoludoj, inkluzive de la 1970aj *The Incredible Hulk*, televidserioj (luditaj fare de Bill Bixby kaj Lou Ferrigno) kaj en filmoj fare de Eric Bana, Edward Norton kaj Mark Ruffalo.

* Kategorio Hulk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vestiblo de Kulturforumo Dacheröden kie ofte okazas la voĉlegadoj
La literatura societo **Erfurter Herbstlese** (laŭvorte: *Aŭtuna voĉlegado erfurta*) organizas ekde 1997 en Erfurto aŭtunajn voĉlegadojn de konataj verkistoj, kiuj nombriĝas al la plej grandaj laŭlegadserioj en Germanujo. Ekde 2007 ekzistas ankaŭ pli malgranda serio en printempo, krome de tempo al tempo eksteraj voĉlegadoj dum la tuta jaro.

Historio
--------

Invita signo
La granda voĉlegadmaratono nomita - kiel la societo - *Erfurter Herbstlese* okazas inter oktobro kaj decembro kaj allogas libroŝatantojn el tuta Turingio Erfurton. Dum la unua sezono de 1997 estis 10 aranĝoj kaj Marcel Reich-Ranicki startis per prelego pri Heinrich Heine antaŭ 700 aŭskultantoj! En la gastlibron la influega kritikisto skribis entuziasme: "Vivu Herbstlese!"

Dum la sekvontaj jaroj la dimensioj kaj la demando fare de la publiko kreskis senĉese. En 2000 estis jam 22 aranĝoj (kun 5000 vizitantoj); kulmino ĝisnuna iĝis en la 2009-a jaro, kiam pli ol 15000 literaturemuloj frekventis 65 aranĝojn.

Koncepto
--------

La baza plano estas voĉlegigi verkistojn el aktualaj libroj. Krom la aŭtorojn oni invitas ankaŭ aktorojn intertempe. Sur beletron kaj politikajn faklibrojn oni metas la ĉefan fokuson, krome estas aparta programero por infanoj. Malofte surpodiigatas specialaj temoj kiel kuirarto, sporto kaj vojaĝado. Karakterizas la laŭtlegadserion ankaŭ la fakto ke la aranĝoj okazas diversloke por trovi la ekzakte taŭgan medion por ĉiu legado.

En la kuro de la tempo la famo tiom plialtiĝis, ke pli kaj pli konataj verkistoj sekvis la alvokon el Erfurto. Dum la lastaj jaroj aperis antaŭ la erfurta publiko i.a.: Günter Grass, Christa Wolf, Armin Mueller-Stahl, Daniel Kehlmann, Rafik Schami, Jonathan Franzen, Hannelore Hoger, Uwe Tellkamp, Donna Leon, Ĉingiz Ajtmatov, Zeruya Shalev, Martina Gedeck, Roger Willemsen, Julia Franck, Frank Schätzing, Rüdiger Safranski, Hellmuth Karasek.

Estrado
-------

Mortis subite en majo de 2011 la programestro Michael John, kio estis grava rompo por la tuto. Ĉar li estis kvazaŭ la vizaĝo publika de Herbstlese kaj tre ŝatatis de la organizadaj partneroj, la publiko, la aŭtoroj. Tamen oni decidis kontinuigi la sukcesan historion.

Ŝuldas la sukceso dankon ankaŭ al la intima kunlaboro kun pluraj partneroj: Stadtwerke Erfurt Gruppe, librovendejo Hugendubel, IBB Hotel Erfurt kaj la Universitato de Erfurto. Peter Glotz, la unua rektoro de la altlernejo, mem arde ekde la komenco pretis helpon. Sparkasse Mittelthüringen subtenadas la printempajn voĉlegadojn; amaskomunikilan helpon pretas la taggazetoj TLZ kaj TA kiel ankaŭ la MDR. Ekster tio oni kunlaboras kun fondaĵoj politikaj, eldonejoj, bibliotekoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Erfurter Herbstlese en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la societo.
**Hungara grek-katolika eklezio** estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

Historio
--------

La bizanca eklezio longe ĉeestis en Hungarujo. En fino de la 10a jarcento du hungaraj gvidantoj (Géza kaj Gyula) estis baptitaj en Konstantinopolo). La konstantinopola patriarko ankaŭ ordinigis la unuan episkopon de Hungarujo. En la 11a kaj 12a jarcentoj estis kelkaj bizancaj monaĥejoj en Hungarujo. Sed reĝo Stefano la 1a helpis disvastigi okcidentan kristanismon en sia lando. En la 15a kaj 16a jarcentoj ortodoksaj serboj, rutenoj, slovakoj kaj grekoj venis en Hungarujon. Plimulto de ili iĝis grek-katolikojn. En la 18a jarcento multaj hungaraj protestantoj iĝis katolikojn de bizanca rito.

En 1795 estis private publikita hungara traduko de la liturgio de Johano Krizostomo. En la 19a jarcento kelkaj aliaj liturgiaj libroj estis publikitaj en la hungara, sed ili ne estis aprobitaj.

Nur en 1912 estis fondita eparĥio de Hajdúdorog por hungariaj katolikoj de bizanca rito. Ĝia episkopo havis sidejon unue en Debrecen kaj poste en Nyíregyháza. En 1924 estis fondita ekzarkato en Miskolc. Dum komunista reĝimo la grek-katolika eklezio povus ekzisti en Hungario kaj ne estis malpermesita. En 1980 la jurisdikcio de hajdúdoroga eparĥio estis plilarĝigita por tuta Hungario. En 2011 estis envicigitaj en la ekzarkaton pliaj 29 paroĥoj el la hajdúdoroga eparĥio.

Referencoj
----------

1. ↑  Farrugia, p. 551
2. ↑  Farrugia, p. 551
3. 1 2 3 4 5 6  The Hungarian Catholic Church
4. ↑  Farrugia, p. 551
5. ↑  Farrugia, p. 551
6. ↑  The Hungarian Catholic Church 2

Fontoj
------

* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc : nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o. 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0
* The Hungarian Catholic Church (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hungara grek-katolika eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Magyar Görögkatolikus Egyház (hungare)
**Ibrahim Abd al-Karim al-Aŝajkir** (arabe إبراهيم عبد الكريم الأشيقر; naskiĝis la 25-an de marto 1947), ankaŭ konata kiel **Ibrahim al-Ĝa'fari** (arabe إبراهيم الجعفري, *Ibrāhīm al-Ĝaʿfarī*) estas ŝijaisma iraka politikisto kaj inter la jaroj 2005 kaj 2006 estis ĉefministro de Irako.

Li naskiĝis en *al-Hindijah*, Kerbala en 1947, kaj studis medicinon en la universitato de Mosulo. Li aliĝis en 1966 al la Islama Daŭa-Partio.

En 1980 li elmigris al Irano, kie li partoprenis la batalon kontraŭ la baaza reĝimo de Sadam Husein, kaj en 1989 al Londono.

Li revenis nur post la usona okupado (2003) en Irakon kaj partoprenis en la iraka transira registara konsilio, kreita de Usono. En 2004 li fariĝis unu el la du vicprezidentoj de la lando.

Post la balotoj de la jaro 2005, la venka ŝijaisma partio apogis lin iĝi ĉefministro de Irako. Tamen, la daŭrigo de la interna milito kaŭzis lian demision nur post unu jaro.

Li havas 5 infanojn. Lia familio vivas en Londono.

* Kategorio Ibrahim al-Ĝafari en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35134
* GND: 1020770929
* LCCN: no2009078165
* VIAF: 88529201
* ISNI: 0000 0000 6116 9011
 |
**Ergolz** estas rivero en la oriento de Kantono Bazelo Kampara.

Priskribo
---------

La rivero Ergolz fontas ĉe la monto *Geissflue* en la Ĵurasa Montaro sur alteco de 930 m s.m.. Ĝi fluas suden tra la distriktoj Sissach kaj Liestal kaj post proksimue 40 km alfluas en Augst al la Rejno. La koordinatoj de la fonto estas 47° 25′ 13″ N 7° 57′ 24″ O﻿ / ﻿47.42028 °N, 7.95667 °O﻿ / 47.42028; 7.95667 (mapo)Koordinatoj: 47° 25′ 13″ N 7° 57′ 24″ O﻿ / ﻿47.42028 °N, 7.95667 °O﻿ / 47.42028; 7.95667 (mapo).

Alfluantoj
----------

La ĉefa alfluanto de Ergolz estas la rivero Frenke, kiu konsistas el du brakoj, nomitaj *Antaŭa Frenke* (germane *Vordere Frenke*) kaj *Malanataŭa Frenke* (germane *Hintere Frenke*). Aliaj alfluantoj estas *Orisbach*, *Eibach*, *Homburgerbach*, *Diegterbach*, *Röserenbach* kaj *Violenbach*.

Talweiher
---------

En la nordo de Anwil Ergolz fluas tra la lageto Talweiher, kiu estas bela naturprotektejo.

Komunumoj laŭlonge de Ergolz
----------------------------

Fonto de Ergolz en Oltingen
La fonto de Ergolz situas en Oltingen en la distrikto Sissach. Tiam ĝi fluas norden tra Anwil, kie ĝis turniĝas nordokcidenten, trafluas nun Rothenfluh, tiam fluas okcidenten tra Ormalingen kaj Gelterkinden, kie alfluas Eibach, plue tra Böckten, Sissach kaj Itingen. En Lausen ĝi atingas la distrikton Liestal. Nun ĝi fluas nordokcidenten tra Liestal kaj tiam norden tra Füllinsdorf. Tiam ĝi formas la limon inter Augst kaj Pratteln por fine sur la teritorio de Augst alflui al Rejno.

Historio
--------

La rivero servis por la romia urbo Augusta Raurica kiel trinkakvoliveranto. Por tiu celo oni konstruis akvedukton, kiu komenciĝis supre de la hodiaŭa urbo Liestal. Restaĵoj de la akvedukto ankoraŭ hodiaŭ videblas.

En la 19-a kaj 20-a jarcento pro la kresko de la loĝantaro kaj la industriiĝo la malpureco de la akvo fariĝis pli kaj pli grava problemo. Ek de la 1960-aj jaroj oni reagis al tiu-ĉi mediproblemo per la konstruo de pluraj akvopurigstacioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ergolz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Merzurdatenoj de BAFU 2006[*rompita ligilo*]
* La rivero Ergolz en la Historia Leksikono de Svislando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 286409
* GND: 4091865-8
* VIAF: 242557374
* NKC: ge874705
 |
Ergocristine
**Ergokristino** (Ergocristine) estas ergotoalkaloido el la familio de ergotoksinoj.
Clavicipitaceae, ĉefe *Claviceps purpurea,* kaj ankaŭ *Neotyphodium* produktas ĝin. En 1937, Arthur Stoll apartigis ĝin.

La nomo estis omaĝo al Cristine, virino kiun Stoll konis.

Valino, fenilalanino, prolino kaj lizerga acido estas uzata en ĉelo por produkti ergometamino danke al la enzimoj LPSB kaj LPSA.

Alfarma ĉe Černošice, Ĉeĥio, fabrikas ergokristinon.

Ergokristino estas pli lipidema ol ergotamino. Tial ĝi estas pli toksa por la ĉeloj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Journal of Chemical Ecology
Volume 28, Number 5, 939-950, DOI: 10.1023/A:1015201616013
*Does Decreased Mowing Frequency Enhance Alkaloid Production in Endophytic Tall Fescue and Perennial Ryegrass?*
2002
Seppo O. Salminen kaj Parwinder S. Grewal
angle
2. ↑  Arthur Stoll kaj Ernst Burckhardt 1937 *Ergocristin und Ergocristinin, ein neues Alkaloidpaar aus Mutterkornn. Hoppe-Seyler´s Zeitschrift für physiologische Chemie. Volume 250, Issue 1, Pages 1–6, ISSN (Online) 1437-4315, ISSN (Print) 0018-4888, DOI: 10.1515/bchm2.1937.250.1.1[*rompita ligilo*] germane*

Eksteraj ligiloj
----------------

Patento, eltrovinto Anacleto Mingnetti 1971[*rompita ligilo*]
**Ibrillos** [iBRIljos] estas loĝloko kaj municipo en la oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko *Montes de Oca*, lime kun Rioĥo.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Montes de Oca, oriente kaj flavecbruna.
Popola arkitekturo.
Turo de la preĝejo de Sankta Petro.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 5,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 37 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 57 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento, rilate al defenda linio formata per kasteloj kaj fortikaĵoj de Cerezo de Río Tirón, Ibrillos, Torre de Villaorceros, Mirabel (Cerro de Grañón), kaj Pazuengos.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Petro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776087
 |
Vonyarcvashegy runoskribe
La **hungara runoskribo** (hungare *rovásírás* ĉizoskribo, noĉoskribo) estas la malnova skribo de hungaroj, precipe uzita en Transilvanio. La nomo runoskribo venas pro la simileco al la ĝermanaj runoj, sed ekzistas nenia parenceco inter la du alfabetoj.

Historia rigardo je skribado de la hungaroj
-------------------------------------------

La hungara reĝlando uzis oficiale la latinan abocon, latinan lingvon por skribi dokumentojn jam ekde akcepto de kristanismo en 1000. Sporade jam aperis uzo de latina aboco por skribi hungarajn lingvonotojn ekde la sama tempo (unua pruvaĵo: 1055, fondiĝa letero de Tihany).

Trovitaĵoj
----------

Oni trovis hungarajn runojn preskaŭ senescepte en Transilvanio, kie uzis tiun ĉi skribmanieron la hungaroj en Transilvanio, la t. n. sikuloj. La plej unuaj skriboj restis gravuritaj sur malmola surfaco kiel sur muro de preĝejoj. De antaŭ la 16-a jarcento restis nur nomoj skribitaj per tiu metodo.

Oni trovis tekston en ĉi tiu skribo sur pergamena antaŭmetita folio de Nurenberga presaĵo el 1483, kiu nun troviĝas en la hungara nacia muzeo de Budapeŝto. La 45 literoj tie nomiĝas "littere Siculorum", kio indikas la devenan lokon.

Plia teksto estis trovita en kirko de Csíkszentmihály, kiu jam en 1731 estis menciita de Kunics en sia verko "Dacica Siculia" konata nur el kopioj.

trezoro de Nagyszentmiklós
--------------------------

La oraj artaĵoj, t.n. trezoro de Nagyszentmiklós - malkovrita en 1799 - havas surskribojn en runoskribo, sed ne en la hungara runoskribo. Kelkaj sciencistoj supozas, ke ĝi estis antaŭulo de la hungara runoskribo, sed tion pruvas nenio.

Trajtoj
-------

La hungarajn runojn oni skribis de dekstre maldekstren. Ili estas verŝajne parencaj al Orĥon-runoj, kiuj estis skribitaj *tienreene*, t. e. laŭ ŝanĝiĝanta skribdirekto. La similecon al la orĥona skribo jam rimarkis G. Nagy en 1890.

Politikaj aferoj
----------------

La origino kaj uzofteco de la hungara runoskribo estas politike traplektitaj en Hungario. La hungaran runoskribon uzas ofte tre-dekstraj politikaj movadoj por montri siajn prahungarajn sintenojn.

Komence de la 21-a jarcento en Hungario la runoskibo populariĝas, paralele al fortiĝo de ekstrem-dekstrula politika partio Jobbik. La surskriboj jam aperis ankaŭ surstrate kiel oficialaj ŝildoj de komunumoj, danke al tiu politika partio.

Literaturo
----------

* Hans Jensen.  (1969) "G. Die altungarische Schrift, paĝoj 416-420", *Die Schrift*. Berlino: VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften. germane

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hungara runoskribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hungara runoskribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hungara paĝaro pri la skribo
**Ibrahim ibn Muhammad** (en araba, إِبْرَاهِيم ٱبْن مُحَمَّد‎) estis filo de la profeto de Islamo Mohamedo kaj de lia edzino Marijah Al-Kibtia, egipta koptino.

Same kiel aliaj siaj virfratoj, Ibrahim forpasis infanaĝe; oni diras, ke li mortis je la 17a aŭ 18a aĝ-monato. Unu de la sunaoj aŭ haditoj, nome 153a de la Libro 18a de la Eklipsoj, rakontas, ke la suno eklipsiĝis la tagon en kiu Ibrahim mortis, kvankam Mohamedo rememorigas, ke suneklipso estas signalo nek de morto nek de nasko de iu ajna. Ibrahim estas la sama nomo kiel tiu de la patriarko de judoj kaj kristanoj (kaj islamanoj), nome Abraham, pri kiu unu de la sunaoj aŭ haditoj, nome 314a de la Libro 1a Islamano de Fido, rakontas, ke li estis trafita de Mohamedo en la sepa ĉielo dum sia veturo tra la ĉieloj, kaj Ibrahim estas la nomo de la sepa filo de Mohamedo.

Ibrahim estis zorgita de nutristino nome Umm Sajf, edzino de Abu Sajf, forĝisto, laŭ tiama araba tradicio, al kiu Mohamedo donis kapinojn por komplemento de la mamnutrado. Kiam la infano malsaniĝis, oni translokigis lin al palmujo proksime de la loĝejo de lia patrino, sub ŝia zorgo kaj de ŝia fratino Sirin. Kiam la infano mortis, Mohamedo ploregis kaj ege funebris.

Notoj
-----

1. ↑   *Tafsir (Exegesis) of Quran* de Ibn Kathir en ĉapitro 66 de Korano, versegoj 1-5.
2. ↑   Zaad al-Ma’aad, 1/103.
3. ↑   Muhammad Husajn Hajkal, Tradukita de Isma'il Razi A. al-Faruqi, *The Life of Muhammad*, American Trust Publications, 1976, ISBN 0-89259-002-5

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740427
 |
Lampionoj La **Erfurta Lumofesto** (germane: *Erfurter Lichterfest*) estas granda ilumina festo en la Erfurta Ĝardenekspozicio okazanta ĉiujara je la fino de la somera sezono.

Antaŭa programo posttagmeze
---------------------------

Ekde 50 jaroj lumfesto en tiel unika medio estas ne nur solena fino de la EGA-somersezono sed samtempe - pro la edukenda junularo kiel ĉefa celgrupo - komencsimbolo por nova lerneja jaro. En la lasta semajnfino de aŭgusto venas vizitantoj el ĉiuj anguloj de Turingio. Jam dum la frua posttagmezo atendas la gastojn bunta programo. Por la pli junaj ofertatas rajdado sur poneoj aŭ rondveturadoj en kaleŝo sur granda lud- kaj artmediadstrato. Oni produktas lampionojn por la vespera spektaklo aŭ ĝuas la prezentadojn de sur la infana scenejo sur la *Granda herbejo*. Muzikistoj kaj harlekenoj amuzigas la spektantaron. La infanoj provas krome sonreproduktitan kantadon, aŭ ĝuas la pupan teatron, la ŝminkadon, la kantadon kaj muzikadon, la modeladon da aerbalonoj, la pentrajn konkursojn, la turnigon de la feliĉo-radon ktp.

La plenkreskuloj estas invitataj aŭskulti en la artoĝardenon korusajn kaj orkestrajn koncertojn de diversaj muzikstiloj.

Vespera programo
----------------

Unua programpunkto por la endukado en la vesperan programaron estas tradicie la ĵazbandega koncerto kaj la lampionprocesio de la gelernontoj kaj iliaj gepatroj kaj amikoj. Je ekkrepusko okazas la verŝajne plej eksterordinara kutimo de la lumfesto: ĉiuj lumfestgastoj eklumigas samtempe pli ol 25.000 kandeletojn metitajn laŭlonge de la bedoj, herbaroj kaj lagoj. Kune kun lumĉenoj pli longaj ol 8.000 metroj kaj aliaj etosodonaj iluminoj ili ensorĉas la Citadelon Cyriaksburg kaj la ĝardenojn en magian lumparkon, dum akompanas la tuton pluraj orkestroj kaj muzikbandoj.

Nekontestebla kulmino kaj samtempe fina programpunkto estas tamen granddimensia artfaĵrajo enscenejigita per sonoj de klasika muziko kaj popmuziko. Lasta muzikaĵo estas ĉiam la muzikaĵo *La Silencio* kiel adiaŭa hiimno de la festo kaj implicita invito al la festo sekvontjare.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filmeto pri la festo en 2012.
* Anonco de la festo sur la retpaĝaro de EGA-parko. Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Anonco sur la oficialaj paĝoj de la urbo. Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Ich steh an deiner Krippen hier** (eo: *Jen mi staras ĉe via lulilo*) estas fama evangelia kaj ekumena kristnaska kanto.

Teksto
------

La origine dekkvin-strofan tekston verkis la luterana teologo kaj poeto Paul Gerhardt en 1653. Kvankam ano de la lutera ortodoksismo, Gerhardt donis al ĝi tre intimajn kaj privatajn trajtojn, kiaj poste estis tipaj por la pietismo. Precipe la *ni*-on de la reformacio-epoko anstataŭas la *mi*-formo. Ĉi tiu *mio* laŭ la kompreno de Paul Gerhardt estas ekzempla memeldiro de la eklezia kredo, ne kvazaŭ-biografia sinprezentaĵo. La teksto vivas per kontrastoj kiel *grandeco – malgrandeco*, *malriĉeco – riĉeco*, je kio la ŝajne malriĉa kaj malpotenca infano estas ekkonata kiel vere potenca kaj riĉa, la kredanto tamen, kiu renkontas lin, spertas sin mizera kaj vanta, kiam la infano lin ne dotas kaj transformas.

Melodio
-------

Kiel melodio estis uzata dum proksimume cent jaroj tiu de la kanto „Es ist gewisslich an der Zeit" verkita de Martin Luther en 1529 (EG 149), kun kiu la kanto estis enprenata en multajn malnovajn kantarojn. Kun ĉi tiu melodio ĝi ankaŭ aperas en Weihnachtsoratorium el 1734 de Johann Sebastian Bach .

En 1736 Georg Christian Schemelli eldonis en Lepsiko la kantaron *Musicalisches Gesang-Buch*, por kiu Johann Sebastian Bach komponis pri la teksto de Paul Gerhardt ariecan melodion en c-minoro, prefere por privata meditado kaj solokantado. Ĉi tiu melodio akiris en la 18-a kaj ĉefe en la 19-a jarcentoj altan popularecon kaj trovis finfine eniron ankaŭ en la diservon kaj en la evangeliajn ekleziajn kantarojn. La katolika kantaro *Gotteslob* plue entenas la pli malnovan melodion.

Fontoj
------

* Evangelisches Gesangbuch, Bielefeld 1996, n-ro 37,
* Gotteslob, Stuttgart 1975, n-ro 141

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ich steh an deiner Krippen hier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kantoteksto
Punpilorioj estis ofta formo puni.
**Humiligo** estas ajna tipo de ago kiu publike aŭ persone humiligas homon, tio estas trudas al iu humilecon, fiere malaltigas iun, same kiel ties kulturon, dignecon, sekson aŭ seksan orientiĝon, etnecon, religion, pensaron, ekonomian nivelon, sciaron ktp. Kelkaj formoj de torturo estis foje akompanataj de publikaj humiligoj kiuj celas malbonigi la dignecon de la suferanto de la humiligo. Diversaj organizoj defendantaj de la homaj rajtoj en la mondo konsideras la humiligon kiel formo de pasiva torturo kiu tute perfortas la homajn rajtojn.

La humiligo estas konsiderata kiel formo de grupĉikanado, speciale aplikita en situacioj de eduksistemo aŭ laborloko.

Pro psikologiaj tialoj humiligon oni povas fari kontraŭ si mem, temas pri *humiliĝo*.

Notoj
-----

1. ↑  Difino de humiligo en thefreedictionary.com Alirita la 4an de novembro 2019.
2. ↑   Difino de humiligo en wordreference.com

* Kategorio Humiligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Humiligo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Husumoj en Malnova domo de Okada (japane 旧岡田家住宅), en urbo Itami, en gubernio Hjogo, Japanio
Pentrita orita husumo en Kioto
En japana arkitekturo, **husumo** (japane 襖 (ふすま), fusuma) estas movebla panelo, kiu disdividas la ĉambron. Malsimile al la ŝoĵio, la husumo estas opaka kaj ne enlasas lumon.

Priskribo
---------

Husumo estas vertikala ortangula panelo, kiu funkcias kiel muro kaj pordo.

Tipe, husumo estas ĉ. 90 centimetrojn larĝa kaj 170–190 centimetrojn alta (same kiel tatamo) kaj 2–3 centimetrojn dika. La alto de husumo pligrandiĝis dum la malfrua 20-a jarcento, pro la plialtiĝo de la Japania populacio.

La husumo konsistas el ligna krado, kovrita per dika papero aŭ teksaĵo ambaŭflanke. La ligna rando estas nigre lakita; ronda, nigra tenilo faciligas fermadon kaj malfermadon de la husumo.

Husumo povas esti pentrita, ofte per scenoj de pejzaĝoj (montoj, arbaroj ktp) kaj bestoj, aŭ ne pentrita, kun simpla papera eksteraĵo. Nuntempe, husumo sur kiu oni industrie presis desegnaĵojn estas ankaŭ aĉetebla.

Historio kaj etimologio
-----------------------

La japana vorto "fusuma" estas indiĝena japana vorto, ne ĉindevena; origine, ĝi estis literumita kiel 臥 (ふ)す間 (ま) "kuŝoĉambro". La husumo originis kiel apartigilo por la imperiestra dormoĉambro en la palaco.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: husumo

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝoĵio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Husumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Japanse interieurs. Fusuma (nederlande). Kodama.
**La Chaussade** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 104 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

La Chaussade etendiĝas sur 7,19 km², kaj havis 104 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de La Chaussade situas je alteco de 663 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, La Chaussade apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Vigneron, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

La Chaussade apartenas al la kantono de Bellegarde-en-Marche, kies ĉefurbo estas Bellegarde-en-Marche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bellegarde-en-Marche
Etnoj en Niĝerio. Ibibioj ruĝecbrune oriente de la Niĝera Delto.
**Ibibia** estas la indiĝena lingvo de la Ibibioj de la ŝtatoj Akwa Ibom kaj Abia, Niĝerio, apartenanta al la Ibibi-Efika dialektaro de la Krucriveraj lingvoj. La nomo Ibibia estas foje uzata ankaŭ por la tuta dialektaro. En antaŭkoloniaj tempo, ĝi estis verkita en Nsibidiaj ideogramoj, simile al la Igba, Efika, Anaanga, kaj Ejaghama. Ibibia ankaŭ influis al afrik-usonaj diasporaj lingvomanieroj kiel ĉe vortoj de la AUA kiel *buckra* (blankulo), kaj *buckaroo*, kiu venas el la Ibibia vorto *mbakara* (samsignife), kaj al la afrikkuba tradicio de *abakua* (sekreta societo).

Bibliografio
------------

* Urua, Eno-Abasi E. (2004), "Ibibio", Journal of the International Phonetic Association, 34 (1): 105–109, doi:10.1017/S0025100304001550
* Bachmann, Arne (2006): "Ein quantitatives Tonmodell für Ibibio. Entwicklung eines Prädiktionsmoduls für das BOSS-Sprachsynthesesystem." Magisterarbeit, University of Bonn.
* Kaufman, Elaine Marlowe (1972) Ibibio dictionary. Leiden: African Studies Centre / Cross River State University / Ibibio Language Board. ISBN 90-70110-46-6


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747295
* GND: 7520547-6
* SUDOC: 112426069
 |
**Kleinlützel** (malnova franclingva nomo *Petit-Lucelle*) estas komunumo en la distrikto Thierstein en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 265 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

La teritorio de la komunumo Kleinlützel formas eksklavon disigitan de la cetera soloturna kantona teritorio de la Valo de Laufen, kiu apartenas al Kantono Bazelo Kampara. En nordoriento la komunumo limas al Francio. Tra la komunumo fluas la rivereto Lützel, okcidenta alfluanto de Birs. Al la teritorio de la komunumo apartenas krom la vilaĝo Kleinlützel mem la vilaĝetoj Huggerwald kaj Ring.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Kleinlützel limas en nordo al Wolschwiller (Alzaco, Francio), en nordoriento al Burg im Leimental (BL), en oriento al Röschenz (BL), en sudo al Liesberg (BL), en sudokcidento en unu punkto al Soyhières (JU), en okcidento al Roggenburg (BL), kaj en nordokcidento al Kiffis (Alzaco, Francio).

Trafiko
-------

Tra Kleinlützel pasas la kantona vojo n-ro 267 da Laufen en Kantono Bazelo Kampara tra Lucelle al Porrentruy en Kantono Ĵuraso, la tiel nomita vojo de Lützel. Per poŝtaŭtolinio al Laufen Lützel estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lützel datiĝas el la jaro 1194 kiel *Luozela*. Kleinlützel mem menciiĝis en la jaro 1207 kiel *de Minori Luzela*. Dum mezepoko la burgo *Blauenstein* norde de la vilaĝo estis la sidejo de la senjorj de Biederthal-Blauenstein. En la jaro 1411 la burgo estis detruita. En la jaro 1502 Kleinlützel estis vendita al Soloturno. De 1522 ĝis 1527 Kleinlützel estis submetita al la episkopo de Bazelo. en 1527 ĝi definitive fariĝis soloturna havaĵo kaj apartenis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 al la voktejo Thierstein.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Lukas Schenker*: *Kleinlützel* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-08-20)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kleinlützel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kleinlützel en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Oficiala retejo de la komunumo Kleinlützel

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Kleinlützel** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* PreĝejoPreĝejo
* Vilaĝa centro en vintroVilaĝa centro en vintro

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Thierstein |
| --- |
| Bärschwil  •  Beinwil  •  **Breitenbach**  •  Büsserach  •  Erschwil  •  Fehren  •  Grindel  •  Himmelried  •  Kleinlützel  •  Meltingen  •  Nunningen  •  Zullwil |  |

 |
**Imre Csernus** [ĉernuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csernus Imre** estas hungara kuracisto, psikiatro.

Imre Csernus  Arkivigite je 2015-06-19 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de marto 1966 en Jugoslavio en Vrbas (urbo).

Biografio
---------

Imre Csernus apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Budapeŝto. Post siaj studoj li laboris en la centra psikiatria hospitalo en Budapeŝto. Li okupiĝis plej ofte pri homoj dependaj de drogaĉoj. Li iĝis tutlande populara, kiam li rolis en televizia serio, kie li psikiatrie kuracadis konatajn figurojn. Li verkas librojn, ofte prelegas kaj nature li estas laboranta psikiatro. Li estas eksedziĝinta.

Elektitaj libroj
----------------

* 2003 – *Drogma*
* 2005, 2008 – *Ki nevel a végén?*
* 2010 – *Felnőtt húsleves*
* 2013 - *A kiút*

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio Arkivigite je 2015-06-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva hompaĝo

* Kategorio Imre Csernus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527263
* LCCN: nb2008003667
* VIAF: 16756524
* ISNI: 0000 0000 7907 9225
* SUDOC: 110807197
 |