recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
logaritma bildigo de la observebla universo
La termino **kosmografio** havas du apartajn signifojn: tradicie ĝi estis la protoscienco de kartografado aŭ mapado de la ĝeneralaj trajtoj de la kosmo, ĉielo kaj Tero; pli lastatempe, ĝi estis uzata por priskribi la daŭran klopodon determini la grandskalajn ecojn de la observebla universo.

la verkaĵo "Mirindaĵoj de la Kreado kaj Unikeco de la Ekzisto"

Tradicia uzo
------------

La verkaĵo *"Mirindaĵoj de la Kreado kaj Unikeco de la Ekzisto"* de la persa sciencisto Zakarija al-Kazvini el la 14-a jarcento estas konsiderata kiel frua verko de kosmografio. Tradicia hinduismo, budhisma kaj ĝainisma kosmografio skemas universon centritan sje ur Monto Meru ĉirkaŭita de riveroj, kontinentoj kaj maroj. Ĉi tiuj kosmografioj klarigas, ke la universo estas plurfoje kreita kaj detruita dum tempocikloj de grandegaj longoj.

En 1551, *Martín Cortés de Albacar*, el Zaragozo, Hispanio, publikigis la verkaĵon *Breve compendio de la esfera y del arte de navegar* ("Mallonga kompendio de la sfero kaj la arto de navigado"). Tradukita interalie en la anglan kaj represita plurfoje, la laboro estis de granda influo en Britio dum multaj jaroj. Li proponis sferajn diagramojn kaj menciis magnetan devion kaj la ekziston de magnetaj polusoj.

La 1652, la libro *Cosmographie* de *Peter Heylin* (pligrandigita de lia *Microcosmos* de 1621) estis unu el la plej fruaj provoj priskribi la tutan mondon en la angla, estante la unua konata priskribo de Aŭstralio kaj inter la unuaj el Kalifornio. La libro havas 4 sekciojn, ekzamenante la geografion, politikon kaj kulturojn de Eŭropo, Azio, Afriko kaj Ameriko, kun aldono pri *Terra australis incognita* (la Nekonata Sudlando), kaj etendiĝanta al Utopio, Feolando (en la nordĝermana mitologio nomata *Álfheimr*, "hejmo de la elfoj"), kaj la "Lando de Kavalireco".

En 1659, *Thomas Porter* publikigis pli malgrandan, sed ampleksan *Komplendan Priskribon de la Tuta Mondo*, kiu ankaŭ inkludis kronologion de mondaj okazaĵoj ekde la Genezo. Ĉi tiuj ĉiuj estis parto de grava tendenco en la eŭropa Renesanco esplori (kaj eble kompreni) la konatan mondon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kosmografio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kosmogonio
* Kosmologio
* Meĥanismo de Antikithera
Daudi E. S. TingaTingaDaudi E. S. TingaTinga
**Tingatinga** aŭ **Tinga Tinga** estas stilo de pentraĵo, kiu disvolviĝis en la dua mezo de la 20a jarcento sur la zono de Oyster Bay en Daresalamo (Tanzanio) kaj poste disvastiĝis al plej parto de Orientafriko. La ĝenro nomiĝas laŭ ĝia fondinto, la pentristo tanzania Edward Saidi Tingatinga.

La pentraĵoj estas tradicie faritaj sur lignaĵo, uzante plurajn tavolojn de farbo por bicikloj, kio faras tiajn, ke la koloroj estas brilaj kaj alte saturitaj. Temoj ĝenerale centras pri sovaĝa faŭno. La desegnoj kutime estas spritecoj kaj karikaturaĵoj, kaj la humuro kaj la sarkasmo, kiel mense eksplodemaj.

Krom Eduardo Saidi Tingatinga, aliaj famaj pentristoj apartenantaj al la stilo estas Omari Amonde, Mohamed Charinda, Maurus Malikita, Hashim Mruta, Damian Msagula, David Mzuguno aŭ Peter Martin.

En Esperanto aperis
-------------------

* Frank van Hertrooij, *La Arto de Bestaj Desinoj* ĉe la blogo Scivolemo, 30-a de aprilo 2021

Referencoj
----------

1. ↑  *Tingatinga*. 1998. ISBN 978-9976-967-34-0.
2. ↑  Thorup, Tine; Sam, Cuong (2011). *Tingatinga Kitch Or Quality Bicycle Enamel on Board & Canvas.* ISBN 978-87-992635-2-3.
3. ↑  TINGATINGA | Edward Saidi TINGATINGA - Founder of the Tingatinga School of Painting Alirita: 7 majo 2020

Vidu ankaŭ
----------

* Tanzania kulturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tinga Tinga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The tingatinga school of painting
* TingaTinga African Art
David Bowie dum la *Ziggy Stardust Tour* de 1972–73.
Marc Bolan de T. Rex en televida programo de ABC nome *In Concert*, 1973.
**Glam-roko** (en angla *Glam rock*) estas stilo de rok-muziko kiu disvolviĝis en Britio en la komenco de la 1970-aj jaroj plenumita de muzikistoj kiuj uzis ekstravagancajn vestojn, ŝminkon, kaj harfrizadon, partikulare platformajn ŝuojn kaj brilon. Glam-artistoj devenas el diversaj fontoj de muziko kaj de malhavebla pop-kulturo, game el *bubblegum pop* kaj el rokenrolo de la 1950-aj jaroj al kabaredo, scienc-fikcio, kaj kompleksa arta roko. La brilega vestaro kaj vidaj stiloj de la artistoj estis ofte *camp* aŭ androginemaj, kaj estis priskribitaj kiel plenumantaj netradiciajn ĝenrajn rolojn. *Glitter rock* aŭ bril-roko estas termino por ekstrema versio de glam-roko.

La britaj rangigoj estis inunditaj de eventoj de glam-roko el 1971 ĝis 1975. La apero en marto 1971 de la bandestro de T. Rex nome Marc Bolan en la programo pri muziko de la BBC nome *Top of the Pops*, vestante brilaĵojn kaj satenaĵojn, estas ofte citita kiel la komenco de la movado. Aliaj britaj glam-rokaj artistoj estis David Bowie, Mott the Hoople, Sweet, Slade, Mud, Roxy Music kaj Gary Glitter. Ankaŭ kelkaj necentraj en la ĝenro, kiel Elton John, Rod Stewart kaj Freddie Mercury de Queen, adoptis glam-stilojn. La Usona scenejo estis multe malpli elstara, kaj Alice Cooper kaj Lou Reed estis la nuraj usonaj artistoj kiuj atingis sukceson. Aliaj usonaj glam-artistoj estis New York Dolls, Iggy Pop kaj Jobriath. Ĝi malgraviĝis post la mezo de la 1970-aj jaroj, sed influis aliajn muzikajn ĝenrojn kiel ĉe punko, glam-metalo, Novaj Romantikoj, *deathrock* kaj Gotika muziko.

Bandoj
------

* Roxy Music

Notoj
-----

1. ↑  "Glam Rock". Encarta. Arkivita el la originalo en 28a de aŭgusto 2009. Alirita la 20an de oktobro 2019.
2. ↑   Lester, Paul (11a de junio 2015). "Franz and Sparks: this town is big enough for both of us". The Guardian.
3. ↑  "Glam Rock | Significant Albums, Artists and Songs". AllMusic. Alirita la 20an de oktobro 2019.
4. ↑   P. Auslander, Performing Glam Rock: Gender and Theatricality in Popular Music (Ann Arbor, MI: University of Michigan Press, 2006), ISBN 0-472-06868-7, pp. 57, 63, 87 and 141.
5. ↑   Reynolds, Simon (1995). The Sex Revolts: Gender, Rebellion, and Rock 'N' Roll. London: Serpents Tail. p. xiii.
6. ↑   V. Bogdanov, C. Woodstra and S. T. Erlewine, All Music Guide to Rock: the Definitive Guide to Rock, Pop, and Soul (Milwaukee, WI: Backbeat Books, 3rd edn. 2002), ISBN 0-87930-653-X, p. 466.
7. 1 2  Auslander, Philip.  (2006) *Performing Glam Rock: Gender and Theatricality in Popular Music*. University of Michigan Press.
8. ↑   P. Auslander, "Watch that man David Bowie: Hammersmith Odeon, London, July 3, 1973" in I. Inglis, ed. Performance and Popular Music: History, Place and Time (Aldershot: Ashgate, 2006), ISBN 0-472-06868-7, p. 72.

* Kategorio Glam-roko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Anna Kelly** [keli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelly Anna** estis hungara operetkantisto, primadono, ŝlagrokantisto. Ŝia origina familia nomo estis *Ézsöl* [Eĵol] ĝis sia dancista kariero. Ŝia geedziĝa nomo en Rumanio estis **Anna Vasilopol.**

Anna Ézsöl  naskiĝis la 6-an de oktobro 1919 en Hungara reĝlando en Léva, ŝi mortis la 10-an de junio 1965 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Anna Kelly komence estis dancisto ĉefe eksterlande, sed ŝi suferis akcidenton en Prago, poste ŝi lernis kantadon private en Budapeŝto. Ekde 1940 ŝi jam estis sukcesa kantisto, eĉ ŝiaj gramafondiskoj aperis. Post 3 jaroj ŝi jam estis primadono de operetoj en Operetoteatro (Budapeŝto). Ŝi kantis ankaŭ soldatajn kantojn, tial depost la 2-a mondmilito la politika komisiono malpermesis ŝin de la scenejo. Ŝi konatiĝis kaj edziniĝis kun rumana diplomato, ekde 1948 ili vivis en Rumanio. Ŝi komence kantadis operetojn en Konstanco (Rumanio), poste en Bukareŝto. Kelkfoje ŝi revizitis Hungarion, foje eĉ ŝia kanto estis aŭdebla en Hungara Radio. Ŝi mortis frue pro malsano.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár:
	+ *A víg özvegy* - Glavari Hanna
	+ *Luxemburg grófja* - Angela

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Egy csók és más semmi* (1940) - kantistino
* *Magyar Kívánsághangverseny* (1943) - kantistino
* *Második Magyar Kívánsághangverseny (1944) - kantistino*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}} |

Bibendum en esperantlingva reklamo en Franca Esperantisto, 1912
Bibendum en 2017
**Bibendum** (aŭ mallonge **Bib**) estas la reklamfiguro de la franca pneŭo-produkta firmao Michelin.

Dum la mondekspozicio de 1894 en Lyon okulfrapis al firmaestro Édouard Michelin paledo da aŭtopneŭoj el diversaj grandoj, kiuj estis pakitaj en blankaj saketoj. Li atentigis pri tio sian fraton André : *Se tiu havus krurojn, ĝi similus preskaŭ kiel homo'*. Poste li rimarkis afiŝon kun dika bavaro, trinkanta bieron kaj elparolante *Nunc est bibendum!* (Nun necesas trinki!).

Post tio, la fratoj planis la afiŝon, reklamfiguron kun surskribo: *Nunc est bibendum ! À votre santé ! Le pneu Michelin boit l'obstacle !* (Nun necesas trinki! Je via sano! La Michelin-pneŭo trinkas la obstaklon!)

*Bibendum* konsistis komence el 40 blankaj pneŭoj, poste el 26.

Vidu ankaŭ
----------

* Challenge Bibendum

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bibendum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala historio Arkivigite je 2007-08-15 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206226
* GND: 4134742-0
* LCCN: sh96003219
* VIAF: 220426578
* SUDOC: 15502289X
* BNF: 131785386
 |
**Franz Albert STANGE** (naskiĝinta la 17-an de januaro 1899 en Plaue, mortinta en la 20-a jarcento) estis germana politikisto de NSDAP.

Vivo
----

Stange frekventis la burĝan lernejon en Erfurto kaj trejniĝis poste kiel asekurscienc-fakulo. Inter aprilo 1914 kaj januaro 1916 li lernantis ĉe la suboficira-antaŭlernejo en Sigmaringen kaj kaj ekde januaro 1916 ĉe la suboficirlernejo en Treptow. Poste li soldatis en la Unua mondmilito en la Infanteriregimento nr. 71 kaj ekde aprilo 1918 kiel suboficiro ĉe la Infanteriregimento nr. 46. En 1918/19 Stange estis ano de la Landa ĉasisitkorpuso de voluntuloj partoprenante batalojn en Berlino kaj Meza Germanujo.

En 1919 li anis ĉe la Sekurigpolico de Meza Germanujo de la komandejo de Erfurto kaj ĉeestis ribelojn en 1920 en Gotao, en 1921 en Eisleben kaj en la Leuna-regiono. En 1921 li forlasis ĝin por iĝi laboristo en la karbonminejoj en Geiseltal. En novembro 1921 li ekdeĵoris ĉe la turingia polico kiun li pro politikaj kialoj adiaŭis jam meze de la jaro 1922. Poste li estis ĝis 1926 fervojliniflegisto, ĝardenisto kaj burohelpisto en Erfurto. Inter 1926 kaj 1933 Stange estris en la buroo de la Mezgermania ligo de metiistoj kaj afergvidanto por la Ĉefbatalligo de la mezgranda metiistaro en Erfurto.

Post la nazia potencopreno en Germanio komence de la jaro 1933 Stange nomumitis vicprezidanto de la Ĉambro metiista por la registardistrikto erfurta kaj la Schmalkalden-distrikto. En julio 1933 oni nomis lin Ŝtatkomisaro por la ekonomia areo de Turingio. En aŭgusto 1934 li iĝis vicestro de la polico erfurta kaj ekde novembro 1934 li estis intertempe policprezidanto en Harburg; de tiu ĉi posteno li formovigitis en oktobro 1935 pro alkoholokazaĉo en la 30.9.

Politiko
--------

Stange iĝis en 1919 membro de Der Stahlhelm, veterana asocio kaj en 1922 ĉe Wikingbund. En la 5.11.1922 li kunfondis la erfurtan filion de NSDAP estante ĝis 1929 ĉefpropagandisto erfurta. En 1929 li karieris je la estraceo de la subgovia kaj distrikta sekcioj de NSDAP.

De 1929 ĝis la nuliĝo en 1933 Stange politikistis en la provinca parlamento de la Provinco Saksio kaj elektitis en aprilo 1933 deputito por la Prusia ŝtatkonsilio ĝis ties demisio in la 10.7.1933. Poste Stange vokitis kiel "viculo de la kanceliero" fare de Hermann Göring en la Novan prusian ŝtatasembleon el kiu Stange foriris en 1935. Inter oktobro 1933 kaj 1935 Stange ankaŭ membris ĉe monŝuldkomisio ŝtata en Berlino.

Notoj
-----

1. ↑  "Gestapo, Kripo, Schupo: Polizeiliche Gewalttäter in Harburg 1933 bis 1945"

Literaturo
----------

* Joachim Lilla: *Der Preußische Staatsrat 1921–1933. Ein biographisches Handbuch. Mit einer Dokumentation der im „Dritten Reich" berufenen Staatsräte* (= *Handbücher zur Geschichte des Parlamentarismus und der politischen Parteien.* Band 13). Droste, Düsseldorf 2005, ISBN 3-7700-5271-4, p. 156, 239.
**Oguno** (portugale *Ogum*), la Ferlaboranto, estas legenda persono en Brazilo, sinjoro de fero kaj arboj, laŭ Kandombleo.

Veve (Simbolo) de Oguno kaj oriŝo en santerio en Kubo (foje *Oggun*).

Post reveni el siaj gloraj bataloj kaj post multaj jaroj for de sia hejmo, Oguno decidis reveni al Ireo (Unua urbo en la mondo, sub estraro de lia filo). Kiam li alvenis, pensante, ke neniu rekonos lin, li intencis paroli al siaj subuloj, sed oni malagnoskis lin. Oguno, kies pacienco estas malgranda, furioziĝis je la ĝenerala silento, kiun li konsideris ofendo. Li komencis rompi per glavo la potojn kaj, tuj poste, li fortranĉis la kapojn de la plej proksimaj homoj, ĝis lia filo aperis kaj oferis liajn preferajn manĝaĵojn. Kiam lia filo memorigis lin, ke tiu tago estis sankta kaj la personoj ne povis paroli laŭ ordono de Oguno mem, li lamentis siajn perfortaĵojn kaj deklaris sin sata. Li mallevis la pinton de sia glavo teren kaj malaperis, sed, antaŭ malaperi, li prononcis kelkajn vortojn, kiuj estu diritaj de liaj filoj, kiam ili estos en danĝero.

Alia legendo diras pri unu batalo de Oguno kontraŭ lia eks-edzino, Ojao, en kiu ambaŭ batis sin reciproke samtempe, kaj Oguno fariĝis sep (Meĵeo) kaj Ojao, naŭ (Mesano).

Lia tago estas merkredo (norde de Brazilo) aŭ ĵaŭdo (sude). Liaj koloroj estas bluo (norde) aŭ verdo (sude) aŭ ruĝo kaj verdo (sude). Li dominas la vojojn, ĉefe fervojojn. Li estas sinjoro de batalo kaj fero. Oni oferas al li bakitan ignamon.
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la grafo Aleksandr Suvorov. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Suvorov (apartigilo).
Aleksandr Suvorov
Poŝtmarko de Soveta Unio, Aleksandr Suvorov, 1980 (Michel 5009, Scott 4878)
**Aleksander Vasiljeviĉ SUVOROV** (ruse *Александр Васильевич Суворов*) (24-a de novembro 1729 – 18-a de majo 1800) estis rusa grafo, fama militestro, marŝalo. Li naskiĝis en 1729, en Moskvo, kaj mortis en 1800, en Sankt-Peterburgo. Dum la tuta sia kariero li neniam estis venkita. Ne tre kutime laŭ sia tempo zorganta pri ĉiutagaj bezonoj de siaj soldatoj, li estis tre amata en la armeo.

Li partoprenis en la sveda kaj sepjara milito. Li okupis Krakovon per ŝturmatako (1768) kontraŭ la Poloj. Li venkis la Osmanan Imperion, venkis la krimeajn tatarojn (1777) la kaŭkazajn lezgojn (1780), la gogajajn tatarojn (1783). Post tiuj venkoj, Katerina la Granda nomumis lin generalo.

Li plu batalis kontraŭ la turkoj (1787-1789) kaj venkis kun la aŭstroj (ĉe Foksani kaj apud rivero Riminik). Pro tio, Jozefo la 2-a nomumis lin imperia grafo.

Li venkis la polan ribelon de 1794, okazis i.a. la Batalo de Prago (antaŭurbo de Varsovio, dekstraborda flanko de Vistulo) kaj tie la tiel nomata **Masakro de Praga**,
post la batalo rusoj komencis masakri civilan loĝantaron. Dum kelkhora murdado vivon perdis ĉirkaŭ 20 mil homoj. Tio terorigis la maldekstrabordan flankon de Varsovio kaj igis la ĉefurbon al kapitulaco. La armeo de la Insurekcio de Kościuszko retiriĝis suden kaj la 5-an de novembro la tuta urbo estis okupita de rusoj. Tiutempa brita ambasadoro en Varsovio nomis la murdon de civiluloj abomeninda, senbezona barbarismo. Por festi la venkon la carino Katarino la 2-a fondis insignon Kruco por Konkero de Praga. Pro tio Suvorov ricevis la titolon grafo kun antaŭnomo Riminikskij kaj iĝis marŝalo.

Caro Paŭlo la 1-a malfavoris Suvorov-on pro tio, ke Suvorov ne akceptis la militistan reformon de la prusema caro laŭ la prusa maniero. Tamen la imperiestro sendis Suvorov-on batali en 1799 al Italio, kie li venkis kun la aŭstroj la francojn (ĉe Cassano kaj Novi), kiuj forlasis Italion. Pro tio li ricevis la rangon princo kun nomo *Italijskij*. Post tio li devis kuniĝi kun armeo de la rusa generalo Korsakov, sed li ne sukcesis ĝustatempe alveni, malgraŭ la heroa militiro trans la Alpoj, kaj la franca generalo Masséna venkis la aliancanojn.

Oktobre de la jaro 1799 Rusio nuligis sian aliancon kun Aŭstrio, Suvorov estis revokita al Rusio, iĝis denove malfavorato kaj baldaŭ mortis. Sur lia tomboŝtono oni lakonike skribis "*Ĉi tie kuŝas Suvorov*".

Vidu ankaŭ
----------

* Defendo de Praga

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aleksandr Suvorov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alexander Suvorov Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133171
* GND: 118620134
* LCCN: n82019621
* VIAF: 5065426
* ISNI: 0000 0001 2098 8157
* LIBRIS: 277265
* SUDOC: 050550705
* BNF: 130116371
* NKC: jn20000720290
* ICCU: IEIV024909
* BNE: XX1131877
 |
**Cerratón de Juarros** [zeraTON deĤUAros] estas loĝloko kaj municipo en la centroriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko *Montes de Oca*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Montes de Oca, oriente kaj flavecbruna.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 17 el 1991.

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 69 |  | 71 |  | 70 |  | 62 |

Ĝi distas 32 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, limas kun Castil de Peones, Valle de Oca, Villafranca Montes de Oca kaj Arraya de Oca kaj enhavas la submunicipon Turrientes (13 personoj), kaj la senhomejo San Otero.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Cerratón de Juarros formis parton de la *Jurisdicción de Villafranca de Montes de Oca* en la *partido Juarros*, kun reĝlanda jurisdikcio kaj vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Eŭlalia.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775734
 |
**Bernardo Pasquini** (\* 8-a de decembro 1637 en Massa in Val di Nievole, Toskanio; † 22-a de novembro 1710 en Romo) estis itala orgenisto, klavicenisto, kapelestro kaj komponisto de operoj kaj sakrala muziko.

Vivo
----

Bernardo Pasquini naskiĝis en Massa , Valle de Nievole , Toskanio. Li estis lernanto de Marc'Antonio Cesti kaj Loreto Vittori. Kiel junulo li iris al Romo kaj ekdejoris ĉe la princo Borghese. Poste li funkciis kiel orgenisto ĉe diversaj romaj preĝejoj, inter ili ankaŭ Santa Maria Maggiore (ekde 1665 ĝis 1667). En 1664 li akompanis kardinalon Flavio Chigi al Parizo kaj ludis klavicenon antaŭ la reĝo Ludoviko la 14-a. Estis por li okazo konatigiĝi kun franca muziko.Reĝino Kristina de Svedio protektis lin, kaj li prezentis je ŝia honoro sian operon *Dov'è amore è pietà* [kie estas amo kaj pieco] en la jaro 1679. Li estis demandata klavicenisto kaj instruisto, tiel ke gravaj nobelfamilioj ofte engaĝis lin. Li instruis i.a. jenajn lernantojn: Francesco Gasparini, Georg Muffat, Domenico Zipoli, Azzolino della Ciaja, Francesco Durante, Giovanni Maria Casini.

Dum la dua stacio de Alessandro Scarlatti en Romo (ekde 1703 ĝis 1708) Pasquini kaj Corelli kunlaboris ofte kun tiu ĉi pro prezentadoj, speciale en rilato al la *Accademia degli Arcadi*, en kiu ĉiuj tri estis membroj.

Pasquini mortis en Romo kaj estis entombigita en la preĝejo San Lorenzo in Lucina

Graveco
-------

Pasquini estas la plej grava klavaristo itala dum la tempospaco inter Frescobaldi kaj Domenico Scarlattikaj li estis ankaŭ muzikteoriisto. Li publikis kelkajn gravajn verkojn por klavarinstumentoj, inter ili tokatoj, suitoj kaj partitoj. Li estis la unua en Italio, kiu komponis suitojn kaj konatigis tiun ĉi ĝenron en sia hejmlando. Krom multnombraj voĉkantaj verkoj diversspecaj (17 oratoriojn, motetojn kaj pli ol 50 kantatoj plejparte malaperintajn) li kreis 14 operojn, kiuj siatempe estis ege sukcesaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Partite sopra la Aria della Folia da Espagna (Kantoreiarchiv) Arkivigite je 2013-12-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Recursos gratis de Bernardo Pasquini en el Werner Icking Music Archive
* 

* Senkostaj muzikaĵoj fare de Bernardo Pasquini en la *Werner Icking Music Archive* ("Muzika Arkivo de Werner Icking")

Referencoj
----------

* Ĉi tiu artikolo estas bazita parte sur la *Encyclopaedia Britannica* (eldono de 1911), kiu nun estas publikaĵo.

* Kategorio Bernardo Pasquini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 188723
* GND: 118789791
* LCCN: n97074847 n81149811, n97074847
* VIAF: 71578999
* ISNI: 0000 0000 8151 7060
* SUDOC: 079206980
* BNF: 13898282g
* MBA: 6307b6ca-16f3-44cf-9223-3780a8c27dbc
* NKC: jn20011018070
* ICCU: CFIV005222
* BNE: XX1637578
 |
Gadolinito.
**Gadolinito** estas la termino per kiu oni nomigas du mineralojn de la grupo de la silikatoj, subgrupo de nezosilikatoj. De malhela koloro, ĝi estas mineralo preskaŭ nigra kun vitreca brilo, kaj formita ĉefe de silikatoj de cerio, lantano, itrio, neodimo, berilio kaj fero kies formulo estas (Ce,La,Nd,Y)2FeBe2Si2O10

Malkovro
--------

La gadolinito estis nomumita en 1800 fare de Johan Gadolin, la finna mineraloga-kemia kiu en 1792 estis izolinta por la unua fojo oksidon de itrio, nome unu de la elementoj de la raraj teroj kun tiu mineralo. La gadolinio, nome unu de la raraj teroj, estis nomita laŭ li. Tamen, la gadolinito enhavas nur ererojn el gadolinio. Kiam Gadolin analizis tiun mineralon, perdis la oportunon malkovri duan elementon: tio kion li pensis aluminio estas fakte elemento kiu ne estos oficiale malkovrita ĝis 1798, nome berilo.

La koloro de la mineralo gadolinito povas varii, de verdecblua, verdechela, bruneca kaj nigra kiam ĝi ŝanĝiĝas. La gadolinito havas aspekton de kompaktaj masoj, kaj prismaj kristaloj de grasa brilo.

La plej grandaj kristaloj estas troveblaj en Norvegio, kvankam ekzistas gravaj kuŝejoj en Svedio kaj Usono.

* Kategorio Gadolinito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691838
 |
**Gaetano Apolline Baldassarre Vestris** aǔ **Gaëtan Vestris** (1729-1808), estis franca dancisto de baleto, de itala deveno, kiu naskiĝis en Florenco, kaj faris sian premieron en opero en 1749.

Li estis filo de itala familio de la teatra etoso, studis dancon kun Louis Dupré en la Reĝa Akademio de Parizo, por aliĝi poste al la Opero de Parizo, kie li laboris kiel dancinstruisto de Ludoviko la 16-a. Vestris estis la unua dancisto kiu forprenis sian maskon por ludi, uzante sian vizaĝon kiel mimo.

En 1751, lia sukceso kaj memfiero estis tiom pliiĝinta ke oni asertis, ke li diris: "estas tri granduloj en Eǔropo: nome la reĝo de Prusio, Voltaire kaj mi". Li estis elstara mimo kaj dancisto. El 1770 al 1776 li estis majstro kaj komponisto de baletoj, kaj retiriĝis havante pension favore de Jean Georges Noverre. 

* Kategorio Gaetano Vestris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633640
* GND: 1046347667
* LCCN: nr98017160
* VIAF: 231346462
* ISNI: 0000 0003 6698 0753
* SUDOC: 164655336
* BNF: 14803505x
 |
**Bernard LAVILLIERS** (Bernard Ouillon) (naskiĝis en Saint-Etienne la 7-an de oktobro 1946) estas franca kantisto.

Lia patro laboris en nacia armila fabrikejo kaj la vivkondicoj de la familio estis malriĉaj.

Li lernis metion pri metallaboro, kvankam li tute ne deziris labori en fabrikejo kiel sia patro.

En 1965 li foriris el Francio kaj loĝis dum unu jaro en Brazilo. Tiam naskiĝis du pasioj kiuj gvidos lian vivon: Brazilo kaj pli ĝenerale la vojaĝoj.

En 1968 aperis lia unua disko.

La sudamerika ritmo multe inspiras lian muzikon.

Kvankam li estas eterna vojaĝanto, li tute ne malmemoris sian socian devenon. Li multfoje kantas por la laboristoj kaj ofte parolas pri la nunaj kondiĉoj de la laboristaro en siaj tekstoj.

* Kategorio Bernard Lavilliers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 45331
* GND: 13461108X
* LCCN: n97878147
* VIAF: 73928658
* ISNI: 0000 0003 6864 4294, 0000 0001 2139 5134
* SUDOC: 032553943
* BNF: 123561868
* MBA: 8bef9bae-a250-4c4e-8e5e-b2f81607db2a
* BIBSYS: 6011631
* NKC: xx0192888
* BNE: XX995638
 |
Esperanta tutaĵo ne cirkulita: la dekstraj poŝtmarko kaj stampaĵo kaj la maldekstra bildo estas presitaj, do vera tutaĵo, la centraj poŝtmarko kaj stampaĵo estas nepresitaj, do veraj.
**Poŝta tutaĵo** aŭ simple **tutaĵo** estas speco de poŝta valoraĵo (kovertoj, kartleteroj, poŝtkartoj, aerogramoj), kies karakteriza signo kaj necesa distingilo estas alpresita (enpresita) poŝtmarko de certa difinita valoro, eventuale bildo aŭ desegno ĝin anstataŭanta.

Formularoj sen alpresita poŝtmarko (kovertoj kaj poŝtkartoj kun diversaj alpresitaj tekstoj) ne apartenas al tutaĵoj. La samo validas, se oni nuligis valoron de alpresita poŝtmarko per surpreso.

Sur tutaĵoj povas esti alpresitaj krom poŝtmarko ankaŭ bildoj, diversaj sloganoj, tekstoj ktp. Foje tian alpreson faris aŭ iniciatis privata persono aŭ organizaĵo nur *post eldono* de tutaĵo, origine eldonita pro alia kaŭzo, en kelkaj landoj ankaŭ tiuj ĉi poste faritaj alpresoj estis oficiale aprobitaj. Similaj alpresoj ekzistas ekzemple sur svisaj poŝtkartoj, sed ili aperis jam dum la unua mondmilito sur aŭstraj poŝtkartoj, pli poste en Kubo kaj en pluraj aliaj landoj.

Foje esperantistaj organizoj eldonis tutaĵojn kiel propagandiloj kaj kiel sistemo por produktado de filateliaj valoraĵoj.

Fontoj
------

* Vladimír Váňa: Tutaĵoj je la temo Esperanto

* Poŝta tutaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Poŝta tutaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Požega** (poĵega), germane **Poschega,** (poŝega) hungare **Pozsega** (poĵega) estas urbo en Kroatio, en departemento Požega. La kroata historia nomo estis *Slavonska Požega*. Ankoraŭ 30 komunumoj apartenas al la municipo.

Fortikaĵo de Požega

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 134 km²
* Supermara alteco: 311 m
* Loĝantaro: 28 200
* Poŝtkodo: 34 000
* Telefonprefikso: 34
* Aŭtokodo: PŽ

Katedralo de Požega

Situo
-----

Požega situas laŭ ĉefvojo Pécs-rivero Sava. Slatina, Slavonski Brod kaj Nasice troviĝas po 40 km-ojn.

Historio
--------

Apud la nuna urbo iam komunumo de la romianoj *Incerum* troviĝis. La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1150 en formo *"Posaga"*, kiu poste iĝis departementejo. En 1532 la turkoj okupis kaj la fortikaĵon, kaj la urbeton. En 1765 Poschega iĝis "libera reĝa urbo" kaj denove departementejo en Habsburga Imperio kaj samtempe en Hungara reĝlando. Gimnazio en 1699, presejo en 1862 ekfunkciis. En 1910 loĝis tie 5 899 da homoj, (4 119 kroatoj, 479 serboj, 446 hungaroj, 408 germanoj kaj 295 ciganoj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al departemento kaj distrikto de Pozsega (reĝa departemento), kies departementejo kaj distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* abatejo
* katedralo

Famuloj
-------

En Požega naskiĝis kroata-hungara advokato, verkisto Antun Nagy.

Ĝemelurbo
---------

* Israelo Jokneam, Israelo

* Kategorio Požega en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 268714
* GND: 4326231-4
* LCCN: n85257714
* VIAF: 123226422
* BNF: 15507446t
* NKC: ge442141
 |
**Sándor Dessewffy** [ŝAndor deĵOfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dessewffy Sándor** estis hungara pastro, abato, episkopo, profesoro, kanoniko. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *cserneki* kaj ’’tarkeői’’.

 Memortabulo pri Sándor Dessewffy en Makó
Memorkruco pri Sándor Dessewffy en Maroslele
Sándor Dessewffy  naskiĝis la 3-an de junio 1834 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 5-an de decembro 1907 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Dessewffy post la gimnaziaj jaroj frekventis porpastran lernejon en Eger, poste li lernis teologion en Pest (urbo). Li pastriĝis en 1857. Li komencis sian karieron en la sekva jaro kiel simpla pastro en Füzesabony. En 1859 li komencis instrui komence en Eger, poste en Pest. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* episkopa sekretario en 1868 en Eger
* pastro en 1873 en Sárospatak
* abato en 1882
* kanoniko en 1884 en Kassa
* episkopo en Csanád en 1890
* funkciulo en Romo.

Li okupiĝis pri la edukado, li fondis lernejojn, krome li helpis al la malriĉuloj. Li gvidis pilgrimadojn al Italio.

Memorigiloj
-----------

* Memorkruco en 1912 en Maroslele
* Memortabulo en 1995 en Makó

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero D kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Sándor Dessewffy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor BÍRÓ** [bIrO] rumania hungara ŝakisto, internacia ŝakmajstro. Li naskiĝis en Ditrău la 18-an de julio 1957.

Kariero
-------

Sándor Bíró studis en lignoindustria fakmezlernejo de Miercurea Ciuc (1972-1977). Li ekkonkursis jam en sia naskiĝvilaĝo de 1970. De 1985 li estis konkursarbitracianto, de 1987 konkursorganizanto, de 1990 internacia ŝakmajstro, ŝaktrejnisto, ŝakfigurfaranto. Inter 1990—96 li estis gvidantarano de Rumana Ŝakunuiĝo. Inter 1974—1989 li havis ŝakrubrikon en gazeto Hargita, kiun li rekomencis en 1995 en la sama gazeto kaj en Új Sport. En 1998 li fondis ŝakklubon sub nomo Ŝakklubo Caissa en Miercurea Ciuc, kies li estas prezidanto. Li prizorgas la malkovron de junaj talentoj kaj de iliaj evoluigoj. En 2009 li fondis ŝaklernejon funkciantan kaj en Miercurea Ciuc kaj reteje.

Premioj, distingoj
------------------

* Junulara ŝakĉampiono de Bukareŝto, 1977.
* Arĝentmedalisto en teamoj hungaraj (Kecskeméti Dutép, 1991, Budapesti Elektromos, 1998, Zalaegerszegi Csuti SK, 1996)
* Premio Pro urbe, Miercurea Ciuc, 1999.
* Honorcivitano de Ditrău, 2001.

Fontoj
------

* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
* Intervjuo Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Tonpentrado** estas muzika priskribo de naturaj aperaĵoj baziĝanta sur imitado aŭ sinestezio, kiuj povas esti kaj de akustika kaj de optika naturo. Oftaj objektoj de tonpentrado estas natureventoj (fulmotondro, eĥo, plaŭdanta akvo), bestaj krioj (birdkantoj, hundobojado) kaj impresoj de la kampara vivo (ĉaso- aŭ alpokornoj, popoldancoj). Jam dum la mezepoko tonpentrado validis kiel rimedo de la *imitatio naturae*. 

Ĉar la aristotela naturimitado validis ekde la novepoko kiel gvidilo por cixuj artoj, muziko kaj poezio povis renkontiĝi laŭ ĉi tiu intenco, sen dependi unu de la alia: Antonio Vivaldi aldonis al sia fama *La kvar sezonoj* post ĝia komponado la ĉirilatajn sonetojn.

Post kiam la naturimitado tamen ne plu estis sendisputa tasko de muziko, do ekde la fino de la 18-a jarcento, la sinteno pri la tonpentrado ŝanĝiĝis. La t.n. *esprimo* ricevis pli altan rangon, kiel ekz. vortigis **Johann Georg Sulzer** en sia *Allgemeine Theorie der schönen Künste* (Ĝenerala teorio de la belaj artoj, 1771). Ekz. ne plu estis defio, imiti birdokanton frapante similan, sed male esprimi la proprajn sentojn je la aŭskultado de la birdo. Beethoven do notis pri sia *6-a simfonio*, ke ĝi estas "pli esprimo de la percepto ol pentrado". 

Tiel la muziko de la 19-a jarcento disfalis en popularan,en kiu persistis la pli malnova malvasta ligo kun la tonpentrado, kiel ofte en la opero aŭ la salonmuziko, kaj "seriozan", en kiu la tonpentrado ankoraŭ nur malofte estis utiligata. La unua universitara muziksciencisto Eduard Hanslick dementis per sia difino de muziko kiel "sone movataj formoj" ĉiun internan interligon kun tonpentrado. 

Je la stililo de la tonpentrado ekstermuzika okazantaĵo estas integrata, dum kiam ĉe programmuziko la ekstermuzika estas kunliverata kiel klarigo de la muziko.

En la Konkreta Muziko de la 20-a jarcento la distanco de "pura" muziko al la ĉiutaga okazantaĵo estas denove dissolvita per tio, ke bruetojn oni rigardas kiel muzikaj eventoj.

*Vd. ankaŭ:* Onomatopeo
**Tonya Maxine HARDING** (12-an de novembro 1970 en Portland, Oregono, Usono) estas iama usona art-sketistino. Ŝi dismonde fifamiĝis pro afero de 1994, kiam ŝi vundigis kruron de konkurantino Nancy Kerrigan.

Harding estas - post Midori Ito - la dua art-sketistino de la mondo (kaj unua usonano), kiu sukcesis fari triblan akson dum konkurado. Tiel ŝi akiris en 1991 grandan internacian sukceson.

Atenco je Kerrigan
------------------

Ŝia edzo komisiis, luis personon por rompi, vundigi kruron de Kerigan. Tiu atenco okazis la 6-an de januaro 1994, kiam la krimulo batiŝ ŝin kelkajn centimetrojn super la genuo, per fera stango, kio kaŭzis nur surfacajn vundojn. Kerrigen devis do rompi la trejnadon kaj Tonya Harding gajnis la usonan konkuron de 1994. Oni forprenis la titolon, post kiam senvualiĝis la atenco.

Ŝi estis jure punita nur pro malebligo de partopreno de la konkuro. Ŝi estis punita je trijara kondiĉa mallibereco, 500 horoj da komunutila laboro kaj monpuno de US$ 160.000. Tonya Harding estis malpermesita por ĉiu glaci-art-sketa sporto.

Poste ŝi divorcis, vivtenis sin kiel profesia boksistino (ŝi altas 1,55 m). Li ludis en 2003 glacihokeon por mallonga tempo.

* Kategorio Tonya Harding en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 238471
* GND: 11937238X
* LCCN: n94059185
* VIAF: 6625338
* ISNI: 0000 0001 1466 9336
* SUDOC: 245349162
* BNF: 14043422p
* NDL: 00620788
* BIBSYS: 90903344
* BNE: XX5787616
 |
**Barono Antal Bajtay** [bajtai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bajtay Antal** estis hungara pastro, monaĥo, episkopo, instruisto. Liaj familiaj nomformoj estis  *Baitay, Bajthay.* , lia naskiĝa nomo estis „Bajtay József".

Antal Bajtay  naskiĝis la 14-an de decembro 1717 en Zsidó. Li mortis la 15-an de januaro 1775 en Arad (historia departemento).

Biografio
---------

Antal Bajtay frekventis gimnazion en Pest (urbo), poste li aliĝis al la piaristoj en 1733, poste li plulernis en Romo kaj Parizo. Li pastriĝis en 1741. En 1747 li ekinstruis en gimnazio en urbo Pest. Post 2 jaroj li instruis en Vieno. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* en 1754 ĉefo de piaristoj
* preposto de Pozsony, episkopo de Transilvanio, barono kaj interna sekreta konsilisto en 1760.

Li fondis orfejon en Nagyszeben, li okupiĝis ankaŭ pri edukado, krome li trude strebis por la katolikismo. Pro malsano li abdikis, li mortis dum vojaĝo Li estas entombigita en Katedralo Sankta Mikaelo (Alba Iulia).

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Oratio habita Budae ad amplissimos Hungariae ordines’’ ( 1749, 1756, 1786, 1787)
* ’’Allocutio habita ea occasione cum Jos. Maria Auersperg…’’ (1777)
* ’’Arcana regni Hungariae historia’’ (1755)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungare

* Kategorio Antal Bajtay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dániel Ötvös** [otvoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ötvös Dániel** estis hungara kemiisto, juristo, profesoro, muzeestro. Lia nobela antaŭnomo estis *ebesfalvi*.

Dániel Ötvös  naskiĝis la 27-an de aprilo 1901 en Hungara reĝlando en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio). Li mortis la 7-an de julio 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dániel Ötvös akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1925. Post siaj studoj li laboris en kemia uzino en Budapeŝto, kie li iĝis uzinestro post 3 jaroj. En 1935 li doktoriĝis el juro en Scienca Universitato Ferenc József. Inter 1938 kaj 1944 li gvidis novan kemian uzinon en Pápa, poste li revenis al la pli frua uzino. Post la 2-a mondmilito li gvidis diversajn uzinojn en Peremarton, poste en Szolnok. Inter 1963-1972 li estis muzeestro de kemia muzeo en Várpalota. Li ricevis premion en 1970. Li instruis ankaŭ en Kemia Universitato de Veszprém. Li okupiĝis plej ofte pri sulfataj acidoj kaj artefaritaj sterkoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Savak* (Acidoj), (1953)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 24-a paĝo)[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2005-09-09 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Eŭropa Familia Terapia Asocio** (EFTA) - angle nomata *European Family Therapy Association*, france *Association Européenne de Thérapie Familiale* - oficiale fondiĝis en 1990, kiel iniciato de la *Eŭropa Familia Terapia Reto*, neformala asocio de familiaj terapiistoj, kiuj renkontiĝis en diversaj konferencoj ekde 1983 kaj kunligiĝis en 1986. En la unuaj jaroj de sia ekzisto al la asocio povis aliĝi nur individuaj membroj el Eŭropo kaj Israelo, ekde la "Budapeŝta Konferenco" en 2001 la organizo havas tri ĉambrojn:

* Ĉambro de Individuaj Membroj (CIM), la ĉambro por individuaj membroj (nuntempe ĉirkaŭ 900 familiaj terapiistoj el 29 landoj)
* Ĉambro de Landaj Asocioj (NFTO), la ĉambro por landaj organizoj (nuntempe 26 institucioj)
* Ĉambro de Trejnaj Institutoj (TIC), la ĉambro por trejnaj institucioj

La ĉambroj estas nuntempe estrataj de *Malvina Tsunaki* (Μαλβίνα Τσουνάκη, Grekio), *Monica Whyte* (Irlando) kaj la ĉambro por trejnaj institucioj provizore de la vicprezidantino *Umberta Telfener*  (Italio), post kiam la elektita estrino *Mony Elkaïm* (Belgio) mortis en novembro 2020. La celoj de EFTA estas la eŭropa interkonektado de sistemaj kaj familiaj terapiistoj, la difino de kvalitaj normoj kaj etikaj gvidlinioj, la plibonigo de akcepto, trejnado kaj aliro al familia terapio, kaj la antaŭenigo de koncernaj esploroj.

La asocio baziĝas en Bruselo.

Prezidantoj
-----------

* 2001–2004 Juan Luis Linares, Hispanio
* 2004–2010 Arlene Vetere, Britio
* 2010–2013 Kiriaki Poliĥroni (Κυριακή Πολύχρονη), Grekio
* ekde 2013 Maria Borcsa, Germanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle kaj france)

Vidu ankaŭ
----------

* Germana Societo por Sistema Terapio, Konsilado kaj Familia Terapio

Referencoj
----------

1. ↑   laŭ la asocia statuto. Arkivita el la originalo je 2018-07-09. Alirita 2021-04-16.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ferenc VIRÁG**, Esperanta nomo **Feri FLORO**, (naskiĝis en Hungario) estas hungaro vivanta en Germanio. Li konatiĝis en la 1980-aj jaroj kiel esperantlingva kantisto.

Liaj esperantlingvaj kantoj estas plejparte tradukitaj el la hungara aŭ la hispana, sed kelkaj estas ankaŭ originale verkitaj. Kelkaj el ili sonas gaje, dum aliaj estas tre melankoliaj. 

En 1981 li translokiĝis al Germanio kaj 1984 edziĝis al Christine Schneider, transprenante ŝian familian nomon. Kun ŝi kaj unu plia germano li fondis en 1984 la muzikan grupon *Pentaton*, kiu kantas ĉefe en la hispana kaj la hungara - sed foje ankaŭ en Esperanto, kiel montras la fakto, ke en lia retejo elŝuteblas lia kanto "Fluas akvo".

En 2008 li divorcis kaj reprenis sian hungaran nomon Virág.

En 2014 li fondis denove muzikan Grupon *Feri y la banda*.
Ekde 2016 li kantas sole siajn memfaritajn kantojn kaj aranĝas ilin en sia loĝoĉambro-Studio.

  

Antaŭ esperantista publiko li kantis verŝajne lastfoje je la jarŝanĝo 1986/1987 en la Internacia Seminario en Kolonjo. Tamen lia nomo restas konata inter esperantistoj, ĉar li publikigis du sonkasedojn, sed nelaste ankaŭ pro tio, ke la himno de la Internacia Seminario – la kanto "IS" de Amplifiki – enhavas la verson "Feri Floro ĉiujn distras per kantaĵoj pri la vivo, jes pri la viroj, la virtoj en la IS".

Ekde 2020 li denove kantas en Esperanto. La kantojn li kolektas ĉi tie:

Sonkasedoj
----------

* Floreto, 1982
* Du kolombetoj, 1983

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Retejo de Ferenc Virág[*rompita ligilo*] (dezajnisto, en la germana, angla, hungara kaj hispana)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 416993
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**VÁRÓ Ferenc** (va:ro:) estis hungara verkisto, tradukisto naskita en Haró la 1-an de majo 1851 kaj mortinta en Aiud la 27-an de aprilo 1924. Li estis la avo de poetino Éva Váró, B..

Biografio
---------

Ferenc Váró pristudis filozofion kaj juron en Budapeŝto. En 1875 li akiris diplomon de instruisto kaj instruis literaturon en Székelyudvarhely, kie li estis inter 1885 kaj 1895 direktoro, pli poste en Nagyenyed, kie ekde 1899 ĝis 1906 li estis gvidanto de biblioteko. Ekde 1906 li vivis en Koloĵvaro. Li verkis plurajn pedagogiajn, ekleziajn kaj historiajn artikolojn. El liaj tradukaĵoj elstariĝis liaj Friedrich Schiller-tradukaĵoj; li verkis hungalingvajn tekstojn al oratorioj de Robert Schumann kaj Ludwig van Beethoven.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Eötvös költészete* (Bp. 1874);
* *A Bethlen-kollégium a közelebbi években és ma* (Kolozsvár, 1889);
* *A nagyenyedi Bethlen-kollégium* (Kolozsvár, 1889);
* *Vallomások és kérdések* (Kolozsvár, 1901);
* *Csernáton Márton* (Egy enyedi diák története) (Bp. 1904).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
La 1-a Sud-Brazila Renkontiĝo de Esperanto okazis de la 19-a ĝis la 21-a de septembro 1980, en Porto Alegre. La iniciato de tiuj renkontiĝoj venis de la gaŭĉaj esperantistoj kiuj pioniris la efektivigon de tiuj eventoj Sud-Brazilaj. Ĉeestis kiel invititaj partoprenantoj la esperantistoj: Francisco Almada, prezidanto de Brazila Konsilantaro de Esperanto (BKE), kun sia edzino Maria Pozder Almada, redaktorino de BKE-bulteno; Clara de Hess (Argentino); Gilberto A. Silva Velho, redaktoro de la informilo "Esperanto Notícias"; Alberto Barrocas kaj la edzino Heliane Barrocas (Urugvajo); Marlene kaj Salvador Raimundo; Rosane Caramez kaj aliaj. La elstaro de tiu renkontiĝo estis, interalie, la partopreno de gravaj esperantistoj kiel pastroj Bruno Ostropolski (el Oberá, Argentino) kaj Pedro Urbaitis (Litovio), kiuj solene gvidis esperante la dimanĉan meson en la preĝejo "Menino Deus". Krom la disdonado de libretoj en Esperanto por akompano de la meso, oni prezentis belan junan ensemblon, kies muzika repertuaro estis tradukita al Esperanto de Ivo Sanguinetti.
**Jèrriais** (esperante **Ĵerzeja lingvo**) estas formo de la franca lingvo kaj "dialekto" de la normanda lingvo, kiun oni uzas en la insulo Ĵerzejo, la plej granda el la Manikinsuloj.

Uzo
---

Jèrriais havas 2600 parolantojn, sed ĝis 10 000 havas ioman scion. La uzo de la lingvo malprosperis dum la 20-a jarcento, ĉar la angla estiĝis la lingvo de instruado, komerco kaj politiko. Ĉirkaŭ 15 % de la loĝantaro iel scias la lingvon kaj 3 % uzas ĝin por persona komunikado. Estas simila lingvo parolata en la najbara insulo Guernsey, la gernezeja lingvo. Unuafoje en 2001 oni rimarkis ke la uzado de la lingvo ĉe junuloj kreskas .

### Aliloke

La sola aliloka komunumo estis en Kebekio. Samloke, la lingvo estis parolata ĝis ĉirkaŭ 1960-aj jaroj. Societo por ĉi tiu lingvo ekzistas en Kebekio.

la Lingvoj de oïl en mapa prezento, la ĵerzeja supre maldekstre

* Jèrriais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jèrriais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* [[::nrm:|Vikipedio]] en Jèrriais (Reta enciklopedio)
**Domitien NDAYIZEYE** estas burunda politikisto.

Li naskiĝis la 2-an de majo 1953 en Murango, Provinco Kayanza kaj apartenas al hutu-familio.

Ekde 2001 ĝis 2003 li estis la vicprezidanto de Burundo. Ekde la 30-a de aprilo 2003 ĝis la 26-a de aŭgusto 2005 li okupis la postenon de prezidanto de la lando. Dum lia prezidanta mandato en 2005 estis aprobita nova konstitucio de la lando, kiun subtenis 92 % de voĉdonintoj.

Post tio Domitien Ndayizeye estis elektita en parlamento. Tamen la 21-an de aŭgusto 2006 la registaro akuzis lin pri intenco fari ŝtatrenverson. La parlamento retiris la deputitan protekton kaj Ndayizeye estis arestita kaj kondamnita al dumviva malliberigo. Pro multaj protestoj li estis liberigita la 19-an de decembro 2006. Elirante el la prizono, li deklaris: "Mi forlasis politikan karieron, kiam mi eksprezidantiĝis en 2005, ĉar tiam mi faris grandegan laboron por mia lando. Post mia malliberigo pro falsaj akuzoj mi decidis denove aperi en la politika mondo".

Komence de 2009 la Fronto por la Demokratio en Burundo — la ĉefa opozicia partio de la lando — kandidatigis Domitien Ndayizeye por balotoj de la prezidanto de Burundo, kiuj okazos en 2010.

Referencoj
----------

1. ↑  Sabiyumva J. Ĉu prezidos prezidinto? // Monato. 2009. N 3. p. 8.

* Kategorio Domitien Ndayizeye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280543
* LCCN: no2016119604
* VIAF: 4527147425859445040004
* ISNI: 0000 0004 9754 1697
 |
**Sambrial,** urdue سمبڑيال‎ estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Sialkot, kie Sambrial estas sidejo de la samnoma distrikto.

Lernejo en Sambrial

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 109 479 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 052
* Supermara alteco: 238 m
* Areo:

Geografio
---------

Sambrial situas en la plej orienta parto de la lando inter la kantona sidejo Sialkot kaj urbego Vazirabad.

Ekonomio kaj eduko
------------------

Sambrial travivis ekonomian kreskon pro ĝia strategia loko (memoru:inter Sialkot kaj Vazirabad). Tiu vojetapo situas inter Barato kaj Ravalpindio.

Sambrial estas hejmo de kelkaj altlernejoj kaj akademioj.

Sambrial
Sambrial
Moskeo en Sambrial

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 14 300 | 24 432 | 49 574 | 109 479 |

La loĝantaro pliiĝis preskaŭ okoble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 4,3%, multe pli alta, ol la nacia mezumo (2,4%).

Trafiko
-------

Al Sambrial kuras vojoj el Daska, Sialkot kaj Vazirabad. Sambrial situas laŭ fervoja linio inter Sialkot kaj Vazirabad. Ĉe ekstera norda parto de Sambrial funkcias la internacia flughaveno de Sialkot.

Klimato
-------

Sambrial situas en humida subtropika klimato (Cwa) laŭ la Klimata klasifiko de Köppen. La averaĝa jara temperaturo estas ĉirkaŭ 23 °C. Jare falas ĉirkaŭ 1000 mm da pluvoj.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo

Fontoj
------

* WikiTrans