recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Opava východ** (esperante *Opava oriento*) estas fervojstacio en Opava en adreso Janská 691/1. Konstruaĵo de la stacidomo estas gvidita en listo de Kulturaj memorindaĵoj en Ĉeĥio, en la jaro 2012 okazis rekonstruo kaj ĝi venkis en anketo de *La plej bela stacidomo de jaro*.

Historio
--------

Stacidomo *Opava východ* estis konstruita en la jaro 1851 kiel fina stacio de fervojlinio el Ostrava, kiu estis deflankigo el ĉefa fervojo de Norda fervojo de imperiestro Ferdinando el Vieno ĝis Krakovo. La fervojlinio mem poste estis malfermita en la jaro 1855. En la jaro 1872 estis finita fervojlinio ĝis Krnov kaj en la jaro 1892 ĝis Horní Benešov (germane *Bennisch*). Kuniga fervojlinio inter ambaŭ opavaj stacidomoj *Opava východ* kaj *Opava západ* (esperante *Opava okcidento*) estis konstruita en la jaro 1895. Fervoja kunigo Opava – Hradec nad Moravicí (germane *Grätz*) estiĝis en la jaro 1905.

Ĝis fino de la dua mondmilito ekzistis trajna kunigo de Opava kun hodiaŭ polaj lokoj Pilszcz kaj Racibórz. Sed ambaŭ fervojlinioj trans ŝtatlimo estis post la milito nuligitaj.

Ekde la 15-a de junio 2015 České dráhy komencis ekspedicii historie unuan rektan trajnan komunikon inter Opava kaj Prago.

Fotogalerio
-----------

* Stacidomo Opava východ, konstruaĵoStacidomo Opava východ, konstruaĵo
* Stacidomo Opava východ, interne de la konstruaĵo,Stacidomo Opava východ, interne de la konstruaĵo,
* Stacidomo Opava východ el flanko de relojStacidomo Opava východ el flanko de reloj
* Stacidomo Opava východStacidomo Opava východ

Eksteraj ligiloj
----------------

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Opava východ en Vikimedia Komunejo

* Opava východ ĉe "ČD"
* Fervoja historio de Opava
**Atengo** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Atengo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 011.

Geografio
---------

**Atengo** apartenas al la regiono Sierra de Amula. Al tiu regiono apartenas entute 11 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4918 loĝantojn. El tiuj estis 2504 viroj kaj 2414 virinoj. La komunumo havas surfacon de 412,42 km². La meza alteco estas 1400 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,3 C. En la komunumo estas 924.00 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1653 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1433 estis alfabetoj kaj 219 analfabetoj. Do 13.25 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1676 virinoj. El tiuj estis 1459 alfabetoj kaj 217 analfabetoj. Do 12,95 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Atengo vivis 4698 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 5 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,106 %en la koncerna jaro de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Atengo Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Muzika Universitato Frederiko Ŝopeno** (MUFŜ; pole *Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina*, UMFC; angle *The Fryderyk Chopin University of Music*, FCUM) estas la plej malnova kaj la plej granda muzika altlernejo en Pollando, kaj ankaŭ unu el la plej malnovaj en Eŭropo, fondita en 1810. Ĝi konsistas el ses fakultatoj, kies sidejo troviĝas en Varsovio, kaj Fakultato de Instrumentaj kaj Pedagogiaj Studoj en Bjalistoko. Ĝi havas la rajton aljuĝi la diplomon de habilitacia doktoro de muzikaj artoj en la kampoj: dirigentado, komponado kaj teorio de muziko, instrumentaj studoj kaj kanto.

Historio
--------

La unua altlernejo en Varsovio, Ĉeflernejo de Muziko, estis fondita de Józef Elsner kaj Wojciech Bogusławski en 1810. Krome, ekde majo 1811 kadre de Nacia Teatro en Varsovio funkciis Drama Lernejo por aktoroj kaj kantistoj de la teatro.

En 1821 la lernejo estis transformita en Instituton de Muziko kaj Deklamado, kiu funkciis kadre de Fako de Belartoj de Universitato de Varsovio. Kvin jarojn poste ĝi estis dividita en du partojn: Ĉeflernejon de Muziko, kiu restis parto de la universitato, kaj Lernejo de Dramo kaj Kanto, kiu provizis bazan kaj mezan muzikan edukon. Ĉeflernejo de Muziko estis malfondita en 1831, post la novembra ribelo, kune kun la tuta universitato.

La sekva institucio funkcianta kiel muzika altlernejo estis Muzika Instituto, fondita en 1861 de Apolinary Kątski. Ĝi funkciis ĝis 1918, kiam ĝi estis transformita en Ŝtatan Konservatorion en la nove refondiĝinta Pollando. Post la komenco de la dua mondmilito la 1-an de septembro 1939 la nomo ŝanĝiĝis al Ŝtata Muziklernejo en Varsovio, kiu funkciis ĉe strato Okólnik 2 ĝis la ribelo de Varsovio en 1944 – tiam ĝia konstruaĵo estis detruita.

Post la dua mondmilito, en 1946, la lernejo ricevis la nomon de Ŝtata Muzika Altlernejo, kaj en 1962 ĝi ricevis la statuson de akademio.

En la 60-aj jaroj (ekde 1960 ĝis 1966) realiĝis la nuna konstruaĵo de la lernejo. Ĝi ekstaris en la sama loko kie agis Ŝtata Konservatorio antaŭ la dua mondmilito.

En 1974 la altlernejo ekhavis filion en Bjalistoko, kiu en 2007 transformiĝis en la eksterlokan sepan fakultaton.

En 1979 la altlernejo prenis la nomon de unu el siaj unuaj lernantoj, Frederiko Ŝopeno, kaj iĝis Muzika Akademio Frederiko Ŝopeno. La 25-an de aprilo 2008 la pola parlamento ŝanĝis la nomon al Muzika Universitato Frederiko Ŝopeno (*Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina*).

Referencoj
----------

1. ↑  Główny Urząd Statystyczny, *Szkoły wyższe i ich finanse w 2015 r.*, Warszawa 2016, p. 78.
2. ↑   The Fryderyk Chopin University of Music in a few words.. Arkivita el la originalo je 2018-08-08. Alirita 2018-08-04.
3. ↑  Dz.U. 2008 nr 97 poz. 628[*rompita ligilo*]

* Kategorio Muzika Universitato Fryderyk Chopin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ödön Gräfl** [grefl odon], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Gräfl Ödön Károly Antal** estis hungara naĝisto, akvopilkisto, bankisto. Lia frato estis Károly Balatoni.

Ödön Gräfl naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1877 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de novembro 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ödön Gräfl maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo. Li akiris ankaŭ juran diplomon. Li havis postenon en banko. Li estis deportita sen kialo inter 1951-1953 al Hunya (sen pensia mono), poste li devis vivi en Visegrád 2 jarojn, pli poste denove en la ĉefurbo. Nur en la 1960-aj jaroj li rericevis sian pensian monon.

Li edziĝis en 1905.

### Sporta kariero

Ödön Gräfl lernis naĝi en sia aĝo 12. Ekde 1892 li partoprenis en naĝkonkurso, ekde la sekva jaro li estis naĝisto en ĉefurba sportklubo. Li inventis novan naĝteknikon, kiun oni nomis hungara stilo. Li estis hungara ĉampiono kvarfoje inter 1896-1900, tamen li ne partoprenis en Olimpiko pro financaj problemoj. En 1899 li partoprenis en la unua hungara akvopilka matĉo, en 1904 lia akvopilka teamo akiris la unuan lokon en la unua hungara ĉampionumo. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1904, poste li estis aktiva en la hungara akvasporta vivo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808170
 |



* Portalo pri Biografio
**Ödön Krompecher** [krompeĥer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krompecher Ödön** estis hungara kuracisto, patologo, profesoro, framasono, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1915). Lia filo estis György Korompay.

Ödön Krompecher  naskiĝis la 16-an de februaro 1870 en Hungara reĝlando en Poprád (nuntempa Poprad en Slovakio). Li mortis la 26-an de aŭgusto 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ödön Krompecher doktoriĝis en universitato en Budapeŝto en 1894. En la sama jaro li edziĝis kaj eklaboris. Komence li okupiĝis pri esplorado. En la sekva jaro li prelegis en Basel, poste li plulernis en Parizo. Hejmenveninta en 1902 li okupiĝis precipe pri esplorado de kancero, ofte sur la haŭto, sed li ankaŭ instruis en Universitato de Budapeŝto. Li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro en 1914. Li ŝatis ankaŭ la ornitologion kaj filozofion. Li sinmortis pro nekuracebla malsano. Li ricevis premiojn inter 1901-1926.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Die mehrfache indirekte Kernteilung* (1895)
* *az emlő tömlős megbetegedései*
* *A madarak énekéről* Pri kanto de la birdoj)
* *A Krompecher család története* (Historio de la familio Krompecher) (1926)

Memorigiloj
-----------

* ĉiujara kuracista konkurso
* memorpremio ekde 1970

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio Ödön Krompecher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 449096
* GND: 1055360441
* VIAF: 27461223
* ISNI: 0000 0003 9753 0878
* SUDOC: 226865908
* NKC: mub2010582800
 |
**Jan Kobylański** (naskiĝis la 21-an de julio 1923 en Równe, Pollando -- 27-a de marto 2019) – estis pola entreprenisto loĝinta en Urugvajo, diplomato, fondinto kaj prezidanto de la Unuiĝo de Polaj Diasporaj Asocioj kaj Organizaĵoj de Latin-Ameriko (USOPAŁ), la plej granda diaspora organizaĵo. Aŭtoro de libroj pri filatelo kaj pri arbitracia agado de Vatikano. Proprietulo, prezidanto kaj direktoro de dekkelkaj komercaj firmaoj kun internacia atingo (i.a. presado de poŝtmarkoj aŭ moner-farado). Plurjara konsulo de Paragvajo en Santa Cruz de Tenerife (Kanariaj Insuloj) kaj estinta honora konsulo de Pollando en Urugvajo.

Distingoj
---------

Li estis distingita de prezidento de Pollando en ekzilo Ryszard Kaczorowski per Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*, kaj en 1993 per Komandora Kruco de la ordeno de prezidento Lech Wałęsa. En 1997, pro eminentaj meritoj por diaspora agado prezidento Aleksander Kwaśniewski distingis lin per Komandora Kruco kun Stelo de la *Ordeno Polonia Restituta*.

Bibliografio
------------

* Jerzy Robert Nowak, *Potępiany za patriotyzm. Sylwetka Jana Kobylańskiego* (Kondamnata pro patriotismo. Silueto de Jan Kobylański), Warszawa 2009
**Reva,** laŭ (hindie **रीवा**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Reva derivis sian nomon de la rivero Narmada, kies alia nomo estas Reva. 

Konstruaĵo en Reva

Demografio
----------

Reva havis populacion de 236 519 en 2011 kun legopovo de 86%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Reva situas sur montetaro 304 metrojn super la marnivelo. Satna troviĝas 48, Prajagraĝo 113, Katni 122, Singrauli kaj Banda (Utar-Pradeŝo) po 143, subŝtata ĉefurbo Bopalo 419, Indaur 591, tutlanda ĉefurbo Delhio 609, Kolkato 753, Mumbajo 1073 kilometrojn (aere) .

Pordo en Reva
Akvorezervujo ĉe Reva

Historio
--------

Reva estis fondita ĉirkaŭ 1400 kaj ĝi estis sidejo de sia princlando ekde 1597. La aktuala princo en 1912 kompromise transdonis sian potencon al la britoj. Post formado de la sendependa Barato inter 1949-1956 la urbego estis ĉefurbo de la tiama subŝtato.

Ekonomio
--------

Reva estas komerca urbo pri varoj de brikoj, grenoj (plej ofte rizoj) kaj konstruligno. Vestaĵteksado kaj lignoĉizado estas gravaj industrioj en la urbego. Kalkŝtonoj kaj karboj ankaŭ estas abundaj en la regiono, tial menciindas la cementproduktado.

Lingvoj
-------

En Reva la ĉefa kaj oficiala lingvo estas la hindia lingvo.

Religioj
--------

Plejparto de la populacio estas hinduoj.

Trafiko
-------

Reva havas fervojan branĉan linion kun finhaltejo al la tutlanda fervojaro. Kuras al la urbego 7 ĉefvojoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Prajagraĝo, sed estas ankaŭ loka flughaveno kun hazardaj flugoj.

Vidindaĵoj
----------

* precipe hinduaj temploj
* proksime bestoparko, kie estis trovita, poste kaptita kaj bredita la unua videbla blanka tigro.

Fontoj
------

* WikiTrans
**Feyenoord** [FEjenort] estas nederlanda futbala klubo, kun sidejo en Roterdamo. Ĝi estis fondita la 19-an de julio 1908. Kune kun la kluboj AFC Ajax kaj PSV Eindhoven ĝi estas unu el la tri gvidaj futbalaj kluboj en Nederlando.

La futbalistoj estas vestitaj en ruĝa-blanka ĉemizo kun nigra pantalono. La subtenantaro estas konata kiel *Het Legioen* (La Legio). La karakteriza strofo el la kluba kanto estas *Geen woorden maar daden* (Ne vortojn sed farojn).

La klubo nomatas laŭ la roterdama urboparto *Feijenoord*. Tie lokiĝas la kluba stadiono de la klubaj subtenantoj neoficiale nomata "De Kuip" ("la kuvo"), kiu disponas je pli ol 51.577 sidlokoj kaj gastigis 10 UEFA-pokalajn finalojn. Laŭ tio, la anojn de la unua profesia vira futbala teamo de la klubo oni nomas neoficiale *kuipbewoners* (kuvoloĝantoj).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Feyenoord en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala nederlandlingva retejo
* oficiala anglalingva retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42186
* GND: 4810400-0
* LCCN: n00107363
* VIAF: 247409195
 |
*Almabtrieb* en Kufstein, Aŭstrio en 2005
La ***Almabtrieb*** (germane *Almabtrieb* laŭlitere: movu de la alpo) estas jarokazaĵo en la alpaj regionoj en Eŭropo, rilatante al bovintrajno en aŭtuno.

Dum somero, ĉie en la alpaj regionoj bovingregoj nutriĝas sur alpaj paŝtejoj (*Almen* aŭ *Alpen*). En nombroj, tiuj sumiĝas al proksimume 500,000 bovinoj en Aŭstrio, 380,000 en Svislando kaj 50,000 en Germanio.

En multaj lokoj tiu Alpa kutimo de *Almabtrieb* nuntempe evoluis en gravan vidindaĵon, kun publika festivalo kaj budoj starigitaj laŭ la vojo por vendado de agrikulturo same kiel la produktoj de metiistoj kune kun alkoholaĵoj.

La reversa bovintrajno supren al la *Almen* dum printempo ne estas famkonata.

Literaturo
----------

* Gerald Unterberger: *Die mit den Rindern gehen. Die herbstliche Prozession des Almabtriebes und ein besonderer Schmucktyp des Leitrindes. Die „Stierfurkel" - ein kosmologisches Symbol mit westafrikanischen Parallelen?* In: *Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien*, Band 142, Wien 2012.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Almabtireb en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Almabtrieb en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Blaudeix** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 97 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Blaudeix etendiĝas sur 6,9 km², kaj havis 97 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Blaudeix situas je alteco de 479 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Blaudeix apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Gérard Hesbois, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Blaudeix apartenas al la kantono de Jarnages, kies ĉefurbo estas Jarnages. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Jarnages
**Comlăuș** [komlouŝ] (hungare: **Ószentanna**, germane: **Alt-Sankt-Anna** aŭ *Alt Sanktanna*) estis vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad. En 1910 ĝi havis 5 mil 100 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1334. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Arad vármegye*). Ĝi estis aligita al la urbo Sântana, kaj nun situas en ties orienta parto.

En 1566 la vilaĝo estis konkerita de la otomana imperio. Post kiam la habsburganoj rekonkeris ĝin, ili tie setligis ŝvabojn, kiuj apude fondis "Sanktanna", la nunan Sântana.

La hungara kaj la germana nomoj signifas "malnova sankta Ana"; kontraŭe la hungara nomo de "Sântana", *Újszentanna*, signifas "nova sankta Ana".

Rom-katolika preĝejo en Comlăuș

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Gravaj personoj
---------------

* Traian Brădean (n. 4-a de julio 1927): pentristo.
* Veturia Ilica (n. 20-a de majo 1925): skulptistino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Popolnombrado 2002
* Mapo de la distrikto Arkivigite je 2005-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Châtelaudren** [ʃatlodʁɛ̃] estas malaperinta franca komunumo, situanta en la departemento Côtes-d'Armor kaj en la regiono Bretonio, en Francio.

Ĝi nun formas parton de Châtelaudren-Plouagat.

Historio
--------

Châtelaudren estas la historia ĉefurbo de Goëlo. La fondo de la fortreso komenciĝis en la 11-a jc kaj rapide priorejo kaj urbo naskiĝis ŝirmataj per la kastelo.
Ĝia situo ĉe la kruciĝo de gravaj vojoj kaj ĝia privilegia pozicio sur la rivero « Leff » favorigis ĝian disvolviĝon. Ĝi pliriĉiĝis kaj fariĝis komerca kaj metia urbo, kun gravaj foiroj.

Lokoj kaj monumentoj
--------------------

Unu el la vizitindaj monumentoj esta sla malnova presejo de la *Petit Écho de la mode* kaj de Éditions de Montsouris. Tiu konstruaĵo gastigas nun ekspoziciojn.

Fresko de la kapelo Notre-Dame du Tertre, en **Châtelaudren**

Elstaraj personoj ligitaj al la komunumo
----------------------------------------

* Alain Le Du
* Jean-Marie Baudouin de Maison-Blanche

(1742-1812) juristo, deputito al la ĝenerala Asembleo de Bretonio, naskiĝinta en Châtelaudren

* M. Olivier Ruperou

(Naskiĝinta en la 25-a de junio 1763 en Châtelaudren kaj mortinta en la 28-a de aprilo 1843 en Parizo)   

Nacia Asembleo aŭ Ĉambro de la Deputitoj   

25-a de majo 1815 - 13-a de julio 1815 : Côtes-du-Nord   

22-a de aŭgusto 1815 - 5-a de septembro 1816 : Côtes-du-Nord

* Julien Trevedy

1830 Châtelaudren - 1908 Laval
Juĝisto kaj historiisto
Post juraj studoj, li fariĝis juĝisto kaj oficis en Redon (1855), Quimper (1859), Rennes (1863), Paimbœuf (1866). Prezidanto de la tribunalo de Quimper, li estis emeritigita antaŭtempe en 1883 sekve de polemiko pri la religia politiko de la registaro. Post Kernevo, li interesiĝis pri la bretona mezepoko.

* Yves Corlay

Yves Corlay apartenis al familio de skulptistoj. Li naskiĝis en Tréguier, la 17-an de Junio 1700. En 1724, li edziĝis en Châtelaudren kaj restis tie. Li reedziĝis en 1767, kaj tie mortis en 1776, sen lasi infanojn. Li dotis multajn preĝejojn kaj monaĥejojn per siaj verkoj. Inter liaj verkoj estas aglo, nun en la preĝejo de Plouézec ; belega paska kandelingo; ĉefaltaro de la preĝejo de Loudéac, kun du adorantaj anĝeloj ; predikejo en la preĝejo de Lanfains ; la altaroj de la preĝejo Saint-Magloire, en Châtelaudren, subskribitaj kaj datitaj de 1730.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Châtelaudren - Plouagat (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (Châtelaudren-Plouagat)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Le Châtelard |

**Châtelard** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 39 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Châtelard etendiĝas sur 2,42 km², kaj havis 39 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 16 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Châtelard situas je alteco de 726 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Châtelard apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Robert Raillard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Châtelard apartenas al la kantono de Auzances, kies ĉefurbo estas Auzances. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Auzances
**Atenco kontraŭ la ambasado de Israelo en Argentino** okazis la 17-a de marto de 1992 kaj okazigis 29 mortojn kaj 242 vunditojn. La atako detruis komplete la sidejon de la ambasado. En Argentino loĝas la junda komunumo plej multnombra de Latinameriko kaj la kvina de la mondo.

La atenco estis farita per bombaŭto Ford F-100 ŝtirita de sinmortiganta teroristo kiu lanĉis sian veturilon ŝarĝitan el eksplodiloj kontraŭ la fasado de la ambasadejo ĉe la angulo de stratoj Arroyo kaj Suipacha,, kiun ĝi tute detruis, krom damaĝi apudajn preĝejojn kaj lernejon. En la loko de la atenc nune estas monumento al la memoro de la mortintoj, plej parte argentinanoj kaj israelanoj. La aŭtorecon oni rilatis al la milito inter Israelo kaj Hizbulaho en Libano; kaj fakte la juda ŝtatoreagis tie kontraŭ la supozataj partianoj de la atencistoj, kiuj siaflanke mortiĝis dum la atenco mem.

Notoj
-----

1. ↑  Proyecto de declaración expresando pesar al cumplirse un nuevo aniversario del oprobioso atentado contra la embajada de Israel
2. ↑  *Hace 14 años del misterioso atentado a la embajada israelí en Buenos Aires*, DyN, 26a de julio de 2006

* Kategorio Atenco kontraŭ la ambasado de Israelo en Argentino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Boadilla de Rioseco** [boaDIlja derioSEko] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Boadilla de Rioseco* estas komprenebla etimologie kiel Oksejeto de Seka Rivero; tiukadre aperas okso en la blazono.

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Maria.
Preĝejo de Savinto.
Ponto super la rivero Sequillo kaj la loĝloko (suba parto de la blazono).
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 51,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 114 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 250 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 51 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi estas inter Villalón de Campos, Villada y Cisneros. La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Frua mencio estis "Bovatella in Rido seco".

El la domaro *Caserío de Benavides* devenas la kreado de la loĝloko; tiu estis iam monaĥejo nomita *Real Monasterio de Santa María de Benavides*, fondita en la 12-a jarcento en 1169 fare de la grafino Estefanía Ramírez. En 1179 estis monaĥoj cisteraj el la Monaĥejo de Valverde de Campos kaj dekomence nomiĝis Santa María de Valverde de Boadilla, de kie estis derivata la nomo de la zono en kiu ĝi estas: Valverde. La monaĥejo pintis ĉirkaŭ 1254 favore de la nobelo Rodrigo González Girón kiu estis ĉefservisto de la reĝo Fernando la 3-a.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la du preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771342
* VIAF: 4111149198370574940002
 |
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Nagyvázsony, proksime de la fortikaĵo.

Historio
--------

Kun permeso de Jozefo la 2-a la luteranoj en Nagyvázsony havis rajton konstrui propran preĝejon en 1681. Tiu artikola preĝejo estis unu el la du preĝejoj en Veszprém (reĝa departemento) kaj oni konstruis ĝin en la fortikaĵo. En 1795 la bienulo donacis parcelon por la nova preĝejo en la proksimeco de la fortikaĵo. En la sekva jaro ĝi jam estis preta. La malgranda konstruaĵo havis tiam 2 turojn. En 1863 pro incendio la preĝejo parte bruldetruiĝis. En 1873 oni aĉetis novan orgenon (la pri frua muzikis ekde la 1820-aj jaroj). En 1904 la turoj iĝis kadukaj, tial oni malkonstruis ilin. Sonorilostablo transprenis la taskon. En la 1970-aj jaroj oni ŝanĝis la originan barokan meblaron.

Inter 1714-1718 la loka pastro *Szeniczei Bárány György* tie tradukis hungaren gravan libron pri pedagogio kaj li fondis ankaŭ lernejon. Tiu lernejo estis la unua pure hungara lernejo. Monate po 2 aŭ 3 okazas mesoj en la preĝejo. La konstruaĵo estas ankaŭ turisma vidindaĵo, ĉar najbare estas vizitebla Poŝta Muzeo en Nagyvázsony.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2011-09-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ray Bauduc, Herschel Evans, Bob Haggart, Eddie Miller, Lester Young, Matty Matlock, en Teatrejo Howard, Vaŝingtono, proks. 1941.  
 Foto de William P. Gottlieb.
**Robert Sherwood „Bob" Haggart** (\* 13-an de marto 1914 en Novjorko, Novjorkio, Usono; † 2-an de decembro 1998 en Venice, Florido, usono) estis ĵazmuzikisto (basisto, aranĝisto, komponisto).

Haggart, alkreskanta en Long Island, lernis banĝon, gitaron, pianon kaj trumpeton. Pri kontrabaso li estis meminstruanto. Inter 1935 kaj 1942 li ludis kontrabason en la bandego de Bob Crosby; krome li sonregistris por diskeldonejo Decca duopojn kun frapinstrumentisto Ray Bauduc (*„The Big Noise from Winnetka"*, 1938). Por Crosby li komponis la kanton „What's New?." Poste li laboris en la radio- kaj diskostudioj, antaŭ ol li fondis kune kun Yank Lawson komence studiobandon laŭ diksilanda stilo kaj en 1968 *The World's Greatest Jazz Band*; al ĝi apartenis i.a. Ralph Sutton, Jay McShann, Bud Freeman, Gus Johnson aŭ Nappy Lamare. En 1985 li partoprenis la televidspektaklon de Benny Goodman, *Let's Dance*.

Haggart verkis aranĝaĵojn por Crosby samkiel la furoraĵojn 'Big Noise From Winnetka', kiun li ludis kun frapinstrumentisto Ray Bauduc, 'What's New' kaj 'South Rampart Street Parade'. Li surdiskigis kun Ella Fitzgerald (1943/47), Art Hodes, Eddie Condon, Louis Armstrong, Duke Ellington, Pee Wee Russell, Billie Holiday (1945/47) kaj Mae Carlisle.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Bob Haggart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 363102
* GND: 134995074
* LCCN: n93016339
* VIAF: 303452610
* ISNI: 0000 0000 5943 3274
* SUDOC: 196938252
* BNF: 138948825
* MBA: 6801a74a-9038-4b39-853a-83c732311e05
* BIBSYS: 2109322
* NKC: xx0068958
* BNE: XX838796
 |
vitejoj en la kantono
pliaj vitejoj kaj vinproduktejo
La **Kantono Napa** (angle *Napa County*) estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. Ĝi situas norde de la Golfo de San-Francisko.Laŭ la stato de la censo 2020 en la kantono vivis 138 019 loĝantoj sur areo de 2 042 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 68 loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Napa. La kantono estas parto de la urbega "Areo Golfo de San-Francisko". La vorto "Napa" venas el loka indiana lingvo kaj probable tradukatas "domo".

Pro la mediteranea klimato en la Napa-valo bone kultiveblas vitejoj. La kantono sekve konatas pro elstare kvalita vinproduktado. Aparte produktiĝas la vinspecoj *Chardonnay, Cabernet Sauvignon* kaj *Zinfandel*.

Pro la pitoreska pejzaĝo, la agrabla klimato kaj la proksimeco al la urbo San-Francisko, la Napa-valo estas preferata loĝregiono. La loĝdenso tamen restas relative malalta, ĉar multaj familioj kiuj jam dum pluraj generacioj loĝas en la kantono skeptike juĝas la ekloĝon de urbanoj, kaj ĉar senteblas sociaj tensioj inter la loĝantoj de luksaj vilaoj borde de la Golfo de San-Francisko en la sudo de la kantono, kaj la malpliriĉaj laboristoj, je granda parto hispanlingvaj, en kaj ĉirkaŭ la kantona ĉefurbo Napa.

En la Napa-valo interalie situas la urboj *Americal Canyon, Angwin, Calistoga, Deer Park, St. Helena* kaj *Yountville*.

Vinfarejaj palacoj
------------------

En la kantono, aparte en la ĉefurbo Napa, rigardeblas pluraj pompaj vinfarejaj palacoj, aranĝitaj kiel historiecaj kasteloj, vilaoj aŭ temploj.

|  |  |
| --- | --- |
| kastelo de vinfarejo *Carneros* | palaco de vinfarejo *Darioush* |

Vidu ankaŭ
----------

* la liston de kantonoj de Kalifornio.

* Kantono Napa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kantono Napa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Silvio Antoniano** (31-a de decembro 1540 – 16-a de aŭgusto 1603 en Romo) estis itala rom-katolika kardinalo kaj verkisto pri edukado.

Vivo kaj verko
--------------

Antoniano naskiĝis la 31-an de decembro 1540 en la paroĥo *S. Lucia alle Bottegheoscure* en Romo, el malriĉa familio. Lia patro *Matteo Antoniano* estis vendisto de lanoj kaj vestaĵoj; lia patrino nomiĝis *Pace Colella.*

Jam kiel junulo li forte inklinis al poezio kaj muziko. Li perfekte ludis la liron. Kardinalo *Otto Truchsess von Waldburg* ekkonis lian talenton kaj protektis lin.

Antoniano studis en la universitato de Ferrara, kie li promociiĝis en 1556 doktoro de la juroj kaj fariĝis profesoro pri klasika literaturo. Kun kardinalo *Ippolito la 2-a d' Este* li estis en Venecio.

En 1563 papo Pio la 4-a vokis lin al la universitato *Sapienza* (= saĝeco) en Romo sur la katedron pri belaj artoj. En tiu ĉi pozicio li ĝuis la amikecon de diversaj ekleziaj eminentuloj, interalie de Sankta Karlo Boromeo.

Li tamen en 1566 rezignis pri ĉi katedro kaj ekstudis teologion sub la gvido de Sankta Filipo Neri, kaj ordiniĝis pastro la 12-an de junio 1568.

Sub la papoj Siksto la 5-a, Gregorio la 14-a kaj Klemento la 8-a li laboris kiel sekretario en diversaj papaj kongregacioj kaj oficejoj.

Papo Klemento la 8-a nomumis lin kardinalo la 3-an de marto 1599.

Antoniano mortis la 16-an de aŭgusto 1603 en Romo. Lia tombo estas en la kapelo *Natività* en la preĝejo de "S. Maria in Vallicella."

Verkoj
------

Dum la tuta lasta parto de la 16-a jarcento humanismo multe progresis en Italio per kapoj kiel Sadolet, Piccolomini kaj Valiero. En la sama entuziasmo Antoniano dediĉis sin al studoj pri edukaj problemoj. Instigite de Karlo Boromeo li skribis sian ĉefan tri-voluman verkon pri la kristana edukado de infanoj (*Tre libri dell' educazione cristiana de' figliuoli,* Verona, 1583).

Tiu ĉi lia ĉefverko spertis kelkajn eldonojn en Italio kaj estas tradukita en la francan fare de Guignard (Troyes, 1856; Paris, 1873) kaj en la germanan de Kunz (Freiburg 1888). Ĝiaj ĉefaj trajtoj estas enrigardo en la animojn de la infanoj, simpatio kun iliaj danĝeroj kaj bezonoj, kaj instigoj por morala exzercado. Estas donitaj ankaŭ valoraj sugestoj pri korpa kulturo, pri la edukado de ĉiuj klasoj de la popolo, kaj pri la preparado de la instruistoj por ilia profesio.

La aliaj verkoj de Antoniano – multaj el ili ne publikigiĝis – havas literaturajn, historiajn kaj liturgiajn temojn.

Antoniano estis ankaŭ kunkompilanto de la Roma Kateĥismo kaj estis membro de la komisiono, kiu laŭ la ordono de Klemento la 8-a reviziis la brevieron. El tiu ĉi lasta tasko konserviĝis ĝis hodiaŭ la brevier-himno *Fortem virili pectore*[*rompita ligilo*] por la vespera laŭdo de unu virino (esperante: Albrecht Kronenberger 2008).

Eksteraj ligiloj
----------------
La longdistanca biciklada vojo ***EuroVelo 7***, nomata ***Suna vojo***, estas internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj). Ĝi longas 7 700 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj  Norvegio,  Finnlando,  Svedio,  Danio,  Germanio,  Ĉeĥio,  Aŭstrio,  Italio kaj  Malto.

skema mapo
Pli detale, la internacia vojo pasas tra la lokoj 

Norda kabo (EV1, EV11) - Haparanda (EV10) - Sundsvall (EV10) - Gotenburgo (EV3, EV12) - Helsingborg - Kopenhago (EV10) - Gedser - Rostock (EV10, EV13) - Dresdeno - Prago (EV4) - Linz (EV6) - Salcburgo - Bolzano - Mantovo (EV8) - Bolonjo - Florenco - Romo (EV5) - Napolo - Katanzaro - Katanio - La-Valeto kaj interligas ilin.

* Kategorio EuroVelo 7 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Eŭropaj biciklaj vojoj

**1** (Atlantika vojo) ◇ **2** (Ĉefurba vojo) ◇ **3** (Pilgrima vojo) ◇ **4** (Centreŭropa vojo) ◇ **5** (Vojo al Romo) ◇ **6** (Atlantiko-Nigra Maro) ◇ **7** (Suna vojo) ◇ **8** (Mediteranea vojo) ◇ **9** (Sukcena vojo) ◇ **10** (Baltmara vojo) 
...
**Leksemo** estas signifo-portanta morfemo en iu lingvo. La tuto de la leksemoj konsistigas la leksikon de la lingvo.

La leksemoj de Esperanto esence estas ĝiaj radikoj, ekzemple "akv-" kaj "trink-". Elementoj kun gramatika funkcio ne estas leksemoj, ekzemple:

* artikoloj
* finaĵoj
* konjunkcioj
* pronomoj
* prepozicioj

Ankaŭ kunmetitaj vortoj ne estas leksemoj. Estas diskuteble, ĉu kunmetaĵoj kun "-um-", kies signifo ne estas precize difinita per la elementoj, estas propraj leksemoj.

Kelkaj afiksoj, kiuj havas propran signifon kaj estas uzeblaj kiel memstaraj vortoj, estas kalkuleblaj kiel leksemoj, ekzemple "-ism-" aŭ "-ind-", ĉar "ismo" kaj "inda" estas memstaraj vortoj.

Estas ankaŭ **kompleksaj leksemoj**, kiuj estas aro da vortoj kiu ĉiam aperas kunigitaj kaj havas apartan signifon kaj funkcias kiel ununura vorto, ekzemple "verda stelo". Kiam, en Esperanto, oni diras "la verda stelo brilas", oni ne pensas en iu ajn stelo kiu estas verda, sed komprenas la aron "verda stelo" preskaŭ kiel unu vorton, kiu signifas "emblemo de Esperanto". Tiu okazas en ĉiuj aliaj lingvoj, en kiuj multaj sprimoj ne signifas simple laŭ la kunigo de la signifoj de la vortoj. Ekzemple *hijo/a de puta* en la hispana lingvo, signifas laŭlitere "fil(in)o de putino", sed oni uzas ĝin kiel eksprimo de insulto, ĝojo aŭ miro, kiel oni povas legi en la Don Kiĥoto.

Vidu ankaŭ
----------

* Glosaro
* Leksika unuo
* Terminaro
* Vortaro
* Vorto kaj Vortelemento en Esperanto
* Vortprovizo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Alluaudia*** |
| --- |
|  |
| Alluaudia montagnacii*Alluaudia montagnacii* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Magnoliopsida |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Caryophyllales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Didiereaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Alluaudia***Drake |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *Alluaudia ascendens*
*Alluaudia comosa*
*Alluaudia dumosa*
*Alluaudia humbertii*
*Alluaudia montagnacii*
*Alluaudia procera* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Alluaudia*  |

 |
| v • d • r |

La ***Alluaudia*** estas afrotropisa genro de ses specioj de endemiaj (indiĝenaj) florantaj madagaskaraj plantoj. Ili estas grava konsistigaĵo de la tiea dorna arbaro. La plantoj estas spinaj sukulentaj arboj, arbedoj aŭ arbustoj kun altecoj de 2 ĝis 20 m, kaj kun deciduaj (fal)folioj pro la longa seka periodo. La folioj estas duopaj, kaj longas 0,5-3,5 cm. Ili havas unu aŭ du dornojn kiuj longas 2-2,5 cm. La floroj estas malgrandaj, multaj konstituas umbelon.

Pluraj specioj servas ankaŭ kiel ornamplanto.

Specioj
-------

*Alluaudia procera*
*Alluaudia ascendens*  

*Alluaudia comosa*  

*Alluaudia dumosa*  

*Alluaudia humbertii*  

*Alluaudia montagnacii*  

*Alluaudia procera*

* Alluaudia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alluaudia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alluaudia en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Thora Janette SCOTT** (14a de Decembro 1938) estas angla retiriĝinta aktorino.

Ŝiaj gepatroj estis geaktoroj kaj ŝi mem ekaktoris infanino ĉefe por televido. Unu el ŝiaj plej bone konataj roloj estis kiel April Smith en la filmo *School for Scoundrels* (1960), bazita sur libroj de Stephen Potter, en kiu Ian Carmichael kaj Terry-Thomas kokurencis por ŝia atento. Ŝi estis grava stelulino en britaj filmoj el la fino de la 1950-aj ĝis la mezo de la 1960-aj jaroj, per ĉirkaŭ dekduo da protagonistaj roloj dum tiu periodo. Ekzemple ŝi kunaktoris kun gravaj kinosteluloj de la epoko, kiel Terry-Thomas, Ian Carmichael, Ronald Lewis, Ian Hendry and George Chakiris. Ŝi aktoris en vario de ĝenroj, kiel komedio, amafera dramo, scienc-fikcio, kaj historia aventuro. Ŝi abandonis sian karieron post edziĝo al sia dua edzo Mel Tormé.

Ŝi estis plej bone konata en Usono pro sia rolo en la filmo *The Devil's Disciple* (1959), en kiu stelulis Burt Lancaster, Kirk Douglas kaj Laurence Olivier.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813023
* GND: 1024672069
* LCCN: nr96025564
* VIAF: 7290053
* ISNI: 0000 0001 1740 0017
* SUDOC: 237756498
* BNF: 16625547p
* BNE: XX4930463
 |
*Oni ankaŭ nomas esperantidoj ĝeneralsence la planlingvojn forte influitajn de Esperanto.*
**Esperantido** estas planlingvo bazita je Esperanto kaj Ido proponita de René de Saussure. Laŭdire pli simila al Esperanto. Estas du variaĵoj: la *Berna* proponita en 1919 kaj la *Neuchâtel-a* proponita en 1920.

Berna Esperantido
-----------------

Ŝanĝoj kompare kun E-o: *ģ* anstataŭ *ĝ*, *ś* anstataŭ *ŝ*, *ć* anstataŭ *ĉ*, *x* anstataŭ *ks*, *y* anstataŭ *j*, *w* por *ŭ*, *n* por plurala finaĵo, sen akuzativo, *preske*, *irge*, *omnitage*, *savi* anstataŭ *scii*, *sienco* anstataŭ *scienco*, ktp.

Specimeno:

Esperantido ne estas nova lingvo. ģi enhavas en si la tuta tradicio Esperanta kay preske la tuta vortaro Zamenhofa. Akceptante Esperantido, oni do ne riskas nova experimento. Irge ni libro, skribita en Esp-o, povas tuy esti transskribita en Esp-ido nuran gramatikan ćanģeton. Nu do esperas, ke omnin samideanon, kiun deziras atingi definitiva uneco de la lingvo internacia, ne rifuzos kunlabori kay klopodi kun nu por atentigi la Ligo de la Popolon (Societo de Nacion) pri la lingvo internacia. Vi certe savas, ke internacia lingvo newtrala yam existas dep 30 yaron kay estas uzata kay parolata omnitage de milon de homon.

Neuchâtel-a Esperantido
-----------------------

Ŝanĝoj kompare kun E-o : *j* anstataŭ *ĝ*, *q* anstataŭ *k* (*qelka*), *w* por *ŭ*, *grandivis* anstataŭ *grandiĝis* kaj diversaj novaj vortoj.

Specimeno:

La lingvo vekis varmegan entuziasmon, kar en ji vivis la nobla animo k. alta idealo de jia awtoro; la anaro pli k. pli grandivis. Esperanto, uzata skribe k. parole, progresis dey proxor 15 yaron, kiam qelkan anon ekdeziris reformi ji. Shaynis al lu, ke endas naw simpligi, ulsor reguligi kaj precizigi la lingvo. Lu examenis omnin, slo lu, farendan modifon, kay, kar ne ibla estis endukti lu en Esperanto, lu pretigis kompleta projekto de nova lingvo.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Allyson Ames**, naskonome: **Jacqueline Allyson Schwab** (naskiĝis la  24-an de aŭgusto 1937(nun 1937-08-24) en Dallas (Teksaso), mortis la 3-an de novembro 1999 en Los Angeles (Kalifornio), Usono) estis aktorino kaj reĝisoro, konata pro la filmoj *Incubus* (1966), *The Man in the Glass Booth* (1975) kaj *La planète fantôme* (1961). Ŝi edziniĝis kun Harry S. Rothschild kaj Leslie Stevens kies tria edzino ŝi estis.

Filmaro
-------

### Aktorino

* 1975 The Man in the Glass Booth

Alita Poe

* 1971 Simon, King of the Witches

Olivia Gebhart

* 1966 Incubus

Kia

* 1966 Honey West (TV Serio)

RN Ida Bering

- King of the Mountain (1966) ... RN Ida Bering
* 1965 Perry Mason (TV Serio)

Rita Jasper

- The Case of the Mischievous Doll (1965) ... Rita Jasper
* 1965 L'obsédé

First Victim (nekreditita)

* 1964 Jerry chez les cinoques

Nurse (nekreditita)

* 1963-1964 L'homme à la Rolls (TV Serio)

Gal in Lobby / Miss Halsey / Blonde Southern Girl

- Who Killed 711? (1964) ... Gal in Lobby
- Who Killed Molly? (1964) ... Miss Halsey
- Who Killed Mr. X? (1963) ... Blonde Southern Girl
* 1964 Dear Heart

Joyce (nekreditita)

* 1964 Adèle (TV Serio)

Girl

- The Flagpole (1964) ... Girl
* 1964 La grande caravane (TV Serio)

Julie

- The Race Town Story (1964) ... Julie
* 1964 La 'maison' de Madame Adler

Gwen

* 1963-1964 Au-delà du réel (TV Serio)

Arndis Pollard / Loreen

- Production and Decay of Strange Particles (1964) ... Arndis Pollard
- The Galaxy Being (1963) ... Loreen
* 1964 Gunsmoke (TV Serio)

Clara Cassidy

- The Kite (1964) ... Clara Cassidy
* 1963 Quatre du Texas

Susie (nekreditita)

* 1963 The Wheeler Dealers

Minor Role (nekreditita)

* 1963 Les voyages de Jaimie McPheeters (TV Serio)

Amy Brawley

- The Day of the Giants (1963) ... Amy Brawley
* 1963 Massacre pour un fauve (nekreditita)
* 1963 The Dick Powell Show (TV Serio)

- Tissue of Hate (1963)
* 1963 77 Sunset Strip (TV Serio)

Cindy

- Crashout! (1963) ... Cindy
* 1962-1963 Saints and Sinners (TV Serio)

Ginger / Nurse

- The Year Joan Crawford Won the Oscar (1963) ... Ginger
- A Shame for the Diamond Wedding (1962) ... Nurse
* 1963 Stoney Burke (TV Serio)

Nancy

- The King of the Hill (1963) ... Nancy
* 1963 Le Virginien (TV Serio)

Vivian Gates

- The Exiles (1963) ... Vivian Gates
* 1962 I'm Dickens, He's Fenster (TV Serio)

- The Yellow Badge of Courage (1962)
* 1962 Surfside 6 (TV Serio)

Lydia Macklin

- The Neutral Corner (1962) ... Lydia Macklin
* 1962 House of Women

Bette (nekreditita)

* 1962 Hawaiian Eye (TV Serio)

Dora Light

- Payoff (1962) ... Dora Light
* 1962 Target: The Corruptors (TV Serio)

- Viva Vegas (1962)
* 1961 La planète fantôme

Juror

* 1961 Maverick (TV Serio)

Lou Ann Smythe

- Three Queens Full (1961) ... Lou Ann Smythe
* 1961 La ballade des sans-espoirs

Billie Grey (nekreditita)

* 1961 Échec et mat (TV Serio)

Receptionist

- The Paper Killer (1961) ... Receptionist
### Reĝisoro

* 2004 You Are So Going to Hell!

Eksteraj ligiloj
----------------

* Allyson Ames en IMDb
**Boatvanbirdo**, **Boatvanbirda Insulo**, aŭ en angla origine *Boatswain Bird Island*, estas insulo 270 metrojn ĉe orienta marbordo de Ascensiono en Suda Atlantika Oceano kun areo de proksimume 5.3 hektaroj. Ĝi estas administrata el Ĝorĝtaŭno en Ascensiono, kiu estas parto de Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha, nome transmara teritorio de Granda Britio.

Tiu insulo ne estas loĝata de homoj, sed nur de miloj da birdoj, kiuj havigas al la insulo blankan koloron. Inter multaj specioj de birdoj kiuj vivas tie estas la Fulga ŝterno, suloj, petreloj, noĉoŝternoj, la Ascensiona fregato kaj la Ruĝbeka tropikbirdo.

La insulo estas hejmo de majoritato de Ascensionaj birdoj pro la ratoj (akcidente enmetitaj el preterpasantaj ŝipoj) kaj poste katoj (enmetitaj por kapti la ratojn, same kiel maskotoj) kiuj manĝas la birdojn kaj ties ovojn en la ĉefa insulo. Ekde mezo de la 1990-aj jaroj estis forigoprogramo de naturiĝintaj katoj, krom ratmortiga programo, por kuraĝigi la birdojn reen al la ĉeftero Ascensiono. La gravo de tiu programo estas por reteni la nombrojn de kelkaj birdoj unikaj en Ascensiono, kiaj la Ascensiona fregato kaj la Ruĝbeka tropikbirdo.

Boatvanbirda Insulo ne estu konfuzata kun proksima, eĉ multe pli malgranda Boatvanbirda Roko, *Boatswain Bird Rock*, nur ĉirkaŭ 10 aŭ 5 m granda, situanta ĉe 570 m sudoriente de la insulo kaj 360 m nordoriente de la plej proksima marbordo de Ascensiona Insulo.

La suda bordo de la insulo havas imponan naturan arkon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Boatvanbirda Insulo, Boatswain Bird Island ĉe Britlink Arkivigite je 2012-05-07 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 7° 56′ 09″ S 14° 18′ 27″ U﻿ / ﻿7.93583 °S, 14.30750 °U﻿ / -7.93583; -14.30750 (mapo)
**Bob GELDOF**, plennome: Robert Frederick Zenon Geldof (naskiĝis la 5-an de oktobro, 1954) estas irlanda kantisto kaj verkisto de kantoj.

Geldof meze de la 70-aj jaroj de la pasinta jarcento konatiĝis kiel kantisto de la bando Boomtown Rats. En 1978 ili havis unuan furorkanton, *Rat trap*; ilia sekvanta furorkanto, *I don't like Mondays*, estis la plej grava. Geldof jam rapide iĝis kolora reprezentanto de la rok-muziko

La Boomtown Rats ne longe restis konataj, kaj kiam Geldof en novembro 1984 ricevis mesaĝon pri la infanoj mortantaj pro malsano en Etiopio, li promesis al si mem fari ion pri tio. Sciante ke li ne kapablus mem tion fari, li kune kun Midge UREe (de la muzikbando Ultravox) la kanton *Do they know it's Christmas?* [Ĉu ili scias ke estas Kristnasko?], kaj kune kun kolegoj el la muzika mondo sub la nomo Band Aid kolektis monon por la tria mondo. La ideo estis en la tuta mondo transprenita: en Usono per USA for Africa kun la kanto *We are the world*, verkita de Michael Jackson kaj Lionel Richie.

Geldof poste organizis gigantan koncerton por la bona faro, Live Aid, kiu alportis pli ol 140 milionoj da eŭroj por projektoj en Afriko. Apud tio li vojaĝis tra la tuta mondo por kolekti monoj.

Geldof estis nomumita por la nobelpremio de paco kaj ricevis honoran kavaliran titolon de Elizabeto la 2-a. Ĉar li ne estas loĝanto de Britio, li oficiale ne rajtas sin nomi 'Sir', sed multaj homoj tamen por li uzas tiun titolon.

Kune kun la muzikbando U2 de Bono li de tiam investis multe de sia tempo al kampanjoj por repuŝi la ŝuldoŝarĝon de Afriko.

Je la 2a de julio 2005 Bob Geldof organizis kune kun Midge Ure Live 8, serion de senpagaj koncertoj en la G8-landoj plus Sud-Afriko. La koncertoj celis favore influi la decidon de la G8 en Skotlando rilate la la ŝuldoŝarĝon de Afriko. Tiuj koncertoj koincidis kun la 20-jariĝo de Live Aid. Apude Bob Geldof organizis manifestaciojn nomitaj *Make Poverty History*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bob Geldof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bob Geldof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2020-11-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52025
* GND: 118828479
* LCCN: n84042628
* VIAF: 14789051
* ISNI: 0000 0001 1598 280X
* SUDOC: 028750101
* BNF: 12052216w
* MBA: b16373b3-bae0-4926-bb17-1d68c4f7b052
* NLA: 35060694
* BIBSYS: 90238493
* NKC: xx0036088
* ICCU: CFIV073706
* BNE: XX1155858
 |
**Boatpasejo** resp. **flospasejo** estas pasejo por akvoveturiloj kiel boato, kanuo aŭ floso. 
Oni enmetas ĝin por transpontigi en fluakvo paralele al vejro la niveldiferencon inter supra kaj malsupra akvoj sen kluzo.

La pasejo estas tiel konstruita, ke la akvoveturilo restas movebla helpe de nur malgranda kvanto da akvo. tion oni atingas precipe per kanaligo de la akvovojo, teganta ĝin per betono, kaj adaptigo de la kanalprofilo al la laŭlarĝa sekcaĵo de la akvoveturiloj (larĝeco kaj enmergiĝo).

Se troviĝas boatpasejo ĉe vejro kun akvoenergia centralo, oni povas en- aŭ malŝalti la akvoprovizadon en la pasejon per ŝovklapo alia barilo. Per tio la averaĝa akvoforfluo tra la pasejo estas malpli granda, kio ebligas pli altan povumon de la elektrocentralo. La enveturadon en la pasejon regulas dum tio trafiklumo, kiu ĝin permesas nur post ekfunkciado de la akvofluo.

Komunlingve oni nomas tiujn ĉi pasejojn ankaŭ *boatglitejo* resp. *flosglitejo*, ĉar la akvoveturiloj glitas sur la rapide fluanta akvo kiel sur glitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kluzo
**Gábor Ács** [Aĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ács Gábor** estas hungardevena usona-itala arkitekto, kiu estis aktiva ĉefe inter 1953 kaj 1990.

Gábor Ács naskiĝis en 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Ács akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1948, poste pro la komenciĝanta socialismo li disidis al Italio. Li akiris denove arkitekturan diplomon en Milano en 1953, poste li translokiĝis al Usono. Li akiris spertojn, poste li laboris inter 1956-1962 en ateliero de I. M. Pei. En 1963 li revenis Italion kaj establis propran oficejon en Romo. Li evoluigis projektojn en pli ol 15 landoj de la mondo. Li vivas kun sia edzino nuntempe en Romo.

Elektitaj arkitekturaj planoj
-----------------------------

* *Port Royal-loĝturo* (1963) en Montrealo
* Loĝturoj (1967) en Meksikurbo
* *Mirabeau-hotelo kaj loĝturo* en Monako
* *Ĉefsidejo de Toyota* (1979) en Ĝido
* *Tritura oficejkomplekso kaj piedirantoplaco* (1980) en Bologna

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684437
 |