recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **islanda ŝafhundo** estas bredata hundoraso origine enportita de la vikingoj al Islando. Poste la hundoj estis kunportitaj al la britaj insuloj kaj tie ili iĝis la bazo por la hundorasoj landlima ŝafhundo kaj kimra ŝafhundo. Sur la Ŝetlandaj Insuloj, ĝi estis krucita kun la Norvega Buhund kaj el tio rezultis la Ŝetlanda ŝafhundo.

La **islanda ŝafhundo** estas la sola hundoraso kun islanda origino.

FCI Nomenklaturo
----------------

* Grupo 5 praaj hundoj
* Sekcio 3 nordaj gardaj kaj ŝafhundoj
* Íslenskur Fjárhundur (289) (Islanda ŝafhundo)

Rimarko: La varianto "Islenskur fjárhundur" (kun mallonga I) uzata de **FCI** estas erara.

Mallonga priskribo
------------------

Ĝi estas muskoloza hundo kun iom konveksa kranio. La okuloj estas malhele brunaj, la oreloj suprestarantaj, mezgrandaj, en formo de triangulo kun fortaj randoj. Trunko estas longa, forta; kruroj paralelaj kun fortaj ostoj. Ĝia vosto formas ringon, tuŝante la dorson.

Hararo estas diversa, ekzistas longharaj kaj kurtharaj variantoj kun suba mola hararo. La hararo pli mallonga sur la kapo, antaŭa parto de la kruroj. La voston kovras abunda hararo. La koloro estas diversa, sed unu koloro ĉiam dominas (helruĝa, blanka, griza malofte nigra)

Karakterizaĵoj: nepretendema, vigla, aktiva, nefida je fremduloj. Ĝi manĝas relative malmulte, sed amegas la fiŝkarnon.

Uzebleco: multflanka laborhundo; konvena por gregogardado, domgardado, garda-defenda laboro.

* postkola alto ĉe virhundo: ~ 33-41 cm, ĉe hundino: 30-38 cm
* korpopezo: 9-14 kg
* nutrobezono: 850 g/tago
* naskonombro: 4-7 idoj
* verŝajna vivdaŭro: 12-14 jaroj

Referencoj
----------

1. ↑  Fédération Cynologique Internationale

Vidu ankaŭ
----------

* Kanisedoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Islanda ŝafhundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Islanda ŝafhundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rasa normo nr-o. 289 de la FCI: Islanda ŝafhundo (Íslenskur Fjárhundur) (PDF-dokumento)
* ODP - Icelandic Sheepdog
* ISIC - Icelandic Sheepdog - the official homepage Arkivigite je 2004-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Islanda paŝtisto en rusio Arkivigite je 2021-10-27 per la retarkivo Wayback Machine

testxxx discussedxxx witĥx Brionxxx VIBBERxxx Islandhundxxx Íslenskixxx fjárhundurinnxxx Íslenskurxxx fjárhundurxxx doxxx notxxx removexxx
**Laura CHINCHILLA Miranda** [ĉinĈIlja] (naskiĝis la 28-an de marto 1959 en San-Joseo, Kostariko) estas kostarika advokatino kaj politikistino. Laura Chinchilla estas la filino de *Rafael Ángel Chinchilla Fallas*, kiu inter 1992 kaj 1997 estis membro de la ĝenerala kontrolejo de la kostarika respubliko (*Contaduría General de la República de Costa Rica*), superrigardante aparte la ŝtatajn financojn, kaj de *Emilce Miranda Castillo*.

Kariero
-------

La 7-an de februaro 2010 en baloto ŝi elektiĝis ŝtata prezidantino de Kostariko, transprenante la postenon de Óscar Arias Sánchez, kiu kiel ŝi estas membro de la socialdemokratia *Partio Liberigo Nacia* (hispane *Partido Liberación Nacional*, PLN). La 8-an de februaro 2010 oficiale konfirmiĝis la balota rezulto, kaj la 8-an de majo 2010 ŝi fakte transprenis la oficon. Ŝi estis la unua virino en la plej alta politika ofico de Kostariko. Ŝi oficis ĝis la 8-a de majo 2014, kiam la nova prezidento ekestis Luis Guillermo Solís.

Laura studis en la Universitato de Kostariko politikan sciencon kaj poste magistriĝis pri la fako publika politiko en la Universitato Georgetown de Vaŝingtono, Usono. Sian politikan karieron Laura Chinchilla komencis en diversaj internaciaj organizaĵoj kiel konsilantino pri justico kaj sekureco en Latinameriko kaj Afriko. Krome ŝi estis parolistino de pluraj internaciaj forumoj pri publika sekureco kaj policaj reformoj. Inter la jaroj 1994 kaj 1996 ŝi estis vicministrino pri justico, kaj inter 1996 kaj 1998 ministrino pri publika sekureco de sia lando.

Post la venko de la socialdemokratia *Partio Liberigo Nacia* (do *Partido Liberación Nacional*, PLN) en la prezidanta baloto de 2006, Laura Chinchilla sub la ŝtata prezidanto Óscar Arias iĝis unua vicprezidantino de Kostariko. Tiun oficon ŝi havis ĝis la 8-a de oktobro 2008. Tiumomente komenciĝis la antaŭbalota kampanjo por la prezidanta baloto de februaro 2010, en kiu ŝi estis nomumita kandidato de sia partio. Laura Chinchilla ricevis 47 procentaĵojn de ĉiuj validaj voĉoj, preskaŭ la duoblon kompare al la maldekstra kandidato *Ottón Solís*, kiu ricevis pli-malpli 25 procentaĵojn kaj atingis la duan lokon.

Laura Chinchilla estas edziniĝinta kaj havas filon.

Verkoj
------

* *The administration of justice in Ecuador*  (angle, "la justica administrado en Ekvadoro"), kun David Schodt, San-Joseo, Kostariko [kaj aliaj]: eldonejo *Centro para la Administración de Justicia*, 1993, ISBN 9977-06-008-8
* *Seguridad ciudadana en América Latina: hacia una política integral* (hispane, "urba sekureco en Latinameriko: survoje al integrita politiko"), kun José María Rico, Meksiko [kaj aliaj] : eldonejo *Siglio Veintiuno*, 2002, ISBN 978-968-23-2395-9

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Reto por Infana Vartado kaj Evoluigado (Kostariko)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laura Chinchilla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo Arkivigite je 2010-02-11 per la retarkivo Wayback Machine (angle, hispane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311123
* GND: 1057284335
* LCCN: nr95017482
* VIAF: 54038435
* ISNI: 0000 0000 4944 3030
 |
Ladurba kvartalo en Mumbajo, Barato. 66% de la loĝantaro de ĉi tiu urbo loĝas en mizeraj kvartaloj, sed ĉi tiuj kvartaloj kovras nur 6% de la urba areo. La kreskorapideco de tiuj kvartaloj en la urbo estas pli alta ol la kreskorapideco de la resto de la urbo.
Neordigita kaj kaduka konstruaĵaro en Ladurbo de Manilo.
**Ladurbo** estas aro de dometoj konstruitaj per rekolektitaj materialoj tiel kiel lado, plasto, kartono aŭ eĉ disponeblaj rubaĵoj. Kutime situanta periferie de urbegoj, tiuj areoj estas precipe loĝataj de mizeraj civitanoj kiuj ne povas havigi al si pli komfortajn loĝejojn.

Nekonfuzenda estas la vortoj geto kaj ladurboj ĉar la unuaj emfazas areoj loĝataj de malsamdevenaj gentoj, sen riĉeca nocio. Ankaŭ diferencas la brazilaj faveloj, kiuj estas dumtempaj loĝejoj, dum la ladurboj estas dometoj, kies loĝantoj fojfoje loĝas tie dum jardekoj.

Kvankam tiuj kvartaloj aŭ urboj estas leĝe malpermesitaj, ili estas tolerataj pro manko de taŭgaj alternativoj. Tamen okazas ke tiuj domaroj kiuj elstaris en iesaj vakejoj estas malkonstruitaj de la aŭtoritatoj.

Statistikoj
-----------

Laŭ freŝdata raporto de UN (junio 2006), triono el la urbanoj loĝas en iaj laddomoj tuttere kaj 1,4 miliardo da homoj vivos en tiaj areoj en 2020. En Afriko, la grandeco de tiaj areoj kreskiĝas je 4,5 % jare.

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ artikolo de la franca gazeto *Le Monde*, la 16-a de junio 2006,  Arkivigite je 2006-07-02 per la retarkivo Wayback Machine

* Ladurbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ladurbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ladurbo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Leonotis leonurus*** |
| --- |
|  |
| Leonotis leonurus*Leonotis leonurus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Lamiacoj |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Leonotis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. leonurus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Leonotis leonurus**** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Leonotis leonurus*  |

 |
| v • d • r |

**Leonotis leonurus**, en iuj lingvoj ankaŭ nomate "leona vosto" aŭ "leona orelo" (ekzemple angle "Lion's Tail" aŭ "Lion's Ear", germane "Löwenohr"), estas specio de planto en la genro leonotis kaj la planta familio lamiacoj (al kio apartenas ankaŭ ekzemple mento). La planto hejmas precipe en suda Afriko.

Medicina uzo
------------

La farmacia kompanio *Newstar-Chem* en sia retejo asertas  Arkivigite je 2008-05-15 per la retarkivo Wayback Machine, ke la planto estu medicine aplikebla interalie cele al reguligo de malregula menstruo, kontraŭ utera hemoragio kaj dismenoreo. Bestaj eksperimentoj laŭ tiu kompanio ankaŭ indikis ke plantaj preparaĵoj povus plibonigi la nutron de periferaj angiaj, kor-angiaj kaj koraj muskoloj, povus plibonigi la sangofluon kaj havu kontraŭ-tromban efikon.

floroj de la planto *Leonotis Leonurus*
La kutima preparmaniero estas rikolti kaj sekigi la foliojn, por sekve boligi tizanon el ili.

Plia eksperimenta besta studo sugestis ke la akvoza folia ekstrahaĵo de la planto posedu kontraŭdolorajn, kontraŭinflamajn kaj glikemio-malplialtigan efikon, laŭ kiu la eksperimentintoj konkludis ke tute kompreneblas la popol-medicina uzo de la planto en la kontrolo de iuj dolorigaj inflamaj malsanoj kaj ankaŭ de diabeto en iuj tradiciaj komunumoj de suda Afriko..

La planto estas unu el pluraj deklaritaj herboj en la produktaĵo "Spico" origine vendita sub la pretendo esti incenso de pluraj herboj, sed fakte provizita per aldona sintetika narkotaĵo kaj uzita kiel moda drogo. La droga efiko do probable ne rilatas al la aldono de la planto al la miksaĵo, sed al la aldona sintetika narkotaĵo, kaj la deklaritaj herboj "ŝajnigu" sendanĝerecon de la produktaĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Leonotis leonurus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leonotis leonurus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Leonotis leonurus en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* informoj el la retejo de la usona departamento pri agrikulturo (USDA)
* informoj el la retejo *ars-grin.org* (nacia programo pri genetikaj fontoj de USDA, angle) Arkivigite je 2009-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
* informoj el aŭstralia datumbazo Arkivigite je 2009-02-12 per la retarkivo Wayback Machine
**KURBAS Lesj** (ukraine *Лесь Курбас*) (25-a de februaro 1887-3-a de novembro 1937) estis fama ukraina aktoro kaj reĝisoro.

Naskiĝis en Sambir (nun - Lviva provinco) en aktora familio. Finis gimnazion en Ternopilo, studie en Universitato de Vieno kaj Lviva Universitato. 1916 - eklaboris en "*Molodij teatr*" de Kievo.

Fondinto de politika teatro (1922-1926) kaj poste - de filozofa teatro en Ukrainio. Por lia filozofa teatro "*Berezil*" en Kievo-Ĥarkivo (1926-1933) estis trovita dramverkisto - Mikola Kuliŝ.

Tamen, dramoj de M. Kuliŝ "*La popola Malaĥij*" kaj "*Mina Mazajlo*" ne estis subtenataj de recenzistoj. Oni eĉ kritikis reĝisoron pro la "pesomosmigado de l'sovetia realeco". Baldaŭ L. Kurbas estis arestita en Moskvo kaj sendita dekomence konstrui Belomor-Baltan kanalon (norda Rusio) kaj poste - al Solovki-insularo. Tie li estis pafmortigita en 1937.

* Kategorio Lesj Kurbas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 163514
* GND: 118997343
* LCCN: n87881724
* VIAF: 30337440
* ISNI: 0000 0001 0962 7596
* SUDOC: 11130833X
* NLA: 36037184
* NKC: js2010598815
 |
Princa lageto, ĉ. 1900
La **Lageto de la princoj** (germane *Prinzenteich*) estas parksimila areo kun gondola lageto ĉe la suda urborando de Eisenach, Germanujo.

Situo kaj grandeco
------------------

Plano de la situo
La Lageto de la princaj estas en la ajzenaĥa suda kvartalo ĉe la kruciĝo de la strato Philipp-Kühner-Straße kun la federacia ŝoseo B 19 en la Mariovalo. La 6370 kvadratmetrojn granda lageto havas longecon de 210 metroj havante ĉe la plej larĝa loko 45 metrojn. Ĝi akve provizadatas per la rojo *Marienbach*.

Historio
--------

*Gänserasen*, tia la nomo de la teritorio en la malfrua mezepoko, estis marĉa ebenaĵo antaŭ la urbo kiun saĝe destinis en 1854 la urbaj administrantoj kiel fajroestingilrezervujon. Dukino Helene (Mecklenburg-Schwerin), kiu tiam vivis en Eisenach ekziligite, apogis la novaranĝon de la tuto mone kaj filioj liaj uzis la glacian supraĵojn por glitkurado. Pro ili estiĝis la nomo de la lageto. Glitkuristoj ĝiŝ hodiaŭ tre ŝatis tiun ĉi lokon.

En la kuro de la kreskanta surkonstruo de la malantaŭa Mariovalo la lageta areo pli kaj pli ĉirkaŭitis per la fortimpresa vilaa kolonio *Marienhöhe* ricevante idiliecan cignan insulon norde kaj promenejon tutĉirkaŭan. Pli poste alvenis norde ankaŭ boatremizo kun manĝetobudo kaj la tramvojo kaj la ĝin anstataŭonta buso ricevis haltejon *Prinzenteich*, kiu ekzistas ĝis hodiaŭ.

Literaturo
----------

* Bernd Mähler, Heinrich Weigel *Gärten und Parke im Kreis Eisenach* In: Eisenacher Schriften zur Heimatkunde Heft 33 Eisenach 1985 S. 79–85
* Gerd Bergmann *Der Prinzenteich* In: StadtZeit – Eisenach aktuell – Heft 9 1994 p. 23-24

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lageto de la princoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Restaŭradoj ekde 2018 - projektprezentado Arkivigite je 2021-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Jensen Zlotowicz: "Eisenacher Prinzenteich ist Eldorado für Kufenfreunde", ĉe: TA, 12.2.2021

50.96666666666710.32Koordinatoj: 50° 58′ 0″ N, 10° 19′ 12″ O (mapo)
HOCHE
**Louis Lazare Hoche** [lwi la.zaʁ ɔʃ] (naskiĝis la  24-an de junio 1768(nun 1768-06-24) en Versailles, mortis la 19-an de septembro 1797 en Veclaro) estis franca soldato kiu deĵoris dum la francaj revoluciaj militoj kaj ekstaris por fariĝi generalo de la Franca Revolucia Armeo. Li gajnis venkon super rojalistaj fortoj en Bretonio. Lia familia nomo estas unu el la nomoj gravuritaj sub la Triumfa Arko de Parizo, sur Kolumno 3. Richard Holmes diris ke li estis "rapidpensa, severa, kaj senkompata ... generalo de reala talento kies frua morto estis perdo por Francio." Fama deklaro de generalo Hoche: "Facta, non verba" ("Faroj, ne vortoj")

25-jaraĝa, li komandis la armeon de Mozelo danke al kiu li forpuŝis Aŭstrojn en Wœrth, liberigis Landau kaj Alzacon.

Referencoj
----------

1. ↑  Richard Holmes, ed. *The Oxford companion to military history* (2001) p 411.
2. ↑  D.J.A. Westerhuis (1957) Prisma Latijns Citatenboek

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Lazare Hoche en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hoche (pariza metrostacio)
* *Lycée Hoche*
**Lendvajakabfa** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. En la loknomo troviĝanta "Jakab" signifas: Jakobo.

Blazono de Lendvajakabfa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 28
* Poŝtkodo: 8977
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°40′41″N 16°26'37″E

Situo
-----

Lendvajakabfa situas sur ebenaĵo, laŭ la slovena landlimo (kontraŭe Kobilje troviĝas), fine de longa sakovojo. Lenti troviĝas 12, Nova 22, Szentgotthárd 40, Zalaegerszeg 43 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1345 en formo *"Jacobfia"*. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin laŭ la nova limo. Pro la malbonaj kontaktoj kun Jugoslavio la komunumo velkadis. Ekde 2008 ankaŭ Slovenio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole. La municipa administracio en Rédics funkcias, en Lendvajakabfa nur migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* sonorilostablo

* Kategorio Lendvajakabfa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lago Kussharo** (japane 屈斜路湖 Kussharo-ko), estas kratera lago de la Nacia Parko Akan, de orienta Hokajdo, Japanio. Kiel ĉe multaj geografiaj nomoj en Hokajdo, la nomo devenas el la ajnua. Ĝi estas la plej kratera lago en Japanio laŭ indico de surfaca areo, kaj la sesa plej granda lago en Japanio. Ĝi estas ankaŭ la plej granda lago en Japanio kiu frostas preskaŭ komplete vintre.

La centra insulo de la lago, nome Nakajima, estas stratovulkano. Vulkanaj gasoj igas la lagakvon acideca, kaj pro tio ĝi eltenas malmultajn fiŝojn escepte en areoj kie fluantaj fluaĵoj eniras la akvon. La ĉielarka truto, kiu eltenas sufiĉe acidecan akvon, estis enmetita. En 1951 oni malkovris raran formon de cikado (nome *Oncotympana maculaticollis*), kaj ĝi estas nune protektata fare de la registaro. La lago estas ankaŭ sur la migrovojo de la Kantocigno.

Bildaro
-------

* Kantocignoj ĉe la Lago KusŝaroKantocignoj ĉe la Lago Kusŝaro
* Lago Kusŝaro el montopasejo Cubecu.Lago Kusŝaro el montopasejo Cubecu.
* Lago Kusŝaro el Parko Monto Mokoto.Lago Kusŝaro el Parko Monto Mokoto.

* Kategorio Lago Kusŝaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lenke Lorán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lorán Lenke** estis hungara aktoro. Ŝiaj edzoj estis laŭvice Dezső Lemhényi (akvopilkisto) kaj László Kozák.

Lenke Lorán naskiĝis la 1-an de majo 1927 en Győr, ŝi mortis la 27-an de aŭgusto 2017 supozeble en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lenke Lorán aĝis 8, kiam ŝi komencis lerni baleton, sed post 4 jaroj ŝi finis ĝin. Baldaŭ ŝi lernis aktorteknikon private, post lernado ŝi komencis sian aktoran karieron en Operetoteatro (Budapeŝto) en 1943. Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatraj trupoj en Budapeŝto, ekzemple al Teatro Petőfi. Ŝi edziniĝis dufoje kaj havas filon. Ŝi estis dika, tial ŝi plej ofte ricevis gajajn rolojn. Ŝi ricevis 9 premiojn inter 1968-2015, krome la titolon "eterna membro de Nova Teatro (Budapeŝto)".

Ŝiaj roloj (elekto)
-------------------

* 22 kinaj filmoj inter 1943-1972, ekzemple Dolarpaĉjo, 1956; *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaso), 1971
* 11 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1963-2001
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Károly Aszlányi: *A hét pofon* (Sep vangofrapoj) - Miss Finigale; Mór Jókai: *Gazdag szegények* (Riĉaj malriĉuloj) - Panna

Fontoj
------

* hungare kun foto

* Kategorio Lenke Lorán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Leptiksido** |
| --- |
|  |
| Leptiksido (rekonstruaĵo)Leptiksido (rekonstruaĵo) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Leptictida* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Pseudorhyncocyonidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Leptictidium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *L. auderiense* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Leptictidium auderiense****Tobien, 1962 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Formortinta** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Leptiksido  |

 |
| v • d • r |

***Leptiksido*** (el "gracia vizelo", en la latina) estas genro de unu el la formortintaj placentohavaj mamuloj, kiuj vivis dum la Eoceno en Eŭropo. Ĝi apartenis al la ordo Leptictida, grupo de bestoj similaj al la soriko, kiuj multiĝis dum Terciara epoko tra Eŭropo.

Tiuj mamuloj estis inter 60 kaj 90 centimetrojn longaj, kun malantaŭaj kruroj similaj al tiuj de la birdoj, kio ebligis ilian moviĝon sen la antaŭaj kruroj (malpli longaj ol duono de malantaŭa kruro), danke ankaŭ al longa vosto, kiu kontribuis al ilia ekvilibro.

Kelkaj fosilioj de leptiksido konservis manĝo-restaĵojn kaj tiel eblas konkludi, ke insektoj, etaj mamuloj, lacertoj kaj plantoj estis parto de ties dieto.

### Specioj

*Leptictidium auderiense*  

*Leptictidium nasutum*  

*Leptictidium tobieni*  

*Leptictidium sigei*  

*Leptictidium ginsburgi*

Unu fosilia de Leptiksido
**Le Grand-Bourg** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1244 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi estas etapo de la Jakoba Vojo el Bourges.

Blazono de Le Grand-Bourg.

Geografio
---------

Le Grand-Bourg etendiĝas sur 78,91 km², kaj havis 1244 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 16 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Le Grand-Bourg situas je alteco de 497 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Le Grand-Bourg apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Mireille Ricard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La preĝejo Dipatrino de Le Grand-Bourg estas unu el la malmultaj gotikstilaj religiaj konstruaĵoj en la departemento Creuse. Ĝi havas navon de la 12-a jarcento.

Administrado
------------

Le Grand-Bourg estas la ĉefurbo de la kantono de Le Grand-Bourg. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Le Grand-Bourg
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Les Breuleux (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Les Breuleux** estas komunumo en la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 1375 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Les Breuleux situas ĉe la suda flanko de la altebenaĵo de la Liberaj Montoj. La vilaĝo mem troviĝas en plata kavaĵo inter du ĵurasaj montĉenoj. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo ankaŭ la vilaĝeto Les Vacheries.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Les Breuleux limas en nordo al Muriaux, en nordoriento al La Chaux-des-Breuleux, en sudoriento al Courtelary (BE), en sudo al Cormoret (BE), en sudokcidento al Villeret (BE), en okcidento al la eksklavo Cerneux-Veusil de la komunumo Muriaux, en en nordokcidento al Le Noirmont.

Trafiko
-------

En Les Breuleux kruciĝas la kantonaj ĉefvojoj de Saignelégier al Saint-Imier kaj de La Chaux-de-Fonds al Tramelan. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Ĵurasaj Fervojoj de Tramelan al Le Noirmont.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Les Breuleux datiĝas el la jaro 1429 kiel *Les Bruilluit*. Ĝis 1629 Les Breuleux apartenis al la paroĥo de Montfaucon kaj poste ĝis 1661 al Saignelégier. En la jaro 1662 Les Breuleŭ ricevis propran preĝejon kaj fariĝis aparta paroĥo.

Dum mezepoko Les Breuleux apartenis al la Senjorejo Liberaj Montoj, kiu troviĝis sub la regado de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 Les Breuleux apartenis dum unu jaro al la Raŭraka Respubliko kaj tiam de 1793 ĝis 1800 al la franca departemento *Mont-Terrible*, kiu tiam estis integrita al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la komunumon Les Breuleux al la distrikto Franches-Montagnes de la svisa Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Les Breuleux apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Claude Rebetez*: *Les Breuleux* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-06)

Vidu ankaŭ
----------

* Les Breuleux (stacidomo)
* Les Breuleux-Eglise (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Les Breuleux en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Les Breuleux
* Les Breuleux en la Historia Leksikono de Svislando

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Franches-Montagnes |
| --- |
| maldekstraLa Chaux-des-Breuleux • Lajoux • Le Bémont • Le Noirmont • Les Bois • Les Breuleux • Les Enfers • Les Genevez • Montfaucon • Muriaux • **Saignelégier** • Saint-Brais • Soubey |  |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Lagarostrobos franklinii*** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj, *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj, *Magnoliophita* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Koniferopsido, *Coniferopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Koniferaloj , *Coniferales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Podokarpacoj, *Podocarpaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Lagarostrobos franklinii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *L. franklinii* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Lagarostrobos franklinii****(HOOK F.) QUINN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Lagarostrobos franklinii*  |

 |
| v • d • r |

***Lagarostrobos franklinii*** (en la angla lingvo oni uzas la nomojn *Huon Pine* aŭ *Macquarie Pine*) estas la sola plantospecio de la monotipa genro ***Lagarostrobos*** en la familio de la Podokarpacoj (*Podocarpaceae*). Tiu estis de Christopher John Quinn en 1982 metita al la genro *Dacrydium*.

Disvastigo
----------

*Lagarostrobos franklinii* hejmiĝas en Tasmanio. Tie ĝi kreskas apud riveroj kaj sur humidaj montodeklivoj apud la suda kaj okcidentaj marbordoj en alteco inter 150 kaj 600 metroj.

Priskribo
---------

folioj de la planto
Ili estas ĉiamverdaj piramidaj arboj, kiuj atingas alton de 21 ĝis 30 metroj kaj trunkan diametron de 70 ĝis 100 centimetroj. La arboŝelo estas griza. La asimilaciaj organoj estas kiel ĉe ĉiuj Podokarpacoj ne pingloj, sed skvamformaj folioj, kiuj longas nur ĉ. 1 mm. Ili preskaŭ aspektas kiel la folioj de cipresoj, sed havas male al ili blankajn stomojn dorsflanke.

La tre malgrandaj strobiloj estas pinte ĉe la branĉetoj; ili havas kvar ĝis ok skvamojn. La globoformaj semoj havas diametron de nur 2  mm.

Specialaĵoj de la specio
------------------------

La klonkolonio povas atingi 10.500 jarojn. *Lagarostrobos franklinii* estas unu el la plej maljunaj genetoj de la mondo. Pli aĝa nur estas *Lomatia tasmanica*.

Fontoj
------

* *Native Conifers of Tasmania: Huon pine.*Arkivigite je 2012-07-28 per la retarkivo Wayback Machine Parks & Wildlife Service Tasmania.
* *Lagarostrobos franklinii* (Hook f.) Quinn 1982. The Gymnosperm Database).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lagarostrobos franklinii en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lagarostrobos franklinii en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lagarostrobos franklinii en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* IUCN  Konsultita la 19an de Aŭgusto 2018
Lertaj manoj dum trikado
**Lerteco** estas la kapablo rapide, facile, celtrafe fari ion. Lerteco povas esti plibonigita per ekzercado. Ĝi malebligas nenecesajn penon kaj erarojn. Simile al prudento ĝi povas utiligi en ĉia situacio de la vivo. La fascino de multaj ludoj, ne nur de lertecludoj, bazas sur la komenca trejnado kaj la posta rekompenco per sukceso.

Vidu ankaŭ
----------

* Homo habilis, la lerta homo
* Talento
* WorldSkills

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri lerteco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ju pli frue, des pli certe, ju pli volonte, des pli lerte.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Leĝo mallertulon ligas, lertulon fortigas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Se juneco estus sperta, se maljuneco estus lerta!* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-09.

* Lerteco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lerteco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Lerteco en ReVo
**Lago Lei** estas akvorezervejo en la valo Lei, nutranta pumprezervajn akvoenergiajn centralojn de Hinterrhein. La akvorezervejo estas preskaŭ tute en Italio, sed la akvobaraĵo estis konstruita en teritorio poste atribuita al Svisio (municipo Innerferrera, Grizono), dum teritorio samgranda norde de la lago estis atribuita al Italio. La digo fakte estas funkciigata de Kraftwerke Hinterrhein. La akvoj de la lago estas la nuraj akvoj de la itala teritorio kiuj alfluas en la Norda Maro, formante parton de la hidrografia baseno de Rejno. Aliaj akvoj de Italio kiuj ne alfluas al Mediteraneo estas en la valo de Livigno, la valo de Sesto, la valo de Puster oriente de Innichen, kaj la plej granda parto de la akoj de la municipo Tarvisio oriente de Sella Nevea, kiuj alfluas al la Nigra Maro tra la Danubo.

Notoj
-----

1. ↑  «Convenzione tra la Confederazione Svizzera e la Repubblica Italiana concernente una modificazione di confine nella Valle di Lei» (en itala). Konsultita la 21an de majo 2014.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lago de Lei en la hispana Vikipedio.*

* Kategorio Lago Lei en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818236
* VIAF: 170510803
* BNF: 16216670t
 |
Tombo de Leon Kłodecki en la urba tombejo en Bjalistoko
**Leon KŁODECKI** [LEon kŭoDECki] (nask. la 30-an de aprilo 1912, mort. la 7-an de aŭgusto 1994 en Bjalistoko) – pola oficiro de militaviado, instruisto kaj esperantisto.

Biografio
---------

En la 1920-aj jaroj Kłodecki lernis en Ŝtata Gimnazio en Grajewo, kie li interalie lernis Esperanton en kurso gvidata de Jakobo Ŝapiro. De fruaj jaroj li estis simpatianto de komunismo kaj aktiva membro de Pola Partio Komunista, kies lokan organizon en Grajewo li rekreis en 1931.

Kłodecki estis ŝatanto de aviado, membris en Vilna Aviadklubo kaj en Vilno trapasis teorian kurson de aviado. En tiu urbo li gvidis Esperanto-kursojn kaj aktivis en Vilna Esperantista Rondo Akademia. En 1934 li finis unujaran Lernejon de Suboficiroj de Aviado en Dęblin. Li estis lerta aviadisto, ĝis la dua mondmilito li ĉiujare trapasis trejnadon por rezervistaro. Dum unu el la trejnadoj, la 4-an de septembro 1936 Leon Kłodecki travivis kraŝon dum alteriĝo (la aviadilo Potez XXVII estis severe damaĝita). En 1939, kiam la Ruĝa Armeo eniris nord-orientan Pollandon, Kłodecki estis elektita de la portempaj aŭtoritatoj por organizi ŝtatan arkivon kaj estis loka inspektoro pri edukado.

Dum la germana okupacio Kłodecki estis serĉata de Gestapo. Li kaŝis sin ia. en Klukowo, kie li organizis sekretan mezlernejan edukadon.

En 1947 li revenis el Britio al Pollando kaj engaĝiĝis en rekreo de la pola Esperanto-movado. Dum multaj jaroj li estis vicprezidanto de Bjalistoka Aviadklubo, kaj de 1974 ĝis la morto – prezidanto de Klubo de Aviadistoj-Pliaĝuloj. En Mekanika Teknikumo, en kiu li estis pedagogia direktoro, li interalie gvidis aviadistan rondon (kies membroj atingis plurajn sukcesojn en glisado) kaj prizorgis Esperanto-rondon. Li ricevis plurajn civilajn kaj militajn distingojn (Ordenon de Renaskiĝo de Pollando, Medalon de 10-jariĝo de Popola Pollando k.a.).

Referencoj
----------

1. ↑  pole *1931 - odtworzenie organizacji KPP*[*rompita ligilo*] – grajewiak.pl
2. ↑  *Vilna Esperantista Rondo Akademia* – HdE, 2.01.1931
3. ↑  pole *Leon Kłodecki instruis Esperanton. Bjalistoka Esperanto-Societo serĉas liajn lernantojn* – Kurier Poranny, 1.03.2010
4. ↑  pole *Klubo de Aviadistoj-Pliaĝuloj*
5. ↑  pole Listo de premiitoj, 17.07.1954

* Kategorio Leon Kłodecki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630976
 |
**Leif NORDENSTORM** (naskiĝis la 26-an de septembro 1960 en Kiruna, Svedio) estas sveda esperantisto, doktoro pri teologio, pastro en la Sveda eklezio, kaj estro de la porpastra kursejo "Stiftelsen Fjellstedtska Skolan„ en Upsalo.

Aktivado en Esperantujo
-----------------------

Nordenstorm naskiĝis kaj loĝis en Kiruna en norda Svedio, kie li en 1974 komencis lerni Esperanton. Poste li redaktis plurajn Esperanto-gazetojn, i.a. *ktp* de Sveda Esperantista Junulara Unuiĝo, *Kontakto* kaj *La Espero* de Sveda Esperanto-Federacio. En 2016, li estas membro de la redakta stabo de *Literatura Foiro*. Krome, ekde multaj jaroj li estas la prezidanto de la Klubo Esperantista en Upsalo, historia organizaĵo fondita en la jaro 1891 kaj do la entute dua Esperanto-klubo en la mondo.

Persona vivo
------------

Profesie Nordenstorm estas pastro en la Sveda eklezio (luterana) ekde 1986. Li bakalaŭriĝis dufoje: unue pri rusa lingvo kaj orienteŭropaj studoj, due pri teologio. Li verkis licencian disertacion pri satio en praskandinava religio kaj doktoriĝis en 2002 per la disertacio *La misio de Oomoto en Esperanto: nova japana religio ŝanĝiĝanta de kiliasma Majtreja atendado al religia dialogo*.

Verkoj
------

En 2005 aperis lia unua romano en Esperanto, *Arne, la ĉefido*. La novelo *Signoj en ŝtormo* aperis en *Vizaĝoj: novelaro 2000-2009* (Eldona Societo Esperanto, Stokholmo, 2010).

En 2006 aperis lia unua romano en la sveda, *Nybyggarna i Norra Botten: en berättelse från medeltiden*.

Partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Leif Nordenstorm Arkivigite je 2006-02-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Kio estas sklavo kaj kiu estis Kristo (recenzo pri *Arne, la ĉefido* de Leif Nordenstorm) el *Monato*
**Le Flon** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Vevejso en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1041 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Bouloz.

Geografio
---------

La komunumo Le Flon situas en sudokcidento de la Friburga Mezlando, 16 kilometrojn norde de la urbo Vevey kaj 12 kilometrojn okcidente de la urbo Bulle. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bouloz, Pont (Vevejso) kaj Porsel, kaj la setlejoj La Cergne, Les Corbes, La Chavanne, Perrey-Martin kaj Les Grandes Bryères, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,58 km², de kiuj 19,9% estas kovritaj de arbaro, 73,5% servas por agrikulturo kaj 5,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Le Flon limas en nordo al Siviriez, en nordnororiento al Vuisternens-devant-Romont, en oriento al La Verrerie, en sudo al Saint-Martin, en sudsudokcidento al Oron (VD), en okcidento al Chapelle (Glano), en nordokcidento al Rue, kaj en nordnordokcidento al Ursy.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 155 de Romont al Oron. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 5 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Châtel-Saint-Denis. Per buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Palézieux al Oron kaj alia buslinio al Moudon la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La komunumo Le Flon estis fondita la 1-an de januaro per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Bouloz, Pont (Vevejso) kaj Porsel. Dum mezepoko la regiono de la hodiaŭa komunumo apartenis al la Senjorujo Oron. En la 16-a jarcento ĝi estis konkerita de la urba ŝtato Friburgo kaj atribuita al la Voktejo Rue, kiu post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis distrikto kaj en la jaro 1848 sub la nova friburga konstitucio estis integrita al la distrikto Vevejso. Unua dokumenta mencio de Bouloz okazis en la jaro 1018 kiel *Bedolosci*, Pont (Vevejso) estis menciita en la jaro 1152 kiel *Ponto* kaj Porsel en la jaro 114 kiel *Porcels*.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*, *Lucienne Hubler* kaj *Jean-Claude Vial*: *Le Flon* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-07)
4. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Bouloz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-03-10)
5. ↑  Fonto: *Lucienne Hubler*: *Pont (Vevejso)* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-02-10)
6. ↑  Fonto: *Jean-Claude Vial*: *Porsel* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-02-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Le Flon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Le Flon

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Le Flon** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Vevejso |
| --- |
| Attalens • Bossonnens • Châtel-Saint-Denis• Granges • La Verrerie • Le Flon • Remaufens • Saint-Martin • Semsales |  |

 |
Glisilopafilo kun periodo 30.
**La ludo de vivo** estas dudimensia ĉela aŭtomato, kiun
en 1970 publikigis matematikisto John Horton Conway.
Malgraŭ siaj facilaj reguloj la ludo de vivo
estas Turing-kompleta, kio signifas, ke ĝi povas simuli iun ajn Turing-maŝinon.

La reguloj
----------

En la ludo de la vivo la mondo estas senfina dudimensia ĉelaro kiu
evoluas laŭ
diskretaj
temperoj/paŝoj.
Ĉiu ĉelo estas aŭ viva aŭ malviva dum unu tempero kaj havas ok
najbarajn ĉelojn.

La ĉelaro ŝanĝiĝas en ĉiu tempero laŭ la jenaj reguloj:

1. Ĉiu viva ĉelo, kiu havas malpli ol du vivajn najbarojn ĉelojn, mortas pro soleco. Tiaj ĉeloj estos malvivaj dum la sekvonta tempero.
2. Ĉiu viva ĉelo, kiu havas du aŭ tri vivajn najbarajn ĉelojn, plu vivos dum la sekvonta tempero.
3. Ĉiu viva ĉelo, kiu havas pli ol tri vivajn najbarajn ĉelojn, mortos pro malsoleco.
4. Ĉiu malviva ĉelo, kiu havas precize tri vivajn najbarajn ĉelojn, ekvivas pro reproduktado, t.e. estos viva dum sekva tempero.

La ludanto elektas la komencan staton de la ludo, t.e. la aron da ĉeloj, kiuj vivas komence. Poste la ludanto observas la popaŝan evoluon de la mondo. La evoluoreguloj kaj la komenca stato de la ludo plene determinas ties tutan evoluon sen plua interveno de la ludanto.

* La vivo (ludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio La vivo (ludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Observatorio Oak Ridge** (angle *Oak Ridge Observatory*), ankaŭ konata sub la nomo de  **George R. Agassiz Station** estas astronoma observatorio de Usono, dependanta de la Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, fako de la Smithsonian Astrophysical Observatory (SAO).

Ĝi estis establita en 1933 en Harvard (Masaĉuseco) (42 Pinacle Road, 42° 30′ 18″ Nordo 71° 33′ 30″ Okcidento﻿ / ﻿42.50500 °N, 71.55833 °U﻿ / 42.50500; -71.55833 (mapo)). Ĝia MPC kodo estas **801**.

Dum ĝia 40 unuaj jaroj, ĝi utilis ĉefe por la serĉo de la asteroidoj. Ekde la 1980-aj jaroj, oni tie uzis aparatojn celantajn mezuri la lumon de steloj dum longaj daŭroj, en la kadro de la seĉo de ekstersunsistemaj planedoj. Pluraj el tiaj planedoj estis malkovritaj en Oak Ridge.

Ĝis kiam granda parto de ĝiaj aktivecoj ĉesis en 2005, ĝi loĝigis plej grandan teleskopon oriente de Teksaso, kun spegulo de 61 coloj (155 cm) de diametro. Estis ankaŭ direktebla radioteleskopo uzita en la "*Projekto BETA*", serĉo de ekstertera inteligento, kaj teleskopo Cassegrain de 16 coloj (41 cm), nun in la Publika Observatorio de la National Air and Space Museum

La projekto "Optical SETI", de Universitato Harvard daŭras ĉe ĉi-tiu ejo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ne konfuzu kun la Universitato Harvard en la apuda urbo Kembriĝo (Masaĉuseco).
2. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
3. ↑   Arkivigite je 2012-03-01 per la retarkivo Wayback Machine Public Observatory Project at The National Air and Space Museum] (angle)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Observatorio Oak Ridge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |

* angle Oak Ridge Observatory Arkivigite je 2008-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* angle YouTube video
* angle Harvard Optical SETI Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Boston Globe: "Lights out", June 28, 2005
* angle Bok, B. J. Ewen, H. I. & Heeschen, D. S. "The George R. Agassiz radio telescope of Harvard Observatory", *Astronomical Journal*, Vol. 62, p. 8, 1957
Leopold Okulicki
**Leopold Okulicki**, pseŭdonomo *Niedźwiadek* (Urseto) (naskiĝis la 12-an de novembro 1898 en Bratucice, proksime al Bochnia, murdita la 24-an de decembro 1946 en sovetunia malliberejo Lubjanka en Moskvo) – brigada generalo de Pola Armeo, kunkreinto de SZP-ZWZ-AK (Servo al Venko de Pollando - Asocio de Armita Batalado - Enlanda Armeo), la lasta ĉefkomandanto de la Pola Enlanda Armeo.

Proceso kaj morto
-----------------

Rezulte de provoko fare de NKVD marte 1945 li estis invitita de generalo Ivan Serov por politika paktado kune kun aliaj membroj de Registara Delegitaro kaj arestita kun aliaj 15 gvidantoj de la Landa Armeo kaj Subtera Ŝtato kaj forveturigita al Moskvo. Tie estis akuzita en falsigita proceso pri krimoj en malantaŭo de la soveta fronto en Pollando. La 21-an de junio 1945 estis kondamnita en fama proceso de dekses por 10-jara malliberiĝo, kio estis la plej alta puno inter akuzitoj. Dum la proceso li defendis la ideon de la varsovia ribelo kaj substrekis, ke bonaj rilatoj kun Sovetunio ne eblos sen respekto de la sendependeco de Pollando.

Post 1945 lia sorto estis nekonata. La 21-an de junio 1955 registaroj de Usono kaj Britio prezentis oficialajn diplomatiajn leterojn en Moskvo kaj Varsovio kun la demando pri sorto de la akuzitoj en la "proceso de dekses", kiuj ne revenis el Sovetunio. Responde oktobre 1955 kaj en 1956, la registaro de Sovetunio anoncis, ke Leopold Okulicki mortis en la malliberejo en Lubjanka la 24-an de decembro 1946 pro korinfarkto kaj paralizo, kaj lia kadavro estis bruligita. Informojn pri kaŭzo de la morto pridubigis Adam Bień kaj Antoni Pajdak, ankaŭ akuzitaj dum la proceso, asertante, ke Leopold Okulicki estis murdita. Ambaŭ aŭdis kiam L. Okulicki estis forkondukita de la celo n-ro 62 por ekzekuto dum la kristnaska vespermanĝo de 1946.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leopold Okulicki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Portalo de IPN pri la generalo Leopold Okulicki Arkivigite je 2011-11-23 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 382480
* GND: 119054566
* LCCN: n81082765
* VIAF: 15571395
* ISNI: 0000 0001 2121 9456
* SUDOC: 158129067
* BNF: 15616090b
* NKC: js2011649275
 |
**Leonard Nowell Mansell NEWELL** [njuel] (pseŭdonimo: **Eleno Vinfero;** naskita en 1902 en Londono; mortinta en 1968 en trajno al Parizo) estis angla asekuristo kaj esperantisto.

Li lernis Esperanton en 1916. De 1925 ĝis 1926 li estis sekretario de la Londona Esperanto-Klubo, de 1926 ĝis 1927 ties vicprezidanto. De 1925 ĝis 1930 li estis ĉefredaktoro de *International Language*. De 1926 ĝis 1931 li estis membro de administra kaj aliaj komitatoj. Li kunaranĝis la 22-an Universalan Kongreson en Oksfordo 1930 kaj estis ĝenerala sekretario de la 24-a Universala Kongreso en Parizo. En 1933 li laboris por Esperanto ankaŭ en Egiptio.

Li kunlaboris en multaj gazetoj, interalie en *Literatura Mondo.* En 1928 li kunlaboris en la traduko de *La Hantantaj ŝipoj*.

Li travivis tempestan, aventuristan vivon en pluraj landoj. Li vivis ĉefe en Aŭstralio, prezidis la Aŭstralian Esperanto-Asocion, redaktis Esperanto-gazeton. Li estis brila Esperanta tradukisto, instruisto kaj prelegisto. Dum vizito al Eŭropo li subite mortis en trajno al Parizo. Li estis enterigita en tombejo en Parizo.

Verkoj
------

* *Concise Course in Esperanto*
* *Pres-kodo de Esperanto*
* *Bakŝiŝ*, originala novelaro, 1938
* Traduko de Hamleto, 1964.

Li ankaŭ kontribuis al la esperantlingva poemantologio *Dekdu Poetoj* aperinta en 1934 ĉe la eldonejo Literatura Mondo sub redakto de Kálmán Kalocsay, kiu komentas lin kaj lian poezion tiel :

"Malmulte produktanta, sed multflanka, tre zorge laboranta poeto, cizelanta siajn versojn kun ekstrema artista konscienco. Jen impresisman skizon li donas pri grandurba strato, malvarm-objektive observitan; jen dolĉan melankolion de forvojaĝo li sentigas en mielpezaj versoj, jen la eternan pason kaj pereon li revelacias al ni per martele forĝita poemo, el kiu nin alspiras la frosta blovo de l' senfino. Kaj - subite li ekpinĉas ironian kordon. Poste - per ĉarme ludema kanzono li konfesas sian amon al Parizo. Kvin poemoj - kvin sferoj. Sed ĉiuj kvin artbrile perfektaj en sia speco. Juveloj. ne multaj. Sed ankaŭ la konko ne produktas multajn perlojn."

Eksteraj ligiloj
----------------

* Poemoj de L.N. NEWELL en *Dekdu Poetoj* Arkivigite je 2005-01-24 per la retarkivo Wayback Machine
* *Bakŝiŝ* Arkivigite je 2006-05-19 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Por tiu ĉi artikolo estas uzitaj materialoj el la libro *Vojaĝo en Esperanto-lando* de Boris Kolker kun afabla permeso de la aŭtoro. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24449
* GND: 130425826
* LCCN: n93043185
* VIAF: 20790859 165332426, 20790859
* ISNI: 0000 0001 1324 7860
 |
**Les Agettes** estas komunumo en la distrikto Hérens en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 338 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Les Agettes situas en la franclingva Suba Valezo ĉe la suda flanko de la Valo de Rodano kaj la okcidenta flanko de la Valo de Hérence alte super la valfundo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Les Agettes, Crête-à-l'Œil kaj La Vernaz, kaj la ferisetlejo Mayens de l'Ours.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,09 km², de kiuj 60,5% estas kovritaj de arbaro, 26,5% servas por agrikulturo kaj 10,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Les Agettes limas en nordo al la kantonĉefurbo Siono, en oriento kaj sudoriento al Vex, en sudokcidento kaj okcidento al Nendaz, kaj en nordokcidento al Veysonnaz.

Trafiko
-------

Les Agettes situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas kurboriĉa konekta vojo de Vex al Veysonnaz kaj alia vojo de Salins al Les Agettes. La plej proksima alveturejo al al svisa aŭtovojo A9, estas Siono-Okcidento, kiu situas proksimume 4 kilometrojn nordokcidente de la komunumo. Pere de la poŝtaŭtolinio de Mayens-de-l'Ours al Siono la komunumo estas konektita al la publika transportreto. De la ferisetlejo Mayens-de-l'Ours kabintelfero kondukas al la turisma loko Thyon.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Les Agettes datiĝas el la jaro 1190 kiel *Agietes* kaj *Gieti*. La teritorio de Les Agettes dum mezepoko kaj ĝis la Helveta Revolucio de 1798 estis submetita al la landa senjoreco de la episkopo de Siono kaj de tiu estis donita kiel feŭdo al diversaj nobelaj familioj. En la jaro 1382 estis menciita episkopa mistralo. La en la 14-a jarcento Les Agettes estis dokumentita kiel aparta komunumo. Post ĝi estis kunigita kun Vex kaj de ĝi denove sendependiĝis en la jaro 1814.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Danielle Allet-Zwissig*: *Les Agettes* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-06-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Les Agettes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Les Agettes

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Les Agettes** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Hérens |
| --- |
| Ayent  •  Evolène  •  Hérémence  •  Les Agettes  •  Mont-Noble  •  Saint-Martin  •  **Vex** |  |

 |
**Leonor Fini** (naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1908 en Bonaero, mortis la 18-an de januaro 1996 en Parizo) estis argentina, superrealista pentristino.

Ŝi naskiĝis en Bonaero de itala patrino kaj argentina patro, kiu forlasis la familion kiam ŝi ankoraŭ estis tre juna. Ŝi plenkreskis en Triesto, poste iris al Parizo por pentristiĝi. Tie, ŝi konatiĝis kun Paul Éluard, Max Ernst, Georges Bataille, Henri Cartier-Bresson, André Pieyre de Mandiargues, kaj Salvador Dalí. Ŝi pentris portretojn, ekzemple de Jean Genet, Anna Magnani, Jacques Audiberti, Alida Valli, kaj Suzanne Flon. Ŝi ankaŭ desegnis kostumojn kaj dekoraciojn por teatro. Multaj el ŝiaj pli malfruaj pentraĵoj temas pri erotikaj fantazioj kaj la morto.

Dum la 1970-aj jaroj, ŝi verkis tri romanojn kaj amikiĝis kun Jean Cocteau, Giorgio de Chirico, kaj Alberto Moravia.

Biografia kanto pri la vivo de Leonor Fini estas prezentita sur la dua albumo, "Jet", de kimra muzikisto Katell Keineg en 1997.

Fonto
-----

Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio je la 7-a de februaro, 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leonor Fini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala Retpaĝo de Leonor Fini


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 162640
* GND: 11868728X
* LCCN: n50005161
* VIAF: 100267237
* ISNI: 0000 0001 1845 3145
* SUDOC: 026865300
* BNF: 119027902
* ULAN: 500002643
* NLA: 35084702
* RKD: 28044
* NKC: jo2013761588
* ICCU: CFIV053459
* BNE: XX928247
 |