recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Fromental |

**Fromental HALÉVY** (naskiĝinta la 27-an de majo 1799 en Parizo, mortinta la 17-an de marto 1862 en Nico) estis franca komponisto.

Vivo
----

Originante el juda familio li studis ekde 1809 ĉe la Pariza konservatorio (Berton, Cherubini) kaj ricevis en 1819 la t.n. Roman premion kiu ebligis studvojaĝojn en Italujon. Jam en 1816 li iĝis helpinstruisto kaj en 1827 instruisto pri harmonio, en 1833 pri kontrapunkto kaj en 1846 pri kompondado ĉe la konservatorio menciita. Krome li estis inter 182--30 akompanisto ĉe la Itala operejo kaj inter 1830 kaj 1845 repetisto ĉe la Granda operejo. Jam en 1836 li ĝis membro de Akademio de Belartoj de Francio kaj en 1854 ties daŭra sekretario.

El liaj pli ol 30 operejoj kaj 2 baletoj - kiuj surscenejiĝis post komencaj malaproboj pluraj - nur du havas vere daŭripovan sukceson, nome la granda opero »La Juive« kaj la komika opero »L'´Éclair«, ambaŭ en 1835. Sed per ili Halévy iĝis unuaranga inter similaj komponistoj. Nur flanke citindas kelkaj pli leĝeraj verkoj: »La reine de Chypre« (1841; eltiraĵon porpianan verkis Richard Wagner), »Ludovic« (komika opero, kiun estis komencinta Hérold; 1833). Kelkaj partoj operaj (ekz. el »Guido et Ginévra«, 1838) ankaŭ juste aplaŭditis.

Ĝenerale li verkis tro peze por pove sukcesi apud la furiozaj Giacomo Meyerbeer aŭ Daniel-François-Esprit Auber. Inter nescenejaĵoj jenas menciindaj »Prométhée enchaîné« (1849), kelkaj kantataoj, kelkaj korusaĵoj, pianaĵoj, eklezimuzikaĵoj (»De profundis«, 1818).

Liajn funebrajn paroladojn je mortintaj akademianoj eldonitis en la kolektoj »Souvenirs et portraits« (1861) kaj »Derniers souvenirs et portraits« (1863). Lernolibro kontrapunkto eldonita sub la nomo de Luigi Cherubini(»Cours de contrepoint et de fugue«; noveldonite en 1896 en Kolonjo) faritis de Halévy uzante malnovajn kajerojn didaktikan.

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 648-649, kio kio legeblas tie ĉi interrete.

* Fromental Halévy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fromental Halévy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585824
* GND: 118832433
* LCCN: n80032196
* VIAF: 95257808
* ISNI: 0000 0001 2103 1963
* LIBRIS: 214893
* SUDOC: 033811474
* BNF: 12463116r
* MBA: 6ee2b4d1-febd-44c4-89d2-aeb38e9c8d59
* NLA: 36042699
* NDL: 01072701
* BIBSYS: 5094212&feltselect=bs.autid 90395795, 5094212
* NKC: ola2002146832
* BNE: XX1271841
 |
**Gustaw Zieliński** (naskiĝinta la 1-an de januaro 1809 en Strzelno-Markowice, mortinta la 23-an de novembro 1881 en Skępe) estis pola verkisto.

Vivo
----

Estante filo de generalo en la armeo de Tadeusz Kościuszko li frekventis la lernejon de la piaristoj en Varsovio kaj poste la provinclernejon en Płock. Inter 1827 kaj 1830 li studis jursciencon ĉe la Universitato de Varsovio. Li partoprenis la Novembran ribelon kaj plialtrangigis post la Batalo de Varsovio je oficireco. Poste li marŝis kun la armeo de generalo Maciej Rybiński al Prusio.

Post amnestio li revenis en Polujon kaj luprenis farmbienon en Kierż. Tie ĉi komenciĝis liaj aŭtoraj agadoj. Pro kontaktoj kun la partizanaro de Adam Zawisza li arestitis kaj deportitis al Tobolsk, poste al Iszym. En 1842 li revenis patrujen kaj transprenis la administradon de la propra kaj de la onklaj bienoj. Krome li aniĝis al la Literatura rondo de Varsovio kaj iĝis en la 1848-a jaro eldonisto de *Biblioteka Warszawska*.

Kun Ludwik Norwid li vojaĝos en 1847 al Parizo kaj Italujo. En 1858 li membriĝis al *Towarzystwo Rolnicze*, societo priagrikultura. Dum la Januara ribelo en 1863–64, kiun li ne ŝatis, li forlasis Polujon. Poste li kolektis multajn librojn kiuj iĝis la fundamento de la altvalora biblioteko *Towarzystwo Naukowe w Toruniu* en Toruń. En 1879 li vizitis Teofil Lenartowicz en Florenco.

Zieliński verkis artikolojn por la Enciklopedio de Samuel Orgelbrand kaj agrikultura fakenciklopedio. Lia plej grava literatura verko estas la poemo *Kirgiz* eldonite en 1842 kaj tradukote en la lingvojn rusa, germana, ĉeĥa, itala, angla kaj kazaĥa. Jen aliaj verkoj: *Samobójca* (1835), *Stepy* (1856), la teatraĵo *Czarnoksiężnik Twardowski* (1856) kaj la postmorte publikigita romano *Manuela*.

* Kategorio Gustaw Zieliński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

* Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej - Gustaw Zieliński
* Blog prof. Mirosława Krajewskiego - Gustaw Zieliński[*rompita ligilo*]
* Influoj inter Puŝkino kaj Zieliński


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683440
* GND: 121070573
* VIAF: 36908642
* ISNI: 0000 0000 7140 7888
* BNF: 10562743z
* NKC: kup20010000114487
 |
Koordinatoj: 49° 50′ 33″ N 18° 20′ 43″ O﻿ / ﻿49.84250 °N, 18.34528 °O﻿ / 49.84250; 18.34528 (mapo)

Areo de minejo Michal
Ŝaktoskafaldo de minejo Michal
**Minejo Michal** (legu : *Miĥal*) estas nomo de nefunkcianta nigrakarba minejo, kiu troviĝas en Michálkovice (parto de Ostrava). Ekde la jaro 1946 tiu ĉi minejo portis nomon Petr Cingr kaj post finigo de la minado kaj estiĝo de Industria muzeo en la areo de la minejo oni transiris reen al la devena nomo Michal. La minejo estas nacia kultura memorindaĵo.

Historio
--------

En la jaro 1843 estis sur teritorio de Michálkovice profundigitaj unuaj du ŝaktoj por minado de nigra karbo. Unu el tiuj ĉi minejoj, ĝis tiu tempo nomata *Ŝakto de Michálkovice n-ro 3*, estis en la jaro 1850 nomita Michal laŭ mortinta kortega konsilanto Michael Laier. En la jaro 1856 la minejon Michal aĉetis Norda fervojo de imperiestro Ferdinando kaj en la proprumado de tiu ĉi kompanio la minejo restis ĝis naciigo en Ĉeĥoslovakio en la jaro 1945. Tiu ankaŭ konstruis kaj en la jaro 1863 el Přívoz ĝis Michálkovice trafikigis la t.n. Minejan fervojon, kiu ebligis eksporton de la karbo sur la fervojo. Nuntempa askepto de la areo devenas el la jaroj 1912-1915, kiam la minejo estis principe alikonstruita laŭ projekto de arkitekto František Fiala. Samtempe la vapora movumo estis anstataŭigita per elektra movumo.

Post la naciigo en la jaro 1946 la minejo fariĝis parto de Ostrava-karvinaj ŝtonkarbaj minejoj Ostrava (pli poste OKD) kaj la nomo de la minejo ŝanĝiĝis je Minejo Petr Cingr (laŭ socialdemokrata deputito de aŭstria regna asembleo). En la jaro 1966 la minejo estis enmembrigita sub Minejo Rudý Říjen en Heřmanice.

Post finigo de la minado en la jaro 1994 la areo estis donacita al Ministerio de kulturo, kiu ĉi tie establis Industrian muzeon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficialaj paĝoj de minejo Michal
* informoj pri la minejo
* informoj pri la minejo kaj minista muzeo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • r   Nigrakarbaj minejoj de Moraviasilezia regiono    |
| --- |
| Parta baseno de Karviná | Minejo 9. květen • Minejo Barbora • Minejo ČSA • Minejo ČSM • Minejo Darkov • Minejo Doubrava • Minejo Dukla • Minejo František • Minejo Gabriela • Minejo Hohenegger • Minejo Jindřich • Minejo Lazy |
| Parta baseno de Petřvald | Minejo Pokrok • Minejo Julius Fučík • Minejo Žofie |
| Parta baseno de Ostrava | Minejo Alexander • Minejo Anselm • Minejo Heřmanice • Minejo Hlubina • Minejo Ignát • Minejo Jan Maria • Minejo Jeremenko • Minejo Jindřich • Minejo Karolina • Minejo Michal • Minejo Odra • Minejo Petr Bezruč • Minejo Rudý Říjen 1 • Minejo Stachanov • Minejo de sankta Triunuo • Minejo Šalomoun • Minejo Vítězný únor • Minejo Zárubek |
| Subbeskida baseno | Minejo Paskov • Minejo Frenštát |

 |
**Neŭtrono** estas subatoma partiklo el la grupo de barionoj. Laŭ la atoma modelo de la fizikisto Niels Bohr, ĝi formas unu el la du nukleonoj en la atomkerno de atomo. Ĝi havas nulan elektran ŝargon. Ĝia maso estas 1840-oble pli granda ol tiu de elektrono.

La neŭtrona maso estas 939,565 378 MeV/*c*2
(tio estas: 1,674 927 × 10−27 kg). Ĝia radiuso estas ĉirkaŭ 1,7 × 10−15 metro (la unuo 10−15 metro estis iama nomata "fermi", memorante la fizikiston Enrico Fermi), sed pli precizaj rezultoj malsimilas laŭ la mezurmetodoj.

La angula movokvanto estas ligita al la spino, kies valoro estas 1/2.

Ekzemple, atomo de heliumo havas du neŭtronojn kaj du protonojn en la nukleo. (La atommaso de heliumo estas preskaŭ 4 *amu*), kaj havas ankaŭ du elektronojn, kiuj orbitas ĉirkaŭ la atomkerno.

Neŭtronoj formas kune kun protonoj la nukleojn (atomkernojn).
Ili ligiĝas per la forta interago al la protonoj kaj
tiel malhelpas la disfalon de la kerno.
Nur la atomkerno de la hidrogena izotopo 1H
ne enhavas neŭtronon.

Laŭ la teorio de la kvarkoj, neŭtrono konsistas el tri kvarkoj:
du d-kvarkoj kaj unu u-kvarko (formulo udd).
Liberaj neŭtronoj ne estas stabilaj,
sed havas averaĝan vivperiodon de nur 887 sekundoj (preskaŭ kvaronhoro).
Ĝi disiĝas al protono, elektrono kaj antineŭtrino.
Ene de atomkerno,
kie neŭtronoj konstante ŝanĝiĝas al protonoj kaj reŝanĝiĝas,
ili estas tre stabilaj.

Atomo de litio kun 4 neŭtronoj (bluaj) kaj 3 protonoj (ruĝaj)   
ĉirkaŭataj de 3 elektronoj.
La kvarkoj en neŭtrono

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Neŭtrono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Atomo
* Izospino
* Izotopo
* Joniga radiado
* Kernfiziko
* Kernoreakcio
* Listo de partikloj
* Neŭtrona Ludo
* Neŭtrino
**János Feniczy** [jAnoŝ fenici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Feniczy János** estis hungara pastro, monaĥo, poeto. Lia origina familia nomo estis *Fidicinis-Hegedűs*, lia pseŭdonimo estis *Csikvándi*.

János Feniczy  naskiĝis la 14-an de junio 1811 en Csikvánd, li mortis la 2-an de aprilo 1882 en Veresegyház.

Biografio
---------

János Feniczy lernis en pluraj lernejoj (Győr, Eger, Veszprém (urbo), Pest (urbo)). En 1826 li aliĝis al la cistercianoj, sed baldaŭ li forlasis la ordenon. En 1834 li pastriĝis en Esztergom, poste li estis pastro en pluraj lokoj, ekzemple en Hédervár, Bajna, Nagyoroszi, Kemence. Li plej longe estis preĝejestro en Ipolyfödémes (preskaŭ jardekon). En 1854 li estis pastro en Nagybárkány, sed post jaroj li migris al Stirio, kie li aliĝis al la benediktanoj. Post jaroj li revenis al Nagybárkány, kie li pensiuliĝis en la 1860-aj jaroj. Tamen poste li estis pastro en kelkaj lokoj.

Li verkis la debutan poemon en Győr kiel gimnaziano. Baldaŭ li verkis plurajn poemojn kaj aliajn kontribuaĵojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tiszteletoltár, melyel nagyontiszt. Takács Bernardin urat e győri kir. iskoláknál...* (1826) - debuta poemo
* *Ode honoribus Isidori Guzmics* (1832)
* *A ker. nevelés alapvonalai* (1838)
* *A szent misének becse, vagy tanitás az uj törvény állandó áldozatáról* (1840) - tradukaĵo
* *Világtörténet* (1854) - tradukaĵo
* *A Calvaria haszna, és irántai kötelmünk* (1872) - malferma parolado

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 50-a paĝo)
* hungarlingva biografio
Koordinatoj: 54° 58′ N 73° 19′ O﻿ / ﻿54.967 °N, 73.317 °O﻿ / 54.967; 73.317 (mapo)

**Omsko** estas ĉefurbo de la Omska provinco en Siberio (Rusio. Ĝi situas laŭ la Transsiberia fervojo.

Loko de Omsko en Rusio
Akademio de Omsko

Historio
--------

**Omsko** estis fondita kiel fortikaĵo en 1716 de ekspedicia taĉmento gvidita de subkolonelo Ivan Buĥoljc. Tiun taĉmenton ekspedis Petro la Granda en Siberion por konstruado de novaj fortikaĵoj kaj por serĉado de novaj vojoj al Ĉinio kaj Barato.

La urbo havas la statuson de urbo ekde la jaro 1782. Somere 1832 al Omsk estis ekziligitaj ĉ. 2500 poloj, pro partopreno en la novembra ribelo kontraŭ la Rusa Imperio. Post laŭvica pola ribelo – la januara ribelo - al Okcidenta Siberio alvenis ĉ. 10 779 ekziligitoj. En la regiono de Omsk tiutempe jam estis 2 128 poloj. En 1895 fervoja ponto konstruiĝis. En 1941 multe da fabrikoj estis translokitaj tien.

Komence de la **19-a jarcento** **Omsko** fariĝis centro pri komerco kaj agroscienco. Post la revolucio de **1917** **Omsko** estis politika centro de la sovetia partio en **Siberio**. Dum Rusia Enlanda milito poloj batalis ambaŭflanke, flanke de Blanka armeo kaj bolŝevikoj. Novembre 1919 Ruĝa Armeo eniris al la urbo, kiu estis ĉefurbo de la registaro de Aleksandr Kolĉak. Komence de la 50-aj jaroj **Omsko** iĝis centro de la naftreciklada kaj naftĥemia grandindustrio. Dum la 90-aj jaroj disvolviĝis malŝtata sektoro de merkato. Privataj entreprenoj kreitis, kaj nun produktaĵoj de la omskaj fabrikoj konkurencas sur la Rusiaj merkatoj.

Priskribo
---------

Kodo de OKATO de la urbo (en la jaro 2005) estas 52401.

La interurba telefona kodo estas 3812, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en la jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (UTC + 7 horoj).

Geografio
---------

La urbo estas ĉe la enenfluo de la rivero Omj (Омь) en la riveron Irtiŝo (Иртыш).

**Omsko** estas industria urbo, bazo de naftoindustrio.

En la urbo estas Metroo, fervoja stacidomo (konstruita en jaroj 1894 - 1895) kaj haveno.

Ĝemelurboj
----------

* Slovakio Púchov, Slovakio
* Kazaĥio Petropavlovsk Kazaĥio
* Ĉeĥio Karlovy Vary, Ĉeĥio
* Ĉina Popola Respubliko Kaifeng, Ĉinio
* Sud-Koreio Jinju, Sud-Koreio
* Kazaĥio Pavlodar, Kazaĥio
* Rusio Novosibirsk, Rusio
* Rusio Kaliningrad, Rusio
* Rusio Ĉeljabinsk, Rusio
* Usono Milwaukee, Usono
* Kanado Ontario, Kanado
* Pollando Lublin, Pollando
* Pollando Gdańsk, Pollando

Esperanto en Omsko
------------------

En 1929, V. N. Engelhardt en Omsko, publikigis ruslingve stenan sistemon „Internacional Stenografio" bazitan sur Esperanto. Li en 1929-35 instruis multajn rusojn laŭ tiu ĉi sistemo.

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de milionurboj
* Metroo de Omsko
* Konspiro de Omsk
* Pola operaco de NKVD

* Omsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Omsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Omsko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Ribelo de 2023 en Sudano sekvis la daŭrajn militajn kaj puĉajn problemojn de la afrika lando.

Abdel Fattah Abdelrahmane al-Burhan, prezidanto de la Suverena Konsilio ekde 2019.Abdel Fattah Abdelrahmane al-Burhan, prezidanto de la Suverena Konsilio de Sudano ekde 2019.
En Aprilo 2023 – dum internacie apogita plano por transiro al la civila regado estis diskutita – luktado por povo kreskiĝis inter armekomandanto (kaj *de facto* landa estro) Abdel Fattah al-Burhan, kaj lia deputito, Mohamed Hamdan Dagalo, estro de pez-armita paramilitista Rapidaj Apogfortoj kaj Rapidaj Frapofortoj, formitaj el la milicoj ĜanĜaŭid.

La 15an de Aprilo 2023, ilia konflikto eksplodis en intense violentaj malfermaj bataloj sur la stratoj de Ĥartum inter la armeo kaj la Rapidaj Fortoj – per trupoj, tankoj kaj aviadiloj. Ĉirkaŭ la tria tago, oni informis, ke 400 personoj estis mortigitaj kaj almenaŭ 3 500 estis vunditaj, laŭ Unuiĝintaj Nacioj. Inter mortintoj estis tri laboristoj de la Monda Nutraĵa Programo, kio rezultis en suspendo de la organiza laboro en Sudano, spite la fakton ke malsatego suferigas multon de la lando. La Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj nome António Guterres postulis tujan "justicon" pro la mortoj, kaj alvokis por finigo de la konflikto.

Diplomatoj de Afrika Unio kaj Saudarabio iris al Sudano klopode al perado de batalhalto. Mallongdaŭra batalhalto (3–4 horoj) estis deklarita por permesi evakuado de vunditoj, sed la bataloj pluis, kaj ambaŭ flankoj postulis kaptadon de ŝlosilaj lokoj tra la tuta ĉefurbo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  "Fighting continues in Sudan despite humanitarian pause," 16a de Aprilo 2023, France24, alirita la 16an de Aprilo 2023
2. 1 2 3  "Clashes erupt in Sudan between army, paramilitary group over government transition," 16a de Aprilo 2023, ABC News, alirita la 16an de Aprilo 2023
3. ↑
4. ↑

* Kategorio Ribelo de 2023 en Sudano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820751
 |
Hanns Gasser, skulptisto
**Hanns GASSER** (naskiĝinta la 2-an de oktobro 1817 en Krems-Eisentratten, mortinta la 24-an de aprilo 1868 en Peŝto) estis aŭstra skulptisto. Lia frato estis Joseph Gasser.

Vivo
----

Ekis lia artista kariero per la faro de lignaj figuroj por kripoj aŭ reklamŝildoj ktp. En 1838 li iris Vienon kaj eniris la Akademion de Belartoj. En 1842 li translokiĝis Munkenon kie li aliĝis al la grupo de Julius Schnorr von Carolsfeld kaj Wilhelm von Kaulbach, pli malfrue de Ludwig Schwanthaler. 

Reveninte en 1847 al Vieno li estis komisiita krei la statuojn ĉe la fasado de Carltheater. Baldaŭ poste oni vokis lin al la ĵus reorganizita akademio kie li docentis tamen nur ĝis la 1851-a jaro.

La viena arsenalo kaj ties armilmuzeo, la kunvensalonego de la urba konsilio de Vieno, la Lloyd-arsenalo de Triesto kaj tombejoj vienaj ĝoĵas pri la havo de verkoj de Gasser. 

De liaj portretaj statuoj menciindas: la Maria-Tereza-monumento en la ĝardeno de la armea akademio de Wiener Neustadt, la Elizabeto-statuo ĉe la Uesta stacidomo de Vieno, la Wieland-monumento je Vajmaro (1853) kaj la statuo de Adam Smith en Oksfordo.

Gravis ankaŭ liaj portretbustoj aŭ statuetoj de elstaruloj, kiel ankaŭ multaj alegoriaj figuroj (ekz. *Donauweibchen* de 1885 je Viena urboparko. En ĉi-lastaj li tute en sekvis klasikismon.

Fonto
-----

* Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 7. Leipzig 1907, p. 377-378 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hanns Gasser en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**8116 *Jeanperrin*** estas tre malgranda, meze hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 17-an de aprilo 1996 de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

Nomo
----

Ĝi estis nomita en memoro de la franca fizikisto Jean Perrin (1870–1942), kiu studis la Brown-an moviĝon kaj tiel pravigis la atoman econ de la materio. Samtempe li konstruis ideon pri la atomo kaj ties elektronoj, imagita kiel malgranda suna sistemo, tiel anticipante la modelo de Rutherford. En 1926 li ricevis la Nobel-premion pri fiziko. La Nacia Centro de Scienca Esploro kaj la *Palais de la découverte* de Parizo estis kreitaj dank'al liaj klopodoj. La francaj astronomoj precipe honoras lin pro la kreo de la Observatorio de Haute-Provence en 1936.

Satelito
--------

Ĝia satelito estis malkovrita de D. Higgins, P. Pravec, P. Kušnirák, K. Hornoch, M. Husarik, M. Pikler, G. Cervak, D. Pray, Š. Gajdoš, Yu. Krugly, A. Marshalkina, R. D. Stephens, F. Colas, W. R. Cooney, J. Gross kaj D. Terrell per observo de gia luma kurbo de la 4-a de oktobro al la 7-a de novembro 2007, anoncita la 9-an de novembro 2007.

Tiu satelito orbitas kun periodo de 1,506 ± 0,0008 (36,144 horoj) kaj duona grandakso taksita al 13 km. Ĝia diametro estas 1,49 km, ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle (8116) Jeanperrin; paĝo de Wm. Robert Johnston
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (8001 - 9000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *8115 Sakabe* | **8116 *Jeanperrin*** | *8117 Yuanlongping* |
**Jaroslav Svojše** (naskiĝis la 30-an de oktobro 1920, Horažďovice – mortis la 21-an de februaro 1983, Prachatice) estis ĉeĥa skolto, verkisto de aventuraj rakontoj por knaboj kaj esperantisto.

Vivo
----

Jaroslav Svojše naskiĝis en 1920 en familio de brosfaristo (kiu mortis, kiam la knabo estis sesjara). Kiel dekjara li malsaniĝis pro tuberkulozo kaj estis kuracata en sanatorio en Altaj Tatroj. Li lernis metion de riparisto de plektomaŝinoj. Dum la dua mondmilito li laboris en armilfabriko en Strakonice, kio ne prosperis al lia sano. Li devis denove kuraci la pulmomalsanon, nun en banurbo Velichovky. Post fino de la milito li edziĝis kaj transloĝiĝis al Kraslice, distrikto Sokolov, kie li laboris kiel oficisto de Distrikta Nacia Komitato (magistrato), Ĉi tie li fondis skoltan grupon kaj estris ĝin.

Lia malsano eldevigis kuracadon denove en Altaj Tatroj. Post lia reveno la skoltismo estis likvidita de komunistoj. Li transloĝiĝiis kun la edzino al Prachatice, kie li denove laboris kiel oficisto. En sia 42-a jaro li fariĝis pensiulo pro sia malsano. Tiutempe li komencis verki mallongajn rakontojn el skolta medio. En 1968 li meritis při renovigode ¨skoltismo (ĉeĥe nomata Junák – Junulo) en Prachatice kaj laboris kiel edyuka raportisto de la distrikta konsilio. En 1969 aperis lia libro *Jezero sedmi světel* (Lago de sep lumoj) při aventuroj de knaboj el skolta grupo en somera tendaro. Liaj pluaj libroj ne plu povis aperis en la tempo de la t.n. „politika renormaligo".

Post denova malpermeso de skoltismo li laboris en protekto de la naturo, fotis naturajn kaj memorindajn objektojn kaj reyultojn transdonis al Nacia Teĥnika Muyeo en Prago (ekz. Při navida kanalo de Schwanyenberg).

Li lernis ankaŭ Esperanton, en la gazeto La skolta mondo kontribuis sub pseŭdonomo King-Kay. Laŭdire li esperantigis ankaŭ libron de ĉeĥa aktoro kaj verkisto Miroslav Horníček *Dobře utajené housle* (Bone sekretigita violono), sed ne estas klare, kie la traduko troviĝas. Eldonon de aliaj libroj li ne ĝisvivis, mortinte en 1983 en Prachatice.

Verkoj
------

* *Jaký on byl - i my budeme* (Kia estis li, tiaj estos ankaŭ ni 1946), scenaro por omaĝi al fondinto de la ĉeĥoslovaka skoltismo profesoro Antonín Benjamin Svojsík.
* *Jezero sedmi světel' (Lago de sep lumoj 1969)), knabaj aventuroj en skolta somera tendaro)*
* *Jestřábí kaňon*, (Akcipitra kanjono, 1997, při knaboj, kiuj fondas propran skoltan grupon)
* *Strážci Zlaté řeky*, (Gardantoj de Ora rivero, Praha 2000, aventuro de knaboj kontraŭ riveraj ŝtelistoj)
* *Inkovou stopou*, (Laŭ la spuro de Inkao, ĝis nun ne aperis)

### Eksteraj ligiloj

* Jaroslav Svojše en Datumbazo de libroj
* Ĉeĥlingva biografio kun la portreto de Jaroslav Svojše


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525473
* VIAF: 83914382
* ISNI: 0000 0000 5620 0643
* NKC: jk01122135
 |
**Preĝejo Sankta Roĥo** (germane *Rochuskirche*; plena nomo: germane *Pfarrkirche St. Rochus und Sebastian*) troviĝas en Landstraße de Vieno (Aŭstrio).

Sanktuloj
---------

La preĝejo estas dediĉita al du katolikaj sanktuloj — Roĥo kaj Sebastiano. La unua laŭ legendoj vivis en la 13-a — 14-a jarcentoj kaj famas ĉefe kiel kuracanto de pesto kaj aliaj infektaj malsanoj. Li mem estis trafita de pesto, kiu en mezepoko signifis mortkondamnon. Ĉiuj forlasis lin, sed lia hundo alportis al la mortanto panon kaj li resaniĝis. Ĝis nun francoj diras pri nedisigeblaj amikoj ke ili estas kiel "Sankta Roĥo kaj lia hundo". Onidire lia portreto videblas sur la pestokolono.

La dua sanktulo, Sebastiano, laŭ legendo vivis en la 3a jarcento kaj estis mortigita laŭ ordono de la romia imperiestro Diokleciano. Oni pafis kontraŭ li per sagoj, sed tiuj ne vundis la sanktan homon, do oni devis ĵeti ŝtonojn por murdi lin.

Historio
--------

La preĝejo sur Landstraßer Hauptstraße estis konstruita en 1642 kiel la aŭgustenana monaĥeja preĝejo, surloke de la pli frua kapelo de Sankta Ruperto de Salcburgo. Dum la Dua ottomana sieĝo en 1683 ĝi estis plene detruita kaj poste restarigita jam en la baroka stilo. La fasado, dezajnita en 1718-1721 preskaŭ ne ŝanĝiĝis. En 1783 ĝi iĝis la paroĥa preĝejo kaj malfondo de la monaĥejo en 1812 firmigis tiun statuson. En 2000 la konstruaĵo estis plene restaŭrita.

Priskribo
---------

La altaro estas dediĉita al Filipo Neri, fondinto de la Kongregacio de la Oratorio, societo de apostola vivo, kanonizita en 1622, nur 27 jarojn post sia morto. Ĝi bildigas la plej gravan epizodon de la sanktula vivo — la tiel nomatan "personan Pentekoston". Ĝi okazis en 1544, kiam la sanktuligota sacerdoto preĝis en katakombo de Sankta Sebastiano en Romo kaj eksentis ke fajra globo penetras lian buŝon kaj plenigas lin interne. Li traktis tion kiel signo, ke Sankta Spirito eniris lin, same kiel antaŭe ĝi eniris la apostolojn. Laŭ hagiografio post la morto de Filipo oni vidis, ke du liaj ripoj estis rompitaj, kio estis traktita kiel pruvo de la legendo, ja la grandiĝinta koro de la sanktulo ne havis sufiĉe da spaco ene de la modesta homa korpo.

En ornamita sanktejo estas eksponataj restaĵoj de Sankta Donatus. Sur la ligna kesto estas skribite *Bonatus* — same kiel en la eklezia dokumento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Stanislavo Belov (2018-07-28) Romantika adiaŭo al Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-10. Alirita 2019-03-10. *(raporto pri vizito en 2016)*

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5  Stanislavo Belov (2018-07-28) Romantika adiaŭo al Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-10. Alirita 2019-03-10.

* Kategorio Preĝejo Sankta Roĥo (Vieno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jeremy Phillip Tarcher** (1932–2015), edzo de la aktorino kaj kantistino Shari Lewis (1933-1998) kaj de Harriet Stuart, estis usona verkisto, televida produktoro kaj eldonisto. Li estas patro de verkisto Lewis Tarcher kaj frato de verkistino Judith Krantz.

Li diplomiĝis ĉe St. John's College en Annapolis. Komencante kiel helpisto ĉe WNEW-TV en Novjorko, en 1950-aj jaroj, li iĝis produktisto post kelkaj monatoj. Poste li estis la publikserva direktoro de la televidstacio.

En 1957 li konis prezentistinon Shari Lewis, ili geedziĝis en 1958, kaj li poste produktis ŝian sabatan matenan televidprogramon dum pluraj jaroj.

En la fruaj 1960-aj jaroj Jeremy Tarcher fariĝis eldonisto de famuloj, kiuj rezultigis tiajn komikajn titolojn kiel "Phyllis Diller's Housekeeping Hints" [Konsiloj por hejmmastrado de Phyllis Diller] kaj "Happiness Is a Dry Martini" [Ĝojeco estas seka Martini]. Li publikigis librojn de Zsa Zsa Gabor, Buddy Hackett kaj Joan Rivers, inter aliaj. Ĉe Esalen Institute, la nordkalifornia fokuso de Nov-Epoko li konis figurojn kiel Carlos Castaneda kaj Rollo May, krom Timothy Leary kaj Linus Pauling, kaj interesiĝis pri ezoteraj temoj.

En 1969 li kaj sia edzino Shari Lewis verkis scenaron por epizodo "The Lights of Zetar" de Star Trek.

En 1973 li fondis la eldonejon Jeremy P. Tarcher Inc. kiu publikigis librojn de aŭtoroj kiel Napoleon Hill, Wallace D. Wattles, Dale Carnegie kaj James Allen.

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635119
* LCCN: no2013123294
* VIAF: 305378478
* ISNI: 0000 0004 2036 4979
 |
La **Protektaj Taĉmentoj de la Virinoj** (nordkurde ***Yekîneyên Parastina Jin*** (**YPJ**)) estas tutvirina milico aktive en norda Sirio.

YPJ estas parto de la Siriaj Demokrataj Militfortoj (HSD), la oficiala militforto de la Memstara Administracio de Norda kaj Orienta Sirio (MANOS). Ĝi estas la ina ekvivalento de la Protektaj Taĉmentoj de la Popolo (kurde: ***Yekîneyên Parastina Gel, YPG***). Tamen YPJ estas ĉefe asociita kun kurdoj, ĝi enhavas homojn el diversaj etnaj grupoj en MANOS (kurdoj, araboj, asirianoj, turkmenoj kaj tiel plu).

Bataloj
-------

Ekde 2013 en la Siria Enlanda Milito, YPJ kaj YPG batalis kontraŭ diversaj grupoj en norda Sirio, interalie kontraŭ la Islama Ŝtato de Irako kaj Levantenio (IŜIL).

En aŭgusto 2014 YPJ, la Protektaj Taĉmentoj de la Popolo (YPG) kaj la Kurdistana Laborista Partio (PKK) batalis kontraŭ IŜIL en operacio ĉe Monto Sinĝaro. En tiu operacio ili savis kaj protektis ĉirkaŭ 10 000 jezidojn kontraŭ genocidaj atakoj kaj seks-sklavigado de IŜIL.

Dum Operacio Oliva Branĉo, kiu estis turka atako kontraŭ la Efrîn-a Kantono, YPJ batalis kontraŭ tiu turka invado.

Ideologio
---------

maldekstraEstante parto de MANOS, YPJ batalas ideologie por liberecisma socialismo laŭ la ideoj de Abdullah Öcalan, nome jineologio kaj demokratia konfederaciismo. Tiuj skoloj estas ideologie similaj al la socia ekologio kaj liberecana municipismo de Murray Bookchin.

Vidu ankaŭ
----------

* Rezistaj Taĉmentoj de Sinĝaro (YBŞ)
* Virinaj Taĉmentoj de Jezidujo (YJÊ)
* Protektaj Fortoj de la Popoloj (HPG)
* Internacia Libereca Bataliono (EÖT)

Literaturo
----------

* Mireille Court kaj Chris den Hond, "Utopio meze de la Siria kaoso" en: *Le Monde diplomatique* (1-a septembro 2017).
* Joaquín Martínez kaj Nikolas Xil Carvalho (trad.), "Roĵavo: lukto kun liberecana substrato" (2015).

* Kategorio Protektaj Taĉmentoj de la Virinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luther-preĝejo** estas moderna preĝejo en la nordo de Erfurto, Germanujo (Magdeburger Allee nr. 48).

Priskribo
---------

La elektita dezajno de la berlina arkitekto Jürgensen estis inspirata de novaj konstrustiloj (1925-stilo). La ronda konstruo sur ortangulo kun klara fasado kaj 50 metrojn alta sonorilturo ĉe la strato markas ĝis hodiaŭ la aspekton de la Magdeburga ŝoseo.

Kune kun la Preĝejo de Sankta Marteno en la urboparto Ilversgehofen ĝi apartenas al la unuiĝinta komunumo *Martini-Luther*

Ĝenerala situacio antaŭ la konstruo
-----------------------------------

La pligrandigo de Erfurto post 1873 alportis multajn ŝanĝojn al la paroĥaj komunumoj. Ili tuj devis prizorgi grandiĝintajn fidelularojn ankaŭ ekster la urbokerno. La preĝejo de Sankta Tomaso en la sudo estis novkonstruita 1902 por pli burĝa klientelo; preĝejo por la dense loĝata nordo (ĉefe laboristoj kaj etburĝoj) tamen ankoraŭ mankis.

Historio de la konstruo
-----------------------

Jam en la luterjaro 1883 estis unuaj planoj koncerne novan konstruaĵon en la nordo. Bazo financa estis la restintaj monrimedoj de la lutermonumento sur la centra Anger-placo en Erfurto. Ekde 1905 societo preĝejkonstrua de la Johano-antaŭurbo (*Kirchenbauverein der Johannesvorstad*) elanis, ĉar la nombro de la protestantoj pli ol kvinobliĝis ĝis la komenco de la 20-a jc (de 5.000 al 26.000).

La 1-an de aŭgusto estis planita prepara interkonsiliĝo en Berlino ĉe la ministerio pri religiaj aferoj de Prusio; ĝi nuliĝis pro la eksplodo de la Unua mondmilito.

Post la milito ekonomia krizo kaj inflacio ankoraŭ malrapidigis la tuton. Tamen insistis la de 1921 memstara komunumo pri la konstruo, gvidate de siaj pastoroj Otto Breithaupt kaj Friedrich Klapproth. Antaŭ kompleta devaluto oni ankoraŭ sukcese akiris la ekipaĵon de la forigita Garnizona preĝejo de Halle (Saale). Post la monriformo de 1923 la projekto pli kaj pli konkretiĝis. Problemo tamen restis: la granda monsumo de 400.000 markoj. Donacoj kaj ekleziaj monoj kovris almenaŭ dekon de la neceso. La solvo estis 14 kontraktoj (de po 25.000 markoj) pri ŝparado por la konstruo de propraj dometoj (germane: *Bausparverträge*). La 7-an de junio 1926 estis la unua tranĉo per la spato, jam la 10-an de decembro okazis la festa prediko okaze de la inaŭguro. La nomo Luter-preĝejo substreku la ligon intiman kun la Aŭgustenana monaĥejo de Erfurto, kies komunumo ja estis al la lulilo de la planado de kirkkonstruo nova.

Rühlmann-orgeno
---------------

La orgeno estis instalita en 1928 fare de Wilhelm Rühlmann la maljuna el Zörbig kaj havas 46 registrojn kaj 3 klavarojn. Dum 2004-07 iĝis ties renoviĝo, kiam oni ankaŭ re-igis la originan staton forigante intertempajn alikonstruitaĵetojn.

Subnotoj
--------

1. ↑  Informoj pri la historio kaj la dispozicio de la Rühlmann-Orgel Arkivigite je 2014-09-14 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Luther-preĝejo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la preĝejo ĉe *erfurt-web*.
* Informoj sur la oficiala retpaĝaro de la urbo.
* La preĝejo ĉe la *Germana fondaĵo de monumentprotekdato*.
* Hejmpaĝo de la paroĥo.
**Péter Szondi** [sondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szondi Péter** estis hungara-germana literaturhistoriisto, kritikisto, tradukisto. Lia patro estis Lipót Szondi.

Péter Szondi  naskiĝis la 27-an de majo 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 9-an de novembro 1971 en Okcidenta Berlino.

Biografio
---------

Péter Szondi devenis el juda familio. Li frekventis lernejon komence en sia naskiĝurbo, sed dum la nazia erao li estis deportita, fine li povis atingi Svislandon. Li plulernis en Zuriko kaj Parizo akirinta diplomon en 1954. Li komencis instrui en Göttingen, poste ekde la studjaro 1960 en Okcidenta Berlino. Post 5 jaroj li estis nomumita katedrestro. Li foje instruis en Princeton kaj Jerusalemo. Li okupiĝis pri la germana literaturo en la 19-a kaj 20-a jarcentoj, krome pri teorio de la dramo. Li sinmortis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Theorie des modernen Dramas* (1956, hungare en 1979)
* *Einführung in die literarische Hermeneutik* (1967, hungare en 1996)
* *Schriften* (1978)
* *Essays. Satz und Gegensatz, Lektüren und Lektionen, Celan-Studien* (2001)

Memorigiloj
-----------

* universitata instituto prenis la nomon Peter Szondi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527527
* GND: 11862038X
* LCCN: n50012676
* VIAF: 2477319
* ISNI: 0000 0001 1019 9744
* LIBRIS: 264921
* SUDOC: 027153126
* BNF: 119258658
* NLA: 35537351
* NDL: 00458241
* BIBSYS: 90063085
* NKC: mzk2003201978
 |
***La mujer más fea del mundo*** (La plej malbela virino en la mondo) estas hispana filmo de 1999 reĝisorita de Miguel Bardem, de familio de kinistoj, nome filo de Juan Antonio Bardem, nevo de Pilar Bardem, kaj kuzo de Javier Bardem kaj Carlos Bardem.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La intrigo strukturiĝas dekomence laŭ du paralelaj linioj: nome la esplorado fare de la laŭtenanto Arribas (Roberto Álvarez) pri mistera murdo okazinta en maljunulejo, ŝajne farita de monĥino, interplektita kun la vivo de belulino Lola Otero (Elia Galera), *femme fatale*, kiu kaŝas misteran sekreton. Ankaŭ la leŭtenanto Arribas kaŝas sekreton; li kaj lia helpanto serĝento Pelayo (Javivi), malkovras, ke stranga profesoro, nome Dro. Werner (Héctor Alterio) eble kulpas. Tio kondukas ilin al pacientino kiun la doktoro flegis iam: Lola Otero, kiu iĝis belulino. Krome montriĝas retrorigardon al la trista adoleskeco de Lola, kies fermita malamo frenezigis ŝin. Tragediaj malaperoj kaj murdoj de belulinoj sugestas, ke la freneza Lola estas la murdisto. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Elia Galera (Lola Otero)
* Alberto San Juan (Luis Casanova)
* Alicia Agut (monaĥino)
* Anabel Alonso (Rocío)
* Carlos Lucas (helpanto de la jura kuracisto)
* Roberto Álvarez (Laeŭtenanto Arribas)
* Javivi (Pelayo)
* Héctor Alterio (Dro. Werner)
* Guillermo Toledo (Lafuente)
* Inma del Moral (Vicky)
* Eloi Yebra (huligano)
* Penélope Velasco (Cuca Maragato)
* Enrique Villén (Abella)
* Saturnino García (Jura kuracisto)
* Ramón Barea (Sro. Otero)
* Santiago Segura (Prezidento de la Respubliko)
* Lourdes Bartolomé (flegistino)
* Fernando Ramallo (huligano)
* Javier Albalá (fortulo)
* Alicia Altabella (freneza maljunulino)
* Pilar Castro (feministo)
* Roberto Álamo (hararfrizisto)
* Javier Veiga (kuracisto)
* Javier Gurruchaga (prezentisto)
* Agustín González (Rektoro)
* Manuel Manquiña (tikulo)
* Luis Ciges (malvirta maljunulo)
* María Isbert (fia maljunulino)

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La mujer más fea del mundo en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847219
 |
***Gordos*** (Gedikuloj) estas hispana komedia drama filmo de 2009, reĝisorita de Daniel Sánchez Arévalo kaj protagonistigita de Antonio de la Torre. En ĝi oni rakontas kvin historiojn kiuj temas pri trodikeco, kun komuna etoso: grupo de terapio. 

La filmo ricevis plurajn premiojn. Kelkaj geaktoroj devis dikiĝi por la filmo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Al la grupo de terapio la protagonistoj iras ne por maldikiĝi, sed por trovi motivojn pro kiuj ili havas trodikecon, por esplori la kaŭzojn pro kiuj ne plaĉas al ili iliaj korpoj. Gravas nek la pezo nek la korpoj. Tiu drama komedio pri troigoj kaj mankoj de la vivo. En la terapio aperas kompleksoj, fobioj, seniluziiĝoj, traŭmatoj, eraroj, timoj, kulpoj, deziroj, defioj, kompromitoj, celoj, rilatoj, amo, sekso, sano, familioj... *Gordos* estas ĥora historio.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Antonio de la Torre, kiel Enrique.
* Roberto Enríquez, kiel Abel.
* Verónica Sánchez, kiel Paula.
* Raúl Arévalo, kiel Álex.
* Leticia Herrero, kiel Sofía.
* Fernando Albizu, kiel Andrés.
* María Morales, kiel Leonor.
* Pilar Castro, kiel Pilar.
* Adam Jezierski, kiel Luis.
* Marta Martín, kiel Nuria.
* Teté Delgado, kiel Beatriz.
* Roberto Álamo, kiel Pastro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Gordos en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847221
 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| - ﻿  50%
 | - ﻿  20%
 | - ﻿  5%
 |
| - ﻿  30%
 | - ﻿  10%
 | - ﻿  2%
 |

**Hispanameriko** estas termino uzata por aludi la landojn de Latin-Ameriko kie oni parolas la hispanan lingvon, kaj do ekskludante Brazilon kaj aliajn landojn kun influo de la franca kaj aliaj kulturoj. Tiu koncepto estas kaj geografia kaj kultura, kaj eĉ dum ia tempo estis politika deziro en kelkaj landoj.

Vidu ankaŭ artikolojn pri la pli uzataj vortoj Latin-Ameriko kaj Iberameriko, ĉefe ekster Hispanio, kie dum kelkaj epokoj kaj ja nuntempe ekzistas specialaj rilatoj kun la tuta aro de landoj de Hispanameriko kaj kun ĉiu el ili.

Tamen ĉefe la lingvo estas la ligilo inter ĉiuj. Por la kontrolo kaj eldono de vortaroj, gramatiko, ortografio, ktp. funkcias speciala kunlaboro inter la akademioj pri la lingvo de Hispanio kaj de ĉiuj landoj el Hispanameriko, krom aliaj kiel Filipinoj, Ekvatora Gvineo, ktp.

La landoj konsiderataj apartenantaj al Hispanameriko estas jenaj:

* Meksiko
* Kubo
* Puerto-Riko
* Domingo
* Gvatemalo
* Honduro
* Salvadoro
* Nikaragvo
* Kostariko
* Panamo
* Kolombio
* Venezuelo
* Ekvadoro
* Peruo
* Bolivio
* Ĉilio
* Paragvajo
* Argentino
* Urugvajo

Vidu ankaŭ
----------

* Sendependigo de Hispanameriko
***La suerte dormida*** (La dormanta sorto) estas hispana filmo de 2003 reĝisorita de Ángeles González-Sinde.​ Ĝi estis la unua filmo de tiu ĉi reĝisorino, ĝis tiam nur scenaristino.

Estis planita titolo "Historio de struto ĉe sablokampo", sed la subita morto de Dulce Chacón antaŭ la premiero kaj tuj post la publikigo de ŝia lasta romano "La voz dormida", kiu poste estis adaltita al kino kelkajn jarojn poste fare de Benito Zambrano, konsukis al nova titolo omaĝe al Dulce Chacón.​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Amparo (Adriana Ozores) estas advokatino kiu estis perdinta siajn edzon kaj filon en trafikakcidento, en kiu ŝi estis la ŝoforino. Ŝi klopodas antaŭenigi sian vivon sekvante rutinon, sed ŝi plue sentas doloron interne. Iam ŝi devas defendi kazon de monkompenso pro maldungo. Dekomence ŝi ne deziras okupiĝi prie, sed iom post iom tio iĝas obsedo.

La historio estas iel bazita sur reala kazo de monkompenso pro akcidento en minejo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Adriana Ozores, Amparo
* Félix Gómez, Agustín
* Pepe Soriano, José
* Carlos Kaniowsky, Floro
* Fanny de Castro, Rosa
* Chani Martín, Genaro
* Antonio Muñoz de Mesa, Peláez
* Josu Ormaetxe, laboristestro
* Pilar Castro, Sonia
* Joaquín Climent, Hormaeche
* Francesc Orella, Miguel Ángel
* Fernando Soto, Dua laboristo
* Ana Wagener, Begoña Castilla

Referencoj
----------

1. ↑  La suerte dormida (2003), konsultita la 4an de marto 2021.
2. ↑  «La Suerte Dormida (Curiosidades) :: CINeol». www.cineol.net. konsultita la 4an de marto 2021.
3. ↑  «La suerte dormida». ELMUNDO. konsultita la 4an de marto 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La suerte dormida en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847246
 |
**János Hajnik** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hajnik János** estis hungara agronomo, instruisto. Lia frato estis Pál Hajnik.

János Hajnik naskiĝis la  22-an de junio 1811(nun 1811-06-22) en Vác, li mortis la 25-an de junio 1887 en Ceglédbercel.

Biografio
---------

János Hajnik maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1830. Li praktikadis jaron, poste li advokatiĝis. Tamen li interesiĝis pri la agronomio, tial li estis respondeculo pri bredado de ŝafoj en Tótmegyer inter 1832-1839. Pli poste li instruis en agronomia lernejo en Rohonc. Ekde 1848 li gvidis la bienon de György Sina, inter 1852–1864 de István Széchenyi, pli poste en aliajn bienojn. Li edziĝis antaŭ 1844.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Praktische Anleitungen zu einem rationellen Wirthschaftsbetrieb im Banat* (1873)
* *Gazdasági és nemzetgazdasági dolgozatok* (artikolaro, 1875)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 2-a punkto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   datenoj kun bildo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847251
 |



* Portalo pri Biografio
**Albert Korodi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korodi Albert** estis hungara inĝeniero, fizikisto. Lia origina familia nomo estis *Kornfeld*.

Albert Korodi  naskiĝis la 20-an de julio 1898 en Budapeŝto. Li mortis la 28-an de marto 1995 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Albert Korodi devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, kie li lernis multe de György Pólya. Post la abituriento en 1916 li studis en Reĝa Teknika Universitato József, li lernis kune ekzemple kun György Jendrassik kaj Leo Szilard. Pro la komenciĝanta kontraŭjuda movado li daŭris la lernadon en universitato en Charlottenburg. Li akiris diplomon, poste li laboris en esplora instituto pri fridujoj en Berlino. En 1928 li kreis patenton pri fridujo, li profitis konsilojn de Albert Einstein. En 1933 li hejmenvenis, dum la nazia erao li estis trudlaboristo. Ekde 1950 li laboris en telekomunikada esplora instituto, li estis pioniro de la hungara informada scienco. En 1952 li kandidatiĝis, en 1968 li pensiuliĝis. En 1993 li ricevis premion.

Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo
* hungarlingva biografio kun foto
**José LINHARES FILHO** aŭ Linhares Filho naskiĝis la 28-an de februaro 1939 en Lavras da Mangabeira, municipo de Cearao; estas brazila verkisto, eseisto kaj poeto.

Liaj gepatroj estis José Linhares Gonçalves, eks-urbestro de Lavras da Mangabeira kaj la pentristino Maria da Conceição Esteves Linhares. Li diplomiĝis pri juro kaj beletro, sed nur al tiu ĉi lasta studobjekto li interesiĝis kaj profesie sin dediĉis.

Rilato kun la Esperanto-movado
------------------------------

Lia onklo Joel Linhares estis unu el la fondintoj de la Esperanto-movado en Cearao, redaktoro de Brazila Vivo (1922) kaj aŭtoro de la unua soneto originale verkita en Esperanto ĉe Cearao: "Al Nova Vivo".

Li estas unu el la plej gravaj verkistoj de la ŝtato Cearao, ano de la loka beletristika akademio, profesoro de la Federacia Universitato de Cearao.

Grupo SIN
---------

En la jaro 1968 li kunfondis la Grupon SIN (mallongigita formo de Sinkretismo). Kvankam tiu grupo ne longe daŭris, ĝi efektivigis plian integriĝon inter la cearaa literaturo kaj tiu de aliaj brazilaj ŝtatoj pro la alta kvalito de ties membroj.

Teorio de la Seksa Latento
--------------------------

Li estas la kreinto de la Teorio de la Seksa Latento, per kiu li analizis, inter aliaj verkoj, la plej elstaraj romanojn de Machado de Assis. Liaj eseoj pri la literaturoj de Portugalio kaj de Brazilo famiĝis en la universitata medio pro la emo ĝisfunde analizi la problemojn de la homa ekzisto kaj la literatura stilo ĉe Machado de Assis, Fernando Pessoa kaj Miguel Torga.

Poeziaĵoj
---------

* Sumos do Tempo 1968
* Voz das Coisas 1979
* Frutos da Noite de Trégua 1983
* Tempo de Colheita 1987
* Andanças e Marinhagens 1993
* Rebuscas e Reencontros 1996
* Cantos de Fuga e Ancoragem 2006
* Notícias de Bordo 2008

Eseoj
-----

* A Metáfora do Mar em Dom Casmurro (eseo) 1978
* A Outra Coisa na Poesia de Fernando Pessoa (eseo) 1982
* Ironia, Humor e Latência nas Memórias Póstumas (eseo) 1992
* O Poético como Humanização em Miguel Torga (eseo) 1997
* A Modernidade na Poesia de Fernando Pessoa (eseo) 1998

Eksteraj ligiloj
----------------

* Linhares Filho (1939) Arkivigite je 2008-12-19 per la retarkivo Wayback Machine *(portugallingve)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 266319
* GND: 1057455776
* LCCN: n83185254
* VIAF: 72774643
* ISNI: 0000 0000 2371 1500
* SUDOC: 114504326
* BNF: 165516463
 |
***Gente de mala calidad*** (Malbonkvalitaj homoj) estas hispana filmo de 2008 reĝisorita de Juan Cavestany.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Manuel (Alberto San Juan) dediĉis sin dum ioma tempo al seksaltirado de virinoj en la ĉirkaŭurbo, sed post malsukcesoj, li revenas ehjmen kaj klopodas por refari sian personan vivon kun sia eksfianĉino Osiris (Maribel Verdú) kaj siaj amikoj, sed tio rezultas en kaĉo da mensogoj kaj admonoj kiuj pensigos lin, konklude en la ideo, ke la vivo malbonigas la personojn. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Alberto San Juan ... Manuel
* Javier Gutiérrez ... Fernando
* Francesc Garrido ... José Luis
* Antonio Molero ... David
* Pilar Castro ... Lola
* Carmen Ruiz ... Mónica
* Fernando Tejero ... Andrés
* Maribel Verdú ... Osiris
* Chiqui Fernández ... Carmen
* Pilar Ortega ... Patrino de Lucía
* Alfonso Molina ... Patro de Luis
* Adriana Ugarte ... Eva
* Fernando Ransanz ... Ramón

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB
* en filmaffinity

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Gente de mala calidad en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847305
 |
**Łukasz Maciej Żebrowski** ([**ŭu**kaŝ **ma**ĉjej ĵe**brov**ski] , (nomata **LukiZ**) ; naskiĝis la 20-an de majo 1986 en Varsovio) estas pola esperantisto, iama prezidanto de TEJO (ekde la 16-a de julio 2011 ĝis 2015) kaj membro de la esperanto-klubo Varsovia Vento kaj iama prezidanto de Pola Esperanto-Junularo (2008-2010). Li estis ankaŭ komitatano A de TEJO (2008-2009) kaj Esperanto-ĵurnalisto kunlaborinta kun la Pola Radio en Esperanto, Varsovia Vento Elsendoj kaj Pola Esperantisto.

Nuntempe li loĝas en Varsovio, kie li finstudis konstruarton ĉe la Varsovia Vivscienca Universitato. Esperanton li eklernis en 2003 kaj ekde tiam partoprenis multajn esperanto-aranĝojn en Eŭropo kaj aktivas en pluraj esperanto-organizoj. Inter liaj hobioj menciindas, krom vojaĝado, ankaŭ Varsovio, fotado, ĵurnalismo, muziko, kaj politiko.

Łukasz estis membro en la organizaj teamoj de pluraj Esperanto-aranĝoj, inkluzive de la 61-a IJK (2005) en Zakopane, la 65-a IJK (2009) en Liberec', kaj pluraj Ago-Semajnoj. Kune kun Rolf Fantom li iniciatis Junularan E-Semajnon.

Li estas sekretario de Pola Esperanto-Junularo (ekde 2013 kaj ekde 2014). 

En 2022 li subtenis la muzikalon June kaj Kune.

Referencoj
----------

1. ↑  Estraro de PEJ 2013-2014
2. ↑  Estraro de Pola Esperanto-Junularo elektita

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Łukasz Żebrowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Persona retpaĝaro de Łukasz Żebrowski (Esperante)
* La lasta prezidanto Arkivigite je 2011-12-23 per la retarkivo Wayback Machine (intervjuo por TEJO Tutmonde) (Esperante)

| Antaŭe: | Prezidanto de TEJO | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Gregor Hinker | 2011-2015 | Michael Boris Mandirola |