|  |
| --- |
| Likopano |
| Kemia formulo |  **C40H82** |
| Likopano |
| **Bastona kemia strukturo de la Likopano** |
| Likopano |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Likopano** |
| La mikroalgoj, konataj kiel Botryococcus braunii, povas produkti likopanon. |
| La mikroalgoj, konataj kiel **Botryococcus braunii**, povas produkti likopanon.. |
| Alternativa(j) nomo(j) |
|  |
| CAS-numero-kodo | 45316-02-7 45316-02-7 |
| ChemSpider kodo | 142715 |
| PubChem-kodo | 162550 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora oleo |
| Molmaso | 563,09108 g mol−1 |
| Denseco | 0,813 g/cm−3 |
| Fandpunkto | -40°C  |
| Bolpunkto | 589,8°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4530 |
| Ekflama temperaturo | 299,9°C  |
| Solvebleco | Akvo:malmulte sovebla |
| Mortiga dozo (LD50) | >2000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 07 – Toksa substanco | 08 – Risko al sano |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H302, H315, H360, H413 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P203, P264, P270, P273, P280, P301+317, P302+352, P318, P321, P330, P332+317, P362+364, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

"**Likopano** aŭ **likopano** estas organika kombinaĵo ĉeestanta kiel la reduktita formo de la likopeno. Ĝi estas senkolora oleo, malmulte solvebla en akvo. Likopano posedas 40 karbonatomojn kaj 82 hidrogenatomojn. Likopano uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj gustigaĵoj. 

Likopano (C40H82; 2,6,10,14,19,23,27,31-oktametildotriakontano), 40-karbona alkana izoprenoido, estas vaste nuna biosigno, ofte trovata en anoksiaj kuntekstoj. Ĝi estis identigita en anoksiaj deponitaj lakustraj sedimentoj (kiel ekzemple la Messel-formacio kaj la Kondora naftoardeza deponaĵo). Ĝi estis trovita en sulfidaj kaj anoksiaj hipersalaj medioj (kiel ekzemple la Formacio de Sdom). Ĝi estis vaste identigita en modernaj marsedimentoj, inkluzive de la La perua marborda suprenflua ekosistemo, Nigra Maro, kaj la Cariaco-Foso. Likopano estis trovita nur malofte en krudaj petroloj.

Kelkaj el la plej fruaj teorioj por la biosintezo de likopano centras ĉirkaŭ ĝia anaeroba produktitaj per metanogenaj arkeoj. Likopano estis observita en lastatempaj marsedimentoj en kuntekstoj kie metanogena agado okazas. En pli antikvaj sedimentoj, metanogena agado estas pli malfacile decide determini, ĉar metano povas migri el aliaj tavoloj kaj ne nepre esti produkto de tiu geologia tempo. Estas eble ke izoprenoidaj alkanoj kiel ekzemple likopano funkcias kiel biosignoj por metanogenezo kaj metanogenaj arkeoj.

Likopano ankoraŭ ne estis rekte izolita en iu biologia organismo, do ĝia ligo al metanogenaj arkeoj estas konjekto. Tamen, la procezo estis identigita en malsama izoprenoida alkano: skvalano. Skvalano ne estis rekte biologie sintezita, sed poste oni konkludis ke ĝi ĉeestas en arkeoj.

Kelkaj neciklaj nesaturitaj tetraterpenoidoj (strukture similaj al likopano) estis detektitaj en Thermococcus hydrothermalis, hidrotermo-fontaj arkeoj trovata en profundaj akvoj. Likopano ankaŭ estis trovata kune kun arkeaj eteroj en certaj marsedimentoj. Tiuj malkovroj disponigas subtenon por metanogena origino de likopano, sed ĝi ne estas konkluda. Krome, likopano estis identigita en akvokolonoj kiuj enhavas sulfaton, kio eble estas argumento kontraŭ likopano havanta metanogenan originon. Metanogenaĵoj estas ĝenerale ne abunde trovataj en sulfato-riĉaj medioj."

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* **Likopano** estas la reduktita formo de la **likopeno**:

|  |
| --- |
| likopeno {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}}likopano |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. Research Gate
2. ↑  Research Gate
3. ↑  Master Organic Chemistry
4. ↑  GuideChem
5. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
6. ↑  Chemsrc
7. ↑  Chemnet
8. ↑  Link Springer
9. ↑  Link Springer
10. ↑  Science Direct
11. ↑  National Library of Medicine