recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**La Unión de Campos** [laŭNJON deKAMpos] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *La Unión de Campos* estas etimologie komprenebla kiel *La Unio de Kampoj*.

La Unión de Campos en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Kolombejo.
Ermitejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 36,37 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 216 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 81 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. La totalo de la municipa teritorio estas ene de la Birdoprotekta Areo ZEPA Penillanuras-Campos Norte.

Historio kaj toponimio
----------------------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Laŭ la verko de Madoz, La Unión formiĝis el unuigo de Villagra kaj Villar de Roncesvalles «por eviti tumultojn kaj konfliktojn kiuj estis okazintaj ofte pro jurisdikciaj tialoj inter ambaŭ loĝlokoj, dividitaj per nur unu malgranda rojo».1​ Reĝa Dekreto de 27a de Junio 1916 ŝanĝis la nomon al La Unión de Campos.​ En ŝtataj popolnombradoj ĝi aperis kiel Villar de Roncesvalles ekde 1842 ĝis 1860, kiel La Unión ekde 1877 ĝis 1910 kaj kiel La Unión de Campos ekde 1920.

La parto konata kiel Roncesvalles datas de la 13-a jarcento, ĉar en Roncesvalles (Navaro) ekzistis religia ordeno kiu zorgis pri la protekto de la pilgrimantoj kiuj survojis laŭ la Jakoba Vojo. Alfonso la 9-a de Leono permesis ilin setliĝi en zono de Villagra konata kiel Villar kaj en Junio 1215 oni fondis en Villar la vilaĝon Villar de Roncesvalles, kaj la membroj de la Ordeno de Roncesvalles starigis monaĥejon kiu pluis ĝis la 17-a jarcento. Ili abandonis la monaĥejon en la 17-a jarcento, kaj en la 14-a jarcento estis kvar preĝejoj kiuj estas administritaj ekonomie de la monaĥoj de Roncesvalles. Tiu estis la flora etapo de La Unión de Campos. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----

1. ↑   Madoz, Pascual (1849). «UNION». Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar. tomo XV. Madrid: Imprenta del Diccionario geográfico-estadístico-histórico de D. Pascual Madoz. p. 217.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763865
 |
Sceno el la *Ĉeriza ĝardeno* (Moskva Arta Teatro, 1904)
***Ĉeriza ĝardeno*** (ruse: Вишнëвый сад, *Viŝniovij sad*) estas rusa teatraĵo. Ĝi estas la lasta teatraĵo de la rusa aŭtoro Anton Ĉeĥov. Ĝi estis por la unua fojo surscenigita en la Moskva Arta Teatro je la 17-a de januaro 1904, en produktaĵo reĝisorita de Konstantin Stanislavski.

Ekde la unua surscenigo en Moskvo ĝi estis mondvaste tradukita al multaj lingvoj. Hodiaŭ ĝi estas konata kiel klasikaĵo. En preskaŭ ĉiu surscenigo ĝi estas iom alie interpretita. Kelkaj reĝisoroj de la teatraĵo estas Charles Laughton, Peter Brook, Andrei Serban, Eva Le Gallienne, Jean-Louis Barrault, Tyrone Guthrie kaj Giorgio Strehler.

Stanislavski kiel Gajev en *Ĉeriza ĝardeno* ĉ. 1922
Temas pri komedio verkita en kvar aktoj, kun etoso en la ekonomia dekadenco de la rusa aristokrataro fine de la 19-a jarcento. Dum tiu periodo, la filoj de tiuj kiuj iam estis sklavoj riĉiĝis kaj okazis reversigo de roloj kio pridemandis la vivmanieron de la tradiciaj riĉaj klasoj.

*Ĉeriza ĝardeno* estas teatraĵo pri la historio de rusa nobela familio kiu pro malbona administrado de siaj havaĵoj devas solci gravajn financajn kaj ekonomiajn problemojn. La aristokratoj vidas la danĝeron po la familia bieno kie troviĝas fama kaj bela ĝardeno de ĉerizarboj, ĉar ĝi estas aŭkciota. Cele al helpo, komercisto kies patroj estis servistoj de la familio, vidas, ke neniu decidas serioze kaj proponas savi la bienon igante ĝin distra kaj ripoza centro, por kio necesos transformo de la bieno kaj la forhako de la ĝardeno.

Vidu ankaŭ
----------

* Olga Knipper

* Kategorio Ĉeriza ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574977
* GND: 4281205-7
* LCCN: no2010109538
* VIAF: 178113517
* LIBRIS: 348194
* SUDOC: 031975119 138504547, 031975119
* BNF: 12309247b
 |
**István Guman** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Guman István** estis la plej aĝa hungara astronomo, centjarulo.

István Guman naskiĝis la 22-an de oktobro 1919 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, tiutempe jam okupita de rumana armeo (ekde tiam Cluj (Rumanio), li mortis la 10-an de decembro 2019 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Guman frekventis komence germanan gimnazion en Mediaș (lia instruisto estis Hermann Oberth), poste rumanan gimnazion en sia naskiĝurbo. Post la maturiĝo li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Liaj plej gravaj instruistoj estis Lipót Fejér kaj József Wodetzky. Pro la 2-a mondmilito li doktoriĝis nur en 1947 en Universitato de Debrecen. Jam ekde 1940 li estis praktikanto en astrofizika observatorio en Budapeŝto. Baldaŭ li laboris en alia observatorio en Debrecen. Post la pensiuliĝo li translokiĝis al apudBudapeŝta urbo Budakeszi. Li okupiĝis pri la variantaj steloj per fotografia mezuro. Lia edzino naskis dufoje.

Lia disertaĵo
-------------

* *Az RR Lyrae típusú változócsillag fénygörbe és periódusváltozásai* (1944)

Elektitaj artikoloj, libroj
---------------------------

* *Das photometrische Doppelsternsystem CD Vulpeculae* (1951)
* *VZ Cancri, ein RR Lyrae-Stern mit sehr kurzer sekundärer periode* (1954)
* *A napfoltok ekvidenzitái* (1972-1978)
* *Az ekvidenzitometria és napfizikai alkalmazása* (1979)
* Peter Francis: *A bolygók* (tradukisto, 1988)
* *Dogon mitológia és csillagászat* (2006)

Memorigiloj
-----------

* asteroido 523954 Guman portas la nomon Guman

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675863
 |
**István GOROVE** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gorove István** estis hungara politikisto, ministro, ekonomikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1843). Lia patro estis László Gorove.

István Gorove
István Gorove inter la ministroj (li troviĝas sube kaj dekstre)
István Gorove  naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1819 en Pest (urbo). Li mortis la 31-an de majo 1881 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Gorove devenis el armena familio. Li frekventis universitaton en urbo Pest, dume li jam tiam politikadis, tial li devis interrompi la lernadon. En 1839 li aliĝis en la parlamenta rondo en Pozsony. En 1842 li rondvojaĝis en Eŭropo, kie li renkontiĝis ekzemple kun Victor Hugo. Li estis deputito parlamenta inter 1848–1849, en 1861, inter 1865-1881. Post fiasko de la hungara liberecbatalo li rifuĝis al Turkio, poste al Parizo. Dum lia foresto li estis kondamnita je morto, sed li ricevis amnestion en 1857. Ekde 1867 li estis ankaŭ ministro.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Nemzetiség* (Minoritato), (1842)
* *Nyugat. Utazás külföldön* (Okcidento. Vojaĝado eksterlande), (1844)
* *Javaslat a magyar új vámtarifa tárgyában* (Propono pri la nova hungara doganotarifo), (1847)

Fontoj
------

* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero G kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero G kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio István Gorove en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 436155
* GND: 1011380072
* VIAF: 170290227
* ISNI: 0000 0001 1912 7923
 |
Titanoj
**Aloeoidoj** - (helene **Ἀλωάδαι**, latine *Aloeidae*) estis en la helena mitologio du fratoj de giganta staturo.

Deveno de Aloeoidoj
-------------------

Ilia deveno estas prezentata minimume en du versioj: ili estis filoj de la Giganto Aloeo kaj de lia edzino Ifimedeia. Aŭ ilia patro estis dio de la maroj Pozidono. Onidire Ifimedeia Pozidonon ekamis, sopire rigardis alvenon de li el la maraj bordoj. Ŝi prenis akvon el la maraj ondoj, verŝis ĝin en sian sinon kaj post ioma tempo gravediĝis. Nur poste ŝi edziniĝis al Aloeo.
Ŝi naskis du filojn nomataj Oto kaj Efialto. Ili de sia infaneco rapide kreskis, ĉiujare pri unu ulno larĝen kaj pri unu klafto alten, do en la aĝo de naŭ jaroj ili estis naŭ ulnojn larĝaj kaj naŭ klaftojn altaj. Plie per orakolo estis al ili donite, ke neniu el la homoj nek el la dioj povas mortigi ilin.

Milito kontraŭ Olimpo
---------------------

Tiuj ĉi fratoj, laŭ sia aĝo infanoj, laŭ siaj staturoj gigantoj, kaj kun decidemo fortikigita per favora orakolo, en sia furiozeco proklamis militon al la diaro de Olimpo. Ilia celo estis Olimpon neniigi kaj uzurpi diinon Hera por Efialto kaj diinon Artemisa por Oto. Sed unue ili decidis trudkapti dion de la milito Areson, kaj tiu ĉi paŝo sukcesis al ili.

Ili kaptis lin en Trakio, senarmigis, katenigis kaj enprizonigis lin en latuna vazo, kiun ili kaŝis en la domo de sia duonpatrino.

Poste komenciĝis propra sieĝado de Olimpo. Ambaŭ fratoj kun furioza forto konstruis atakbarilojn, poste translokadis unu monton post la alia, minacis, ke ili ĉiujn montojn ĵetos en la maron, ĝis ĝi elsekiĝos.

Tiun ĉi sovaĝadon haltigis dio Apolono, kiu mortpafis ilin per sagoj el sia arkpafilo. Onidire al li en la batalo eĉ helpis heroo Heraklo.

Sed la alia versio prezentas, ke Apolono konsilis al la diino Artemisa, ke ŝi petu Oton fini la sieĝadon. Ke ŝi tiuokaze venos al li kaj plenumos liajn dezirojn. Tio ekkoleris Efialton, al kiu Hera promesis nenion, kaj inter ambaŭ fratoj komencis kverelojn. Sed tiam venis Artemisa en formo de blanka cervino. La fratoj staris unu kontraŭ la alia, ambaŭ tenante ĵetlancon en la mano. Kiam la cervino trakuris rapide inter ili, ili ambaŭ ĵetis la lancon. La cervino jam estis for kaj la fratoj trapikis sin reciproke. Tiel plenumiĝis orakolo - povis ilin mortigi nek homo, nek dio, tion povis nur ili reciproke.

Paco
----

Kiam per tio finiĝis sieĝado de Olimpo, dia mesaĝportisto Hermeso iris serĉi trudkaptitan dion de la milito Areson kaj devigis lian gardistinon post dek tri monatoj duonmortan Areson liberigi el la latuna barelo.
Ambaŭ mortintaj fratoj estis enterigitaj en Beotio. Onidire ili estas adorataj sur la insulo Nakso kiel la plej grandaj herooj. Iliaj animoj vagis en Tartaron. Tie ili estis katenitaj dorse al si kaj al kolono per ŝnuroj el vivaj vipuroj. Onidire tie torturas ilin strigo.

Reflekto en la arto
-------------------

La plej konata bildigo de Aloeoidoj estas sur altaro de Zeŭso en Pergama muzeo en Berlino (el la jaroj 180 - 160 a.K.). Aparte bone estas bildigita "Oto batalanta kontraŭ Artemiso".

* Kategorio Aloeidoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Klára B. Kokas** [kokaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **B. Kokas Klára** estis hungara kostumisto, dekoraciisto, produktoro, instruisto. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *zalánkeméni kaj sajókazai*, ŝia geedziĝa nomo estis *Balogh Györgyné*. Ŝia fratino estis Eszter Kokas.

Klára Kokas  naskiĝis la 13-an de decembro 1907 en Körmöcbánya (Hungara reĝlando, nuntempa Kremnica en Slovakio), ŝi mortis la 31-an de oktobro 1962 en Kordobo (Argentino).

Biografio
---------

Klára B. Kokas akiris diplomon en Belarta Altlernejo, poste ŝi estis instruisto pri desegnaĵoj en Debrecen. En 1934 ŝi ricevis stipendion por studi filmojn, poste ŝi iĝis konata kostumisto kaj dekoraciisto en filmoj. En 1943 ŝi fondis propran filman produktejon, sed en la sekva jaro ŝi migris al Italio. Ekde 1947 ŝi loĝis en Paragvajo, kie ŝi havis lernejon pri desegnaĵoj. Post jaroj ŝi translokiĝis al Kordobo, kie ŝi fondis ceramikan uzinon. Ŝi edziniĝis dufoje.

Ŝiaj produktitaj filmoj
-----------------------

* *Nem loptam én életemben* (1939, ankaŭ kostumisto)
* *Ragaszkodom a szerelemhez* (1943)
* *Magyar sasok* (1943, ankaŭ kostumisto)

Ŝiaj filmaj kostumaj laboroj
----------------------------

* *Az új földesúr* (1935)
* *Garszonlakás kiadó* (1939, ankaŭ dekoraciisto)
* *Kalotaszegi madonna* (1943, ankaŭ dekoraciisto)

Ŝiaj filmaj dekoraciaj laboroj
------------------------------

* *Háromszázezer pengő az utcán* (1937)
* *Szíriusz* (1942)
* *Magyar Kívánsághangverseny* (1943 (kun pompaj dekoracioj))
* *Tengerparti randevú* (1943, hungara-bulgara filmo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Mapo de la kanalo kun havenoj, kluzoj ktp.
La **kluzo Herne-Oriento** (germane *Schleuse Herne-Ost*) apartenas – ekde la Rejno – al la lasta el la kvin kanalŝtupoj de la Rejn-Herne-Kanalo en Herne. La ĝemelkluzo troviĝas je kanala kilometro 37,26. Herne-Ost (oriento) ekfunkciis en 1914 kiel plej orienta el la origine sep kanalŝtupoj de la Rejn-Herne-Kanalo.

La kluzoinstalaĵo Herne-Oriento estis novigita en la jaroj 1986 ĝis 1992 kiel duopa kluzo. Ĉiu el la du novaj kluzokameroj estas 190 metrojn longa kaj 12 metrojn larĝa. La akvo ĉe la supra pordego estas 4 metrojn profunda. En direkto al la supra akvo fermas la kluzon turnsegmenta pordego. Kontraŭfluaj pordegoj fermas la kamerojn kontraŭ la malsupra akvo. La diferenco inter supra kaj malsupra akvo estas 12,8 metroj. Unu kluzado bezonas proksimume 14 minutojn – sen kalkulo de la en- kaj elveturadaj tempoj por la ŝipoj.

La du kluzokameroj estas tiel interligitaj, ke la forfluanta akvo de la unua kamero povas esti uzata por la plenigo de la alia kamero, ĝis kiam la du akvoniveloj egalas. Pro tio la nomo „ĝemelkluzo". La duan duonon de la akvo oni forfluigas en la malsupran akvon, la alian, duonplenan kameron oni plenigas ekde la supra akvo. Tiamaniere oni duonigas la akvokonsumon por kluzado. Ĉar kanalo estas senflua akvaĵo kaj ne rivero, oni devas elspeze kompensi la akvoperdon de la supra akvo je la kluzado per retropumpado. Pro tio ankaŭ ĉi tiu kanalŝtupo havas retropumpstacion.

* Kluzo Herne-OrientoKluzo Herne-Oriento
* Kluzo Herne-Oriento,kluzokameroKluzo Herne-Oriento,  
kluzokamero
* Kluzo Herne-Oriento,rigardo sur la malsupran akvonKluzo Herne-Oriento,  
rigardo sur la malsupran akvon

Supre de la nuna kluzo en la kanalhaveno de la Minejo Friedrich der Große enbuŝiĝas la branĉokanalo de la Dortmund-Ems-Kanalo de la urboparto *Henrichenburg* de Castrop-Raŭel al Herne, kiu en 1950 estis alordigita al la Rejn-Herne-Kanalo.

Je la finaĵo de la havendigo inter kluzoenveturejo kaj jaĥthaveno Herne-Oriento staras la skulptaĵo *Reemrenreh* de Bogomir Ecker, starigita dum la kulturĉefurba jaro en la Ruhr-Regiono kiel ero de la artprojekto *Emscherkunst.2010*.

Referencoj
----------

1. ↑  M. Eckoldt (eldoninto), Flüsse und Kanäle, Die Geschichte der deutschen Wasserstraßen, paĝo 378, DSV-Verlag 1998

Literaturo
----------

* DIN 4054, Verkehrswasserbau, Begriffe, septembron de 1977

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kluzo Herne-Oriento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kluzo Herne-Oriento en la paĝaro de la kanala administrejo en Duisburg-Meiderich Arkivigite je 2013-09-21 per la retarkivo Wayback Machine
Ankoraŭ konservita kluzomuro ĉe la Ruĝa Muelejo
La domo konstruita en 1752 ĉe la Ruĝa Muelejo
La **Ruĝa Muelejo**, ankaŭ nomita *Rohmanns-muelejo*, troviĝas dekstraborde de la Ruhr, ĉe 1,5 kilometrojn nordoriente de Essen-Heisingen.

Barono Vietinghoff lasis ĝin starigi en 1685 kiel tajlomuelejo por la produktado depafiltuboj. En la jaro 1752 oni ŝanĝis ĝin en grenmuelejon. La unua luanto estis la muelisto *Johannes Rohmann*. Vidalvide de la muelejo en 1752 estis konstruita ŝtona ripozdomo, ĉar "la ŝiistoj dumnokte ne rajtis trafiki". En la jaro 1774 *Freiherr von Schell* konstruigis kluzon je propra konto por la karboŝipa trafiko. Dum la sekvaj jardekoj tiu ĉi estis plurfoje renovita. La kluzoĉambro ankoraŭ hodiaŭ estas konservita. Pro la suprenvejrigo de la lago Baldeney tamen la kluzopordoj ne plu necesis kaj estis forigita en 1964. La 23-an de septembro 1992 muelejo kaj kluzo estis enprenitaj sur la memorejan liston de la urbo Essen.

Hodiaŭ nur la bierĝardeno ĉe la kluzgardista dometo dekstraborda nomiĝas „Rote Mühle" (Ruĝa Muelejo). Tuj preter la konstruaĵo pasas la bicikla ŝoseo *Kaiserroute* (imperiestra itinero) ekde Akeno al Paderborn. Por la ĉirkaŭaĵo oni planas la renaturigon de la ĉeriveran marĉejon.

Situo
-----

* Adreso: Fährhaus Rote Mühle, Rote Mühle 1, 45259 Essen-Heisingen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Schleuse Rohmannsmühle[*rompita ligilo*]
* Bodendenkmal Rote Mühle Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Baudenkmal Rote Mühle Arkivigite je 2008-01-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Lejah,** urdue لیہ estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), kie Lejah estas sidejo de la samnomaj kantono kaj distrikto.

Vojo en Lejah

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 126 361 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 0606
* Supermara alteco: 143 m
* Areo:

Geografio
---------

Lejah situas en proksimeco de Induso  sur ebenaĵo proksimume en mezo de la lando. Ĝang troviĝas 46, Fajsalabado 94, Multano 114, Dera Ismail Ĥan 175, provinca ĉefurbo **Lahoro** 205, Ravalpindio 311, ĉefurbo **Islamabado** 324, Peŝavaro 358, Karaĉio 850 km-ojn (aere) .

Loĝantaro
---------

Malnova urboparto

Loĝantaro| 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19 608 | 33 549 | 51 482 | 70 272 | 83 970 |

Trafiko
-------

Al Lejah kuras 3 vojoj el Kot Adu, Dera Ismail Ĥan kaj Ĝang. La urbego havas fervojan stacidomon kun vojaĝeblecoj al Kot Adu kaj Ravalpindio. La plej proksima flughaveno funkcias en Dera Gazi Ĥano, la internacia flughaveno en Multano.

Bazaro

Klimato
-------

En Lejah la averaĝa jara temperaturo estas 22 °C. La varmo kulminas en junio averaĝe kun 40 °C. La averaĝa jara precipitaĵo estas 1195 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter julio kaj septembro la musono portas pluvegon.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj
* bazaro

Fontoj
------

* WikiTrans

* KolegioKolegio
* MoskeoMoskeo
* Studenta moskeoStudenta moskeo
Fasado.
Retablo.
Tegmento el ligno de stilo mudeĥara.
Reliefoj kun la blazonoj de la Katolikaj Gereĝoj.
Aspekto de la klostro.
La **Monaĥejo Sankta Johano de la Reĝoj** aŭ **Monaĥejo Sankta Johano de la Gereĝoj**, en la hispana origine *Monasterio de San Juan de los Reyes*, en Toledo (Kastilio-Manĉo, Hispanio), de la Ordeno de Franciskanoj, estis konstruita laŭ mendo aŭ apogo de la reĝino Isabel la 1-a de Kastilio cele igi ĝin reĝa maŭzoleo, kaj rememoro de la batalo de Toro kaj de la nasko de la princo Johano. Temas pri unu el la plej valoraj montroj de la stilo Izabela gotiko en Hispanio kaj la plej grava konstruaĵo konstruigita de la Katolikaj Gereĝoj. La monaĥejo estas krome monumento rememora de la atingoj de la Katolikaj Gereĝoj kaj de ties politika programo.

Kiam okazis la fina milito kontraŭ hispanaj araboj, kaj estas plenplena je simboloj pri la Katolikaj Gereĝoj. Interesa renesanca fasado kaj retablo, tamen la origina estis detruita dum la napoleonaj militoj. Estas interesa klostro. Ekstere estas ĉenoj, kiel simboloj de tiuj kristanoj, kiuj estis laŭlegende kaptivaj de islamanoj kaj estis liberigitaj dum la konkera milito.

Notoj
-----

1. ↑   Nieto Soria, José Manuel kaj Ruiz Mateos, Aurora. Perez Monzón, Olga. Jesús Espino, Nuño, *Origenes de la Monarquía Hispánica. Propaganda y legitimación (ĉ. 1400-1520)*, 1999, Editorial Dykinson, isbn= 978-84-8155-437-3 , 604 paĝoj, ĉapitro 10. *Las manifestaciones artísticas*.

* Kategorio Monaĥejo Sankta Johano de la Reĝoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385076
* GND: 7581594-1
* LCCN: no95048997
* VIAF: 129463726
* BNF: 15954523f
* BNE: XX196579
 |
***La Tukoj*** estas esperanto-filmo, laŭ scenaro kunverkita sub gvido de Arno Lagrange de partoprenantoj de lingvostaĝoj okazintaj en La Maraude, Arrout, (Ariège en Pireneoj). La scenaro estas bazita sur lokaj Arieĝaj fabeloj pri forlasita adoptita kaj reprenita infano, mirakle sanigaj kaj fekundigaj tukoj, fekundigo de urso, fekundiga ŝtono kaj similaj. La filmo estis finrealigita en 2002 de Céline Bernard post eksiĝo de la unua gvidinto de la projekto. Ne perfekta laŭ lingva kaj aktorluda vidpunkto, la filmo tamen ricevis unuan premion en la kategorio arta filmo en Festivalo de Maribor (Slovenio), la 9-an de novembro 2002. La ĵurio opiniis ke la filmo La Tukoj en bela maniero pruvas ke Esperanto povas esti normala kulturlingvo kaj ke ĝi ankaŭ havas karakteron. (el La Ondo de Esperanto Arkivigite je 2003-08-31 per la retarkivo Wayback Machine)

Muziko de Kaj Tiel Plu.

Aktoras
-------

* Anao (ĉefrolo): Sunjo Cash
* la patrino: Caroline Haïoun
* la patro: Rikardo Cash
* la hotelestro: Bernard Martinez
* unu el la *blankaj damoj*: Catherine Martinez
* (geaktoroj de Teatra Trupo de Tuluzo)
* la adoptopatrino: Evelyne
* la avino: Françoise
* (respondeculoj de *la Maraude*)
* la paŝtisto: Daniel
* la saĝulino: Anne-Marie
* la urso: Raphaël
* la adoptopatro: Christian Lavarenne

Eksteraj ligiloj
----------------

Ĝi spekteblas Arkivigite je 2011-10-17 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Farbskatol'.
La **Palaca Kapelo** (en la itala ***Cappella Palatina***) estas la reĝa kapelo de la normandaj reĝoj de Sicilio situanta en la centro de la teretaĝo de la reĝa palaco de Palermo.

Konstruigita en 1132 fare de Roĝero la 2-a de Sicilio kiel anstataŭaĵo de la antaŭa kapelo (nun la kripto) konstruita ĉirkaŭ 1080. Ĝia konstruado daŭris ok jarojn kaj aliajn pli por la ornamado per mozaikoj kaj artaĵoj. La sanktejo, dediĉita al sankta Petro, havas bazilikan kupolon. Ĝi havas tri absidojn, kutimajn en bizanca arkitekturo, kaj ses pintajn arkojn (tri po ĉiu flanko de la centra navo), kiuj ripozas sur recikligitaj klasikaj kolonoj.

En julio 2015, la ensemblo «Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj la katedraloj de Cefalù kaj Monrealo» estis inkluzivita en la listo de la Monda Heredaĵo de Unesko. La Palaca Kapelo estas unu el la naŭ unuopaj strukturoj konsistantaj el la deklaro (kun ID 1487-001).

* Palaca Kapelo de Palermo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palaca Kapelo de Palermo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Pala Imperio** estis budhisma imperia povo en klasika Barato. Ĝi estis nomita laŭ ties rega dinastio, ĉiuj el kies regantoj portis nomojn fine per la sufikso -*Pala* (kun signifo "protektanto" en Prakrito). La regno estis centrita en orientaj regionoj de la Hinda Subkontinento.

La Palaoj hegemoniis en periodo de stabileco kaj prospero de la regiono Bengalo-Biharo. Ili estis sekvantoj de la skoloj Mahajano kaj Vahrajana de Budhismo. Ili kreis multajn elstarajn templojn kaj artaĵojn, inklude Somapura Mahavihara, nome monda heredaĵo de Unesko. La rekonataj universitatoj de Nalanda kaj Vikramaŝila floris sub ties patronado. La komerca kaj kultura influoj de Palaoj atingis malproksimen kaj ampleksen, kun komercaj retoj kaj intelektaj kontaktoj tra Himalajo al Sudorienta Azio. La araboj memorigis ilin kiel plej bonfaraj regantoj en Barato.

Gopala, la unua reganto de la dinastio, enpoviĝis dum la 750-aj jaroj per elekto fare de regionaj ĉefoj. La imperio atingis sian pinton en la epoko de liaj sukcedantoj Dharmapala kaj Devapala, kiuj luktis kontraŭ la Raŝtrakuta kaj la Gurjara-Pratihara por la kontrolo de Kannauj. La morto de Devapala finis la periodon de ascendado de la Pala Imperio, kaj kelkaj sendependaj dinastioj kaj regnoj aperis dum tiu epoko. La Pala regado provizore renoviĝis, unue fare de Mahipala la 1-a kaj poste de Ramapala. Sekve, la Pala povo malpliiĝis, kaj ili estis eltronigitaj de la Senaoj. La Palaoj estis la lasta ĉefa Budhisma dinastio kiu regis en Suda Azio.

* Kategorio Pala Dinastio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palaciosrubios** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *Palaciosrubios* estas tradukebla maletimologie al *Flavaj Palacoj* aŭ plej verŝajne etimologie al *Ruĝaj Grenstokejoj* aŭ *Ruĝgrenaj Stokejoj*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 36,48 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 368 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas norde kun Cantalapiedra, oriente kun Horcajo de las Torres (Ávila), sude kun Zorita de la Frontera kaj okcidente kun Poveda de las Cintas. Ĝi distas 53 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. En 1931 dum striko policanoj pafis kaj mortigis kvar homoj kio rezultis en pliaj strikoj. Dum la frankisma diktaturo Palacios Rubios alinomiĝis al Palaciosrubios por diferencigi la lokon el samnoma loko de la provinco Ávila. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, terpomoj, betoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753593
* VIAF: 316734931
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Oene HOEKSTRA** /**U**ne **Hu**kstra/ (1923-1999), estas nederlanda esperantisto kaj Honora Membro de UEA ekde 1988, forpasis la 12-an de marto de 1999 en Schoorl (Nederlando).

Hoekstra ekkonis Esperanton jam kiel 12-jarulo. Du jarojn poste li ricevis ateston de Cseh-kurso, danke al kiu li persvadis sian lernejon starigi E-kurson.

Kiel estro de loka klubo, estrarano kaj prezidanto de Nederlanda Grupo de Geinstruistoj pri Esperanto (NGGE), estrarano de Nederlanda E-Asocio, administranto de korespondaj kursoj kaj multfoja kursgvidanto, li elstare kaj praktike kontribuis al la nederlanda E-movado. Liaj kursoj ĉe la Universitato de Nimego provizis E-organizaĵojn per dekoj da aliĝintoj kaj per postaj aktivuloj.

En julio de 1973, li, kun siaj edzino kaj filo, vizitis Kolombion. Li helpis informi la publikon pri Esperanto-movado, kaj pri la lingvaj problemoj en la Eŭropa Komunumo, per prelego en la  Universitato Pontifika Bolivarana de la urbo Medellín. Pri la okazintaĵo aperis raporto en la plej legata loka ĵurnalo.

En 1977 li kunordigis Lernejan Semajnon en Belgio por 166 diversnaciaj infanoj. En 1982 li eklaboris kun prof. Van Els kaj d-ro Knibbeler pri nova metodo de efika fremdlingvo-lernado (*La esplor-kreiva vojo*, 1996), kiun li prezentis diverslande. En 1987, centjariĝo de Esperanto, li iniciatis kaj lanĉis kampanjon "Esperanto-100", kaj en 1988 li organizis Turisman E-Kongreson en Alkmaar.

En siaj lastaj jaroj li estis ekstera kunlaboranto de la Eldona Fako de UEA: i.a. li kompostis la kompletan *Pajleroj kaj stoploj* de William Auld.

Hoekstra estis longtempe delegito kaj memhro de Societo Zamenhof, regula mecenato de TEJO kaj de diversaj fondaĵoj de UEA. Ankaŭ ILEI kaj NGGE omaĝis al Hoekstra per honora membreco.
La **Muzeo de Normandio** (france ***Musée de Normandie***) estas municipa muzeo de Caen en departemento Calvados en regiono Normandio. Fondita en 1946, ĝi estis malfermita ene de la muroj de la Kastelo de Caen en 1963. Unue dediĉita al etnografio, la muzeo plivastiĝis al arĥeologio, kun ĉambro malfermita en 1968, kaj kolektoj kiuj pliriĉiĝis per multnombraj eltrovoj faritaj en la departemento ĝis la 1980-aj jaroj. La Muzeo de Belartoj de Caen instaliĝis ene de la muroj de la kastelo kaj malfermis en junio 1970.

La kolektitaj posedaĵoj atingas en 2001 pli ol 80 000 objektojn kaj bildigas la materian kaj kulturan evoluojn de la Normanda popolo de la Prahistorio ĝis la 20-a jarcento.

Por akompani daŭran politikon de portempaj ekspozicioj ekde la fino de la 1970-aj jaroj, la muzeo ricevis specialan atenton per la konstruado, ene de la muroj de la kastelo, de ĉambroj nomitaj de la remparo en la fruaj 2000-aj jaroj kaj la plibonigo de la preĝejo Saint-Georges kiel centra akceptejo por la muzeoj kaj la kastelo, kaj ankaŭ kiel loko de interpretado de la retejo.

Bildgalerio
-----------

* Plano de la muzeoPlano de la muzeo
* Statuo de patrina diino el Saint-Aubin-sur-MerStatuo de patrina diino el Saint-Aubin-sur-Mer
* Normanda ŝrankoNormanda ŝranko
* ŜpiniloŜpinilo

Vidu ankaŭ
----------

* Kastelo de Caen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo de Normandio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Les Normands, peuple d'Europe Arkivigite je 2020-11-27 per la retarkivo Wayback Machine (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642686
* LCCN: n82069565
* VIAF: 156698455
* ISNI: 0000 0001 1958 5713
* SUDOC: 026546760
 |
La **Lerneja muzeo Uder** (germane: *Schulmuseum Uder*) troviĝas en Uder, Germanio, Schulstraße nr 4.

Priskribo
---------

Kiam la nuna lernejo Staatliche Regelschule dum la GDR-tempo nomiĝis ankoraŭ *Oberschulkombinat Maxim Gorki Uder/Birkenfelde* Manfred Kahlmeyer, instruisto pri kemio kaj biologio, proponis instali en neŭzita klasoĉambro ekspozicion pri malnovaj aferoj (ne nur lernejaj) ne plu uzataj. Tio pluvivigu la instruadon pri regiona historio. La propono faritis ankoraŭ en aŭtuno 1982. Ĝis la realiĝo de tiu bona ideo pasis ankoraŭ ses monatoj. Kahlmeyer mem liveris multajn objektojn el privataj kolektoj: al la mallernejaĵoj venis multaj lernejaĵoj antikvaj (benkoj historiaj, mapoj, skribtabuloj ardezaj, tabuloj nigraj, harmoniumo, kanona hejtileto, kanaj punbastonetoj) tiel ke baldaŭ estiĝis komplete meblita historia klasoĉambro. 

Danke al multaj entuziasmuloj ĉirkaŭ Kahlmeyer pligrandiĝis la tuto daŭre kaj aldonitis eĉ dokumentiloj filmaj sonaj skribaj. Regionhistorie tre interese estas ankaŭ la historiaj lernolibroj kiuj bone respegulas la momenton kiam la katolika regiono Eichsfeld iĝis parto de protestantisma Prusio. En dua klasoĉambro faritis post la Turniĝo rearanĝo de GDR-tipa instruadsituacio, denove ne nur kun originalaj mebloj sed ankaŭ kun multaj interesaj lernolibroj de ne trotaksebla historia valoro..

Longega estas la listo de la vizitintoj (venis eĉ la japana prezidanto de la Storm-Asocio. En oktobro 1983 faris la uestgermana televidkanalo ZDF dokumentadon prie dum kiu aperis ankaŭ parolantoj de la eichsfelda dialekto. Interese estas ankaŭ la fakto, ke povas okazi ke lernantoj gvidas onin tra la muzeo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo lernejmuzea
**Török SÁNDOR** (laŭ kutima hungara sinsekvo ***SÁNDOR Török*** [toeroek]) (naskiĝis la 8-an de februaro 1911 en Hungario en Nagykároly (nuntempa Carei en Rumanio); mortis la 1-an de februaro 1990 en Kluĵo, Rumanio) estis rumania hungara ĵurnalisto, poeto, novelisto. 

Lia pseŭdonimo estis *Enyingi Sándor* (laŭ kutima hungara sinsekvo).

Biografio
---------

Sándor Török frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo. Inter 1930–1943 li estis kunlaboranto de gazeto *Szatmár Megyei Közlöny* kaj de *Nagykároly és Vidéke*, redaktoro de *Kisebbségi Újság* (1936–38). Inter 1946–49 li estis sekretario de teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház, poste oficisto ĝis sia pensiuliĝo (1971). Li studis tri jarojn en Universitato Bolyai. Inter 1979–1985 li estis redaktoro de hungarlingva dissendo de Kluĵo.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sándor Teleki** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Teleki Sándor** estis hungara vitisto, plibonigisto pri vinberoj. Lia origina familia nomo estis *Taussig* ĝis 1897, lia patro estis Zsigmond Teleki.

Sándor Taussig naskiĝis la 12-an de decembro 1890 en Pécs, li mortis la 28-an de junio 1942 en Villány.

Biografio
---------

Sándor Teleki maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li soldatiĝis jaron, pli poste li studis en akademio en Vieno, poste en vitista lernejo en Budapeŝto. Intertempe kun sia frato li transprenis la familian vitejon, eĉ ili malfermis komercan stacion en Aŭstrio. Dum la 1-a mondmilito ili estis soldatoj, la vitejo estis forlasita. En 1918 Sándor Teleki jam sola transprenis la vitejon kaj li specialiĝis pri selektado pri vinberplantoj. Liaj vinberplantoj estis rezistaj kontraŭ filokseroj kaj estis plantitaj eĉ en Japanio. Li ricevis la titolon kabineta ĉefkonsilisto en 1932. Lia bieno post la 2-a mondmilito ŝtatiĝis.

Lia libro
---------

* *A szőlők felújítása* (kunaŭtoro, 1927, 1936)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 402-a paĝo)
* hungarlingva biografieto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724993
 |
**VITA Sándor** estis hungara redaktoro, politikisto naskita en Sibio la 1-an de septembro 1904 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de januaro 1993.

Biografio
---------

La mezlernejon Sándor Vita finis en Alba Iulia kaj Aiud. En Vieno li akiris diplomon en *Komerca Akademio*. Li estis bankificisto, kunlaboranto de Kooperativo Hangya kaj de la *Ligo de Ekonomiaj kaj Kreditaj Kooperativoj*. Li estis gvidanto de statistika grupo de EMGE. Li redaktis en Kluĵo la gazeton Szövetkezeti Értesítő kaj la gazeton Hitel 1936 kaj 1940. Inter 1940 kaj 1944 li estis transilvanuja deputito en landkunveno de Hungarujo. En aŭtuno de 1944 kiel ano de *Erdélyi Tanács* (Transilvanuja Konsilo) li starpunktis por kiel ebla plej rapida batalpaŭzo. En 1944 la rusoj arestis lin kaj kune kun Béla Teleki grafo, kaj Imre Mikó por unu jaro tenis kaptite. En 1945 li translokiĝis Hungarujon. Li partoprenis la vilaĝesplora movado kaj en 1937 en Vásárhelyi Találkozó.

Verkoj
------

* *Emlékiratok* (manuskripte).

Bibliografio
------------

* Pomogáts Béla:*Erdély hűségben*, Korunk, 1993.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
* Magyar Életrajzi Lexikon
**Heliadinoj** - (helene Ἡλιάδες, "infanoj de la Suno", (latine *Heliades*) estas en la helena mitologio nimfoj, filinoj de dio de Suno Helios kaj Klimeno, filino de Titano Oceano. Ili estis tri: Aigla, Faetusa kaj Lampetia.

Kiam ilia frato Faetono foje petis sian patron Helioson, ke li povu veturpromeni per suna kaleŝo sur la ĉielo, la patro malpersvadis lin kaj ne volis la veturon permesi. Sed fine konsentis. Faetono ne kapablis konduki la ĉielan jungitaron, la ĉevaloj ekflugis supren ĝis la steloj kaj poste male flugis malalte super la Tero kaj bruligis grandajn teritoriojn en Afriko je dezertoj, bruligis haŭton de loĝantoj nigra, per brulo komencis sekiĝi riveroj kaj lagoj kaj la tero profunde fendiĝis.

Tion ne permesis la plej alta dio Zeŭso kaj impertinentan kuraĝan junulon puŝigis per siaj ĉielfajroj en profundaĵojn. Liaj fratinoj Heliadinoj pro funebro ŝanĝiĝis en poplojn kaj iliaj larmoj falantaj en akvon de la rivero Eridano ŝanĝiĝis en sukcenon.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Héliovny en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Heliadinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝablono:Underlinked

En la reto troviĝas petskribo por agnoskigi Esperanton ĉe Unuiĝinta Naciaro. Lanĉita je la 18-a de februaro 2006, je la fino de januaro 2007, ĝi ricevis pli ol 5600 subskribojn.

Esperanta versio de la petskribo
--------------------------------

Por: La Unuiĝintaj Nacioj   

Imagu mondon kie la homoj el diversaj partoj, povos REKTE KAJ EGALRAJTE interkompreniĝi per komuna lingvo.
Tio estas la revo de la homaro. En 1887 D-ro Zamenhof skribis la regulojn de la Lingvo Internacia, Esperanto.
Esperanto estas la lingvo plej facile lernebla. Milionoj da homoj tra la tuta mondo eklernis ĝin, kiuj multegaj regule kaj plene uzas
ĝin parole aŭ skribe.   

En la nuntempa mondo, multaj lingvoj estos formortontaj kaj Esperanto helpos savi ilin.
Esperanto malmultigos tradukkostojn. Esperanto jam kapablas disfaligi lingvajn barojn inter la nacioj.
Internacia Lingvo estos la plej granda paŝo al tutmonda paco.   

Do, ni petas al vi, la Unuiĝintaj Nacioj, aprobu Esperanton kiel vian oficialan internacian lingvon kaj finfine realigi la revon de internacia
interkomprenado.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto, oficiala lingvo de Eŭropa Unio, nun !

Eksteraj ligiloj
----------------

* La petskribo *(anglalingve)*
* Diskutgrupo[*rompita ligilo*]
* Rezolucio de UNESKO
* Lingva komunikado: kompara esploro farita surterene
**Olof Pettersson** - naskiĝis la 28-an de februaro 1978 - estas sveda esperantisto, kiu naskiĝis kaj ankaŭ laŭ la stato de 2022 loĝas en Stokholmo. Li esperantiĝis fine de la 1990-oj kiam li partoprenis komencantajn kursojn ĉe la Esperantoklubo de Stokholmo. 2006 kaj 2007 li re-aktiviĝis per partoprenado en du mallongaj distanckursoj por Esperanto-komencantoj ĉe la universitato de Umeå en norda Svedio, kaj 2007–2008 li studis kurson pri Esperanto kaj interlingvistiko ĉe la universitato de Stokholmo. 2012 li gajnis stipendion de UEA por partopreni Internacian Someran Terminologian Trejnadon (angle: International Terminology Summer School) dum semajno en Vieno, Aŭstrio kaj post tio iĝis kunlaboranto de Terminologia Esperanto-Centro (TEC).

En 2007 li estis elektita kiel estrarano de Sveda Esperanto-Federacio (SEF) kaj iĝis vicprezidanto 2010–2016. Ekde 2008 li estas kunredaktisto de La Espero. Dum la Sveda Esperanto-Kongreso 2016 en Gdansko, Pollando, li estis elektita prezidanto de SEF, kaj ekde almenaŭ marto 2022 denove funkcias kiel vicprezidanto.

Profesie li estas laboras kiel komputila teknikisto en gimnazia lernejo, kaj samtempe studas lingvistikon ĉe la universitato de Stokholmo kaj samtempe ankoraŭ plukunlaboras en sia antaŭa universitato de Upsalo.

Referencoj
----------

1. ↑  raporto de li pri la Internacia Somera Terminologia Trejnado de 2012, arkivigita laŭ stato de julio 2020 (esperante)
2. ↑  informoj pri la terminologiaj instancoj de UEA en la retejo *uea.org*, aktuala en julio 2016 kaj daŭre en novembro 2022
3. ↑  Pluraj retejoj citas lin per la nomo *Olof Pettersson*, ekemple jen en edukado.net, sed la retejo de *Sveda Esperanto-Federacio* en majo 2022 (jen arkivigata, ĉar la paĝo mem iam ŝanĝiĝos - klaku la butonon "Struktur") skribas lian nomo *Olof Petterson* kun nur unu "s"
4. ↑  vidu lian prezenteto en la retejo *uea.org*, kiu asertas citi el *edukado.net*
5. ↑  informo pri li de la retejo *philpeople.org* pri filozoziaj fakuloj (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* prezenteto en la retejo *uea.org* (esperante)
**Cartago** estas urbego, diocezo kaj universitata urbo en okcidenta Kolombio, en departemento Valo de Kaŭko. Cartago estas konata kiel La Vilaĝo de Robledo kaj la urbo plej ĝoja suno.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 124,242 en 2012
* Supermara alteco: 917 m
* Areo: 279 km²
* Telefonkodo: 57 + 2
* Poŝtkodoj:
* Horzono: UTC – 5
* 04° 42′ 00″ N 75° 55′ 00″ U﻿ / ﻿4.70000 °N, 75.91667 °U﻿ / 4.70000; -75.91667 (mapo)

Katedralo de Cartago

Geografio
---------

Cartago situas en nordokcidenta parto de la lando en Andoj sur altebenaĵo laŭ rivero. Pereira troviĝas 25, Armenia (Kindio) 35, Manizales 56, Ibagué 83, Santiago de Cali 161, Itagüí 162, Medeĝino (Kolombio) 177, Bello (Kolombio) 181, Soacha 188, **Bogoto** 203, Neiva 212, Villavicencio 261, Floridablanca 405, Bucaramanga 407, San Juan de Pasto 421, Sincelejo 510, Cúcuta 513, Kartageno (Kolombio) 630, Barranquilla kaj Valledupar po 702, Santa Marta 747 km.

Historio
--------

Cartago estis fondita en 1540 fare de hispanoj tie, kie nun Pereira etendiĝas. En 1691 la komunumo translokiĝis al la nuna loko pro konstantaj atakoj de indianoj. La malnova loko estis longe forlasita.

Ekonomio
--------

La katedraloturo inter domoj en Cartago
En Cartago oni okupiĝas ĉefe pri agrikulturo, brutobredado, komerco kaj tekstiloj. Menciindas la turismo, krome la urbergo fanfaronas pri "monda ĉefurbo de brodado".

Klimato
-------

Cartago laŭ latitudo situus en tropika klimato, sed pro sia alto super marnivelo la varmo ne estas troa kaj la urbego havas proksimume konstantan temperaturon 25 °C.

Trafiko
-------

En la proksima Pereira funkcias internacia flughaveno, krome ankaŭ loke funkcias malgranda flughaveno. En la urbego mikrobusoj liveras la pasaĝerojn.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj

Vidu ankaŭ
----------

* Samprononca Kartago

Fontoj
------

* hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

* Kategorio Cartago (Kolombio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cartago (Kolombio) en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Cartignies** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 1 257 loĝantoj sur areo de 26,41 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 48 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Blazono de Cartignies.

Geografio
---------

Cartignies estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Cartignies etendiĝas sur 26,41 km².

Lokaj famuloj
-------------

Pierre Mauroy, ĉefministro de Francio inter 1981 kaj 1984, naskiĝis en Cartignies en 1928.

Administrado
------------

Cartignies apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidindaĵoj
----------

* KioskoKiosko
* AkvobaraĵoAkvobaraĵo
* UrbdomoUrbdomo

* PreĝejoPreĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud

* Kategorio Cartignies en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Laŭ la pelasga mito pri ekesto de la mondo estis **Hiperiono** filo de Eŭrinomo kaj Ofiono, Titano, al kiu kune kun la Titanino Tejo estis atribuata la Suno. Laŭ la olimpia mito pri kreo de la mondo estis **Hiperiono** (helene *Ὑπερίων*, latine *Hyperion*) unu el la Titanoj, filo de la dio Urano kaj de la diino de Tero Gaja.

Gaja fariĝis edzino de Urano, kiam li ekregis la mondon. Kune ili naskigis dek du posteulojn, Titanojn nomataj Oceano, Koioso, Krio, Hiperiono, Iapetoso, Krono kaj Titaninojn nomataj Tejo, Reo, Mnemozino, Foiba, Temiso kaj Tetiso.
Hiperiono edziĝis al sia fratino Tejo kaj kun ŝi li havis tri infanojn: dion de la Suno Helioso, diinon de la Luno Seleno kaj diinon de la matena ĉielruĝo Eoso.

En la Homera Iliado kaj Odiseado estas la suna dio nomata *Helios Hiperion* (la plej alta suno). Sed en Hezioda *Teogonio* kaj en Homereca *Laŭdkanto al Demetero* estas foje por ĉiam nomata *Hyperonido* (filo de Hiperiono) kaj Heziodo solide priskibas Hiperionon kiel jam aganta memstare.

Hiperion estas ofte konsiderata "dio de observado" kaj lia fratino Tejo "diino de vidkapablo".
En la pli malfrua greka literaturo estas Hiperiono ĉiam strikte diferencata de "Helio" kiel unu el la Titanoj.

Hiperiono ludis en la greka idolismo praktike neniun rolon kaj nur malgrandan rolon en mitologio per enskribo en liston de dek du Titanoj.

Diodoro Sicila skribis:
"Pro Hiperiono ni diris, ke li estis la unua, kiu komprenis, danke al zorga observado kaj pririgardado, movojn de la Suno kaj Luno, kaj de aliaj steloj kaj ankaŭ jarsezonojn, ilia interagado en la grupo kaj eksplikis tiujn sciojn al la aliaj. Pro tiuj ĉi kaŭzoj li estis nomata patro de tiuj ĉi korpusoj, de post kiam li estis naskigonta ilin, por tiel diri pripensante ilin kaj ilian karakteron.

Eksteraj referencoj
-------------------

* Hyperion: eltiraĵoj el originalaj Grekaj fontoj angle

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hyperion (mytologie) en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Hiperiono (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
vulkana bombo kun bazanitomantelo (nigra) kaj dunito-kerno (verda)
**Bazanito** (greka lingvo: *βασανίτης*) estas vulkana ŝtonaĵo kaj apartenas al la alkaliŝtonaĵo.

Deveno de la vorto
------------------

La deveno de la vorto ne estas tute klara. Ekzistas la ebleco ke la nomo venas de la lando Baŝano, kiu estis menciita en la malnova testamento kaj situaa en la hodiaŭa Sirio.Alia ebleco estas la deveno de la greka *βασανίτης [λίθος]* (*provo ŝtono, tre malmola ŝtono*), *basanítēs [líthos]*, „provŝtono" respektive *βάσανος*, *básanos*, „fosostango-ŝtono".

Konsisto
--------

La ŝtonaĵo konsistas el feldspatoj kiel leŭcito kaj nefelino, aldoniĝas aŭgito, olivino kaj maloftaj feraj kaj titanaj oksidoj kiel ilmenito kaj magnetito. Malgrandaj procentaĵoj de alkalaj feldspatoj povas ĉeesti.

Kemie bazanito enhavas kompare kun bazalto tre malmulte da silicia oksido de 42 ĝis 45 procentaĵoj, sed alta procentaĵo de alkalioksido de 3 ĝis 5,5 procentoj.

Subspecoj
---------

Limburgito de la monto Limberg apud Kaiserstuhl.
### Nefelinbazamito

Nefelinbazamito enhavas relative grandajn procentaĵojn de feldspato, nefelino kaj aŭgito, olivino, neniu leŭcito. Ĝi konsistas el ruĝe-bruna aŭ grize bruna vulkana vitro kaj mikrokristala maso en kiu enestas olivino kaj klinopirokseno. Konata nefelinbazamito estas limburgito.

### Leŭcitbazamito

Leŭcitbazamito similas tre al nefelinbazanito. La sola diferenco estas, ke ĝi ne enhavas nefelinon sed leŭciton.

Referencoj
----------

1. ↑   Basanit Dro. Olaf Otto Dillmann 2010-04-19

statuo Agrippina la pli juna el bazanito

* Kategorio Bazanito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Leĝoj de Eŝnunna** (ofte ankaŭ *Kodekso Eŝnunna*, (angla transliterigo *Eshnunna*) estas kolektaĵo de malnov-babilonaj juĝaj sentencoj, kiuj estas pli malnovaj ol la pli konata Kodekso de Hamurabi.

La leĝoj de Eŝnunna estas konata danke al du argiltabulaj fragmentoj, kiujn oni trovis en 1945-47 en Tell Harmal en Irako. Temas pri la antikva urbo Ŝaduppum, kiu dum estiĝo de la tabulo estis parto de la Reĝlando de Eŝnunna, post kiu la juĝaj sentencoj estis nomumitaj. En la fruaj 1980-aj jaroj oni trovis fragmentajn lernejajn kopiojn el partoj de la kodekso Eŝnunna en Tell Haddad.

La preciza datado de la juĝaj sentencoj estas neklara, sed oni konektas ĝin al unu reĝo aŭ Naram-Sin, Daduŝa aŭ Ibal-pi-El la 2-a. La juĝaj sentencoj de Eŝnunna estas tiel kun granda probableco la plej malnova konata akadlingva juga leĝaro, kiu verŝajne servis kiel ekzemplo por la Kodekso de Hamurabi.

Oni rekonstruis 185 vicojn de la teksto, oni ankoraŭ ne trovis originalon. Ĉar la trovitaj argiltabuloj – kiuj kompletigas unu la alian – entenas multaj diferencojn rilate la ortografion, gramatikon kaj enhavon, oni supozas, ke temas pri lernejaj tekstoj.

La teksto - male al aliaj mezopotamiaj kodeksoj – ne havas prologon. Anstataŭ tio enkondukis la tekston sumerlingva preambulo kun datformulo, kiu memorigis pri la justecaj ediktoj de la malnov-orientaj regantoj. Tion sekvas rekte la tielnomata jura parto kun 60 post-restintaj sentencoj pri tarif-, lu-, pun-, komerc-rajto, familia, ŝulda, garantiaĵa, aĉeta rajto, prijuĝebleco, sklav-rajto kaj aresta rajto. Ankaŭ epilogo mankas.

Male al la Hamurabi-kodekso, la kodekso Eŝnunna havas krom kazuistikaj ankaŭ apodiktikajn difinojn. La kazuistikaj difinoj estas grandparte kondiĉe stilumitaj, kiam oni uzas la enkondukan vorton *ŝumma* (se). Unuopaj juraj frazoj estas do ankaŭ relative formulitaj kaj estas enkondukitaj per la formulo *awīlum ša …* (Homo, kiu …). Kompare al la pli malnovaj sumeraj leĝo-kolektaĵoj, la leĝoj de Ešnunna pli ofte minacas per mortpuno, se oni krimas kontraŭ posedaĵo aŭ familio de „mŭkenum" (libera, sed ne riĉa, gvidanta familio) same okaze de adulto aŭ seksa perforto kontraŭ amata edzino.

Literaturo
----------

* Reuven Yaron: *The laws of Eshnunna.* Magnes Press, Jerusalem 1969. 2. rev. Auflage 1988. ISBN 90-04-08534-3