recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eurovoc** estas plurlingva tezaŭro prizorgata de la Oficejo por Publikigo de la Eŭropa Unio. Ĝi enhavas kontrolitan vortaron por indeksigo de EU-rilataj dokumentoj. Eurovoc estas uzata de la Eŭropa Parlamento, naciaj kaj regionaj parlamentoj, naciaj administracioj kaj de diversaj eŭropaj institucioj.

Ekde la 20-a de Januaro 2010 Eurovoc enhavas 22 lingvojn oficialajn de Eŭropa Unio kaj la kroata. Plue ĝi estas tradukita de naciaj parlamentoservoj al la albana, la rusa kaj la ukraina lingvoj. La registaro de la provinco Biskajo tradukis ĝin en la eŭskan. 

Eurovoc inkluzivas ĉiujn agadkampojn de EU kaj estas klasifikita en 21 fakoj kaj 127 mikrotezaŭroj. Ĝi ampleksas 6645 priskribajn kapvortojn (priskribilojn), kiuj preferendas por indeksoj de EU-dokumentoj. Krome ĝi enhavas sinonimajn kaj aliajn temorilatajn nepriskribilojn, kiuj plugvidas al la prefere uzendaj priskribiloj. La nombroj de tiuj nepriskribiloj varias inter la diversaj lingvoj de 150 (slovena) ĝis 13139 (ĉeĥa).

Jen la fakoj de Eurovoc:

* politika vivo
* internacia rilatoj
* Eŭropaj Komunumoj
* juro
* ekonomio
* ekonomiaj kaj financaj interrilatoj
* financo
* sociaj demandoj
* edukado kaj komunikado
* sciencoj
* entreprenado kaj konkurado
* okupado kaj laboro
* trafiko
* medio
* agrikulturo, forst-administracio kaj fiŝkaptado
* agrikulturo kaj nutrado
* produktado, teknologio kaj esplorado
* energio
* industrio
* geografio
* internaciaj organizaĵoj

Eurovoc estas strukturita du-nivele:

1. la fakoj, distingitaj per ducifera nombro kaj signifo, ekz. 10 EŬROPAJ KOMUNUMOJ
2. la mikrotezaŭroj, distingitaj per kvarcifera nombro, kies unuaj du ciferoj korespondas kun la fako de la mikrotezaŭro kaj per signifo, ekz. 1011 KOMUNARA JURO.

La Eurovoc-tezaŭro estas libere legebla kaj por propraj projektoj uzebla laŭ senkosta permesilo.

Fontoj kaj ligilo
-----------------

* Eurovoc Arkivigite je 2010-07-08 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 47° 52′ 02″ N 3° 26′ 58″ O﻿ / ﻿47.86722 °N, 3.44944 °O﻿ / 47.86722; 3.44944 (mapo)

**Fleury-la-Vallée** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1113 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.

Geografio
---------

Fleury-la-Vallée etendiĝas sur 15.06 km², kaj havis 1113 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 74 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Claude Lescot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fleury-la-Vallée apartenas al la kantono de Aillant-sur-Tholon, kies ĉefurbo estas Aillant-sur-Tholon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Aillant-sur-Tholon

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Fleury-la-Vallée Arkivigite je 2013-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Béla CZÓBEL** [cObel], hungare **Czóbel Béla** estis eminenta hungara pentristo. Lia frato estis Ernő Czóbel.

Pentraĵo pri Czóbel de 1907

Vivo
----

Li naskiĝis en juda familio en Budapeŝto en la 4-an de septembro 1883, li mortis en Budapeŝto, en la 30-a de januaro 1976. Li studis en Académie Julian, inter 1902-1906 li estis membro de artistkolonio (Nagybánya). Poste li lernis pentradon en Munkeno 2 jarojn, poste ekde 1903 en Parizo, kie li iĝis elstara figuro de faŭvismo. Post 2 jaroj li jam ekspoziciis. Dum la 1-a mondmilito li rifuĝis al Nederlando, post la milito en Germanio li vivis. Ekde 1931 li ofte pasis tempojn ankaŭ en Hungario, fine ekde 1940 li loĝis en Szentendre, kie ekde 1975 muzeo funkcias pri li. Li ricevis premion Kossuth en 1948, aliajn du premiojn en 1958 kaj 1963.

Verkaro (elekto)
----------------

* Memportreto 1902
* Knabino antaŭ flora fenestro 1904
* Sidanta viro 1906
* Strato en Berlino 1920

Skulptaĵo pri Czóbel en Siófok

* Kategorio Béla Czóbel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 384706
* GND: 118841572
* LCCN: n82071973
* VIAF: 95844969
* ISNI: 0000 0001 1690 5013
* SUDOC: 124652557
* BNF: 14972133f
* ULAN: 500026459
* RKD: 19535
 |
Koordinatoj: 44° 45′ 37″ N 4° 59′ 22″ O﻿ / ﻿44.76028 °N, 4.98944 °O﻿ / 44.76028; 4.98944 (mapo)

**Eurre** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 1115 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Eurre etendiĝas sur 18.06 km², kaj havis 1115 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 62 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Ĝi situas en la valo de la rivero Drôme, sur monteto proksime al Crest.

Historio
--------

La vilaĝo longtempe nomiĝis *Urre*. Ĝia historio intime rilatas al tiu de la loka kastelo, kiu estis ekkonstruita en la 10-a jarcento sed estis ofte pligrandigita ĝis la renesanca periodo, tiel ke ĝi hodiaŭ prezentas diversajn arkitekturajn stilojn.

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean Serret, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Eurre apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Persona retpaĝo pri la historio de Eurre[*rompita ligilo*]
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Edelény (Hungario). Ĝi estas la plej malnova konstruaĵo de la urbo.

Historio
--------

La katolika gotika preĝejo konstruiĝis ĉirkaŭ 1330. La turkoj detruis la urbeton en 1552, la loĝantoj forfuĝis. En 1580 la homoj revenis, sed tiam ili jam havis kalvinanan pastron. En 1696 oni konstruis la ŝtonan turon, post 3 jaroj la lignan turopinton. En 1700 la kirko estis restaŭrita, la instalaĵoj estis faritaj en 1705. En la jaroj 1729 kaj 1730 la plena preĝejo estis restaŭrita. Tiam on faris enirejon tra la turo.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo (preskaŭ tiel larĝa, ol la navo) reliefas. La navo finiĝas en oklatera absido kaj la navo havas flanke antaŭĉambron por la enirejo. La absido kaj navo havas apogpilierojn. Interne la plafono estas pentrita lignaĵo. Oni konjektas, ke la blankaj muroj kaŝas freskojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Bámbola*** estas hispana filmo de 1996 reĝisorita de Bigas Luna. Stelulis Valeria Marini, Jorge Perugorría, Anita Ekberg, Manuel Bandera kaj Stefano Dionisi, inter aliaj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La filmo rakontas la seksajn sentojn de Bámbola, juna itala kamparanino ludita de Valeria Marini, ĉefe ĉe sia fianĉo, bruteca kaj senskrupula deliktulo ludita de la kuba Jorge Perugorría. Ekzemple, estante en prizono, li sendis al Bámbola sian viran kalsoneton kiel amomontro, kaj ŝi korespondis per sia virina kalsoneto. Spite kelkajn samseksajn spertojn en karcero, elirinte li perfortas sian fianĉinon; sekve Bámbola restas konfuza.​ Memorinda sceno estas perforto per angilo. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Komentoj
--------

Valeria Marini, protagonistino de la filmo, akuzis Bigas Luna pro inkludo de kelkaj scenoj de alta erotika enhavo sen ŝia rajtigo, kio rezultis en katalogigo nur por aĝuloj de pli ol 18 jaroj. Marini minacis per postulo de malpermeso de la filmo post la unua surekranigo en la Festivalo de Venecio de 1996;, kio spite la prezentado ekster konkurenco, havigis kelkajn negativajn kritikojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Alberto Bermejo (1a de novembro 1996). «Zafia sensualidad mediterránea». El Mundo. Konsultita la 29an de aŭgusto 2009.
2. 1 2  La protagonista de 'Bambola', pedirá el secuestro del filme de Bigas Luna Alirita la 29an de aŭgusto 2009. 20-a de septembro 1996 El País / EFE
3. ↑  Leandro Pérez Miguel «La mirada de Bigas Luna es la de un niño pícaro y también inocente» 6a de oktobro 1996. Alirita la 29an de aŭgusto 2009 El Mundo

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bámbola en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819965
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Győr.

Historio
--------

En la 16-a jarcento la reformacio ankaŭ en Győr disetendiĝis, la unuaj protestantoj estis soldatoj de la fortikaĵo. Ili estis majoritate germanoj, minoritate hungaroj. La Baziliko-katedralo de Győr restis katolika, sed la paroĥan kirkon akiris la protestantoj. Post mallonga turka dominado la jezuitoj regis en la urbo. En 1613 nur en la urborando povis esti protestanta kirko, sed ankaŭ tio ĉesis en 1633. La protestantoj disiĝis en 1647 al kalvinanoj kaj luteranoj. En 1783 la urbo deklaris la liberan religiuzon. En la sekva jaro la kalvinanoj aĉetis domon, kiun ili malkonstruis kaj konstruis propran kalvinanan preĝejon. Ĝi funkciis ĝis 1906. La nun videbla, jam impona preĝejo estis konstruita en 1905.

Konstruaĵo
----------

La kalvinana preĝejo situas en urboparto "Nova Urbo", kie funkcias ankaŭ 4 aliaj preĝejoj: Luterana malnova kirko (Győr), Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Győr), Sinagogo de Győr kaj Grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao (Győr). La kalvinana preĝejo havas altan sveltan turon (kvazaŭ kudron), kiu estas vedebla jam el la foro. La fasado estas simetria, meze la arkada parto reliefas, kie la enirejo funkcias. La navo larĝas kaj ne longas, kiel kutime. Interne estas videblaj gotikaj ornamaĵoj.

Ekde 2006 oni aranĝas komunan festivalon "Kvin Preĝejoj", interne koncertoj okazas.

Fontoj
------

* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* 

Interna foto el 1960

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bánfa** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. La loknomo signifas: banuso-vilaĝ'.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 7914
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Bánfa situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Szigetvár troviĝas 11, Szentlőrinc 12, Sellye 17, Pécs 36 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1289 laŭ tiama hungara ortografio *"Baanfolva"*. Ĝi longe estis eklezia bieno. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Bánfa migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1912
* fiŝkaptista lago

Komunumoj pri *bán* (= banuso) en Hungara reĝlando
--------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Alsóbán | Bán | Bánfa | Bánfalva | Bánhorváti | Bánkeszi |
| Bánpatak | Bánréve | Bántolmács | Bántornya | Felsőbán | Mosonbánfalva |

* Kategorio Bánfa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Flickr** estas usona servo pri bildigado kaj filmoj, kaj ankaŭ interreta komunumo. Ĝi estis kreita de Ludicorp en 2004 kaj estis populara ĉe gastigado de altaj distingivaj fotoj de amatoraj kaj profesiaj fotistoj. Ĝi ŝanĝis sian posedanton plurfoje kaj nune estas posedata de SmugMug ekde la 20-a de aprilo 2018 .

Ĝis la 20a de marto 2013, Flickr entute registris 87 milionojn da membroj kaj pli ol 3,5 milionojn da novaj bildoj alŝutitaj ĉiutage, kiel raportis The Verge. La 5-an de aŭgusto 2011, la retejo raportis, ke ĝi gastigas pli ol 6 miliardojn da bildoj. Fotoj kaj filmetoj estas alireblaj de Flickr sen la bezono registri konton, sed oni devas fari konton por alŝuti enhavon al la retejo. Registri konton ankaŭ permesas al uzantoj krei profilan paĝon enhavantan fotojn kaj filmetojn, kiujn la uzanto alŝutis, kaj ankaŭ donas la eblon aldoni alian Flickr-uzanton kiel kontakton. Por moveblaj uzantoj, Flickr havas oficialajn poŝtelefonajn programojn por iOS, Android, kaj optimumigita movebla retejo .

Akcepto
-------

Flickr fariĝis tuja sukceso kaj estas vidata kiel sukcesa ekzemplo de "Retejo 2.0", kaj jaron poste aĉetis Yahoo!. Komence la retejo estis pli populara ĉe profesiaj fotistoj kaj grafikistoj same kiel blogantoj, kiuj uzis ĝin kiel bildodeponejon. En 2007 ĝi estis la 19-a plej populara retejo. Tamen ĝia populareco malpliiĝis, ĉar ĝi perdis sociajn retojn kun kapabloj por kundividi bildojn kiel Facebook, kaj arkivaj retejoj kiel Dropbox.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flickr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝaro

Referencoj
----------

1. ↑   A small family-run firm bought Flickr from Verizon and says it can bring back its glory days.
2. ↑   Flickr vs Imgur: Which is Best? – Best Image Hosting Scripts.
3. ↑   The man behind Flickr on making the service 'awesome again'. The Verge (0a de marto 2013). Alirita 9a de aŭgusto 013.
4. ↑   Flickr Boasts 6 Billion Photo Uploads. Softpedia (August 5, 2011). Alirita 1a de marto 2012.
5. ↑   John Naughton: How Flickr developed into a classic Web 2.0 success (9a de marto 2008).
6. ↑   Flickr Turns 10: The Rise, Fall and Revival of a Photo-Sharing Community.
**Silezia Esperanto-Ligo** - germane *Schlesischer Esperanto-Verband*, mallonge SILEO - estis regiona asocio de Germana Esperanto-Asocio en la provinco Silezio de la Germana Regno, kiu post la Dua Mondmilito plejgrandparte fariĝis "teritorio administrata de Pollando" kaj nun konsistigas la sudokcidenton de la pola ŝtato (nur eta parto ĉirkaŭ la urbo Hoyerswerda iĝis parto de GDR).

La asocio ekfunkciis en 1921 kaj havis sian sidejon en la silezia ĉefurbo Vroclavo (tiam germane nomata *Breslau* kaj esperantlingve Breslaŭo), universitata urbo kie jam pli frue ekzistis vigla Esperanto-grupo. Unu el la kunfondintoj estis Karl Kliem. Pri la fondo raportis interalie la numero januaro 1922 de la bulteno "Germana Esperantisto". Jam en junio 1922, la urbo kaj asocio gastigis la 11-an Germanan Esperanto-Kongreson kaj tial konatiĝis al multaj mezeŭropaj Esperanto-parolantoj.

Ekde la jaro 1936, kiam malpermesiĝis ĉiuj Esperanto-organizaĵoj en Nazia Germanio, ĝiaj anoj povis aktivi nur kaŝe, kaj praktike la lastaj aktivaĵoj ĉesis funkcii en 1945/1946, kiam pli-malpli ĉiuj germanlingvanoj de la regiono devis fuĝi al pli okcidentaj regionoj de Germanio, do al la teritorio de la postaj ŝtatoj FRG kaj GDR.

Referencoj
----------

* ĉapitro Esperanto en Vroclavo en la vikipedia artikolo pri la urbo
* Kroniko de la Esperanto-movado en Silezio (1919-1930) en la retejo "europonto.org"

Vidu ankaŭ
----------

Silezia Esperanto-Asocio
La ĉefa stacidomo; maldekstre: avkoturo. Giĉetejo, kun lokomotivmozaiko planke. Norda parto de la centra stacidomo; dekstre akvoturo. La suda stacidomo, pli proksime de la centro. La **Ĉefa stacidomo de Arnstadt** estas unu el du stacidomoj en Arnstadt. Ĝi estas la plej granda en la Distrikto Ilm. Al ĝi apartenas la persona stacio, la vara stacio, la ranĝadstacio kaj la koneksaj reloj al la komerca regiono Erfurter Kreuz. En la centro de la urbo troviĝas la haltejo *Arnstadt Süd*.

La stacidomo estas nodo de la linioj Neudietendorf–Ritschenhausen (Parto de la linio Erfurt–Arnstadt–Suhl–Meiningen/Würzburg kaj de Erfurt–Arnstadt–Ilmenau) kiel ankaŭ de la linio Arnstadt–Saalfeld.

Historio
--------

La stacio fervoja ekfunkciis la 16-an de majo 1867. Tiam ĝi estis la fina stacio de la linio al Erfurto norden. En la 1879-a jaro sekvis la linio al Plaue–Ilmenau suden kaj en 1894 la linio al Saalfeld sudorienten. La linio inter Plaue kaj Ritschenhausen, kiu transveturis la Turingian Arbaron finkonstruitis en 1884. En 1911 oni metis la enurban relaron ene de Arnstadt surviadukten. Krome estis inter 1885 kaj 1967 nord-eosten flanka linio al Ichtershausen. Ĝi havis eĉ propran stacidomon (*Ichtershäuser Bahnhof*, poste *Arnstadt Ost*).

Antaŭ la Dua mondmilito haltis en Arnstadt la granddistancaj vagonaroj de Berlino en la direkton de Stuttgart/Tübingen. La ĉefstacidomo estis i.a. haltpunkto de la trajno D 14 (de Berlin-Anhalter Bahnhof al Romo tra Stuttgart, Ĉefstacidomo Zuriko kaj Chiasso.

Pro la malunuiĝo de Germanio post 1945 la stacidomo malgraviĝis. Tamen ekzistis granddistancajn koneksojn al Meiningen respektive al Berlino en la alia direkto. En 1984 elektrigitis la 11 km longn linio al Neudietendorf por malŝarĝi la erfurtan stacidomon per lokomotivŝanĝo necesa nur en Arnstadt (kaj ne jam pli frue). Per tio ekde la 15-a de majo 1984 Arnstadt estis la unua distriktoadministra urbo (krom Meiningen kaj Zwickau) kun rekta aliro al la Städte-ekspressistemo de Deutsche Reichsbahn. Tiam ekzistis ankaŭ cirkulado *Interregio* de Erfurto al Stuttgart kun halto en Arnstadt.

Apud la stacidomo troviĝas bela akvoturo.

Vaporlokomotivoj
----------------

Komprenis la stacidomo ankaŭ relative grandan riparejo situanta norde de la ĉefa ejo. Ĝi estas hodiaŭ renovigejo por vaporlokomotivoj de tuta Meza Germanio kaj krome muzeo kun ĉiujaraj renkontiĝoj de fanatikuloj de vaporlokomotivaĵoj.

Suda haltejo
------------

De 1910–1912 la fervojo ene de la urbo "plialtigis", t.e. oni kondukigis ĝin sur talusoj, muroj kaj pontoj tra la urbo. Pro tio ĝis hodiaŭ ne estas iu ĝenanta reltransirejo sur la urba teritorio. Tiam konstruitis la moderna stacio *Arnstadt-Süd*, kies antaŭula nomiĝis *Arnstadt-Längwitz*.

Vidu ankaŭ
----------

* Hotelo Krone (Arnstadt)

* Kategorio Stacidomo de Arnstadt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **fino de historio** estas politika kaj filozofia koncepto kiu supozas, ke partikulara politika, ekonomia aŭ socia sistemo povas disvolvigi tion kio konstituas la finan punkton de la socikultura evoluo de la homaro kaj la fina formo de la homa regado. Vario de aŭtoroj argumentis, ke partikulara sistemo estas la "fino de historio" kiel Thomas More en *Utopia*, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Karl Marx, Vladimir Solovjov, Alexandre Kojève, kaj Francis Fukuyama en sia verko de 1992 nome *The End of History and the Last Man*.

La koncepto de fino de historio tute diferencas el ideoj de fino de la mondo (aŭ lasta juĝo) esprimitaj en variaj religioj kaj studitaj de la eskatologio, kiuj povas profeti kompletan detruadon de la Tero aŭ de la vivo sur la Tero, kaj la fino de la homa raso (homa specio) kiel oni konas ĝin. La fino de historio anstataŭe proponas staton en kiu la homa vivo pluas senfine al la futuro sen pliaj gravaj ŝanĝoj en socio, sistemo de regado aŭ ekonomio.

Notoj
-----

1. ↑   Clarke, J. J. (1971). ""The End of History": A Reappraisal of Marx's Views on Alienation and Human Emancipation". Canadian Journal of Political Science. 4 (3): 367–380. JSTOR 3231359.
2. ↑   Boucher, Geoff. "History and Desire in Kojève".
3. ↑  Fukuyama mem ekreviziis siajn ideojn kaj abandonis kelkajn el la novkonservativajn komponantojn de siaj tezoj ekde la Iraka milito. Interview with Ex-Neocon Francis Fukuyama: "A Model Democracy Is not Emerging in Iraq"[*rompita ligilo*] Spiegel Online, 22a de marto, 2006

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704251
* GND: 4222123-7
 |
En fonetiko **dierezo** estas prononco de du apudaj vokaloj kiel du silaboj anstataŭ kiel diftongo. En kelkaj lingvoj ĝi povas esti signata per la **diereza supersigno**, kiu konsistas el du punktoj vertikale sur la vokalo.

Ekzemploj
---------

### Latinidaj lingvoj (la franca, hispana, portugala...)

La franca uzas dierezon ekzemple en "Noël" (Kristnasko).

En kelkaj lingvoj oni ankaŭ uzas aliajn supersignojn por montri dierezon, ekz-e dekstran kornon en la hispana aŭ portugala (kiel en la portugala vorto *saía*), sed tio indikas ankaŭ la akcenton, kaj pro tiu influo dierezo okazas nur kiam unu el la vokaloj havas akcenton (hispana *país*, sed *paisaje*).

La diereza simbolo en la hispana okazas ankaŭ ĉe ü, ekzemple *agüe*, sed tamen "ue" neniam estas diftongo kaj la simbolo vere nur montras ke la "u" vere prononciĝas anstataŭ simple ekzistas por "malmoligi" la "g"-on, kiel en *guerra*.

### Aliaj lingvoj

La dierezo estas iom malofta en la angla, sed ekzemplo estas "naïve" - de la franca.

Oni skribas eble ankaŭ "coöperate", sed tio estas nuntempe tre malofta, kaj oni eble skribus antaŭe "co-operate" aŭ simple "cooperate".

En la kimra, la dierezan simbolon oni metas sur la *unua* vokalo, ekz-e "copïo", "crëwyd".

En kelkaj lingvoj, la du punktoj estas uzataj por distingi malsamajn literojn, sed ne montras dierezon (germanaj literoj a/ä, o/ö, u/ü, rusaj е/ё).

Vidu ankaŭ
----------

* Hiato
* Dialefo
* Sinalefo
Dietaj suplementoj sur breto en supermerkato
**Dieta suplemento** intencas havigi nutraĵojn kiuj povus ne esti alimaniere konsumitaj laŭ sufiĉaj kvantoj.

Suplementoj estas ĝenerale konsiderataj kiel inkludantaj vitaminojn, mineralojn, fibrojn, grasacidojn, aŭ aminoacidojn, inter aliaj substancoj. Usonaj aŭtoritatoj difinas dietajn suplementojn kiel manĝo, dum aliloke ili povas esti klasitaj kiel drogoj aŭ aliaj produktoj.

En Usono
--------

Estas pli ol 50.000 dietaj suplementoj disponeblaj kaj estas konsumitaj de ĉirkaŭ la duono de la usona plenkreska populacio. Tiuj produktoj ne intencas eviti aŭ trakti malsanon kaj ĉe kelkaj cirkonstancoj estas danĝeraj, laŭ la usonaj ŝtataj institutoj por sano. Por tiuj kiuj malsukcesas konsumi balancigitan dieton, tiu agentejo asertas, ke kelkaj suplementoj "may have value" (povus funkcii). Efikoj el plej el tiuj produktoj ne estis determinitaj laŭ sufiĉe fidindaj testoj kaj ties komercado estas malmulte regulita; kelkaj testoj trovis ĉe iaj vitaminoj kaj kontraŭokxidantoj pliigantajn mortindicojn.

En Eŭropa Unio
--------------

Notoj
-----

1. ↑  Staff, FDA/ FDA FAQ's on Dietary Supplements
2. ↑  Staff, National Public Radio. 30a de majo, 2010 GAO Finds Many Claims About Supplements Mislead
3. ↑  Paul Offit for The Atlantic. 19a de juio, 2013 The Vitamin Myth: Why We Think We Need Supplements

* Kategorio Dieta suplemento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 451152
* GND: 4627438-8
* LCCN: sh85037861
* BNF: 12313672d
* NDL: 00935608
* NKC: ph124424
 |
**Terijoki** estas eksa komunumo de Finnlando en cedita areo en Karelia istmo sur bordo de Balta maro sur limito de eksa ŝtatlimito. Nuna urbo Zelenogorsk, kiu estas finne Terijoki, inkludas multe ankaŭ aliaj areoj ol areon de eksa komunumo Terijoki. Ekde jaro 1870 en Terijoki aperis libertemploĝejaro de loĝantoj de Sankt-Peterburgo. La komunumo havis 70 km longan sablan strandon. Post sendependiĝo de Finnlando (1917) rusoj perdis sian eblon vaste uzi la areon do. Poste en la areo multaj finnoj pasigis somertempon. Terijoki estis konata kiel "Riviero de Finnlando." Komunumo Terijoki estis fondita en 1911, kiam ĝi estis distingita el Kivennapa. Poste ĝi ricevis pli areojn el komunumoj Kivennapa kaj Uusikirkko. Vilaĝoj en Terijoki estis ankoraŭ Haapala, Kellomäki, Keskikylä, Koivikko, Kuokkala, Käkösenpää, Luutahäntä, Ollila, Ollinpää, Puhtula, Rajajoki, Tulokas kaj Tyrisevä. Loĝantaro de Terijoki estis escepte multeflanka. Ekzistis pli ol 20 naciecoj. Ekzistis ortodoksuloj, luteranoj, katolikoj, judoj kaj muslimoj. Ekzistis luterana kaj ortodoksa kirko. El Kuokkala komencis la ago de Herran Kansa. La 31-an de decembro la komunumo havis 7 913 loĝantojn. Ĝia terareo estis 121,92 km². Postmilite plejparto de terijokianoj estis movita al Tuusula. Luterana kirko de Terijoki estis igita postmilite kinejo. Ortodoksa kirko de Terijoki estis igita terpomejo.
La **komunumaro Grünstadt-Land** - germane *Verbandsgemeinde Grünstadt-Land* [ferBANTSgemajnde gr*ü*nŝtatLANT] - estas eksa komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urbo Grünstadt, rande de la eŭropa metropola regiono Rejno-Neckar. Ĝi konsistis el 16 unuopaj membraj komunumoj kaj troviĝis en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Komence de januaro 2018 ĝi kune kun la najbara Hettenleidelheim fuziis al nova komunumaro Leiningerland.

Administra sidejo ne estis la plej granda unuopa komunumo, Dirmstein, sed la urbo Grünstadt, kiu estas ĉiuflanke krom en la okcidento ĉirkaŭita per la komununumara teritorio, sen mem aparteni al ĝi. Fine de la jaro 2015 la komunumaro havis 19 981 loĝantojn. La administrejo kaj de la malnova kaj de la nova komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

|  |  |
| --- | --- |
| Unuopaj membraj komunumoj
1. Battenberg
2. Bissersheim
3. Bockenheim
4. Dirmstein
5. Ebertsheim
6. Gerolsheim
7. Großkarlbach
8. Kindenheim
9. Kirchheim
10. Kleinkarlbach
11. Laumersheim
12. Mertesheim
13. Neuleiningen
14. Obersülzen
15. Obrigheim
16. Quirnheim
 | kastelo *Sturmfeder Schloss* en Dirmstein |

Historio
--------

La komunumaro Grünstadt-Land kune kun la urbo Grünstadt kaj la komunumaro Hettenleidelheim konsistigas la plej grandan parton de la historia pejzaĝo *Leiningerland*. La komunumaro dum la jaro 1972 ekestis el malgrandaj kaj plej malgrandaj vilaĝetoj: Nur la plej granda komunumo Dirmstein havas pli ol 3000 loĝantojn, kaj krom du pliaj komunumoj, Obrigheim kaj Bockenheim, ĉiuj aliaj konsistas el malpli ol 2000 loĝantoj.

La blazono de la komunumaro simboligas tri historiajn regintojn: La arĝenta aglo reprezentas la grafojn el la dinastio *Leininger*, la ora leono la regnon Palatinato kaj la arĝenta ŝlosilo sur nigra fono la diocezon Worms. Krome bildiĝas (ekzakte 16) vinberoj, kiuj atentigas pri la signifo de la vinkultivado por ĉiuj 16 komunumoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficialaj paĝoj de la komunumaro Grünstadt-Land
* paĝoj de la turisma asocio Leiningerland
La **tragedio de Brigo *Palhaço***, ankaŭ nomata **masakro de Brigo *Palhaço***, estis evento de la historio de Parao, okaziĝinta en la urbo Belém en 1823, en la kadro de la Brazila sendependigo (1822-1825).

Historio
--------

En la nokto de la 16-a de oktobro, 1823, grupo de soldatoj de la 2-a artileria regimento de Belém, kaj ebriaj tumultuloj, denove atakis portugalajn vendejojn en la urbo, atakoj komencis la antaŭan nokton. La patroloj, nekapablaj ĉesi la tumultojn, informis al la imperia ŝipartrupo, sub la ĉefeco de John Pascoe Grenfell. Ĉi tiu ordonis, malfrue en la nokto, elŝipigi trupojn kiuj arestis kaj malliberigis ĉiujn homojn trovitajn sur la stratoj kaj suspektindaj domoj aŭ denuncitaj, sendistinge. 

La 17an, kvin homoj estis pafitaj. Civitanoj arestitaj la antaŭan nokton, nombritaj 256, estis kondukitaj al la publika malliberejo ĝis la 20a, kiam ili estis transdonitaj sur brigon en la haveno, nomata "São José Diligente", kaj poste "*Palhaço*", sub la komando de ĉefleŭtenanto Joaquim Lúcio de Araújo. 

Enkarcerigitaj en la holdo de la ŝipo, kun lukoj fermitaj kaj nur malgranda aperturo por la aertrairado malfermita, pro la troloĝateco kaj varmeco surŝipe, la kaptitoj komencis krii pro akvo kaj pli da aero, kelkaj eĉ minacis la garnizonon en sia malespero. Laŭ rakonto de la postvivantoj, oni komprenas ke kiam akvo estis ĵetita de la rivero al la kaptitoj, la tumulto kaŭzita de la disputo pligraviĝis, kaj la protestoj de la kaptitoj estis renovigitaj. La garnizono, decidita trankviligi aferojn, lanĉis kelkajn pafilpafojn en la holdon, en kiun, senĉese, ili aspergis iom da kalko, fermante la aperturon de la kelo. 

La sekvan tagon, je la sepa horo matene de la 22a, kiam la ŝipa holdo estis malfermita en ĉeesto de sia kapitano, oni kalkulis 252 kadavrojn (kun signoj de longa kaj dolora agonio) kaj kvar postvivantojn, el kiuj la sekvan tagon, nur unu rezistis, nomata João Tapuia. Entute pereis 252 sufokitaj kaj senaeraj viroj. Grenfell ne alvokis al si kulpon pri la okazaĵo, argumentante, ke la atako ne okazis laŭ liaj ordonoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-09-27. Alirita 2021-06-15.
2. 1 2 3 4   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-09-27. Alirita 2021-06-15.
3. 1 2 3 4  [naviosbrasileiros.com.br/ngb/S/S024/S024.htm][]

Bibliografio
------------

* Domingos Antônio Rayol. *Motins Políticos* *(vol. I)* , Belém: Federacia Universitato de Pará, 1970.
* Raul Tadheu. Gazeto O Liberal, oktobro 2003.
* João Lucio Mazzini da Costa, *Rei Congo*, 2004.
* Ademar da Silva Campos. *Atos e Relatos da* *História do Pará*. 2015


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728806
 |
**Flikaĵo** estas en informadiko programaĵa ŝanĝo, kiu riparas eraron, same kiel teksaĵa flikaĵo riparas damaĝon en vestaĵo. La koncepto do estas pli speciala ol "aktualigo" aŭ "ĝisdatigo", kiuj povas enhavi ankaŭ funkciajn ŝanĝojn de programaĵo.

Se certa flikaĵo malhelpas malicajn atakojn ("ŝtopas sekurecan truon"), estas urĝe disvastigi kaj instali ĝin. Tiaj sekurecaj flikaĵoj kutime estas distribuataj tra reto. Personaj komputiloj kun retligo kutime ĉe starto kontrolas, ĉu novaj flikaĵoj estas disponeblaj. Por eviti, ke ĝuste per tiu vojo enpenetriĝu malicaj programoj, estas necese sekurigi la instaladon de flikaĵoj per aŭtentikigo.

Flikaĵoj povas esti en fontokoda aŭ duuma formoj.

Flikaĵo en duuma formo
----------------------

Flikaĵoj distribuataj al uzanto-komputiloj kutime estas en duuma formo; tio signifas, ke ili estas instalataj sen plia modifo aŭ tradukado. Plej ofte ili koncernas tutajn dosierojn, ĉar parta anstataŭado de dosiero dependas de ĝia aktualeco. Pro tio ankaŭ malgrandaj flikaĵoj povas havi grandan amplekson, se ili estas en granda dosiero aŭ program-bloko. Flikaĵo en multe uzata biblioteko eĉ povas koncerni multajn dosierojn.

Flikaĵo en fontokoda formo
--------------------------

Programistoj ofte interŝanĝas flikaĵojn en fontokoda formo, ĉar ili interesiĝas pri la enhavo de flikaĵoj. Tiaj flikaĵoj ofte estas malgrandaj kaj koncernas nur kelkajn liniojn de programo, sed por instali ilin necesas rekonstrui (traduki) la tutan programon.

Ofte uzata aranĝo por tiaj flikaĵoj estas la "unuecigita diferenco" (angle *unified diff*), produktebla ekzemple per la uniksa programo "diff". Tiu formo enhavas certan kuntekston de la ŝanĝo kaj do ofte estas rekonebla, eĉ se la ricevanto ne uzas tute la saman version de la flikata programo kiel la sendanto.

* Kategorio Flikaĵo (informadiko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Leonid Stadnik** (pron. Leonjid Stadnjik) (\* 1971 en Podoljanci - 24-an de aŭgusto 2014) estis en 2007 kun alto de 2,59 metroj, la plej alta homo de la mondo.

Li vivis en la ukraina vilaĝo Podoljanci kun sia patrino Halina.

La enorma kresko de la viro komenciĝis en lia aĝo de 14 jaroj post cerbooperacio kaj daŭras eĉ hodiaŭ. Li laboris kiel veterinaro (bestkuracisto) en bovobieno, ĝis liaj piedoj frostis vintre, ĉar li ne havis konvenajn vintrajn ŝuojn.

Li famiĝis per dissendo de SternTV, sed listiĝis en la Guinness-libro de rekordoj nur la 8-an de aŭgusto 2007, ĉar li pli frue rifuzis necesan viziton de fak-kuracisto. Li anstataŭis Xi Shun en la Ginis-libro por mallonga tempo (ĝis 20-an de augusto 2008), ĉar li ne lasis sin mezuri laŭ la novaj (24-horaj) mezurmetodoj de la Ginis, kiuj celis averaĝan mezuralton de 24 horoj.

La (oficiale) plej alta homo estis en la historio la usonano Robert Wadlow el Alton, Illinois, kiu en 1940 mortis kun korpoalto de 2,74 metroj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 23177
 |
**Béla Dalos** [daloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dalos Béla** estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj. Lia origina familia nomo estis **Deutsch**.

Béla Dalos  naskiĝis la 21-an de decembro 1907 en Budapeŝto. Li mortis la 8-an de januaro 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Dalos akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1932, krome jam ekde 1927 li helpis laboron de la medicina katedro samloke. Post siaj studoj li laboris en hospitalo por judoj ĝis 1943. Post la 2-a mondmilito li atingis la rangon ĉefkuracisto, ekde 1950 li laboris en la tutlanda sangoprovizejo. En 1957 li frekventis medicinan kurson en Moskvo, poste li okupiĝis pri la medicina radiado. En 1968 li kandidatiĝis, en 1972 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Über die angebliche Herabset¬zung der Sauerstoffbindungsfähigkeit des Hämoglobins im Blute ihrer Mitz beraubter Tiere* (1933)
* *Néhány adat a myeloma kórtanához* (1946)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**DEMETER Béla** estis rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro naskita en Somkerék la 6-an de januaro 1910 kaj mortinta en Bukareŝto la 14-an de decembro 1952. Li estis la pli juna frato de juristo, politikisto János Demeter.

Kariero
-------

Demeter finis la mezlernejon en Odorheiu Secuiesc kaj en Deĵo, poste li studis en la Altlernejo pri Publikadminstracio en Bukareŝto. En jaroj 1930-33 li estis interna kunlaboranto de la gazeto *Keleti Újság*. Li partoprenis la redaktadon de la studenta gazeto *Erdélyi Fiatalok* de Kluĵo. Kiel prezidanto de la vilaĝseminario de Erdélyi Fiatalok (1931–1933) li havis gravan rolon en la popularigo de la vilaĝesplora movado en la gazetaro. Ekde 1936 ĝis 1944 li redaktis la gazeton *Erdélyi Gazda*, de 1940 ĝis 1944 li estis ĉefredaktoro de la Estilap de Koloĵvaro. Li estis gvidantarano de la Magyar Népközösség kaj de la Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület. Li estis sekretario de Béla Teleki, prizedanto de Erdélyi Párt. Li restis hungara civitano, tamen la hungaraj aŭtoritatoj arestin lin kaj transdonis al Rumanio en 1951. Oni akuzis lin, ke li transdonis indikojn al Hungario por forrompi Transilvanion de Rumanio. Li mortis supozeble sekve de torturoj en malliberejo de loĝkvartalo Văcăreşti de la rumana ĉefurbo.

Verkoj
------

* *Románia gazdasági válsága* (kune kun János Demeter, Kolozsvár, 1930);
* *Hogyan tanulmányozzam a falu életét?* (Sociografia demandilo por vilaĝesploristoj) (Kolozsvár, 1931);
* *Az erdélyi falu és a szellemi áramlatok* (Kolozsvár, 1932);
* *Az Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület munkája a román impérium alatt* (Bp. 1940).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
* *Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-04-18 per la retarkivo Wayback Machine'*
* Hungara vikipedio

* Kategorio Béla Demeter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Füredi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Füredi Béla** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Fürst* ĝis 1897.

Béla Fürst naskiĝis la 28-an de majo 1868 en Nagybajom, li mortis la 4-an de marto 1929 en Pécs.

Biografio
---------

Béla Füredi devenis el juda familio. Li studis farmacion, tamen li aktoriĝis en 1892 en teatra kompanio de Pál Rakodczay. Post 5 jaroj li estis fondinta membro de Teatro Magyar, sed li havis rolojn ankaŭ en Népszínház. Li estis levita teatrestro de Teatro de Pécs en 1910. Post 2 jaroj li establis someran teatrejon en Nagykanizsa. En 1920 li transdonis la teatran gvidadon kaj post 7 jaroj li pensiuliĝis. Li havis edzinon ekde 1916.

Aktoraro de Füredi (elekto)
---------------------------

* Béla Bodonyi
* Júlia Dormán
* Ferenc Galetta
* László Kabos (1894-1937)
* Antal Matány

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Füredi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759050
 |


* Portalo pri Biografio
Ruino de biblioteko de Pergamo en 1885
La **Biblioteko de Pergamo** (antikve-greke *Βιβλιοθήκη της Περγάμου*) estis granda kaj grava biblioteko en la helenisma mondo, kiu estis konstruita en la Akropolo de la urbo Pergamo, la ĉefurbo de la regno de Pergamono.

Ĝi estis fondita ĉirkaŭ 200 a.K, sub la regado de la attilida dinastio, kaj enhavis ĉirkaŭ 200 000 rulaĵojn, kio igis ĝin unu el la plej grandaj bibliotekoj de sia tempo; ĝi eĉ konkuris kun la granda biblioteko de Aleksandrio pri la grandeco kaj kvalito de la libraro.

Ĝi apudis la templejon, estis ankaŭ altlernejo kaj samtempe reĝa biblioteko, do ia oficiala ŝtata biblioteko. La biblioteko de Pergamo famiĝis pro du eroj: la konstruaĵo estis modelo por pli postaj bibliotekaj konstruaĵoj. Ĝi enhavis plurajn tenejojn, prezentoĉambron kaj antaŭan kolumnohalon 70 metrojn longa.

Interalie, en ĝia kolekto troviĝis iuj manuskriptoj de Aristotelo.

La Biblioteko de Pergamo ankaŭ enkondukis pergamenon kiel kutiman materialon por skribaĵoj (tial en la latina la vorto por rulaĵo estas: *pegamenum*). Laŭ antikvaj fontoj, kiam la ptolemea Egiptio malpermisis kaj ĉesigis la eksporton de papiruso al la regno de Pergamo, tiam la urbanoj uzis streĉitan kaj sekigitan bestan haŭton kiel volvlibrojn por iliaj volvlibroj kaj libroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Altaro de Pergamo
* Krato de Malos

* Kategorio Biblioteko de Pergamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
elaera foto de la burgo Sterrenberg
olepentraĵo de Karl Bodmer, ĉ. 1830; ĝi montras la monaĥejon Bornhofen kun la pilgrima preĝejo, procesion, la Rejnon kaj la burgojn Sterrenberg kaj Liebenstein.
La **burgo Sterrenberg** estas la ruino de montburgo je la dekstra rejnflanko ĉe Kamp-Bornhofen en la distrikto Rhein-Lahn, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo formas kun la najbara burgo Liebenstein la tiel nomatajn „malamikajn fratojn". Post la malapero de la burgo Ehrenbreitstein malsupre de la fortikaĵo la burgo Sterrenberg estas la plej malnova burgkonstruaĵo en la mezrejna valo.

maldekstre la tiel nomata „kverelmuro", meze la interna ŝildmuro de la centra burgo, dekstre la burgfirdo kaj la virina domo

Historio
--------

Hodiaŭa konstruaĵo
------------------

burgfrido

Fontoj
------

* Winfried Monschauer: *Burg Sterrenberg*, Führungsheft 19, Herausgegeben von Burgen, Schlösser; Altertümer Rheinland-Pfalz, 2005.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Sterrenberg (Rejnlando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Burg Sterrenberg
* Feindliche Brüder bei „Welterbe Oberes Mittelrheintal" Arkivigite je 2008-06-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Burgen, Schlösser, Altertümer Rheinland Pfalz
* Rekonstruktionszeichnung Arkivigite je 2019-10-18 per la retarkivo Wayback Machine von Wolfgang Braun

Referencoj
----------

1. ↑  *Die feindlichen Brüder: Liebenstein und Sterrenberg* im Magazin des Kölner Stadt-Anzeigers, S. 8, 2./3. April 2011
**Béla Drahos** [drahoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Drahos Béla** estas hungara dirigento, flutisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Béla Drahos (maldekstre)
Béla Drahos naskiĝis la 14-an de aprilo 1955 en Kaposvár.

Biografio
---------

Béla Drahos aĝis 4, kiam li komencis lerni muzikon, post 4 jaroj li konatiĝis kun la transversa fluto. Li studis en muziklernejo en sia naskiĝurbo, en 1966 li aliĝis al la urba simfonia orkestro. En la sekva jaro li estis primara flutisto de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Inter 1973 kaj 1978 li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (lia majstro estis Lóránt Kovács), samtempe li estis primara flutisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo, inter 1976-1993 li estis flutisto orkestro de Hungara Radio. (En la unua studjaro 1973 li ankaŭ ricevis flutolecionojn en muziklernejo de Győr de Henrik Prőhle.) En 1976 li fondis blovistan kvinopon en la Hungara Radio. En 1991 li studis dirigentadon de de:Karl Österreicher (Dirigent), en la sekva jaro li debutis kiel dirigento. Inter 1992-1996 li apartenis al la hungara ŝtata koncertorkestro, poste li laboras en orkestro de Székesfehérvár kaj Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár).

Krom la evidentaj koncertoj li instruis en muziklernejoj de Budapeŝto kaj Székesfehérvár, poste en Universitato de Pécs (ekde 2007) kaj Muzikarta Universitato Ferenc Liszt (ekde 2014). Li ricevis muzikkonkursajn premiojn en la 1970-aj jaroj, ŝtatajn premiojn inter 1985-2007.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* koncerthalo de Muzikarta Universitato Ferenc Liszt (2006, 2014)
* Stuttgart (2010)
* Beogrado (2011, 2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Drahos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650360
* GND: 135367514
* LCCN: n95021095
* VIAF: 119865972
* ISNI: 0000 0001 1086 154X
* SUDOC: 153471239
* BNF: 139472215
* MBA: 4c12eda2-e3d7-4414-b479-9568f1a9dbc7
* NKC: xx0132056
 |
**Béla Eberling,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Eberling Béla József** estis hungara arkitekto. Lia familia nomo ŝanĝiĝis al *Budaváry* [budavAri] en 1938.

Memortabuleto pri Béla Eberling
Béla Eberling naskiĝis la 19-an de septembro 1881 en Budapeŝto, li mortis la 1-an de majo 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Eberling akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1903. Lia bofrato estis Lajos Schodits, kun kiu li projektis aron da secesiaj konstruaĵoj. En 1913 li geedziĝis. Depost la 1-a mondmilito li laboris eksterlande, iom poste li havis postenon en la ministerio.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* Tranoktejo-hotelo (1911-1912)
* Policejo de Kispest
* Hotelo Esplanade
* Domo en Kolonio Wekerle

* Tranoktejo-hoteloTranoktejo-hotelo
* Policejo de KispestPolicejo de Kispest
* Hotelo EsplanadeHotelo Esplanade
* Domo en Kolonio WekerleDomo en Kolonio Wekerle

Memorigiloj
-----------

* memortabuleto en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Eberling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692589
 |
**Mór Kerkapoly,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerkapoly Mór** estis hungara oficiro, parlamenta deputito, nobela juĝisto, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *kővágóőrsi* [kOvAgOorŝi], lia familia nomvarianto estis *Kerkápoly*, lia persona nomvarianto estis *Móric*, lia kuzo estis Károly Kerkapoly.

Mór Kerkapoly naskiĝis la 4-an de oktobro 1820 (laŭ aliaj informoj la 10-an de decembro 1821) en Kővágóörs, li mortis la 26-an de marto 1888 en Szenttamáspuszta (ekstera parto de Búcsúszentlászló).

Biografio
---------

Mór Kerkapoly akiris juran diplomon, tamen en 1838 li lernis en milita lernejo de Habsburgoj, post 2 jaroj li aliĝis al la imperiestraj korpogardistoj, en 1845 li estis leŭtenanto en husara regimento. Komence de la Hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la ĝuste tiam formanta hungara armeo. Li batalis en pluraj bataloj, fine en 1849 li estis kaptita (kiel majoro), eĉ li estis kondamnita. Li ricevis amnestion en 1852 kaj hejmenveninta li okupiĝis pri la propra bieno. Escepte en 1861 li estis nobela juĝisto kaj inter 1869–1872 parlamentano. En 1858 li edziĝis kaj du filinoj nakiĝis en 1862 kaj 1864.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701193
 |
Grafo **Béla Cziráky** [cirAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun kompleta nomo **Cziráky Béla József Károly Dénes Dezső** estis hungara ĉambelano, departementestro, kortegano, membro de la supera ĉambro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ciráki kaj dénesfalvi*. Lia patro estis János Cziráky.

Béla Cziráky
Béla Cziráky  naskiĝis la 23-an de majo 1852 en Lovasberény, li mortis la 20-an de marto 1911 en Vieno.

Biografio
---------

Béla Cziráky frekventis piaristan gimnazion en Pest (urbo), poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1872. Post siaj studoj li eklaboris en ministerio pri justico. En 1878 li edziĝis, baldaŭ li havis 3 filojn. En 1880 li estis nomumita imperiestra kaj reĝa ĉambelano, en 1884 departementestro de Fejér (historia departemento), en 1885 interna sekreta konsilisto. En 1896 li pensiuliĝis, sed en 1905 li partoprenis aktiva en la politika krizo. Li ricevis Ordenon de la Ora Ŝaffelo kaj Honoran legion.

Memorigiloj
-----------

* obelisko en Győr (1913)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Béla Cziráky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne Konfuzu kun la kalvinana preĝejo en Alsóméra!*

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Felsőméra (Hungario), nuntempe jam en Méra.

Historio
--------

*Ĝis 1950 apartaj vilaĝoj Felsőméra kaj Alsóméra havis proprajn kirkojn, dum la historio ilia historio kunplektiĝis. Prezenti la veran historion estas malfacila tasko, povas okazi, ke en la suba teksto enŝoviĝis eraroj!*

La katolika romanika preĝejo de Felsőméra troviĝas en eklezia listo el 1332, supozeble ĝi konstruiĝis en la 12-a jarcento. Ekde 1595 la kalvinanoj uzas ĝin. En 1794 la kirko bruliĝis, nur la muroj restis. Inter 1795-1811 la kirko estis trakonstruita laŭ baroko. La turo estis konstruita inter 1823-1825. En 2017 la ekstera parto de la preĝejo estis restaŭrita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo kuŝis dum la mezepoko en tombejo, nun jam en mezo de la vilaĝo. Ĝi situas sola. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. La enirejo estas tra la turo. La navo finiĝas en oklatera, malpli larĝa absido kun apogpilieroj. Ankaŭ la navo havas apogpilierojn. La plafono estas pentrita. La galerio estis farita el ligno.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2020-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Gyöngyös.

Historio
--------

Laŭ la kalvinana arkivo ekde 1553 funkcias kalvinana grupo en Gyöngyös. Tamen ili ne havis preĝdomon kaj pastron. En 1784 ili ricevis liberan religian vivon, ili aranĝis mesojn en luita ĉambro. La kalvinanoj konstruis kirkon en 1793, sed la turo estis preta nur en 1845. Inter 1810-1815 nova fronto estis konstruita. La kirko mem estis pligrandigita en 1844. En 1876 la kalvinanoj kaj luteranoj de Gyöngyös faris firman kunlaboron. La kalvinanoj ofte helpis al la luteranoj, kiuj ne havis preĝejon. En 2016 oni renovigis la turon. Tiutempe en la urbo vivis pli ol mil da kalvinanoj.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ la paroĥo, lernejo kaj restintaj tomboŝtonoj el la malnova tombejo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre estas kvarangula fenestro, la plej supre la turo altiĝas. La navo finiĝas en duonronda absido. Interne estas 2 galerioj. La establaĵoj estis faritaj en fino de la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 

* TuroTuro
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.