recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**István GÉCZY** [iŝtvAn gEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Géczy István** estis hungara dramisto, aktoro, membro de Societo Petőfi (1921).

Skulptaĵo de István Géczy
István Géczy naskiĝis la 20-an de majo 1860 en Alsóábrány. Li mortis la 8-an de januaro 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Géczy pro financaj problemoj frue en 1880 aliĝis al teatra trupo. Komence li ludis en provinco, ekde 1897 en Budapeŝto. En 1922 li ekredaktis periodaĵon por aktoroj. Li verkis precipe teatraĵojn, ili estis prezentitaj sed plej ofte ili ne aperis libroforme. Li ofte verkis komunajn teatraĵojn kun aliaj, ekzemple kune kun Gyula Hegedűs.

Liaj teatraĵoj (elekto)
-----------------------

* *A gyimesi vadvirág* 1897, kiu faris lin tutlande konata, en 1939 oni faris filmon el la teatraĵo
* *Az ördög mátkája* 1897 - dramo
* *A Sárdy-ház* 1899
* *Anyaföld* 1900 - dramo
* *Mihály Csokonai Vitéz* 1903
* *Petőfi* 1922 (kune kun Gyula Szávay)

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

* Kategorio István Géczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tiu termino **Islama fundamentismo** aludas al movadoj kiuj sekvas strikte la indikojn de la Korano kaj de la islama leĝaro *ŝario*. Ili aperis kiel reago unuarange al la reformismaj klopodoj dum la unua duono de la 20a jarcento -kiujn oni konsideris kiel tute inspiritaj de la okcidenta kaj kristana kulturoj- kaj duarange al la politika eksterlanda influo en la arabaj ŝtatoj - ĉefe pro ekonomiaj interesoj rilate al nafto kaj ties industrio kaj komerco. La Islama fundamentismo atingis grandajn politikajn sukcesojn: kreska nombro de landoj adoptis aŭ akceptis aplikojn de la islama aŭ islamisma juro. En 1979, en Irano, revolucio enpovigis la ajatolahon Ĥomejni. En Somalio ekde la 1990-aj jaroj okazas milita konstanta stato inter diversaj frakcioj, el kiuj kelkaj tute islamfundamentismaj. En Alĝerio forta islamisma movado konkurencas kun pli modernaj politikaj partioj. En Afganio post la forpelo de la soveta reĝimo, kaj nova enlanda milito, instaliĝis la reĝimo de la talibanoj.

La defendo en la Kurano de la jihado, konsiderata kiel sankta milito, utilis al la radikalaj sektoroj por justigi uzadon de perforto por liberigo de islama lando, konsiderinte pri "liberigo" la instalon de islamisma reĝimo. Tiu sinteno ne estas kunsentata de aliaj pli moderaj islamanoj.

Ĉar Islamo dekomence en la historio estis religia sistemo pli ligata al la politika ŝtato ol ĉe aliaj religioj, kiaj kristanismo, judismo aŭ hinduismo, la kontraŭstaro de aliaj landoj kaj socioj estis konstanta ekde la apero de Islamo kaj ties dum epokoj forta rilato al la fundamentismo.

Notoj
-----

1. ↑  "El islam. Pasado y presente", Historia y Vida, nº 404, nov 2001, paĝo 60.
2. ↑  "El islam. Pasado y presente", Historia y Vida, nº 404, nov 2001, paĝo 60.

Referencoj
----------

* Olivier Roy, *Genealogía del islamismo*, Barcelona, Bellaterra, 1996.

Vidu ankaŭ
----------

* Islamo
* Fundamentismo
* Islama mondo
* Ĝihadismo
* Liberala islamo

Eksteraj ligiloj
----------------

* El reformismo musulmán: Los Hermanos Musulmanes a través del pensamiento político de Sayyid Qutb[*rompita ligilo*] En gazeto *Alif* Nº 39, junio de 2006.

* Kategorio Islama fundamentismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Islama fundamentismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Internacia respondkupono** (mallongigite "irk" aŭ "IRC" en la aliaj lingvoj) estas kupono, kiu donas al ricevanto de internacia papera letero la eblon senpage sendi respondon al la sendinto.

Fizike internacia respondkupono estas papera slipeto kun priskribo en kelkaj lingvoj, diranta, ke ĉiu poŝtejo en ĉiu lando de Internacia Poŝta Unio devas anstataŭigi la kuponon per poŝtmarkoj, sufiĉaj por sendi internacian leteron (ne pli pezan ol 20 g) en ĉiun landon de Internacia Poŝta Unio.

En okazo de enlanda korespondado estas pli facile sendi en la letero koverton kun jam algluitaj poŝtmarkoj. Tamen en okazo de internacia korespondado ĉi tio ne taŭgas, ĉar diversaj landoj uzas diversajn poŝtmarkojn kaj aĉeti alilandajn poŝtmarkojn ĝenerale malfacilas.

Internaciaj respondkuponoj reale estas sufiĉe malofte uzataj. Aĉeti ilin kutime eblas nur en grandaj poŝtejoj (ekzemple centraj poŝtejoj de grandaj urboj). Iu poŝtejo povas rifuzi preni la kuponon kaj doni poŝtmarkojn simple pro tio, ke la poŝtistoj neniam antaŭe vidis ĉi tian kuponon kaj ne scias kion fari.

Internacia respondkupono kostas kutime pli multe ol internacia letero.

Internaciaj respondkuponoj reale estadas uzataj en amatora radio por peti QSL-karteton kaj por pagi malgrandajn sumojn internacie.

Internaciaj respondkuponoj kaj UEA
----------------------------------

Dum multaj jardekoj UEA akceptis pagojn per internaciaj respondkuponoj. Ili estis simpla pagmaniero, kiam internaciaj monĝiroj per banko aŭ poŝtmandato estis malfacile fareblaj kaj subigitaj al diversaj limigoj aŭ eĉ ne permesitaj al privatuloj. Lastatempe ilia uzado maloftiĝis, ĉar internaciaj pagoj fariĝis pli facilaj danke al la forigo aŭ mildigo de limigoj kaj pro disvastiĝo de kreditkartoj kaj de retaj pagmanieroj kiel ekz. PayPal. En 1997 UEA ankoraŭ ricevis 1652 respondkuponojn sed en 2007 nur 43, t.e. 2,6% de la nombro dek jarojn pli frue.

Antaŭe la Centra Oficejo de UEA povis facile ŝanĝi la kuponojn en poŝtmarkojn en sia kutima poŝtejo, preskaŭ vid-al-vide al la CO trans la strato. Nuntempe la poŝtejo ne plu akceptas ilin, kaj en 2008 nur per escepta aranĝo la poŝta entrepreno TNT konsentis akcepti de UEA, por la lasta fojo, kvanton da kuponoj. Ankaŭ en multaj aliaj landoj internaciaj respondkuponoj ne plu estas vendataj nek akceptataj de la poŝto. Antaŭe ili ankaŭ havis senliman validecon, sed jam de kelkaj jaroj ili validas nur ĝis la dato presita sur ili. Parto de la kuponoj, kiujn UEA lastatempe ricevis de siaj membroj kaj klientoj, estis jam senvaloraj. Evidente ili cirkulis inter pluraj homoj, kaj neniu rimarkis, ke ilia valideco estis tempe limigita.

Pro la priskribita evoluo UEA ne plu akceptas internaciajn respondkuponojn kiel pagilojn por kotizoj aŭ servoj nek por aldoni bonhavon al UEA-kontoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia respondkupono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Internaciaj respondkuponoj: ĉu fino alproksimiĝas? (artikolo de Roland Rotsaert en *Monato*)
* Oficiala retejo de Universala Poŝta Unio

Vidu ankaŭ
----------

* Respondkupono de UEA
* Esperantismo kaj mono
**Ignaco Zakka la 1-a Iuas** (en siria lingvo: ܐܝܓܢܐܛܝܘܣ ܙܟܝ ܩܕܡܝܐ ܥܝܘܐܨ , arabe: إغناطيوس زكا الأول عيواص , *Ignatios Zakka 'Īwāṣ* , naskita kiel **Sanharib Iwas** la 21-an de aprilo 1931 - m. la 21-an de marto 2014) estis la 122-a reganta Patriarko de la Siria Ortodoksa Eklezio kaj de tuta Oriento kaj, kiel tia, Supera Estro de la Universala Siria Ortodoksa Eklezio. Ankaŭ konata sub lia tradicia episkopa nomo, **Severios** , li estis kronita kiel patriarko la 14-an de septembro 1980 en Patriarka Katedralo de Sankta Georgo en Damasko. Li sukcedis Ignatius Ya`qub la 3-a. Kiel tradicie por la estro de la eklezio, Mor Severios adoptis la nomon Ignaco.

Zakka estis konata pro sia partopreno en ekumena dialogo. Li estis prezidanto de la Monda Konsilio de Eklezioj kaj ankaŭ fruktodona aŭtoro. Li estis observanto ĉe Dua Vatikana Koncilio antaŭ ol iĝi metropolito de Mosulo. Dum lia elekto kiel patriarko, Mor Severios Zakka funkciis kiel la ĉefepiskopo de Bagdado kaj Basra. Kiel patriarko, li establis monaĥejan seminarion, renkontiĝis kun papo Johano Paŭlo la 2-a dum la vizito de la roma papo al Sirio en 2001, kaj enoficigis multajn metropolitojn, inkluzive de Baselios Thomas la 1-a kiel Katolikoso de Hindio. Li festis sian Arĝentan Jubileon en 2005.

Iwas estis akceptita en hospitalo en Germanio pro angioplastio la 20an de februaro 2014 kaj mortis la 21an de marto 2014.

Referencoj
----------

1. ↑  "Syriac Orthodox Patriarch Zakka Iwas dead at 80", 21-a de marto 2014. Kontrolita 21an de marto 2014.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-03-22. Alirita 2021-08-13.

* Ignaco Zakka la 1-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ignaco Zakka la 1-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Izak (Isaac) Gosschalk** (Amsterdamo, la 18-an de aprilo 1838 - Bruselo, la 10-an de oktobro 1907) estis nederlanda arkitekto kaj inĝeniero, prezidanto de la Amsterdama sekcio de la *Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst* (Societo por la Antaŭenigo de Arkitekturo) kaj membro de la Amsterdama municipa konsilantaro. Li estis honora membro de, inter aliaj, la *Society for the Promotion of Architecture* (Socio por la Antaŭenigo de Arkitekturo), la Socioj *Architectura et Amicitia* kaj *Koninklijk Oudheidkundig Genootschap* (Reĝa Arkeologia Socio). Kiel la plej frua propagandisto de la arkitektura reviviĝo de la periodo 1560-1630, li estas konsiderata unu el la plej influaj arkitektoj de la lasta kvarono de la deknaŭa jarcento.

Groningo (stacidomo) Unu el la famaj verkoj de Gosschalk

* Kategorio Isaac Gosschalk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813803
* VIAF: 155854237
* BPN: 94417835
* ULAN: 500288896
* RKD: 135465
 |
|  |
| --- |
| Parto de serio
**Islamo**

**Historio de islamo** |
| **Kredo kaj praktikoj** |
| Unueco de Dio  Konfeso de kredo  Preĝo • Fasto  Pilgrimo • Almozo • Moskeo |
| **Ĉefaj personecoj** |
| Mohamedo 
Ali • Abu Bakr
Samtempuloj de Mohamedo 
Membroj de hejmo de Mohamedo
Profetoj de Islamo |
| **Tekstoj kaj leĝoj** |
| Korano • Sunao • Ŝario  Legislativo Biografioj de Mohamedo |
| **Branĉoj de islamo** |
| Sunaismo (Salafismo, Ŭahabismo) • Ŝijaismo • Sufiismo •  Ĥariĝismo (Ibadismo) |
| **Sociopolitikaj aspektoj** |
| Arto • Arkitekturo  Urboj • Kalendaro  Scienco • Filozofio  Religiaj gvidantoj  Virinoj en islamo  Politika islamo • Ĝihado
Liberalisma islamo |
| **Vidu ankaŭ** |
| Vortareto de islamaj nocioj  Listo de islamaj terminoj  Listo de signifaj moskeoj  Listo de artikoloj pri islamo |

La **islama mitologio** estas aro de mitologio disvolvigita en la islamaj kulturoj kaj devas esti konsiderita diferenca disde la islama kredaro. Plej ofte, tiuj mitoj ne kongruas kun Islamo mem, sed foje la islama mitologio helpas la klarigon kaj simboligon de la islama kredaro.

La genio estas unu de la plej popularaj entoj de la islama mitologio.

Islamdevenaj mitoj
------------------

La historioj de genioj, magiaj lampoj, magiaj tapiŝoj kaj deziroj enhavataj en rakontaroj kiel tiuj de *Mil kaj unu noktoj* kaj aliaj verkoj estis transigitaj tra generacioj. La islama mitologio probable estis influita de la araba mitologio. Ambaŭ diferenciĝas je tio ke Islamo malpermesas la sorĉadon. Multaj islamaj geavoj rakontis al filoj kaj nepoj historiojn por endormiĝi pri serpento menciita en islama hadito kiel puno pro malobeo de la devo preĝi.

### Malica okulo

La koncepto de la malica okulo estas kredo konsiderata de kelkaj kiel ebla okazo, ĉar ĝi estas menciita en la Korano, nome en la surao al-Falak (en kiu oni konsilas serĉi rifuĝon "el la diableco de la enviulo dum tiu envias"), kaj ĝi estas konsiderata certa kredo inter milionoj da islamanoj. La Mano de Fatima estas uzata foje por nuligi la efikon de la malica okulo, kvankan ties uzado estas malpermesita de la Islamo, kiel ĉiuj talismanoj kaj superstiĉoj. Inter la tradiciaj islamanoj, kelkaj versoj de la Korano kiel la suraoj an-Nas kaj al-Falaq, foje estas deklamataj kiel beno kaj protekto.

### Aladino

La historio de Aladino estas unu de tiuj rakontoj pri genioj konataj en la tuta mondo tra la disvastigo de *Mil kaj unu noktoj*. Kvankan kelkaj el tiuj historioj estas asociataj en la menso de okcidentanoj kun la Islamo, reale ili estas antaŭaj al la epoko de la enkonduko de la Islamo kaj fakte enhavas elementojn kontraŭajn al la religia instruado.

Vidu ankaŭ
----------

* Araba mitologio
* Juda mitologio
* Kristana mitologio

Notoj
-----


* Kategorio Islama mitologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738454
 |
la islama oferofesto
La **islama oferofesto** (arabe عيد الأضحى, latinliterigo *ʿĪdu l-Aḍḥā*, aŭ laŭ tre proksimuma prononco *Eid ul-Adha*) okazas memore de la preskaŭ-ofero al Alaho de Iŝmaelo, fare de lia patro Abrahamo - malsame al la judoj kaj kristanoj, kiuj laŭ la libro Genezo kredas, ke Abrahamo prenis sian duan filon Isaakon al la monto por oferi lin al la Dio, islamanoj post longaj teologiaj diskutoj nun ĝenerale kredas, ke estis la unua filo Iŝmaelo, kiun Abrahamo prenis al la monto. Oni celebras la feston je la 10-a tago de la monato Dhu al-hiĝĝah (arabe: ذو الحجة ), post la jara pilgrimado - la haĝo - al Mekao en Sauda Arabio. La festo okazas 70 tagojn post la fino de la fasta monato de Ramadano, je la fino de kiu oni festas la unuan feston de la islama kalendaro, la Eid ul-Fitr (عيد الفطر "finfasta festo").

Dum tiu ĉi kvartaga festo, oni laŭdas la submeton de Abrahamo al la volo de Alaho. Kaj kiel simbolo de lia ofero de ŝafo (anstataŭ Iŝmaelo), oni oferas bestojn kiujn oni taksis *halalaj*, t.e. indaj (aŭ permesitaj) oferi. Tial oni nomas tiun ĉi feston, en Barato ekzemple, *bakrid* (la kapro-festo).

Oni manĝas trionon de la viando; donacas trionon al la najbaroj kaj parencoj; kaj trionon oni donas al la malriĉuloj. Same kiel ĉe ĉiuj festoj, ankaŭ dum la islama oferofesto, oni preĝas kaj interŝanĝas donacojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Islama oferofesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj en la retejo *islamonline.net* (angle)
**István Hiller** [iŝtvAn hiler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hiller István** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, historiisto, profesoro.

István Hiller  naskiĝis la 7-an de majo 1964 en Sopron.

Biografio
---------

István Hiller post soldatiĝo li akiris diplomon en 1988 en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd, sed li lernis iomete ankaŭ en Heidelberg. Pli frue jam en 1983 li aliĝis al la komunistoj. Post siaj studoj li restis por instrui en la universitato. En 1990 li doktoriĝis, en 1996 li akiris PhD, en 2001 li estis nomumita docento. En 1989 li apartenis al tiuj, kiuj forlasis la komunistojn kaj fondis novan socialistan partion. Li estis parlamenta deputito ekde 2002, post 2 jaroj li estis ankaŭ partiestro ĝis 2007. En la jaroj 2003 kaj 2004 li estis ministro pri kulturaj heredaĵoj en Kabineto Medgyessy, poste same en Unua Kabineto Gyurcsány, en la jaroj 2009 kaj 2010 li estis ministro pri eduko en Kabineto Bajnai. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* [*rompita ligilo*]
* germane

* Kategorio István Hiller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522709
* GND: 1020869828
* VIAF: 267402180
* ISNI: 0000 0003 8292 7354
* SUDOC: 033069093
* BNF: 123972827
* BIBSYS: 90980602
 |
**Interreta memeo** (angle: *Internet meme*) estas esprimo uzata por priskribi koncepton kiu rapide disvastiĝas de persono al persono tra la Interreto. La esprimo rilatas al la koncepto de *memeo*, kvankam tiu esprimo indikas multe pli larĝan kategorion da kulturaj informoj. En la praktiko, interreta memeo kutime rilatas al iu formo de interreta humuro aŭ ŝerco kiu originas ene de aŭ ekster la interreto. Interretaj memeoj ofte enhavas altan gradon da memreferencado, do la humuro de memeoj foje povas esti stranga aŭ malfacile komprenebla. Uzantoj de malnova memeo aŭ homoj, kiuj ne scias, kio estas memeoj aŭ ne uzas kaj ne komprenas ĝin, estas nomataj "*normies*" (angla por personoj kiuj montras mankon de intereso en ideoj ne facile alireblaj aŭ kiuj estas ekster la nuna gamo de akceptado de sia socio. Ili estas sekvantoj de popularaj ideoj).

Karakterizaĵoj de interreta memeo
---------------------------------

En la lastaj jaroj, la termino *memeo* fariĝis pli kaj pli elasta. Ripeto tamen restas grava elemento: io estas nur memeo, se ĝi estas ofte ripetita.

Ekzemploj de memeoj
-------------------

* urbaj legendoj, fantomrakontoj kaj mistifikoj (*hoax*)
* bildoj kaj prilaboritaj bildoj (ekz. bildmakrooj)
* referencoj al populara kulturo (muziko, televidserio, filmoj, videoludoj)
* varbado kaj anoncoj
* nedezirataj famuloj
* senhonta mempromocio

Ekstera ligilo
--------------

* (en) knowyourmeme.com, retejo pro interretaj memeoj kaj rilataj temoj.

* Kategorio Interreta memeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747107
 |
**Isenthal** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 539 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Isenthal situas okcidente de la Lago de Urio, la suda brako de la Kvarkantona Lago, en izolita kaj arbaroriĉa flanka valo. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Isenthal la setlejo Isenthal-Sankt-Jakob kaj Gitschenen sur alteco de 1600 m s.m.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Isenthal limas en nordo al Emmetten (NW), en nordnororiento al Seelisberg, en nordoriento al Bauen, en oriento aliflanke de la Kvarkantona Lago al Flüelen, en sudoriento al Seedorf, en sudo al Attinghausen, en sudokcidento al Engelberg (OW), en okcidento al Wolfenschiessen (NW), kaj en nordokcidento al Beckenried (NW).

Trafiko
-------

La komunumo atingeblas per mallarĝa flanka vojeto, kiu komenciĝas en Isleten, malgranda vilaĝeto ĉe la lagobordo, kiu apartenas al la komunumo Bauen. Isenthal estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinioj al Altdorf kaj Flüelen. La loko Gitschenen atingeblas per aertelfero ek de Isenthal-Sankt-Jakob.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Isenthal datiĝas el la jaro 1280 kiel *Yseltal*.

En la jaro 1901 estis konstruita la unua veturebla vojo de Isenthal al Isleten, de kie la plua konekto al la mondo okazis ŝipe sur la Kvarkantona Lago. Post la malfermo de la veturebla vojo de Isleten al Seedorf en la jaro 1951 la komunumo unuan fojon atingeblis per veturiloj sur tervojo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Hans Stadler*: *Isenthal* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2008-01-28)
2. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de Isenthal en la retejo de la komunumo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Isenthal
* Isenthal en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Isenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Ihiala** estas grandurbo kaj universitata urbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 05° 51′ N 06° 51′ O﻿ / ﻿5.850 °N, 6.850 °O﻿ / 5.850; 6.850 (mapo)Koordinatoj: 05° 51′ N 06° 51′ O﻿ / ﻿5.850 °N, 6.850 °O﻿ / 5.850; 6.850 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 109.791 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 431...

Geografio
---------

Ihiala situas sur ebenaĵo en la suda sekcio de la lando. Niger fluas ĉ. 15-20 km.

Historio
--------

Ihiala longe funkciis, kiel loka administra ĉefurbo de la zono kaj nun administre apartenas al la urbo ankaŭ pluraj, proksimaj, pli malgrandaj urboj. Dum interna milito de Niĝerio en la proksimeco flughaveno funkciis por krizhelpo. Nuntempe Ihiala estas nekutime paca regiono, altirante setlantojn dezirantajn eviti aliajn kaosajn niĝeriajn grandurbojn.

Ekonomio
--------

Ihiala kuŝas en la agrikultura zono de la subŝtato.

Klimato
-------

Ihiala situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 20 kaj 32 °C. Jare pluvas pli, ol 1000 mm.

Trafiko
-------

El Ihiala ĉefvojoj kuras al Onitsha kaj Owerri, krome estas flankovojo orienten.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* 
* [*rompita ligilo*]
* Arkivigite je 2009-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Iseyin** [isejin] estas grandurbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 07° 58′ N 03° 36′ O﻿ / ﻿7.967 °N, 3.600 °O﻿ / 7.967; 3.600 (mapo)Koordinatoj: 07° 58′ N 03° 36′ O﻿ / ﻿7.967 °N, 3.600 °O﻿ / 7.967; 3.600 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 125.983 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 202...

Geografio
---------

Iseyin etendiĝas tie, kie la ebenaĵo finiĝas, la montetaro komenciĝas. La urbo situas en la sudokcidenta sekcio de la lando. Oyo (urbo) situas 30, Ibadano 100, Lagoso 180 km.

Historio
--------

En la 1860-aj jaroj anglikana preĝejo, kiel misio malfermis en la urbo. En 1916 tumultoj okazis.

Ekonomio
--------

En Iseyin la ĉefaj industrioj estas kotonaj teksaĵoj kaj teksaĵoj tinkturitaj per indigo. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas precipe tabakojn, en la urbo la britoj kaj usonanoj havis oficejon pri tabako. Ankaŭ prilaborado de palmooleo estas menciinda.

Klimato
-------

Iseyin situas en tropika klimato. La averaĝa tutjara temperaturo estas ĉ. 25 °C. Jare pluvas iom pli, ol 1000 mm.

Trafiko
-------

El Iseyin ĉefvojoj kuras al Abeokuta, Oyo, Benino kaj al la norda landoparto.

Fontoj
------

* Angla kaj sveda Vikipedioj
* 
* Arkivigite je 2009-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
*
**István Klinger** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klinger István** estis hungara pastro, profesoro.
István Klinger  naskiĝis la 24-an de decembro 1831 en Hungara reĝlando en Szomolnok (nuntempa Smolník (distrikto Gelnica) en Slovakio). Li mortis la 27-an de januaro 1908 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Klinger frekventis teologian altlernejon en Vieno. En 1854 li pastriĝis. Komence li instruis en seminario en Rozsnyó, inter 1870 kaj 1905 li instruis en Universitato de Budapeŝto. En la studjaroj 1878, 1882, 1893 li estis dekano, en 1888 rektoro. Li havis la titolojn titulara abato de Siklós kaj "papa sidanto".

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A tud. céljáról és feladatáról* (1888) - rektora parolado
* *Az ember természeti szabadságáról* (1889) - rektora parolado

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio István Klinger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 530327
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Kozma** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozma István** estis hungara operetkantisto, operkantisto (tenoro).

István Kozma naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1856 en Albertfalva (nun urboparto de Újbuda, li mortis la 23-an de decembro 1925 en Pécs.

Biografio
---------

István Kozma lernis la profesion lignaĵisto de sia patro, poste li akiris ankaŭ licencon. Baldaŭ li malfermis propran laborejon en Eger, sed ĝi cindriĝis en incendio. En 1877 li aliĝis al koruso de Népszínház, sed post duonjaro li havis jam scenejajn rolojn. Liaj pli gravaj stacioj estis Károly Somogyi, Gerő Aradi, Imre Halmai, Ignác Krecsányi, Sándor Dobó, Ferenc Farkas (operetkantisto), poste en 1910 li pensiuliĝis. Li kantis ankaŭ en kirkoj.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* en:Edmond Audran: *A baba* − Maximius
* en:Sidney Jones (composer): *A gésa* − Katana
* Ferenc Lehár:
	+ *Pesti nők* − Fülöp Rozsnyay
	+ *A víg özvegy* − Camille de Rosillon
* Carl Millöcker: *Szegény Jonathán* − Vandergold
* Giacomo Puccini: La Bohème — Marcell

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Kozma (operetkantisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 787319
 |



* Portalo pri Biografio
**Ismena** (greke Ἰσμήνη - *Ismeni*) laŭ la helena mitologio estis filino el la senscie incesta geedzeco inter Edipo kaj Jokasta. Ŝi havis du fratojn, Eteoklo kaj Poliniko, kaj unu fratinon, Antigona. 

*Tideas*, kunbatalinto de Poliniko, kaj Ismena, nigrafigura amforo el Korinto, ĉirkaŭ la jaro 560 a.K. nun en la muzeo Luvro en Parizo
Samkiel ŝia patro Edipo kaj pluraj aliaj familianoj, ankaŭ ĉiuj gefratoj de Ismena laŭ la mitologio iĝis viktimoj de malbeno de la familio *Labdakidoj*. Post kiam la reĝo Edipo persekutite devis foriri el la greka urbo Tebo, ĉefurbo de la regno Beotio, estis interkonsentite ke la fratoj Eteoklo kaj Poliniko alterne dum po unu jaro estu reĝo de la regno. Post sia unua reĝa jaro, Eteoklo rifuzis transdoni la reĝecon al sia frato. Poliniko foriris al la greka urbo Argo, ĉefurbo de la greka regno Argolando sur la duoninsulo Peloponezo, kaj tie kolektis armeon por konkeri Tebon kaj perforte preni la reĝan postenon, je kiu li rajtis. Ekestis arda batalo pri la urbo: ĉe ses el la sep pordegoj de la fortika ĉirkaŭurba remparo, venkis la soldataro de Eteoklo, kaj ĉe la sepa pordego la du fratoj en persona interbatalo mortigis sin reciproke.

Post kiam la du fratoj estis mortaj, *Kreono* transprenis la regadon de la urbo. Li ordonis, ke Poliniko kaj liaj kunbatalintoj mortintaj ne rajtis esti entombigitaj. Por certigi tion, li ordonis al soldatoj gardi la kadavrojn. Laŭ la tiama greka kredo tiumaniere la animoj de la mortintoj ne trovus ripozon kaj restus eterne malbenitaj. Antigona ne povis elteni tian sorton de la frata animo, kontraŭordone tamen provis entombigi la fraton kaj estis kaptita dum la provo. Kvankam Antigona estis la fianĉino de Hajmono, la filo de Kreono, la nova reĝo ordonis, ke ŝi estu vive entombigata, pune al la malobeo. La fratino de Antigona, Ismena, sekve deklaris ke ŝi helpis al la fratino kaj postulis la saman sorton ankaŭ por si mem. La grekaj dioj pere de la blinda profeto *Tiresias* esprimis sian malkontenton pri la decido de Kreono, kio konvinkis lin revizii sian decidon kaj mem entombigi Polinikon. Antigona tamen intertempe estis memmortiginta sin, por ne esti vive entombigata. Kiam Kreno alvenis ĉe la tombo de Antigona, lia filo Hajmono atakis la patron kaj sekve memmortigis sin, kaj kiam la edzino de Kreono eksciis pri la morto de sia filo, ankaŭ ŝi finis sian vivon.

* Kategorio Ismena en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Inukai Cuĝoŝi** aǔ **Inukai Tsuyoshi** (japane 犬養 毅, naskiĝis la 4-an de junio 1855, mortis la 15-an de majo 1932) estis japana politikisto, ĉefo de ministraro, kaj Ĉefministro de Japanio el la 13a de Decembro 1931 al la 15a de Majo 1932.

Li estis partiano de liberalismo kaj de konstitucia monarkio ene de kadro de parlamenta demokratio.

Inukai estis elektita por la Malalta Ĉambro de la Imperia Parlamento en 1890, kaj estis poste reelektita 17 fojojn, kaj tile li tenis sian sidlokon dum 42 jaroj ĝis sia morto. Li havis diversajn postenojn en la altaj rangoj de la japana politiko en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj.

Li estis subtenanto de Tongmenghui, nome ĉina respublika movado kaj helpis Sun Jatsen dum la Ksinhai Revolucio de 1911 kiu elpostenigis la reĝimon de la Dinastio Qing.

Unu tagon post la alveno de Charlie Chaplin en Japanion, la jam ĉefministro Inukai Cuĝoŝi estis murdita fare be ultra-naciistoj dum la okazaĵo de la 15a de Majo. La origina plano de la grupo inkludis provoki militon kontraǔ Usono pere de la murdo de Chaplin dum la bonveniga akceptado organizita de la ĉefministro, sed tiu parto de la plano estis malsukcesigita pro la prokrasto de la publika anonco de la dato de la evento. Kiam la ĉefministro estis murdita, lia filo Inukai Takeru estis rigardante matĉon de sumoo kun Charlie Chaplin, kio probable savis la vivojn de ambaǔ.

Notoj
-----

1. ↑   Silverberg 2006, pp. 1–2.

Bibliografio
------------

* Silverberg, Miriam (2006). Erotic Grotesque Nonsense: The Mass Culture of Japanese Modern Times. Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press. ISBN 978-0-520-26008-5.

* Kategorio Inukai Cuĝoŝi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618205
* GND: 11909651X
* LCCN: n82086376
* VIAF: 25405256
* ISNI: 0000 0000 8365 961X
* SUDOC: 073705136
* BNF: 17038603c
* NDL: 00020006
 |
*Ne miskomprenu la jenajn urbojn* Ikirun*, Ikire kaj Ikare, ĉiuj en Niĝerio!*

**Ikirun** estas metropolo en Niĝerio.

Ikirun Post Office - Osun State

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 153.784 en 2012
* Supermara alteco: 446 m
* Horzono: UTC +1

Geografio
---------

Ikirun situas en valo, en montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando. Oyo (urbo) aere situas 81, Ibadano 103, Lagoso 215 km.

Historio
--------

Ikirun estas historia urbo, kies nomo estas fondinto de la urbo nomita Akinorun. Akinorun estis ĉasisto. Baldaŭe la areo estis ĉasloko de sklavokomercistoj. Precipe joruboj vivas en la urbo.

Ekonomio
--------

Ikirun estas komerca centro, kiun agrikulturaj areoj ĉirkaŭas. Oni kultivas precipe kotonojn kaj tabakojn, sed ankaŭ maizojn, kukurbojn, maniokojn, fazeolojn, norde kakaojn. En la urbo oni okupiĝas pri nutraĵoj kaj teksaĵoj.

Trafiko
-------

El Ikirun kuras vojoj al Osogbo, Ogbomoŝo kaj Ilesa. Apud la urbo fervojo funkcias.

Klimato
-------

Ikirun havas tropikan klimaton, havanta sekan kaj pluvan sezonojn. Jare pluvas pli, ol 1100 mm. La temperaturo varias inter 10-40 °C.

Fontoj
------

* 
* 
*
**István Kozma** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozma István** estis hungara luktisto, trifoja olimpiano, dufoja olimpika kaj trifoja monda ĉampionoj.

István Kozma naskiĝis la 27-an de novembro 1939 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de aprilo 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Kozma edziĝis en 1968. Post 2 jaroj li tragike mortis pro aŭtoakcidento.

### Sporta kariero

István Kozma inter 1955–1957 estis korbopilkisto, poste luktisto ĝis sia morto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono dekfoje en klasik-stila luktado (1959–1968), kvarfoje en liberstila luktado (1962, 1965–1968), dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1959–1968. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1960, Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kun du oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en 1962, 1966 kaj 1967.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio István Kozma (luktisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816719
 |



* Portalo pri Biografio
**István Környey** [iŝtvAn kornjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Környey István** estis hungara kuracisto, patologo, kirurgo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1973).

István Környey  naskiĝis la 29-an de julio 1901 en Habsburga Imperio en Görz (nuntempa Gorico en Italio). Li mortis la 20-an de junio 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Környey frekventis kuracistan universitaton en Budapeŝto inter 1918-1923, poste li eklaboris en la universitata instituto. En 1926 li esploris en Vieno. Inter 1930-1934 li kuracadis en Germanio. Hejmenveninta li instruis en universitato de Szeged, sed li samtempe kuracadis kaj esploris. En 1936 li laboris monatojn en Norvegio kaj Usono. En 1940 li eklaboris en Universitato Kolozsvár, ekde 1947 en universitato de Pécs. En 1972 li pensiuliĝis.

Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li okupiĝis komence pri genetiko, poste pri patologio kaj pri kirurgado de la cerbo. Li ricevis premion en 1981 krome hungaran kaj germanan memormedalojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Zur Histopathologie der menschlichen Poliomyelitis* (1933)
* *A csigolyaközötti korong úgynevezett sérvképződéséről és a sárga szalag túltengéséről* (1941)
* *Az ágyéki csigolyaközti korongok megbetegedése okozta kórképek* (1959)
* *Acut kórképek az ideggyógyászatban* (1962)
* *History of neurological sciences in Hungary* (1976)
* *Neuropathologia* (1987)

Memorigiloj
-----------

Fondiĝis "Societo Környey" kiu fondis memormedalon kaj premion memore al Környey.

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2007-05-05 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio István Környey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **invado de Irako en 2003** (de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo 2003) estis gviditaj de Usono, Britio kaj pli malgrandaj kontingentoj de Aŭstralio, Danio kaj Pollando. Kvar landoj partoprenis per trupoj dum la komenca invado-fazo, kiu daŭris de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo. El Usono estis 248,000, Britio 45,000, Aŭstralio 2,000, kaj Pollando 194. 36 aliaj landoj estis implikitaj en ĝia sekvo. La invado markis la komencon de la milito de Irako. En la preparo por la invado, 100,000 usonaj trupanoj estis kunvenitaj en Kuvajto la 18-an de februaro. Usono proviziis la vastan plimulton de la invadantaj fortoj, sed ankaŭ ricevis subtenon de kurdoj el la iraka Kurdistano.

Laŭ la tiama prezidanto de Usono, George W. Bush kaj tiama brita ĉefministro, Tony Blair, la kialoj de la invado estis "senarmigi Irakon je amasdetruaj armiloj, finigi la subtenon de Saddam Hussein por terorismo, kaj liberigi la irakajn homojn". En 2005, la Centra Inteligent-Agentejo publikigis raporton dirante ke neniaj armiloj je amasa neniigo estis trovitaj en Irako.

La invado estis farita per aviadila atako sur la Iraka Prezidenta Palaco la 19-an de marto  2003. La sekvantaj koaliciaj armeoj lanĉis trudeniron en la provinco Basra proksime de la irak-kuvajta landlimo. Dume komandoj lanĉis atakon ĉe la  Persa Golfo ĝis Basra kaj la ĉirkaŭaj nafto-kampoj, ĉefinvadarmeo movita en sudan Irakon, okupante la regionon kaj per la batalo de Nasirijaho la 23-an de marto. Amasaj aviadilaj atakoj trans la lando kaj kontraŭ iraka komando kaj kontrolo metis la defendantan armeon en kaoson kaj malhelpis efikan reziston. La 26-an de marto la 173-a aerbrigado estis paraŝut-liverita proksime de la norda urbo Kirkuk kie ili aliĝis al fortoj kun kurdaj ribeliĝintoj kaj kontraŭbatalis plurajn agojn kontraŭ la iraka armeo por preni la nordan regionon.

Ĉefkorpo de koalicio daŭrigis la veturadon en la koro de Irako kaj renkontiĝis kun malgranda rezisto. La plej granda parto de la iraka militistaro estis rapide venkita kaj Bagdado estis okupita la 9-an de aprilo. Aliaj operacioj okazis kontraŭ la iraka armeo inkluzive de la kapto kaj okupo de Kirkuk la 10-an de aprilo, kaj la atako kaj kapto de Tikrit la 15-an de aprilo. La iraka prezidanto Saddam Hussein kaj la centra gvidado kaŝiĝis kiam la koaliciaj armeoj kompletigis la okupon de la lando. La 1-a de majo estis deklarita la fino de planbataloj kaj tiel la invadoperiodo finiĝis komencante la okupad-periodon.

* Kategorio Invado de Irako en 2003 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la Iske-Taŝ-moskeo
La **Iske-Taŝ-moskeo** (tatare Иске Таш мәчет, *İske Taş mäçet*, [Iske TAŜ meĈEt], ruse Мечеть Иске-Таш, *Meĉef Iske-Taŝ*), en laŭvorta traduko el la tatata lingvo *moskeo de malnova ŝtono*, tial foje ankaŭ plene tradukita *Старокаменная мечеть, Starokamennaja meĉet*, kaj aldone foje nomata *Naŭa Katedralo* (Девятая соборная, *Devjataja sobornaja*), situas en la rusia urbo Kazano, ĉefurbo la respubliko Tatarstano.

detala bildo pri la moskea minareto

Historio
--------

Laŭ malnova legendo la moskeo stariĝis en loko, en kiu situus komuna tombejo de islamaj batalintoj, kiuj en 1552 defendis la tatarstanan ĉefurbon Kazano, kiam la armeo de la Rusia Imperio konkeris la Ĥanlandon Tatarstano kaj ties ĉefurbon. La tombego laŭlegende estis markita per „granda malnova ŝtono" (tatare *zur iske taŝ*).

La moskeo en la jaroj 1801/02 konstruiĝis danke al mondonacoj de la tatara komercisto *Gabdulla bin Gabdulselam bin Utemiŝ al-Maskaravi*. La kiblo de la moskeo estis poziciigita fare de la tatara teologo *Gabdennasir Kursavi*. Inter la jaroj 1830 kaj 1840 la moskeo rekonstruiĝis kaj ampleksiĝis fare de la germandevena arkitekto *Alexander Schmidt* [aleksANda ŜMIT].

En la 19-a jarcento la preĝejo gvidiĝis fare de imamoj el la familio *Amirĥan*; inter ili estis la historiisto *Husain Amirĥan* kiu de 1847 ĝis 1889 estis mulao de la moskeo, kaj ties filo, la pedagogo *Muhametsarif Amirĥan*, kaj de 1875 ĝis 1921 estis imamo.

Kiel multaj aliaj moskeoj de la regiono ankaŭ tiu-ĉi fine de la 1930-aj jaroj laŭ la sovetunia politiko senreligiigi la union fermiĝis sekve de decido de la tiutempa "centra ekzekuta komitato de la respubliko Tatarstano". Nur en 1994 ĝi denove uzeblis kiel moskeo.

* Kategorio Iske-Taŝ-moskeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* informo pri la moskeo en la retejo *Мечети России / Russian Mosques* Arkivigite je 2014-02-02 per la retarkivo Wayback Machine ruse

55° 46' norde, 49° 6' oriente Mapo
La **Israela Laborista Partio** estas centra-maldekstra israela politika partio, kiu estas membro de la Socialista Internacio. Ĝi estas unu el la plej gravaj israelaj partioj. En Israelo ĝi kutime estas nomata "**Avoda**".

Historio
--------

La Laborista Partio estis fondita en 1968, kiel alianco inter tri maldekstraj partioj: *Mapai*, Laborisma Unueco kaj *Rafi*. La plej granda inter tiuj partioj estis Mapai, kiu estis reginta Israelo senĉese de 1948 ĝis tiam, sub la gvidado de David Ben-Gurion. Dum la postaj jardekoj, la Laboristoj fariĝis la plej granda maldekstra israela partio, dum la Likud fariĝis la plej granda dekstra partio. La Laboristoj kaj la Likud ĉiam estis la du ĉefaj partioj de Israelo ĝis la jaro 2006, kaj alterne gvidis la landon, kutime en koalicioj kun aliaj partioj.

Entute estis kvin ĉef-ministroj kiuj apartenis al la Laborisma Partio: Levi Eŝkol, Golda Meir, Jicĥak Rabin, Ŝimon Peres kaj Ehud Barak. La plej internacie konata el ili estas verŝajne Jicĥak Rabin, kiu subskribis la historiajn akordojn de Oslo en 1995 en kiu li rekonis la OLP de Jasir Arafat. Kiel rezulto, li estis murdita de juda ekstremisto en 1995.

Kiam formiĝis la nova partio Kadima en 2005, parto de la gvidantoj de la Laborista Partio, kun Ŝimon Peres ĉekape forlasis la partion kaj aliĝis al Kadima.

En la generalaj elektoj en 2006, la Laborista Partio alianciĝis kun la religia partio Meimad. La du partioj kune akiris 15 elcentojn de la voĉdonoj, kaj venis en la dua loko post Kadima. Post la elektoj, la Laborista Partio kaj Kadima formis registaron kune, kaj Ehud Olmert de Kadima fariĝis la ĉef-ministro. La estro de la Laboristoj Amir Perec fariĝis la ministro pri defendo, sed li estis multe kritikata pro lia konduto dum la milito kontraŭ Libano.

Post tio, estis elektita nova gvidanto Ehud Barak. En la balotoj de Aprilo 2019, la partio akiris 6 seĝojn en la Parlamento (Kneset), la plej malalta en la tuta historio de la partio.

Ideologio
---------

La Israela Laborista Partio tradicie havas social-demokratajn poziciojn pri la ekonomio, sed dum la lasta periodo ĝi fariĝis pli centra kaj liberala. Tamen, dum la kampanio por la elektoj de 2006 sub la gvidado de Peretz, la partio prenis pli maldekstrajn star-punktojn pri ekonomiaj demandoj.
La Laboristoj estas kutime konsiderataj pli moderaj ol la Likud pri la konflikto kun la Palestinanoj kaj la araba mondo. Tamen, la Laborisma Partio certe subtenas la fundamentan rajton de Israelo ekzisti kaj ĝia rajto defendi sin mem milite de tiuj kiuj minacas ĝin, kaj ĝiaj pozicioj ne tiom malsimilas de la averaĝa pozicio de la israela publiko kaj de aliaj israelaj partioj. La plej gravaj politikistoj de la Laborista Partio ofte havis karieron en la armeo, antaŭ ol eniri politikon.

Tamen, la Laboristaj ĉef-ministroj kutime montris sin esti pli moderaj kaj pretaj kompromisi kun la Palestinanoj ol la ĉef-ministroj de Likud.

* Kategorio Israela Laborista Partio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Iksiono** (helene **Ἰξίων** , latine *Ixion*) estis en la helena mitologio filo de lapitha reĝo Flegio. 

Iksiono, José Ribera, 1632Iksiono estis edziĝonta kun knabino Dia kaj invitis ŝian patron Ioneon (ankaŭ nomatan Deioneo), ke li venu bankedon kaj ricevu riĉajn fianĉdonacojn. Anstataŭ tio li inside embuskigis kavon, kiun plenigis per amaso da ardanta ligna karbo. Estonta bopatro falis en ĝin kaj pereis. Tio vekis naŭzon de malaltaj dioj, ili konsideris tion abomenan faron kaj rifuzis purigi Iksionon de la kulpo. Nur la plej alta dio Zeŭso purigis lin kaj eĉ invitis lin al sia tablo.

Sed Iksiono estis krom tio aldone maldankemulo kaj diboĉulo kaj strebis tiuokaze al Zeŭsa edzino Hera. Sed Zeŭso malkovris lian intencon, el nubo kreis formon de malvera Hera kaj duonebria Iksiono vere senhonte penis pri ŝi. Zeŭso tiel kaptis lin ĉe la freŝa faro kaj vipigis lin. Poste ĵetis lin en Tartaron, kie li estis plektita en radon, kiu ĉiam rotacias. Iksiono tiel ligiĝis al konataj submondaj suferantoj Sisifo kaj Tantalo.

Oni diras, ke malvera nuba Hera estis poste kiel Nefelo, diinno de nuboj, patrino de la unua Kentaŭro.

Reflekto en arto
----------------

* Fama Ticiano inspiriĝis per punoj de tiuj ĉi mitaj kulpintoj kaj en jaroj 1549-1550 kreis serion da bildoj, inter ili bildojn "Torturo de Prometeo", *Prometeo*, *Sisifo* kaj *Tantalo*. Tiuj ĉi konserviĝis kaj estas nun en madrida galerio Prado. Plua bildo *Iksiono* en la 17-a jarcento pro nekonataj cirkonstancoj perdiĝis.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ixión en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Iksiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
'*Inĝenierarto Sen Limoj – Florenco **(ankaŭ Senlimaj Inĝenieroj) (itale*****Ingegneria Senza Frontiere – Firenze*; mallongigite*** *ONLUS* aŭ **ISF-FI**) estas ne-ŝtata ne-profitcela asocio, konsistanta nur el volontuloj (studentoj, profesoroj, profesiuloj, spertuloj pri tekniko, ktp.) kiuj proponas siajn konojn en esplorado, formado kaj internaciaj kunhelpado-projektoj por plibonigi la vivon de la plej malriĉaj loĝantoj en la Sudo de la Mondo. Ĝia sidejo troviĝas en Florenco (Italio).

Precipaj celoj de Inĝenierarto Sen Limoj estas pritraktado, realigado kaj disvastigado de inĝenieriaj praktikoj, kiuj povas kuraĝigi plenan realigon de ĉiuj homoj kaj de ĉiuj homaj komunumoj. La teknikaj projektoj disvolviĝas precipe en Afriko (Kongo Kinŝasa, Ganao, Burkino) kaj zorgas pri energio, akvo, rubo, informadiko, ktp..
En multaj aliaj italaj urboj estas samcelaj asocioj. Ili partoprenas kunordigan reton.
Ankaŭ en aliaj landoj oni estas homamaj teknikaj asocioj kiuj agas simile.

Vidu ankaŭ
----------

* Portalo:Inĝenierarto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Inĝenieroj Sen Limoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ISF Florenco Arkivigite je 2009-03-25 per la retarkivo Wayback Machine
* ISF Italio
Pri la komunumo
---------------

 **Islisberg** estas komunumo en la distrikto Bremgarten de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 509 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Islisberg estas la plej orienta komunumo de la distrikto Bremgarten kaj situas sur la kulmino de samnoma monteto je alteco de 680 m s.m. Laŭ areo ĝi estas la plej malgranda komunumo de la distrikto.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Islisberg limas en nordo al Aesch, en oriento al Bonstetten, en sudo al Hedingen (ĉiuj en Kantono Zuriko), kaj en okcidento al Arni, kiu limo estas la sola rekta ligo de la komunuma teritorio kun Kantono Argovio.

Trafiko
-------

La komunumo situas flanke de la gravaj ĉefvojoj, tamen ĝi bone atingeblas. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭto-linio de Arni al Bonstetten. Ek de somero 2009 la svisa aŭtovojo A3 respektive A4 pasas sub la komunumo tra la Islisbergtunelo, kiu havas longecon de 4,95 km. En distanco de 2 km la komunumo en Aesch havas aliron al la aŭtovoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Islisberg datiĝas el la jaro 1185 kiel *Nidolperhc*.

En mezepoko la vilaĝo apartenis al la habsburga *Distrikto Keln (germane Kelleramt)*. La Kelndistrikto en la jaro 1415 estis konkerita de la urbo Zuriko kaj transprenis de la Habsburgoj la superan jurisdikcion, dum la malalta jurisdikcio jam ek de 1410 apartenis al la urbo Bremgarten. En 1529 Islisberg estis reformaciigita, sed post la 2-a Milito de Kappel, kiun la urbo Zuriko perdis, la vilaĝo refariĝis katolika. En la jaro 1797 unu jaron antaŭ la Helveta Revolucio kaj la disfalo de la malnova ordo, la urbo Bremgarten vendis siajn privilegiojn al la vilaĝaj komunumoj.

Kiam la francaj trupoj en la jaro 1798 liberigis Argovion de la servuto de la Svisa Ĵurkomunumo la Distrikto Keln estis malfondita kaj kreiĝis la kvar komunumoj Oberlunkhofen, Unterlunkhofen, Jonen kaj Arni-Islisberg. Tiuj apartenis unue al la Kantono Baden kaj post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 ili estis integritaj al la nova Kantono Argovio.

La komunumo fondiĝis kiel memstara komunumo  per disiĝo de la ĝis tiam unueca komunumo *Arni-Islisberg*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Islisberg
* Islisberg en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Islisberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bremgarten |
| --- |
| Arni • Berikon • **Bremgarten** • Büttikon • Dottikon • Eggenwil • Fischbach-Göslikon • Hägglingen • Hermetschwil-Staffeln • Islisberg • Jonen • Niederwil • Oberlunkhofen • Oberwil-Lieli • Rudolfstetten-Friedlisberg • Sarmenstorf • Tägerig • Uezwil • Unterlunkhofen • Villmergen (Hilfikon) • Widen • Wohlen • Zufikon |  |

 |
**SZÉCHENYI István** [sEĉenji iŝtvAn] (21-a de septembro 1791 en Vieno - 8-a de aprilo 1860 en Döbling ĉe Vieno), estis hungara magnato, grafo. Multaj nomas lin, kiel faris Lajos Kossuth, "la plej granda hungaro". Lia patro estis Ferenc Széchényi, lia patrino estis Julianna Festetics, liaj filoj estis Béla Széchenyi kaj Ödön Széchenyi.

Portreto de István Széchenyi fare de Friedrich von Amerling
Széchenyi forte kontribuis al la progresigo de Hungario.
Kvankam la familio de liaj gepatroj vivis en Aŭstrio, li edukiĝis en la hungara lingvo.
Studinte en Anglio kaj vojaĝinte tra pluraj eŭropaj landoj li en 1825 fondis la Hungaran Sciencan Akademion, zorgis pri konstruado de vojoj kaj la navigebligo de Danubo; inter Buda kaj Pest (urbo) li konstruigis la unuan ĉenponton, kiu nun portas lian nomon. Li jam faris planojn por la tunelo sub la budapeŝta burgo, realigota poste en 1854 de Adam Clark.

En la disputo de Hungario pri la Aŭstra-hungara interkonsento kun la centra registaro en Vieno li prenis pli moderan pozicion ol Lajos Kossuth. Kiam Hungario proklamis sin sendependa en 1848, li iĝis ministro pri transportoj kaj socialaj aferoj.

Kiam en 1849 Aŭstrio kun rusia helpo disbatis la hungaran revolucion, Széchenyi havis psikan krizon kaj iris al nerva sanatorio en Döbling.
Li sukcesis tiom resaniĝi, ke li povis daŭrigi sian verkadon.

En 1859 Széchenyi verkis satiron pri la aŭstria ministro *Bach* kaj ties propagandilo "*Rückblick*" (retrorigardo).
Plej malfrue ek de tiam la polico suspektis lin pro politika nefidindeco kaj en marto 1860 traserĉis lian loĝejon. En aprilo Széchenyi mortpafis sin. Tuta Hungario funebris pri li.

Verkoj
------

* *A Lovakról* (Pri la ĉevaloj)
* *Hitel* (Kredito)
* *Világ* (Mondo)
* *Stádium* (Stato)
* *A magyar játékszinről* (Pri la hungara teatro)
* *Kelet népe* (Popolo de oriento)
* *Önismeret* (Sinkono)
* *Ein Blick* (Rigardo)

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* István Széchenyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio István Széchenyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-03-30 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32466
* GND: 118758152
* LCCN: n80096685
* VIAF: 39390131
* ISNI: 0000 0001 2128 8099
* SUDOC: 027361985
* BNF: 120220470
* NLA: 35961443
* BIBSYS: 90790455
* NKC: jn19990210596
 |