recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vajalusingo** (angle, **Wyalusing**) estas urbeto ĉe Granto Kantono. En la jaro 2000 la nombro da loĝantoj estis 370.

Geografio
---------

Loko de Vajalusingo, ViskonsinoLoko de Vajalusingo, ViskonsinoLaŭ la Usona Popolnombrada Oficejo, la urbeto havas areon da 110.3km² (39.9 kvadrataj mejloj). 6.27% de la tuta areo estas akvo.

Ŝtata Parko
-----------

La Vajalusinga Ŝtata Parko situas ĉe la unuiĝo de la Misisipo Rivero kaj la Viskonsino Rivero. La parka areo (1064 hektaroj) enhavas durlignajn arbarojn, pinajn plantejojn, krutaĵojn, fontojn, akvofalojn, marĉojn kaj riverajn fluojn.

La parko estas hejmo por blankvostaj cervoj, kastoroj, vulpoj kaj multaj aliaj bestoj. Pli ol 90 specoj de birdoj vivas ĉi tie dum la somero kaj 100 plu estas observeblaj dum la printempa kaj aŭtuna migrado. Ili inkluzivas sovaĝajn meleagrojn, "kalvajn" aglojn, meleagrajn vulturojn, akcipitrojn, strigojn, akvobirdojn, pegojn kaj kolorplenan variecon de kantbirdoj.

Ekzistas legendo pri trezoro, enfosita en la parko per rabistoj, kiuj ŝtelis ĝin el salajrejo de armea fortikaĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* (angle) WDNR - Wyalusing State Park Arkivigite je 2005-10-01 per la retarkivo Wayback Machine
* (angle) Friends of Wyalusing State Park Arkivigite je 2005-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
La **Kapitolo de Tuluzo** (en okcitana lingvo **Capitòli de Tolosa**) gastigas la urbodomon de Tuluzo, urbo en Francio. Ĝian konstruadon decidis la kapituloj en 1190, por krei la ejon de la municipa potenco (ĉirkaŭ la 12a jarcento). La unua kapitolo troviĝis en la strato Lafaieta, plej probable ĉe la nuna Centra Poŝtoficejo.

Fronta parto de la Kapitolo
La nomo de tiu ĉi domo rememorigas la antikvan kapitolon, legenda templo dediĉata al Jupitero, kiu havis grandan ŝtuparon. Ĝi rememorigas ankaŭ la magistratanojn kiuj konstruigis ĝin, ĉar en latino, *Kapitolo* estas *Capitulum*.

La fasado de la Kapitolo konata hodiaŭ estis konstruita en 1750 sub projekto de Guillaume Cammas. La ok kolonoj de la fasado simbolas la ok unuajn kapitulojn kiuj gvidis la administradon de la tiamaj ok distriktoj tuluzaj.

En 1873, Eugène Viollet-le-Duc konstruigis la Loĝejturon de la Kapitolo de la 15a jarcento, tipa urboturo de la nordo de Francio. Joan Calàs estis demandita en tiu loĝejturo, kiu dum longa tempo funkciis kiel oficejo por la municipaj arĥivoj. La aliaj konstruaĵoj de la Mezepoko estis malkonstruitaj. Nur restas la korto de Henriko la 4-a kaj la portalo, dizajnita de Nicolas Bachelier.

Nuntempe, la Kapitolo estas pli ol nura urbodomo. Ĝi ankaŭ gastigas la Operejon kaj simfonian orkestron. Malferma al la publiko, la Halo de la Ilustritoj permesas kontempli la ĉefverkojn de tuluzaj artistoj de la 19-a jarcento

Vidu ankaŭ
----------

* *Lycée Pierre-de-Fermat*

* Kategorio Kapitolo de Tuluzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491931
 |
**Wyna** estas rivero en la kantonoj Argovio kaj Lucerno. Ĝia longeco estas 31,7 km kaj ĝia meza akvofluo 1,2 m³/sek. Ĝia baseno kovras areon de cent kvindek kvadratkilometrojn.

Akvofonto
---------

La fonto de Wyna troviĝas en Neudorf (Kantono Lucerno) sur alteco de 660 m s.m. ĉe la koordinatoj 47° 11′ 3″ N 8° 12′ 30″ O﻿ / ﻿47.18417 °N, 8.20833 °O﻿ / 47.18417; 8.20833 (mapo)Koordinatoj: 47° 11′ 3″ N 8° 12′ 30″ O﻿ / ﻿47.18417 °N, 8.20833 °O﻿ / 47.18417; 8.20833 (mapo).

Vojo de la rivero
-----------------

Wyna en Suhr proksimume 1 km antaŭ ĝia alfluejo al Suro
Post la fonto en Neudorf la rivero fluas tra Beromünster, tiam ĝi pasas la kantonlimon inter Lucerno kaj Argovio kaj nun fluas tra Menziken kaj Reinach. Tiam Wyna formas la limon inter Gontenschwil en okcidento kaj Leimbach kaj Zetzwil en oriento. Tiam la rivero fluas tra Oberkulm kaj Unterkulm por poste tuŝi la okcidentan pinton de Teufenthal. Tiam ĝi trafluas Gränichen, kaj finfine atingas ĝian celon en Suhr.

Alfluejo
--------

Wyna alfluas en Suhr (Kantono Argovio) al la rivero Suro, kiu siavice en Araŭo alfluas al Aro.

Referencoj
----------

* Kategorio Wyna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   Retpaĝo pri la aktuala akvofluo de la riveroj de Kantono Argovio. Arkivita el la originalo je 2010-07-28. Alirita 2010-02-13.
2. ↑  Vidu "Landmapo de Svislando [Landeskarte der Schweiz], folio 32, Beromünster
**Zachary John Quinto** (naskiĝis la 2-an de junio 1977 en Pittsburgh, Pensilvanio) estas usona aktoro.

Zachary Quinto dum aprilo 2007

Vivo
----

Quinto naskiĝis la 2-an de junio 1977 en Pittsburgh, Pensilvanio kiel filo de irlanda kaj italiaj gepatroj kaj kreskis en la antaŭurbo *Green Tree*. Lia patro John, profesia frizisto, mortis kiam Zachary estis sep-jara. Jam en aĝo de 11 jaroj, la junulo prezentiĝis en produktaĵoj de la muzikteatra ensemblo *Pittsburgh City Light Opera*. Kiel mezlernejano li ricevis la aktoran premion *Gene Kelly Award*, por sia rolo en la filmo *Pirates of Penzance*. Li decidiĝis iĝi profesia aktoro, kaj post la mezlernejo inter la jaroj 1995 ĝis 1999 studis muzikteatron en la aktora universitato *Carnegie Mellon*.

Dum la jaro 2000, Zachary Quinto translokiĝis al okcidenta Usono, por aktore karieri en la filmaj studioj de Hollywood proksime de Los-Anĝeleso. Li ludis rolojn en multaj diversaj televidaj serioj. La unuan ripetiĝantan rolon li havis dum 2004 en la televida serio "24". Ekde 2006 Zachary Quinto en la televida serio *Heroes* ludas la horloĝiston *Gabriel Gray* alinome *Sylar*. Por tiu rolo li ricevis plurajn aktorajn premiojn.

En la kineja filmo Star Trek de 2009, li ludas la rolon de la juna duonvulkanano Spock.

Listo de filmoj
---------------

### televidaj serioj (elekto)

* 2003 ĝis 2004: *24* en la rolo de *Adam Kaufman*
* 2006: *So NoTORIous* en la rolo de *Sasan*
* ekde 2006: *Heroes* en la rolo de *Gabriel Gray* alinome *Sylar*

### Kinejaj filmoj (elekto)

* 2009: Star Trek en la rolo de *Spock*

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ artikolo pri Zachary Quinto en la gazeto *Pittsburgh Post* (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zachary Quinto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Zachary Quinto ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 285583
* GND: 1159728224
* LCCN: no2007105108
* VIAF: 9632017
* ISNI: 000000007729647X
* SUDOC: 143116851
* BNF: 167675622
* MBA: ad62e5dc-012a-46fc-a306-95938eb2675d
* NKC: xx0149616
* BNE: XX4895877
 |
Tombo
**Árpád Szendy** [sendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szendy Árpád** estis hungara pianisto, komponisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Golnhofer*.

Árpád Golnhofer  naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1863 en Szarvas, li mortis la 10-an de septembro 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Szendy frekventis muzikan mezlernejon ekde 1876 en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1889. Liaj plej gravaj instruistoj estis Henrik Gobbi kaj Franz Liszt. Post la diplomo li studvojaĝis jaron al Weimar kaj Berlino. Hejmenveninta li daŭris la instruadon en la Muzikakademio ĝis sia morto (ja li instruis jam ekde 1888). Li kune kun Kálmán Chován kaj István Thomán kreis modernan metodon pri la muzikinstruado, tio estis profitata eĉ en la tuta lando. Li mortis pro kormalsano.

El liaj komponaĵoj
------------------

* *Mária* (opero prezentita en Reĝa Operejo de Budapeŝto, 1905)
* g-moll arĉkvarteto
* *Helikoni szvit* (suito, 1921, premiita de Societo Kisfaludy)

Liaj plej signifaj studentoj
----------------------------

* Ilona Durigó
* Ernő Fodor (pianisto)
* Emánuel Hegyi
* Ilonka Kabos
* László Lajtha
* Géza Nagy (pianisto)
* Sándor Reschofsky
* Irén Senn
* Albert Szirmai
* Ernő Unger
* Margit Varró

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* germanlingva biografio
**Ártánd** [ArtAnd] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Berettyóújfalu. La vilaĝnomo estas familia nomo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19,82 km²
* Loĝantaro: 514
* Poŝtkodo: 4115
* Telefonprefikso: 54

Geografio
---------

Ártánd situas sur ebenaĵo, laŭ rumana-hungara landlimo, laŭ Budapeŝto-Nagyvárad ĉefvojo kaj fervojo. Ĝi kontaktiĝas kun Biharkeresztes havanta limpasejon, kontraŭe estas Bors.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, ferepoko, de keltoj, sarmatoj, avaroj, sed la skitoj devenas la plej riĉa trovaĵo. La komunumo aperas unuafoje en 1075 en skribitaj dokumentoj. En la 13-a j.c. ĝi havas preĝejon (alinome eklezia vilaĝo) kaj abatejon. La tataroj kaj turkoj faris senhoma la vilaĝon. La klasikisma kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1822. En 1919 la rumanoj okupis la regionon, ekde 1920 la vilaĝo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo. Inter 1971-1990 ĝi estis parto de Biharkeresztes.

Ne menciita vidindaĵo estas nobeldomo de Platthy (plati). Apud la vilaĝo lago kaj fiŝkaptista lago troviĝas.

Vilaĝservoj estas en la kastelo de Hodossy infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo.

Famuloj
-------

En Ártánd naskiĝis juristo Sándor Dankó.

Referencoj
----------

1. ↑   Ártánd települési választás eredményei (hungare) (html). Országos Választási Iroda (2010-10-03). Alirita 2011-12-06.
2. ↑  *Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.* (magyar és angol nyelven). Központi Statisztikai Hivatal, 2015. szeptember 3. (Hozzáférés: 2015. szeptember 4.)
**Zadiljske,** ukraine **Задільська,** aŭ *Задільське,* ruse **Заделское** [zadjelskoje], slovake **Zadilská,** hungare **Rekesz** [rekes] estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Volovec, en municipo de Niĵnij Vorota.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Volovec en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 45′ 53″ N 23° 04′ 03″ O﻿ / ﻿48.76472 °N, 23.06750 °O﻿ / 48.76472; 23.06750 (mapo)Koordinatoj: 48° 45′ 53″ N 23° 04′ 03″ O﻿ / ﻿48.76472 °N, 23.06750 °O﻿ / 48.76472; 23.06750 (mapo)
* Areo: 1 km²
* Alto super marnivelo: 459 m
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 89130
* Telefonprefikso: 03136

Situo
-----

Zadiljske situas sur malebenaĵo. Niĵnij Vorota troviĝas je 4 km-oj.

Historio
--------

En 1910 vivis en Rekesz 334 loĝantoj (rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Alsóverecke, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zadiljske. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao el la 18-a jarcento
La hungara aktorino Mari Jászai naskiĝis en Ászár
**Ászár** [AsAr] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, subregiono de Kisbér (departemento Komárom-Esztergom). La vilaĝo situas je ĉefvojo Székesfehérvár-Győr, je fervojo Tatabánya-Pápa, kaj krome tio, ankaŭ fervojo al Komárom trairas Ászár. La vilaĝo kontaktiĝas kun Kisbér. Kune kun Neszmély, la vilaĝo estas centro de **vinregiono Ászár-Neszmély,** kie oni produktas flavan vinon.

En Ászár naskiĝis la talenta aktorino Mari Jászai (1850–1926), kaj en la vilaĝo troviĝas portretskulptaĵon kaj ekde 1976 memordmomon de ŝi. La kemiisto Miklós Orbán (naskiĝita en 1939) ankaŭ naskiĝis tie. En la vilaĝo ankaŭ troviĝas romkatolika preĝejo de 1777, konstruiĝita de Jakab Fellner en klasikiĝanta malfrua baroko (ero de baroko nomita *Zopfstil* germane, "plektostilo"), en ĝardeno kun baroka tomboŝtono. Oni ankaŭ havas iama bierodomon, kiu nun esas vinkelo, de 1769, kaj klasikisman preĝejon de 1831.

Laŭ 1hungary.com, la loknomo Ászár kredeble estas mallongigo de la persona nomo *Azarius.*

Historio
--------

La unua skribita postsigno troviĝas el 1239, kiam Petro, filo de Leaustach el la grandfamilio Zach (zaĉ) donis kelkajn partojn el la vinkultivejo de fortikaĵo-servetuloj de Moson al la prepostejo de Hánta. En 1403 la hungara reĝo Sigismondo datigis iuan sian diplomon de tie. En 1489 la posedanto de la vilaĝo estis Stefano ROZGONYI, kiu donacis sian tiean bienon al la prepostejo de Hánta; la nomo de la setlo sur ĉi tiu donacletero estis Azar. Pli frue la posedanto de la vilaĝo estis la familioj Meszlényi kaj Eszterházy.

La turkoj faris senhoma la vilaĝon, simile kiel tie multajn setlejojn en la ĉirkaŭaĵo, sed pli malfrue denove enloĝantiĝis.

En la 18-a jarcento elformiĝis ĉi tie la modela vinkultivejo kaj vinkelnermajstrejo de bienparto de Csákvár de familio Eszterházy. La vinkultivejo estis parto de vinregiono de Ászár-Neszmély, kaj surbaze de mezepokaj tradicioj ĉi tie oni produktis ĉefe bonkvalitajn, bongustajn, blankvinspecojn.

En la 19-a jarcento Ászár denove prosperis. En 1896 la duko Alojzo Schwarzenberg fondis ĉi tie elitan purrasan ĉevalbredejon. La tie breditajn ĉevalojn oni volonte aĉetis en Eŭropo. La ĉevalbredejo funkciis ĝis 1937, ĝis la morto de posedanto.

La vilaĝo havis ankaŭ brikofarejon kaj amelofarejon en la 19-a kaj 20-a jarcentoj.

Vinregiono
----------

La vilaĝo estas centro de vinregiono "Ászár-Neszmély", kie oni produktas flavan vinon. Apartenas al la vinkultura regiono krom Ászár kaj Neszmély: Baj, Bajót, Dunaalmás, Dunaszentmiklós, Esztergom, Kesztölc, Kocs, Lábatlan, Mocsa, Nyergesújfalu, Süttő, Szomód, Tata, Vértesszőlős.

Laŭ 1hungary.com, Ászár apartenas la historia vinregiono Ászar-Bársonyos.

Ĝemelkomunumo
-------------

Slovakio Tôň, Slovakio

Fontoj
------

1. 1 2 3 4
**Ägidius REHM** [egidius re:m] (ankaŭ *Aegidius Rehm; Egidius Rem*; naskiĝinta en 1486 en Augsburg, mortinta la 19-an de septembro 1535) estis germana teologo kaj inter 1526 kaj 1535 episkopo de Chiemsee.

Vivo
----

Post studoj en Parizo kaj Italujo li doktoriĝis pri jursciencoj kaj estis ekde 1514 katedralkapitulano en Passau. Okaze de la reformkunveno en Mühldorf am Inn en 1522 li faris la malfermparoladon. Post 1522 li estis spirita konsilisto de la salcburga arkiepiskopo Matthäus Lang von Wellenburg, kiun li influis tre koncerne la demandojn pri pluklerigo de la klerikaro kaj kontraŭreformacion. Kune kun li li troviĝis dum la Unua salcburgia kamparana ribelo sur Citadelo Hohensalzburg. Pri la tie travivita dusemajna sieĝo li verkis en la latina lingvo.

Post abdiko de Berthold Pürstinger la 6-an de majo 1526 Rehm posteulis lin kiel episkopo. Pro la Dua salcburgia kamparana ribelo lia konsekro eblis nur en aŭtuno 1526 en Mühldorf. Neestante kontenta pri la kvanto da punado de la ribelestroj li cedis al la anoj de Taxenbach rekompencon pri 1000 guldenoj pro la detruo de Kastelo Fischhorn. Dumepiskopece li havis tamen nur malgrandan influon politikan.

Verkoj
------

* Egidius Rem: *Bellum Rusticum Salztburgense descriptum*. Salzburg 1525, (tie ĉi interrete)

Literaturo
----------

* Erwin Naimer: "Rehm (Rem), Aegidius (um 1485–1535)". Ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1448–1648*. ISBN 3-428-08422-5, p. 574

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rehm ene de la katolika hierarkio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753697
* GND: 119801639
* VIAF: 27889201
* ISNI: 0000000016023849
* SUDOC: 175305617
 |
**La Almolda** [laMOLda] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la komarko *Monegros* (ĉefe de la Provinco Huesca) sed apartenanta al la plej sudorienta parto de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). Ĝi estas unu de ses zaragozaj municipoj, nome de nordo suden Leciñena, Perdiguera, Farlete, Monegrillo, La Almolda kaj Bujaraloz, kiuj post la nova komarkigo aprobita en 1996 estas parto de *Monegros*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudokcidenta parto de la komarko *Monegros*, sude de tiu de Castejón de Monegros, okcidente de Valfarta kaj norde de Bujaraloz. La altitudo de la teritorio gamas inter 590 msm de la Montaro de Sankta Kiteria kaj 282 msm en la plej malsupra zono pli proksima al la komarko *Ribera Baja del Ebro*.

La loĝloko mem (491 msm) estas komunikata laŭ la paga aŭtoŝoseo AP-2 kaj nacia ŝoseo N-2 (tra Bujaraloz) kiu komunikas inter Candasnos oriente kaj Zaragoza nordokcidente. La regiona ŝoseo A-230 ebligas la komunikadon kun Sariñena kaj Bujaraloz. Krome estas komunikado kun Castejón de Monegros (norde) kaj Monegrillo (nordokcidente).


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Castejón de Monegros (Huesca) | *Norde:* Castejón de Monegros (Huesca) | *Nordoriente:* Sena (Huesca) |
| *Okcidente*: Pina de Ebro |  | *Oriente:* Valfarta (Huesca) |
| *Sudokcidente:* Pina de Ebro | *Sude:* Bujaraloz | *Sudoriente:* Bujaraloz |

Historio
--------

La areo estis loĝata de araboj kiuj lasis reton de irigacio, kastelon kaj la loknomon. En la 12-a jarcento ĝi estis konkerita de kristanoj por la Regno Aragono. Kiam la landlimo kun Al Andalus sudeniris, la kastelo kaj la loĝloko perdis rapide sian gravon kaj estis donita kiel senjorlandon al diversaj senjoroj inter kiuj Berenguer de Bardají,​ "Justicia" de Aragono kaj barono de La Almolda en la epoko de la Kompromiso de Kaspo.

En la 16-a jarcento oni konstruis la preĝejon, kaj blazondomojn, el kiuj la plej antikva eble de 1580.

Ekonomio
--------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (fruktoĝardeno) kaj brutobredado al turismaj servoj (rura turismo).

Vidindaĵoj
----------

Inter vidindaĵoj elstaras la preĝejo de la 16-a jarcento, alia konstruita kiel tombejo; romidevenaj fontoj; restaĵoj de la kastelo (nur malgranda muro kaj du turetoj); romidevenaj fontoj kiuj liveris trinkakvon al la loĝloko ktp. Krome estis ankaŭ neĝujo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Almolda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808933
* LCCN: n2001036510
* VIAF: 132715485
 |
**Elizio** estas forigo de parola sono - ĉu vokalo, ĉu konsonanto, ĉu tuta silabo - por igi vorton aŭ frazon pli facile aŭ rapide prononcebla. Por Esperanto-uzanto ĝi kutime signifas nur forigon de la fina vokalo de vorto, kion la 16 reguloj permesas je singularaj ne-akuzativaj substantivoj (-*o*) kaj je la artikolo *la*. Tamen tiu limigita uzado de la vorto lingvoscience eraras: kiam iu diras **stas *anstataŭ* estas *aŭ* pun'to *anstataŭ* punkto*, tio same estas elizio kiel ekzemple* fundament**.

Elizioj povas okazi kaj en ortografio kaj en fonetiko.
Ili oftas en buŝa lingvo, kie ili kutime aperas sen konscio de la parolanto. En skriba lingvo, en Esperanto aparte en poezio, ĝi estas konscia rimedo de la aŭtoro.

En diversaj ortografioj oni kutime uzas signon *apostrofo* ( ' ) por montri elizion.

Eliziado en Esperanto
---------------------

En natura, buŝa Esperanto kaj Esperanta slango aperas elizioj en multaj okazoj, same kiel en aliaj lingvoj. Tamen en la skriba lingvo la uzado de elizioj estas tre limigita.
La du fundamentaj elizispecoj - aparte o-eliziado - tradicie estas uzataj precipe en poezio. Tamen nuntempe multaj homoj uzas ilin en ajnaj kuntekstoj, laŭ ritmaj kaj stilaj bezonoj.
Kelkaj eliziaj parolturnoj, kiel ekzemple "de temp' al tempo" nun tute ne aspektas strangaj en proza teksto. La esprimo *dank’ al* estas kutima kaj eĉ uzita de Zamenhof, kvankam pli ĝuste tio estu "danke al" aŭ "dankon al": "Dank’ al la kontribuantoj, la Vikipedio daŭre kreskos."

Eblas elizii la vorton *un'* por "unu" en marŝa taktokalkulado, elkria nombrado kaj ordonaj esprimoj, ekzemple: "*un' du, un' du, un' du…*". Ne eblas uzi tiun elizion alikaze - ekzemple, ne eblas diri "*Johano estas un' el miaj amikoj.*"

En Pra-Esperanto forigeblis ankaŭ la adjektiva finaĵo. En moderna Esperanto tio ne eblas.

Kelkaj aliaj elizioj iatempe estis proponataj en la literaturo, sed efektive ili tute ne enuziĝis kaj ne estas uzendaj:

* elizio de la finaĵo *-aŭ*, ekzemple en *kvaz **"kvazaŭ" kaj*** **adi** "adiaŭ";
* elizio de la komenca *e-* en diversaj formoj de la verbo "esti": **stas*,*** *stis* = "estas", "estis".
* elizio de *-e* en la prepozicio *de*: *d' oro* = *de oro*;
* elizio de *-a* en la artikolo *la* aparte post la prepozicioj, kiuj finiĝas per vokalo: *pri l' artikolo = pri la artikolo*.

Ceteraj elizioj ĉefe aperas en tekstoj por remontri nedelikatan buŝan prononcon: *je'* "jes"/"jen", *temp'raturo* "temperaturo" ktp.

Eliziado ŝanĝas la normalan akcentoregulon de Esperanto. Vorto kiel *amik'* ja en tiu formo havas nur du silabojn, sed akcentas la lasta, en oficiala ortografio markita per apostrofo.

En la Esperanta ĵargono Esperant', elizio estas deviga kiam eblas.

Vidu ankaŭ
----------

* Lingva kuntiriĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Francaj ekzemploj
* Anglaj ekzemploj

1. ↑
Rusia afiŝo de 1914 priskribanta la Triopan Ententon.
**Aliancanoj de la Unua Mondmilito** aŭ **Ententaj Potencoj** estis koalicio de landoj estrita de Francio, Britio, Rusio, Italio kaj Japanio kontraŭ la Centraj Potencoj de Germanio, Aŭstri-Hungario, la Otomana Imperio, Bulgario kaj iliaj kolonioj dum la Unua Mondmilito (1914–1918). Kiam eksplodis la milito en 1914, la Centraj Potencoj jam estis frontigitaj de la Triopa Entento, formita jam en 1907 de la Brita Imperio, la Rusia Imperio kaj la Tria Respubliko de Francio.

Fine de la unua jardeko de la 20a jarcento, la ĉefaj Eŭropaj Potencoj estis dividitaj inter la Triopa Entento kaj la Triopa Alianco. La Triopa Entento estis formita de Francio, Britio kaj Rusio. La Triopa Alianco estis origine komponita de Germanio, Aŭstri-Hungario kaj Italio, sed Italio restis neŭtrala en 1914. Dum la milito antaŭeniris, ĉiu koalicio aldonis novajn membrojn. Japanio aliĝis al la Entento en 1914. Post proklami sian neŭtralecon komence de la milito, ankaŭ Italio aliĝis al la Entento en 1915. La termino "Aliancanoj" estis plej amplekse uzata ol "Entento", kvankam la **ĉefaj aliancanoj** nome Francio, Britio, Rusio, Italio kaj Japanio estis foje konataj ankaŭ kiel **Kvinopa Entento**. Ankaŭ la kolonioj kaj okupacioj de landoj kiuj luktis por la aliancanoj estis parto de la Ententaj Potencoj kiel ekzemple Brita Hindio (Hindio, Birmo, Bangladeŝo kaj Pakistano), Franca Hindoĉinio (Laoso, Kamboĝo kaj Vjetnamio) kaj Japania Koreio.

Usono aliĝis en 1917 (en la sama jaro en kiu la jam soveta Rusio retiriĝis el la konflikto) kiel "asocia potenco" pli ol kiel oficiala aliancano. Aliaj "asociaj membroj" estis Serbio, Belgio, Montenegro, Idrisida Emirlando Asiro, Emirlando Nejd kaj Hasa, Portugalio, Rumanio, Reĝlando Hejaz, Panamo, Kubo, Grekio, Ĉinio, Siamo (nuna Tajlando), Brazilo, Armenio, Gvatemalo, Nikaragvo, Kostariko, Haitio, Liberio, Bolivio, Ekvadoro, Urugvajo kaj Honduro. La traktatoj subskribitaj en la Konferenco de Parizo 1919 rekonis Unuiĝintan Reĝlandon, Francion, Italion, Japanion kaj Usonon kiel la 'ĉefaj aliancanaj potencoj'.

Referencoj
----------

1. ↑  Torkunov, Anatoly V..  (8a de Januaro 2020) *History of International Relations and Russian Foreign Policy in the 20th Century (Volume I)*. ISBN 978-1-5275-4502-1.
2. ↑  Karel Schelle, *The First World War and the Paris Peace Agreement*, GRIN Verlag, 2009, p. 24

* Kategorio Aliancanoj de la Unua Mondmilito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721454
 |
Bazaj informoj
--------------

**Zagyvaszántó** (zadjvasAntO) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Hatvan. La vilaĝonomo signifas: Zagyva-plugejo.

* Areo: 10  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7799/19.6737
* Loĝantaro: 2080
* Poŝtkodo: 3031
* Telefonprefikso: 37

Situo
-----

Zagyvaszántó situas sur ebenaĵo, en valo, laŭ Zagyva, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Salgótarján-Hatvan. La lasta troviĝas 15, Pásztó 19, Aszód 24 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1299 en formo *Zantho*, tiutempe apartenanta al episkopejo de Vác. Dum la turkoj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, poŝto, klubo de maljunuloj.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Andreo de 1723

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Csomakőrös, Rumanio

* Kategorio Zagyvaszántó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tramtransporto en Ĝuhaj** (ĉine 珠海有轨电车) estas tramo funkcianta en la urbo Ĝuhaj, Provinco Gŭangdongo, Ĉina Popola Respubliko. Provoj estis faritaj en januaro 2016, kaj Linio 1 malfermiĝis la 13-an de junio 2017.

La servo estas suspendita ekde la 22-a de januaro 2021 pro malalta nombro de pasaĝeroj kaj altaj operaciaj kostoj. Oni informas, ke la tramo estos malmuntita. La 31-an de majo, la tramkomitato voĉdonis 15 kontraŭ 1 por malkonstrui la tramlinion, pro malalta funkcia fidindeco, alta funkcia kosto, manko de servoj kaj malaltaj pasaĝerniveloj. La teĥnologio de grund-nivela elektro-prizorgo estis aparte problema kaj malgraŭ 11 malsamaj modifoj al la elektroprovizo, ĝi restis problema, kun akcidentoj ligitaj al la sistemo de elektroprovizo okazantaj averaĝe 0,13 fojojn por ĉiu mil kilometro vojaĝita per ĉiuj tramoj kombinitaj, kaj pliiĝis pli alte ĉiujare, kun fiaskoprocento de 0,05 en 2017. La elektroprovizo estis aparte minacata per pluvakvo, kaŭzante fuŝkontaktojn kaj elektrolikon.

  

Mapo

Vidu ankaŭ
----------



* Tramtransporto
* Ĝuhaj
* Listo de urboj kun tramtransporto

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Tramtransporto |

* UrbanRail.Net
**Władysław Raginis** (naskiĝis la 27-an de junio 1908 en Daugavpils, Latvio, mortis la 10-an de septembro 1939) – pola militisto, kapitano de la Korpuso de Limregiona Protekto, heroa komandanto de la defendo de Wizna.

Post la dua mondmilito en Wizna (proksime al Łomża) oni lokigis tabulon kun la surskribo: *Przechodniu, powiedz Ojczyźnie, żeśmy walczyli do końca, spełniając swój obowiązek* (Pasanto, diru al la Patrujo, ke ni batalis ĝis la fino, plenumante sian devon).

La familio de kapitano Raginis estis oficiale sciigita pri lia morto apud Wizna nur post 3 jaroj – en 1943 Maria Morawska, fratino de la kapitano, ricevis komunikon pere de Pola Ruĝa Kruco kun la informo, ke Władysław Raginis servis en la Korpuso de Limregiona Protekto.

La 13-an de majo 1970 la kapitano estis de Ŝtata Konsilio postmorte distingita per Ora Kruco de la Milita Ordeno Virtuti Militari, kaj la 28-an de aŭgusto 2009 - per la Granda Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.

Władysław Raginis en la kulturo
-------------------------------

Heroa batalo kaj la morto de kapitano Raginis estis inspiro por kreintoj de la kulturo kaj klerigo:

* dokumenta filmo "Wierność" (Fideleco; 1969) laŭ scenaro kaj reĝisorado de Grzegorz Królikiewicz;
* dokumenta filmo "Dzwony znad Wizny" (Sonoriloj de Wizna; 1969) realigita de Franciszek Burdzy;
* skoltoj de la 31-a teamo en Bjalistoko, kiuj elektis en 1969 kapitanon Raginis sia patrono;
* aŭtoroj de la verko "40:1" (Kvardek je unu) - sveda metalbando Sabaton; antaŭ sia koncerto en Pollando la 23-an de oktobro 2008 membroj de Sabaton vizitis Wizna por omaĝi al la soldatoj de kapitano Raginis.
* dokumenta filmo el la serio "Było... nie minęło" (Estis ... ne trapasis), la 25-an de septembro 2010
* la portreto de kapitano Władysław Raginis aperis en poŝtmarko el la serio *Wojna Obronna Polski 1939* (Defenda Milito de Pollando 1939) eldonita de Pola Poŝto por memorigi la 50-an datrevenon de la agreso al Pollando kaj eksplodo de la dua mondmilito (1989).

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 375833
* VIAF: 30146937859613832606
 |
**Géza Fábri,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábri Géza** estis serbia hungara instruisto, kobozisto.

Géza Fábri dum koncerto (maldekstre la 2-a)
Géza Fábri naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1953 en Senta (Jugoslavio).

Biografio
---------

Géza Fábri apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1977. Dum la studentaj jaroj li kantis en la universitata koruso kaj li konatiĝis kun nova movado pri popoldancado kaj popolkantado. Post la diplomo li hejmenvenis kaj instruis matematikon. Libertempe li okupiĝis pri popoldancado kaj kantado, baldaŭ pri kobozmuzikaĵo. Dum la militaj jaroj pro disiĝo de Jugoslavio li vivis kiel kulturisto en Hungario kaj fondis muzikajn orkestrojn. Li ricevis hungarajn premiojn en 2012 kaj 2021.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Géza Fábri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795325
 |


* Portalo pri Biografio
**István Pankotay** [iŝtvAn pankotai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pankotay István** estis hungara kulturisto, teatrestro, popolkantisto (baritono), aktoro.

István Pankotay naskiĝis la 13-an de novembro 1920 en Kántorjánosi, li mortis la 24-an de januaro 1992.

Biografio
---------

István Pankotay akiris pedagogian diplomon en 1942, en pli alta grado en 1953. En la 1950-aj jaroj li estis kulturdomestro de Nyíregyháza. Inter 1963–1981 li estis teatrestro de Teatro de Nyíregyháza, poste li pensiuliĝis. Tamen malofte li havis kelkajn rolojn kaj helpis la teatran administracion. Intertempe en 1975 li establis teatreton por infanoj, kie li ankaŭ rolis, krome li kantis popolantojn en tiaj koncertoj. Li ricevis ŝtatan premion en 1969 kaj havis la titolon "eterna membro de Teatro de Nyíregyháza" (1996). Li havis edzinon.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Fjodor Dostojevskij: *Ördögök* - Tjihon (pastro)
* Thornton Wilder: *Our Town* - S-ro Carter
* Jenő Huszka: *Lili bárónő* – Malomszegi
* Barillet–Grédy: *Floro de kakto* - S-ro Cochet

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751422
 |


* Portalo pri Biografio
**Nacia Biblioteko de Mongolio** (mongole *Монгол Улсын Үндэсний Номын Сан*, Mongol ulsyn үndesni nomyn san), la plej granda kaj plej malnova biblioteko en la lando, estis fondita en 1921 sub la Instituto de Sutroj kaj Skriptoj, kun nura 2.000 libroj. La celo de la Nacia Biblioteko de Mongolio, laŭ ĝia regulara Organizo kaj Operacio, estas "kolekti kaj konservi manuskriptojn, sutrojn, akademian gradan paroladojn, tiel kiel libroj kaj periodaĵoj kiuj estas publikigitaj en Mongolio kaj gravaj eksterlandaj libroj kaj ĵurnaloj; krei nacian bibliografion, por servi kompetente la bibliotekaj uzantoj kun la supre materialo kaj havigi aliajn publikajn bibliotekojn kun profesia metodiko, gvidon kaj informoj." La Nacia biblioteko de Mongolio estas ne nur la plej granda biblioteko en la lando, ĝi estas ankaŭ la profesia metodika Centro kiu disvolvas regularoj kaj juraj dokumentoj por apliki en bibliotekoj en la lando, ĝi disvolvas kaj ĝi eldonas profesia eldonaĵoj, gvidlinioj kaj bibliografio kaj provizas konsulte al pli 1.500 publikaj bibliotekoj de la lando. Libro interŝanĝoj inter la Biblioteko kaj eksterlandaj bibliotekoj estis komencita jam en 1924 kaj la Biblioteko membriĝis de la Internacia Federacio de Asocioj kaj Biblioteko Institucioj (IFLA) en 1991. La Biblioteko havas librajn interŝanĝajn programojn kun pli ol 100 bibliotekoj en 70 landoj.

* Kategorio Nacia Biblioteko de Mongolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395972
* GND: 1237462622, 5064244-3 1072200937, 1237462622, 5064244-3
* LCCN: no2008177252
* VIAF: 173194467
* ISNI: 0000 0001 2340 7979
* NKC: kn20120831006
 |
**Pál Domszky** [domski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Domszky Pál** estis hungara bibliotekisto.

Memortabulo pri Pál Domszky
Pál Domszky  naskiĝis la 17-an de majo 1903 en Hungara reĝlando en Herencsvölgy, (nuntempa Hriňová en Slovakio). Li mortis la 17-an de oktobro 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Domszky frekventis gimnazion en Kőbánya, poste li plulernis en ELTE kaj Sorbonne. Li frue okupiĝis pri hungaraj-polaj kontaktoj. En 1933 li translokiĝis al Pollando, kie post 2 jaroj li edziĝis. Dum la unuaj jaroj de la 2-a mondmilito li kolektis kaj diplomatie defendis hungarojn en la jam ne ekzistanta Pollando, sed li defendis ankaŭ la polojn. En 1944 li revenis al Hungario, baldaŭe li havis postenon en arbaro, sed li estis ankaŭ bibliotekisto kaj kulturisto. Li fondis lokan muzeon. En 1964 li venis al Budapeŝto, kie li okupiĝis pri pollandaj kontaktoj. En 1999 li ricevis postmortan polan premion.

Memorigiloj
-----------

* memortabuloj en Isaszeg, Kemence, Hriňová kaj Varsovio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Pál Domszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Formala malfermo de la Nacia Biblioteko, ĉ. la 1-an de februaro 1953. Inter la ĉeestantoj estas (de maldekstre dekstren) B. C. Roy, Maulana Azad, HC. Mukherjee, SS Bhatnagar, Humayun Kabir, kaj BS Kesavan.
La **Nacia biblioteko de Barato** (hindie राष्ट्रीय पुस्तकालय, bengale জাতীয় গ্রন্থাগার) estas nacia biblioteko, unu el tri publikaj bibliotekoj de simila nomo en Kolkato, Barato. La biblioteko estas la plej granda en Barato kun kolekto de 2.2 milionoj da libroj kaj estas sub la aŭspicioj de la Registaro de Turismo kaj Kulturo de la Registaro de Barato. La biblioteko estis establita en 1836 fare de la brita registaro en Barato sur areo de 30 000 akreoj kaj funkcias kiel la plej granda biblioteko de libroj en la mondo de la homoj de Barato kaj eksterlande.

La biblioteko trapasis plurajn instituciajn enkarniĝojn ĝis ĝi iĝis la nacia biblioteko de Barato. Ĝi unue funkciis kiel la publika biblioteko de Kolkato kaj poste funkciis kiel la biblioteko de la brita registaro en Barato. La bibliotekaj kolektoj havas fakojn laŭ la oficialaj lingvoj de Barato kaj iuj fakoj en fremdaj lingvoj de ekster Barato.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Nacia biblioteko de Barato** en Vikimedia Komunejo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774200
* GND: 1044539-0
* LCCN: n81068977
* VIAF: 312535050
* ISNI: 0000 0001 2247 8759
* SUDOC: 034379819
* BNF: 12262309f
* NLA: 35024638
* NKC: ko2002149157 ko2002149156, ko2002149157
 |
**Balázs Csákabonyi** [balAĵ ĉAkabonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csákabonyi Balázs** estis hungara advokato, bazlerneja instruisto, parlamenta deputito. Lia patro estis Kálmán Csákabonyi.

Balázs Csákabonyi naskiĝis la 3-an de decembro 1936 en Eger, li mortis la 26-an de marto 2020 en Kaposvár.

Biografio
---------

Balázs Csákabonyi maturiĝis en pedagogia mezlernejo en Gyula en 1955, en la sekvanta jaro li akiris diplometon samloke. Inter 1956-1958 li instruis en bazlernejo de ekstera parto de Békéscsaba, inter 1958-1961 li estis kulturisto en kulturdomo de Balatonboglár, inter 1961-1971 li estis ŝtata oficisto en Nagyatád, respektive en Kaposvár. Jam en 1961 li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio. Li akiris juran diplomon en Universitato Janus Pannonius en 1970, post 2 jaroj li estis advokato en Kaposvár. Inter 1994 kaj 2010 li estis parlamentano, poste li retiriĝis. Li havis edzinon ekde 1962, kiu naskis en 1962 kaj 1966.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-07-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697737
 |
La **Nacia kaj Universitata Biblioteko** (slovene *Narodna in univerzitetna knjižnica*, mallongigita NUK), establita en 1774, estas la nacia biblioteko, la plej granda biblioteko kaj unu el la plej grava nacia edukaj kaj kulturaj institucioj de Slovenio.

Historio
--------

La biblioteko estas konsiderita kiel la heredanto de la 18-ajarcenta publika biblioteko, kiu estis establita en 1774 kiam Maria Teresa emisiis edikton sub kiu pli ol 600 libroj postvivantaj la fajron de la jezuitkolegio estis metitaj en publikan uzon. En tiu tempo, biblioteko nomita *Licejska knjižnica* estis establita. En 1807 ĝi ricevis la rajton je deviga kopio kaj tiel fariĝis deponeja biblioteko. En 1919 ĝi iĝis la centra biblioteko de Slovenio. Post kiam la Universitato de Ljubljano estis fondita en 1919, ĝi funkciis kiel universitata biblioteko. Post la Dua Mondmilito, ĝi ricevis nacian statuson, ŝanĝante sian nomon al Nacia kaj Universitata Biblioteko en Ljubljano. Laŭ la *Deviga Eldona Kopia Akto*, eldonistoj estas devontigitaj submetiĝi kopion de ĉiu eldono al la Nacia kaj Universitata Biblioteko.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo estis konstruita laŭ planoj preparitaj fare de Jože Plečnik en 1930-1931. Konstruado daŭris de 1936 ĝis 1941. La biblioteko situas en la centro de Ljubljano sur la loko de iama malfrurenesanca palaco de la aristokrata familio Auersperg.

Kiel en la supozo de Plečnik, la biblioteko estis planita por ĉ 240 mil. volumoj, kaj nun ĝia kolekto superis 2,5 milionojn da volumoj (2011), la problemo de la neceso de nova konstruaĵo delonge daŭris. Ĝia konstruado komenciĝis antaŭ kelkaj jaroj en la centro de Ljubljano - financaj problemoj kaŭzas interrompon de konstrulaboroj de tempo al tempo. Komence de la 21-a jarcento, tio estis interkovrita per juraj malfacilaĵoj (posedrajtoj al tero). Nuntempe, NUK luas stokejojn ekster sia propra konstruaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Universitato de Ljubljano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia kaj Universitata Biblioteko de Slovenio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ciferecigita Biblioteko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774726
* GND: 2019981-8
* LCCN: n50052802
* VIAF: 133020487
* ISNI: 0000 0004 0622 0928, 0000 0001 2286 3964
* SUDOC: 028194349
* BNF: 12007898w
* ULAN: 500301611
* NLA: 36135950
* BIBSYS: 90919107
* NKC: kn20020321537
* BNE: XX187754
 |
La **Nacia kaj universitata biblioteko Zagrebo** havas rolon de biblioteko kaj nacia kaj universitata por tuta Kroatio. Ĝia mallongigo kroatlingva estas *NSK* (Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu); ĝi havas sian sidejon en Zagrebo kaj gastigas pli ol 2 milionoj da libroj. Temas pri la plej grava kolekto de literaturo en kroata lingvo.
En siaj trezoroj troviĝas ankaŭ la unua kroatlingva libro de 1483. Nuna direktorino ĝia estas Tatjana Petrić.

Historio
--------

Enirejo teretaĝe
La biblioteko fondiĝis en 1607 kiel parto de la jezuita altlernejo *Neoacademia Zagrabiensis*; ĝia agnosko oficiala estis en 1669 fare imperiestro Leopoldo la 1-a. En 1776 ĝi nomitis *Biblioteko de la reĝa akademio de la sciencoj* kaj en 1874 ĝi iĝis finfine universitata biblioteko.

Dum la 19-a jarcento transprenitis de ĝi ankaŭ la rolo de nacia biblioteko. En 1913 ĝi translokitis en novan domon ĉe Marulić-placo. Post pli ol ok jarcentoj ĝi alien metitis denove en la 28.5.1994. Ĝi ampleksas nuntempe pluse ses fakultatajn bibliotekojn kaj responsas pri sume 32 aliaj bibliotekoj en la respubliko.

Posedaĵoj
---------

Ĉirkaŭ la duono de la libraro estas en kroata lingvo. La resto estas en la angla (20 %), en la germana (12 %) kaj en la lingvoj franca, itala, rusa ĉefe. Tre gravas la multo da germanlingvaj antikvaĵoj. Jen le detaloj:

* 2.015.720 monografioj
* 24.180 serioj, el kiuj
	+ 1.624 aktualaj serioj (CROATICA)
	+ 205 aktualaj gazetoj (CROATICA)
	+ 1.232 fremdlingvaj serioj
* 314.427 mikrofilmoj
* 142.113 manuskriptoj
* 28.101 kartografiaĵoj
* 17.580 muzikaĵoj
* 11.735 titoloj aŭskulteblaj/videblaj

Fonto
-----

* Paĝo internacia pri bibliotekoj[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia kaj universitata biblioteko Zagrebo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
* Pri Tatjana Petrić Arkivigite je 2018-06-12 per la retarkivo Wayback Machine



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613301
* GND: 127698-0
* LCCN: n81056539
* VIAF: 168789061
* ISNI: 0000 0001 2253 8088
* LIBRIS: 289017
* SUDOC: 029443261
* BNF: 12106951f
* NKC: ko2002110335, ko2007396092 kn20020520004, ko2002110335, ko2007396092
 |
Xaver Kutílek, la unua prezidanto de la pilzena klubo
**Xaver KUTÍLEK** (naskiĝis la 4-an de majo 1846 en Chrobouže - mortis la 4-an de majo 1925) estis ĉeĥa esperantisto, fondinto kaj la unua prezidanto de la klubo en Plzeň.

Li naskiĝis kiel filo de lerneja direktoro, studis en Chrudim kaj Praha kaj fariĝis instruisto. Post kelkaj jaroj li estis okupata kiel supera oficisto ĉe la leerneja konsilantaro en Polná, Ledeč, Královice kaj Plzeň, kie li transiris en la servojn de magistrato. Lastfoje li deĵoris kiel ĉefo de la urba paŭperisma oficejo.

Li posedis perfekte la germanan, latinan kaj francajn lingvojn. En la junaĝo interesis lin fremdaj lingvoj, kaj kiam Dro Zamenhof en la jaro 1887 eldonis la unuan lernolibron de Esperanto, s-ro Xaver Kutílek estis en Plzeň la unua homo, kiu komencis serioze kaj tre diligente studi Esperanton kaj dediĉis ĉiun liberan tempon al ĝi. 

Komence li propagandis ĝin en malgranda rondo de siaj amikoj en Plzeň kaj skribis pri ĝi en lokaj gazetoj. Kiam la rondeto de esperantistoj ĉiam pligrandiĝis, li alpaŝis al la fondo de la unua klubo en Plzeň.

La reston de sia vivo li dediĉis sole al Esperanto, li abonis preskaŭ ĉiujn gravajn Esperanto-gezetojn kaj korespondadis kun la eksterlando. Prezidanto de la klubo li estis du jarojn. Pro malsano li rezignis je la prezidanteco kaj transdonis al funkcion al la vicprezidanto Jaroš Schwarz.
**Éclaibes** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 270 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Éclaibes estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Hautmont, kiu situas inter Aulnoye-Aymeries kaj Maubeuge, en la suda parto de la natura baseno de la rivero Sambre.

La vilaĝo Éclaibes troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Éclaibes etendiĝas sur 4,89 km².

Historio
--------

Éclaibes jam ekzistis en la 12-a jarcento, kaj tiam nomiĝis "Scarbes", "Esclaibes" aŭ "Esclèbes". Ĝi estas paroĥo de la dekanujo de Avesnes-sur-Helpe. Guillaume de Dompierre cedis la lokan preĝejon al la abatejo de Liessies en la 12-a jarcento.

Vidindaĵoj
----------

Videblas en Éclaibes la ruinoj de unu el la lastaj konservitaj kasteloj de la regiono, kun ties dikaj turoj kaj grandaj fosaĵoj.

Administrado
------------

Éclaibes apartenas al la kantono de Hautmont, kies ĉefurbo estas Hautmont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Hautmont

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Persona retejo pri Éclaibes[*rompita ligilo*]
La **Granda Palaco de Kremlo** (ruse *Большой Кремлёвский дворец*) estas la oficiala rezidejo de la prezidento de Rusio. Ĝi situas en la sudoriento de la Kremlo de Moskvo, sur pinarba monteto.

La Granda Palaco de Kremlo en la nuna aspekto datas de la periodo 1838–1850, kiam ĝi estis starigita laŭ iniciato de Nikolao la 1-a inter 1838 kaj 1850, en la sama loko kie staris malnova palaco de la princo Ivano la Tria de Moskvo, de la 15-a jarcento, kaj de la palaco de la imperiestrino Elizabet la 1-a, de la 18-a jarcento. Ĝin dizajnis aro da arkitektoj sub la gvido de Konstantin Thon, kiu emfazis la grandecon kaj potencon de la rusa aŭtokratio. Konstantin Thon ankaŭ estis la arkitekto de la Kremla Armilejo kaj la Katedralo de Kristo Savinto.

Ĝi mezuras 125 metrojn longe, kun alteco de 44 m. Ĝi havas 700 ejojn, inkluzive de pluraj antikvaj ĉambroj de la caroj kaj la palacaj preĝejoj.

* Kategorio Granda Palaco de Kremlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Xavier Montsalvatge** (Ĝirono, 11-a de marto de 1912 - Barcelono, 7-a de majo de 2002), komponisto kaj kritikisto primuzika hispana, unu de la ŝlosilaj figuroj de la hispana muziko de la dua duono de la 20a jarcento.

Li studis muzikon en la Konservatorio Municipa de Barcelono, de kiu poste li estos profesoro (ekde 1970) kaj profesoro de komponarto (ekde 1978), kaj estis disĉiplo de komponistoj kiaj Lluís Maria Millet, Enric Morera i Viura, Jaume Pahissa aŭ Eduard Toldrá. Post la Hispana Enlanda Milito li ekverkis kiel muzika kritikisto en la gazeto *Destino* (ekde 1942), kies direktoro li estos el 1968 al 1975 kaj en la barcelona ĵurnalo *La Vanguardia* (ekde 1962).

Lia muzika produktaro trapasis diversajn etapojn. Dekomece li kliniĝis al muzika naciismo, tre influata de la dekdutonismo kaj de la muziko de Wagner kiu estis triumfinta en la kataluna muzika scenaro (*Sinfonía mediterránea*, 1949). Sekvis epoko kun influo de la antila muziko (*Cinco canciones negras*, 1945, aŭ *Cuarteto indiano*, 1952). Sekve rilatis kun francaj komponistoj kiaj Olivier Messiaen kaj Georges Auric, kiuj influis lin definitive por eniri en epoko karaktera pro libera plurtonaleco (*Partida*, 1958). Fine li alproksimiĝis al stiloj avangardaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 358166
* GND: 118918176
* LCCN: n80053119
* VIAF: 114831608
* ISNI: 0000 0000 8411 8874
* SUDOC: 060341033
* BNF: 13897659t
* MBA: 8823e127-b2c6-40b6-a4de-f8e2d8e1e1b8
* BIBSYS: 1050489
* NKC: pna2006370550
* ICCU: LO1V274883
* BNE: XX891523
 |
**Zalaszentjakab** [zalasentjakab] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. La loknomo signifas: Zala-sankta-Jakobo.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 8827
* Telefonprefikso: 93
* Areo: 7  km²
* Loĝantaro: 390

Situo
-----

Zalaszentjakab situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Nagykanizsa. Ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo estas proksime. Zalakaros troviĝas 10, Nagykanizsa 14, Marcali 29 km-ojn.

Historio
--------

Pro la kontraŭturkaj militadoj la vilaĝo senhomiĝis en la 16-a jarcento. La fervojo atingis la komunumon en 1866. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, kulturdomo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1986
* sonoriloturo

Komunumoj pri Sankta Jakobo en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Hegyhátszentjakab | Marosszentjakab | Mezőszentjakab | Szászszentjakab |
| Szentjakabfa | Tornaszentjakab | Zalaszentjakab |  |

* Kategorio Zalaszentjakab en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)