recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jaakov "Jankele" ROTBLIT** (hebree: יעקב רוֹטְבְּלִיט; prononco [JaKOV ROT:blit] la familia nomo germanlingve signifas "ruĝa folio"; la 13-a de februaro 1945 en Hajfo) estas israela kantisto-kantoverkisto, kaj ĵurnalisto, kiu estas plej bone konata por lia kontraŭmilita kanto Ŝir LaŜalom .

### Kantverkado

La unua kanto de Rotblit, "Zemer Ŝekazeh" (זמר שכזה, "Tia Kanto") estis registrita en 1968. Lia dua kanto, "Ŝir LaŜalom" (שיר לשלום, "Kanto al Paco") estis verkita en 1969 kaj fariĝis himno de la israela paca movado. La kanto estis aranĝita al muziko de Jair Rosenblum .Dum lia muzika kariero, Rotblit skribis dekduojn de popularaj kantoj, inter ili la jenon:

* "Ima Adama" (Panjo Ter'),
* "Kama Tov ŜeBata HaBaita" (Kiom bone ke vi revenis hejmen),
* "Ani Roeh Otah BaDereĥ LaGimnasia" (Mi vidas vin laŭ la vojo al la gimnazio),
* "Kafe Turki" (Turka kafo),
* "Ŝabatot VeHagim" (Sabatoj kaj Festotagoj),
* "Ba' MeAhava" (Venas de amo),
* "Aĥrei Estrim Ŝana" (Post dudek jaroj),
* "Ĥoze Leĥ Bracĥ" (Vizisto, fuĝu for),
* "Loaĥ VaGir" (Tabulo kaj kalko),
* "Dvarim ŜeRaciti Lomar" (Aferoj kiuj mi volis diri),
* "Roim Raĥok Roim Ŝakuf" (Vidante fore, vidante trapenetre)
* kaj "Darkenu" (Nia vojo).

Rotblit verkis kantojn por la plej popularaj kantistoj en Israelo, inter ili Arik Einstein, Ŝmulik Kraus, Jehudit Ravic, Ŝalom Ĥanoĥ, Matti Kaspi, Nurit Galron, Riki Gal, Korin Elal, Jehuda Poliker, Ŝlomo Artzi, Miki Gavrielov, Josie Katz, TiSlam, Izhar Aŝdot, Aĥrit HaJamim, Danni Bassan, Jigal Baŝan, Ariel Zilber kaj Ninet Tajeb.

Pluraj artistoj eldonis tutajn albumojn en kunlaboro kun Rotblit, inkluzivanta Arik *BaDeŝe Etzel Avigdor* de Einstein (1971), *Baa MeAhava (venas de amo)* de Jehudit Ravic (1987), samnoma albumo de Danni Bassan (1986), *Galgal Mistovev (turniĝanta rado)* de Ŝmulik Kraus (1982), *Aĥrei Esrim Ŝana* (post dudek jaroj) (1988), *Jedidoti LaSviva* (amikeca al la medio) (1994) kaj *Yom Rodef Yom* (tago sekvas tagon) (2003).

En Esperanto aperis
-------------------

* *Nia Panjo Ter' - Ima Adama*
* *Kion mi volis diri - Dvarim ŜeRaziti Lomar*
* *Por vidi for por vidi tra - Roim Raĥok Roim Ŝakuf*

Notoj
-----

1. ↑   El la membiografio de Rotblit. Arkivita el la originalo je 2019-11-14. Alirita 2021-12-17.
2. ↑  On the collaboration between Rotblit and Rosenblum on "Shir LaShalom", see Regev, Motti.  (2004) *Popular Music and National Culture in Israel*. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-23652-3.

.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jaakov Rotblit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748114
* LCCN: no96040245
* VIAF: 97307546
* ISNI: 0000 0000 6916 0492
* MBA: f2190da3-0a06-4ba5-b0ee-3b391122df5f
 |
La **Commonwealth Bank of Australia** ; ankaŭ konata kiel **Commbank**, ASX-CBA) estas internacia aŭstralia banko kun filioj en Nov-Zelando, Fiĝioj, ĉie en Azio, Usono kaj Anglio.

La banko estas la dua plej granda firmao komercita (ekde 1991) ĉe la ASX ‏- **A**ustralian **S**ecurities **E**xchange, Aŭstralia Valorborso). La banko, fondita en 1911, estas unu el la "grandaj kvar" kune kun la bankoj "National Australia Bank", "ANZ" kaj "Westpac". Ĝi estis fondita fare de la aŭstralia registaro kaj estis plene privatigita en 1996.

La privatigprocezo inkludis tri stadiojn de vendado de akcioj al publiko - en la unua oferto, ĉiu akcio estis taksita je 5.40 USD, en la procezo de vendado de la dua parto de akcioj en 1993, la valoro estis 9.50 USD, kaj en la lasta propono en 1996. la valoro estis $10. La totala enspezo de la tri stadioj atingis 7,8 miliardojn da dolaroj.

La longperspektiva borsmerkata efikeco de la banko pliboniĝis kiam la indico de registarproprieto malpliiĝis, la akumulaj nenormalaj rendimentoj de la banko estis 50% pli altaj ol tiuj de ĝiaj rivaloj en 1999 .

La IT- proviza modelo en la nubo transdonis la CBA al IT laŭ pagmetodo, reduktis la kostojn de disponigado de la infrastrukturo kaj prizorgado je 40%, kaj reduktis la tempon de eliro de novaj aplikoj al la merkato en pluraj semajnoj. La unua "nubo-" platformo de CBA estis la interna retplatformo de Oracle.

En septembro 2014, la valoro de la banko estis 115,4 miliardoj da dolaroj kaj ĝiaj profitoj estis 7,7 miliardoj da dolaroj .

Aktuale en 2022, la banko disponigas servon al pli ol 16 milionoj da klientoj. Enspezoj de podetalaj bankservoj estis 4.929 miliardoj USD, enspezoj de komerca bankado - 3.001 miliardoj USD, institucia bankado kaj merkatoj - 1.050 miliardoj USD kaj enspezoj de Nov-Zelando - 1.265 miliardoj USD .

Referencoj
----------

1. ↑  Isaac Otchere, Janus Chan: Intra-industry effects of bank privatization: A clinical analysis of the privatization of the Commonwealth Bank of Australia Journal of Banking & Finance, 2003, p 949–975. Doi 10.1016/S0378-4266(02)00242-X
2. ↑  Daniel Schlagwein, Alan Thorogood, Leslie P. Willcocks: How Commonwealth Bank of Australia Gained Benefits Using a StandardsBased, Multi-Provider Cloud Model **MIS Quarterly Executive**
3. ↑  Ekonomia profilo en la retejo de Forbes
4. ↑  Results - CommBank 2022 Annual report (PDF)

Literaturo
----------

* Phillips, Bronwyn.  (2011) *100 Years Together*. North Sydney, New South Wales: Focus Publishing. ISBN 978-1921156632.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* ASB Bank
* Bankwest
* Colonial First State
* CommSec
* Commonwealth Bank ephemera


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831341
* GND: 1086211308
* LCCN: n95055908
* VIAF: 140880224
* ISNI: 0000 0000 9552 1466
 |
**Inhambane** estas urbo kaj diocezo en Inhambane (provinco), en Mozambiko. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 23° 52′ S 35° 23′ O﻿ / ﻿23.867 °S, 35.383 °O﻿ / -23.867; 35.383 (mapo)Koordinatoj: 23° 52′ S 35° 23′ O﻿ / ﻿23.867 °S, 35.383 °O﻿ / -23.867; 35.383 (mapo)
* Areo: 268 km²
* Loĝantaro: 68.138 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: +258 223

Geografio
---------

Inhambane situas sur ebenaĵo laŭ Hinda Oceano en la sudorienta sekcio de la lando. Maputo etendiĝas 470 km. Grandurbo Maxixe estas proksime laŭ la marbordo.

Historio
--------

Inhambane estas unu el la plej maljunaj havenurboj de Mozambiko. Araboj kaj persoj komercis ĉi tie jam en la 11-a jarcento. La areo iĝis konata ankaŭ pro la kotono. Por Eŭropo Vasco da Gama malkovris la havenon en la 15-a jarcento kaj li nomis ĝin *Terra de Boa Gente* (tero de la bonaj popoloj). En 1505 ŝipo de Francisco de Almeida vrakis. Poste en 1534 la portugaloj fondis komercan stacion. Baldaŭe en 1560 Inhambane iĝis la unua jezuita misio en Orientafriko. La haveno iom post iom kreskis, kiam eburoj kaj sklavoj koncentriĝis, precipe en la 18-a jarcento. En 1834 oni detruis la urbon, sed ĝi rapide rekonstruiĝis.

Ekonomio
--------

Inhambane estas nur administra centro kaj turisma celloko. La ekonomia centro estas en Maxixe.

Trafiko
-------

Inhambane havas havenon kaj flughavenon. Ĉefvojo (la plej grava en Mozambiko) inter Xai-Xai-Beira preteriras la urbon. Ŝipetoj ofte trafikas al la proksima Maxixe kiu troviĝas voje 60 km, (ŝipe malpli). Inhambane havis etŝpuran fervojon, kiu estis finita antaŭ la funkcio.

Klimato
-------

Plaĝo de Inhambane
Inhambane apartenas al la tropika zono. Jare pluvas preskaŭ 958 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter decembro-aprilo pli ofte pluvas kaj tiam estas varmo. Inter junio-aŭgusto ne estas varmo kaj tiam pli malofte pluvas. La temperaturo varias inter 16-31 C.

Vidindaĵoj
----------

* malnova kaj nova katedraloj
* muzeo
* plaĝo

Ĝemelurboj
----------

* Portugalio Aveiro, Portugalio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* 
* mapo

Centra merkato de Inhambane
**Zoltán Kenyeres** [kenjereŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kenyeres Zoltán** estas hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia patrino estis Ágnes Kenyeres.

Zoltán Kenyeres naskiĝis la  17-an de januaro 1939(nun 1939-01-17) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Kenyeres maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1957, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1962. Post la diplomo li laboris en eldonejo 2 jaroj, poste en akademia literatura instituto. En 1981 li ekinstruis en la universitato kiel docento. Li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 1986, post 2 jaroj li estis levita profesoro, en 1992 institutestro, post 2 jaroj katedrestro. La pensiuliĝo okazis en 2009, tamen li instruis plu ĝis 2014. Li edziĝis en 1963. Li ricevis premiojn inter 1978-2019.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gondolkodó irodalom.* (studoj, 1974)
* *Tündérsíp.* (monografio, 1983)
* *Weöres Sándor és a reflexiómentes lírai kifejezés* disertaĵo, 1986)
* *Endre Ady* (monografio, 1998)
* *Korok, pályák, művek.* (elektitaj studoj, 2004)
* *Sándor Weöres* (2013)

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831484
* GND: 1199399655
* LCCN: n79101071
* VIAF: 44425511
* ISNI: 0000 0001 0893 3487
* SUDOC: 081061625
* BNF: 127846974
* BIBSYS: 90644283
 |


* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jacob NORDFALK** (naskiĝis la 1-an de januaro 1971 estas dana esperantisto. Li eklernis esperanton en 1987, kiam li deziris vojaĝi kun Next Stop Sovjet. Lia instruisto estis Kim J. Henriksen.
Jacob estis en siaj dudekjaroj unu el la famaj danaj esperantistoj dum junularaj renkontiĝoj. Li verkis kelkajn librojn pri Javo kaj JSP.
Edziĝis Arkivigite je 2006-12-10 per la retarkivo Wayback Machine en 2005 kun Anne Mette kaj havis infanojn Aske Arkivigite je 2006-12-11 per la retarkivo Wayback Machine kaj Thor Arkivigite je 2006-12-06 per la retarkivo Wayback Machine.
Loĝas dum 2007, 2008 kaj 2009 en Katmando, Nepalo - etaj rakontoj estas ĉi tie.

Iĝis vikipediisto en aŭgusto 2008.

En 2022 Nordfalk kreis la android-a apo "Esperanta Parolrekono", kiu uzas vosk por krei voĉan klavaron en Esperanto por poŝtelefonoj.

Libroj
------

* Webprogrammering med JSP (Retprogramado kun JSP)
* Videregående programmering i Java (Java Programado por Spertuloj)
* Objektorienteret programmering i Java (Objektorientita programado en Java)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jacob Nordfalk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Jacob Nordfalk

Referencoj
----------

1. ↑  Esperanta Parolrekono ĉe Google Play Store

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 90731
 |
**Jacobo ARBENZ Guzmán**, svisdevena, nask. je la 14-a de septembro 1913, mort. je la 27-a de januaro 1971, estis Prezidanto demokratie elektita de Gvatemalo de 1951 ĝis 1954, kiam li estis forpelita de ŝtatrenverso aranĝita de la usonaj Sekretaj Servoj, kaj estis anstataŭigita per militista diktatoro Carlos Castillo Armas.

Estinte elektita la 15-an de marto 1951, la Arbenz-a registaro efektivigis agran reformon cele dispartigi la neuzitan agron.
La *United Fruit Company* (UFC), usona firmao, estis la plej granda terposedanto de la lando. La registaro eksproprietigis parton de la tero, kaj donis al la kompanio kompenson de 600.000 dolaroj, kiun la UFC konsideris nesufiĉa.

En 1952 estis leĝigita la Komunista partio de Gvatemalo, kiu havis rimarkindan influon en la kamparanaj organizoj. La UFC sukcesis konvinki la usonan registaron pri la supozata komunismemo de la registaro, kaj tiu ordonis al la spionagentejo CIA, ke ĝi pretigu ŝtatrenverson por forigi la registaron.

Arbenz demisiis la 27-an de junio de 1954 kaj ekziliĝis, unue al Kubo kaj poste al Prago. Li forpasis en Meksiko en 1971.

* Kategorio Jacobo Arbenz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29291
* GND: 123488664
* LCCN: n85198420
* VIAF: 62456341
* ISNI: 0000 0000 2949 7293
* SUDOC: 088927016
* BNF: 144225193
 |
**Instituto** estas konstanta organizaĵo kreita por certa celo. Ofte ĝi estas esplora organizaĵo (esplora instituto) kreita al fari esplorojn sur specifaj temoj. Instituto povas ankaŭ esti profesia korpo.

En iuj landaj institutoj povas esti partoj de universitatoj aŭ alia altlernejaj organizaĵoj, aŭ ekzisti kiel grupo de katedroj aŭ kiel aŭtonoma kleriga institucio sen klasika plena universitata statuso kiel *universitata instituto*.

La vorto venas de la Latina vorto *institutum* kun signifo *facileco* aŭ *rutino*; tiel *instituere* estas de signifo *konstrui*, *krei*, *altigi*, *eduki*, *klerigi*.

En iuj landoj, kiel Sud-Koreio kaj Japanio, privataj lernejoj estas iam nomataj kiel institutoj, anstataŭ lernejoj.

En la Unuiĝinta Reĝlando la titolo 'Instituto' estas protektita vorto kaj kompanioj aŭ aliaj organizaĵoj povas nur uzi la vorton se ili estas "organizaĵoj kiu faras esplorojn je la plej alta nivelo aŭ al profesiaj korpoj de la plej alta nivelo". Uzo de la titolo 'Instituto' postulas konsenton de la Sekretario de Ŝtato. Malsukceso havi la konsenton estas krimo.

Vidu ankaŭ
----------

* Akademio
* Konsorcio
* Institucio
* Laboratorio
* Listo de politikaj institutoj
* Politika instituto
* Esplora instituto
* Lingvaj institutoj de Esperanto
* Internacia Esperanto-Instituto

Referencoj
----------

1. ↑  'Delikataj vortoj' Respondaro sur Kompania Doma TTT-ejo
2. ↑   'Negocaj Nomoj - gvidilo sur Kompania Doma TTT-ejo. Arkivita el la originalo je 2008-09-13. Alirita 2009-12-29.

* Kategorio Instituto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Kemj (rivero). |

**Kemj** (ruse *Кемь*) (ruse *Беломорск*) estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de 2017 en la urbo vivis 11 604 loĝantoj sur areo de 21 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 553 loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 86402.

La urbo estis fondita en la 14-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La interurba telefona kodo estas 81458, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 64° 57′ N 34° 36′ O﻿ / ﻿64.950 °N, 34.600 °O﻿ / 64.950; 34.600 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Kemj (Кемь), apud ĝia enenfluo en maron.

En la urbo estas fervoja stacio.

Flago de Karelio
Urboj de Karelio

**Ĉefurbo**: Petrozavodsk

Belomorsk |
Kemj |
Kondopoga |
Kostomukŝa |
Laĥdenpoĥja |
Medveĵjegorsk |
Olonec |
Pitkjaranta |
Pudoĵ |
Segeĵa |
Sortavala |
Suojarvi
**Jacobus de Kerle**, 1531 aŭ 1532 ĝis 7-a de januaro 1591, estis franc-flandra komponisto.

Ekde 1555 li vivis en Italio kaj laboris en preĝejo en Orvieto; ekde 1562 li deĵoris ĉe la arkiepiskopo de Aŭgsburgo en Romo dum la koncilio de Triento. Li estis aktiva en Ypres ekde 1565 ĝis 1567, kaj poste transprenis la ĥoron de la katedralo de Aŭgsburgo, tiam li transloĝiĝis 1575 en benediktanan abatejon en Kempten. Refoje li revenis al Flandrio: kiel kantoro de Cambrai en 1579, sed en 1582 li revenis al Germanio kiel ĥordirektisto en Kolonjo; pli malfrue en tiu jaro li transprenis sian lastan postenon en Prague. Liaj publikataj verkoj ampleksas 8 eldonojn de motetoj, vespromuzikojn kaj volumon da mesoj. Liaj pecoj en nekomplika, lirika Palestrina-stilo eble konvinkis la patroj de la Koncilio de Trento pri tio, ne forpeli polifonian muzikon el la eklezio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161579
* GND: 123911370
* LCCN: n82237505
* VIAF: 44483332
* ISNI: 0000 0001 1025 9065
* SUDOC: 119760096
* BNF: 137928726
* MBA: dd3bad2a-434c-421a-960d-b08dd7f7f199
* NKC: xx0000154
* ICCU: MUSV035744
 |
La **Instituto de Raffles** (angle: Raffles Institution) estas la plej bona kaj malnova lernejo en Singapuro, fondita en 1823. Ĝi estas knaba lernejo, kaj lokiĝas en la najbarejo de Bishan. La oficiala maskoto de la lernejo estas grifo kiu nomiĝas "Griffles". Li ofte estas uzata en memeoj faritaj de la studentoj.

Por eniri la lernejon, oni devas transiri unu el la dek-unu "Metal Turnstiles Gates", aŭ, esperante, turneblaj metalaj pordoj , kiujn instalis la lernejo en junio de 2017. La studentoj ŝatas aludi al ĉi tiuj kiel "Metal Fidget Spinners" kaj fari memeojn pri ili pro ĝia malrapideco kaj maloportuneco.

La aktuala lernejestro estas Sinjoro Frederick Yeo, kiu transprenis la pozicion de Sinjoro Chan Poh Meng, kiu forlasis la lernejon dum la fino de 2017.

La lernejo estis la loko de la 1996 Interhouse Massacre

Memeoj
------

La ĉefa memepaĝo de la lernejo estas "RIWLAN", kiu estas la plej granda Instagrama memepaĝo de la lernejo, nomite pro la nomo de la sendrata reto de la lernejo.

Aliaj notindaj memepaĝoj el la lernejo inkluzivas "Yung Griffles", kiu estas unu el la plej denkaj kaj respektataj memepaĝoj ne nur en la lernejoj, sed ankaŭ en la tuta nacio, kaj "Madrasah Raffles'.

* Instituto de Raffles (Raffles Institution) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Instituto de Raffles (Raffles Institution) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Innlandet** estas provinco en Norvegio. Ĝi estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Oppland kaj Hedmark (la komunumoj Jevnaker kaj Lunner estis transdonitaj al la najbara provinco Viken en la sama dato). La nova provinco havas areon de 52 072,4 kvadrataj kilometroj, kio faras ĝin la dua plej granda provinco en Norvegio post Troms og Finnmark. Laŭ la stato de 2019 en la teritorio de la nova provinco vivis 371 054 loĝantoj, kio rezultigas loĝdenson de 7 loĝantoj/km².

La provinca nomo tradukiĝas al "interno de la lando" kio reflektas la fakton ke la provinco estas la nura parto en Norvegio sen mar-aliro. La provinco kovras proksimume 17 procentaĵojn de la kontinenta areo de Norvegio. Ĝi etendiĝas de la provinco Viken inkluzive de la regiono Oslo en la sudo ĝis la provinco Trøndelag en la nordo. En la nordokcidento, la provinco limas la provincon Møre og Romsdal kaj en la okcidento la provincon Vestland. Oriente la distrikto limas al la svedaj historiaj provincoj (svede *landskapen*, laŭvorte "pejzaĝoj") Värmland kaj Dalarna.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (norvege)

* Kategorio Innlandet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**James Goldstone** (1931-1999) estis usona reĝisoro de televido kaj kino kies kariero daŭris pli ol tridek jarojn.

Goldstone estis rimarkita por televidaj provepizodoj de Star Trek ("Where No Man Has Gone Before "1966), de Ironside, kaj de The Bold Ones: The Senator. Lia posta kariero helpis firmigi sian stilon en verkoj kiel Rita Hayworth, Calamity Jane, kaj la Kent State shootings por kiu li gajnis la premion Emmy Awards. 

Dum sia kariero en Hollywood li reĝisoris famajn aktorojn, inter aliaj Paul Newman, Robert De Niro, Robert Shaw, James Garner, Richard Dreyfuss kaj Sidney Poitier kaj kunlaboris kun la komponisto Lalo Schifrin. Li "malkovris" la muzikiston Tiny Tim.

Krome sia arta kariero, Goldstone gvidis asociojn Directors Guild of America kaj Writers Guild of America.

Referencoj
----------

1. ↑  "James Goldstone, 68, TV and Film Director", November 15, 1999. Kontrolita 8 October 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629776
* GND: 138100039
* LCCN: n88051163
* VIAF: 71595183
* ISNI: 0000 0000 5939 5212
* BNF: 14049394q
* NKC: xx0095292
* BNE: XX1578872
 |
**Jalta altebenaĵo** (ruse *Ялтинская яйла*, ukraine *Ялтинська яйла*, krime-tatare *Yalta yaylası, Ялта яйласы*) estas monta masivo (altebenaĵo), parto de la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro. La altebenaĵo ĉirkaŭas la ĉemaran valon, en kiu troviĝas la urbo Jalto. La plej facile videbla pinto de la altebenaĵo estas la monto Lapata (1406,1 m.), tamen, ekzistas ankaŭ la sennomaj pintoj, altaj je ĉirkaŭ 1430 m. La pinton Kemalegereko, kiu situas sur la kresto, iom deflankigxanta de la altebenajxo al nordo, oni povas konsideri la plej alta punkto de la Jalta altebenajxo.

La altebenaĵo prezentas iom malglatan surfacon, kovritan de herbejoj kaj negrandaj arbaretoj (pinaj kaj juniperaj). La ĉefa konsistiga petro de la ebenaĵo estas kalkoŝtono, sur la ebenaĵo multas karstaj reliefaĵoj (kavernoj). Okcidente la Jalta altebenaĵo najbaras la Ajpetran altebenaĵon, oriente ĝi najbaras la Nikitan altebenaĵon. Ĉe la nordaj randoj de la ebenaĵo troviĝas la monto-kresto Kemalegereko (la kvara plej alta punkto de Krimeo). La altebenaĵo longas ĉirkaŭ 14 kilometrojn kaj larĝas 0,5-1,5 kilometrojn.

Tipa vidaĵo de la Jalta altebenaĵo
La sudaj deklivoj de la altebenaĵo apartenas al la Jalta mont-arbara naturrezervejo.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Krimea montaro |
| --- |
| Montoĉenoj | Ĉefa montoĉeno • Interna montoĉeno • Ekstera montoĉeno |  |
| Altebenaĵoj(de okcidento al oriento) | Bajdara altebenaĵo • Ajpetra altebenaĵo • Jalta altebenaĵo • Nikita altebenaĵo • Gurzufa altebenaĵo • Babugana altebenaĵo • Ĉatirdaga altebenaĵo • Dolgorukova altebenaĵo • Demerĝia altebenaĵo • Karabia altebenaĵo |
| Rimarkindaj masivoj | Agarmiŝo • Ajudago • Bojko • Eĉkidago • Karadago • Koŝko • Paragilmeno • Tepekermeno |
| Rimarkindaj pintoj | Ajpetro • Demirkapuo • Ekliziburuno • Kemalegereko • Romankoŝo • Zejtinkoŝo |
| Ceteraĵoj | Krimea naturrezervejo • Jalta mont-arbara naturrezervejo |

 |

* Kategorio Jalta altebenaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Loko
maldekstra
**Mynämäki** (svede : Virmo) estas urbo kaj komunumo en la finna provinco sudokcidenta Finnlando en la regiono Origina Finnlando. 

La komunumo estas unulingve finna.

Laŭ la stato de 2017 en la komunumo vivis 7 838 loĝantoj sur areo de 536,08 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 15 loĝantoj/km². Najbaraj urboj estas Aura, Eura, Laitila, Masku, Nousiainen, Pöytyä, Rusko, Taivassalo, Turku kaj Vehmaa.

Fondumo Kone
------------

La Fondumo Kone okupas en Mynämäki kulturan domon (Saari rezidejo) en kiu ĝi invitas artistojn de ĉiuj naciecoj. Unu el ĝiaj aktivecoj estis en 2013  la organizado de arta projekto "Multilingvismo kaj arto de Svedio al Somalio".

Lingvolernado
-------------

La plej granda lernejo en Mynämäki estas la lernejo Lauri en kiu eblas lerni ses diversajn lingvojn : la anglan kaj la svedan kaj laŭvole ankaŭ la hispanan, la franca, germanan, rusan kaj italan.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Mynämäki

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) Saari residence.
2. ↑  (multlingva) *Multilingualism and art from Sweden to Somali Arkivigite je 2018-11-26 per la retarkivo Wayback Machine*, Koneen Säätiö, alirite la 26-an de novembro 2018.
La **Insularo Novjaro** aŭ en hispana **archipiélago de Año Nuevo** estas situanta norde de la insulo Estados, Argentino, oriente de la Granda Insulo Fuegio. Formas parton de la departemento Ushuaia ene de la Provinco de Fajrolando, Antarkto kaj Insuloj de Suda Atlantiko. Tiu malgranda arkipelago konstituas rokan formadon komponita de insuletoj.

En la insulo Observatorio troviĝas la lumturo Novjaro kiu estas aktuale funkcianta kaj helpas gvidi ŝipojn kiu eniras en tiuj danĝeraj latitudoj, kie jam okazis multaj vrakoj. La insuloj iĝis rifuĝejo por malliberuloj fuĝintaj el karcero de la insulo Estados en la 20a jarcento.

Post la Internacia Kongreso de Geografio de Berlino en 1899, la argentina registaro ekinstalis la lumturon kaj observatorion en la insulo Observatorio meze de novembro de 1901, sub estrado de la lieŭtenanto Horacio Ballvé.

Insuloj de la arkipelago
------------------------

La grupo *Año Nuevo* estas formata de kvin insuloj: Observatorio, Elizalde, Zeballos, Goffré kaj Gutiérrez. Ĉiuj estas malaltaj, de 5 al 18 metroj de alto, kun rokaj marbordoj kun rifoj. Posedas malabunda vegetaĵaro kaj plej parto el la grundo estas tavolo el torfo.

Referencoj
----------

1. ↑  UNA HISTORIA ANTÁRTICA
2. ↑   Servicio de Hidrografía Naval. Arkivita el la originalo je 2009-05-30. Alirita 2013-12-02.
**James Alix Michel** (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1944) ekde la 14-a de aprilo 2004 estas la prezidento de la respubliko Sejŝeloj. Li estas posteulo de France-Albert René, kiu en marto 2004 demisiis el la posteno de ŝtata prezidento. Antaŭe James Michel havis la oficon de vicprezidento.

Vivo
----

Li estis komence instruisto, poste laboris en la floranta turisma sektoro de la insularo kaj en 1964 membriĝis en la maldekstrisma politika partio de France-Albert René, kiu tiutempe nomiĝis *Seychelles People's United Party* ("Unuiĝinta Partio de la Sejŝela Popolo"), kaj poste rebaptiĝis *Seychelles People's Progressive Front* (SPPF, "Progresema Fronto de la Sejŝela Popolo") .

Li sekvis prezidenton René en multaj postenoj dum la diversaj periodoj de la historio de la Sejŝeloj post la ŝtata sendependiĝo. Li estis membro de la centra partia komitato, kiam René en 1977 ekis puĉo kontraŭ la unua prezidento de la lando, James Mancham. Dum la socialisma unu-partia registaro de 1977 ĝis 1993 Michel havis ĉiujn ŝlosilajn poziciojn en la partio kaj la ŝtataj ministerioj.

Dum la prezidenta oficperiodo de René, James Michel plurfoje estis la centra respondeculo pri la ekonomiko de la Sejŝeloj. En tiuj 27 jaroj la insularo tre prosperiĝis en la areoj de turismo kaj fiŝkaptado. La politika opozicio tamen timis endanĝerigon de la prosperiga evoluo pro altiĝanta ŝtata ŝuldiĝo.

La nova ŝtatestro de la Sejŝeloj ankaŭ en la malrapida proceso de demokratiigo de la lando havis gvidan rolon. Unua ŝtupo estis la permeso de aliaj politikaj partioj en la baloto de 1993. Tamen daŭre restas nur limigita libereco de amaskomunikiloj, kaj laŭ la politika opozicio la balotaj rezultoj estas manipulitaj. Laŭ oficialaj ŝtataj informoj René gajnis siajn lastajn prezidentan baloton (de 2001) kaj parlamentan baloton (de 2002) nur per malgranda plimulto.

La gvidanto de la politika opozicio de la Sejŝeloj, Wavel Ramkalawan, esprimis sian fortan zorgiĝon pri la malprosperiga malkresko de la ŝtata ekonomio dum la lastaj jaroj kaj ofertis pli bonan dialogon kun la registara partio. Krome li ofertis kunlaboron kun prezidento Michel.

la flago de la Sejŝeloj
Prezidentoj de la Sejŝeloj

James Mancham |
France-Albert René |
James Alix Michel |
Danny Faure

 

* Kategorio James Alix Michel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 293901
* GND: 1019351233
* LCCN: no2009077192
* VIAF: 88523124
* ISNI: 0000 0000 6070 8677
* SUDOC: 139527370
 |
**Eischoll** estas komunumo en la distrikto Okcidenta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 462 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Eischoll situas en Supra Valezo sur la deklivo ĉe la suda flanko de la valo de la rivero Rodano. La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Ried, Oberhäusern kaj Brunnen. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,77 km², de kiuj 40,5% estas kovritaj de arbaro, 30,7% servas por agrikulturo kaj 2,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Eischoll limas en nordo al Niedergesteln, en oriento kaj sudoriento al Unterbäch, en sudokcidento al Turtmann-Unterems, kaj en nordokcidento al Ergisch.

Trafiko
-------

Eischoll situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Eischoll pasas veturebla montarvojo de Turtmann al Visp. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de aertelfero de Rarono en la valgrundo. Vintre de la vilaĝo seĝtelfero kondukas Stryggea, kie funkcias du skiliftoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Eischoll datiĝas el la jaro 1250 kiel *Oiselz*. Dum frua mezepoko ĝis 1376 Eischoll estis feŭdo de la Senjoroj de Turn el Niedergesteln poste ĝis 1790, kiam la komunumo sin liberaĉetis, ĝi estis feŭde submetita al la kvin supraj Valezaj Dekonoj. En la jaro 1536 en Eischoll estis kreita kamparana gildo. En la jaro 1730 la ĝis tiam sendependaj komunumoj Ried, Oberhäusern kaj Brunnen kuniĝis.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: [ Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Werner Bellwald*: *Eischoll* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-11-14)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eischoll en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Eischoll

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Eischoll** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Okcidenta Rarono |
| --- |
| Ausserberg  •  Blatten  •  Bürchen  •  Eischoll  •  Ferden  •  Kippel  •  Niedergesteln  •  **Raron**  •  Steg-Hohtenn  •  Unterbäch  •  Wiler |  |

 |
**Jakab Schenk** [ŝenk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schenk Jakab** estis hungara zoologo, ornitologo. Lia nomvarianto estis *Vönöczky-Schenk Jakab*.

Esplora domo nomita pri Jakab Schenk
Jakab Schenk  Arkivigite je 2005-11-06 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de junio 1876 en Hungara reĝlando en Óverbász (nuntempa Vrbas (urbo) en Serbio). Li mortis la 22-an de februaro 1945 en Kőszeg.

Biografio
---------

Jakab Schenk studis laŭvice en Kolozsvár kaj Budapeŝto. Komence li interesiĝis pri matematiko, sed pro Ottó Herman li iĝis ornitologo. Jam antaŭ la diplomo li laboris en la ornitologia instituto, kie li estis nomumita vicinstutestro en 1927, instutestro en 1933. En 1908 li enkondukis la birdoringadon en la lando. Ekde 1912 li vivis en Ábrahámhegy, kie li verkadis artikolojn. En 1917 li sukcese strebis por la grandaj egretardeoj, kiuj ne malaperis apud Balatono.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A madárvonulás kérdése* (1902)
* *A kócsag hajdani és jelenlegi fészkelő telepei Magyarországon* (1918)
* *Az erdei szalonka vonulása és a meteorológia kapcsolatai* (1924)
* *A holdfogyatkozás hatása a madárvonulásra* (1938)

Memorigiloj
-----------

* esplora domo (vidu la foton!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Jakab Schenk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Insulo Baccalieu** estas 5 km² neloĝata insulo ĉe la norda parto de Golfo Koncipiĝo ĉe la komunumo Red Head Cove, Kanado. Ĝi estas separata el la insulo Novlando fare de Baccalieu Tickle, nome malgranda markolo kaj abunda fiŝkaptejo.

La nomo 'Baccalieu' derivas ĉu el la portugala *bacalhau*, ĉu el la hispana *bacalao* aŭ el la eŭska *baccalos*, ĉiuj signife moruo. Fruaj portugalaj mapoj datantaj antaŭ la Kolumbaj veturoj indikas insuloj oriente de Azoroj nome Terra do Bacalhau kiuj povus esti la tuta insulo Novlando. Moderna insulo Baccalieu estis konataj al eŭropanoj laŭ tiu nomo ekde almenaŭ 1556, kiam ĝi ekaperis en la mapo de Gastaldi kiel "Bacalaos".

Lumturoj
--------

Estis du lumturoj en la insulo Baccalieu el kiuj ambaŭ estas nune aŭtomatigitaj. La lumturo de la norda pinto jam ne plu funkcias kaj estis malŝaltita komence de la 1990-aj jaroj. Tiu lumturo estis anstataŭigita kiel helpo al navigado per aŭtomatata lumo sur skeleta turo.

Ekologia rezervejo
------------------

48° 07′ 49″ N 52° 48′ 05″ U﻿ / ﻿48.13028 °N, 52.80139 °U﻿ / 48.13028; -52.80139 (mapo)Koordinatoj: 48° 07′ 49″ N 52° 48′ 05″ U﻿ / ﻿48.13028 °N, 52.80139 °U﻿ / 48.13028; -52.80139 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  The Gastaldi map

Eksteraj ligiloj
----------------

* Baccalieu Trail
* Historical Baccalieu Trail Arkivigite je 2005-07-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Newfoundland Heritage Site
* Lighthouse Digest Arkivigite je 2005-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Baccalieu Island Ecological Reserve homepage
* PDF mapo de la insulo kaj de la rezervejo Arkivigite je 2007-06-30 per la retarkivo Wayback Machine
32° 40′ 54″ S 152° 14′ 4″ O﻿ / ﻿32.68167 °S, 152.23444 °O﻿ / -32.68167; 152.23444 (mapo)

**Brasikarba Insulo**, **Insulo Cabbage Tree** aŭ **Cabbage Tree Island** en la angla origine, konata ankaŭ kiel **Naturrezervejo John Gould**, estas neloĝata insulo kun areo de 300,000 m² kuŝe je 1.4 km ĉe la elfluo de Port Stephens ĉe la marbordo de Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi ricevis la nomon el la Brasikarba palmo, *Livistona australis*, kiu estas karaktera de la pluvarbaro de la insulo. Ĝi estas la ĉefa reproduktejo de la nomiga subspecio de la minacata Petrelo de Gould kaj, kun la najbara insulo Boondelbah kie estas ankaŭ malgranda kolonio, estis klasita de BirdLife International kiel Grava birda areo. Aliro estas permesita nur por sciencaj kaj konservadaj celoj.

Notoj
-----

1. ↑   IBA: Cabbage Tree and Boondelbah Islands. *Birdata*. Birds Australia. Alirita 8-a de junio 2011.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-10-13. Alirita 2022-04-07.

* Kategorio Insulo Cabbage Tree en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Judit Karafiáth** [karafiAt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Karafiáth Judit** estas hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

Judit Karafiáth naskiĝis la  22-an de marto 1943(nun 1943-03-22) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Karafiáth maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en 1970 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde la sekva jaro ŝi laboris en akademia scienca instituto, sed ekde 1999 en ekstra statuso. Inter 1983 kaj 1989 ŝi instruis en Scienca Universitato Attila József, poste en Universitato Loránd Eötvös, kie ŝi docentiĝis, krome ŝi faris ankaŭ redaktajn laborojn. Ŝi kandidatiĝis en 1994 antaŭ la Hungara Scienca Akademio kun la sciencaj gradoj Ph.D. kaj CSc. Ŝi ricevis du premiojn en 2008.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Literature and Its Cults. La littérature et ses cultes.* (kunredaktoro, 1994)
* *Szürrealizmus* (kunaŭtoro, 1999)
* Marcel Proust: *Az eltűnt idő nyomában* (esearo, 2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831024
 |


* Portalo pri Biografio
Jakŝagana roluloJakŝagana rolulo kun sia krono.
**Jakŝagana** [jakŝagaana; kannade: ಯಕ್ಷಗಾನ] estas tradicia teatra formo, kiu estas kombino de danco, muziko, dialogo, kaj kostumo. Ĝi estas indiĝena artformo de la gubernio Karnataka en suda Barato. Jakŝagana laŭvorte signifas ‘la kanton (*gaana*) de naturaj spiritoj (*jakŝa*)’. La nomo Jakŝagana estas uzita jam de 200 jaroj. La artformo estas ankaŭ konata per jenaj aliaj nomoj – *kelike, aata, bajalaata*, kaj *dasavataara*. Ĝi evoluĝis el la muziko kaj teatro dum la periodo de movado Bhakti. Jakŝagana estas aparta ĝenro de muziko. Ĝi evoluiĝis sendepende de la du ĉefaj tradicioj de la klasika muziko en Barato – la karnatika kaj la hindustana tradicioj. Ĉiu aro de Jakŝagana-artistoj konsistas el: (i) *Himmela* (la muzikistoj) kaj (ii) *Mummele* (la grupo kiu dancas kaj deklamas la dialogojn). La temoj de la teatraĵoj estas plejparte el la hindua mitologio.

Muzikiloj
---------

Taala.

* *Maddale* kaj *ĉande* — frapinstrumento por la ritma akompano
* *Taala* — la etaj sonoriloj faritaj el kvinmetala alojo

Kostumoj kaj ornamaĵoj
----------------------

La kostumoj estas plene de riĉaj koloroj. La koloroj dependas de la roluloj kaj ankaŭ la formo de Jakŝagana. La kostumoj estas faritaj el ligno, speguletoj kaj kolorŝtonoj. Tipa jakŝagana kostumo konsistas el granda krono aŭ turbano (*kirita* aŭ *pagade*), *kavaĉa* kiu kovras la bruston, *buĝa kiirti* kiuj ornamas la ŝultrojn, kaj *daabu* — rimeno. La speguletoj reflektas la lumon kaj pli kolorigas la tutan kostumon. La ĉemizo nomiĝas *aramante* kaj la pantalono estas farita el tuko kun unika kombino de ruĝa, flava kaj oranĝa kvadratoj. La aktoroj bezonas preskaŭ tri aŭ kvar horojn por ŝminki siajn vizaĝojn. Tradicie, en Jakŝagana, viroj mem faris inajn rolojn. Sekve, ero de Jakŝagana estas la *strii veŝa* (virina formo), en kiu viro vestas sin per sario kaj multaj inaj ornamaĵoj.

* Artisto ŝminkas sin.Artisto ŝminkas sin.
* Jakŝagana rolulo en ina vestaĵo.Jakŝagana rolulo en ina vestaĵo.
* Artistaro.Artistaro.

* Kategorio Jakŝagana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Municipa teritorio de Cieza, centre de Kantabrio.
**Cieza** [ZJEza] estas municipo en centra Kantabrio, Hispanio, en la komarko Besaya.

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Tirso (Villayuso de Cieza).
Tipa domo.
Brutofoiro.
Collado de Cieza.
Villasuso de Cieza.
Villayuso de Cieza.
Ĝi limas norde kun Mazcuerras kaj Los Corrales de Buelna, okcidente kun Ruente kaj sudoriente kun Arenas de Iguña. Ĝi estas en la orienta parto de la Nacia Ĉarezervejo de Saja. 

La municipa ĉefurbo estas loĝloko Villayuso de Cieza, je 48 km de la regiona ĉefurbo Santandero.

Demografio
----------

Por areo de 44,07 km² estas 548 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Pro la perdo de loĝantoj pro rura amasmigrado la municipo perdis 700 loĝantojn el la 1960-aj jaroj.

La 548 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: 

* Collado de Cieza, 105 loĝ.
* Villasuso de Cieza, 225 loĝ.
* Villayuso de Cieza (ĉefurbo), 304 loĝ.

Oni ne konfuzu inter Villasuso de Cieza (suso = supre) kaj Villayuso de Cieza (yuso = malsupre).

Ekonomio
--------

Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe oni transiris al dungado en la industriaj kernoj de Torrelavega kaj Los Corrales de Buelna.

El la historia heredo elstaras la romia ŝoseo de la Romia Imperio kiu ligis *Pisoraca* (Herrera de Pisuerga, provinco Palencio) kun *Portus Blendium* (Suances, Kantabrio) uzita dm jaroj kiel pasejo inter la valoj Buelna kaj Cieza. El Ferepoko devenas la kastrumo de Cueto del Agua.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783745
* VIAF: 316429730
* BNE: XX454994
 |
**James Orton** (21a de aprilo 1830, Seneca Falls (Novjorkio) – 25a de septembro 1877, Lago Titikaka, Peruo) estis usona naturalisto kiu kontribuis multe al kono de Sudameriko kaj ĉefe de la Amazona baseno.

Biografio
---------

Li estis filo de malriĉa pastro el Presbiterianismo. Li gradiĝis ĉe Williams College en 1855. En 1858 li gradiĝis pri Teologio kaj pasis iome da tempo veture tra Eŭropo kaj Oriento, pastriĝis la 11an de julio 1860. Post diversaj pastraj postenoj li iĝis instruisto pri naturaj sciencoj en la Universitato de Roĉestro en 1866, kaj en 1869 profesoro de natura historio ĉe la Vassar College, kio li estis ĝis sia morto.

En 1867 li vizitis Sudamerikon estre de ekspedicio de studentoj de la Williams College. Tiam li trapasis la kontinenton el Kito, la rivero Napo, kaj la Amazonio, malkovrante la unuajn fosiliojn kiuj troviĝis en la valo de tiu lasta rivero. Li faris duan veturon en 1873, kaj trapasis el Parao, tra Amazonio al Lima kaj al Lago Titikaka. Tie li mortiĝis en 1876 dum sia lasta ekspedicio survoje al Punio.

Orton estis konsiderata ĉefa fakulo pri geologia kaj fizika geografio de la okcidenta marbordo de Sudameriko kaj de Amazonio. Neniu post Alexander von Humboldt kontribuis tiom multe al kono de tiu mondoregiono. Li estis membro de sciencaj societoj en Usono kaj en Eŭropo, kaj verkis artikolojn pri natura historio de Sudameriko.

Verkoj
------

Kelkaj liaj verkoj estas:

* *Miners' Guide and Metallurgists' Directory* (New York, 1849)
* *The Proverbalist and the Poet* (Philadelphia, 1852)
* *The Andes and the Amazon* (New York, 1870; 3rd ed. 1876)
* *Underground Treasures: How and Where to find Them* (Hartford, 1872)
* *Liberal Education of Women* (New York, 1873)
* *Comparative Zoology* (1875)

Referencoj
----------

* Appletons: Orton, Azariah Giles, 1900

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio James Orton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* James H. Orton. *Vassar College Encyclopedia* (2007). Alirita 4 December 2012.

* Edward Albes (July 1914). "An Early American Explorer", *Bulletin of the Pan-American Union* **39** (1), p. 1–13.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 464823
* GND: 117606510
* LCCN: n85135542
* VIAF: 74634560
* ISNI: 0000 0000 8266 1080
* SUDOC: 094531714
* ICCU: PALV063800
 |
La **Insulo Granda Brăila** (en la rumana **Insula Mare a Brăilei**) estas insulo en la rivero Danubo en la Distrikto Brăila, Rumanio. Ĝi estas averaĝe 60 km longa kaj 20 km larĝa, kun totala areo de 710 km². La du riverbranĉoj kiuj disigas ĝin de la ĉefa tero estas Măcin kaj Cremenea.

Nune, 681,3 km² (94,6% el la areo de la insulo) estas okupitaj de agrikulturaj terenoj el kiuj 70m,84 km² estas irigaciataj kaj estas protektataj pere de akvobaraĵo kun longo de 23,5 km. En la insulo estas du municipoj, nome Frecăţei kaj Măraşu, kiuj havas ĉirkaŭ 5 000 loĝantojn.

Estis serio de marĉoj (nome *Balta Brăilei*), ĝis la komunista reĝimo sekigis ĝin kaj konstruis akvorezervejojn uzante devigan laboron de politikaj malliberuloj kaj transformis ĝin en agrikulturan areon. Estis kvin "Laborkampadejojn" ĉe Grădina, Lunca, Salcia, Stoieneşti kaj Strâmba Veche. La tereno rezultis fruktodona kaj estis deklarita "sukceso de komunismo en Rumanio".

Referencoj
----------

* Ediţie Specială, 26a Julio 2005 (part 1) Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine, (part 2) Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Jurnalul Naţional, 4a Aŭgusto 2005, Bărăganul dintre braţele Dunării Arkivigite je 2005-12-02 per la retarkivo Wayback Machine

1. ↑
**Jalón** [ĥaLON] estas rivero de la nordoriento de Hispanio, kaj la ĉefa alfluanto de la grandrivero Ebro en ĝia dekstra bordo. Ĝi havas longon de 224 km kaj drenas ampleksan basenon de 9338 km². Ĝia akvokvanto en Calatayud estas de 6,42 m³/s, sed ĝi estas tre neregula kiel rivero de pluva mediteranea tipo. En aliaj proksimaj lokoj kiel ĉe Calatorao ĝia akvokvanto tamen estas de 20,4 m³/s kaj kiam enfluas ĝi havas proksimume la saman akvokvanton.

La rivero ĉe Arcos de Jalón.
Ĝi ekfluas en la provinco Sorio, sed tuj eniras en Aragonon en la areo nomita Gorĝoj de Jalón. En la meza fluejo ĝi ricevas alfuantojn Nágima, Henar, Monegrillo, Piedra kun Mesa kaj Manubles ĝis Ateca kie malfermiĝas valo. Ĉe Calatayud ĝi ricevas akvon el Jiloca, Perejiles kaj Ribota. Jam en la Valo de Ebro, ĝi ricevas akvon de Aranda, Mediano (malmulta kaj poluita), Grío kaj Alpartir, kaj direktas sin al Torres de Berrellén, kie enfluas en Ebron.

Bibliografio
------------

* Manrique Romero, Alberto (1999). *El Alto Jalón*. Valladolid, España: Ámbito Ediciones. ISBN 84-8183-058-5.

* Kategorio Jalón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797486
* LCCN: sh2001010718
* VIAF: 315140770
* BNE: XX462220
 |
Parolado de Antoni Grabowski okaze de la entombigo
Funebra procesio sur strato Teatralna
Tombo de LLZ fotita tuj post la entombigo
La **entombigo de L. L. Zamenhof** okazis lunde, la 16-an de aprilo 1917, el la loĝejo ĉe Krolewska 41. La funebra ceremonio okazis en tre modestaj kadroj. Estis mondmilito, Varsovio estis okupita de la germanoj, do ne povis alveni reprezentantoj el aliaj landoj. Venis nur la personaj konatoj, familio kaj samideanoj el Varsovio – entute eble 150 personoj, el kiuj la plejparto iris antaŭ la veturilo kiel delegitaroj kun 3 florkronoj.

Malfermis la procesion la unua florkrono, en la nomo de ĉiuj esperantistoj en Polujo, portita de Edvardo Wiesenfeld. La dua, portita de Adolf Oberrotman, estis en la nomo de UEA. La trian nome de ĉiuj germanaj esperantistoj portis majoro von Neubarth, tiutempa havenkomandanto en Varsovio. Krom tio akompanis la veturilon Grabowski, Kabe, Belmont k. a. El la familio sekvis: la vidvino, la filo Adamo kaj filino Lidja. (La alia filino estis tiam en Ruslando.) La procesio iris tra multaj stratoj de Varsovio, interalie ankaŭ tra strato Dzika, kie antaŭ n-ro 9 oni haltis.

Sur la tombejo estis jam pli multaj homoj; kelkaj aliĝis ĉe strato Dzika, aliaj venis senpere al la tombejo. Post ĉiuj religiaj ceremonioj, plej solenaj, oni starigis tribunon, sur kiu adiaŭis la mortinton: Neubarth (nome de la germanaj esperantistoj), Leo Belmont (polaj esperantistoj) kaj Grabowski (tutmonda esperantistaro). Poste en la sama ordo la procesio iris al la tombo. La ceremonio daŭris kelkajn horojn kaj estis finita per *La Espero,* kantita de la esperantistaro. Kelkajn tagojn poste la kinematografejo "Filharmonio" en Varsovio montris filmon pri la tuta ceremonio.

Vidu ankaŭ
----------

* Tombo de Zamenhof
* La Lastaj Tagoj de D-ro L.L. Zamenhof kaj la Funebra Ceremonio

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

* Kategorio Entombigo de L. L. Zamenhof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jan Havickszoon Steen** (Leiden, 1625 aŭ 1626 – tie, entombigita 23-an de februaro 1679) estis fama pentristo el Nederlando dum la 17-a jarcento, la tempo de la nederlanda baroka pentroarto. Liaj verkoj estas de malsama kvalito, sed kono pri homoj, humuro kaj gajega uzado de koloroj estas gravaj rekoniloj de liaj verkoj.

Biografio
---------

Jan Steen estis la filo de Havick Steen, komercisto en greno kaj bierfaristo, kaj Elisabeth Capiteyn. En 1625 ili geedziĝis kiel rom-katolikoj antaŭ la skabeno sed verŝajne pliposte geedziĝis en kaŝita kirko. Jan estis la plej maljuna el ok infanoj.

Same kiel lia ankoraŭ pli fama samtempulo Rembrandt van Rijn Jan Steen vizitis la latinan lernejon en Leiden. Li ricevis en Utrecht pentro-lecionojn de Nicolaus Knüpfer, germana pentristo de historiaj kaj figurativaj scenoj. Influoj de Knüpfer oni povas trovi en la uzado de kompozicioj kaj koloro de Steen. Alia fonto de inspirateco estis Adriaen van Ostade, pentristo de la kampara vivo, kiu vivis en Haarlem. Ne estas konata ĉu Steen ankaŭ reale estis lernanto de Van Ostade.

La loĝdomo (meze) de Jan Steen
En 1648 Jan Steen aniĝis de la en tiu jaro fondita pentristogildo St. Lucas (Sankta Luko) en Leiden kaj kunlaboris kun Gabriël Metsu. En 1649 Jan Steen ekloĝis ĉe pejzaĝo-pentristo Jan van Goyen en Hago kaj edziĝis al ties filino Margriet.

Ambaŭ pentristoj kunlaboris dum kvin jaroj. En 1654 li aniĝis de la loka civilgvardio. Steen transloĝiĝis verŝajne al Delft, kie li sen multe da sukceso ekspluatis la tavernon *De Slange* (La serpento). La loka ekonomio regresis post eksplodo, konata kiel la tondrobato de Delft, ĉe kio multaj domoj detruiĝis.

Ekde 1656/1657 ĝis 1660 li vivis en Warmond kaj de 1660 ĝis 1670 en Haarlem, kie li trapasis sian plej produktivan periodon. En 1670, unu jaron post la morto de sia edzino, Steen reiris al Leiden, kie li loĝis la reston de sia vivo en la domo kiu li heredis de siaj gepatroj. Li reedziĝis en 1672 kun la vidvino Maria van Egmont, kun kiu li havis du gefilojn.

En 1671 li elektiĝis kiel ĉefo de la artisto-gildo. En 1672 Jan Steen malfermis tavernon *de Vrede* (La paco). En 1674 li denove fariĝis ĉefo de la Sint-Lucasgildo. En tiu tempo li ofte estis akompanata de la pentristo Frans van Mieris. Jan Steen mortis en 1679 kaj estis sepultita en la familia tombo en la Pieterskirko en Leiden. Lia filino Catherina edziniĝis al la marpentristo Jan Porcellis.

Bildoj
------

* Memportreto kun liutoMemportreto kun liuto
* La tri magoj-festo; ŝtata muzeo, Kassel GermanioLa tri magoj-festo; ŝtata muzeo, Kassel Germanio
* Gaja familioGaja familio
* SatirusoSatiruso
* Bojas hundido kiel faris la hundojBojas hundido kiel faris la hundoj

Vidu ankaŭ
----------

* Nederlandaj Internoj
* 10586 Jansteen

* Jan Steen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jan Steen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 390343
* GND: 118798545
* LCCN: n79021430
* VIAF: 15041897
* ISNI: 0000 0001 0872 7042
* SUDOC: 035162465
* BNF: 13171235n
* BPN: 01028877
* ULAN: 500115664
* RKD: 74809
* NKC: ola2002161331
* BNE: XX1446008 XX854092, XX1446008
 |