recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Saleĥardo** (ruse *Салехард*) estas urbo en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), kun ĉirkaŭ 40 300 loĝantoj (2007). Ĝi situas sur dekstra bordo de rivero Objo, kiu enfluas en Arktan Oceanon. Saleĥardo situas ĉe la Norda polusa cirklo kaj estas la ununura urbo en la mondo kiu situas norde de tiu cirklo.

Historio
--------

La urbo estis fondita en 1595 kiel kozaka fortikaĵo kaj ĝis 1933 havis la nomon *Obdorsko* (ruse *Обдорск*), kio signifis en la komia lingvo "loko ĉe Objo". Ĝis fino de la 18-a jarcento la fortikaĵo perdis sian gravecon. En Obdorsko okazis ĉiujare vintraj foiroj. La setlejo servis ankaŭ kiel ekzilejo. 

En 1933 la loko ricevis la nomon *Saleĉhardo*, kio signifas en la neneca lingvo "Setlejo ĉe kabo". Ĝi ricevis la urban statuson en 1938.

En la 1940-aj jaroj sola komunikilo liganta la urbon al la ekstera mondo estis rivero. Vaporŝipo navigaciis ĝis Tobolsko du semajnojn.

Nuntempe la urbo prosperas kaj en ĝi loĝas konstante pli ol 51 mil homoj (2021).

La urbo havas modernan flughavenon, ĝi havas paroman ligon kun urbo Labitnango, kien veturas trajnoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (2000) Ю. И. Переплеткин: *Сибирский самородок: Воспоминания о Василии Васильевиче Бахилове* (ruse), p. 228. ISBN = 5-93020-058-0.

* Kategorio Saleĥardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Saleĥardo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Bercial de Zapardiel** [berZJAL dezaparDJEL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Bercial de Zapardiel* estas etimologie komprenebla kiel *Stipejo de la rivero Zapardiel*.

Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 17,31 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 195 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 75 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Madrigal de las Altas Torres, kun Barromán, kun Cabezas del Pozo kaj kun Mamblas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761513
* LCCN: n95072429
* VIAF: 146742266
 |
Koordinatoj: 50° 53′ 58″ N 15° 12′ 16″ O﻿ / ﻿50.89944 °N, 15.20444 °O﻿ / 50.89944; 15.20444 (mapo)

**Přebytek** (germane: **Überschar**) estas domaro en Ĉeĥio, en Fridlanta terlango, parto de urbo Nové Město pod Smrkem en distrikto Liberec. Ĝi etendiĝas sur montopiedo de Závorník ĉirkaŭ ŝoseo III/29015 kuniganta Lázně Libverda kun Ludvíkov pod Smrkem, sed kiu ofice falas en Ludvíkov pod Smrkem (ĝi estas ties baza setlejunuo).

Přebytek situas en katastra teritorio **Ludvíkov pod Smrkem** kun areo 13,7 km2.

En la domaro fontas rojo Přebytecký potok, kiu estas maldekstraflanka alfluanto de Lomnice.

Historio
--------

La unuaj domoj oni komencis konstrui post la jaro 1750. Al la jaro 1834 estas registrita apero de nomo de la domaro en formo Ueberschaar.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2021 | 33 |

Jizeramontaraj monumentetoj en la ĉirkaŭaĵo
-------------------------------------------

En la ĉirkaŭaĵo de Přebytek troviĝas du monumentetoj. Sudokcidente de la domaro estas "Ŝtono de Šafránek" rememoriganta sinmortigon per pafmortiĝo de la kvardektrijara Vladimír Šafránek el Hejnice, kiu ĉi tie okazis la 25-an de majo 1981. Kontraŭe al tio tra orienta direkto de la domaro estas "Kruco de Martin Zejda" rememoriganta la tridekjaran Martin Zejda el Ludvíkov pod Smrkem, kiu radis ĝis Lázně Libverda drinki alkoholaĵojn. La 22-an de aŭgusto 2002 survoje reen ĝis Ludvíkov en tiuj ĉi lokoj li sub influo de alkoholaĵo sufokiĝis per siaj vomaĵoj.

Pluaj fotoj
-----------

* Přebytek, eksa lernejoPřebytek, eksa lernejo
* Přebytek, domo n-ro 18Přebytek, domo n-ro 18
* Tegmentoj de lokaj domojTegmentoj de lokaj domoj

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Nové Město pod Smrkem (3) |
| --- |
| Hajniště ~ Ludvíkov pod Smrkem ~ Nové Město pod Smrkem ~ cetera: Přebytek |

 |
La **disĵeto de Rayleigh** (aŭ **difuzo de Rayleigh**) estas fenomeno de difuzo de ondoj, nomita laŭ John William Strutt, Lordo Rayleigh, kiu malkovris ĝin.

La disĵeto de Rayleigh estas difuzo pro materiaj eroj, de elektromagnetaj aŭ sonaj ondoj , kies ondolongo estas multe pli granda, ol la grando de la difuzantaj eroj. Estas tiam elasta difuzo, ĉar ĝi fariĝas sen ŝanĝo de energio: la ondolongo ne ŝanĝiĝas.

La difuzo de Thomson estas ondodisĵeto rilatanta al libera elektrono, kaj do estas aparta kazo de la difuzo de Rayleigh.

Kiam la difuzantaj eroj havas sufiĉe grandajn dimensiojn rilate al la ondolongo, necesas uzi alian teorion, kia la teorio de Mie. La difuzo de Rayleigh estas aparta kazo de la disĵeto de Mie.

Disĵeto de Rayleigh de la elektromagnetaj ondoj
-----------------------------------------------

La elektromagneta ondo estas elektra kampo ligata al magneta kampo, ambaŭ oscilantaj. Kiam la ondo estas sorbita de materio, la elektra kampo delokas la elektronojn de la materio. Se tio koncernas malgrandan eron, tiu ĉi iĝas elektra dupoluso. Oscilante samfrekvence kiel la kampo, tiu dupoluso radias: tiu radiado estas la disĵeto de Rayleigh, kiu dependas de la ondolongo kaj de angulo de vido.

Ĉielaj koloroj pro difuzo de Rayleigh. Fotita 500m super oceano, unu horo post la sunsubiro
Plumoj de pavo
### Ekzemploj

#### Bluo de la ĉielo

* La disĵeto de Rayleigh aperigas la bluan koloron de la ĉielo kaj la ruĝan koloron de la leviĝanta (aŭ subiranta) suno: la bluaj radiadoj estas pli difuzataj ol la ruĝaj.

#### Blua au verda koloro de plumoj

* Birdo, kiuj havas bluajn aŭ verdajn plumojn, ne havas pigmentojn de tiaj koloroj. La plumaj ĉeloj entenas fajnajn grajnojn da melanino kiuj disĵetas prefere la bluan lumon. La restaĵon de la lumo sorbas pli dika tavolo da melanino. Tiel, la plumo aspektas blua, (aŭ verda helpe de flavaj pigmentoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Wolfgang Gleissberg
* Disĵeto de Thomson
* Efiko de Komptono
* Efiko Tyndall

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Disĵeto de Rayleigh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france La disĵeto de Rayleigh (kun ties ekvacioj), el AstroΦ Arkivigite je 2010-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
* france Disĵeto de Rayleigh, Animacio
* angle Mallonga priskribo Arkivigite je 2010-02-25 per la retarkivo Wayback Machine
**Mau** (hindie **मऊ**, urdue **مئو**‎), ankaŭ konata kiel **Maunat Banĝan** aŭ **Bamĝan** (hindie मऊनाथ भंजन, IAST: *Maūnātha Bhaṃjana*, Hunter: *Maoonaath Bhanjan*) estas industria urbego kaj municipo en norda Barato, en orienta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. 

Stacidomo de Mau

Demografio
----------

Mau havis populacion de 278 745 en 2011 kun legopovo 77%, kiu estas pli alta, ol la ŝtatmezumo.

Geografio
---------

Mau situas sur ebenaĵo de Gango laŭ en:Tamsa River 74 metrojn super la marnivelo. Azamgarh troviĝas 40, Ghazipur 44, Buksar 61, Ballia 62, Deoria 63, Sivan 84, Ĝaŭnpur 92, Varanasio 93, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 279, Kolkato 616, ĉefurbo Delhio 694, Mumbajo 1351 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

De historia kaj arkeologia vidpunktoj Mau estas unu el la plej malnovaj lokoj en la regiono. La konata arkeologia historio de Mau estas proksimume 1500 jarojn aĝa kaj iĝis signifa sufisma centro. Dum la hinda liberecbatalo la homoj de Mau donis plenan subtenon al la movado.

Statuo en Mau

Ekonomio
--------

Mau estas signifa tekstila urbo kaj estas konata pro sia sariindustrio, kiu estas tradicia komerco kaj jarcentaĵa arto de la homoj.

Lingvoj
-------

La vaste parolata lingvo en Mau estas la hindia kaj la urdua, sed ekzistas regiona lingvo en:Bhojpuri language.

Religioj
--------

En Mau la loĝantoj estas islamanoj (56%), hinduoj (43%), aliaj malpli ol 1%.

Eduko
-----

La plej alta edukado okazas en altlernejo kaj islamaj seminarioj.

Trafiko
-------

Al Mau kuras tri fervojaj linioj, kvar ĉefvojoj kaj unu flankovojo. La plej proksima flughaveno funkcias en Gorakhpur.

Klimato
-------

En Mau la averaĝa temperaturo virias inter 19-33 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 675 mm, inter junio-septembro pli ofte pluvas, en la ceteraj monatoj apenaŭ aŭ neniam.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe islamaj moskeoj kaj hinduaj temploj
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans
Kantono Vaŭdo estas akutale (stato 2013) subdividita al 10 **distriktoj**. 

Distriktoj de Kantono Vaŭdo (stato 2013.

Aktuala administra divido
-------------------------

Stato de la distriktoj de Kantono Vaŭdo je la 1-a de januaro 2013:

| Distrikto | Loĝantoj(stato 2012-12-31) | Flächeen km² | Ĉefloko | Nombro dakomunumoj |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aigle | 41391 | 434,85 | Aigle | 15 |
| Broye-Vully | 38127 | 264,98 | Payerne | 37 |
| Centro de Vaŭdo | 39732 | 230,83 | Echallens | 37 |
| Vaŭda Nordĵuraso | 83845 | 702,59 | Yverdon-les-Bains | 75 |
| Laŭzano | 154237 | 65,15 | Laŭzano | 6 |
| Lavaux-Oron | 57222 | 134,57 | Bourg-en-Lavaux | 18 |
| Morges | 75600 | 372,96 | Morges | 62 |
| Nyon | 89433 | 307,34 | Nyon | 47 |
| Okcidento Laŭzana | 69533 | 26,32 | Renens | 8 |
| Riviera-Pays-d'Enhaut | 80831 | 282,88 | Vevey | 13 |
| **Totale** (10) | 729971 | 2822,47 | Laŭzano | 318 |

La laga areo de Kantono Vaŭdo entendiĝas sur surfaco de 389,26 km² (Lac de Joux 8,77 km², Anteile: Lago Lemano 298,01 km², Lago de Neŭŝatelo 74,13 km² kaj Lago de Morato 8,35 km²). La totala areo de Kantono Vaŭdo do sumiĝas al 3'211,73 km².

Historio
--------

La Kantono Vaŭdo estis fondita en la jaro 1803 surbaze de la Mediacia Akto de Napoleono. Ĝi estis subdividita al 18 distriktoj, kiuj estiĝis el la malnovaj bernaj voktejoj kaj gubernioj, kiuj ekzistis de 1475 ĝis 1798. La distriktoj siavice estis subdividitaj al subdistriktoj aŭ komunumaroj.

Distriktoj de Kantono Vaŭdo ĝis 2007
Kun efiko de la 1-a de septembro 2006 ekvalidis la leĝo *«Loi sur le découpage territorial (LDecTer) du 30 mai 2006»* [leĝo pri la teritoria disdivido de la 30-a de majo 2006]. Ĝi ekaplikiĝis por la elketoj al la granda konsilio de 2007. Tial ek de la 1-a de januaro 2008 ekzistas nur ankoraŭ 10 distriktoj kaj la administra subdivido de subdistriktoj aŭ komunumaroj malaperis.

Distriktoj de Kantono Vaŭdo ek de 2008
Pro la kunigo de la komunumo Chanéaz kun aliaj komunumoj al la nova komunumo Montanaire pje la 31-a de decembro 2012, la teritorio de la iama komunumo Chanéaz de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso transiris al la Distrikto Gros-de-Vaud.

* Kategorio Distriktoj de Kantono Vaŭdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Topolje,** hungare **Izsép,** serbe **Топоље** estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Draž.

Bazaj informoj
--------------

* Alto super marnivelo: 95 m
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 31 304
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

Situo
-----

La komunumo situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000]. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Topolje 683 da homoj, (kroatoj 565 (83 %), hungaroj 56 (8 %), serboj 37 (5 %)).

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1247

Ĝemelkomunumo
-------------

* Hungario Majs, Hungario
Kantono Neŭŝatelo konsistas el ses distriktoj, kiuj apartenas al kvar geografiaj regionoj. (Stato: 31-an de decembro 2010)

Distriktoj de kantono Neŭŝatelo
La geografiaj regionoj de kantono Neŭŝatelo

| Distrikto | Loĝantoj(decembro 2010) | Areoen km² | Ĉefloko | Nombro dakomunumoj | Regiono |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Boudry | 38886 | 105.58 | Boudry | 15 | Le Littoral |
| La Chaux-de-Fonds | 38668 | 92.94 | La Chaux-de-Fonds | 3 | Neŭŝatelaj Montoj |
| Le Locle | 14099 | 143.70 | Le Locle | 7 | Neŭŝatelaj Montoj |
| Neŭŝatelo (distrikto) | 51'984 | 80.02 | Neŭŝatelo | 9 | Le Littoral |
| Val-de-Ruz | 15831 | 128.02 | Cernier | 16 | Valo de Ruz |
| Val-de-Travers | 11932 | 166.47 | Môtiers (Val-de-Travers) | 3 | Valo de Travers |
| **Totale** (6) | 172085 | 802.96 | Neŭŝatelo | 53 |  |

La teritorioj de la lago de Bielo kaj la lago de Neŭŝatelo, kiuj apartenas al kantono Neŭŝatelo estas rekte sub la kantona administracio kaj ne apartenas al iu ajn distrikto. Tiu areo sumas 86 km².

Funkcio de la distriktoj
------------------------

La kantona konstitucio de Neŭŝsatelo tekstas en la 4-a alineo de 1-a paragrafo de la konstitucio simple: "La kantono estas dividita en komunumoj, kiuj siavice estas unuigitaj al distriktoj". La artikolo 87 poste tekstas "La distriktoj estas la subdividoj de la kantono. La leĝo difinas ilian rolon." Unu rolo de la distriktoj estas, ke ili estas elektodistriktoj. Ekzistas tribunalaj distriktoj, kiuj estas la unuinstancaj tribunaloj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Konstitucio de Kantono Neŭŝatelo Arkivigite je 2011-12-02 per la retarkivo Wayback Machine
 

* Kategorio Distriktoj de kantono Neŭŝatelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Guillermo** [gi-jEr-mo] **MACÍAS Y DÍAZ INFANTE** (n. 1955) estas mekŝika advokato, esperantisto, kiu loĝas en urbo Aguaskalientes, centra parto de Meksiko. Li estas ano de Meksika Esperanto-Asocio ekde ĝia fondiĝo, asocio por kies nacia karaktero li petis kaj atingis permeson de la meksika nacia registaro. 

Li estis fondinta kunredaktoro de Me-informo, la eksa gazeto de la menciita asocio. Li estas la nura meksika membro de Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio (membrokarto 2009-19) kies sidejo estas en Vilno, Litovio. Li ankaŭ estas la nura meksika ĵurnalisto kiu verkas dulingvajn artikolojn (hispane-esperante), publikitaj pere de *La Jornada* la plej grava liberala nacia ĵurnalo de Meksiko. 

Li tradukis al Esperanto kaj publikis tradukaĵojn pri meksikaj kantoj kaj poemo. Li prelegis pri Meksiko antaŭ gravaj rusaj esperantistoj kiuj apartenas al la Esperanta Klubo Lev Tolstoj, de Moskvo, Rusio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blogo de Guillermo Macías y Díaz Infante ĉe Ipernity esperante


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 356671
 |
**Beyssac** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 790 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Beyssac etendiĝas sur 21,34 km², kaj havis 790 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 37 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Beyssac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Serge Sartre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Papo Inocento la 6-a naskiĝis en Beyssac.

Administrado
------------

Beyssac apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
**Bercianos del Páramo** [berZJAnos delPAramo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo), en la sudo de la provinco. *Bercianos del Páramo* estas komprenebla etimologie kiel Bierz-anoj de la Stepo, kiel aludo al la deveno de reloĝantoj, nome el Bierzo.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bercianos del Páramo, Villar del Yermo kaj Zuares del Páramo, okupas totalan areon de 35,09 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 541 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 32 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla. Ĝi limas kun Santa María del Páramo, San Pedro Bercianos, Valdevimbre, Villamañán, Laguna Dalga kaj Pobladura de Pelayo García.

Historio
--------

Estis antaŭromiaj kaj romiaj restaĵoj, kaj en Mezepoko okazis reloĝado fare de la grafo Gatón en la 9-a jarcento pro komisio de Ordoño la 1-a.​ La unua plej frua mencio estis de la jaro 917 rilate al ekleziuloj; poste nobeloj dominis la lokon. La areo apartenis al la Regno Leono. El la 14-a jarcento nobeloj Osorio kaj Quiñones hegemoniis en la areo. Ekde 1959, post la konstruo de la Akvobaraĵo de Barrios de Luna, ĝeneraliĝis la irigacio.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam cerealoj kaj lino, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj kaj beto) kaj brutobredado [azenoj, muloj, sed lastatempe ŝafoj, porkoj kaj bovoj). Forstado gravas ĉe la riverbordoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, kuirarto).

Bildaro
-------

* Strato.Strato.
* Akvobaraĵo de Barrios de Luna ebligis irigacion en la areo.Akvobaraĵo de Barrios de Luna ebligis irigacion en la areo.
* Retablo de la preĝejo San Vicente de Bercianos del Páramo.Retablo de la preĝejo San Vicente de Bercianos del Páramo.
* Ermitejo.Ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----

1. ↑  Prie en la blazono montriĝas akvorado simbole de irigacio, du betoj el arĝento kaj unu ora tritikspiko.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758530
* VIAF: 316736020
 |
**Bercero** [berZEro] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Vintero* (Tero de Vino, en hispana *Tierra del Vino*) en la sudokcidento de la provinco. *Bercero* estas komprenebla etimologie kiel *Bierz-ano* alude al reloĝantoj el El Bierzo.

Bercero en la provinco Valadolido.
La *Vintero* de la provinco Valadolido, oranĝe, sudokcidente.
Ĉefretablo de la preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 41,72 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 195 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 300 el la 1940-aj jaroj. Ĝi distas 39 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun municipoj Marzales, Vega de Valdetronco, Gallegos de Hornija, San Salvador, Villasexmir, Torrelobatón, Villalar de los Comuneros, Berceruelo, Velilla, Torrecilla de la Abadesa kaj Tordesillas. Ĝia municipa teritorio estas ebena sude kaj altebena kaj stepeca nordoriente.

Historio
--------

Estas restaĵoj de vakceoj. En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradicie lokanoj estis kestistoj, kaj la loko havis milon da loĝantoj komence de la 20-a jarcento. La lernejo estis konstruita en 1931 dum la Dua Respubliko, kaj servis al ĉirkaŭ 200 lernantoj; aktuale ĝi estas la sidejo de la loka sancentro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kun grava ĉefretablo de la lastaj jaroj de la 17-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765208
 |
Gipsoplatoj vertikale starigitaj
**Gipsoplatoj** estas industria konstrumaterialo kutime uzata por fini la internajn murojn kaj plafonojn. Ili konsistas el muldita gipso inter du tavoloj de kartono.

Tiu tekniko kondukis al la kreado de nova konstruprofesio : « la platmasonistoj ».

Historio
--------

Se la uzo de gipso en la konstruado ne estas nova, la koncepto de la gipsoplato (plasterboard) estis inventita en Usono en 1894.

Tiu tekniko alvenis en Francio post la dua mondmilito, kiam necesis rekonstrui la landon.

Fabrikado
---------

En fabriko, la gipso miksita kun adjuvantoj estas enfermita inter du folioj el kartono, konsistigante tiel maldikajn konstruelementojn, kiuj tamen havas interesajn mekanikajn proprecojn.

Kvalito
-------

Kvanteto da radono povas ellasiĝi el la gipso kaj iuj malbonkvalitaj platoj (entenantaj sulfuron) povas ellasi toksan H2S.

Uzo
---

La platoj estas starigataj kaj fiksataj per ŝraŭboj sur reloj aŭ lignaj fostoj, apartaj metalaj fostoj aŭ per rekta gluado sur masonita strukturo per adhera mortero.

Mediaj aspektoj
---------------

La gipsoplatoj havas multajn mediajn avantaĝojn, sed ankaŭ kelkajn malavantaĝojn :

* Iuj gluoj povas enhavi kaj ellasi formaldehidojn,
* Iuj platoj estas traktitaj per hidrofobaj adjuvantoj por pli akvoimunigi ilin,
* La platoj produktitaj per industria gipso povas ellasi radonon
* Pulvordeflugoj malagrablaj por la respirado okazas dum la platsegado.



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri konstruado |

* Gipsoplato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gipsoplato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Toon WITKAM** (naskiĝis la 7-an de oktobro 1944, mortis la 29-an de novembro 2018) estis nederlanda esperantisto kaj komputila programisto. Post studado ĉe la Teĥnika Universitato en Delft (Nederlando) li eniris la programaran industrion kiel programisto. Specialiĝinte pri perkomputila lingvistiko, li en ĉ. 1982 esperantiĝis kaj iniciatis DLT (Distribuita Lingvo-Tradukado — esplorprojekton, en kiu Esperanto rolis kiel interlingvo). Dum la 1990-aj jaroj li konsilis la Eŭropan Komisionon pri aŭtomata tradukado, laboris kiel gast-esploristo en Japanio kaj estis partotempa profesoro pri informadiko (kogna ergonomio de homa-komputila interfaco) en Delft. Emeritiĝinte post 2001, li okupiĝis pri Esperanta vortstatistiko kaj tekstanaliza programaro. Li estis membro de GIL (Gesellschaft für Interlinguistik, Berlino) kaj estrarano de la Internacia Esperanto-Instituto ekde 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Toon Witkam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ESPSOF Esperantlingva vortstatistika kaj tekstanaliza softvaro kun konkordancilo
Spegula kaŭstiko generita de cirklo kaj paralelaj radioj
En diferenciala geometrio, **kaŭstiko** estas la koverto de radioj reflektitaj aŭ refraktitaj per sternaĵo. Ĝi estas simila al la optika koncepto de kaŭstiko.

La radia fonto povas esti punkto (elradianta punkto) aŭ malfinio, en la lasta okazo la direkta vektoro devas esti donita.

Reflekta kaŭstiko
-----------------

Reflekta kaŭstiko estas okazo ĉe kiu la radioj estas reflektataj de la kurbo.

En okazo de elradianta punkto, ĝi estas la evoluto de la aro de reflektoj je tanĝantoj de la elradianta punkto.

En okazo de paralelaj radioj: supozi la direkta vektoro estas *(a, b)* kaj la spegula kurbo estas parametrigita kiel *(u(t), v(t))*. La normala vektoro je punkto estas *(-v'(t), u'(t))*; la reflekto de la direkta vektoro estas (normala vektoro bezonas specialan normaligon al longo 1)

{\displaystyle 2{\mbox{proj}}\_{n}d-d={\frac {2n}{\sqrt {n\cdot n}}}{\frac {n\cdot d}{\sqrt {n\cdot n}}}-d=2n{\frac {n\cdot d}{n\cdot n}}-d={\frac {(av'^{2}-2bu'v'-au'^{2},bu'^{2}-2au'v'-bv'^{2})}{v'^{2}+u'^{2}}}}
Havante komponantojn de trovita reflektita vektoro traktu ĝin kiel tanĝanto

{\displaystyle (x-u)(bu'^{2}-2au'v'-bv'^{2})=(y-v)(av'^{2}-2bu'v'-au'^{2})}
Uzante la plej simplan kovertan formon

{\displaystyle F(x,y,t)=(x-u)(bu'^{2}-2au'v'-bv'^{2})-(y-v)(av'^{2}-2bu'v'-au'^{2})} {\displaystyle =x(bu'^{2}-2au'v'-bv'^{2})-y(av'^{2}-2bu'v'-au'^{2})+b(uv'^{2}-uu'^{2}-2vu'v')+a(-vu'^{2}+vv'^{2}+2uu'v')}
{\displaystyle F\_{t}(x,y,t)=2x(bu'u''-a(u'v''+u''v')-bv'v'')-2y(av'v''-b(u''v'+u'v'')-au'u'')+b(u'v'^{2}+2uv'v''-u'^{3}-2uu'u''-2u'v'^{2}-2u''vv'-2u'vv'')+a(-v'u'^{2}-2vu'u''+v'^{3}+2vv'v''+2v'u'^{2}+2v''uu'+2v'uu'')}
kiu povas esti komplika, sed meto de {\displaystyle F=F\_{t}=0} donas sistemon de linearaj ekvacioj por *x* kaj *y* kaj tiel per solvo de ĝi eblas ricevi parametrigon de la reflekta kaŭstiko, formuloj de Kramero povas esti uzataj.

### Ekzemplo

Estu la direkta vektoro *(0, 1)* kaj la spegula kurbo {\displaystyle (t,t^{2})}
Tiam

{\displaystyle u'=1} {\displaystyle u''=0} {\displaystyle v'=2t} {\displaystyle v''=2} {\displaystyle a=0} {\displaystyle b=1}
{\displaystyle F(x,y,t)=(x-t)(1-4t^{2})+4t(y-t^{2})=x(1-4t^{2})+4ty-t}
{\displaystyle F\_{t}(x,y,t)=-8tx+4y-1}
kaj {\displaystyle F=F\_{t}=0} havas solvaĵon *(0, 1/4)*, kio estas ke lumo eneniranta parabolan spegulon paralele al ĝia akso estas reflektita tra fokuso de la parabolo.

Refrakta kaŭstiko
-----------------

Refrakta kaŭstiko estas pli komplika okazo pro tio ke bezonatas datumoj pri la refrakta indico kaj pro tio ke refrakto estas ne lineara, la leĝo de Snell estas sufiĉe "malbela" en pura vektora skribmaniero (se ne la refrakta indico varias glate en spaco).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kaŭstiko je MathWorld
**Gábor Albert,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Albert Gábor** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Gábor Albert naskiĝis la 10-an de decembro 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Albert finis la lernadon en aktora studio de Nacia Teatro (Budapeŝto) en 1983. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro de Kecskemét. Inter 1986-1988 kaj 1991-1993 li estis aktoro en Nacia Teatro (Szeged), inter 1993-1995 en Nacia Teatro (Pécs). En la sekvaj jaroj li ne apartenis al teatro, sed kiel gasto, li ricevis rolojn en pluraj teatroj province kaj ĉefurbe. Lia voĉo ofte estis aŭdebla en eksterlandaj filmoj, pli malofte li estis videbla en filmoj.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare: Hamleto - 2-a tombofosisto
* Eugène Scribe: *Egy pohár víz* - franca diplomato
* Georges Feydeau: *A hülyéje* - Crépin Vatelin
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - vira titolrolo
* Károly Nóti: *Nyitott ablak* - Sramek
* István Csukás: *Ágacska* - pentristo

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Szomszédok* (televizia serio, pluraj epizodoj, 1989-1999)
* *Rózsaszín sorozat* (televizia serio, pluraj epizodoj, 1991)
* *Szabadság, szerelem* (televizia filmo, 2006) - anoncisto
* *Las aventuras del capitán Alatriste* (televizia serio, 2015)

Voĉoaktoraj roloj
-----------------

Li estis hungara voĉo ekzemple de Francesco Scali, Allen Covert, Joe Bostick, Lo Ming.

Fontoj
------

* 
* hungaraj datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726953
 |
**Győző Kulcsár** [djOzO kulĉAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kulcsár Győző** estis hungara skermisto (rapiristo, spadisto), olimpiano, kvarfoja olimpika ĉampiono, trifoja mondĉampiono, trejnisto.

Győző Kulcsár naskiĝis la 18-an de oktobro 1940 en Budapeŝto, li mortis la 19-an de septembro 2018 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La familio Kulcsár dum la 2-a mondmilito vivis en nazia Germanio, poste en Svedio, sed ili revenis en 1946. La juna Győző maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, dum li skermis en la lernejo, iom poste jam en sportklubo. Li studis en Pezindustria Teknika Universitato, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1968, trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1976. Civile li laboris en instituto en Budapeŝto. Dum studado li ne forlasis la skermadon. Inter 1962-1979 li estis membro de la hungara nacia teamo (dekfoje hungara ĉampiono), li estis trifoje mondĉampiono en teamo (1970, 1971, 1978). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964, Somera Olimpiko 1968, Somera Olimpiko 1972 kaj Somera Olimpiko 1976 kun 4 oraj kaj 2 bronzaj medaloj. En 1980 li forlasis la skermadon, poste li estis trejnisto (inter 1986-1991 en Vercelli). Lia edzino naskis filinon. Li ricevis plurajn premiojn.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Vercelli (2018)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Győző Kulcsár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801557
 |




* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Lourches (stacidomo). |

**Lourches** - prononco [lurŝ] - estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 3 872 loĝantoj sur areo de 2,65 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 461 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *Denain*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *lourchois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Lourches (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lourches en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Lourdes (stacidomo). |

**Lourdes** [lurd], okcitanlingve Lorda [lurdo], esperantlingve **Lurdo**, estas pilgrim-urbeto situanta piede de la montaro Pireneoj en suda Francio, en la departemento Hautes-Pyrénées. Ĝi havas ĉirkaŭ 17 000 loĝantojn.

Pilgrimado
----------

Statuo de la Sinjorino en la groto
Bernadette Soubirous (ĉirkaŭ 1866)
Baziliko Senmakula koncipiĝo kaj baziliko de Rozario
Memoraĵoj pri Lourdes
Lourdes allogas ĉiujare milionojn da vizitantoj, ĉar ĝi estas unu el la plej gravaj pilgrimceloj por la katolikoj de la tuta mondo, konsiderata kiel sankta loko. Katolikoj kredas ke la Virgulino Maria aperis en 1858 antaŭ juna knabino, Bernardeta Soubirous, por deklari al ŝi, ke ŝi estas la Senpeka Koncipiteco. Tiu iom enigma frazo apogis la dogmon ĵus proklamitan de Pio la 9-a en 1854, laŭ kiu la Sankta Virgulino estis per speciala graco liberigita el la Origina Peko en la ventro jam en la momento de sia koncipiĝo. Poste la junulino fariĝis monaĥino kaj estis sanktigita de la katolika Eklezio.

De tiam malsanuloj venas enakviĝi en fonton, kiu situas ĉe la apero-groto, esperante miraklan resaniĝon. Kvankam estas ĉirkaŭ 7 000 asertoj de miraklaj sanigoj, nur 69 estas aprobita de la episkopoj post ekzamenoj de kuracista komitato.

La religia komplekso entenas plurajn preĝejojn, kapelojn, krucvojojn, kaj centojn da hoteloj kaj vendejoj. Krom tiu religia komplekso, la urbo posedas interesan mezepokan fortikigitan kastelon staranta sur alta rokego.

Tute laŭ natura kopiado de la lurdogroto troviĝas en la pilgrimejo Maria Gugging, katastrala komunumo (loko) de la urbo Klostronovburgo (germane *Klosterneuburg*), Urbo de la Interpopola Kompreniĝo, Aŭstrio.

Partneraj urboj
---------------

* Częstochowa, Pollando
* Fátima, Portugalio

Vidu ankaŭ
----------

* Mirakloj de Lurdo
* Rozario
* Pilgrimado
* Lourdes (stacidomo)

Bibliografio
------------

* Collectif, *Lourdes de la Préhistoire à nos jours*, Musée Pyrénéen, 1987.
* Laurence Catinot-Crost, *Autrefois Lourdes*, Éditions Atlantica, 2005.
* Sébastien Barrère, *Petite histoire de Lourdes*, Cairn, 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lourdes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lourdes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Panoramoj de la sanktejo de Lourdes Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 6428
* GND: 4036398-3
* LCCN: n50053128
* VIAF: 144171286
* BNF: 152706667
* NDL: 00629430
* NKC: ge157682
 |
**Ataola MOHAĜERANI** (perse عطاالله مهاجرانی; naskiĝis en 1953, Arak, provinco Markazi, Irano) — estas influa irana politikisto.

Biografio
---------

Li estis unu el fondintoj de la Partio de servistoj de kreado, la aktiva subtenanto de reformoj. En aŭgusto 1997 Ataola Monaĝerani iĝis la ministro de la islama kulturo kaj islama orientiĝo en la registaro de Mohammad Ĥatami. En 1998 kune kun la ministro pri internaj aferoj Abdula Nuri li estis atakita de islamaj radikaluloj kaj ricevis malgrandajn lezojn. En januaro 2001 sub premado de opozicio li estis devigita demisii kaj iĝis la administranto de la Centro de la dialogo inter civilizacioj.

Familio kaj parencoj
--------------------

Ataola Mohaĝerani havas parencajn ligojn kun multaj iranaj politikistoj. Lia edzino Ĝamile Kadivar estas la fratino de Mohsen Kadivar, la populara politikisto, la deputito de la parlamento de la sesa kunveno, malliberigita pro la kondamno pri kontraŭstata propagando.

* Kategorio Ataola Mohaĝerani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290455
* GND: 1116382903
* VIAF: 188640683
* ISNI: 0000 0001 4047 0996
* SUDOC: 124524249
 |
Pri la komunumo
---------------

**Frenkendorf** estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6128 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Frenkendorf situas norde de Liestal kaj dekdu kilometrojn sudoriente de Bazelo en la valo de la rivero Ergolz, kies fluo tamen ne tuŝas la teritorion de la komunumo sed pasas oriente de ĝi. La malnova vilaĝkerno situas sur iomete altigita teraso super la valo. Post la konstruo de la fervojlinio en la jaro 1854 laŭlonge de la fervojo estiĝis Neu-Frenkendorf (Nov-Frenkendorf) en la grundo de la valo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Frenkendorf limas en nordo al Pratteln, en oriento al Füllinsdorf, en sudo al Liestal, en okcidento al Nuglar-Sankt Pantaleon (Kantono Soloturno), Gempen (Kantono Soloturno), kaj en nordokcidento en unu pinto al Muttenz.

Trafiko
-------

Frenkendorf situas ĉe la fervojlinio de Olten al Bazelo. Ĝia stacidomo estas servata de la regiona trajnlinio S3 en duonhora kadenco.

La plej proksima aŭtoŝosealiro situas en distanco de du kilometroj en Pratteln al la nacia aŭtoŝoseo A2.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Frenkendorf datiĝas el la jaro 1249 jam sub la nuna nomo.

Sur la monteto *Schauenburg* arkeologoj trovis la restaĵoj de gaŭlo-romia sanktejo kaj romiaj moneroj el la 1-a ĝis la 4-a jarcento post Kristo.

La Sinjoroj de Eptingen el Pratteln akiris en la 14-a kaj 15-a jarcento grandan parton de la vilaĝo kaj vendis ĝin inter 1517 kaj 1525 al la urbo Bazelo, kiu atribuis ĝin al la voktejo Liestal. La alta jurisdikcio restis tamen ĉe la voktejo *Farnsburg*. Post la Bazela Kantondisiĝo de 1832 Frenkendorf estis en la jaro 1833 aligitia al la nova Kantono Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* Frenkendorf-Füllinsdorf (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Frenkendorf
* Frenkendorf en la Historia Leksiko de Svislando

* Kategorio Frenkendorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Liestal |
| --- |
| LiestalLiestalArisdorf  •  Augst  •  Bubendorf  •  Frenkendorf  •  Füllinsdorf  •  Giebenach  •  Hersberg  •  Lausen  •  **Liestal**  •  Lupsingen  •  Pratteln  •  Ramlinsburg  •  Seltisberg  •  Ziefen | Liestal |

 |
Fresko de Dionysius: Sankta Nikolao
Dante *Domenico di Michelino's* Dia komedio en katedralo de Florenco.
Fresko el Bavario,Germanio.
Fresko de la Siksta kapelo en Vatikano, Romo, Italio.
**Fresko** (el la itala: *al fresco*, *a fresco* = al freŝo)) estas pentraĵo per akvaj koloriloj sur freŝa stukaĵo de muro. La pentraĵo estas farita dum la stukaĵo estas ankoraŭ malseka, kaj stukaĵo kaj koloroj kune sekiĝos.

Laŭ Francisko Azorín **fresko** estas *Pentraĵo farita per koloriloj solvitaj en gluakvo sur freŝe kalkglatigita muro aŭ tolo.* Li indikas etimologion el latina *frigus* (malvarma).

Vidu ankaŭ
----------

* Murpentraĵo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 77.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fresko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Riparo kaj konservado de historiaj murpentraĵoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 165730
* GND: 4071463-9
* NDL: 00563760
* NKC: ph135157
 |
**Fresneda de Cuéllar** [fresNEda deKŬEljar] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Fresneda de Cuéllar* estas etimologie komprenebla kiel Fraksenaro de Cuéllar, alude al historia ĉefurbo Cuéllar.

Fresneda de Cuéllar en la provinco Segovio.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,66 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 166 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 100 el la jaro 2000. 

Ĝi distas 63 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Chañe, Íscar (Valladolid) kaj Samboal. Trafluas la lokon la rojo Caz del Egido kaj iom poste la rivero Pirón. La teritorio enhavas iamajn loĝlokojn Alcuerna, Olivera kaj Las Pesqueras, nun senhomaj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

*El Tuerto de Pirón* (unuokululo) estis fama bandito el la najbara Santo Domingo de Pirón, nome Fernando Delgado Sanz, kiu agadis en la areo de la rivero Pirón, kaj Fresneda de Cuéllar estis inter la lokoj kie plej agadis, ŝtele por ekzemplo en la preĝejo.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj), ĉefe brutobredado (ŝafoj) kaj forstado (produktado de pinjonoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo *Visitación* kaj la ermitejo de *Nuestra Señora del Rosario*.

Grava muzikfestivalo estis FresneRock, en kiu partoprenis ekzemple Segismundo Toxicómano, Vantroi, kaj Los Muertos de Cristo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----

1. ↑   Calleja Guijarro, Tomás (2005). Segovia Sur, eld. ROMANCES DE EL TUERTO DE PIRÓN. Taller Imagen S.l.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766452
 |
**Dendrokronologio** (helene *δένδρον/déndron* = arbo, *χρόνος/ĥrónos* = tempo) estas scienca datadmetodo per analizo de la arbaj kreskoringoj (jarringoj).

Arboringoj
----------

La aspekto de la ligno varias ĉiujare laŭ la sezonoj, kaj tiel montras per videblaj ringoj tra la trunkoj kaj branĉoj spuron de ĉiu kreskosezono kaj ĉiu vintra sezono. Cetere, laŭ la jen pli jen malpli bonaj cirkonstancoj rilate la kreskeblo, la grandeco de tiuj ringoj varias kaj tiel donas indikon pri la klimato de la jaro. Pli grave eble: la klimato estas en sama loko la sama por ĉiuj, rekono de la sekvaĵoj de diverslarĝaj ringoj rekonigas la jarojn kiam la ligno, do la arbo, kreskis.

Tiel ekestas datadmetodo:
Prenite provpecojn en pluraj lokoj de sama regiono, eblas, elfari dataĵaron laŭjara enspace de pluraj jarcentoj. Poste komparo de lignopeco datenda, ekzemple el malnova konstruaĵo, kun tiuj ebligas ties datadon.

Tiu teĥniko ege precizas ĉar, kompreneble, ĝi ebligas dati la forhakadon de la arbo je precizo de unu jaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dendrokronologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Association for Tree-Ring Research (ATR)
* Internacia datenbanko NOAA
* Dendrokronologistoj de Trier Arkivigite je 2022-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Andre Billamboz: *Das Verhältnis des Menschen zu seiner Umwelt im Spiegelbild der archäologischen Fundhölzer und deren Jahresringe.* p. 68–75 journals.ub.uni-heidelberg.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 18292
* LCCN: sh85036709
* BNF: 11971123g
* NKC: ph119380
 |
**Adolf ÁGAI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ágai Adolf** estis hungara kuracisto, ĵurnalisto, redaktoro, membro de Societo Kisfaludy.

Adolf Ágai naskiĝis kiel *Rosenzweig Adolf* la 31-an de marto 1836 en Jankovác. Li mortis la 22-an de septembro 1916 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Adolf Ágai devenis el pola-juda familio. Li komence vivis en nuntempa Kroatio, havanta la kroatan lingvon. Li frekventis lernejojn en Nagyabony, Pest (urbo) kaj Nagykőrös, universitaton en Vieno, dume li lernis hungare. Poste li vojaĝis al Eŭropo, Azio kaj Afriko. Li debutis verkisto en 1854, poste li ofte verkadis al diversaj periodaĵojm parte hungare, parte germane. Inter 1870–1879 li redaktis revuon, dume li ankaŭ tradukadis kaj fondis periodaĵon. Liaj pseŭdonimoj estis *Porzó*, *Náday Ezüstös*, *Dr. Tőkés, K. T. Kappan Tóbiás, Forgó János*, *Csicseri Bors, Spitzig Iczig, Lengenádfalvay Kotlik Zirzabella*, *Tallérosy Zebulon*, *Hirviszi Bibicz Misi*, *Forgó bácsi, Nemo, Ali*, *M. B.* és *▽ Χ*.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ilona* 1861 tradukita romano
* *Gyermek humor* 1877
* *Gyöpre magyar!* elektitaj ŝercoj, historietoj, kantoj 1879
* *Forgó bácsi gyermekszinháza* 16 teatraĵetoj 1882
* diversaj kalendaroj tiutempe popularaj
* *Forgó bácsi képes könyve* poemoj kaj fabeloj 1887

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hungare
* hungare Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Adolf Ágai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 421464
* GND: 1055408487
* LCCN: no2011173258
* VIAF: 19711540
* ISNI: 0000 0001 0606 5532
* SUDOC: 196936225
* BNF: 12126207f
* NKC: jx20090115008
 |
**Carl Gustav Adolf von HARNACK** (denaske **Harnack**; 7a de Majo 1851 – 10a de Junio 1930) estis balt-germana luterana teologo kaj elstara historiisto pri eklezio. Li produktis multajn religiajn publikaĵojn el 1873 ĝis 1912 (en kiuj li foje estis literumita kiel Adolf Harnack). Li estis nobeligita (kun la aldono de *von* al sia nomo) en 1914.

Harnack sekvis la influon de la Helenisma filozofio sur prakristanaj skribaĵoj kaj alvokis kristanojn al demando pri la aŭtenteco de doktrinoj kiu stariĝis en la frua Kristana Eklezio. Li malakceptis la historiecon de la Evangelio laŭ Johano favore al la Sinoptikaj evangelioj, kritikis la Apostola Kredo, kaj promocis la Socian Evangelion.

En la 19-a jarcento, pli forta kritikaro floris en Germanio, establis histori-kritikan metodon kiel akademia normigo por interpretado de la Biblio kaj kompreno de la historia figuro de Jesuo. La laboro de Harnack estas parto de la reagon al la skolo de Tubingeno, kaj reprezentis revivigon de la tradicio.

Krom siaj teologikaj aktivecoj, Harnack estis distingita organizanto de sciencoj. Li ludis gravan rolon en la fondo de la Kaiser-Wilhelm-Societo kaj li estis ties unua prezidanto.

* Kategorio Adolf von Harnack en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 786308
* GND: 118546058
* LCCN: n50027748
* VIAF: 9886393
* ISNI: 0000 0001 2120 2056
* LIBRIS: 232825
* SUDOC: 030091667
* BNF: 12157744w
* NLA: 35172002
* NDL: 00442495
* BIBSYS: 90065131
* NKC: jn20000602808
* ICCU: TO0V092370
* BNE: XX964777
 |
**György Korda** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korda György** estas hungara ŝlagrokantisto, raportisto pri pokero. Lia origina familia nomo estis *Klein*. Liaj edzinoj laŭvice estis Iby Kovács kaj kantisto Klári Balázs ekde 1981.

György Klein naskiĝis la 4-an de januaro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Korda devenis el juda familio. Li maturiĝis en kemia mezlernejo. Lia kantista keriero komenciĝis en 1957 per granda ŝlagro. Liaj plej gravaj instruistoj pri kantado estis Tamás P. Balassa, József Romhányi, Tivadar Horváth kaj László Turán (informoj mankas pri la lernado). Lia kantovoĉo iomete similas al Karel Gott, foje li kantis Gott-kantojn. Spite la gitarorkestrojn aperantajn en la sekva jardeko li stilo malmoderniĝis, tamen li longtempe estis sukcesa kantisto havanta sukcesojn ĉefe en festivaloj. Post la maljuniĝo li estas konata rapoertisto pri pokero. Li edziĝis frue jam antaŭ la soldatservo, la dua edziĝo komenciĝis en 1981. Li havas ekstergeedzecan filinon. Korda kun Klári Balázs havas hotelon kun 21 ĉambroj en Budapeŝto. Li ricevis premiojn ekde 1967 (festivalajn), ekde 1998 (ŝtatajn).

Elektitaj kantitaj ŝlagroj
--------------------------

* Szeretni kell (debuto en 1957)
* Aki melletted él
* Bocsánat, hogyha kérdem
* Haver a nőkkel jól vigyázz
* Fehér galamb
* Gyöngéden ölelj át
* Lady Karnevál
* Lady N
* Mamma Maria
* Comment ca va (1999)

Elektitaj sondiskoj
-------------------

* *Vágyom egy nő után* (1970)
* *Aranyalbum* (1982)
* *Barátok, amíg élünk* (1995)
* *Napfény kell a világnak* (2005)

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* paĝaro
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Korda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 657874
* GND: 135808235
* VIAF: 80263453
* ISNI: 0000 0000 7881 6406
* MBA: 63c0978c-da32-41c4-a7d6-fb8d64b0f52f
 |
**Fresno de Río Tirón** [FRESno deriotiRON] estas loĝloko kaj municipo en la oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Montes de Oca*, lime kun Rioĥo. La loknomo *Fresno de Río Tirón* estas etimologie komprenebla kiel *Fraksenejo de Rivero Tirón*, tiukadre aperas frakseno en la municipa blazono. La rivero Tirón elfluas ĉu Fresneda de la Sierra Tirón kaj alfluas al la rivero Ebro ĉe la municipo Haro, Rioĥo.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Montes de Oca, oriente kaj flavecbruna.
Preĝejo de Sankta Andreo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 9,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 178 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 100 loĝantojn el 1991.

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |  | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 292 |  | 273 |  | 249 |  | 221 |  | 194 |

Ĝi distas 51 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, limas interalie kun Belorado, Cerezo de Río Tirón kaj Briviesca.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Frua mencio estis "Sancta María de Fresnu", 20-Feb-971.

Fresno de Río Tirón formis parton de la *Alfoz de Cerezo* de la *Merindad de Rioja* kun la cetero de Montes de Oca. En 1877 la loĝantaro estis pliiĝanta ĝis 448 loĝantoj kaj en 1887 ĝis 473 loĝantoj. Poste la loĝantaro dekadencis.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Andreo, la ermitejo de la Dia Paŝtistino, la konvento de franciskanoj (en la foto de la tabelo) ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776084
* VIAF: 2606154441730535460000
 |