La **Nacia Muzeo de Tokio** (japane 東京国立博物館, Tōkyō Kokuritsu Hakubutsukan, ankaŭ konata laŭ la anglalingvva akronimo **TNM**, angle *Tokyo National Museum*) estas artmuzeo situanta en la Parko Ueno, en la lvarata;p Taito de la japana ĉefurbo Tokio.

Establita en 1872, la muzeo estas la plej granda kaj plej malnova muzeo en Japanio kaj unu el la plej grandaj artmuzeoj en la mondo. 

La muzeo enhavas ampleksan kolekton de objektoj de arkeologia kaj arta valoro el diversaj epokoj de Japanio kaj aliaj aziaj landoj. La pli ol 110 mil objektoj inkluzivas 87 apartenantajn al la Japana Nacia Trezoro, kaj 610 klasitaj kiel Grava Kultura Propraĵo (angle Important Cultural Property). La fokuso de la kolekto estas japana arto laŭ la Silka Vojo, kaj ĝi ankaŭ havas grandan kolekton de grek-budhana arto. 

La muzeo faras arkeologian kaj antropologian esploradon, same kiel disvastigas kulturon tra instruaj okazaĵoj ligitaj al sia kolekto.

Sur areo de ĉirkaŭ 100 mil kvadrataj metroj estas kvin konstruaĵoj - Ĉefa, Orienta, Ceremonia, Heisei kaj Trezoroj de Horyu-ji-temploj, la muzeo estas loĝigita en grupo de konstruaĵoj apartigitaj unu de la alia. Galerio Honkan (本館), azia galerio (東洋館), Hyokeikan (表慶館), Heiseikan (平成館), Horyuji Galerio Trezoro (法隆寺宝物館), Esploro kaj Informcentro (資料館) kaj aliaj instalaĵoj. Krome estas pluraj restoracioj kaj du butikoj.

Informoj en la muzeo haveblas en la japana, la hispana, la angla, la ĉina, la franca, la germana.

Historio
--------

Ĉio komenciĝis per ekspozicio en 1872 en la konstruaĵo Taiseiden de la Tokio Yushima Seido Templo de pli ol sescent ekspoziciaĵoj, inter ili diversaj kulturaj heredaĵoj, de personaj havaĵoj de la imperiestra familio de la palaca trezorejo kaj antikvaj iloj ĝis plenigitaj. bestoj, specimenoj de mineraloj kaj naturaj produktoj montrantaj la naturresursojn de la lando, ĝiajn flaŭron kaj faŭnon. La ekspozicio estis granda sukceso, entute ĉirkaŭ cent kvindek mil homoj vizitis ĝin. La ekspozicio fariĝis grava evento en la vivo de la lando – kaj ne nur el la vidpunkto de altiĝo de nacia digno. Ĝi donis ŝancon vidi la naturon de la lando, ĝian historion en nova maniero, en ĝeneraligita formo, kaj levis la demandon pri la bezono protekti unikajn naturresursojn, konservi kulturajn tradiciojn kaj heredaĵon, kiuj estas la posedaĵo de la tuta homaro. Por prepari kaj fari la ekspozicion, estis kreita speciala institucio, kiu estis nomita la Muzeo sub la Ministerio de Kulturo kaj Edukado. Ĝi iĝis la prototipo de la Tokia Nacia Muzeo.

En 1882 la muzeo translokiĝis al sia nuna loko en Ueno Park. En 1886, la muzeo iĝis la "Imperia Muzeo" de la Japana Imperio. En 1900 ĝi estis renomita "Tokyo Imperial Household Museum". En 1923 la muzeokonstruaĵo estis difektita en la Kanto-sismo kaj cunamo. En 1925, la naturkolektoj, kiuj formis la bazon por la establado de la Nacia Muzeo de Naturo kaj Scienco, estis apartigitaj de ĝi. En 1938, la muzeo estis malfermita en renovigita konstruaĵo - la Honkan-konstruaĵo - en la "imperia" stilo (Imperial Crown Style). Hodiaŭ la konstruaĵo funkcias kiel la ĉefkonstruaĵo de la muzeo. En 1947 ĝi estis renomita "Tokio Nacia Muzeo".

En 1968, la Tōyōkan-konstruaĵo estis aldonita al la muzeo, kiu elmontras ne-japanan azian arton. En 1999, la konstruaĵo Heiseikan estis malfermita por festi la geedziĝon de Naruhito, Princo de Japanio. Ĝi ĉefe montras erojn de arkeologio kaj japana arto. La muzeoareo ankaŭ inkluzivas la Hyōkeikan-konstruaĵon, kiu estis establita en 1909 por festi la geedziĝon de Yoshihito, pli posta Imperiestro de Japanio, kaj estas utiligita kiel spaco por ŝanĝado de ekspozicioj, same kiel la Hōryū-ji Hōmotsukan Trezoroj-Konstruaĵo, kiu montras proksimume 300 eroj de la templo Hōryūji.

Kolekto
-------

Nuntempe, la kolekto de la Tokia Nacia Muzeo enhavas ĉirkaŭ cent dudek mil aĵojn. Inter ili estas ne nur verkoj de diversaj belartoj kaj aplikataj artoj, kiel kaligrafio, skulptaĵo, kaj ankaŭ metalproduktoj, armiloj, militaj kirasoj, ceramikaĵoj, modeloj de arkitekturaj monumentoj, sed ankaŭ arkeologiaj trovaĵoj, historia kaj etnografia materialo, multaj temaj publikaĵoj kaj fotografiaj materialoj.

Galerio
-------

* The old Yushima Seido (1830)La malnova Yushima Seido (1830)
* The 1872 Yushima Seido Exhibition. Ikkei Shosai's ukiyo-e triptych.La 1872 Yushima Seido Ekspozicio. Ikkei Shosai-aukijo-e triptiko.
* The male shachi of the Nagoya Castle at the exhibition. Shosai's ukiyo-e print.Shachi viro de la Nagoya Kastelo ĉe la ekspozicio. Ukiyode shosai-e gravuraĵo.
* Directors of the exposition, before the golden shachi in the Taiseiden courtyard (1872)Direktoroj de la ekspozicio, fronte al la ora shachi en la Taiseiden korto (1872)

* An engraving of the Art Gallery for the first National Industrial Exhibition (1877)akvafortaĵo de la Arta Galerio por la unua Nacia Industria Ekspozicio (1877)
* Hiroshige III's ukiyo-e triptych showing its interior (1877)Hiroshige 3-a ukiyo-e triptiko montranta ties internano (1877)
* Guide map to the 1881 Second National Industrial ExhibitionGvidila mapo al la 1881 Dua Nacia Industria Ekspozicio
* Hiroshige III's ukiyo-e triptych of the second NIE (1881), showing the original HonkanHiroshige ukiyode 3-e triptiko de la dua NIE (1881), montranta la originalan Honkanon

* A Middle Jōmon vessel (3000–2000 BCE)Modelo de ŝipo de la Mezo Jōmon (3000–2000 BCE)
* Kokin Wakashū, Heian period, 10th century*Kokin Wakashū*,Epoko Heian, 10a jarcento
* Samantabhadra, Heian period, 12th centurySamantabadro, Heian -epoko, 12a jarcento
* Cintamani in flame type, 12th–13th centuryĈintamanio flamanta. 12a–13a jarcento
* A gilt-wood statue of Vairocana Buddha, Heian period, 11th-12th centuryOrigita-ligna statuo deVajroĉana Budho, Epoko Heian, 11a-12a jarcento
* Twelve Heavenly Generals, Kamakura period, 13th centuryDek du Ĉielaj Generaloj,Kamakura-epoko, 13a jarcento
* Tachi Okanehira, Heian period, 12th centuryTachi *Okanehira*, Heian -epoko, 12a jarcento
* Ō-yoroi, Edo period, 16th centuryŌ-yoroi, Edo -epoko, 16a jarcento
* Kakiemon, Edo period, 17th centuryKakiemon, Edo -epoko, 17a jarcento
* Noh mask from the Konparu school, Edo period, 18th centuryNoo masko de la Konparu lernejo, Edo -epoko, 18a jarcento
* Kosode, Edo period, 18th centuryKosode, Edo -epoko, 18a jarcento
* Eagle by Suzuki Chokichi, 1892Aglo de Suzuki Chokichi, 1892

* Jajoi-epoka kruĉo, 1-a-tria jarcentoj. Jarcento, elfosita en Kugahara, Ota-Ku, TokioJajoi-epoka kruĉo, 1-a-tria jarcentoj. Jarcento, elfosita en Kugahara, Ota-Ku, Tokio
* Bodhisatvo, Asuka-epoko, 7-a jarcentoBodhisatvo, Asuka-epoko, 7-a jarcento
* Nanbandō, kiraso en la formo de eŭropa kiraso, 16-a jarcentoNanbandō, kiraso en la formo de eŭropa kiraso, 16-a jarcento
* Nakahama Manjirō -raporto de liaj vojaĝoj, monda mapo de ĉirkaŭ 1850Nakahama Manjirō -raporto de liaj vojaĝoj, monda mapo de ĉirkaŭ 1850

* The earliest polished stone tools in the world. Pre-Jōmon (Japanese Paleolithic) period, 30,000 BCE.La plej frua polurita ŝtonajn ilojn en la mondo. Pre-Jōmon (Paleolitiko de Japanio), 30,000 BCE.
* Incipient Jōmon pottery (radiocarbon dated to 12500 ±350 BP)Frua Jōmon-epoka ceramiko (radiokarba datigita al 12500 ±350 BP)
* A Final Jōmon statuette (1000–400 BCE)Jōmon-epoka statueto (1000–400 BCE)
* Horse chariots during the Kofun period. Detail of bronze mirror (5th–6th century). Eta-Funayama Tumulus, Kumamoto.Ĉaroj kun ĉevalo dum la Kofun-epoko. Detalo de bronza spegulo (5a–6a jarcento). Eta-Funayama Tumulus, Kumamoto.
* Iron helmet and armour with gilt bronze decoration, Kofun period, 5th centuryFera kasko kaj kiraso kun origita bronza ornamado, Kofun-epoko, 5a jarcento
* Haniwa horse statuette, complete with saddle and stirrups, 6th century, Japanstatueto de haniva ĉevalo, kompleta kun selo kajpiedingoj, 6a jarcento,Japanio
* The Buddha, Asuka period, 7th centuryLa Budho, Asuka-epoko, 7a jarcento
* Temple tiles from Nara, 7th centuryTemplaj kaheloj de Nara, 7a jarcento
* Vine and grape scrolls from Nara, 7th centuryreliefo de vinberujo kaj vinbero de Nara, 7a jarcento

* One of the first representations of the Buddha, 1st–2nd century CE, Gandhara from PakistanUnu el la unuaj reprezentadoj de la Budho, 1a–2a jarcenta CE,Gandhara de Pakistano
* Seated Buddha, Gandhara, 1st–2nd century CESidita Budhon, Gandhara, 1a–2a jarcenta CE
* Maitreya, seated on a throne in the Western manner, with Kushan devotee. 2nd century Gandhara.Majtrejo, sidita sur trono en la Okcidenta maniero, kunkuŝana adepto. 2a jarcentoGandaro.
* Bacchanalian scene, representing the harvest of wine grapes, Greco-Buddhist art of Gandhara, 1st-2nd century CEBakanala sceno, reprezentanta la rikolton de vinaj vinberoj, Grek-budhisma arto de Gandaro, 1a-2a jarcenta CE
* Drinking scene, Greek drinking cups, Greek dress. Greco-Buddhist art of Gandhara. 3rd century CE.Trinkanta scenon, kun grekaj trinkantaj tasoj, greka vesto. Greko-budhisma arto de Gandhara. 3a jarcenta CE.
* Greek scroll supported by Indian Yaksas, Amaravati Stupa, 3rd centurygreka volvaĵo subtenita de indiano Jakŝo, Amaravati Stupa, 3a jarcento
* Northern Wei Buddha Maitreya, 443Norda Ŭej-dinastio BudhoMajtrejo, 443
* Tang-dynasty BodhisattvaTang-dinastio Bodisatvo
* Wooden plate with inscriptions in Tocharian. Kucha, China, 5th–8th century.Ligna tabulo kun surskriboj en Tocharia, de Kucha, Ĉinio, 5a–8a jarcento.
* The Toyokan's collection of Chinese bronzewareLa kolekto de la Toyokan de ĉinaj bronzaĵoj

* Self-portrait in a Turkish Hat (1889)*Memportreto en turka Ĉapelo* (1889)
* Girl with Red Hair (1892)*Knabino kun Ruĝa Haro* (1892)
* Portrait of a Woman (1898)*Portreto de Virino* (1898)
* Hong Kong (1900)*Hong Kong* (1900)
* Jar of Flowers (1912)*Vazo de Floroj* (1912)

Referencoj
----------

1. ↑   Frequently asked questions about the Tokyo National Museum. Tokyo National Museum. Arkivita el la originalo je 28 April 2023. Alirita 29 April 2023.

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Tokia Nacia Muzeo** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo (angle), Tokyo National Museum,
* Sundberg, Steve (2019), "Ueno Park Museums, c. 1910", *Old Tokyo*,
* Virtuala travojaĝo de Tokio Nacia Muzeo provizita de Google Arto & Kulturo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853235
* GND: 2044887-9
* LCCN: n81058763
* VIAF: 135962112
* ISNI: 0000000121642334
* SUDOC: 030175623
* BNF: 12448131f
* ULAN: 500309712
* NLA: 35551993
* NDL: 00259637
* NKC: ko2006325609 kn20051220020, ko2006325609
* BNE: XX122436
 |