recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gloĵan,** serbe **Гложан,** slave **Gložan,** slovake **Hložany,** hungare **Dunagálos** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo Baĉki Petrovac.

Gloĵan situas en la verda municipo
Luterana preĝejo de Gloĵan

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 0
* Poŝtkodo: 21412
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Gloĵan situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojo, Danubo preterfluas.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Gloĵan 2283 da homoj, (slovakoj 1985 (87 %), serboj 146 (6 %), jugoslavianoj 46, hungaroj 25 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* luterana preĝejo

Famuloj
-------

En la iama Dunagálos naskiĝis Gyula Dedinszky, luterana pastro.

* Kategorio Gloĵan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Travidebla prem-sentema glubendo
Oficeja glubendo en almetilo
Fortika gum-teksa glubendo
**Glubendo** estas bendo el papero aŭ plasto, surkovrita per gluo kaj servanta por fermofiksi leteron, pakon kaj simile aŭ ripari ŝiritaĵon.

Glubendo estas ofte uzata en portempaj riparoj

Historio
--------

En 1845 kirurgo d-ro Horace Day inventis prem-senteman gluon, bazan eron de glubendoj. En 1901 germano Oscar Troplowitz inventis la glu-flikaĵon Leukoplast por la germana firmao Beiersdorf AG.

La praulo de moderna oficeja glubendo estis masko-bendo uzata ekde 1925 en aŭtoriparejoj por protekti farbotajn aŭtojn. Ĝian ideon donis usona inventisto Dick Drew el la firmao 3M. La unua senkolora, humid-rezista glubendo de 3M - celuloza, sekve celofana - aperis en la jaro 1930. Pro la fakto, ke komence oni ŝpare kovris la bendon per gluo, ĝi ricevis la kromnomon *skota* (angle *scotch*); ekde 1945 Scotch estas registrita marko de 3M.

Tipoj de glubendoj
------------------

### Prem-sentema glubendo

Prem-sentema, memglua glubendo konsistas el tavoleto da prem-sentema gluo metita sur bazan bendon el papero, plasto, teksaĵo aŭ metalo. Ĝi gluas sen bezono de aktiviga varmigo aŭ malsekigo kaj fikstenas rezulte de premo. Ofte la ĝenerala vorto *glubendo* estas sinonimo de ĉi tiu universala glubenda tipo.

### Akvo-aktivigata glubendo

Ĝi konsistas el papero kovrita per gumaĵo el amelo aŭ besta gluo. Ĉi tiu glubendo iĝas glua pro malsekigo. Ĝi estas uzata ekz. por fermi kaj sigeli kartonajn skatolojn. Antaŭ la meto sur kunigotajn skatol-eĝojn, la glubendo estas malsekigata aŭ humidigata.

### Varmo-aktivigata glubendo

Glubendo aktivigata per varmo kutime estas nealgluiĝema ĝis varmigo. Ĝi estas foje uzata en pakado de ekz. cigaredoj. Ekzistas ankaŭ varmo-malaktivigataj glubendoj, kiel REVALPHA de Nitto Denko, kiuj perdas gluecon kiam estas varmigitaj ĝis certa temperaturo. Tio estas aparte utila en la industrio de duonkonduktantoj.

### Gipsoplata glubendo

Ĝi estas bendo el papero, teksaĵo aŭ maŝo, foje kun guma aŭ prem-sentema gluo. Ĝi estas uzata por kunigi gipsoplatojn.

Kuriozaĵoj
----------

La romano *Ombro sur interna pejzaĝo* de Spomenka Štimec komenciĝas per la frazo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Mi fartis iom kiel uzita glubendo, kiun oni klopodas reuzi sed ĝi ne plu fikstenis. **"** |
| — Spomenka Štimec, Ombro sur interna pejzaĝo |

 |

* Kategorio Glubendo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Izolbendo
* Duktobendo

Referencoj
----------

1. ↑  Difino de *glubendo* en PIV
2. ↑  angle Paĝo pri la glubendo Scotch®
3. ↑  angle Historio de la glubendo Scotch[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle FIPAGO - Internacia Federacio de Produktistoj de Gumpapero Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Espinosa de Cervera** [espiNOsa dezerBEra], estas la nomo de vilaĝo kaj municipo, en komarko Arlanza, en la sudo de la provinco Burgoso, Kastilio la Malnova, hodiaŭ regiono Kastilio kaj Leono, (Hispanio), en la jura teritorio *Partido de Salas de los Infantes*.

La loknomo *Espinosa de Cervera* estas etimologie komprenebla kiel *Kratagejo de Cervejo*.

Geografio
---------

La preĝejo
Sude de la municipo ekas la komarko Ribera del Duero, dum norde estas la Sierra de la Demanda. Kelkaj rojoj fluas tra la municipa teritorio kiuj poste alfluas al la supra fluado de la rivero Esgueva.

Ĝi estas ĉe 66 km de la provinca ĉefurbo.

Municipo kiu suferis, pro la mekanizado de la kamparanaj aktivecoj, perdon de loĝantoj kaj maljunigon de la enloĝantaro en la lastaj 50 jaroj. Ĉirkaŭ 31 % de ĝia teritorio (923,88 hekctaroj) estas en Birdoprotekta Areo *ZEPA Sabinares del Arlanza*, kie elstaras gipoj (*Gyps fulvus*) kaj kadavrogrifoj (*Neophron percnopterus*).

Historio
--------

En la registro *Censo de Vecindarios de la Corona de Castilla* de 1591 estis literumita Espinossa de Ceruera, apartenanta al la *Partido de los Arauces*, en la provinco Burgoso. Ĝi apartenis al la komunumo *Jurisdicción de Los Arauzos*, de reĝlando, en la partio de Aranda de Duero,​ kun ordinara urbestro.

Vidindaĵoj
----------

La vidindaj monumentoj estas: la romanika preĝejo de San Millán kaj romanika fontano.

Ekonomia aktiveco
-----------------

La ĉefa ekonomia aktiveco de la regiono estas la agrikulturo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777105
 |
En partikla fiziko **gluonoj** (de la angla *glue* - gluo) estas elementaj partikloj kiuj transdonas fortan nuklean forton. Ili tenas kune kvarkojn en hadronoj kaj protonojn kaj neŭtronojn en atomkerno.

Pli science, gluonoj estas *vektoraj* kalibraj bosonoj, kiuj respondecas pri fortaj interkoloraj rilatoj en kvantuma kolordinamiko. Malsimile al neŭtraj fotonoj, kiuj transdonas elektromagnetan forton en kvantuma elektrodinamiko, gluonoj mem estas influitaj per forto, kiun ili transdonas. Forta nuklea forto influas al gluono ĉar ĝi mem havas kolorŝargon, kvazaŭ interagante kun si mem. Pro tio kvantuma kolordinamiko iĝas multe pli komplika ol kvantuma elektrodinamiko.

Ecoj
----

Gluono estas kvantumo de vektora kampo en kvantuma kolordinamiko. Samkiel fotono, ĝi havas spinon *S*=1 kaj ne havas pacan mason. Kvankam multepezaj mezonoj de spino=1 havas tri polarajn statojn, kalibraj bosonoj kiel fotono aŭ gluono, havas nur na unu pro efekto de kalibra senvarianteco. En kvantuma teorio de kampo entjera kalibra senvariantumo postulas ke la kalibra bosono ne havu mason en paco (eksperimente maso de gluono estas nur kelkaj MeV. Gluono havas negativan interan parecon kaj nulan izotopan spinon. Ĉiu gluono estas kontraŭpartiklo por si mem.

Malsimile al aliajn kalibraj bosonoj (fotono, de kiu estas nu unu tipo, kaj tri W- kaj Z-bosonoj, perantoj de malforta nuklea forto), gluonoj havas 8 apartigeblajn tipojn.

Kvarkoj povas havi tri tipojn de kolorŝargo, kaj same kontraŭkvarkoj. Gluonoj devas havi unu kvarkon kaj unu kontraŭkvarkon, ĉiu el kiu havi na unu el tri koloroj. Laŭ kombinatoriko devas esti 6 tipoj de gluonoj, sed nun oni kredas ke vere estas 8, ĉar gluonoj estas grupo de SU(3)-simetrio.

|  |  |
| --- | --- |
|  Tradukon | **Ĉi tiu artikolo bezonas tradukon el ĉi tie (angle).**

---

Se vi scipovas la lingvon, bonvolu redakti la paĝon por traduki la tekston. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gluono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ecoj de gluono en paĝaro de *Particle Data Group*.
**Janette Anne DIMECH**, (Londono, 10an de Oktobro 1951) arte konata kiel **Jeanette**, estas hispan-brita kantistino kiu ege famiĝis je la fino de la 1960-aj jaroj. Ŝi kantis ĉefe hispane, kaj publikigis 7 muzikalbumojn entute.

Ŝi kantis plurlingve, preskaŭ ĉiam hispane, de tempo al tempo angle, sed ankaŭ registris muzikstrangaĵojn en kaŝitaj muzikalbumoj, laŭkvante; france (*Pourquoi tu vis*), germane (*Mein lieber Freund*), portugale (*Boa noite, amor*), kaj japane (あまのじゃく).

Biografio
---------

Dimech naskiĝis je la 10an de Oktobro de 1951 en Londono, de Belga-Konga patro, kaj Hispana patrino, el Kanariaj Insuloj.

Ŝia infanaĝo disvolviĝis ene de Usono, kaj kiam ŝi estis adoleskulo, ŝi fine transloĝiĝis al Hispanio, konservante iom da britia akĉento kiu akompanus ŝin dum sia tuta vivo.

Dum la jardeko 1960-1970 ŝi iĝis adeptino al popola muziko, influita muzike de Bob Dylan kaj Donovan.

Pic-Nic
-------

Meze de la 1970-aj jaroj, ŝi konis muzikeman junularon kaj kreis kune kun ili, inter kiuj Toti Soler, muzikbandon Pic-Nic, kiu estis dungita de la diskoprodukta entrepreno Hispavox post aŭdado per loka radiostacio. Ili iĝis relative famaj post la publikigo de *Cállate niña* (Silentu, knabino), versio de fama hispana popolstila kanto.

Tamen, ekde ĝia kreado ĉeestis en la muzikbando malkonsento, ĉu registri ankaŭ anglalingvajn versiojn el iliaj kantoj aŭ ne, do la bando disiĝis finfine.

*Palabras, promesas*
--------------------

Post ĉi ĉio, ŝi plu estis aktiva por Hispavox, sed kiel sola kantistino. Je ĉi tempo ŝi famiĝintis. Jeanette ekis sian muzikkarieron en Barcelono kiel sola kantistino per sia bone konata 'Soy Rebelde' (Mi ribelemas).

*Por qué te vas*
----------------

Ŝia plej bona sukceso, 'Por qué te vas' (Kial vi foriras) iĝis famega post la reĝisoro Carlos Saura uzis ĝin por sia filmo *Cría Cuervos* (Bredu korvojn), pli precize, unua en multaj Eŭropaj landoj, atingante la 4-an pozicion en Svislando, 13-an en Aŭstrio, aŭ 1-an en Germanio.

*Corazón de Poeta*
------------------

En 1981 ŝi registris sian plej sukcesan muzikalbumon, *Corazón de poeta* (Poeta koro), kiu enhavis famajn kantojn kiel *Frente a frente* (Vizaĝ-alvizaĝe), *Ojos en el sol* (Okuloj sub la suno) aŭ *El Muchacho de los ojos tristes* (La knabo kun la malĝojaj okuloj).

* Kategorio Janette Anne Dimech en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 602437
* LCCN: n96007324
* VIAF: 261171851
* ISNI: 0000 0000 5951 455X
* BNF: 13933876x
* MBA: 327a9b38-0817-4cce-858e-84ce8f56864b
* BNE: XX875614
 |
Blazono de la urbo Burgoso.
La **blazono de la urbo Burgoso** (Hispanio) havas la jenaj priskribon en heraldiko:

En kampo de sinoplo (verda), la busto de Ferdinando la 3-a kun krono el oro, karnokolora vizaĝo kaj nigra hararo, vestita per purpura mantelo ornamita per bildoj de tri kasteloj el oro; la reĝo havas ambaŭflanke du ŝildetojn el arĝento kun kasteloj el oro, surmontitaj per arko con barbakano de murega pordego ĉirkaŭita de du arĝentaj ĉefturoj kaj tri turoj, pli alta tiu centra kun nigra ŝtonliniigo; kadre estas orkoloraj kaj ruĝaj limoj.

La tuto estas flankigita per krono el verdaj folioj de laŭro, kun ruĝa bendo.

Supre, estas reĝa krono antikva, malferma, komponita per cirklo el oro kun juveloj kaj perloj.

La tru kasteloj reprezentataj sur la mantelo estas simboloj de tiuj de Lara, Muño kaj Cellorigo kiuj estis sub la jurisdikcio de la urbo.

Notoj
-----

1. ↑   Web.jet.es, escudos. Descripción del escudo de Burgos.  Alirita la 6an de marto 2018.
2. ↑   Sitographics, Enciclopedia gráfica. Escudo de Burgos.  Alirita la 6an de marto 2018.
Blazono de Dominika Respubliko.
La Blazono de Dominika Respubliko estas la heraldika emblemo kiu reprezentas la landon kaj kiu, kun la flago kaj la nacia himno, havas la kategorion de nacia simbolo. La ekzisto de la blazono estas registrita en la konstitucio de la respubliko.

La blazono de la respubliko estis oﬁciale adoptita okaze de la sendependiĝo en 1844, kvankam ĝi havis pli ol dudek etajn sanĝojn, ĝis la aktuala dezajno. La blazono, iamaniere, ripetas formojn kaj kolorojn de la nacia ﬂago. Centra blanka kruco, kiel en la standardo, formas kvar rektangulojn, bluajn kaj ruĝajn. Meze de la blazono aperas libro, temas pri Biblio malfermita en la Evangelio laŭ Johano, ĝuste ĉe la versiklo kiu proklamas: "kaj vi scios la veron kaj la vero vin liberigos". Temas do, pri la sola blazono sur nacia ﬂago, kie aperas Biblio. Sur ĝi aperas alia kristana simbolo: flava kruco. La mencio de Dio ankaŭ kronigas la blazonon per la vortoj: Dio, Patrolando, Libereco. Ses lancoj aperas ĉe la bazo de la kruco, sub la Biblio. Kvar el ili utilas kiel mastoj de kvar naciaj ﬂagoj. Flanke de la blazono aperas, maldekstren, branĉo de laŭr-arbo, kies signifo estas sukceso kaj venko; dekstren, palmo memorigas la eternecon de la dominika nacio. Sube, ruĝa bendo kun oraj literoj sciigas pri la nomo de la nacio: *Dominika Respubliko*. La unuaj dezajnoj de la blazono baziĝis sur la haitia blazono, kie ankaŭ aperas naciaj flagoj. Sur la unuaj versioj de la blazono de la Dominika Respubliko aperis ankaŭ kanonoj, similaj al tiuj de Haitio, tamen iom post iom la blazono ŝanĝiĝis, la nuntempa versio estas adoptita en la jaro 1913.

Vidu ankaŭ
----------

* Flago de Domingo

Notoj
-----

1. ↑  *La angulo de la blazonoj: Dominika Respubliko*, VENTO, numero 9, pp. 28-29. Alirita la 3an de Septembro 2021.

* Kategorio Blazono de Dominika Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748252
 |
**Gáborjánháza** estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.

Aerfoto pri Gáborjánháza

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 69
* Poŝtkodo: 8969
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°37′57″N 16°25'10″E

Situo
-----

Gáborjánháza situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ la slovena landlimo (kontraŭe Genterovci troviĝas), laŭ flankovojoj. Lenti troviĝas 11, Nova 26, Zalaegerszeg 48, Nagykanizsa 57 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1389 laŭ tiama hungara ortografio *"Gabrianhaza"*. Post Traktato de Trianon la komunumo trovis sin laŭ la nova limo perdinta kontaktojn kun Lendava. Ekde 2008 ankaŭ Slovenio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto, turista gastejo, vendejo, kuratoro (kiu konstante helpas al la vilaĝanoj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda)
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo en vilaĝparto Szentistánlak
**Gáspár Bakos** [gAŝpAr bakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Bakos Gáspár Áron,** ekster Hungario **Gaspar A. Bakos** estas hungara astronomo, altlerneja instruisto en Usono.

Gáspár Bakos naskiĝis la 27-an de februaro 1976 en Siófok.

Biografio
---------

Gáspár Bakos maturiĝis en 1994 en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post siaj studoj li eklaboris en astronomia esplora instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 2004, poste li esploris en Harvard. En 2011 li ankaŭ ekinstruis en Universitato Princeton. Li kreis aŭtomatan teleskopon, poste reton el ili. Helpe de la teleskoparo lia laborgrupo trovis pli ol cent ekstersunsistemajn planedojn. Li ricevis hungarajn stipendiojn inter 1998-2000, usonajn premiojn inter 2007-2014.

Elektitaj kontribuoj (kun aliaj)
--------------------------------

* *IAUC #7225, GRB 990712* (1999)
* *Identification and astrometry of variables in M3* (2000)
* *Revised Coordinates and Proper Motions of the Stars in the Luyten Half-Second Catalogue* (2001)

Lia libro (kun aliaj)
---------------------

* *Amatőrcsillagászok kézikönyve* (2006)

Memorigiloj
-----------

* *136473 Bakosgáspár* (asteroido)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675745
* GND: 1222302349
* ORCID: 0000-0001-7204-6727
 |
La familio **Barberini** estis unu de la plej influaj de la tiama Italio en la 17-a jarcento.

Tiu familio devena de Toskanio setlis en Florenco en la unua duono de la 11-a jarcento. La pinto de ilia povo alvenis en 1623, pro la ascendo kiel papo de Maffeo Barberini, kun la nomo de Urbano la 8-a, kiu laŭ la kutima tiama nepotismo, favoris la militistan karieron de sia frato Antonio, ordinis kardenaloj du nevojn kaj nomumis princo de Palestrina alian nevon, Taddeo Barberini, kiu estis nomumita komandanto de la papa armeo. Dum la Unua Milito de Kastro iliaj trupoj estis venkitaj de tiuj de Odoardo la 1-a Farnesio. Urbano la 8-a progresigis la verkon titolita *I Documenti d'Amore* de Francesco da Barberino kun la celo nobeligi per beletroj sian propran familion.

La blazono montras abelojn, kiel heraldika simbolo de la familio.

* Kategorio Barberini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601166
* GND: 132850311 119194376, 132850311
* LCCN: sh90000502
* VIAF: 155149196448074791226, 193160483733704991214, 816447, 28243013, 366159474317727662610 260991712, 155149196448074791226, 193160483733704991214, 816447, 28243013, 366159474317727662610
* ISNI: 0000 0004 8806 3590
* ULAN: 500346083
* BIBSYS: 5077288
* BNE: XX1772651
 |
*Et in Arcadia ego*.
***Et en Arcadia ego*** (ankaŭ konata kiel ***La Ŝafistoj de Arkadio***) estas pentraĵo de la itala baroka artisto Giovanni Francesco Barbieri (Guercino), de ĉ. 1618–1622. Ĝi nun montriĝas en la Nacia Galerio de Antikva Arto en Romo.

La pentraĵo montras du junajn ŝafistojn kiuj fiksrigardas kranion, kun muso kaj muŝego, lokitan sur tombo kie estas surskribitaj la vortoj *Et en Arcadia ego* ("ankaŭ mi [estis] en Arkadio"). Tiu frazo estas morala referenco al Morto. La frazo aperas por la unua tempo en arto kaj arkitekturo en ĉi tiu verko. La ikonografio de la temo de mortmemoro (*memento mori* en la latina) simboligita en arto per la kranio estis populara en Romo kaj Venecio ekde la Renesanco.

Elias L. Riveroj sugestis ke la frazo "Et en Arcadia ego" estas derivita de linio de la enterigo de Dafno en la Kvina Eklogo de Vergilio *Daphnis ego en silvis* ("Daphnis mi estis ene de la arbaro") kaj ke ĝi referencis la mortintan ŝafiston en la tombo, prefere ol Morton mem.

Menciita unue en la kolekto de Antonio Barberini en 1644, la pentraĵo estis poste akirita de Colonna de Sciarra (1812), kvankam atribuita al Bartolomeo Schedoni ĝis 1911. Nicolas Poussin ankaŭ faris du pentraĵojn sur la temo de *Et in Arcadia Ego*, malpli ol du jardekoj poste.

La pentraĵo estas konektita kun Senhaŭtigo de Marsiaso pere de Apolono de la sama aŭtoro en Palazzo Pitti (1618), kie ĉeestas la sama grupo de ŝafistoj.

En literaturo
-------------

*Itala Vojaĝo* de Goethe (1816) havas "Et En Arcadia Ego" kiel ĝia devizo. Goethe vidis la pentraĵon de Guercino en Cento (17a de Oktobro 1786).

Juĝisto Holden, en Sanga Meridiano: aŭ La Vespera Ruĝo en la Okcidento, havas la frazon 'Et en Arcadia Ego' sur sia fusilo. La referenco estas kreditita kiel la unua fojo en kiu unu el la klasikaĵoj estis asociita kun viro nomanta sian armilon.

Teatraĵo *Arcadia* de Tom Stoppard (1992) referencas la devizon 'Et en *Arcadia* ego' en la titolo kaj ankaŭ la pentraĵo de Guercino tra la teatraĵo rilate de la pejzaĝo de Sidley Parko.

*Brideshead* *Revisited* de Evelyn Waugh (1945) Libro Unua, "Et en Arcadia Egoismo" en unua el tri libroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Elias L. Rivers, "Foreword", to Bruno Mario Damiani, Bárbara Louise Mujica, *Et In Arcadia Ego: Essays on Death in the Pastoral Novel* (Lanham and New York: University Press of America, 1990).

* Kategorio Et in Arcadia ego (Guercino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
MRO. La marsa pejzaĝo estis aldonita de artisto.
***Mars Reconnaissance Orbiter*** (MRO; esperante "Marsa Skolta Orbitilo" aŭ, por konservi la akronimon, "Marsa Rekognoska Orbitilo") estas usona kosmosondilo lanĉita la 12-an de aŭgusto 2005. La 10-an de marto 2006 ĝi eniris elipsan orbiton ĉirkaŭ Marso ; tiu orbito iĝu iom post iom cirkla, kaj tiam la sondilo sendu tre precizajn (alt-distingajn) fotojn de ĝia surfaco, interalie por prepari estontajn surmarsiĝojn. Krome ĝi servu al plusendilo de radio-mesaĝoj inter estontaj sondiloj kaj Tero.

MRO estas parto de la Mars-Esplora Programo de NASA.
Ĝi estis lanĉita per raketo Atlas-5 el Kennedy Space Center kaj enorbitiĝis ĉirkaŭ Marso en marto 2006. La programo estis planita por daŭri ĝis novembro 2008.

La itinero inter Tero kaj Marso

La kosmosondilo
---------------

La tuta maso de la MRO estas 2180 kg (1149 kg pelaĵo). La antaŭpela sistemo konsistas el 20 peliloj. Por forsendo de la informoj posedas ĝi grandpovuman kaj malgrand-povuman antenojn. Du sunpaneloj donas ambaŭ 1000 W da energio, kiun konservas du akumulatoroj.

Sciencaj mezuriloj
------------------

* HiRISE (High Resolution Imaging Science Experiment) kamerao;
* CRISM (Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer for Mars) optika/IR spektrometro;
* MCS (Mars Climate Sounder) IR spektrometro;
* SHARAD (Shallow Subsurface Sounding Radar) radaro;
* MARCI (Mars Color Imager) kolora bildoforma instalaĵo;
* CTX (The Context Imager) griztonaj bildoj por konstrui mapoj el areoj 30 km largaj kaj, laŭ la interna memoro, ĝis 160 km longaj.

La kosmosondiloj de Mars Exploration Program
--------------------------------------------

* Mars Odyssey (2001, Marsa orbito)
* Mars Exploration Rovers (2003, Marsa surfaco)
* Mars Reconnaissance Orbiter (2005, Marsa orbito)
* Mars Science Laboratory (2011, Marsa surfaco)

  

* Kategorio Mars Reconnaissance Orbiter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gáspár Borbás** [gAŝpAr borbAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borbás Gáspár** estis hungara jura oficisto, futbalisto, olimpiano.

Gáspár Borbás naskiĝis la 26-an de julio 1884 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de oktobro 1976 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gáspár Borbás dum la gimnaziaj jaroj li komencis futballudi en 1900, lia teamo estis hungara ĉampiono. Li apartenis ankaŭ al la nacia teamo, estis li la unua, kiu apartenis 25-foje al la teamo. Li trafis la unuan ĉampionan golon de la futbalklubo, same de la nacia teamo en 1903. Resume li apartenis 41-foje al la nacia teamo kaj trafis 11 golojn inter 1903 kaj 1916. Intertempe li partoprenis en la Somera Olimpiko 1912. Li akiris juran diplomon en 1908 en Scienca Universitato de Budapeŝto. Li finis sian futbalkarieron en 1916, poste li havis juran postenon en Budapeŝto. Dum la nazia erao (1944) li multe helpis al trudlaboristoj. En 1974 li ricevis la titolon "eterna ĉampiono".

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun 2 fotoj
* hungarlingva datenaro kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gáspár Borbás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711848
 |
**Gábor Árpád Somorjai** [ŝomorjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somorjai Gábor Árpád,** en Usono konata **Gabor A. Somorjai** estas hungara-usona kemiisto, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1990).

Gábor Árpád Somorjai  naskiĝis la 4-an de majo 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Árpád Somorjai devenis el juda familio. En 1944 Raoul Wallenberg savis lin de la nazioj. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Teknikuniveristato de Budapeŝto. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li rifuĝis al Usono, kie li plulernis, fine doktoriĝis en 1960 en Berkeley (Kalifornio). Li aliĝis al la esplorstabo de IBM, sed en 1964 li revenis al Berkeley por esti lektoro. Li okupiĝas precipe pri surfackemio kaj katalizo. Li ricevis precipe usonajn premiojn. Ekde 1999 oni donacas premion "Gabor A. Somorjai".

Fontoj
------

* biografio kun foto angle
* biografio angle
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 7-a paĝo)

* Kategorio Gábor Árpád Somorjai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461770
* GND: 134287568
* LCCN: n80103711
* VIAF: 7476892
* ISNI: 0000 0001 1591 3409
* SUDOC: 033222924
* BNF: 12411079v
* ORCID: 0000-0002-8478-2761
* NDL: 001101442
* BIBSYS: 90249620
 |
**Baraninci** (ukraine *Баранинці* [barnjinci], hungare *Baranya* [baranja]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 34′ 13″ N 22° 19′ 37″ O﻿ / ﻿48.57028 °N, 22.32694 °O﻿ / 48.57028; 22.32694 (mapo)Koordinatoj: 48° 34′ 13″ N 22° 19′ 37″ O﻿ / ﻿48.57028 °N, 22.32694 °O﻿ / 48.57028; 22.32694 (mapo)
* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: 115 m
* Loĝantaro: 1600
* Poŝtkodo: 89425
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Baraninci situas sur ebenaĵo laŭ rojo. Uĵhorodo troviĝas je 3 km-oj.

Historio
--------

En la mezepoko Baranya estis grava doganejo. En 1599 la Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. Ĝis Traktato de Trianon Baranya apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Baraninci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1940 vivis tie 642 homoj (352 hungaroj, 285 rutenoj, 2 slovakoj), en 2001 1609 homoj (ukrainoj 93 %, hungaroj 4 %).

Vidindaĵoj
----------

Famuloj
-------

En la iama Baranya naskiĝis hungara instruisto László Gyöngyösy.
**Gáspár Szarka** [gAŝpAr sarka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szarka Gáspár** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *lukafalvi*.

Gáspár Szarka  naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1635 en Lukafalva (nun urboparto de Szombathely). Li mortis la 18-an de oktobro 1683 en fortikaĵo de Hrussó (nuntempa Hostie en Slovakio).

Biografio
---------

Gáspár Szarka aliĝis al la jezuitoj en Laibach en 1653. Li akiris filozofian (komprenu sciencan) kaj teologian diplomojn. Post siaj studoj li instruis en la jezuita lernejo de Trencsén, same en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li estis rektoro inter 1677 kaj 1681 en la universitato, krome li havis signifajn edukajn postenojn en ambaŭ lernejoj. Soldatoj de Emeriko Thököly kaptis lin kaj li mortis kiel arestito.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Assertiones Ex Universa Philosophia...* (1671)
* *Liber de vera religione* - sen eldonjaro; hungare: *Az igaz vallásról*
* *Regulai a Jésus Társaságának Azokkal együtt, mellyek kiváltképpen az Coadjutorokhoz tartozandók* (1681) - tradukaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
**Los Villares de Soria** [losbiLJAres deSOrja] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco, foje atribuita ankaŭ al la subkomarko Almarza. 

La loknomo *Los Villares de Soria* estas etimologie komprenebla kiel *La Vilaĝoj de Soria*. Iam ĝi nomiĝis Los Villares de Almajano ĉar estis hejmo de la servistoj de la nobeloj kaj gravuloj de Mesto kiuj loĝis en Almajano.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Los Villares de Soria en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 14,37 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 81 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 300 loĝantojn el la 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 22 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn La Rubia, Pinilla de Caradueña kaj Los Villares de Soria. Ĝi limas kun Ausejo de la Sierra, Aldealices, Aldealseñor, Cirujales del Río kaj Almajano.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 24 *pecheros*, tio estas impostopagantaj familioj.​ En frua dokumento ĝi aoeras kiel nur Los Villares, formante parton de la *Sexmo de San Juan*. 

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Pinilla de Caradueña kaj La Rubia (La Blondulino).

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351454
 |
**Baranyahídvég** [baranjahIdvEg], kroate **Idvik** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sellye. La loknomo signifas: Baranya-ponto-fino.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 7841
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Baranyahídvég situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Sellye (kiu jam ekde 2007 ne funkcias). Sellye troviĝas 17, Harkány 21, Szentlőrinc 26, Siklós 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis laŭ tiama hungara ortografio *"Hydwegh"*. Fine de la turka erao ĝi senhomiĝis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Baranyahídvég migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1844
* fiŝkaptista lago, kiu estis iama branĉo de Dravo

Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyahídvég | Barlahida | Basahíd | Berhida | Ecsehida | Hídalmás | Hidas |
| Hidaskürt | Hidasliget | Hidasnémeti | Hídvég | Hídvégardó | Jankahíd | Jánoshida |
| Kőhida | Kovácshida | Lendvahídvég | Megyehíd | Mórichida | Óhíd | Rábahídvég |
| Sajóhídvég | Székelyhíd | Székelyhidas |  |  |  |  |

* Kategorio Baranyahídvég en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Loscos** [LOSkos] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha, lime kun la provinco Zaragozo. Aktuale, la municipo Loscos enhavas jenajn loĝlokojn: Loscos, El Colladico (La Monteto), Mezquita de Loscos (Moskeo de L.) kaj Piedrahíta.

Geografio
---------

Mezquita de Loscos.
Ermitejo de Sankta Roĥo.
Ĝi estas je 119 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj inter Bádenas (okcidente) kaj Monforte de Moyuela (sudoriente) laŭ la ŝoseo TE-V-1611 kaj estas sudokcidente de Plenas laŭ loka ŝoseo. La urba kerno estas sur 981 msm, pro kio estas malvarma klimato.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. En 1248 ĝi sendependiĝis disde Daroca. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Loscos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 122 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejoj, ermitejoj, krucmonumentoj, fonto, lavujo kaj trinkujo de Sankta Roĥo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800994
 |
**Los pasos perdidos** (*La perditaj paŝoj*) estas romano de Alejo Carpentier.

Tiu ĉi estas romano ne tiom teknika kiom *El siglo de las luces*. Dek jarojn antaŭe Carpentier ankoraŭ ne pretis enmeti en sian literaturon tiajn amasegojn da ideoj, impresoj, ktp.

Tamen tiu ĉi romano ja montras interesegan idean mondon. La aŭtoro, sendube impresita de la senmezura sudamerika pejzaĝo spertita en Venezuelo revis pri **pli natura vivo**. Tiel li imagis ĉefrolulon kiu vivas neinteresan vivon en usona urbego. Eventuale li vojaĝas al amazonia regiono kie ekkonas naturan vivon de iu indiĝena popolo. Li ravegas pri tia vivo kaj pli kaj pli integriĝas en ĝi. Li formas familion kaj tute decidas jam **resti tie porĉiame**. Li faras la lastan vojaĝon al Usono por fermi ĉiun prokrastitajn aferojn kaj je sia reveno li ne kapablas trovi la indikilojn de si mem lasitajn por trovi enirejon al sia nova familio, vilaĝo kaj popolo ĉar rivera nivelo konstante supreniras kaj malsupreniras laŭ falita pluvo kaj tute ne eblas scii la nivelon de la momento de lia foriro. **Li perdis sian paradizon**.

En tiu ĉi romano aperas la intereso pri amerika natura realo, pri ties ecoj kaj valoraĵoj kaj la malkonekto kun la moderna vivo. La nuntempa homo ne kapablas atingi tian paradizon, estis senigita je.
**Codos** [KOdos] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Codos estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Tobed norde kaj Miedes de Aragón sudokcidente.

La loĝloko Codos mem estas je 66 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 751 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Gríos kiu fakte ekfluas en la municipa teritorio. Krome estas la pli mallonga Güeimil [gŭejMIL], sed gravas tie la fonto Güeimil.

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1505. La plej proksima loĝloko estas Tobed norde; krome estas Miedes de Aragón sudokcidente kaj Aguarón nordoriente.

Historio
--------

Mudeĥara krucmonumento.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Codos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 237 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, ĉerizarboj kaj persikarboj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Codos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803338
 |
**Insulo Wolf** aŭ **Wenman Island** estas eta insulo de la Galapagoj kaj nomita laŭ la germana geologo Theodor Wolf, laŭ kiu ankaŭ nomiĝas la vulkano Wolf sur la insulo Isabela. Ĝi havas areon de 1,3 km2 (0.5 mi2) kaj maksimuman altecon de 253 m.

La insulo estas malproksima de la ĉefaj insuloj kaj ne havas daŭran loĝantaron, la Nacia Parko Galapagoj ne permesas albordiĝi sur la insulo, kvankam ĝi estas populara loko por subakvado. Antaŭe ĝi nomiĝis Wenman Island.

Fiŝaro, Insulo Wolf, Galapagoj
Alia fiŝaro ĉe Insulo Wolf, Galapagoj

Faŭno
-----

Insulo Wolf estas parto de Nacia Parko Galapagoj, kvankam, ĝi ne alireblas de tervizitantoj. Kiel ĝia najbaro, Insulo Darwin, ĝi estas malfermata por subakvadantoj. La submara vivo de Insulo Wolf inkluzivas: arojn da martelŝarkoj, galapagoŝarkoj kaj kelkfoje balenŝarkoj, kiel ankaŭ kelonioj, mantarajoj kaj aliaj fiŝoj el la pelaga zono.

Birdovivo abundas sur la insulo kun fregatedoj; ruĝkruraj naivuloj kaj vampira fringo.

Referencoj
----------

1. ↑   Galápagos Island Names. Arkivita el la originalo je 2015-08-15. Alirita 2015-09-06.
2. ↑   Galápagos National Park Interactive Map. Arkivita el la originalo je 2009-02-25. Alirita 2015-09-04.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Satelita bildo de la insulo je Google

Fotaro
------

* Foko kun ido.Foko kun ido.
* Galapaga fela foko (Arctocephalus galapagoensis)Galapaga fela foko *(Arctocephalus galapagoensis)*
* Blukrura naivulo (Sula nebouxii)Blukrura naivulo *(Sula nebouxii)*
* Ruĝkrura naivulo (Sula sula)Ruĝkrura naivulo *(Sula sula)*
* Vampira fringo (Geospiza difficilis septentrionalis)Vampira fringo *(Geospiza difficilis septentrionalis)*
En Brazilo **distrikto** (portugale *distrito*) estas teritorio, laŭ kiu oni subdividas municipon.

La subdivido de municipo en distriktojn okazas laŭ administra bezono, ĝenerale kiam ene de la municipo ekzistas konsiderindaj aglomeraĵoj, ĉefe pro la nombro da loĝantoj, kiuj grandparte estas malproksimaj de la ĉefa urba areo. Oni konsideras, ke municipoj nedividitaj en distriktojn estas *unudistriktaj municipoj* aŭ *municipoj de ununura distrikto*. Kiam la municipo havas pli ol unu distrikto, la distrikto enhavanta la ĉefan *urbon* de la municipo estas nomata *sideja distrikto*, dum la aliaj ricevas la nomojn de la aglomeraĵoj, formale nomataj *vilaĝoj*, kiuj al tiuj funkcias kiel sidejoj. Kompreneble la distrikto de unudistrikta municipo estas ĝi mem la sideja distrikto.

Distriktoj estas kreitaj de municipaj leĝoj aŭ de la subŝtata leĝo, kiu kreis la koncernan municipon jam dividitan en distriktojn. Ĉiu distrikto devas disponigi notari-oficejon por civitana registrado, kaj en grandaj distriktoj povas esti suburbestrecon aŭ regionan administracion. Distriktoj estas sub la regado de la urbodomo, kaj en tiuj teritorioj la plenuma povo respondas ekskluzive al la urbestro; tial suburbestro aŭ administranto, se ili ekzistas, estas indikita de la urbestro mem kaj ne elektitaj de la popolo (pro tio nomataj *konfidaj oficoj*).

Kelkfoje oni subdividas distriktojn en kvartalojn, sed preskaŭ ĉiam ili havas kulturan aŭ geografian rolon kaj politika rolo ne ekzistas. Kiam distrikto kreskas kaj ne intregriĝas kun la ĉefa urbo, ĝi gajnas politikan forton kaj povas okazi, ke ĝi klopodos fariĝi municipo.

La subdivido en distriktojn, en la moderna brazila leĝaro, grandparte sekvas la alitempan teritorian dividon en *freguesias* ("paroĥo", "civitana paroĥo"), de la kolonia Brazilo, kiel ankoraŭ estas en Portugalio.

Neformale aŭ *lato sensu*, foje oni nomas distrikton *vilaĝo* aŭ *vilaĝeto*. En la portugala, same neformale, aliaj uzataj terminoj estas *vila*, *povoado* aŭ *povoação*.

En la 31-a de decembro 2001 la nombro da distriktoj estis 9.910, el kiuj 5.560 estas sidejaj distriktoj kaj 4.350 estas nesidejaj.

Aliaj uzoj de la termino *distrikto* en Brazilo
-----------------------------------------------

En Brazilo la termino *distrikto* estas uzata ankaŭ en du specialaj kazoj: por la Federacia Distrikto (kiel unuo de la Brazila Federacio) kaj por la insulo Fernando de Noronha (kiel unuo de la subŝtato Pernambuko).

La *Federacia Distrikto* estas unu el la 27 *federaciaj unuoj* de Brazilo, el kiuj la aliaj 26 estas konsiderataj *subŝtatoj* aŭ simple *ŝtatoj*. Ĝi malsamiĝas de la aliaj unuoj pro tio, ke ĝi estas la teritorio entenanta la nacian ĉefurbon, Braziljo, kaj havas specifan teritorian dividon kaj administracion.

La insulo Fernando de Noronha estas nomata *subŝtata distrikto* de Pernambuko kaj samrangas kun la municipoj de tiu subŝtato.

* Kategorio Distrikto (Brazilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**HANTZ András** [hanc] estas rumania hungara kemiisto, fakverkisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 3-an de februaro 1934, li mortis 14-an de januaro 2021. Li estis la edzo de instruistino, aŭtorino Irén Hantz-Lám, la patro de biofizkisto Péter Hantz.

Biografio
---------

Hantz András akiris diplomon pri kemio en la Universitato Bolyai (1955) kaj li doktoriĝis en 1966. Komence li instruis en OGYI de Târgu Mureș, de 1957 li fariĝis esploristo en la Kemia Instituto de Kluĵo, de 1967 ĉefesploristo. De 1970 li laboris en Sovetunio, en 1972-1973 en FRG (Mainz) kiel stipendiulo de Fonduso Humboldt. Inter 1996 kaj 2003 li instruis en UBB de Kluĵo, poste ĝis 2009 en la Transilvania Hungara Universitato Sapientia. De 1960 li publikis 75 sciencajn publikaĵojn, li havis 25 patentojn.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

* Kategorio András Hantz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wandert Jacobus DEKKERS**, pli bone konata kiel **Midas DEKKERS** (naskiĝis la 22-an de aprilo 1946 en Harlemo), estas nederlanda biologo, prezentisto kaj verkisto de fikcio kaj nefikcio por infanoj kaj adoltoj. Kiam li estis 18-jaraĝa, li alprenis la nomon Midas.

Li estas ankaŭ konata pro siaj ofte kontraŭaj kaj polemikaj opinioj pri temoj kiel seksumado kun bestoj, naskigo de infanoj kaj sporto.

Kiam li estis juna, li okupiĝis pri Esperanto. Li estis la kasisto de la Nederlanda Esperanto-Junularo de 1966 ĝis 1967. Dum la epizodo de 2013 de la nederlanda kviza televidprogramo De Grote Geschiedenisquiz, li deklamis parton de La Espero, post sukcese respondita demando pri Esperanto.

Referencoj
----------

1. ↑  De Grote Geschiedenisquiz (1:13:20-1:14:31), elsendita la 11-an de majo 2013, NPO Start

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Midas Dekkers

* Kategorio Midas Dekkers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622027
* GND: 118969838
* LCCN: n82044820
* VIAF: 22941304
* ISNI: 0000 0001 1045 2041
* SUDOC: 193294265
 |
**Cogeces del Monte** [koĤEzes delMONte] estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campo de Peñafiel* (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. 

Cogeces del Monte en la provinco Valadolido.
La *Campo de Peñafiel* de la provinco Valadolido, malhelblue, sudoriente.
Monaĥejo de la Armedilla (Cogeces de Monte, Valladolid).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 74,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 637 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 400 el 1991. 

Ĝi distas 42 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj proksimaj loĝlokoj estas Torrescárcela, Bahabón, Aldealbar kaj Campaspero, norde de Cuéllar. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rojo Cogeces.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado ligita al Peñafiel kaj Cuéllar.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj, betoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 16-a jarcento kaj la Monaĥejo de Sankta Maria de la Armedilla. Estas tri muzeoj: scienca kun grava kolekto de mineraloj kaj fosilioj; la privata Muzeo *del Ayer* (de la Hieraŭo) pri iamaj metioj kaj laboriloj; kaj la nomita Etnografia Parko de la Paŝtista Arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766052
* VIAF: 316733059
 |
La **Rŝtunidoj** (en la armena: Ռշտունի, Rŝtuni aŭ Rŝduni en okcidenta armena lingvo) estis malnova armena nobela familio kiu regis la regionon de Rŝtunik, kiuj laŭdire estis posteuloj de Rusa la 1-a de Urarto.

La unua atestita membro de la dinastio estas Manaĝihr Rŝtuni de ĉirkaŭ 330, frato de Zora, atestita en 335 kaj 350, ambaŭ el kiuj ribelis kontraŭ la reĝo de Armenio Tigrano la 7-a, kune kun la princo Vaĉe Arcruni. La reĝo ordonis la ekstermiĝon de la du familioj, sed Savŝeso Arcruni kaj Taĝat Rŝtuni pluvivis. Ĉi tiu lasta estas la patro de Garegin Rŝtuni, atestita inter 370-80.

Artak Rŝtuni estas atestita en 445. La familiaj regadoj de ilia regiono de Rŝtuniko, same kiel Bznuniko akiris de la arsakida dinastio post la ekstermo de la familio Bznuni. Rŝtunidoj subtenis la sasanidojn plejparte kontraŭ la bizancanoj.

La plej konata membro kaj la ĉefa figuro de la familio en la frua 7-a jarcento estas Teodoros Rŝtuni, *marzpan*  tiama princo de Armenio de 638 ĝis 655, kiu havis la malfacilan taskon certigi la pluvivon de Armenio inter bizancaj kaj arabaj ambicioj. Post la detruo de la Sasanida imperio, komenciĝis la islamaj rejdoj en Armenion en 642. Li estis poste ekzilita de la kalifo al Damasko.

La familio fariĝis ĉiam pli senrilata post la ekzilo de Teodoros, fariĝante vasaloj de la arcrunidoj kaj perdante sian heredan teron de Bznuniko favore al la Mamikonjanoj en 656. Vart Rŝtuni estas la lasta atestita membro de la familio en 705.
Suda Bulera Albatroso nestumanta ĉe 'Penguin Slope' - 6a Aprilo, 2008
Golfo Ho Ho - kaj ŝipo 'Tiama'
Suden traa Golfoj Punui, Ho Ho kaj Mollymawk, kun insulo Broughton la lasta arbara tero
**Insuloj Snares/Tini Heke**, konata ankaŭ kiel **La Snares**, estas malgranda insularo kuŝa je ĉirkaŭ 200 km sude de la Suda Insulo de Novzelando kaj sud-sudokcidente de Stewart-insulo. La Snares konsistas el la ĉefa Nordorienta Insulo kaj el la pli malgranda Insulo Broughton same kiel la Okcidenta Ĉeno je 5 km okcidente-sudokcidente. Totale la Snares havas terareon de 3.5 km².

Historio
--------

La insularo estis la unan fojon vidata de eŭropanoj la 23an de Novembro 1791.

Medio
-----

* Snarinsula pingveno

Vidu ankaŭ
----------

* Novzelandaj ĉeantarktaj insuloj

Notoj
-----

1. ↑   New Zealand Gazetteer of Official Geographic Names - Offshore islands. Land Information New Zealand. Arkivita el la originalo je 2014-10-11. Alirita 22a de Junio 2010.

48° 01′ S 166° 32′ O﻿ / ﻿48.017 °S, 166.533 °O﻿ / -48.017; 166.533 (mapo)
**József Jeanplong** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jeanplong József** estis hungara biologo, profesoro, instruisto, botanikisto.

József Jeanplong  naskiĝis la 2-an de aprilo 1919 en Hungara reĝlando en Pancsova (nuntempa Panĉevo en Serbio). Li mortis la 20-an de oktobro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La familio Jeanplong rifuĝis al restHungario post Traktato de Trianon. La juna József frekventis gimnazion en Szombathely, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1943. Li estis komence soldato, poste militkaptito ĝis fino ĝis 1947. Hejmenveninta li doktoriĝis kaj instruis en gimnazioj de Nyergesújfalu kaj Kiskunfélegyháza. En 1950 li ekinstruis en agrara altlernejo en Gödöllő, kie inter 1975–1980 li estis docento. Li studvojaĝis al Vietnamio (1962), Aŭstrio (1965, 1968), Francio (1966). Li kandidatiĝis en 1971. En 1981 li pensiuliĝis, spite tion li estis aktiva profesoro ankoraŭ 18 jarojn. Li ricevis memormedalon en 1992.

En 1957 li edziĝis baldaŭe havanta 2 filojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Adatok Vas vármegye flórájához* (1941)
* *A Rába balparti síkjának növényföldrajzi viszonyai a Pinkától az Ikváig* (1947)
* *A kenaf – Hibiscus cannabinus L. – gyomviszonyai az 1952. évi vizsgálatok tükrében* (1954)
* *Növénytan* (1958) - studenta lernolibro
* *Prospection des types biologiques présentés par quelques association végétales au Viet-Nam du Nord* (1965)
* *Nouveau genre et nouvelle espece dans la flore du Nord-Vietnam: Halongia purpurea* (1970)
* *Agrobotanika* (1980)
* *Megemlékezés Stephan Aumüller biológusról* (1991)
* *Kiegészítő adatok Stephan Aumüller életrajzához és munkásságához* (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-01-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.