recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Martin's Hundred** (la cento de Martino) estis en la frua 17-a jarcento plantejo ĉirkaŭ 10 mejlojn norde de la rivero James en la kolonio Virginio, oriente de Jamestown en Usono.

Martin's Hundred estas detale priskribita en la eponima libro de Ivor Noel Hume, publikigita unue en 1979.

Historio
--------

Martin's Hundred estis unu el la plantejo de la Virginia Kompanio de Londono. La societo de Martin's Hundred, nomita laŭ Sir Richard Martin, ĝia posedanto  kaj patro de la konsiliano de Jamestown, John Martin. Sir John Wolstenholme estis unu el la investintoj. La administracia centro de Martin's Hundred (*Hundred* estis subdivido de angla *county*) estis Wolstenholme Towne, fortigita setlejo de lignaj kabanoj. 

Kiel la tuta grundo, kiun la angloj pretendis laŭ la rivero, la 21.500 akroj de la plantejo estis iam parto de la lando de la Paŭhatanoj, asocio de indianaj triboj gviditaj de ĉefo Paŭhatano. La 22-an de marto 1622 la paŭhatanoj mortigis ĉiujn anglojn, kiujn ili trovis en ties hejmoj aŭ kampoj. Inter la nuntempaj Richmond kaj Newport News la paŭhatanoj bruligis kaj detruis ĉion. Ĉirkaŭ 400 angloj estis mortigitaj. Martin's Hundred perdis 50, eble 70 homojn. Oni ne indikis la apartajn nombrojn por Wolstenholme. 

La masakro de Jamestown preskaŭ atingis sian celon. La angloj retiriĝis al sekureco en Jamestown. Wolstenholme Towne estis loĝata denove post jaro, sed forlasita denove iom post 1645.

Referencoj
----------

1. ↑
La termino **popola suvereneco** estis stampita kontraŭ tiu de nacia suvereneco, kiu estis interpretita laŭ limigita maniero kiel tiu suvereneco kiu kuŝas en la nacio, termino ofte de malfacila difino kiu povus esti identigita pli malfacile kaj esti komprenata ĉu por la ŝtato ĉu por efektive la plej altaj tavoloj de la socio, nome tiuj kiuj havas voĉdonrajton aŭ efektive uzas ĝin (universala voĉdonrajto); dume la principo de la *popola suvereneco* naskiĝis enhavanta konstituciajn rajtojn kaj garantiojn.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** **Art. 33.-** La deklaroj, rajtoj kaj garantioj listigitaj de la Konstitucio, ne estos komprenitaj kiel negado de aliaj rajtoj kaj garantioj nelistigitaj; sed ili naskiĝas el la principo de la suvereneco de la popolo kaj de la respublika formo de registaro. **"** |
| — Nacia Argentina Konstitucio, Leĝo Nº 24430 |

 |

La Hispana Konstitucio de 1978, en sia artikolo 1.2, asertas: *La nacia suvereneco kuŝas en la hispana popolo, el kiu eliras la povoj de la Ŝtato*. Kaj tiel en tiu jur adokumento oni identigas la nacian suvereneconm ne kun la nacio, sed kun la popolo, kvazaŭ ambaŭ terminoj egalvalorus.

La teoria principo en kiu baziĝas ĉiuj konceptoj pri demokratio, kiuj nuntempe havas akcepton praktike universala kiel fonto de ĉiu povo kaj aŭtoritato, kiel moderna politika doktrino, devenas de Rousseau. Popolo estas historia unueco de komunaj kutimoj kaj vivmanieroj, kies integrantoj interkonsentas formi ŝtaton por regadi sin plej bone laŭ suverena maniero (sen alia supra povo). La popolo konstituas la ŝtaton, kaj devas poste kontroli kaj ŝanĝi ĝin se tion kredas konvena. La popolo ŝuldas neniom al siaj regantoj, kiuj estas servantoj, skribantoj aŭ mesaĝistoj de la popola volo. Samtempe, la popolo pere de la ŝtato havas grandan povon super la individuoj, kompensita nur pro la reciprokeco de la situacio de tiuj.

En Usono ekzemple
-----------------

Dum la 1850-aj jaroj, la sklaveco estis arda temo kaj afero en Usono. Krom la plej tikla temo de la abolo de la sklaveco en la sudaj ŝtatoj kie jam ekzistis, la demando estis ĉu en la novaj ŝtatoj baldaŭ kreotaj oni permesos aŭ ne permesos la sklavecon. Stephen Douglas kaj laij leĝofarantoj proponis, ke la afero estu solvota ne en la Tutlanda Kongreso, polusita eĉ ĝis paralizo, sed per voĉdonado de la civitanoj de tiuj estontaj ŝtatoj, kaj tio estis nomita la "popola suvereneco". La problemo venis kiam neniam klariĝis kiuj rajtos voĉdoni.

Vidu ankaŭ
----------

* José María Morelos y Pavón
* Nacia suvereneco
* Salamanka skolo
* Suvereneco


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743190
* GND: 4137541-5
* LCCN: sh85099656
 |
Kun sia retoriko pri "la 99%" (la popolo) kontraŭ "la 1%" (la elito), la internacia okupa movado estis ekzemplo de populisma socia movado.
Kiel difinita de la Nolan-Ĉarto, populismo (kaj totalitarismo) situas en la maldekstra malsupra.
Karikaturo el 1896 en kiu William Jennings Bryan, fervora subtenanto de populismo, estis englutanta la simbolon de la Demokratia Partio de Ameriko.
**Popolismo** (de la vorteroj popolo kaj -ismo) origine estas politika doktrino, kiu subtenas la rajtojn kaj la povojn de la komuna popolo dum ĝia lukto kontraŭ la privilegia elito
. Simila vorto "populismo" estas ofte uzata por diversaj politikaj direktoj, kiuj havigas al la popolanoj tre simpligitajn, emocie aktivigajn sloganojn kaj agadojn por la solvo de sociaj problemoj.

La koncepto
-----------

La germana vortaro *Duden* klarigas, ke temas pri "oportunisma politiko, kiu [per ĉiaj manieroj] provas akiri la simpatiojn de la homamasoj". En politikaj diskutoj la vorto estas uzata por trafi malamikajn partiojn aŭ politikistojn: Aparte en Eŭropo kritikindas esti "popolisto", do manipuli kaj instrumentigi la civitanaron por propraj celoj. La "popolistoj", atakas la politikajn malamikojn, provas per sensencaj aŭ tute malrealismaj promesoj kapti balotajn voĉojn, kaj laŭ la malamikoj agas pro privata strebo je potenco, pro manka respondeco pri la politika estonto de la lando kaj pro manko de veraj solvoj de aktualaj problemoj.

La politikistoj atakataj pro "popolismo" kontraŭe ofte substrekas, ke male al "establiĝintaj" politikistoj ili mem havas proksiman kontakton al la simplaj civitanoj, la "popolo", kaj atakas la kontraŭantojn esti dogmaj, maldemokratiaj aŭ elitismaj.

Pro tio, ke la nazia reĝimo en Germanio kaj Aŭstrio aparte forte misuzis popolismajn teknikojn (majstro pri tio krom Adolf Hitler estis la ministro pri propagando, Joseph Goebbels), esti atakata pri "popolismo" nuntempe en tiuj landoj estas aparte forta ofendo. Ĉar tamen en demokratioj ĉiuj gravaj politikaj fortoj varbas pri subteno inter la civitanoj, kaj cele al tio uzas ĉiujn eblojn de varbado inkluzive de la amaskomunikiloj, iugrade ĉiuj politikaj grupoj estas popolismaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Demagogio
* Oportunismo
* Pragmatismo
* Propagando
* Socialema ŝtato
* Solrego

Referencoj
----------

1. ↑  El *WorldNet Search*, Universitato Princeton (angle)

* Kategorio Popolismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Popolismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Glenford Andrew Tetley Jr.** (Klevlando, Ohio; 3a de februaro 1926 - Florido, 26a de januaro 2007) estis usona dancisto kaj koregrafo.

Kariero
-------

Li studis kun Hanya Holm, kaj ekkarieris kiel dancisto en la kompanioj de Martha Graham, Antony Tudor kaj Jerome Robbins, same kiel en la *American Ballet Theatre*. Lia unua koreografio estis *Pierrot Lunaire* (1962), kun muziko de Arnold Schönberg, kiu estis ege sukcesa. Poste li laboris en Eŭropo, kie en 1973 li verkis *Voluntaries*, kun muziko de Francis Poulenc, omaĝe al John Cranko. En 1969 li estis nomumita arta direktoro de la *Netherlands Dance Theatre*, kaj inter 1974 kaj 1976 li laboris en la Baleto de Stuttgart. Reveninte al Nordameriko, li estis direktoro de la Nacia Baleto de Kanado.

La stilo de Tetley okazigis, ke lia verko estis enmetita ene de la nomita "postmoderna danco", kiu enkondukis la ĉiutagecon, la ordinarajn korpojn kontraŭ la stiligitaj korpoj de los klasikaj dancistoj, kun kombino de diversaj stiloj kaj influoj, el orientaj al folkloraj. En lia verkaro elstaras la adapto de la klasika repertorio al la nuntempa tekniko, baze sur la kuntiriĝoj kaj la uzado de la gravito.

Bibliografio
------------

* Abad Carlés, Ana (2004). Historia del ballet y de la danza moderna. Alianza Editorial, Madrid. ISBN 84-206-5666-6.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634236
* GND: 119432404
* LCCN: no96065493
* VIAF: 5125541
* ISNI: 0000 0000 8074 6996
* SUDOC: 251501736
* BNF: 13971956x
* BIBSYS: 90845158
* NKC: xx0178511
* ICCU: LO1V323925
* BNE: XX5714402
 |
**Martin Boross** [boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boross Martin** estas hungara reĝisoro.

Martin Boross naskiĝis en 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Martin Boross maturiĝis en gimnazio en 2007, poste li akiris dramaturgian diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2012. Liaj plej gravaj instruistoj estis Magdolna Jákfalvi, Péter Kárpáti kaj László Upor. Inter 2011-2014 li laboris en malgranda teatra trupo, dum en 2013 li fondis propran avangardan trupon. Li prezentis plej ofte surstratajn spektaklojn ankaŭ eksterlande. Li ricevis premion en 2016.

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Remake\_Bodony* (2017)
* *Kelet-Európai randevú* (2020)
* *Promenád* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun video
* hungarlingva biografio hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771807
 |



* Portalo pri Biografio
**"Ne me quitte pas"** ("Ne forlasu min") estas kanto de 1959 fare de belga kantisto-kantoverkisto Jacques Brel. Ĝi estis kantita en la originalo franclingva fare de multaj artistoj kaj ankaŭ estis tradukita kaj kantita en multaj aliaj lingvoj. Tre bone konata adaptaĵo, kun anglalingva vortumado de Rod McKuen, estas "If You Go Away". 

Inter artistoj kiuj uzis tiun kanton elstaras Johnny Hallyday, Maysa Matarazzo, kies versio estis uzita de Pedro Almodóvar en sia filmo *La ley del deseo* (1987), Barbara, Nina Simone, Mireille Mathieu, Juliette Gréco, Sting, Miguel Bosé, Cirque du Soleil, Ute Lemper, In-Grid, Alcione, Barbra Streisand, Céline Dion, Concha Buika, Marlene Dietrich, Demis Roussos, Mari Trini inter aliaj.

Krom la originala versio en franca, la kanto estis tradukita kaj kantita, en araba, armena, afrikansa, belorusa, kataluna, kroata, ĉeĥa, nederlanda, angla, finna, okcidentfrisa, germana, greka, hebrea, itala, pola, portugala, rusa, serba, slovena, hispana, sveda, turka kaj jida.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vortumado En Esperanto
* Vortumado En la franca


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 646735
 |
**Glendale** estas urbo en la federacia ŝtato Kalifornio de Usono. Laŭ la stato de la censo 2020 en la urbo vivis 196 543 loĝantoj sur areo de 79,16 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 483 loĝantoj/km². Sekve ĝi estas la tria plej granda urbo en la kantono Los-Anĝeleso. La geografiaj koordinatoj estas: 34,18 ° norde, 118,25 ° okcidente. Ĝi situas en la Verdugo-montaro, ĉe la sudorienta enirejo de la San Fernando-valo. 

La urbo estiĝis en 1886 kiel apartigo de ranĉo *San Rafael*. La *Casa Adobe de San Rafael* (adoba domo; 1864–72) troviĝas en la urba parko. 

Ĉe la komunumo aperis en 1904 la fervojo, kio tre instigis la urban evoluon. Ĝi estis registrita urbo en 1906. Nuntempe ĝi estas dorm-urbo de Los-Anĝeleso. 

En troviĝas la tombejo *Forest Lawn Memorial Park Cemetery*, en kiu ripozas restaĵoj de multaj famaj usonanoj, aktoraj steluloj: tiel Clark Gable, James Stewart, Humphrey Bogart, Errol Flynn, Spencer Tracy, Walt Disney, Jean Harlow, Michael Curtiz kaj Nat King Cole.

* Kategorio Glendale (Kalifornio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)
* oficiala paĝo de Forrest Lawn Memorial-Parks & Mortuaries
**Ödön Polner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Polner Ödön** estis hungara juristo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta (1908), ordinara (1930), honora (1945)).

Ödön Polner  naskiĝis la 15-an de marto 1865 en Békéscsaba. Li mortis la 7-an de februaro 1961 en Szeged.

Biografio
---------

Ödön Polner frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, poste li trovis postenon en la ministerio. En 1895 li profesoriĝis en Universitato de Budapeŝto, baldaŭe li instruis ankaŭ en universitatoj de Pozsony (kie li estis rektoro) kaj Szeged (kie li estis dekano). En 1931 li studvojaĝis al Germanio, Belgio, Nederlando, Svislando. Post 4 jaroj li pensiuliĝis. Dum la socialismo li ne havis eblecojn, spite tion li doktoriĝis en 1952.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A végrehajtó hatalom a magyar alkotmányban* (1894)
* *A pragmatica sanctio és a házi törvények* (1902)
* *Das Staatsrecht des Königreichs Ungarn und seine Mitländer* (1917) germane
* *Állami létünk és a nemzeti királyság* (1929)
* *La constitution de la Hongrie* (Konstitucio de Hungario), 1933) itale
* *A magyar Szent Korona felső részének kérdése* (1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Ödön Polner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Heinrich Traxdorf** (datoj de naskiĝo kaj morto estas nekonataj) estis orgenkonstruisto el Majenco, kiu vivis kaj laboris dum la frua 15-a jarcento.

Dum lia tempo la muzikinstrumenta konstruado atingis sian florepokon krom en aliaj urboj ankaŭ en Majenco. En la 1440-aj jaroj li konstruis tri orgenojn en Nurenbergo: la grandan orgenon de Sankta Sebaldo, kies fasado estis detruata en 1945, kaj du malgrandajn orgenojn por la preĝejo Dipatrino. Pluan li kreis en la preĝejo de la monaĥejo Sankta Petro je Salcburgo. Traxdorf estis novigema orgenkonstruisto kaj unu el la unuaj, kiuj devojiĝis de la blokpozitivo, modelo kutima en la gotika epoko; anstataŭe li subdividis la pozitivon en registrojn.

Fontoj
------

* Hermann Fischer. *Traxdorf, Heinrich*, Grove Dictionary of Music and Musicians ed. L. Macy.
* *The Organ: An Encyclopedia*, eldonita de Douglas E. Bush kaj Richard Kassel. Routledge, 2006. ISBN 9780415941747


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 497446
* GND: 131974300
* VIAF: 47909951
 |
Flutistoj
La **kulturo de Irako** estas unu el la plej malnovaj kulturoj en la mondo.

Historia kulturo
----------------

Kiel la plejparto de nacioj arabaj, kaj simile kiel ĝia tradicia malamiko Irano, ĝi celebras ĝian antaŭislaman historion. La tero kiu nun estas Irako estis unu el la unuaj fontoj de civilizo en la praa Mezopotamio. Dum la oka kaj naŭa jarcentoj, la islamaj abasidaj kalifoj prezidis sur la tiame plej alta civilizo, kiu estis riĉega science, arte kaj literature.

### Arĥeologiaj perdoj

Multaj trezoroj de mezopotamia arĥeologio gardiĝis en la Muzeo de Bagdado ĝis 2003, kiam ili perdiĝis pro ŝtelado kaj vandalismo dum la ĥaoso de la invado de Usono kaj ĝiaj aliancanoj en 2003. La nombro kaj valoro de la ŝtelitaj artefaritaĵoj estas disputataj. Kampanjo lanciĝis mallonge post la perdo, kun helpo de la Brita Muzeo, por katalogi kaj provi retrovi la ŝtelitaĵojn. Anoncoj de la muzeo kaŭzis la redonon de kelkaj objektoj. Aliaj verŝajne estas ŝtelitaj de krimulaj organizaĵoj por vendi ilin internacie.

Moderna kulturo
---------------

Moderna Irako tradicie konsistas el kelkaj etnaj grupoj, nome la araboj ĉirkaŭ la ebenaĵoj inter kaj ĉirkaŭ la riveroj de Tigreso kaj Eufrato, la kurdoj pleje en la norda montara regiono kaj kristanaj asirianoj ĉirkaŭ la urbo Mosulo en la nordo, ankaŭ turkumanoj kaj mendeanoj. Islamo estas la religio de la plejmulto de la iraka popolo. La araba kaj kurda lingvoj estas oficialaj de la ŝtato. Islamanoj siavice konsistas el ŝiit- kaj sunni-sektoj. La shiit-sekto (60% de la tuta loĝantaro) okupas la areon ekde Bagdado en la mezo de la lando ĝis Basrah en la sudo. La sunni-sekto (20%) okupas la centron, kaj kristanoj estas pleje en la nordo. La mendianoj estas antikva iraka itno-religio kaj loĝas pleje en la sudo. Ankaŭ estas armenoj kaj judoj en Irako.

Marĉando pri prezoj de aĉetaĵoj estas komuna metodo de negoco en la bazaroj.

### Idiomoj

Same kiel laŭ multaj nacioj, bati iun per ŝuo, eĉ simbole, estas konsiderata kiel insulto. En Irako tamen tio estas pli komuna ol en aliaj landoj.

Servoj
------

La Al-Mustansirija Universitato (arabe: الجامعة المستنصرية) estas universitato en Bagdado. La origina Al-Mustansirija Madraso, estis establita en 1227 (aŭ 1232/34 laŭ kelkaj rakontoj) fare de la Abasida Kalifo Al-Mustansir kaj estis unu el la plej antikvaj universitatoj en la mondo. Ties konstruaĵo, ĉe la maldekstra bordo de la rivero Tigris, survivis la Mongolan invadon de 1258 kaj estis restaŭrita kiel moderna universitato. En 1967 oni iniciatis pli grandan reorganizadon de altnivela edukado, cele al intenco ke ĉirkaŭ 1969 ĉiuj antaŭaj institucioj estu nuligitaj kaj rekonstituitaj. Al-Mustansirija estis deklarita kiel aparta Universitato en 1968, kaj ties branĉaj kampusoj estis disigitaj por formi parton de la Universitato de Mosulo kaj la Universitato de Basra.

* Kulturo de Irako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kulturo de Irako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ödön Szabolcs Barlay** [odon sabolĉ barlai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barlay Ödön Szabolcs** estis hungara pastro, cisterciana monaĥo, altlerneja instruisto, literaturhistoriisto, skolto (1928-), agento.

Ödön Szabolcs Barlay naskiĝis la 31-an de oktobro 1919 en Kassa (tiutempe ankaŭ Košice), li mortis la 8-an de julio 2018 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Ödön Szabolcs Barlay maturiĝis en gimnazio en Pécs kaj li aliĝis al la cistercianoj en 1938. Li studis teologion en Zirc, poste li pastriĝis kaj monaĥiĝis en la jaro 1944. Li komencis sian mallongan pastran karieron en Magyarpolány en 1944, krome li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány, poste helpe de stipendio en Romo. Hejmenveninta li doktoriĝis. En la lernojaro 1947 li instruis en gimnazio, poste pro la komenciĝanta komunisma erao li ne povis instrui. Post 3 jaroj jam la monaĥa vivo estis malpermesita. Li okupiĝis pri junuloj sekrete, sed en 1958 kaj 1961 li estis arestita kaj kondamnita, eĉ senpastrigita (inter 1951-1983 fakte li ne estis pastro). Li estis en prizono inter 1958-1963. Li faris diversajn helplaborojn, poste li estis agento pri akvafortoj 2 jardekojn. Li edziĝis, lia edzino naskis trifoje. Li kandidatiĝis en 1988, li doktoriĝis en 1994 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Pro mildiĝo de la socialismo li rericevis la pastran statuson per papa permeso en 1983, poste li estis pastro. Inter 1987-1993 li prelegis en universitatoj. Li pensiuliĝis en 1991, tamen li restis plu pastro. Li ricevis premiojn en 2001 kaj 2013.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adatok a petrarkizmus magyarországi történetéhez. Olasz petrarkista költők antológiája az erdélyi udvarban* (1966)
* *Boldizsár' Batthyány und sein Humanisten Kreis. Die ersten Jahrzehnten der Güssinger Bibliothek.* (1979)
* *Romon virág. Fejezetek a Mohács utáni reneszánszról.* (1986, 2001)
* *Irodalom és ideológia a 16-17. században* (1987)
* *„Végtelen irgalmú, ó Te nagyhatalmú Isten..." Balassi Bálint, az istenkereső. (Balassi Bálint istenes verseivel és Michael Block Füves kertecske c. Balassi által ford. elmélkedéseivel).* (1992)
* *Prohászka önmagáról* (kunaŭtoro, 1999)
* *Hitvédelem és hazaszeretet, avagy Antiszemita volt-e Prohászka?* (2003; 4-a eldono: 2007)
* *Prohászka Ottokár életének titka* (2008, 2009, 2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   akademiaj datenoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825671
* GND: 1140154621
* LCCN: n80077027
* VIAF: 220083033
* ISNI: 0000 0001 3928 9647
* SUDOC: 066936136
 |




* Portalo pri Biografio
La burgo Bollendorf de la okcidento
La **burgo Bollendorf** estas burgo en la suda Ejfelo ĉe la rivero Sauer en Bollendorf en la distrikto Bitburg-Prüm, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Ĝi staras sur roko an la apudrivera malaltaĵo sur fundamentoj de iama romia fortikaĵo. Ĝi fine de la 18a jarcento la burgo estis administra subcentro de la Propstei Echternach. Hodiaŭ la konstruaĵo estas en privata posedo. En ĝi estas hotelo kun feriloĝejoj kaj restoracio.

Historio
--------

Priskiribo
----------

Burgo Bollendorf kun muro kaj turrestaĵo

Literaturo
----------

Georg Dehio: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Rheinland-Pfalz und Saarland*, Deutscher Kunstverlag, München 1984, S. 136

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Bollendorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Chronik der Burg Bollendorf Arkivigite je 2014-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Burg Bollendorf auf bollendorf.de Arkivigite je 2014-06-05 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------
**Calzada de Don Diego** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Calzada de Don Diego* estas tradukebla etimologie al *Ŝoseo de Don Diego*, tio estas aludo al iama senjoro de la loko. La *ŝoseo* aperas stiligita en la maldekstra duono de la blazono. La tradicia nomo de la romiaj vojoj estis "calzada" kaj tie estis la *Iter ab Emerita Asturicam* (vojo el Mérida ĝis Astorga), plej konata kiel *Vía de la Plata* aŭ Ruta de la Plata. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Calzada de Don Diego, Carnero, El Tejado, El Vecino kaj La Estación, okupas totalan areon de 44,09 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 170 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Canillas de Abajo, Barbadillo, Galindo y Perahuy, Carrascal de Barregas, Robliza de Cojos, Matilla de los Caños del Río, Carrascal de Barregas (eksklavo). Ĝi distas 23 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753059
* VIAF: 316733880
 |
La Supera Fremdlingva Trejnejo (**ELTE-ITK**) estas sendependa ne-profitcela instituto aŭspiciata de la Universitato Eötvös Loránd (ELTE). La ĉefa laboro de la instituto estas la administrado de lingvaj ekzamenoj, sed ĝi okupiĝas ankaŭ pri lingvoinstruado.

Historio
--------

La instituto ekestis en 1967 sub kontrolo de la Universitato ELTE kiel instituto por instruado kaj ekzamenado de fremdaj lingvoj.

Komence de la 1990-aj jaroj, kiam sukcesintoj de lingvaj ekzamenoj ricevis kromajn kreditpoentojn por akceptiĝi al universitato, aŭ altigon de salajro en laborejoj, la nombro de ekzamenitoj kreskis. Nuntempe, ĉirkaŭ 100 000 kandidatoj trapasas ekzamenojn inter la 30 ofertataj lingvoj.

Ekde 2004, ELTE-ITK estas plenrajta membro de la Asocio de Lingvaj Testistoj en Eŭropo (ALTE).

Ĉirkaŭ 50 stabanoj kontrolas kaj kunordigas la laboron de pli ol 1000 ekzamenantoj. Unu el la gravaj taskoj de la instituto estas la normigita pritaksado de scioj pri la hungara lingvo kaj kulturo enkadre de moderna ekzamensistemo.

Lingvaj ekzamenoj
-----------------

Laŭ lingvoj, ekzamenoj trapaseblas aŭ en dulingva versio (hungara, cela lingvo), aŭ en unulingva versio (nur en la cela lingvo). La unulingva versio taŭgas por homoj kies gepatra lingvo ne estas la hungara. Dulingvaj ekzamenoj trapaseblas laŭ tri niveloj (baza, meza, supera). Unulingvaj ekzamenoj trapaseblas laŭ la niveloj de la komuna eŭropa referenckadro (KER).

La dulingvaj ekzamenoj trapaseblas en la sekvaj lingvoj : araba, angla, bulgara, ciganaj (bea kaj lovara), ĉeĥa, ĉina, dana, Esperanto, franca, finna, grekaj (antikva kaj moderna), germana, hebrea, hispana, itala, japana, kroata, latina, pola, portugala, rumana, rusa, serba, slovaka, slovena, sveda, turka.

La unulingvaj ekzamenoj trapaseblas en la hungara kiel fremdlingvo (niveloj A2, B1, B2, C1) kaj en Esperanto (niveloj B1, B2, C1).

Vidu ankaŭ
----------

* Asocio de Lingvaj Testistoj en Eŭropo (ALTE).

Referencoj
----------

Oficiala retejo Arkivigite je 2019-02-04 per la retarkivo Wayback Machine *ELTE Origó Nyelvi Centrum de la Universitato Eötvös Loránd*
En muziko, **melismo**
(greke: μέλος, *melos*, "ario, melodio, kanto")
estas la garnado de melodia linio
per la divido de notdaŭroj
en plurajn mallongajn ornamojn,
kiujn oni kantas kontraŭ sola silabo de la teksto.
La silabo tiel dispartiĝas en plurajn tonojn
kaj la melodio elstariĝas.

Kontraste al ĝi ĉe **silaba kanto**
(greke: συλλαβή, *syllabe*, "silabo"),
oni kantas ĉiam unu silabon kontraŭ unu noto,
kiu povas resti por longaj periodoj
kaj tiel direktas la atenton al la teksto.

Melismo ludis gravan rolon en gregoria ĉanto
kaj en ortodoksa liturgia kantado.
En baroka muziko ĝi estis ofta speco de muzika ornamado,
kaj Marc-Antoine Charpentier ĝin abunde utiligis
en siaj religiaj verkoj celaj al sankta semajno
(*répons des ténèbres*). Kvankam la termino
estas uzata precipe rilate al eŭropa klasika muziko,
uzo de la tekniko estas efektive tre vasta.
Ĝi estas grava en pluraj aziaj kantostiloj,
ekzemple en Azerbajĝano kaj Hindio,
kaj oni ĝin trovas ankaŭ nuntempe en populara muziko,
ekz. en la kantado de Stevie Wonder.

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Melisma" ĉe Muzika vortaro
* La melisma muziko. Analizo
La **amasbuĉo de Nankino** aŭ **masakro de Nankino** (decembro de 1937–januaro de 1938) okazis dum la Ĉina-Japana Milito (1937–45), post okupo de la ĉina urbo Nankino la 13-an de decembro 1937. La masakron, amasmurdojn efektivigis la soldatoj de la japana armeo, ili murdis la simplajn loĝantojn kaj la kapitulaciintajn soldatojn. Mortis ĉ. 100.000–300.000 homoj.

Dosiero:Nanjing 1937 self-organized burial team.jpgmemorganizita entombigo
Nankino estis ĉefurbo de la Kuomintang-gvidata Ĉinio inter 1928 kaj 1937. La masakron, detruon ordonis Matsui Iwane, generalo de la okupinta armeo. Dum la post-okupaj semajnoj estis ĉiutagaj la amasmurdoj kaj la japanaj soldatoj dekmile seksatencis ĉinajn virinojn. La armeo prirabis kaj eĉ bruligis la najbarajn urbojn, ruinigis trionon de la konstruaĵoj. La japanoj igis Nankinon en 1940 sidejo de la ĉina pupregistaro, gvidata de Wang Ching-wei.

Post la dua mondmilito, la Orient-Azia Internacia Soldata Tribunalo juĝis Matsui-on kaj Tani Hisaó-n respondeca kaj oni ekzekutis ilin. Pliaj punintoj estis arestitaj kaj prijuĝitaj, sed ili ricevis pli poste amnestion.


* Kategorio Amasbuĉo de Nankino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Japana societo por reformi historian lernolibron
* La Vero pri Nankino
* Faŝismo
* John Rabe
* Ĝugun Ianfu
* Sanktejo Jasukuni

Eksteraj ligiloj
----------------

* Japana Historiografio de la Nankinga Masakro (el Retarkivo 2005)
* 
* Nanking Incident Documents


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 79201
* GND: 4242600-5
* LCCN: sh90003287
* NDL: 00992160
* NKC: ph117909
 |
**Cabañas de Polendos** [kaBAnjas depoLENdos] estas municipo en la sudocentro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco kaj ene de la teritorio de la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Cabañas de P.* estas etimologie komprenebla kiel Kabanoj de P. 

Cabañas de Polendos en la provinco Segovio.
La preĝejo.
Ruinoj de romanika ermitejo de Aguejas.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,41 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 184 loĝantojn. Ĝi perdis 350 loĝantojn el la 1940-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi enhavas la submunicipon Mata de Quintanar kun 79 loĝantoj en 2021. Ene de la municipa teritorio estas la senhomejo Agejas, el kiu restas la ruinoj de romanika ermitejo. 

Ĝi distas 17 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Escobar de Polendos, Torreiglesias, Cantimpalos, Encinillas, Adrada de Pirón, Brieva, Valseca, Bernuy de Porreros kaj Espirdo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj inter kiuj menciindas la preĝejo kaj la ruinoj de romanika ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767264
 |
**Cabezón de Cameros** [kabeZON dekaMEros] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Malnova Kamero. 

La municipa teritorio de Cabezón de Cameros, en la sudo de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas sur la valo de la rivero Leza kaj ĉe la regiona ŝoseo LR-250; laŭ tiu estas sude Laguna de Cameros kaj norde Jalón de Cameros kaj aliaj lokoj de la komarko. Proksime estas areoj de iknitoj, inter kiuj spuroj de dinosaŭroj.

Ĝi estas je 43 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je altitudo de 916 msm.

Historio
--------

Ĝia origino datas el la epoko de la nomita *Reconquista* kaj la sekva reloĝado. Ĝi formis parton de la Senjorlando de Tejada kreita en la 9-a jarcento. Ĝis la 17-a jarcento ĝi formis parton, jurisdikcie, de San Román de Cameros de kiu sendependiĝis la 2an de februaro 1653 kiam la reĝo Filipo la 4-a akceptis la sendependigon kaj havigis propran municipan teritorion. 

Dum la Moderna Epoko, Cabezón prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio. Ankoraŭ la popola an-nomo estas memoro de tiaj tempoj.

Aktualo
-------

La rura elmigrado, ĉefe al Logronjo, okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 188 loĝantoj ĝis nunaj 19.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo, forstado, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, ermitejo, movebla retablo "El Monumento" de 1839, iknitoj, grava arbar-paŝtejo *Dehesa de Cabezón* kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Reiner, Ernesto. *Viaje por el Camero Viejo*. Logroño: 1984. ISBN 84-398-2054-2
* Varios Autores. *Por los Cameros en los Años Noventa*. Logroño: 1991. ISBN 84-87209-34-3
* Martínez Rubio, Alberto. Artikolo pri *[El Monumento]* en la revuo Belezos (numero 7a) de la Instituto de Estudios Riojanos. Junio 2008


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796259
 |
**Cabezón de Pisuerga** [kabeZON depiSŬERga] estas municipo en la centroriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campiña del Pisuerga* en la centro de la provinco. *Cabezón de Pisuerga* estas etimologie komprenebla kiel *Monteto de Pisuergo*. 

Cabezón de Pisuerga en la provinco Valadolido.
La *Campiña del Pisuerga* de la provinco Valadolido, helblue, nordocentre.
Ponto.
Monaĥejo de Palazuelos.
Spirkamenoj de vinkeloj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 45,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 3 747 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male pro relativa proksimeco al la provinca ĉefurbo ĝi ekfunkciis kiel dormurbo el la 1970-aj jaroj. Ĝi distas 17 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Cigales, Corcos, San Martín de Valvení, Olmos de Esgueva, Villarmentero de Esgueva, Santovenia de Pisuerga, Valadolido kaj Castronuevo de Esgueva. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Pisuerga.

Historio
--------

Estas romiaj restaĵoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Dum la Mezepoko estis kastelo sed el tio restas nenio. En 1556 Karolo la 5-a konis tie sian nepon Karlo, princo de Asturio. 

En la 19-a jarcento okazis la batalo de Cabezón la 12an de Junio 1808 en la komenco de la Milito de Hispana Sendependigo en kiu hispana truparo de 5 000 homoj estis venkita de la kavalerio de la Generalo Lasalle, kio ebligis la re-okupaon de Valadolido fare de la napoleonaj trupoj. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento kun elstaraj retabloj, la gotika tombo de Don Pedro Fernández Bravo kaj la baroka orgeno de la 18-a jarcento, de Francisco Ortega Pérez. La ponto kaj la monaĥejo de Palazuelos estas du aliaj vizitndaj monumentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764669
* GND: 4710576-8
* VIAF: 248292424
 |
burgo Argenschwang – pordegokonstruaĵo
La **burgo Argenschwang**, de la popolo ekde la 19a jarcento ankaŭ nomata *Rosenburg* (t.e. „rozburgo") estas ruino de montburgo ssur proksime 295 m alteco en la komunumo Argenschwang, distrikto Bad Kreuznach en la german federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Historio
--------

bildo de la burgo Argenschwang ella tempo antaŭ 1629

Arĥitekturo
-----------

skizo sw la burgo el la jaro 1929
 okcidentaj murrestaĵojd la ĉefa konstruaĵo de la burgo

Literaturo
----------

* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Achim Wendt: *„… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut" - Burgen im Hunsrück und an der Nahe*. 1. Auflage. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2013
* Gustav Schellack, Willi Wagner: *Burgen und Schlösser im Hunsrück-, Nahe- und Moselland*. Aloys Henn Verlag, Kastellaun 1976

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Argenschwang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Burg Argenschwang auf der Seite burgenwelt.de

Referencoj
----------
**Cabezón de la Sierra** [kabeZON delaSJEra] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Cabezón de la Sierra* signifus Montopintego de la Montaro.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,83 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 40 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 70 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Ekde 1927 estis Fervojo Santander-Mediteraneo, kun stacidomo en Cabezón. Sur tiu fervoja sektoro oni filmis en 1971 *Les pétroleuses*, reĝisorita de Christian-Jaque, kun Brigitte Bardot kaj Claudia Cardinale en ĉefaj roloj. La fervojo funkciis ĝis 1984. En la 16a de julio 1926 oni instalis la elektran lumon en Cabezón de la Sierra. Sed la endoma akvoservo instaliĝis nur en la 1980-aj jaroj. Samtempe oni pavimis la stratojn kaj oni faris aliajn vorkojn.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la ermitejo, la mezepoka nekropolo, fosiliaj arboj kaj fonto de minerala akvo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777350
* VIAF: 66153716391758820008
 |
la ruino burgo Bosselstein
La **burgo Bosselstein**, ankaŭ nomataa *Burg Stein* aŭ *malnova kastelo*, estas la ruino de pintburgo super la urboparto Oberstein de la urbo Idar-Oberstein en la distrikto Birkenfeld, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas en la mezmontaro Hunsrück.

La burgo troviĝas sur la roko *Kirchenfelsen*, kruta rokrifo super la Felsenkirche (t.e. „rokpreĝejo) de Idar-Oberstein kaj super la valo de la rivero Nahe. La kastelo Oberstein apudas.

La burgo Bosselstein estis konstruita en la 12a jarcento de la sinjoroj von Stein (Oberstein) kaj estis menciita en 1197 unuafoje dokumente. Ekde 1600 la burgo ne plu estis loĝata kaj disfaliĝis dum la jaroj. En 1945 ĝi fariĝis posedaĵo de la federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Konserviĝis ankoraŭ la malsupra parto de la ronda burgfrido, la resto de la palaco  kaj la ringmuro.

Bildaro
-------

* burga ruino Bosselstein
* skizo
* rekonstrudesegno
* Bosselstein, malsupre de la Felsenkirche.

Literaturo
----------

* Albert Ehrenhart Fichtel:Burg Bosselstein. Brief des Burgenvereins Schloss Oberstein,Sonderdruck 2003
* Alexander Thon, Stefan Ulrich u. Achim Wendt, „… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut". Burgen im Hunsrück und an der Nahe, Regensburg: Schnell & Steiner 2013, p. 118-121.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Bosselstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informationen zur Burg auf der Website *Burgen, Schlösser, Altertümer* Arkivigite je 2020-10-20 per la retarkivo Wayback Machine
La **Bestoĝardeno Matecaña** (Zoológico Matecaña) situantas en Pereira, Kolombio, kiel rezulto de la laboro de la Societo de Publikaj Plibonigoj de Pereira, kiu la 26an de Januaro, 1951, aĉetis bienon de 17 ha ĉe Matecaña [matekAnja]. La komenca celo estis konstrui futbalan stadionon, sed la grundo estis konsiderata maltaŭga por tio, kaj oni decidis konstrui botanikan ĝardenon.

Nun la Bestoĝardeno Matecaña klopodas ŝanĝi kaĝojn al vegetalaj ejoj pli kongrue kun la naturaj habitatoj de la montritaj animaloj en ties originaj ekosistemoj, havigante pli bonan vivkvaliton por animaloj kaj pli bonan komprenigon al la komunumo de vizitantoj.

La **Bestoĝardeno Matecaña** havas kolekton de 800 individuoj el 150 diversaj specioj, nome birdoj, mamuloj kaj serpentoj el Ameriko, Afriko kaj Azio, plus kelkaj endemiaj animaloj. En la ĝardeno estas ankaŭ granda diverseco de flaŭro endemia kaj indiĝena de la areo.

Referencoj
----------

* Arkivigite je 2012-03-06 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bestoĝardeno Matecaña en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Betamax** (konata ankaŭ kiel **Beta**) estas malaktualiĝinta formato de vidbendo kreita de Sony, kaj enkomerciĝita en 1975. La kasedoj enhavis bendon mezurantan 1.5 colojn, kun dezajno simila al la antaŭa U-matic

La nomo "Betamax" havis duoblan sencon: *beta* estas la japana vorto kiu priskribas kiel la signalo estas enbendigita kaj kiam la bendo ŝoviĝas en la maŝino, similas al la greka litero Beta (β).

Aliaj firmaoj kiuj produktis reproduktilojn estis Sanyo, Toshiba, Pioneer, Murphy, Aiwa kaj NEC, inter aliaj.

Betamax kaj VHS konkuris por gajni la merkaton, kun rezulto de la venko de VHS kaj malapero en la vendejoj de filmoj eldonitaj en Betamax. Rezulte en 1988 Sony komencis fabriki VHS-maŝinojn sed daŭrigis la fabrikadon de Betamax ĝis 2002.

Komence la bendoj entenis nur unu horon da video kun kvalito pli bona ol VHS, tamen, por konkuri kun ĝiaj pli longedaŭraj bendoj, oni kreis la formatojn **Beta II** kaj **Beta III** en kiuj la bendo ŝoviĝas malpli rapide, tamen kun bildokvalito praktike egala al sia konkuranto.

Plibonigoj estis "Superbeta" en 1985 kaj "ED Beta" en 1988 kiuj plibonigis la kvaliton, tamen tro malfrue por savi la formaton.

* Kategorio Betamax en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
burgo Diemerstein1985
litografio laŭ Weiß-Kuby
La **burgo Diemerstein** estas la ruino de spronburgo sur alteco de 280 m en la valo de la rivero Glasbach. Ĝi staris fine de longa montdorso sur kruta rokplataĵo en la urbparto Diemerstein de la komunumo Frankenstein en la distrikto Kaiserslautern, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La burgmonto estis konstruita en la 18a jarcento kiel pejzaĝa ĝardeno. Supre de la burgo troviĝas malgranda subĉiela scenejo.

Historio
--------

Hodiaŭa Utiligado
-----------------

Der Diemerstein ist eine Ruine, die Mitte des 18. Jahrhunderts im Geschmack der damaligen Zeit umgestaltet wurde. So stammt die mit Zinnen geschmückte Mauer aus dieser Zeit. Der Diemerstein befindet sich in Privatbesitz. Die Unterburg ist frei zugänglich, die Oberburg durch ein Tor verschlossen.

Literaturo
----------

* Karl Lieser: *Frankenstein und Diemerstein, Bilder aus alter Zeit*. Verlag Franz Arbogast
* *Pfälzisches Burgenlexikon, Band I, A - E*. Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde Kaiserslautern

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Diemerstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rekonstruktionszeichnung Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine von Wolfgang Braun
**Bidasoa** (hispane *Bidasoa*, eŭske *Bidasoa*, france *Bidassoa*) estas marborda rivero, landlima dekkelk kilometrojn inter Francio kaj Hispanio. Bidasoa estas rivero de Eŭska Lando.

Geografio
---------

Bidasoa estas marborda, torenta rivero, situanta en okcidentaj Pireneoj, grandparte sur la hispana teritorio. Ĝia longeco estas 76 km.

Ĝi fontas en Erratzu en Navaro, el unuiĝo de du riveretoj Izpegi kaj Iztauz (sur la suda flanko de montpasejo de Otxondo). Ĝi fluas al la sudo sub la nomo **Baztan** ĝis la loko de Oronoz-Mugairi kie, alfluita de akvoj el montpasejo de Belate, ĝi ricevas la nomon **Bidasoa**.

Ĝia akvofluo estas navara ĝis Endarlatsa. Ekde tie, sur kelkdeko da ceteraj kilometroj antaŭ ĝia elfluejo, **Bidasoa** formas landlimon inter Francio kaj Hispanio (Pyrénées-Atlantiques kaj Gipusko).

Post ĝi formis golfon de Ĉingudi (*Txingudiko badia*) en sia lasta trairo, ĝi ĵetiĝas en la Biskajan Golfon inter Hendajo (*Hendaia*) (Kabo Sokoburu) kaj Fuenterrabía (*Hondarribia*) (Kabo Higuer).

La Insulo de la Fazanoj (*Konpantzia* aŭ *Faisaien Uhartea*) estas kunsuvereneco sub laŭvica aŭtoritato de Francio kaj Hispanio, ŝanĝiĝanta ĉiujn ses monatojn.

Alfluantoj
----------

* Zeberia
* Ezkurra
* Iruribieta
* Latsa
* Etxalar
* Arregi
* Onin
* Jaizubia

* Bidasoa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bidasoa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
burgo Ehrenstein
La **burgo Ehrenstein** (ne intermiksu ĝin kun la samnoma burgo en Turingio kaj la kastelo Ehrenstein en Gotha) estas malgranda ruino en la urboparto Ehrenstein de la komunumo Asbach (Westerwald) en la distrikto Neuwied, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Asbach estas komunumo en la norda mezmontaro Westerwald.

Situo
-----

La deklivburgo estas ĉirkaŭ 170 m s.m. kaj 25 m super la riverfluejo de la rivero Mehrbach, kiu enfluas la riveron Wied post kelkaj cent metroj. Tuj apudas la monaĥejo Ehrenstein. Proksimas Neustadt (Wied) (ĉ. 3 km malsupren) kaj Peterslahr (ĉ.3 km supren).

Historio
--------

Burgo Ehrenstein ĉirkaŭ 1860, kolekto Alexander Duncker
Rigardo al la monaĥejo kaj burgo Ehrenstein
Burgo Ehrenstein

Burgo
-----

Literaturo
----------

* Leonie von Nesselrode: *Ehrenstein und Uetgenbach*, in: Heimat-Jahrbuch des Kreises Altenkirchen 52 (2009), S. 222-226.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Ehrenstein (Westerwald) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bild und Text zu Burg Ehrenstein aus der Sammlung Alexander Duncker
* Informationen über das Kloster und die Burg (PDF, 1,38 MB, mit vielen Abbildungen)
* Rekonstruktionszeichnung Arkivigite je 2016-05-04 per la retarkivo Wayback Machine von Wolfgang Braun
* Burg Ehrenstein (PDF; 348 kB) bei hermann-joseph-loehr.de

Referencoj
----------
**Cepeda la Mora** [zePEda laMOra] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Cepeda la Mora* estas komprenebla etimologie kiel aludo al relative proksima urbo en la najbara Provinco Salamanko, nome Cepeda, sed kun aldono *la Mora* (Maŭra) eble alude al montara mezepoka loĝantaro de araboj (mudeĥaroj aŭ moriskoj).

Cepeda la Mora en la provinco Avilo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 31 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 70 loĝantojn. Ĝi perdis 450 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 47 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Villafranca de la Sierra, Villatoro, Mengamuñoz, Sotalbo, Garganta del Villar, Navalacruz, Navadijos, San Martín del Pimpollar kaj Hoyocasero. La teritorio estas en la supra parto de la valo de la rivero Alberche (suda limo), sur la suda deklivaro de La Serrota.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. El establado de municipa sendependiĝo restis jurisdikcia pilorio, kiu nun videblas kaj antaŭ la urbodomo kaj en la maldekstra duono de la blazono sur blua fono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762755
* VIAF: 316735825
 |
La **Kastelo de Acsaújlak** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Prónay* [prOnai]) estas nuntempa kastelhotelo en vilaĝo Acsa, en ties rando nomata Acsaújlak. En la vilaĝo Acsa estas ankaŭ alia kastelo: Kastelo de Acsa.

Historio
--------

La familio Prónay konstruis tiu ĉi kastelon inter 1907-1910. Post la 2-a mondmilito la kastelo apartenas al la ŝtato (tio estis la ŝatiĝo). En fine de la socialismo jam en 1986 la kastelo transformiĝis al hotelo. Post kelkaj jaroj ĝi interne estis trakonstruita, samtempe la nova posedanto estis negocisto.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo kun mansardoj kaj keloj situas sola en parko. La kastelo formas brikon, sed en la 4 anguloj estas videblaj reliefantaj kvadrataj turobastionoj, ili estas duetaĝaj. La malantaŭa parto havas ankaŭ longan alon, kiu rompas la simetrion. La alo konsistas el etaĝa interliga mallonga koridoro, kiun tre granda kvadrata bastiono sekvas. Fine estas teretaĝa domparto. En mezo de la simetria fasado portiko reliefas, 4 kolonoj tenas terason por la unua etaĝo. Interne la mebloj estas barokaj, sur la muroj pentraĵoj de Mihály Schéner estas videblaj. En la kastelo malpli ol 20 luksaj ĉambroj troviĝas, krome multe da aliaj komunaj ĉambroj.

Parko
-----

En la parko situas ankaŭ kelkaj teretaĝaj domoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2017-08-08 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Enirejo
La **Bestoĝardeno Perto**, en angla origine *Perth Zoo* estas bestoĝardeno de 17 ha kiu malfermis en 1898 en Suda Perto, Perto, Okcidenta Aŭstralio. Je januaro de 2011, ĝi estis hejmo al 1258 animaloj de 164 specioj kaj inkludas etendan kolekton pri botaniko.

En 2010/11, la bestoĝardeno havis laboristaron de ĉirkaŭ 248 (egale al 167 plentempaj dungoj), plus ĉirkaŭ 300 volontuloj (instruistoj). Ĝi estas institucia membro de la asocio *Zoo and Aquarium Association* (ZAA) kaj de la internacia *World Association of Zoos and Aquariums* (WAZA).

Historio
--------

La **Bestoĝardeno Perto** estis malfermita la 17an de oktobro 1898.

Montraĵoj
---------

Konservado
----------

Notoj
-----

Referencoj
----------

* (1930's) *The Handbook of the Zoological and Botanical Gardens, South Perth, Western Australia*. Perth, W. A. F. W. Simpson, Government. Printer.
* Jenkins, C.F.H. (1962) *Illustrated guide, zoological gardens, Labouchere Road, South Perth, Western Australia* Perth: Zoological Gardens Board.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bestoĝardeno Perto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo