recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Charles DRAKE** estis artnomo de **Charles Ruppert** (1917 – 1994), usona aktoro.

Li diplomiĝis ĉe Nichols College en 1937. En 1939 li komencis aktoran karieron en teatro kaj en tiu jaro li debutis ankaŭ en kino per malgrandaj roloj en Career, Conspiracy kaj The Hunchback of Notre Dame. En sekvaj jaroj li partoprenins kinfilmojn I Wanted Wings, Affectionately Yours, Million Dollar Baby, Out of the Fog, Sergeant York, Dive Bomber, Navy Blues, One Foot in Heaven, The Maltese Falcon, Dangerously They Live, You're in the Army Now, The Man Who Came to Dinner, The Male Animal, Larceny, Inc. Yankee Doodle Dandy, Wings for the Eagle, The Gay Sisters, Across the Pacific, Now, Voyager, The Hard Way (voĉe) kaj Air Force.

Dum Dua Mondmilito li militservis ĉe usona armeo ekde 1943 ĝis 1945.

Reveninte de la milito, li akiris pli gravajn rolojn en filmoj kiel Conflict, You Came Along, Whistle Stop, Winter Wonderland, A Night in Casablanca, The Pretender, The Tender Years, Tarzan's Magic Fountain kaj Comanche Territory.

En komenco de 1950-aj jaroj li aperis en Harvey, Little Egypt, Red Ball Express, Gunsmoke, The Lone Hand, It Came from Outer Space, War Arrow kaj The Glenn Miller Story.

Drake debutis en televido per televidserio *Private Secretary* en 1954.

Dum dua parto de 1950-a jardeko li partoprenis kinfilmojn kiel Tobor the Great, Four Guns to the Border, To Hell and Back, Female on the Beach, All That Heaven Allows, The Price of Fear , Walk the Proud Land, Jeanne Eagels, Until They Sail, Step Down to Terror, No Name on the Bullet krom televidaĵojn.

En 1960-a jaroj Drake laboris je kinfilmoj Tammy Tell Me True, Back Street, Showdown, Valley of the Dolls, The Money Jungle, The Swimmer, Hail, Hero!, The Arrangement kaj aliaj krom je televidaĵoj kiel Laramie, Wagon Train, The Lively Set, Dear Heart, The Third Day , The Fugitive, The Invaders, The Man from U.N.C.L.E. Star Trek kaj Daniel Boone.

Dum la 1970-a jardeko li aktoris ĉe televidaĵoj kiel Land of the Giants, The Name of the Game, The Virginian, Ironside, The Seven Minutes, Mission: Impossible, Scream, Pretty Peggy, Police Story, The Rookies, Cop on the Beat, Cannon kaj McMillan & Wife.

Lia lasta apero estis malgranda rolo en *My Brother's Wedding* (1983).

* Kategorio Charles Drake en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638380
* GND: 141116706
* LCCN: no89012856
* VIAF: 66675154
* ISNI: 0000 0000 8146 5918
* SUDOC: 133217825
* BNF: 14173116q
* BNE: XX1536609
 |
**John Caldwell HOLT** (14a de aprilo, 1923 – 14a de septembro, 1985) estis usona aŭtoro kaj pedagogo, proponanto de hejminstruo kaj, specife, de klopodo por senlernejado, kaj pioniro de la teorio de rajtoj de junuloj. Post sesjara instrutempo en bazlernejoj en la 1950-aj jaroj, Holt verkis la libron *How Children Fail* (Kiel infanoj malsukcesas, 1964), kiu katalogis la problemojn kiujn li vidis en la usona instrusistemo. Sekvis *How Children Learn* (Kiel infanoj lernas, 1967). Ambaŭ libroj estis popularaj, kaj komencis la karieron de Holt kiel konsultisto de usonaj lernejoj. Tamen, ĉirkaŭ la 1970-aj jaroj li seniluziiĝis el la ideo reformi la instrusistemon, kaj anstataŭe ekdefendis hejminstruon, kaj poste la formon de hejminstruo konata kiel *senlernejado*. Li verkis totalon de 11 libroj pri la temo de lernejoj, same kiel startis bultenon *Growing Without Schooling* (Kreski senlerneje).

Verkoj
------

* How Children Fail (1964; reviziita 1982)
* How Children Learn (1967; reviziita 1983)
* The Underachieving School (1969)
* What Do I Do Monday? (1970)
* Freedom and Beyond (1972)
* Escape from Childhood (1974)
* Instead of Education (1976)
* Never Too Late (1979)
* Teach Your Own (1981; reviziita 2003 de Pat Farenga)
* Learning All the Time (1989)
* A Life Worth Living (1990)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 658795
* GND: 121445151
* LCCN: n50032605
* VIAF: 108310247
* ISNI: 0000 0001 1496 9419
* LIBRIS: 226552
* SUDOC: 085696064
* BNF: 12613361f
* NDL: 00443671
* BIBSYS: 90701496
* NKC: xx0001906
 |
**Loránd Szilágyi** [silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Loránd** estis hungara historiisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1941).

Loránd Szilágyi  naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1908 en Hajdúnánás. Li mortis la 28-an de majo 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Loránd Szilágyi akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1930. En la sekva jaro li esploris en arkivo de Vieno. Hejmenveninta li laboris en Hungara Nacia Muzeo, poste en tutlanda arkivo. Li instruis en Universitato de Budapeŝto kaj Universitato Kolozsvár (tiam apartenanta al Hungario). Li okupiĝis ekzemple pri Anonymus (hungara kronikisto). Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1943.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar királyi kancellária szerepe az államkormányzatban 1458-1526* (1930)
* *P. Magister forrásai és módszere* (1947)
* *Bevezetés a történelem forrásaiba* (1951)
* *Árpád-kori törvények* (1961)
* *III. Endre 1298. évi törvénye* (1975)
* *Az Anonymus-kutatás újabb eredményei és problémái* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Rudi van Dantzig** (n. Amsterdamo, 4 de aŭgusto de 1933; † 19 de januaro 2012) estis baletisto, baletestro kaj verkisto nederlanda. De 1965 ĝis sia morto li estis arta kungvidanto de la Het Nationale Ballet de Amsterdam.

Post ol Sonia Gaskell (ŝi foriris en 1969) kaj la ceteraj kompanoj forlasis la Het Nationale Ballet en 1971, li estis la sola arta gvidanto ĝis 1991. En 1986 li skribis la membiografian romanon *Voor een verloren soldaat*, bazita sur sia amrilato kun juna kanada soldato pli malpli 20-jara kiam li estis ankoraŭ infano, kiu atingis grandan sukceson kaj ricevis diversajn premiojn. En 1992 oni prezentis premiere la filmon *Voor een verloren soldaat*, bazita sur la romano. Van Dantzig ankaŭ publikigis biografion de la artisto kaj batalanto de la nederlanda rezistado Willem Arondeus el 2003.

Referencoj
----------

1. ↑  Redactie. Choreograaf Rudi van Dantzig overleden. Trouw.nl (nederlande)
2. ↑  Utrecht, Luuk. *Rudi van Dantzig: A controversial idealist in ballet*. Zutphen: Walburg Pers, 1992. ISBN 906011776X.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rudi van Dantzig Arkivigite je 2014-11-09 per la retarkivo Wayback Machine (nederlande)
* Rudi van Dantzig DBNL (nederlande)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 414612
* GND: 119048019
* LCCN: n81030741
* VIAF: 5078834
* ISNI: 0000 0001 0950 4553
* SUDOC: 035797827
* BNF: 13337176x
* NKC: xx0270229
 |
**Béla Bottló,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bottló Béla** estis hungara arkivisto. Lia familia nomvarianto estis *Bottlik,* lia persona monaĥa nomo estis Emil (1923–1928).

Béla Bottló naskiĝis la  18-an de januaro 1905(nun 1905-01-18) en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio), li mortis la 24-an de decembro 1964 en Budapeŝto (Hungario).

Biografio
---------

Béla Bottló aliĝis al la cistercianoj en 1923 kaj studis teologion en Zirc. Tamen li forlasis la ordenon en 1928, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1932. Jam inter 1930-1933 li estis ankaŭ bibliotekisto de hungara instituto en Varsovio, krome li instruis en altlernejo en la sama urbo. Li laboris ekde 1933 en la tutlanda hungara arkivo ĝismorte.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Dlugosz János Historia Polonicá-ja, mint magyar történeti forrás. 1385–1418.* (ankaŭ disertaĵo, 1932)
* *A római katolikus egyház levéltári szabályai* (1941)
* *Magyar Országos Levéltár. Regnicolaris Levéltár.* (1953)
* *Az 1828. évi országos összeírás* (1957)
* *Genealógia* (kursa lernolibro, 1963)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   (legebla en la 1096-a paĝo)

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840324
 |



* Portalo pri Biografio
**Gyula NAGY** [djula nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Gyula** estis hungara arkivisto, historiisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1892). Lia nobela antaŭnomo estis *tasnádi*. Pro la ofta nomo li uzis la nomon *Tasnádi Nagy Gyula* ekde 1885. Lia filino estis Ilona Tasnádi, lia filo estis András Tasnádi Nagy.

Gyula Nagy [*rompita ligilo*] naskiĝis la 23-an de junio 1849 en Hungara reĝlando en Harkács (nuntempa vilaĝparto de Gemerská Ves en Slovakio). Li mortis la 14-an de junio 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Nagy frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Munkeno. Post la diplomo li laboris kelkajn jarojn en la familia bieno. En 1876 li ekhavis postenon en Tutlanda Biblioteko Széchényi, sed en la sekva jaro li posteniĝis al Tutlanda Arkivejo. Li atingis tie altajn postenojn. Liaj artikoloj ofte aperis en tiamaj gazetoj, ekzemple en Athenaeum (revuo), krome li redaktis revuon *Századok*.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Hazai oklevéltár 1234–1536* (1879)
* *Zemplén vármegye a XVI. században* (Zemplén en la 16-a jarcento), (1888)
* *Magyar Törvénytár (1000–1895)* (1899)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
**Rusa Antikvortodoksa Eklezio** (ruse — *Русская Древлеправославная Церковь*) - estas unu el la kongregacioj de malnovritanoj, kiuj ekzistas en Rusio, kaj aliaj ŝtatoj.

Historio
--------

Bazo por organizo estis malnovritanoj-pastremuloj, kiuj abolis hierarkion, fonditan en 1846 de metropolito Amvrosij.

En 1923 granda parto da kreduloj akceptis kiel sia ĉefo saratovan arkiepiskopon Nikolaon, post kiam li aliĝis al malnovritanoj. Dekomence, centro de ĉi organizaco estis en Saratov, ekde 1924, ĝi estis translokigita en Moskvon, en 1955 en Kujbiŝev, en 1963 en Novozibkov.

En 1999 en Rusa Antikvortodoksa Eklezio aperis skismo pro malakordo de apartaj kreduloj kun determino de dogmoj de malnovritanoj kiel identaj kun dogmoj de la Rusa Ortodoksa eklezio, kaj estis fondita kaj oficiale registrita nova organizo — Antikvortodoksa Eklezio de Rusio, sed nuntempe, kvanto de ĝia adeptoj tre malgrandiĝis.

Nuntempa stato
--------------

En la jaro 2000, en koncilio de Rusa Antikvortodoksa Eklezio estis decidite translokigi sidejon de estro en Moskvon.

En 2002 la koncilio proklamis arkiepiskopon Aleksandron, kiel patriarko. Rusa Ortodoksa Eklezio ne agnoskas tion, kaj legitimas malnovritanan patriarkon, nur kiel arkiepiskopon.

Kvanto de paroĥoj en Rusio estas 70, krom tio estas 5 komunumoj en Rumanio kaj 1 en Bulgario.

Oficiala retpaĝo
----------------

* Kategorio Rusa antikvortodoksa eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
{{#if:Bavara ordeno de la Merito|

**Albert Bruce SABIN** (n. 26-an de aŭgusto 1906 en Białystok / Bjalistoko (tiama Rusa Imperio, nuna Pollando), mortis la 3-an de marto 1993 en Vaŝingtono) estis jud-poldevena kuracisto, mikrobiologo kaj virusologo. Li ellaboris vakcinon (Sabin-gutoj, uzeblaj tra buŝo) kontraŭ poliomjelito surbaze de la laboroj de Jonas Salk kaj Hilary Koprowski.

Lia familio elmigris en 1921 al Usono kaj li iĝis usona ŝtatano naŭ jarojn poste. Li ricevis kuracistan diplomon en 1931 en la Novjorka Universitato, kie li komencis esplorojn rilate al la infana paralizo. Li estis dum du jaroj kuracisto de la *Novjorka Hospitalo Bellevue*, poste li iĝis kunlaboranto de la *Londona Lister Institute of Preventive Medicine*. Li laboris ekde 1935 kiel esplora kuracisto ĉe la Novjorka *Rockefeller Institute for Medical Research*. Tie li sukcese kiel unua prezentis la multiĝon de la paraliza viruso, en homa nervohisto. Same kiel alia pola virusologo kaj imunologo Hilary Koprowski loĝanta konstante en Usono de la jaro 1944 (Hilary Koprowski havante la judajn radikojn feliĉe fuĝis de Pollando al Brazilo en la jaro 1939 tuj antaŭ la Dua Mondmilito kiam Nazia Germanio invadis Pollandon).

Sabin en 1939 iĝis docento de la infankuracado en la Cincinnati-a Universitato kaj li gvidis la sekcion pri la infektaj malsanoj de la infankliniko, poste li iĝis profesoro de la infankuracadaj esploroj. Li kontraŭis tiun ĝeneralan ideon, ke viruso de la paralizo disvastiĝas tra aero, laŭ li ĝi estas infektado de la nutrokanalo.

Sabin serĉis kaj trovis malfortajn virusojn, kiuj donas daŭran protekton por la persono. Li sukcese trovis la necesajn virusajn tribojn en 1957 kaj eksperimentis per tiuj, donante ilin tra buŝo. La rezultoj de la esploroj estis similaj al la alia pola imunologo kaj virusologo Hilary Koprowski. Oni permesis uzadon de la Sabin-gutoj en 1960 en Usono, ĝi estis deviga unuafoje en Hungario. Bonvolu kompari, ke jam pli frue, ĉar en la jaro 1959 Hilary Koprowski organizis kampanjon danke al kiu Pollando ricevis 9 milionojn da vakcinoj, sekve de tio dum 4 jaroj la nombro de malsaniĝoj je poliomjelito malkreskis de mil ĝis 30.

Sabin ankaŭ esploris aliajn virusojn. Li pensiiĝis en 1971 el la Universitato de Cincinnati, poste inter 1974 ĝis 1982, li laboris kiel esplora profesoro en la Medicina Universitato de Sud-Karolino en Charleston.

En 1965 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hilary Koprowski

* Kategorio Albert Sabin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe University of Cincinnati


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 202408
* GND: 17283614X
* LCCN: n92803353
* VIAF: 70596333
* ISNI: 0000 0001 1667 6812
* SUDOC: 243412568
* NKC: nlk20010092545
 |
**Lajos FEKETE** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Lajos** estis hungara historiisto, arĥivisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1961).

Lajos Fekete  naskiĝis la 12-an de junio 1891 en Tardos. Li mortis la 16-an de majo 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Fekete frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1909-1914, poste li soldatiĝis. En 1915 en Przemyśl li iĝis militkaptito. En Siberio li lernis turke. En 1920 li hejmenvenis kaj plulernis en Budapeŝto kaj Vieno. En 1923 li eklaboris en Tutlanda Arkivejo de Budapeŝto. Baldaŭe li plulernis en Berlino. En 1929 li ekinstruis en Universitato Pázmány. Li okupiĝis precipe pri dokumentaro de Osmana Imperio, tial li laboris ankaŭ en Istanbulo kaj Ankaro. Li ricevis premion Kossuth en 1956, krome ankaŭ aliajn 2 premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Türkische Schriften aus dem Archive des Palatins Nikolaus Esterházy, 1606–1645* (1932)
* *Budai török számadáskönyvek (1550–1580)* (1962)
* *Budapest története a török korban* (Historio de (nuna) Budapeŝto dum la turka erao) (1974)
* *Einführung in die persische Palëographie* (1976)

Fontoj
------

* biografio kun foto

* Kategorio Lajos Fekete (historiisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la vilaĝo Sajan en Vojvodino. Atentu ankaŭ la artikolon pri la montaro **Sajan** |

Sajan situas en la mapo en la verda municipo
**Sajan** (serbe *Сајан*, hungare *Szaján*) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato en municipo de Kikinda.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 1340
* Poŝtkodo: 23324
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Sajan situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Padej-Kikinda. La lasta troviĝas 17 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1449 en formo *Zayan*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu refondiĝis en 1806. La lernejo funkciis ekde 1828. En 1910 loĝis en Szaján 2323 da homoj, (plejparte hungaroj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la komunumo apartenis al Hungario, al Torontál, al distrikto de Kikinda, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Sajan 1348 da homoj, (hungaroj 1195 (89 %), serboj 121 (9 %), ciganoj 18 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario)
**Lipót Óváry** [OvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Óváry Lipót,** en itala formo **Leopoldo Ovary** estis hungara historiisto, arkivisto, ĵurnalisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1892). Lia nomo estis ĝis 1848 *Altstädter Lipót*.

Lipót Óváry  naskiĝis la 31-an de decembro 1833 en Veszprém (urbo). Li mortis la 4-an de aprilo 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lipót Óváry devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Pápa. En 1848 li batalis por la revolucio, fine li iĝis militkaptito. Inter 1851-1856 li frekventis universitaton en Vieno, poste li redaktis diversajn gazetojn. En 1859 li aliĝis al armeo de Giuseppe Garibaldi. En 1861 li edziĝis en Napolo, dume li esploris en arkivejo kaj li redaktis italan gazeton. En 1876 li hejmenvenis kaj ricevis postenon en la tutlanda arkivejo, kiun li gvidis inter 1904-1908. Li pensiuliĝis en 1908. Li okupiĝis pri historiaj kontaktoj inter Italujo kaj Hungarujo. Li ricevis premion "Kavaliro de Italio".

Verkaro (elekto)
----------------

* *La Costituzione Ungherese* (1864)
* *Nápolyi Anjou-kori kutatások* (1879)
* *Bethlen Gábor diplomacziai összeköttetéseiről* (1888)
* *La questione Daco-Romana e lo stato ungherese* (1894)
* *Relazione storiche fra l’Italia e l’Ungheria: L’archivio diplomatico del regno d’Ungheria* (1906)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Lipót Óváry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 455124
* GND: 1024837432
* LCCN: n83200850
* VIAF: 20058341
* ISNI: 0000 0000 7971 6028
* SUDOC: 193028166
* ICCU: SBLV310848
 |
Tombo de la scienculo sur la tombejo en Arnstadt.
**Rudolf Georg FISCHER** (naskiĝinta en la 18-a de decembro 1910 en Kynšperk nad Ohří, mortinta en la 2-a de aŭgusto 1971 en Erfurto) estis aŭstra-germana slavisto.

Vivo
----

Post la frekvento de la bazlernejo en Kynšperk/Königsberg ĝis 1921 kaj de la reallernejo en Cheb li maturiĝis ĉe la gimnazio de Cheb en la 1929-a jaro.

De 1929-35 li studis la filologiajn slavan kaj germanan en Prago. En la jaro 1936-a li doktoriĝis kaj deĵoris poste kiel instruisto de la lingvoj germana, ĉeĥa, rusa kaj de historio ĉe lernejoj en Bohemujo. En 1941 li nomumitis konsilisto de studoj. En 1946 li transloĝiĝis en Turingion, kie li instruadis ĉe la gimnazio de Arnstadt.

Kariero altlerneja
------------------

En 1950 li akceptis alvokon de la universitato en Jena por instrui surloke la malnovan bulgaran kaj la ĉeĥan. En 1951 li ekestris la katedron de slavaj lingvoj en Jena kaj profesoriĝis unu jaron pli malfrue.

Ekde 1953 li deĵoris en Leipzig kaj estis la gvidanto de la tiea onomastika departemento. Kune kun Theodor Frings li respondecis ekde 1954 pri esploroj germanaj-slavaj pri onomastikado geografia kaj pri setlada historio ĉe la Historia Komisiono de la Saksa Akademio de Sciencoj de Leipzig. Ambaŭ komencis en 1956 eldoni la samtitolan serion sciencan (volumo 1 estis: *Ortsnamen der Kreise Arnstadt und Ilmenau*)

En 1961 Fischer elektitis membro de la Internacia Komitato pri Onomastiko (CISO). En 1965 li instigis la germanan-polan iniciativon *Onomastica Slavogermanica*.

Li verkis faklibrojn pri la ĉeĥa filologio kaj apartenis al la eldonintoj de la fakgazeto *Zeitschrift für Slawistik*, estante ordinara membro de la Saksa Akademio de Sciencoj kaj estro de la Onomastika Komisiono de GDR.

Lia edzino Gertrude Julie Marie estis instruistino.

Verkoj (elekto)
---------------

* "Ortsnamen an der Gera", en: *Wissenschaftliche Zeitschrift* (3/1952-53; Jena)
* "Der Name Längwitz", en: *Wissenschaftliche Annalen* (2/1953)
* "Die älteste Besiedelung des Kreises Arnstadt nach dem Zeugnis seiner Namen", en: *Arnstädter Kulturbote* (junio 1955), p. 4-6
* "Zur Geschichte des Arnstädter Kreisgebietes", en: *Arnstädter Kulturbote" (decembro 1955), p. 6-8*
* "Orte der Kreise Arnstadt und Ilmenau in erster urkundlicher Erwähnung", en: *Kulturspiegel* (aprilo 1956), p. 13-14
* *Ortsnamen der Kreise Arnstadt und Ilmenau*, Halle 1956
* "Slawische Namen an der Ilm", en: *Zeitschrift für Slawistik* (2/1957)
* *Die Ortsnamen des Kreises Rudolstadt*, Halle 1959 (kune kun Karl Elbracht)

Fonto
-----

Heidrun Fröhlich: *Historische Grabstätten auf dem Neuen Friedhof Arnstadt*, Arnstadt 2009, p. 25

Eksteraj ligiloj
----------------

Sur la universitata retpaĝaro (Lepsiko).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 475977
* GND: 118691384
* LCCN: n83074533
* VIAF: 114907464
* ISNI: 0000 0001 0937 9529
* SUDOC: 118443879
* NKC: ola2002104638
 |
Kampuso de la Universitato D. I. Mendelejev en Norda Tuŝino, Moskvo.
Ĉefa konstruaĵo de la Universitato D. I. Mendelejev ĉe Miusskaja Placo en Tverskoj, Moskvo.
**Rusia Kemia-Teĥnologia Universitato D. I. Mendelejev** estas publika universitato kun sidejo en Moskvo, Rusio. Ĝi estas la plej granda altlerneja institucio kaj esplora centro pri kemio kaj kemia inĝenierarto en Rusio, kaj unu el la plej grandaj en la mondo.

La universitato estis fondita en 1898 kiel teknika altlernejo, surbaze de populara propono fare de profesoroj el la Imperia Moskva Teknika Altlernejo por specife trejni "kemiajn kaj mekanikajn inĝenierajn helpantojn" aprobite de la Moskva urba dumao la 9an de Februaro, 1880, por memorigi la 25an datrevenon de la ekregado de la Caro Aleksandro la 2-a. Tiu altlernejo estis poste renomita honore de Dmitrij Mendelejev kaj estis etendigita dum la soveta epoko, dum kiu al la lernejo estis atribuitaj la Ordeno de Lenino kaj la Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo. En 1992, la Registaro de Rusio premiis la institucion per la statuso de universitato, kaj en 2014, la D. Mendelejeva Universitato ricevis la rangon D el la rangiga agentejo "Ekspert RA" kaj estis listigita kiel unu el la plej bonkvalitaj altedukaj institucioj en la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj.

La Universitato D. I. Mendelejev funkcias en kelkaj kampusoj en Moskvo kaj en branĉo en la najbara urbo Novomoskovsk, Tula provinco. La ĉefa kampuso de la universitato estas ĉe Miusskaja Placo en Tverskoj, Centra administra arondismento en Moskvo.

Koordinatoj: 55° 46′ 44″ Nordo 37° 35′ 44″ Oriento﻿ / ﻿55.7790 °N, 37.5955 °O﻿ / 55.7790; 37.5955 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑    Arkivita en 2017-01-09 en Wayback Machine Retejo de la Universitato en angla. Alirita la 9an de Septembro 2021.
2. ↑  Составлен свежий рейтинг ВУЗов России и стран СНГ

* Kategorio Rusia Kemia-Teĥnologia Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737867
* LCCN: no95002362
* VIAF: 144543958
* ISNI: 0000 0004 0646 1385
* SUDOC: 150666136
 |
**István Szabó** [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó István** estis hungara historiisto, arkivisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1941).

István Szabó  naskiĝis la 2-an de julio 1898 en Debrecen. Li mortis la 19-an de februaro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Szabó frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li soldatiĝis dum la 1-a mondmilito, fine li plulernis por esti arkivisto. Li doktoriĝis en 1923, 1927 kaj 1928 en Szeged. En 1927 li ricevis postenon en la universitata instituto en Debrecen, sed en la sekva jaro li laboris en la tutlanda arkivejo ĝis 1943. Li iĝis privata profesoro en 1940 en Universitato de Budapeŝto. En 1943 li instruis en universitato de Debrecen. En 1949 li estis elektita katedrestro kaj dekano. Dum la hungara revolucio de 1956 li apartenis al la revolucia universitata stabo. En 1957 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1959 li translokiĝis al Budapeŝto. Li ricevis premion en 1967, krome ankaŭ postmorte depost la socialisma erao.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Debrecen 1848–49-ben* (1920)
* *Ugocsa vármegye* (Ugocsa), (1937, 1994)
* *A magyarság életrajza* (Biografio de la hungareco), (1941, germane en 1944)
* *Bács, Bodrog és Csongrád megye dézsmalajstromai 1522-ből* (1954)
* *Magyarország népessége az 1330. és 1526. évek között* (1963)
* *Jobbágyok – parasztok* (Servutuloj - kamparanoj), (1976)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
**Sajtoskál** [ŝajtoŝkal] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo hungare estas: fromaĝa-Kál. Tie vivis lertaj fromaĝistoj, Kál estas praa hungara familia nomo.

Preĝejo de Sajtoskál
Strato en Sajtoskál

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9632
* Telefonkodo: 94
* Areo: 9  km²
* Loĝantaro: 440

Situo
-----

Sajtoskál situas laŭ la ĉefvojo Sopron-Balatono.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio okazis en 1212 en formo *Kaal*. En 1421 la komunumo ricevis la titolon kampurbo, la foiradoj estis famaj pri bonkvalitaj fromaĝoj.

En Sajtoskál migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

La komunumo havas romkatolikan Preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Sajtoskál)-n el la 13-a jarcento, kiu barokiĝis en 1754. La loĝantaro luteraniĝis en la 16-a jarcento. Vizitindaĵoj estas 2 kasteloj. La Kastelo de Rupprecht (Sajtoskál) kune kun parko estas psikiatriejo. Kastelo de **Losonczy** konstruiĝis en 1922.

Kastelo Rupprecht en Sajtoskál

* Kategorio Sajtoskál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Romita** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo estas Romita de Liceaga.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 50580 enloĝantojn. El tiuj estas 23290 viroj kaj 27290 virinoj. La komunumo havas surfacon de 442,10 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1750 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 705.8 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 52′ norda latitudo kaj 101° 31′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 44869 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 42 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,09 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

30704 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 25696 alfabetoj kaj 4973 analfabetoj. Do 16,20% de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romita (Guanajuato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Bónis** [djordj bOniŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bónis György** estis hungara juristo, profesoro, arkivisto.

György Bónis
György Bónis  naskiĝis la 5-an de januaro 1914 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de novembro 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Bónis akiris juran diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1936, poste li plulernis duonjaron en politika altlernejo en Londono helpe de stipendio. Post siaj studoj li laboris en biblioteko en sia naskiĝurbo, en 1939 li ricevis postenon en la ministerio. En 1940 li estis nomumita privata profesoro ne nur en la menciita universitato, sed ankaŭ en Universitato de Kolozsvár. Dum kaj post la 2-a mondmilito li instruis plu en Cluj, sed en 1947 li devis forlasi Rumanion. En Hungario li instruis plu en Scienca Universitato de Szeged kiel katedrestro kaj publika ordinara profesoro (en 1955 li estis vicdekano). Li kandidatiĝis en 1952, li doktoriĝis en 1969. Dum Hungara revolucio de 1956 li apogis la revolucion, tial post la falo li estis forigita el la universitato. En 1957 li trovis laborejon en arkivo de Budapeŝto. En la 1960-aj jaroj li studvojaĝis al Nederlando, Irlando, Orienta Germanio, Okcidenta Germanio, Francio, Pollando, Svedio, Svislando, Ĉeĥoslovakio, Italio, krome li prelegis en Universitato de Kembriĝo. En 1974 li pensiuliĝis. Li multe esploris la hungaran jurhistorion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A magyar büntetőtörvénykönyv első javaslata 1712-ben* (1934)
* *Hagyomány és haladás az erdélyi jog fejlődésében* (1944)
* *Hűbériség és rendiség a középkori magyar jogban* (1947)
* *Hajnóczy József* (József Hajnóczy), (1954)
* *Egyetemes állam- és jogtörténet* (Universala ŝtata- kaj jura historioj), (1957)
* Einflüsse des römischen Rechts in Ungarn, Ius Romanum Medii Aevi V. 10. Mediolani, 1964.
* *Középkori jogunk elemei* (Elementoj de nia mezepoka juro), (1972)
* *Decreta regni Hungariae : 1458-1490* (1989)

Fontoj
------

* hungare
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio György Bónis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528056
* GND: 128957948
* LCCN: n83035003
* VIAF: 61673571
* ISNI: 0000 0001 0907 651X
* SUDOC: 050633147
* BNF: 12767634j
* NKC: jx20080808003
 |
**Sajónémeti** [ŝajOnEmeti] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Putnok.

Vilaĝo Sajónémeti
Panoramo de Sajónémeti
Rivero Sajó ĉe Sajónémeti
Kapelo de Sajónémeti

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 148 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2721/20.3877
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 3652
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Sajónémeti situas sur deklivoj, laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ traira flankovojo. Putnok troviĝas 6, Ózd 12, Kazincbarcika 22 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1219 en formo *"Nemhy"*. Iam fortikaĵo konstruiĝis, kin la husanoj okupis. En 1459 la hungaroj okupis kaj detruis ĝin. En 1556 la turkoj senhomigis la komunumon. En 1616 kaj en 1861 incendio okazis. Sajónémeti memstariĝis en 1991. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* restaĵoj de la fortikaĵo
* kalvinana preĝejo
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1729, en 1867 tute rekonstruita, en 1965 renovigita
* kapelo memore al Béla la 4-a
* monumento pri falintoj de 1937

* Loko de la fortikaĵo el la suproLoko de la fortikaĵo el la supro
* Monteto de la fortikaĵoMonteto de la fortikaĵo
* Kruco sur la montetoKruco sur la monteto
* Katolika preĝejo de SajónémetiKatolika preĝejo de Sajónémeti
* ĈefaltaroĈefaltaro
* Altaro pri LourdesAltaro pri Lourdes
* Altaro pri DoloroAltaro pri Doloro
* Panoramo al la preĝejoPanoramo al la preĝejo
* Monumento pri falintojMonumento pri falintoj
* Monumento pri la miljarojMonumento pri la miljaroj
* Sajó el la montetoSajó el la monteto
* SajóSajó
**Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo M.I.Rudomino** (ruse *Государственная библиотека иностранной литературы имени М. И. Рудомино*) estas unu el plej grandaj bibliotekoj de Rusio. Historio de la biblioteko estas komencata de malgranda biblioteketo de Neofilologia instituto, kiu havis iom pli ol cent libroj. Post neniigo de la instituto, la biblioteko en oktobro de 1921 iĝis memstara oficejo kaj titoliĝis **Neofilologia biblioteko**. En aprilo de 1922 ĝi iĝis publika. En 1924 la biblioteko estis retitoligita al **Ŝtata biblioteko de eksterlanda literaturo**. En 1926 ĉe la biblioteko estis fonditaj rondetoj de lernado de germana, franca kaj angla lingvoj. En 1926 la rondetoj iĝis Superaj kursoj de fremlandaj lingvoj.

Ek de 1948 la biblioteko iĝis universala kaj ricevis rajton akiri librojn laŭ diversaj ne nur prilingvaj temoj. Nun en la biblioteko estas pli ol 4,5 milionoj da libroj en pli ol 140 lingvoj. Inter la lingvoj estas granda kolekto de esperanto literaturo, kia estas unu el plej grandaj en Rusio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala paĝaro de la biblioteko en rusa lingvo

Vidu ankaŭ
----------

* Rusia Ŝtata biblioteko
EdE-F
- aŭstraj

**Rudolf Michael FREY** (frej), aŭstriano, kalkulkonsilanto de la magistrato en Vieno. Naskiĝis en la 1-a de februaro 1885 en Vieno mortis tie en la 14-a de julio 1949.

Frey faris siajn gimnaziajn studojn kaj akiris la ateston pri sukcesplena abiturienta ekzameno. Kiel juna oficisto li unue venis en la servon de la Landa Registaro de Malsupra Aŭstrio kaj post kelka tempo li akceptis postenon kiel oficisto de la magistrato de la urbo Vieno kaj akiris la rangon de kalkulkonsilanto.

Konatiĝis kun Esperanto per L. Siedi pro tia Esperanta insigno dum febr. 1919.

Fondita de li: Tramvojista Esperanto-Unuiĝo de Vieno, 1922, Austria Esperantista Pacifista Societo, 1924, Esperanto-Organizo de la Ofichavantoj de Vieno, 1925.

En 1931 s-ano Frey pro malsano kaj por povi pli intense labori por la E- inovado petis esti pensiita por du iaroj, kion la magistrato konsentis. Sed tiu templimigita eksiĝo el la aktiva servo pli poste pro personara superstato estis ŝanĝata sen la volo de s-ano Frey en daŭran pension. Tiamaniere pro sia aktiva okupiĝo pri Esperanto li en relative junaj jaroj estis antaŭtempe pensiita kaj suferis daŭran financan malprofiton. Aliflanke s-ano Frey nun havis sufiĉe da tempo povi sin ĉiuforte dediĉi al la E-movado en Aŭstrio kaj eĉ en eksterlando.

Faris en 1931 (15 febr.-26 marto) propagandvojaĝajn lumbildon kaj filmon "por Aŭstrio" tra Svedlando, Norvegujo kaj Danlando kun subteno de oficialaj instancoj de Aŭstrujo kaj de la nordaj landoj kaj sekve de tio en Vieno multajn paroladojn per lumbildoj kaj filmoj pri la skandinavaj landoj kun speciala propaganda por Esperanto. Iniciatinto de la Esperanta Internacia Konferenco: Esperanto en la Lernejon kal la Praktikon, Vieno, majo 1934.
**Romola Pulszky** [pulski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pulszky Romola** estis hungara virino. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *cselfalvi kaj lubóczi* [ĉelfalvi, lubOci]. Ŝia patro estis Károly Pulszky, ŝia patrino estis Emília Márkus. 

Vilao de Romola Pulszky en Budapeŝto, kie la geedza paro vivis longe
Romola Pulszky  naskiĝis la 20-an de februaro 1891 en Budapeŝto, ŝi mortis la 8-an de junio 1978 en Parizo.

Biografio
---------

Romola Pulszky vidis baletan prezentadon de rusa cara baleta trupo en 1912 en sia naskiĝurbo. Ŝi vidis Wacław Niżyński-n en la teatrejo, poste ŝi tuj volis esti edzino de Niżyński. Ŝi aliĝis al la trupo, kiel komencanta dancistino. En la sekva jaro dum turneo en Argentino ili gedziĝis. Romola prenis la novan nomon laŭ hungara sistemo *Nijinsky Romola*. Reveninte al Eŭropo Wacław Niżyński estis forigita el la trupo pro la geedziĝo. La geedza paro vivis aŭ en Vieno, aŭ en Budapeŝto, dum komenciĝis la 1-a mondmilito. Niżyński pro la okazintaĵoj freneziĝis, ĝis 1944 ili vivis en Budapeŝto. Romola zorgis pri Wacław, eĉ okazis speciala terapio en Svislando. Romola naskis 2 filinojn.

Kontribuoj
----------

* *Nijinsky by Romola Nijinsky* (1934)
* *Nijinsky's Diary* (1936)
* *The Last Years of Nijinsky* (La lastaj jaroj de Nijinsky), (1952)

Memorigiloj
-----------

* dramo *Madame Nijinsky – A férjem egy isten* (S-ino Nijinsky - mia edzo estas dio) prezentita en Budapeŝto

Fontoj
------

* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 566152
* GND: 117019445
* LCCN: n50029700
* VIAF: 20074400
* ISNI: 0000 0001 0877 2556
* SUDOC: 033796130
* BNF: 12462162p
* NKC: jn19981001891
 |
**Sakkara** estas la loko kie troviĝis la precipa nekropolo de la urbo Memfiso, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Nilo, situanta je 30 kilometroj de Kairo kaj 17 de la urbo Gizo. Ĝi estis uzata ekde la unua egipta dinastio (ĉ. 3050 a. K.) ĝis la kristana periodo (ĉ. 540). En 1979, la ensemblo Memfiso kun sia nekropolo kaj piramidoj estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.

Funebra komplekso de Ĝoser.
Saqqara map.jpgmapo de konstruaĵoj
La graveco de ĝia nekropolo ŝuldiĝas al la restaĵoj de funebraj kompleksoj, starigitaj de faraonoj de la Malnova Egipta Imperio kaj la granda nombr de tomboj de nobeluloj, ĉar la loko, konsekrita al la dio Sokar, estis elektita de la faraonoj de la Malnova Imperio por establi sian nekropolon; ĝi estis forrabita ekde antikvaj tempoj.

La tombo de la monarko plej antikva en tiu ĉi nekropolo eble estis tiu de Narmer, kvankam li havas tombon, aŭ cenotafon, la **B17** en la nekropolo de Umm el Qaab, en Abidozo, for de Sakkara, en la Supra Egiptio, kaj alia en la nekropolo de *Tarĥan*.

En Sakkara Imhotepo (la unua arkitekto konata en la mondo) dizajnis por sia faraono Ĝoser, de la 3-a dinastio, tombon el revolucia dizajno, la Ŝtupa Piramido, la unua el grandaj dimensioj starigita en Egiptio. Ankaŭ troviĝas multaj mastaboj de la elituloj de la Malnova Imperio, kiuj kutime situis proksime de iliaj reĝoj, ekde Ĝoser ĝis Pepi la 2-a.

Dum la Malnova Imperio, Sakkara estis forlasita kiel tombejo, kaj Gizo iĝis la nova reĝa nekropolo, dum la 4-a dinastio. Ŝepseskaf denove uzis ĝin, samkiel la sekvaj faraonoj de la 5-a kaj 6-a dinastioj. Ankaŭ dum la Meza Imperio kaj la Nova Egipta Imperio la nekropolo estis uzata.

Ekde la malfrua periodo estis eterigitaj en la nordo de la nekropolo, eble pro la rilatoj kiujn la regiono havas kun Imhotepo, multajn sanktajn bestojn, precipe sanktaj bovoj (enkarniĝo de Apiso), samkiel pavianoj, falkoj kaj ibisoj. Iom pli norde troviĝas tomboj de hundoj, ŝakaloj kaj katoj, kiu estis uzita ĝis la grek-romia epoko.

Poste, en la kopta epoko, establiĝis la kristana kopta monaĥejo *Apa Jeremias*, kiu uzis materialojn de antikvaj konstruaĵoj.
*Ne miskomprenu kun Ruské!*

**Ruske,** ukraine **Руське,** rutene **Руськoє** [ruskoe], ruse **Русское** [ruskoje], slovake **Ruské,** hungare **Orosztelek** [orostelek] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Rakoŝino.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 28′ 21″ N 22° 37′ 09″ O﻿ / ﻿48.47250 °N, 22.61917 °O﻿ / 48.47250; 22.61917 (mapo)Koordinatoj: 48° 28′ 21″ N 22° 37′ 09″ O﻿ / ﻿48.47250 °N, 22.61917 °O﻿ / 48.47250; 22.61917 (mapo)
* Areo: 1 km²
* Alto super marnivelo: 116 m
* Loĝantaro: 910
* Poŝtkodo: 89621
* Telefonprefikso: +380 3131

Situo
-----

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en 1391. La hungara historia loknomo estis *"Ruszkóc"*, kiu pro la hungariga politiko ricevis hungaran nomon. En 1904 incendio okazis. Ĝis Traktato de Trianon Orosztelek apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ruske. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de 1821

* Kategorio Ruske (Mukaĉeve) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rudolf Tomsits** [tomŝiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tomsits Rudolf** estis hungara muzikisto (plej ofte ĵazmuzikisto, trumpetisto, komponisto, instrumentadisto, tekstopoeto, orkestrestro, muziklerneja kaj altlerneja instruisto).

Rudolf Tomsits  naskiĝis la 12-an de majo 1946 en Budapeŝto, li mortis la 11-an de junio 2003 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rudolf Tomsits komencis trumetadi en sia aĝo 8 en lernejo, poste li aliĝis al pluraj ĵazorkestroj. En la aĝo 16 li iĝis profesia muzikisto en orkestro de János Gonda. Iomete li lernis muzikon private, sed li estis ĉefe memlernanto. En 1963 li estis ĵazmuzikisto en Stokholmo, kie li muzikadis ekzemple kun Jan Johannson. Inter 1964 kaj 1979 li estis trumpetisto, komponisto, instrumentadisto de distra orkestro de Hungara Radio, krome en 1964 li fondis propran kvarteton (kun György Vukán). Li ofte turneis ĉefe eksterlande kun la menciitaj orkestroj, enlande li estis kunmuzikisto de László Földes (muzikisto), Gyula Babos, Aladár Pege. En 1969 li partoprenis en Ĵazo-festivalo de Montreux. Inter 1994-1999 li instruis en la muzikarta mezlernejo, iom poste li estis docento en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Li ricevis premion en 2003. Lia edzino tragike mortis pro akcidento en 1972.

Elektitaj filmaj komponaĵoj
---------------------------

* Bolondgombák (televida, 1968)
* Össztánc (mallonga filmo, 1972)
* Tinti kalandjai (televida serio, 13 epizodoj, 1987-1988)

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Késő bánat
* Nekem jó így, ahogy van
* Te vagy a lexebb
* Tibi - tangó

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 649739
* VIAF: 121468846
* ISNI: 0000 0000 7969 0366
* MBA: cc9e040a-f10d-4533-b583-128cc372ab95
 |
Dukolora ŝu-laĉo, kruce laĉita, finiĝanta per banto
**Laĉo** estas ŝnureto el kotono, silko, ledo ktp. kiun oni trapasigas tra specialaj truetoj por streĉi kaj kunligi la du partojn de la vestoj, korseto, ŝuoj.

Laĉoj krome havas ornaman funkcion, aparte en korsetoj de virina tradicia vesto. La la vasta uzado de laĉoŝuoj, ŝuo fiksita per laĉo, finiĝis kun la inventado de la lapfermilo.

Laŭ Francisko Azorín **laĉo** estas *Kunplektita rubando aŭ ŝnuro el kotono, ledo. silko, k. c.* Sed li aldonas la signifon en arkitekturo, nome *Arabesko, kies centra motivo estas poligoneto; tre uzata ĉe la araba k. la mudeĥara arto*, kun tipoj: elkvarpinta, elsespinta kaj eldekpinta. Li indikas etimologion el la latina *laqueus* (laĉo), el *lacio*.

Historio
--------

Ŝuo de la glaĉera mumio
Ne estas sciata, kiam la laĉoj inventiĝis.

Supozeble ili estis konataj kaj uzataj jam en la ŝtonepoko, sed pro la delikateco de la materialo, ni nur tre rare vidos arkeologian laĉon.

Tamen: la glaĉera homo Ötzi, vivinta antaŭ 5000 jaroj, jam portis ŝuojn, bindigitaj per ledaj laĉoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝunodo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 124.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Laĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Laĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rudolf Varga,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Rudolf** estas hungara poeto, redaktoro, sekreta informisto.

Rudolf Varga naskiĝis la 28-an de junio 1950 en Szikszó.

Biografio
---------

Rudolf Varga post la lernejaj jaroj laboris en Hungara Televizio kiel redaktoro, poste reĝisoro inter 1977 kaj 1984, dum li estis ankaŭ sekreta informisto. Liaj kontribuoj konstante aperis jam ekde 1967. Li ankaŭ studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1977-1982, sed li akiris diplomon nur en 1989. Li ankaŭ finis kursojn pri scenarlibro kaj reĝisorado en 1982. Li estis helporeĝisoro en la hungara filma produktejo en la jaro 1985. En la sekva jaro li fondis propran filman studion. En 1991 li studis en en:Portland Community College. Li ricevis literaturajn kaj filmajn premiojn.

Lia disertaĵo
-------------

* *Filozófiai, etikai problémák a mai magyar filmművészetben*

Lia filma reĝisoraĵo
--------------------

* *Lehó* (2001)

Liaj volumoj (elekto)
---------------------

* *Az utolsó vers* (1996)
* *Rendszer végkiárusítás* (1998)
* *Összegyűjtött versek* (2000)
* *Versek* (2006)
* *A nap kutyái* (2007)
* *Vice Versa* (2012)
* *Versvilágok határán* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780968
* LCCN: no97013928
* VIAF: 4531462
* ISNI: 0000 0000 7907 7422
* BNF: 13757207g
 |


* Portalo pri Biografio
**Rona Nishliu** (naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1986 en Kosovska Mitrovica, SFR Jugoslavio - nun Kosovo) estas kosova-albania kantisto kaj radia moderatoro. 

Rona pasigis siajn infanajn jarojn en la naskiĝurbo Mitrovice. Kiam ŝi estis dektrijara, ŝia familio translokiĝis al Priŝtino pro la Kosova milito en sia hejmurbo. Ŝi iĝis civitanino de Albanio la 12-an de januaro 2012 per dekreto de la ŝtata prezidanto Bamir Topi.

La artistino reprezentas Albanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, kaj pasis al la finalo, kie la bone farita albana kontribuaĵo atingis la 5-an pozicion. Post kiam ŝi venkis en la nacia kantokonkurso de Albanio en 2012, la sekvan nokton pli ol 100 novnaskitaj inaj beboj en Albanio ricevis la nomon "Rona" - evidente do ŝi impresis la nacian publikon.

Diskaro
-------

* Flakaresha
* Të Lashë
* Shenja
* Eja
* Veriu
* A ka arsy (Ft.Bim Bimma)
* Shko pastro pas saj
* Zonja Vdeke
* Suus


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 403533
* ISNI: 0000 0004 0776 4628
* MBA: 43b9a51f-2d07-4dc2-92ca-6a1dc284a7ca
 |
**Maximilien de Robespierre** (prononcata: Maksimiljen' de Robespjer') naskiĝis la 6-an de majo 1758 en Arras. Li mortis en Parizo la 28-an de julio 1794.

Profesia vivo
-------------

Robespierre komencis sian karieron kiel advokato, laŭ kutimo inter siaj patraj parencoj. Li partoprenis en la politika vivo de sia provinco, poste venis al Parizo kiel deputito de la Etats-Généraux. Membro de la jakobena klubo, li sintenis favore al demokratia respubliko, tamen subtenis la konstitucian monarĥion. En 1790, por la unua fojo, la nacia moto Liberté, Égalité, Fraternité estis oficiale proponita de Robespierre mem.. Li partoprenis verkadon de la Deklaracio de Homaj kaj Civitanaj Rajtoj kaj je la Constitution française du 3 septembre 1791 (franca konstitucio de la 3a de septembro 1791). Li estas unu el la iniciatintoj de la Nacia Konvencio, kie li laboris kun la "Montaruloj". La 27an de julio 1793 li aliĝis al la Komitato por publika savado. En majo 1794 li iniciatis la "Kulton al la Supera Estaĵo".

Robespierre estis la ĉefa aŭtoro de la neniame aplikita Konstitucio de 1793.

Aranĝiĝis komploto por murdi Robespierre-on, kaj li estis arestita la 27an de julio 1794. Dum tiu aresto, li estis pafita en la makzelon; duboj restas ĉu li mem ĉu la arestantoj lanĉis la kuglon. Li mortis per gilotino la sekvan tagon, kaj tiam komenciĝis la fino de la «Teroro».

Privata vivo
------------

Lia patrino mortis en akuŝo kaj, nelonge post tiam, la patro senspure abandonis sian familion. Kvankam iuj aktualaj esploristoj pretendas esti trakintaj la patron ĝis suda Germanio, tio restas nekonfirmita. Pro manko de patro ĉe si, Robespierre estis edukita en la domo de sia avino, kiu ankoraŭ staras en la Arras. Lin influis ideoj filozofaj de la dekoka jarcento, interalie Jean-Jacques Rousseau.

Bildoj
------

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Franca revolucio de 1789
* Francaj revolucioj
* Direktoraro
* Kulto al la Supera Estaĵo
* Robespierre (pariza metrostacio)
* Konstitucio de 1793

Eksteraj ligiloj
----------------

* Maximilien de Robespierre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maximilien de Robespierre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Maximilien de Robespierre en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* 
* TTT-ejo de admirantoj (france) Arkivigite je 2004-06-04 per la retarkivo Wayback Machine
* alia asocio de admirantoj[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 20033
* GND: 118601563
* LCCN: n50061705
* VIAF: 89401473
* ISNI: 0000 0001 1030 8146
* LIBRIS: 280018
* SUDOC: 027358615
* BNF: 11922216p
* ULAN: 500354298
* MBA: 4215cb73-15e8-45e1-aa9e-635e71c863b7
* NLA: 35680778
* NDL: 00525592
* BIBSYS: 90121338
* NKC: jn20000701515
* ICCU: CFIV026323
* BNE: XX1037087
 |