recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tom Troupe** (naskita la 15-an de julio 1928) estas usona aktoro kaj verkisto.

Li faris sian debuton en Broadway en 1957 kiel *Peter* en la origina produktado de *The Diary of Anne Frank* [La Taglibro de Anne Frank]. En televido, lia unua laboro estis en 1957 ĉe televidserio *The Kaiser Aluminum Hour*. Li komencis en kino per The Big Fisherman (1959).

Dum 1960-aj jaroj li aktoris en televidserioj kiel Dr. Kildare, The Wild Wild West, Combat!, The Fugitive, The Man from U.N.C.L.E. Peyton Place, Star Trek kaj Mission: Impossible. Li ankaŭ laboris en filmoj Sofi (kies scenaron li ankaŭ verkis), Che! kaj The Devil's Brigade.

En 1970-a jardeko li laboris ĉe filmo Kelly's Heroes kaj televidserioj Night Gallery, The Rookies, Cannon, McMillan & Wife, Ironside, Planet of the Apes, Barbary Coast, CHiPs inter aliaj.

Li aktoris en filmoj Off the Minnesota Strip kaj Summer School en 1980 krom televidserioj kiel Highway to Heaven kaj Murder, She Wrote.

En la lasta jardeko de 20-a jarcento, li havis rolojn ĉe filmo My Own Private Idaho, kaj televidserioj kiel Frasier kaj ER. Kaj en la 21-a jarcento li aktoris ĉe What I Did Last Summer kaj Caravaggio and My Mother the Pope (2018).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636264
* LCCN: n2010003023
* VIAF: 106781913
 |
**Tondrakianoj** (armene: Թոնդրակեաններ) estis membroj de kontraŭ-feŭda, hereza kristana sekto kiu prosperis en mezepoka Armenio inter la frua 9-a jarcento kaj 11-a jarcento kaj koncentriĝis ĉirkaŭ la urbo Tondrak, norde de Van en Okcidenta Armenio.

Fono
----

La fondinto de la movado estis Smbat Zarehavantsi, kiu rekomendis la nuligadon de la eklezio kune kun ĉiuj ĝiaj tradicioj kaj ritoj. La tondrakianoj neis la senmortecon de la animo, la postvivon, la eklezion kaj ĝiajn feŭdajn rajtojn. Ili apogis proprietrajtojn por kamparanoj, same kiel egalecon inter viroj kaj virinoj. Tondrakianoj organizis siajn komunumojn en multaj aspektoj kiel la fruaj kristanoj faris sub la Romia Imperio dum la unuaj tri jarcentoj. Ili ankaŭ partoprenis la ribelojn de la kamparanoj en la 10-a jarcento, ĉefe en Ajrarato kaj Sjuniko. La tondrakia-movado similis al la paŭlanoj laŭ multaj aspektoj, kaj diversaj akademiuloj konsideras ĝin daŭrigo de la Paŭl-movado sub malsamaj aferoj, kiam Armenio estis sendependa. La Paŭl-movado estis el socia naturo kaj samtempe rezista movado, direktita kontraŭ la araboj kaj bizancanoj, dum la Tondrakia-movado ĉefe havis socian figuron kaj estis utiligita kiel ilo por klasomilitado.

Dekadenco
---------

Armenaj laikaj kaj spiritaj feŭdaj senjoroj aliĝis al najbaraj islamaj arabaj emiroj same kiel bizancanoj en la persekutado de tondrakianoj. La movado rapide atingis Ŝirakon, Turuberanon kaj la armenajn regionojn de Taron. Post suferspertado de kelkaj malvenkoj ĉe la manoj de Bizancio, la plejmulto de la tondrakianoj estis deportitaj al Trakio en la 10-a jarcento. Post la bizanca konkero de la bagratida regado en Ani (1045) la movado travivis novan revigliĝon, en tiu tempo ene de grandaj urboj kiel Ani kie ili komencis atingi pli malaltajn vicojn de la nobelaro kaj pastraro. La tondrakia-movado kolapsis en tri malsamaj indikoj dum siaj lastaj jaroj, la plej radikala el kiuj komencis rekomendi ateismon same kiel dubon en la postvivo kaj la senmortecon de la homanimo. Meze de la 11-a jarcento la bizanca guberniestro de Taron kaj Vaspurakano, Gregoro Magistros, prilaboris la eliminadon de ĉiuj tondrakianoj.
Kapo kaj kolo de virkoko, montranta bridojn, orelbridojn kaj bridokreston.
Bruna Livorna koko (Aŭstralio)
Batalantaj virkokoj
"Koko kaj vido de Lisbono kun la Baziliko Estrela en la fono" (1915), de Moura Girão
**Virkoko** (aŭ neologisme kokiĉo) estas la masklo de la koko, ĉefe aludante al la hejma koko, sed ankaŭ al tiu de la natura specio nome Bankiva koko, aŭ respektive de ties parencoj de la genro de la tipaj kokoj, kaj malpli ofte etende al la aliaj genroj de la sama familio de la Fazanedoj.

La virkoko estas poliginia kaj pri hejma koko estas konata lia seksa altrudo kaj posedo de la kokinaro de ĉirkaŭ deko da kokinoj. En la homa kulturo la frumatena kokalvoko markis la horon por ellitiĝo.

La aspekto de la virkoko elstaras pro montrado de rimarkindaj ruĝaj bridoj, orelbridoj kaj bridokresto. Same pro la uzado de spronoj. Tio estis kialo por ke en diversaj lokoj homoj bredas diversajn bredorasojn de luktantaj kokoj, kiuj uzatas kaj laŭleĝe kaj kontraŭleĝe por spektaklaj ludoluktoj, kie plej ofte unu el la virkokoj mortas.

Ankaŭ en homa kulturo en diversaj lokoj la virkoko estas simbolo de landoj, regionoj, ktp. kiel en Francio, Flandrio, Portugalio, Kenjo, sportaj teamoj ktp.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBirdoj |
| --- |
| 
Regno: Animalo  •  Filumo: Ĥorduloj  •  Subfilumo: Vertebruloj  •  Infrafilumo: Makzeluloj  •  Superklaso: Tetrapodoj  •  Klaso: Birdoj |
| 

|  Birdoj laŭ ordoj *(alfabete)* |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
|  |
| Ordoj de | 

|  |
| --- |
| akcipitroformaj ~ anseroformaj ~ apodoformaj ~ cikonioformaj ~ falkoformaj ~ fenikopteroformaj ~ gavioformaj ~ gruoformaj ~ ĥaradrioformaj ~ kaprimulgoformaj ~ kokoformaj ~ kolomboformaj ~ koracioformaj ~ kukoloformaj ~ paseroformaj ~ pegoformaj ~ pelikanoformaj ~ podicipoformaj ~ procelarioformaj ~ psitakoformaj ~ pterokloformaj ~ sfeniskoformaj ~ strigoformaj ~ strutoformaj ~ tinamoformaj ~ trogonoformaj ~ trokiloformaj ~ turnicoformaj |

 |

 |

 |
| 
Rilataj artikoloj: Birdomigrado ~ Birdoprotektado ~ Birdnestoj ~ BirdkantoVidu ankaŭ: Dinosaŭraj birdoj |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Kategorio Virkoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Virkoko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 352794
* GND: 4158764-9
* LCCN: sh85115358
* BNF: 119759480
 |
La **Universitato de Ĝibutio** (arabe جامعة جيبوتي‎; france *Université de Djibouti*) estas publika universitato en Ĝibutio Urbo, la ĉefurbo de Ĝibutio.

En 2008, la universitato havis 2 500 studentojn. En 2015, La studentaro atingas pli ol 7 000 kun 54 malsamaj universitataj programoj.

Ĝi disponigas ĝeneralan kaj teknikan altedukon al la populacio de la lando sur kontinua bazo. Ĝi uzas la sistemon de Bakalaŭro-Magistro-Doktoreco, kies ĉefaj celoj estas studenta movebleco, harmoniigado de diplomoj kaj aliro al scio por ĉiuj.

Grandan gravecon estas donita al multpoluseco, tio estas, faciligi la aliron de ĉies al kvalita supera edukado.

La Universitato de Djibouti estis establita la 7an de januaro 2006 laŭ dekreto. Ĝi elkreskis de la Universitata Centro de Ĝibutio.

Organizo
--------

La Universitato de Djibouti havas kvin fakultatojn kaj du institutoj.

* Fakultato de Juro, Ekonomiko kaj Administrado (FDEG)
* Fakultato de Scienco (FS)
* Fakultato de Homecoj, Lingvoj kaj Socia scienco (FLLSH)
* Fakultato de Medicino
* Fakultato de Inĝenieristiko

### Institutioj

* Teknika Instituto de Industrio (IUT-I)
* Teknika Instituto de Triarangaj Servoj

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo
* Université de Djibouti


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836657
* VIAF: 129467076
* ISNI: 0000 0000 8895 9179
 |
Objekto de Hélio Oiticica en la Centro de Nuntempa Arto de Inhotimo; ĝi estas ekzemplo por artverko de *tropicália*
**Tropikalismo** aŭ **Tropikismo** (portugale ***Tropicalismo***, ankaŭ: ***Tropicália***) estas kultura kaj politika movado en Brazilo.

Priskribo
---------

La termino deduktiĝas de la nomo *Tropicália* por ekspozicio de la brazila skulptisto Hélio Oiticica en aprilo de 1967 ĉe la muzeo pri moderna arto en Rio-de-Ĵanejro. La deduktovorton tropicalismo oni uzis precipe por la muziko, sed ankaŭ por aliaj artoj kaj ties intermiksaj formoj. 

La muzika stilo de tropikalismo estas miksaĵo inter rokenrolo, bosanovo kaj influoj de brazila kaj portugala popolmuzikoj. La eniĝo de elektrona popularmuziko karakterizas la novtropikaliismon de la 1990-aj jaroj.

La movado tropikalismo ekestis en la fruaj 1960-aj jaroj reage al la Milita ŝtatrenverso en Brazilo kaj la postsekva subprema politiko. Ĝi estis politika movado, kiun distingis kritiko de la konsumismo, kaj de la amaskomunikila influo same kiel de la zorgo pro la fortranĉo de politikaj rajtoj. Ĝi sin ligis kun nova muzika esprimo trans la kutimaj popmuzikaj kliŝoj kaj bildoj de Brazilo. Tiel ekestis la movado *tropicalismo*. En la kinofilma historio simila okazis per la ekesto de la tiel nomata *Cinema Novo*.

Gravaj muzikistoj de la unua fazo
---------------------------------

Gilberto Gil, 2004. Unu el la ĉefaj roluloj de tropikisma muziko
* Gilberto Gil
* Tom Zé
* Os Mutantes
* Caetano Veloso
* Gal Costa
* Nara Leão
* Chico Buarque

Gravaj muzikistoj de la dua fazo
--------------------------------

* Chico César
* Zeca Baleiro
* Rita Ribeiro
* Zuco 103
* Assume Vivid Astro Focus
* Adriana Woll

Citaĵo
------

*La tropikalismo neniam estis certa stilo, kiel ekzemple bosanovo, sed vivo-sinteno, kultura sinteno, koncepto. Ni volis nur akcenti kelkajn aspektojn de la tradicia muziko de Brazilo, de la kampara kaj urba popolmuzikoj, kaj samtempe teni malfermaj la pordojn por influoj el Usono kaj Eŭropo – intermiksi ĉiujn ĉi aferojn kaj disvolvi el tio novan muzikon.* --Gilberto Gil
**Károly Kresz** [kAroj kres], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kresz Károly** estis hungara bankisto. Lia nobela antaŭnomo estis *szemlőhegyi* [semlOhedji], lia patro estis Géza Kresz, lia frato estis Géza Kresz (violonisto).

Károly Kresz naskiĝis la  20-an de novembro 1886(nun 1886-11-20) en Budapeŝto, li mortis la 3-an de junio 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Kresz studis en Lepsiko kaj Heidelberg, poste inter 1908–1909 li laboris en Londono. Hejmenveninta li estis aŭ firmaestro, aŭ bankisto, eĉ bankestro (1925–1943). Tiutempe li havis ankaŭ altajn postenojn en financaj organizaĵoj, krome li kontribuis pri ekonomiko. Li edziĝis en 1922. Li ricevis titolon buĝeta ĉefkonsilisto en 1926.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Die Bestrebungen nach einer mitteleuropäischen Zollunion* (disertaĵo, 1907)
* *A békeszerződés és a kereskedelem* (1920)
* *A német valorizációs törvény kihatása* (1926)
* *A konjunktúra útja* (1938)
* *Háborús pénzügyek* (1942)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848968
 |



* Portalo pri Biografio
**Walbersdorf,** hungare **Borbolya** [borboja], kroate **Vujbrštof** estas iama vilaĝo (nun parto de Mattersburg en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Mattersburg.

Bazaj informoj
--------------

* Aŭtokodo: MA
* 47° 44′ 30″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.74167 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.74167; 16.41667 (mapo)Koordinatoj: 47° 44′ 30″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.74167 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.74167; 16.41667 (mapo)

Situo
-----

Walbersdorf situas laŭ rojo kaj estas nord-orienta parto de Mattersburg.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1202 en formo *"Villa Wolbrun"*. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529, 1532 kaj en 1683. En 1910 vivis en Borbolya 820 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 Borbolya apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1972 Walbersdorf aliĝis al Mattersburg.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Lenardo de 1799
* luterana preĝdomo de 1901 (komence ĝi estis lernejo)
* luterana sonorilostablo de 1800, en 1972 renovigita
* kolonoj pri Sankta Triunuo de 1784 kaj pri Madono kaj Jesuo
La **United Methodist Committee on Relief** (**UMCOR**) aŭ en Esperanto **Unuiĝinta Metodisma Komitato por Helpado** estas la tutmonda homama, neprofitcela organizaĵo de la Unuiĝinta Metodisma Eklezio (UMC) pri helpo kaj evoluigo. Ĝiaj administraj elspezoj estas financataj pere de monkolektoj dum solidarecaj dimanĉoj proponitaj de UMCOR. 

UMCOR provizas praktikan, antaŭvidan subtenon al la plej vundeblaj postvivantoj de kronikaj aŭ provizoraj krizokazoj pro naturaj aŭ civilaj kaŭzoj. La misio de UMCOR estas malpezigi homan suferon kaj liveri helpon al homoj senkonsidere de raso, religio, politiko aŭ sekso.

La programoj de UMCOR temas pri malsato, malriĉeco, daŭrebla agrikulturo, internaciaj kaj enlandaj urĝaj krizoj, helpo al rifuĝintoj kaj enmigrintaj, tutmondaj sanoproblemoj kaj transira disvolviĝo. Ĉi tiuj programoj estas klasifikitaj en tri gravaj kampoj:  homama helpado post katastrofo, daŭrebla dsivolviĝokaj tuteca sano (en kunlaboro kun UM *Global Ministries*). 

Oficejoj en Novjorko, Vaŝingtono kaj Vieno (Aŭstrio), esploras mondajn situaciojn kaj pritaksas kiel helpado povas esti plej bone organizita pere de programoj laŭ geografiaj regionoj: Afriko, Eŭropo kaj Azio, Latin-Ameriko kaj la Kariboj kaj Usono.

Helpoprovizado
--------------

Inter la lernejaj kestetoj (en : school kits)  kiun UMCOR kreis kaj distribuas estas la kudra ilaro. Sewing kits (kudraj kestetoj) provizas la ricevantojn ŝtofojn, tondilon, nadlojn, fadenojn kaj butonojn. Kudraj kestetoj celas helpi homojn lerni krei sian propran vestaĵon anstataŭ simple provizi vestaĵojn. Ĉi tiu ilaro ankaŭ antaŭenigas kulturan konservadon, permesante al ricevantoj kudri vestaĵojn laŭ siaj propraj kulturaj stiloj. La kestetaj enhavoj ŝanĝiĝas periode. Kontrolu la retejon UMCOR por la plej nova postuloj

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) *Solidarity Sunday* (Solidareca dimanĉo)
2. ↑  (angla) *NGO Aid Map Arkivigite je 2019-08-09 per la retarkivo Wayback Machine* (NRO helpomapo)
3. ↑  (angla) *Sewing Kits* Arkivigite je 2020-10-17 per la retarkivo Wayback Machine, UMCOR
4. ↑  (angla) *Sewing Kit Video*, UMCOR

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo
* UMCOR-ministerio por jura konsilado al rifuĝintoj (NJFON)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 653410
 |
La klubo **SV Werder Bremen** estas sporta klubo en la havenurbo Bremeno en la nordo de Germanio. Ĝi havas 40 400 membrojn. La klubo aparte konatas pro sia profesia futbala teamo, kiu ekde la komenco de la 1980-aj jaroj estas inter la plej sukcesaj teamoj en la unua germania ligo de futbalo: ĝi interalie gajnis kvarfoje la germanian ĉampionadon kaj sesfoje la nacian pokalon *DFB-Pokal*. Krome internacie ekzemple atingitis Eŭropa pokalo de pokalvenkintoj en 1992. En la "eterna tabelo" de la nacia ligo *Bundesliga* la bremena teamo laŭ la stato de somero 2012 havas la duan pozicion post tio de la klubo Bayern München.

Fondita la 4-an de februaro 1899 je la nomo *Fußballverein Werder von 1899*, fare de grupo da 16-jaruloj, la klubo nun krom sekcion pri futbalo havas pliajn sekciojn pri manpilko, atletiko, tabloteniso, gimnastiko kaj ŝako.

klubaj subtenantoj en 2006
  

* Werder Bremen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Werder Bremen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala kluba retejo
**Storyville Records** estas dana eldonejo de ĵaz- kaj blus-diskoj.

Ĝin fondis en 1950 Karl Emil Knudsen (1929–2003), kolektanto de ĵazdiskoj kaj tiam dungito de kopenhaga telefonsocieto.

Al la muzikistoj de la eldonejo apartenas Louis Armstrong (*Louis Armstrong in Scandinavia*), Earl Hines, Billie Holiday, Teddy Wilson, Stéphane Grappelli, Bud Powell, Ben Webster, Eddie Lockjaw Davis, Duke Ellington, Benny Carter, Art Tatum, Sweets Edison, Dexter Gordon, Thad Jones, Kenny Drew, Howard McGhee, Wild Bill Davison, Niels-Henning Ørsted Pedersen, violonisto Svend Asmussen, Alex Riel, „Fessor´s Big City Band", Acker Bilk, Papa Bue's Viking Jazzband, Champion Jack Dupree, Memphis Slim.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Storyville Records en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de Storyville Records[*rompita ligilo*]
* Karl Emil Knudsen kaj la historio de la eldonejo
* Kelkaj titoloj de la eldonejo
* jazzzeitung.de pri muzikfilmoj ĉe Storyville
* allaboutjazz.com pri Storyville Records
* Intervjuo kun la plej ligaj kunlaborantoj de Knudsen Stefanson kaj Mona Granager[*rompita ligilo*]
Panorama vido de VisokoPolje

dekstra
dekstra
**Visoko** estas urbo en kantono Zenica-Doboj en Bosnio kaj Hercegovino. Ĝi situas ĉe riverbuŝo de Fojnica al Bosna ĉ. 25 km nordokcidente de Sarajevo. En la urbo loĝas ĉ. 17.000 homoj.

Al konataj konstruaĵoj de la urbo apartenas la **Haĝi-Ibrahim-moskeo** kaj la Blanka moskeo (*Bijela džamija* aŭ ankaŭ *Serefudinova džamija*), kiu estis konstruita en 1980.

La urbo mondfamiĝis danke al hobia arkeologo Semir Osmanagić, kiu supozis trovi ĉirkaŭ la urbo piramidojn. Oni faras tie esplorojn kun scienculoj ekde aprilo ĝis oktobro de 2006. La afero grave helpas la lokan turismon, multaj arkeologoj, ĵurnalistoj alvenas por loke konstati la veron. (legu: Monstro de Loch Ness, kiu same alportis turistojn en la malfacila tempo)

Visoko
------

* pri la piramidoj
* duafoje Arkivigite je 2006-04-21 per la retarkivo Wayback Machine

* Visoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Visoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Wes Studi en unu el siaj roloj
**Wesley "Wes" STUDI** (naskiĝinta la 17-an de decembro 1947) estas usona aktoro.

Biografio
---------

Wes Studi estas ano de indiana tribo de ĉerokoj, per kies lingvo li parolis ĝis sia kvina jaro, antaŭ ol li eklernis en baza lernejo anglan lingvo. Li abiturientiĝis en Tulsa Junior College. Reveninte el militservo el Vjetnamio li tre aktive alliĝis en movadon por rajtoj de la usonaj indianoj (en 1973 li partoprenis okupon de Wounded Knee en Suda Dakoto) kaj helpis kun eldonando de ĉerokaj ĵurnaloj.

Li vivis kelke da jaroj en sia ĉevala ranĉo. Fine de la 70-aj jaroj li eksedziĝis kaj ekstartis aktoran vojon. La unuajn scenejajn spertojn li akiris kiel membro de teatra ensemblo American Indian Theatre Company kaj en sia soloa veturprogramo Coyote Chews His Own Tail (*Kojoto mordas sian voston*).

Simile kiel lia kanada kolego Graham Greene li eniris en kinematografion de la 90-aj jaroj kiel reprezentanto de fortaj karismaj indianoj en signifaj historiaj filmoj el Sovaĝa Okcidento: "la plej forta" batalanto de tribo pavnejoj (Pawnee) en filmo *Dances with Wolves* kaj venĝavida hurona spiono Magua en adaptigo de aventurema romantisma libro de James Fenimore Cooper *The Last of the Mohicans*.

Sed plej multe li interesigis per sia impoza interpretado de titola rolo de legenda estro kaj ŝamano de apaĉa tribo ĉirikavoj en biografia fresko *Geronimo*. La mutan figuron de la indiana ŝamano, kiu aperigas sin al Jim Morris en alkoholaj kaj drogaj vizioj, li kreis en muzika biografia dramo The Doors.

Poste li realiĝis en precipe akcia ĝenro: unuokula ĉefo de vendejo kun armiloj Sagat en terurplena filmo laŭ komputila ludo Street Fighter: Lasta batalo, losangelesa policisto Casals aŭ misteroplena gangstero Hannover. Lia nekutime profunda voĉo ofte sonas en televidaj dokumentoj kun indiana temaro. Li estas ankaŭ aŭtoro de du libroj por infanoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 279354
* GND: 143544934
* LCCN: no96027567
* VIAF: 11898723
* ISNI: 0000 0001 1487 900X
* SUDOC: 137487843
* BNF: 14230575z
* MBA: 27ec046c-1ac9-4804-aa01-8b0f486cfe44
* BIBSYS: 8053898
* NKC: xx0054337
 |
**Welschenrohr** (prononcu: velŝnror*; franclingva nomo:* Rosières*) estas komunumo en la distrikto Thal en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 124 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.*

Geografio
---------

Welschenrohr situas meze inter Balsthal kaj Moutier ĉe la bordo de la rivero Dünnern sur alteco de 680 m s.m. Sude de la vilaĝo leviĝas la ĵurasa montoĉeno Weissenstein. Rekte malantaŭ la vilaĝo leviĝas impresa rokvando nomit Fluh, kiu estas kvazaŭ la rekonilo de la vilaĝo. Supre sur la vando estas pentrita la komunuma blazono.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,97 km², de kiuj 59% estas kovritaj de arbaro, 35% servas por agrikulturo kaj 5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Welschenrohr limas en nordoriento kaj oriento al Herbetswil, en sudoriento al Balm ĉe Günsberg, en sudo al Rüttenen, en sudokcidento al Oberdorf, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Gänsbrunnen.

Trafiko
-------

Welschenrohr situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 30 de Balsthal al Moutier. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Gänsbrunnen al Balsthal.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Welschenrohr datiĝas el la jaro 1179 kiel *Rore*. En la jaro 1179 la Abatejo Moutier-Grandval posedis la privilegion pri la eklezia interezo kaj plenumigis la diservon en la Sankt-Nikolao-Kapelo. En la jaro 1427 Welschenrohr fariĝis feŭdo de la episkopo de Bazelo sub supera jurisdikcio de Soloturno. En la jaro 1535 Welschenrohr estis atribuita al la tribunalejo Matzendorf. En la jaro 1569 Soloturno akiris la privilegiojn pri ekleziaj interezoj kaj impoŝtoj. En la jaro 1609 Welschenrohr fariĝis aparta paroĥo. En la jaroj 1673 ĝis 1677 estis konstruita la katolika preĝejo Sankt-Teodulo kaj Sankt-Antonio de Padovo. En la jaro 1928 la preĝejo estis ampleksigita.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Urban Fink*: *Welschenrohr* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-11-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Welschenrohr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Welschenrohr en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Welschenrohr

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Welschenrohr** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* La rokvando Fluh, la rekonilo de WelschenrohrLa rokvando Fluh, la rekonilo de Welschenrohr
* Rubakvopurigejo de WelschenrohrRubakvopurigejo de Welschenrohr
* Gastejo KreuzGastejo Kreuz
* Vilaĝeniro venante el oriento sur la kantona ĉefvojo n-ro 30Vilaĝeniro venante el oriento sur la kantona ĉefvojo n-ro 30

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Thal |
| --- |
| Aedermannsdorf  •  **Balsthal**  •  Gänsbrunnen  •  Herbetswil  •  Holderbank  •  Laupersdorf  •  Matzendorf  •  Mümliswil-Ramiswil  •  Welschenrohr |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 352702
* GND: 4334437-9
* LCCN: nr94043018
* VIAF: 141532064
 |
**Vikario** (latine: vicarius, laŭlitere: *anstataŭanto*) estas persono kun eklezia help-ofico.

En la Romkatolika eklezio
-------------------------

Oni povas distingi inter veraj anstataŭ-oficoj kaj pli malaltaj oficoj dependantaj de pli striktaj direktivoj.

### La unua grupo

* la **Kardinalo-Vikario** kiu en Romo agas kiel anstataŭanto de la papo en ties funkcio de episkopo de Romo
* la **Apostola Vikario** por gvidado de certa misiado-regiono, kie ne funkcias "normala" episkopo
* la **Episkopa Vikario** por anstataŭi la episkopon, ĉu en parto de la diocezo, ĉu en difinita tasko (ekzemple doni la sakramenton de l' konfirmacio, ĉu por difinita grupo da membroj de l' diocezo (ekzemple por celebradi en specifa rito aŭ lingvo)
* la **Ĝenerala Vikario** en la diocezo estas la ĝenerala anstataŭanto de episkopo, kies funkcio aŭtomate ĉesas ĉe sedis vacatio (manko de episkopo, pro morto ekzemple)
* certasence ankaŭ la papo mem kiel Vicarius Christi.

Ankaŭ en kelkaj klostraj komunumoj la superulo nomiĝas vikario.

### La dua grupo

Apartenantoj al la dua grupo laboras kiel helpantoj de siaj ĉefoj kaj pli forte dependas de ties direktivoj, ekz. la help-sacerdotoj en paroĥoj. Tiuj estas ofte junaj sacerdotoj en la unuaj jaroj de sia ofico.

En Protestantismo
-----------------

Pluraj protestantaj eklezioj konas la **vikarion** kiel indikon pri ĵus ordinita pastoro aŭ pastorino, antaŭ ties unua efektiva paroĥo (pli ofte nomata : *eklezia komunumo*). 

La saman terminon oni ankaŭ aplikas al pensiita pastoro, kiu kun konsento de la regiona sinodo plenumas pastoran funkcion en loka komunumo, sen oficiale esti instalita kiel ties pastoro.

La vikario kutime ne rajtas plenumi la sakramentojn.
Germana esperantisto

**Karl LINK** (naskiĝis 1893 - mortis la 24-an de februaro 1993, unu monaton post sia centjariĝo) estis dum longa tempo UEA-delegito kaj sekretario de regiona E-asocio, li estis verŝajne la plej aĝa germana esperantisto. En 1962 li estis distingita per honorbroŝo de GEA.

Li estis inter la lastaj vivantaj esperantistoj, kiuj ŝatis rakonti pri persona travivaĵo kun Zamenhof. Li estis tiu junulo, kies renkonton kun Zamenhof en 1913 en la 9-a UK en Berno Richard Schulz priskribis per la sekvaj vortoj: 

La junulo do venis kun ioma malfruo en la kongresan salonon. Ĉiuj lokoj estis okupitaj. Do kun embaraso li sidiĝis sur unu el la antaŭaj, rezervitaj seĝoj. Tuj poste aperis Zamenhof meze de la famuloj akompanantaj lin. Rapide la junulo volis malaperi. Sed tiam Zamenhof mem petis lin sidi plu, li rajtas resti, se li promesas resti fidela al Esperanto. Do, li tenis sian promeson.

Referencoj
----------

1. ↑  Richard Schulz, *Mein geliebtes Esperanto*, 3-a eldono 1984, p. 121
**Károly Miksa Reissmann** [kAroj mikŝa rejsman], supozeble origine *Karl Max Reissmann*, laŭ hungarlingve kutima nomordo *Reissmann Károly Miksa* estis germana pentristo kaj grafikisto vivanta en Hungarlando. Lia filino Gizella Barabás same estis pentristo.

Memortabulo pri Károly Miksa Reissmann
Karl Max Reissmann  naskiĝis la 14-an de julio 1856 en Neustadt apud Coburg, Germanio, li mortis la 11-an de majo 1917 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Karl Max Reissmann studis en Coburg, Lejpcigo, Munkeno, Akademio de Belartoj de Vieno (1880-1884), Arta Altlernejo de Berlino. Post siaj studoj li studvojaĝis al Egipto, Palestino, Grekio. En 1887 li havis inviton al Budapeŝto. Ekde 1892 li vivis en la hungara ĉefurbo. En 1909 li ricevis hungaran ŝtatanecon, sed li neniam lernis hungare. Krom la pentraĵoj li partoprenis en internaj ornampentradoj de Parlamentejo (Budapeŝto), Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto), Belarta Muzeo (Budapeŝto).

Ekspozicioj
-----------

* ekde 1893 en Budapeŝto
* Veszprém (urbo) (1966)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* serio pri Tihany
* Kisbalaton
* Útelágazás
* Das Mentige Memphis (Pejzaĝo apud Memphis)
* Golgota

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (1971)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-08-03 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Károly Miksa Reissmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615754
* GND: 122284739
* VIAF: 52566603
* ISNI: 0000 0000 6682 8581
* SUDOC: 178261904
* ULAN: 500071975
* RKD: 66185
 |



1. ↑
**Wenceslas BOJER** (naskiĝinta la 23-an de septembro 1795 en Kasejovice-Řesanice, mortinta la 4-an de junio 1856 en Port-Luiso) estis aŭstria naturscienculo.

Biografio
---------

La filo de Simon Bojer kaj de Barbara Staub unue fariĝis kiel la patro ĝardenisto. Dum trejnado ĉe la botanikisto Kaspar Maria von Sternberg li sukcesis atentigi pri si Franz Wilhelm Sieber kiu peris por li postenon ĉe la Imperiestra muzeo de Vieno.

Laŭ komisie de la aŭstria registaro li vojaĝis kun Carl Hilsenberg en la 1821-a jaro al la insuloj de ĉe la orienta marbordo de Afriko vizitante la Maskarenojn, Madagaskaron, la Sejŝelojn kaj la insularon de la Amirantoj.

Li sendis ampleksajn kaj altvalorajn kolektojn reen al la botanika kortega kabineto Vienon kaj honorigitis per pensio kaj meritmedalo. En 1822 sendis lin la maŭricia guberniestro Robert Townsend Farquhar al Madagaskaro kie li akompanis princon Rafaria kaj James Hastie, la legaton de reĝo Radama la 1-a de Madagaskaro.

Domicilo en Afriko
------------------

Poste li setlis sur la insulo Maŭricio, esploris ĝian flaŭron detalege kaj hejmigis tie multajn fremdajn ekspluateblajn botanikaĵojn.

Li fondis en 1829 (poste li fariĝis ankaŭ ties vicprezidento) kun Charles Telfair, Jacques Delisse kaj Julien Desjardins la Naturhistorian societon de Maŭricio *(Société royale des Arts et des Sciences de l'île Maurice)*, la unua siaspece de Maŭricio.

Ekde 1824 Bojer laboris ankaŭ kiel interpretisto en Afriko. En 1842 li fariĝis kuratoro ĉe la Muzeo Desjardins kaj en 1848 direktoro de la botanika ĝardeno *Jardin des Pamplemousses*. En 1849 li elektitis membro de la fakula akademio Leopoldina.

Lia ĉefverko estis "Hortus Mauritianus" (1837), kiu enhavas liston de ĉiuj plantoj sovaĝaj kaj kultivataj de Maŭricio. Lia lasta verko *Rapport sur le Taraudeur des cannes* (1856) traktis la damaĝbeston *Diatraea saccharalis*, kiu detruis en la 1850-aj jaroj du trionojn de la sukerkano en Maŭricio. Por ties ekstermo la guberniestro estis promesinta monpremion de 50.000 frankoj.

Verkoj (elekto)
---------------

* *Hortus Mauritianus : ou énumération des plantes, exotiques et indigènes, qui croissent a l'Ile Maurice, disposées d'aprés la méthode naturelle*, 1837.
* *Espèces nouvelles de plantes à Madagascar et îles Comores*, 1841.
* *Planches relatives au genre Gærtnera Lam.*, 1847.
* *Vahea madagascariensis et Cassia filipendula*, 1847.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wenceslas Bojer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe *NDB*.
* Artikolo pri la sciencisto en la franca gazeto *L'express* en 2006.
* Listo de la fare de Bojer priskribitaj kreskaĵoj.
* Biografio anglalingva.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 501561
* GND: 116233680
* VIAF: 290477
* ISNI: 0000000020077655
* SUDOC: 190554096
* BNF: 15024830c
* NKC: js20020930010
 |
**Vita** [BIta] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Vita* estas rilata al iama nomo Burgo de Vita, reference al kolonoj alvenintaj el italaj teritorioj de la Regno Aragono en Borgo Vita de Sicilio. 

Vita en la provinco Avilo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 80 loĝantojn. Ĝi perdis 250 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 44 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Narros del Castillo, Rivilla de Barajas, Crespos, Herreros de Suso, Muñogrande, Herreros de Suso kaj El Parral.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. El 2019 ĝis 2023 la urbestro estas unu el malmultaj urbestroj de ekstremdekstra partio Vox.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762581
 |
**Károly Pius Koller** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koller Károly Pius** estis hungara (poste angla) kuracisto, profesoro, biologo, pastro, monaĥo.

Károly Pius Koller [*rompita ligilo*] naskiĝis la 4-an de marto 1901 en Nagykanizsa. Li mortis la 29-an de junio 1979 en Anglio en Brushwood.

Biografio
---------

Károly Pius Koller frekventis gimnazion en Szombathely. En 1917 li aliĝis al la benediktanoj, li pastriĝis en 1924. Li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1928, poste li laboris en la universitata kliniko. Li plulernis en Kembriĝo kaj Edinburgh inter 1930 kaj 1933, hejmenveninta li esploris en biologia instituto en Tihany. En la studjaro 1936 li havis stipendion en Pasadena (Kalifornio). Inter 1938-1944 li instruis en universitato de Edingburgh, sed li samtempe ankaŭ esploris, poste li esploris en Londono, fine li instruis kaj esploris en diversaj lokoj en Anglio. Li pensiuliĝis en 1969. Li okupiĝis pri kancero.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Chromosomes and Genes (1968), hungare: Kromoszómák és gének. Az öröklődés biológiai alapjai. (1971)*
* *The role of chromosomes in cancer biology* (1972)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 547720
* LCCN: n50042883
* VIAF: 540607
* ISNI: 0000 0000 8080 2476
* SUDOC: 111175976
* BIBSYS: 15041251
 |



1. ↑  A Pannonhalmi Szent Benedek-Rend névtára
Vitiligo ĉe la mano
**Vitiligo** (*Leukopathia aquisita*) signifas, ke la haŭto perdas pigmenton kaj tial estiĝas helaj makuloj. Ĉe kelkaj pacientoj senkoloriĝas nur unu regiono de la korpo, ĉe aliaj samtempe pliaj regionoj kaj la procedo povas daŭri dum jaroj. La kaŭzo de la malsano ne estas konata, vitiligo ne doloras kaj ne estas kontaĝa. Se la vizaĝo estas afekciita, vitiligo povas premi la psikon. Sendepende de la raso aŭ la sekso ĉirkaŭ 1 ĝis 2 procentoj de la loĝantaro malsaniĝas.

Ne ekzistas terapio, kiu helpas ĉiujn pacientojn, sed ekzistas eblecoj manipuli la haŭtkoloron per ŝminko.
Alia metodo estas provi repigmenti la haŭton per medikamento kaj ultraviola radiado. Ekzistas ankaŭ terapiprovoj per nutrado kaj banado en speciala salakvo.

Vidu ankaŭ
----------

* Albinismo
* Aaron Bunsen Lerner, kuracista esploranto pri vitiligo (1920-2007)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Vitiligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Westelbeers** (IFA: [ˈʋɛstəlbɪːrs], esperantigite: **Vestelberso**) estas nek vilaĝo nek vilaĝeto, sed prefere kolekto de pluraj vilaĝetoj kaj bienoj laŭ kvar vojoj, 3 km sud-sudoriente de Middelbeers en la municipo Oirschot en la nederlanda provinco Nord-Brabanto, proksime de Belgio. Westelbeers ne havas vilaĝocentron aŭ vendejojn, kaj la vilaĝa preĝejo ne estas kirko, sed malgranda kapelo.

maldekstra
En 2017 la vilaĝo havis 333 loĝantojn. Westelbeers situas 20 metrojn super la marnivelo, en areo de erikejo kovrita de lagetoj.

Rekreado
--------

Okcidente de Westelbeers estas granda kampadejo. Tio estas la nura instalaĵo, ĉar Westelbeers ankaŭ ne havas vilaĝcentron aŭ butikojn.

#### Esperanto

En 2022 la 78-a IJK okazis en Westelbeers, en la grupgastejo De Roerdomp, inter la 20-a kaj la 27-a de aŭgusto. Tiu estis la unua ĉeesta IJK post 2019, kiam la kongreso okazis en Slovakio. Unu el la programeroj estis la prezentado de *June kaj Kune*, la unua originala muzikalo en Esperanto.

Malnova bieno en Westelbeers

Referencoj
----------


1. ↑  (eo) La muzikalo "June kaj Kune" dum IJK en Nederlando, TEJO, la 25-an de junio 2022.
**Károly Szentiványi** [kAroj sentivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentiványi Károly** estis hungara politikisto, departementestro, parlamentano, parlamentestro. Lia nobela antaŭnomo estis *szentiváni*.

Károly Szentiványi
Károly Szentiványi  naskiĝis en 1802 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio). Li mortis la 26-an de januaro 1877 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Szentiványi lernis komence hejme, poste en piarista lernejo, fine li lernis juron en kolegio de Sárospatak. En 1824 li estis nomumita titulara notario, post 3 jaroj subnotario, en 1832 ĉefnotario, en 1836 nobela juĝisto. En 1839 kaj 1847 li estis parlamenta deputito. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis departementestro, eĉ senatano, fine en 1849 komisaro pri Transilvanio. Post falo de la revolucio li estis kondamnita je morto, tamen li ricevis amnestion. Inter 1861 kaj 1872 li estis parlamentano, eĉ parlamentestro ĝis 1869. Li ĉiam estis fidelulo de Ferenc Deák. En 1872 li retiriĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Országgyűlési beszéde 1861. máj. 22.* - parlamenta parolado

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun bildo

* Kategorio Károly Szentiványi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528503
 |



1. ↑
**Virino III** (***Woman III***) estas pentraĵo de la abstrakta ekspresionisma pentristo Willem de Kooning. Woman III estas unu el serio de ses pentraĵoj de De Kooning faritaj inter 1951 kaj 1953 en kiuj la centra temo estis virino. 68i mezuras 1.73 je 1.23 m kaj estis finita en 1953.

Fine de 1970 ĝis 1994 ĉi tiu pentraĵo estis parto de kolekto de Muzeo de Nuntempa Arto Teherano, sed post la revolucio en 1979, ĉi tiu pentraĵo ne povis esti montrita pro striktaj reguloj fiksitaj de la registaro pri la vidaj artoj kaj kion ili prezentas. Fine, en 1994 ĝi estis trankvile interŝanĝita de Thomas Ammann Fine Art al David Geffen kontraŭ la resto de la 16-a-jarcenta persa manuskripto, la Ŝahnameo.

En novembro de 2006, Geffen vendis la pentraĵon al miliardulo Steven A. Cohen kontraŭ 137,5 milionoj da usonaj dolaroj, kio igis ĝin la kvara plej multekosta pentraĵo iam ajn vendita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* artikolo ĉe *New York Times*
* Artnet bildo-paĝo

Referencoj
----------

1. ↑  Carol Vogel for NY Times
2. ↑  Murphy, Kim. *Picasso is hiding in Iran*, Los Angeles Times, 19 September 2007.
La rivero Kasagh tra Aŝtarako.
La **rivero Kasagh** estas rivero en okcidenta parto de la Respubliko Armenio, kiu elfluas nord-suden de la monto Aragaco, kie ĝi naskiĝas, ĝis enfluo en la riveron Aras , kiu estas la ĉefa alfluanto de la rivero Kura. La rivero Kasagh formas kanjonon ĉirkaŭ la monaĥejo Saghmosavank. Ĉi tiu rivero trairas la urbon Aparan.

En la suba parto de la valo Ararato, la akvoj de Kasagh estas preskaŭ tute uzataj por irigacii la kampojn kaj ĝardenojn de la ĉirkaŭaj vilaĝoj. Tial dum la someraj monatoj (kiam la plej forta vaporiĝo de akvo) la Kasagh-a ĉirkaŭo estas seka tero. Kassagh havas longon de 89 km. Ĝi drenas areon de 1480 km².

Aldone al Aparan, aliaj ĉefaj urboj tra kiuj ĝi trapasas estas: Aŝtarako, Oŝakan kaj Eĉmiadzin.

Referencoj
----------

1. ↑  Breu Diccionari d’Informació dels Objectes Físics-Geogràfics de la República d’Armènia, E. "Centre for Geodesy and Mapping SNCO", 2007, pàgines 131 - 150 pàgines.

* Kategorio Kasagh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Wendy Doniger O'Flaherty*** (naskiĝinta la 20-an de novembro 1940 en Nov-Jorko) estas usona hindologo kaj sciencistino pri la sanskrita.

Kariero
-------

Doniger naskiĝis en Nov-Jorko de ne-praktikantaj judaj gepatroj, kaj kreskis en la kvartalo *Great Neck*, kie lia patro Lester L. Doniger (1909–1971) laboris kiel eldonisto.

Dum siaj jaroj de gimnazio, ŝi studis la dancon kun George Balanchine kaj Martha Graham. En 1962, ŝi diplomiĝis kun honoroj en la sanskrita kaj en hindaj studoj ĉe la Radcliffe College. En junio 1963, ŝi atingas la grado de magistro pri arto. En 1963–1964, ŝi studis en Barato dank'al 12-monata stipendio de la *American Institute of Indian Studies* (Usona instituto pri hindaj studoj) de la universitato Ĉikago. En junio 1968, ŝi ricevas sian unuan Doktorecon ĉe la universitato Harvard por ŝia tezo *Asketismo kaj sekseco en la mitologio de* *Ŝivo*, redaktita sub la direkto de *Daniel H. H. Ingalls*. En februaro 1973, ŝi ricevis sian duan Ph.D.-on pri orientala scienco ĉe la universitato Oksfordo, por sia tezo *The Origins of Heresy in Hindu Mythology* («La originoj de herezo en la hindua mitologio») gvidita fare de *Robert Charles Zaehner*. Ekde tiam, ŝi estis nomita ses-foje doktoro "honor-kaŭze".

Ekde 1978, ŝi okupas la katedron «Mircea Eliade» pri la historio de la religioj ĉe la Universitato Ĉikago, *Divinity School*..

En 1979, ŝi ekpartoprenis la eldonan komitaton de la ĵurnalo *History of Religions* (Historio de la Religioj). En 1984, ŝi estas elektita prezidantino de la *American Academy of Religion* (Usona akademio pri religio). En 1997, ŝi estas elektita prezidantino de la *Association for Asian Studies* (Asocio pri aziaj studoj).

Verkoj
------

Plejparte de ŝia verko konsistas en la traduko, la interpreto kaj la kompara studo de elementoj de la hindua mitologio, inkluzivante la modernajn konceptojn de ĝenro, de sekseco kaj de identeco.

Ŝi estas sanskritisto kaj filologo laŭ malnova maniero.

*Doniger* verkis16 librojn kaj estas la aŭtoro de centoj da artikoloj eldonitaj, inter la aliaj, por *The New York Times Book Review*, la *London Review of Books*, *The Times Literary Supplement*, *The Times*, *The Washington Post*, *U.S. News & World Report*, *International New York Times*, *Parabola*, *The Chronicle of Higher Education*, *Dædalus*, *The Nation*, kaj la *Journal of Asian Studies*.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Wendy Doniger, Studplano (angle). Arkivita el la originalo je 2013-04-03. Alirita 2022-12-30.
2. ↑  Doniger 2009, paĝo35
3. ↑  Doniger 1999, paĝoxxii

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Wendy Doniger en la franca Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806910
* GND: 121239691
* LCCN: n79126345
* VIAF: 7403324
* ISNI: 0000 0001 2319 7879
* LIBRIS: 297509
* SUDOC: 028368207
* BNF: 120217857
* NLA: 35486040
* NKC: skuk0004379
* BNE: XX844222
 |
vitrofarejo en la proksimeco de Hanovro,Germanujo, 1860.
vitrofarejo en 1960 en Düren, Germanujo.
**vitrofarejo** estas produktejo por vitro kaj vitraj produktoj. Tipaj profesioj estas vitrofaristo, vitroblovisto kaj vitroitroŝlifisto.

Priskribo
---------

laboristoj en la vitrofarejo de Rejmyre, Finspång, Svedujo
la 1839 konstruata vitrofareja turo de la vitrofarejo Steinkrug
la interrno de la vitrofareja turo en Steinkrug
Hodiaŭa vitrofareja fabriko en Holzminden
Vitrofarejo konsistas el stokejoj por la krudmaterialoj kvarca sablo, sodo (natria karbonato, Na2CO3), potaso (Kalia karbonato, K2CO3), manganoksido kaj metaloksido, tiunomata miksaĵbunkro por miksi la krudaĵojn laŭ precizaj receptoj, fornoj por fandado de la miksaĵo, prilaborejo, malvarmiga forno, aliaj aparatoj kaj maŝinoj por prilabori la vitron kaj stokejo de la produktoj.

En industriaj vitrofarejoj (ekzemple por fari vitrajn glacojn aŭ vitrajn ujojn) la instalaĵoj por sortigi, dekori kaj paki estas gravaj teknikaj partoj de la fabriko.

Oni distingas inter ujaj dandfornegoj, en kiuj oni fandas vitron por industria amasvaroj kaj fandfornoj por la permana poduktado por fari altkvalitaj vitraĵojn.

Historio
--------

La plej malnova vitrofarejo estas el la 13a jarcento a. K. ĝi troviĝis en Qantir-Piramesses (Egiptio) .

En Eŭropo la vitrofarado kaj la vitraĵprilaborado okazis ĝis ĉ. la 11a jarcento en du separataj farejoj. En la mezepoko ekestis norde de la Alpoj en arbaraj regionoj (ekzemple Bohemia Arbaro) la tiel nomataj arbaraj vitrofarejoj, kiuj forkonsumis grandan kvanton da ligno por fandi la krudmaterialojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Thilo Rehren, Edgar B. Pusch: *Late Bronze Age Glass Production at Qantir-Piramesses, Egypt.* In: *Science.* Bd. 308, Nr. 5729, 17 June 2005, S. 1756–1758.

Literaturo
----------

* Otto Bloss: *Die älteren Glashütten in Südniedersachsen* (= *Veröffentlichungen des Instituts für Historische Landesforschung der Universität Göttingen.* Bd. 9). Lax, Hildesheim 1977, ISBN 3-7848-3639-9.
* Walter Greiner: *Auf den Spuren der Glasmacher. Von der Neuzeit bis in die Antike.* Greiner, Sonthofen 2005, ISBN 3-00-017027-8.
* André Wilger, Marion Leschinsky, Werner Busch: *4711 aus Oberhausener Fläschchen.* In: *Schichtwechsel. Journal für die Geschichte Oberhausens.* Jg. 2, Heft 1, 2007, p. 6–9.
* Rudolf Bergmann: *Historische Glaserzeugung in Westfalen.* In: *Westfalen regional. Die landeskundliche Online-Dokumentation über Westfalen.* Arkivigite je 2014-03-26 per la retarkivo Wayback Machine Landschaftsverband Westfalen-Lippe, Münster 2009.
* Lukas Clemens, Peter Steppuhn (Hrsg.): *Glasproduktion. Archäologie und Geschichte* (= *Interdisziplinärer Dialog zwischen Archäologie und Geschichte.* Bd. 2). Kliomedia, Trier 2012, ISBN 978-3-89890-162-8.

Vidu ankaŭ
----------

* glaco
* vitroindustrio
* poliakrila vitro
* vitroblovado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vitrofarejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vitrofarejo en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503135
* GND: 4140654-0
* LCCN: sh85055141
* NKC: ph125592
 |
Vido al Morta Vistulo, en fono monumento
**Westerplatte** estas pola duoninsulo elkuranta el ĉeflando en Baltan maron. En ĝia senpera najbareco troviĝas urbo Gdańsk.

Historio
--------

En la jaroj 1926–1939 eksklavo de Dua Pola Respubliko ene de la teritorio de Libera Urbo Dancigo, kun konstruita militista transŝarĝejo. Per atako kontraŭ ĝi la 1-an de septembro 1939 iĝis simbolo de la eksplodo de la dua mondmilito. Kvankam germanoj havis superforton, nome kaj per nombro de soldatoj, kaj per materia, kapablis la pola defendantoj sukcese rezisti al ili dum tutaj sep tagoj. Sed poste ilia komandanto decidiĝis kapitulaci. Por memoro de tiuj ĉi defendantoj, kiuj estas en Pollando aprezataj pro sia kuraĝemo, estis en la jaro 1966 en Westerplatte konstruita monumento. Altaj politikaj reprezentantoj regule rememorigas apud ĝi la komencon, sed ankaŭ finon de la dua mondmilito en Eŭropo.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Sieĝo de Westerplatte

Westerplatte en kulturo
-----------------------

* Versaĵo de Konstanty Ildefons Gałczyński "Pieśń o żołnierzach z Westerplatte" (Kanto pri la soldatoj de Westerplatte)
* Libro de Melchior Wańkowicz *Westerplatte*, 1959
* Muzikaĵo de Anna German
* Dokumenta filmo pri kunveno de la defendantoj de Westerplatte en 1988 en Gdańsk kun partopreno de 30 travivintaj soldatoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

Historio de Westerplatte (paĝo de Muzeo de la Dua Mondmilito en Gdańsk)

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Westerplatte en Vikimedia Komunejo
**Westfield CENTRO** (ĝis la 31a de aŭgusto 2021: *Centro Oberhausen* , propra skribmaniero: Centr*O*) estas la nomo de vendejaro en Oberhausen. Ĝi konsistigas la koraĵon de la *Neue Mitte* de la urbo.

Evoluo
------

Kadre de la ŝanĝiĝo de la ekonomia strukturo en la Ruhr-regiono la 143-hektara industritereno de la ŝtalfandejo *Gutehoffnungshütte* en Oberhausen ne plu estis uzata. La urbo Oberhausen serĉis nun kapitaldonantoj, kiuj financu novan uzeblecon de la tereno. En 1991 la angla kapitaldonantaro *Stadium* akiris parton de la tereno, por tie evoluigi la gameton por *Neue Mitte Oberhausen*.

Rigardo sur la ĉefpasejo
Modelo de la vendejaro estis la brita vendejaro *Meadowhall* nordoriente de Sheffield. Okulfrape similaj strukturoj estas ekzemple rekoneblaj je la *Oase* kaj la longaj pasejoj de la vendejaro. La kostoj sumiĝis je pli ol 2 miliardoj da germanaj markoj. En 1992 komenciĝis la malkonstruado de malnovaj uzinaj instalaĵoj. La oficiala dato de la komenco de la konstrulaboroj estis la 24-a de septembro 1994. Post kiam la urbo Oberhausen iam en la 1970-aj jaroj eksfunkciigis la lastajn tramliniojn, ĝi malfermis la 21-an de junio 1996 novan tramlinion, kiu konektas Mülheim, la malnovan, dezertiĝontan urbocentron kaj la nordon de Oberhausen kun la Nova Centro. La 12-an de septembro 1996 la vendejaro malfermiĝis, sammonate ankaŭ la eventejo Areno por proks. 13000 spektantoj.

Literaturo
----------

* Brune, Walter; Holger Pump-Uhlmann.  (2009) *Centro Oberhausen. Die verschobene Stadtmitte. Ein Beispiel verfehlter Stadtplanung* (germane). Wiesbaden: Eldonado Immobilien-Zeitung. ISBN 978-3-940219-09-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Westfield CENTRO
* Filmo pri la konstruado de Centro[*rompita ligilo*]

* Kategorio Westfield CENTRO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Promenejo de de Centro Oberhausen, vidita de la Gasometro Oberhausen