La **Universitato de Iovao** (angle *University of Iowa* kaj ankaŭ nomita *State University of Iowa*; akronime : **UI** aŭ **U of I**; mallonge: **UIowa** aŭ simple **Iowa**) estis fondita la 25-an de februaro 1847 en la urbo de Iowa City en la ŝtato de Iovao, Usono, nur 54 tagojn post la establado de Iovao kiel ŝtato. Tio igis la unuan akademian institucion en la lando. Ĝia unua prezidanto estis Amos Dean kaj nuntempe la estro de la institucio estas profesoro Sally Mason. La nombro da studentoj en la universitato estas proksimume 31,000 homoj. El tiuj, 55 procentoj venas de la ŝtato Iovao mem, 35 procentoj de la cetero de Usono kaj 10 procentoj de diversaj landoj en la mondo. La kampusareo kovras preskaŭ 7,000 hektaroj kiuj enhavas 129 konstruaĵojn. La universitata fakultato staras ĉe pli ol 13,000 laborposedantoj. La jara buĝeto estas proksima al 2,8 miliardoj da dolaroj. Ĉiun jaron, la kampuso gastigas pli ol milionon da vizitantoj kiuj partoprenas en la larĝa gamo de agadoj kiuj inkludas akademiajn konferencojn kune kun arto kaj sporteventoj.

Historio
--------

La Universitato de Iovao estis la unua akademia institucio en Usono se temas pri rekoni artaĵojn en kampoj kiel ekzemple teatro, skribo, muziko kaj kreivo kiel tezoj por progresintaj gradoj. La verka metiejo de la universitato akiris internacian reputacion, ĉefe dank' al tio, ke ĝi estis la unua, kiu donis magistron pri krea verkado. Ekde 1947, la laborrenkontiĝo produktis 25 prestiĝajn Premio Pulitzer- gajnojn por ĝi kaj ĝiaj diplomiĝintoj. Inter la famaj diplomiĝintoj de la laborrenkontiĝo estas Kurt Vonnegut kaj John Irving. La ampleksa agado en la literatura kampo gajnis al Iowa City la titolon "urbo de Literaturo" nome de la Unesko- organizo, kune kun Melburno, Aŭstralio kaj Edinburgo, Skotlando. La titolo estas aljuĝita al urboj, kiuj promocias esceptan esploradon kaj agadon en la kampo de literaturo. La unua elsendo de eduka televido en la mondo okazis en la Universitato de Iovao. Ĝi ankaŭ estas la unua publika akademia institucio se temas pri allasi virojn kaj virinojn al siaj rangoj sur egala bazo.

Nuntempe
--------

La Universitato de Iovao estas konsiderita gvidanto en pluraj areoj de esplorado kaj evoluo. Inter la kampoj ni povas mencii la kampojn de genetiko, hidraŭliko kaj atento kaj parolado. Universitataj sciencistoj, inkluzive de James Van Allen, estis pioniroj en la kampo de kosmoesploro. La engaĝiĝo inkludis kaj ankoraŭ inkluzivas la dezajnon kaj konstruadon de esploriloj por pli ol 50 satelitoj kaj aliaj kosmaj instrumentoj por kosmoesploro. La universitato ankaŭ administras unu el la plej altnivelaj instruaj hospitaloj en Usono, kiu ankaŭ estas konsiderata unu el la plej bonaj hospitaloj en Ameriko. Alia atingo estas la disvolviĝo de la plej teknologie progresinta veturanta simulilo en la mondo.

La universitato disponigas profesian laborantaron por la ŝtato de Iovao. Ekzemple, pli ol 50 procentoj de la kuracistoj kaj 80 procentoj de la instruistoj laborantaj en la lando estas universitataj diplomitoj. Ĝi ankaŭ estas engaĝita en diversaj agadoj por la komunumo, kiel ekzemple la produktado de lokaj kulturaj okazaĵoj same kiel la operacio de instruaj entreprenoj kiel ekzemple riĉigklasoj kaj someraj tendaroj por infanoj. Krome, la universitato funkciigas televidstacion, 3 radiostaciojn kaj ĉiutagan gazeton, ĉio por la avantaĝo de ĉiuj loĝantoj de la ŝtato Iovao. Ekzistas ankaŭ 5 muzeoj malfermitaj al la popolo ĉie en la kampuso.

La Fakultato de Humecoj estas konsiderita la plej granda kaj respondecas pri pli ol 50 procentoj de la totala nombro de studentoj. La 10 plej petitaj temoj por bakalaŭraj studoj estas: inĝenierado, komerca administrado, psikologio, biologio, komunikado, financo, arto kaj historio de arto, politika scienco kaj interfaka. En la kampo de altnivelaj gradoj, la magistrostudoj en la kampo de parolado kaj lingvaj malordoj estas konsiderataj la plej bonaj en Usono. Flegaj studoj estas vicigitaj 2-a tutlande. Pesante ĉiujn servojn, la Universitato de Iovao estas 28-a nacie inter ĉiuj publikaj universitatoj. La jurbiblioteko disponebla por jurstudantoj estas konsiderata unu el la plej bonaj en Usono.

Sporto
------

En sporto, la Universitato de Iovao havas reprezentantaron en la pintaj kolegiaj ligoj, inkluzive de piedpilko, basketbalo, atletiko, naĝado kaj pli. La maskoto kaj simbolo de ĉiuj sportteamoj estas "Harky la Akcipitro" inspirita per la kromnomo "Hawk's Eyes" kun kiu la diversaj sportteamoj estas identigitaj. La oficialaj koloroj de la universitata uniformo estas oro kaj nigra.

Kolegioj kaj lernejoj
---------------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Kolegio/lernejo** | **Fundjaro** |
| Carver-Kolegio de Medicino | 1870 |
| Kolegio de Dentokuracado | 1882 |
| Kolegio pri Edukado | 1872 |
| Kolegio de Inĝenieristiko | 1904 |
| Kolegio de Juro | 1865 |
| Postgimnazio de Liberala Arto kaj Sciencoj | 1900 |
| Kolegio de Flego | 1949 |
| Kolegio de Apoteko | 1885 |
| Kolegio de Publika Sano | 1999 |
| Diplomiĝinta Kolegio | 1908 |
| Tippie Kolegio de Komerco | 1921 |
| Universitata Kolegio | 2005 |

Referencoj
----------

1. ↑   University of Iowa. Arkivita el la originalo je October 29, 2011. Alirita January 17, 2015.
2. ↑   Carnegie classification. Indiana University. Arkivita el la originalo je September 26, 2017. Alirita September 25, 2017.
3. ↑   Iowa R&D (angle).

Literaturo
----------

* Hill, Lena M..  (2016) *Invisible Hawkeyes: African Americans at the University of Iowa during the Long Civil Rights Era*. Iowa City, IA: University of Iowa Press.

Vidu ankaŭ
----------

* *Un amore americano*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Iowa Athletics website


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827451
* GND: 1011964-4
* LCCN: n79046198
* VIAF: 142738025
* ISNI: 0000 0004 1936 8294
* SUDOC: 028876938
* BNF: 12062151b
* NLA: 36199016
* BIBSYS: 90066071
* NKC: ko2003186502
 |