La **distrikto > municipo Salaspils** (latve *Salaspils novads*) estas distrikto en centra Latvio. La distrikto estis kreita en 2009, apartigante ĝin de iama distrikto Rīga (latve *Rīgas rajons*, 1949-2009). La distrikto konsistas el Salaspils urbo kaj Salaspils paroĥo, la centro de la distrikto situas en Salaspils.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente distrikto Ogre, sude distrikto Ķekava, okcidente ŝtata urbo Rigo, kaj norde distrikto Ropaži.

Historio
--------

La teritorio de la distrikto estas loĝata ekde la Mezolitiko, 9-a jarmilo a.K. En la 13-a jarcento la teritorio estis inkludita en Livonio,. Post la Livonia milito, la regiono venis sub polan regon en Pārdaugava Duklando. La 27-an de septembro 1605, multe pli malgranda kombinita armeo de la Grandprinclando Litovio kaj la Duklando Kuronio kaj Zemgalio proksime de Salaspils venkis la 14.000-fortan svedan armeon ("Batalo de Kirchholm"). Reĝo Karolo la 9-a de Svedio apenaŭ eskapis. Post 1629 la teritorio estis akirita fare de Svedio. Distrikto estis aneksita al la Rusia Imperio en 1721. En 1918 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio. En la 1970-aj jaroj, Salaspils iĝis la centro por la konstruado de la Riga hidrelektra centralo (HEC) kaj evoluis en urbeto de energio kaj scienco.

Geografio
---------

La distrikto situas plejparte en la Ropažu ebenaĵo de la malaltebenaĵo de Centra Latvio (latve *Viduslatvijas zemiene*). Mineraloj: gipso, dolomito, kalkoŝtono, gruzo, torfo. Geologie, kiel en la plej granda parto de Latvio, dominas la supraj devoniaj sedimentoj. Protektita areo Naturparko de Dole insulo, Salaspils estas hejmo de la Nacia Botanika Ĝardeno.

Averaĝa temperaturo: -5 - -5,5  ℃ en januaro, +17  ℃ en julio. Precipitaĵo 700–750 mm jare.

La plej granda parto de la teritorio situas sur la dekstra bordo de la Daugava, sed la distrikto ankaŭ inkludas Dole insulo. Post la konstruado de Riga HEC, akvorezervujo de Riga HEC estis establita sur la Daugava proksime de Salaspils. Rivero Mazā Jugla kun ĝia alfluanto Pīļupe fluas norde kaj oriente de la distrikto. Ne estas grandaj lagoj, la plej grandaj estas Getliņi lagoj apud Getliņi marĉo.

Loĝantaro
---------

Distrikto Salaspils havas 22 868 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 186 loĝantoj por kvadratkilometro.

La plej grandaj setlejoj| N# | Setlejo | Statuso | Paroĥo | Loĝantaro(2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Salaspils | Urbo | — | 18 909 |
| 2. | Saulkalne | Vilaĝo | Salaspils | 1257 |
| 3. | Acone | Vilaĝo | Salaspils | 542 |
| 4. | Jaunsaurieši | Vilaĝo | Salaspils | 403 |
| 5. | Mežezeri | Vilaĝo | Salaspils | 262 |
| 6. | Saurieši | Vilaĝo | Salaspils | 205 |
| 7. | Pikalne | Vilaĝo | Salaspils | 202 |
| 8. | Silabrieži | Vilaĝo | Salaspils | 130 |
| 9. | Bajāri | Vilaĝo | Salaspils | 111 |
| 10. | Rūķi | Vilaĝo | Salaspils | 110 |

Administraj unuoj
-----------------

Urbo kaj paroĥo Salaspils.

Bildoj
------

* Riga hidrelektra centraloRiga hidrelektra centralo
* Gipsa ŝtonmino en BajāriGipsa ŝtonmino en Bajāri
* Nacia Botanika ĜardenoNacia Botanika Ĝardeno
* SalaspilsSalaspils

Referencoj
----------

1. ↑  stat.gov.lv
2. 1 2  Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020
3. ↑  PMLP.gov.lv Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās (latve)
4. ↑  LĢIA.gov.lv Vietvārdu datubāze 29.01.2021 (latve)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752611
 |