recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Aktuala evento | Ĉi tiu artikolo temas pri aktuala afero. La enhavo povas ofte ŝanĝiĝi.

---

Se la artikolo pli taŭgas ne por enciklopedio sed por gazeto, bonvolu publikigi la tekston en la frata projekto Vikinovaĵoj kaj krei novan novaĵon. |

La amasfuĝo **de la rusia invado de Ukrainio** komenciĝis kun la invado de rusiaj soldatoj la 24-an de februaro 2022. Eĉ antaŭ la invado, aliaj eŭropaj landoj prepariĝis akcepti rifuĝintojn.

Centmiloj da homoj fuĝis en la unuaj malmultaj tagoj post la atako. Plej multaj trovis akcepton en la najbaraj ŝtatoj kiuj situas okcidente de Ukrainio: Pollando, Hungario, Moldavio, Rumanio kaj Slovakio. Multaj el la tuŝitaj povis esti akceptitaj de familianoj, kiuj jam loĝas en la gastiganta lando. Pollando jam ekde 2014 akceptis proks. unu milionon da ukrainianoj.

Eŭropa Unio kaj unuopaj ŝtatoj anoncis, ke la rifuĝintoj ne devos trapasi azilproceduron. Fervojaj kompanioj en pluraj landoj permesas al ukrainaj rifuĝintoj veturi per trajno senpage.

Nombroj de homoj, kiuj fuĝas de Ukrainio, povas ŝanĝiĝi rapide kaj ofte estas nur taksoj. La movoj de lando al lando ne estas nepre registritaj oficiale aŭ eĉ centre tutmonde. Oni devas konsideri, ke ukrainoj povas vojaĝi al iuj eŭropaj landoj sen vizo. Ili povas resti en la lando por pli longa tempodaŭro, ekzemple 90 tagoj, sen speciala permeso. Ili devas peti azilon aliloke. Cetere, se homoj alvenas landon, tio ne signifas, ke la homoj restas tie (konstante). Danke al la Schengen-areo, ili ofte povas vojaĝi al aliaj Schengen-landoj.

UNOCHA taksis je la 27-a de februaro, ke post du monatoj estos 7,5 milionoj da internaj rifuĝintoj en Ukrainio. 18 milionoj da homoj estos trafitaj de la konflikto kaj 12 milionoj da homoj bezonos sanservon. Ĝis kvar milionoj da homoj fuĝos de la milito.

En la Konferenco pri Rifuĝintoj de UN, dimanĉe la 27-an Februaro 2022, oni sciigis, ke pli ol 368 000 homoj fuĝis de Ukrainio ekde la milito.

Pietnotoj
---------

1. ↑  UN-Angaben: 500.000 Menschen aus der Ukraine geflüchtet. En: tagesschau.de. 28-a de februaro 2022, vidita la 2-an de marto.

* Kategorio Fuĝo el Ukrainio pro la rusia invado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759667
 |
**Vega de Tirados** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. *Vega de Tirados* estas tradukebla etimologie al *Valo de Tirados*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carrascalino, El Carmen, La Cabra, Las Cuestas, Tirados de la Vega kaj Vega de Tirados, krom la senhoma Baños de Ledesma, okupas totalan areon de 28,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 171 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 23 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753505
 |
Esperanto-gazeto - ISAE

**Internacia Scienca Revuo** estis organo de ISAE, fondita en 1904, ĉesis en 1923. Sume estis eldonitaj pli ol 4000 paĝoj po 8 grandformataj volumoj ĉiu-jare. Redaktis Fruictier, Saussure, Thalwitzer, Döhler, Robin, Rollet de l'Isle kaj Wüster. 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** "Fondita por sciencistoj tiu gazeto iom post iom pleniĝis je artikoloj de amatoroj, lingvaj diskutoj, reformaj polemikoj, fremdaj al scienco." (Petro Stojan, Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL) 1929, p. 314). **"** |

 |

Aperadis jene:

* Paris januaro 1904 - decembro 1906
* Genève januaro 1907 - decembro 1909
* Kötzschenbroda (apud Dresdeno) januaro 1910 - februaro 1911
* Horrem (apud Kolonjo) septembro 1922 - junio 1923

Daŭriganto estas Scienca Revuo.

---

EdE-I

**Internacia Scienca Revuo**. Organo de ISAE, fond. en 1904, ĉesis en 1923. Redaktis Fruictler, Saussure, Thalwitzer, Dohler, Robin, Rollet de l' Isle, Wüster. "Fondita por sciencistoj tiu gazeto iom post iom pleniĝis je artikoloj de amatoroj, lingvaj diskutoj, reformaj polemikoj, fremdaj al scienco." (BIL, p: 314.) v. Scienco.
***Fuĝo for de libereco*** (titolo de libro verkita de Erich Fromm) estas nocio kaj koncepto, kiu priskribas kaj eksplikas kialojn kaj mekanismojn de psiko, kiuj instigas homon por propravola rezigno for de libereco. Tiaj mekanismoj devenas pro izoleco kaj malcerteco de moderna individuo. Li malkonfesas de memstareco por kuniĝi kun socia sistemo kaj tiel ricevi forton.

La koncepto konatiĝis, kiam Erich Fromm dum 1941 en Britio publikigis tiuteman libron kun la titolo *Fear of Freedom*, kiu en Usono represiĝis kaj diskonatiĝis sub la titolo *Escape from Freedom*.

Ideo pri fuĝo for de libereco ĉeestas antaŭ en la libroj de Wilhelm Reich. Li pensis, ke kialo de tiu fenomeno estas seksaj tabuoj, kiuj formadas specifan tipon de karaktero. Tiu karaktero speguliĝas en la korpo de homo kaj blokas vivan energion (biologi-elektra, ĝia nomo estas orgono) per kronika muskola tensio. Ial Erich Fromm ne referencis al la libro de Wilhelm Reich.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Demandu ordinaran leganton de ĵurnalo, kion li pensas pri iu politika problemo, kaj li prezentos al vi kiel "propran" opinion pli aŭ malpli ĝustan rerakonton de la legita; sed ĉe tio – kio estas sola por li grava afero – li kredas, kvazaŭ ĉio dirita de li estas rezulto de lia propra pensado. **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* La arto de amo

* Fuĝo for de libereco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27985
* GND: 108805949X
* LCCN: no2001081501
* VIAF: 177832430
* BNE: XX3425410
 |
**Khosrow Sinai** (perse **خسرو سینایی**, n. la 19-an de januaro 1941, Sari, Irano, mortis la 1-an de aŭgusto 2020) — estis irana reĝisoro kaj scenaristo. Jare 1967 li finstudis Vienan Akademion de Artoj kiel reĝisoro por kino kaj televizio. Antaŭe, je la jaro 1966 li finstudis konservatorion en Viena, kie li studis muzikan teorion kaj muzikan klerigon. Kiam li revenis al Irano de jaro 1967 ĝis jaro 1975 li estis aktivulo labore en la ministrejo de klerigo. Dum tia mallonga periodo li verkis pli ol 100 dokumentajn filmojn por televidio. De jaro 1965 ĝis jaro 1992 Sinai instruis en diversaj instruejoj (Teherana universitato, Lernejo de dramo, Lernejo de televido, ktp). De jaro 1968 li estis ĵuriestro en diversaj filmaj festivaloj. Li ankaŭ ricevis multo da premioj por liaj dokumentaj filmoj kaj filmetoj. Lia lasta verko «La fianĉino de fajro» akiris 17 premiojn en naciaj kaj internaciaj filmaj festivaloj.

* Kategorio Khosrow Sinai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16936
* GND: 1011979624
* LCCN: no2004033513
* VIAF: 56320510
* ISNI: 0000 0000 4427 3116
* SUDOC: 254405487
* MBA: a3a14315-b365-4c97-aa2b-10e4caeb9ce2
* NLA: 57193076
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Fortikaĵo de KhammamFortikaĵo de Khammam

**Khammam** (telugue **ఖమ్మం**), konata ankaŭ *Khammamett* estas urbego, municipo kaj grava pilgrimejo en meza Barato, en subŝtato Telangano, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. La loknomo origine estis "Kammamettu," kiun la britoj angligis kiel "Comment" kaj "Khammammet". Khammam signifas kolonon; iam pro la templo estis nomita *Sthambadri*.

Placo en Khammam

Geografio
---------

Khammam situas sur ebenaĵo kaj iomete sur montetoj laŭ rivero en averaĝa alteco de 107 metrojn de la marnivelo. Suriapet troviĝas 55, Varangal 97, Vijayawada 100, subŝtata ĉefurbo Hajderabado 177, Mumbajo 798, Kolkato 1044, tutlanda ĉefurbo Delhio 1301 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2012 Khammam havis populacion de 307 000, kun la aglomeraĵo (en 2011) 313 504. La legopovo estas 79,4 %, signife pli alta, ol la ŝtata mezumo. En la 1980-aj jaroj Khammam atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Historio
--------

Khammam estas unu el la historiaj urbegoj de Telangano kun preskaŭ miljara historio. La fortikaĵo estis konstruita en 950. Khammam akiris municipan statuson en 1942, kiu estis levita al speciala grado en 2001. La areo longe apartenis al distrikto de Varangal. Granda inundo okazis en 2007, denove en 2009.

Lingvoj
-------

La plej gravaj lingvoj en Khammam estas la telugua kaj la urdua, ambaŭ oficialaj lingvoj.

Religioj
--------

En Khammam vivas precipe hinduoj (73%), muslimoj (24%) kaj kristanoj (2%).

Instituto en Khammam

Edukado
-------

En Khammam kelkaj kolegioj, institutoj kaj akademio funkcias.

Aŭtobusa stacidomo de Khammam

Klimato
-------

Khammam situas en savanoklimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw). Jare pluvas averaĝe po 991 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-oktobro pli ofte pluvas. La sudokcidenta musono efikas inter julio kaj septembro, la nordorienta inter oktobro kaj novembro. La averaĝa temperaturo varias inter 23-33 °C.

Templo

Trafiko
-------

Khammam havas trairan fervojn linion kaj plurajn alvenantajn ĉefvojojn. Enurbe estas signifa aŭtobusa stacidomo, la busoj trafikas ankaŭ enurbe. 3 pontoj helpas la trafikon.

Vidindaĵoj
----------

* ĉefe hinduaj temploj kaj aliaj preĝejoj
* fortikaĵo konstruita en la 10-a jarcento
* pluraj parkoj
* prestiĝa Nacia Teatro
* lago Lagaram
* festivaloj

* stratoj kun bazaroj stratoj kun bazaroj
* PontojPontoj
Areoj de Peruo kie Luma Vojo havis influon.
La **Komunista partio de Peruo** (hispane *Partido Comunista del Perú*), pli komune nomata la Luma Vojo (hispane: Sendero Luminoso), estas Maoisma gerilana organizo en Peruo. Kiam unue, ĝi lanĉis la internan konflikton en Peruo en 1980, ĝia deklarita celo estis anstataŭi kion ĝi opiniis burĝan demokration per "Nova Demokratio."

La Luma Vojo kredis, ke per entrudo de diktatorado de la proletaro, inkluzivante "Kulturan Revolucion", kaj iam instigante mondan revolucion, ili povus alveni al pura komunismo. La Luma Vojo ankaŭ kredis, ke ĉiuj nunaj socialismaj landoj estas reviziismaj, kaj ke la Luma Vojo mem estas la avangardo de la monda komunisma movado. La ideologio kaj taktikoj estas influataj de aliaj Maoismaj insurekciaj grupoj, precipe la Komunista partio de Nepalo kaj alia organizoj pri Revolucia Internaciisma Movadofilio. La Luma Vojo estas rigardata de Peruo kiel terorisma organizo.

Ĝenerale kondamnite pro sia brutaleco, interalie pro perforto kontraŭ kamparanoj, laborsindikataj organizintoj, populare elektitaj respondeculoj kaj la ĝenerala civila loĝantaro, la grupo figuras sur la usona listo de Fremdaj Terorismaj Organizoj. Tamen la sama perforto estis uzata de la registaraj trupoj kiuj luktis kontraŭ tiu organizo. Ankaŭ la Eŭropa Unio kaj Kanado konsideras la Luman Vojon kiel terorisman organizon kaj malpermesas provizon de financoj aŭ alian financan subtenon. Ekde la kapto de ĝia gvidanto Abimael Guzmán en 1992, la Luma Vojo nur estas sporade aktiva. Kelkaj frakcioj de la Luma Vojo nun asertas, ke ili batalas por devigi la registaron starigi pacakordon kun la ribeluloj.

* Kategorio Luma Vojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 258824
* GND: 5071449-1
* LCCN: n84048445
* VIAF: 160060406
* ISNI: 0000 0001 2196 4691
* SUDOC: 028205073
* BNF: 122385806
 |
**Glasing,** hungare **Kiskolozsvár** [kiŝkoloĵvAr] estas iama vilaĝo, nun urboparto de Güssing en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.

Situo de Glasing en Aŭstrio

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 7540
* Telefonkodo: 03322
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 140
* 47° 02′ 30″ N 16° 21′ 30″ O﻿ / ﻿47.04167 °N, 16.35833 °O﻿ / 47.04167; 16.35833 (mapo)Koordinatoj: 47° 02′ 30″ N 16° 21′ 30″ O﻿ / ﻿47.04167 °N, 16.35833 °O﻿ / 47.04167; 16.35833 (mapo)

Situo
-----

Glasing situas sur mildaj deklivoj laŭ rojo, de centro de Güssing je 3 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1427 en tiama germana formo „Glasar". En 1532 la turkoj, en 1605 hajdukoj de Stefano Bocskai detruis la komunumon. En 1643 vivis tie 236 homoj en 40 domoj, en 1787 211 homoj en 64 domoj, en 1804 198 homoj en 36 domoj, en 1828 206 homoj en 29 domoj, en 1857 261 homoj en 44 domoj. En 1910 Kiskolozsvár havis 339 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio. En 1971 Glasing aliĝis al Güssing.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo de 1926
**Altamirano** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Altamirano. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07004.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24725 loĝantojn. El tiuj estis 12499 viroj kaj 12226 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1120 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1250 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 8650 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5325 scipovis legi kaj skribi kaj 3303 personoj estis analfabetoj. Do 62% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 38% estis analfabetoj. 

21948 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 8943 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 40.75% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Altamirano Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La preĝejo Reĝino de la paco en la kasela urboparto Wilhelmshöhe
La **Fátima-preĝejo** (germane: *Fatimakirche*) estas romkatolika preĝejo en Kaselo-Wilhelmshöhe, Germanio (Memelweg nr 19). Ĝi estas sub la patroneco de Maria, reĝino de la paco.

Priskribo
---------

La preĝejo estas artaĵo de la fama kolonja arkitekto Gottfried Böhm. Ĝi konsekritis en junio 1959 kaj uzitis ankaŭ kiel garnizona preĝejo.

La moderna konstruaĵo el betono karakteriziĝas per ruĝeta koloro kio eblis per la enmikso de splitoj tegolaj. Tre interesa estas la 45 metrojn alta, kvarangula kaj libere staranta turo apud la preĝejo. Lian piramidan spajron kronas ventokoko.

La preĝejo prezentas sin kiel masiva kaj klara ejo. Al la ĉefa portalo en eosta direkto kondukas dekliva kaj alta liberaera ŝtuparo. Alia alireblo estas tra la malfestotaga kapelo kiu apudas.

La granda kuba interno estas haloza. La muro post la altaro estas el blanka marmoro kaj havas tre grandan kaj ornamitan fenestron, kiun dezajnis la arkitekto Böhm. Ĝi entenas la kristanan motivon de la grapolo kaj etendiĝas en la tuta alteco de la halo kiel ankaŭ ĝia kontraŭula fenestrego ĉe la eosta fronto - kiu montras rozan motivon.

La sep malgrandaj fenestroj en la norda kaj la suda flanko estas dediĉitaj al la *Via crucis* de la ĝojoj kaj de la pasiono. En la kripto subtera troviĝas Fátima-fenestro originanta el pli frue uzita preĝejo de ĉe Wiegand-strato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fátima-preĝejo (Kaselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la komunumo paroĥa Arkivigite je 2017-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
**Ferteŝolmaŝ,** ukraine **Фертешолмаш,** hungare **Fertősalmás** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Velika Paladj. Pli frue la ukraina nomo estis **Заболоття** (zabolottja).

Transkarpata provinco en Ukrainio
Pomo, kies nomo troviĝas en nomo de Ferteŝolmaŝ

Bazaj informoj
--------------

* 47° 58′ 48″ N 22° 55′ 48″ O﻿ / ﻿47.98000 °N, 22.93000 °O﻿ / 47.98000; 22.93000 (mapo)Koordinatoj: 47° 58′ 48″ N 22° 55′ 48″ O﻿ / ﻿47.98000 °N, 22.93000 °O﻿ / 47.98000; 22.93000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 121 m
* Loĝantaro: 1070
* Poŝtkodo: 90371
* Telefonprefikso: 3143
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Ferteŝolmaŝ situas sur ebenaĵo, laŭ rojo nomata Túr, ĉe limoj de Rumanio kaj Hungario. Vinohradiv troviĝas 36, Vilok 17 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1319 en formo *Almas* (hungare pomoarbarejo). En 1910 loĝis en Fertősalmás 827 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Fertősalmás apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio. Fertősalmás rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Zabolottja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Ferteŝolmaŝ 1070 da homoj, (989 hungaroj).

Vilaĝservoj estas hungara lernejo, kulturdomo.

Vidindaĵoj
----------

* klasikisma kalvinana preĝejo de 1812, turo alkonstruiĝis en 1868
* grekokatolika preĝdomo

Komunumoj pri *almás* (= poma aŭ pomarbaro) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------------------

Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin en Bălan (Sălaj)!

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Almás | Almásfüzitő | Almásháza | Almáskamarás | Almáskeresztúr | Bácsalmás |
| Dunaalmás | Fertősalmás | Hontalmás | Magyaralmás | Pozsonyalmás | Rácalmás |
| Szádalmás | Szepesalmás | Tóalmás | Torontálalmás |  |  |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La hispanino **Amalia NÚÑEZ DUBÚS** (elp. amalja nunjez dubus') - ŝi naskiĝis 1889 en Pamplono, strato Nagusia/Mayor, mortis 1977 - estis telegrafistino kaj help-profesorino pri sciencoj. Ŝi lernis esperanton en 1911 kaj kontribuis al pluraj revuoj, interalie al *Literatura Mondo*, kaj al la esperantlingva Poemantologio "Dekdu Poetoj" aperinta en 1934 ĉe la eldonejo Literatura Mondo sub redakto de Kálmán Kalocsay, kiu komentas ŝian poezion tiel:  

"Kelkaj poemoj, kun sia senpova melankolio, aŭ ĉarma, mildvoĉa amrevemo, malkaŝas la poetinon. sed en la ceteraj nin surprizas filozofia profundo, morne subpentrita kosma meditado, severe bremsita humoro. Altaj temoj estas ellaboritaj kun la sugestio de alte serioza arto. Jen ekzemple la "rivero", en kies majeste ondantaj aleksandraj versoj disvolviĝas antaŭ ni la tuta homsorto en ĝisfine perfekte kondukita metaforo. Ĝi estas vere "granda" poemo. Sed ankaŭ la "virinaj" pecoj estas altklasaj. Ankaŭ ili estas konstruitaj sur ideo, sed la freŝa tono, sincereco, facileco de esprimo donas al ili sentan subpentron varman kaj senpere efektantan."

Komparu kun: Esperanto-verkistoj

  



| Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto | Flago de Esperanto
Ĉi tiu teksto estas prenita el la Enciklopedio de Esperanto 1934. Vi povas plibonigi ĝin per vikiigo kaj aktualigo de la enhavo. Kiam la origina teksto estos sufiĉe vikiigita kaj aktualigita, forigu ĉi tiun kadron, kaj anstataŭe enmetu la ŝablonon *EdE* en la artikolon. | Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Amalia NÚÑEZ DUBÚS**, hispanino, help-profesorino, telegrafistino. Naskiĝis en la 22-a de marto 1889 en Pamplona. Esperantisto de 1911. HEI-ano. Kursoj; kunlaboro al kelkaj Esperanto-revuoj, ankaŭ al *Literatura Mondo*. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ŝiaj poemoj en Dekdu Poetoj Arkivigite je 2005-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Verkoj de Amalia Núnez Dubús[*rompita ligilo*] en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Amalgamo** estas solida aŭ likva kunmiksaĵo (alojo) de hidrargo kun alia metalo. La alkalaj metaloj formas amalgamon facile kun la hidrargo.

Oni faras ĝin el la malpli facile amalgamantaj metaloj per elektrolita metodo, kiam oni elektrolizas la solvaĵon de la metala salo per hidrarga katodo. Tiam la deponiĝanta metalo formas amalgamon.

Oni amalgamizas surfacon de nenobla metalo, ke oni trempas ĝin en likvaĵon de hidrarga salo.

Oni volas malpermesi la uzadon de amalgamo en la EU kiel plombon (dentoŝtopaĵon), kvankam fakspertuloj asertas ties nedanĝerecon.

En Norvegio la uzado estas malpermesata ekde la 1-a de januaro 2008.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amalgamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2006-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35620
* GND: 4142156-5
* LCCN: sh85004094
* BNF: 11978701h
* NDL: 00560158
* NKC: ph192852
 |
**Carolina GIRALDO NAVARRO** naskiĝis la  14-an de februaro 1991(nun 1991-02-14) pli bone konata per ŝia artista nomo **Karol G**, estas kolombia kantistino, kantverkisto kaj regetonistino.

Frua vivo kaj kariero
---------------------

Dum ŝia infanaĝo, Giraldo partoprenis la televidan programon X Faktoro. Ŝi antaŭenigis studojn ĉe Calasanz en Medeĝino, kaj studis muzikon ĉe la Universitato de Antjokio poste ŝi translokiĝis al Novjorko por okupiĝi pri sian muzikan karieron. En 2007, ŝi komencis uzi la artistan nomon Karol G.

En 2013, ŝi kunlaboris kun usona artisto, Nicky Jam kaj publikigis la kanzonon, "Amor De Dos" kiu iĝis tre popularaj en Kolombio kaj atingis pli ol 80 milionojn da vizitoj en YouTube.

En 2014, ŝi kunlaboris kun kolombia regetonisto Andy Rivera kaj publikigis la kanton, "Mañana" kiu nun havas pli ol 80 milionojn da videbloj en YouTube. Ŝi ankaŭ publikigis kanton "Ricos Besos" sed ĝi ne estis tiel sukcesa.

En 2015, ŝi liberigis propran adapton de la kanto "Mil Horas" de argentina rokmuzika grupo Los Abuelos de La Nada, kiu havis moderan sukceson en Kolombio. En marto 2016, ŝi publikigis la kanton, "Casi Nadan" kaj en aprilo de la sama jaro ŝi publikigis la kanton, "Muñeco De Lego".

En 2017, ŝia kunlaboris kun Bad Bunny en "Ahora Me Llama" ĝi iĝis populara kaj rapide akiris pli ol 490 milionojn da videbloj en YouTube. Iom poste en la sama jaro, ŝi liberigis la kanton, "A Ellan" kiu iĝis populara en Kolombio. Poste en la jaro ŝi kunlaboris kun kunula kolombia regetonisto Kevin Roldán kaj publikigis la kanton, "Eres mi Todo". Ankaŭ dum la jaro, ŝi eniris la talentan televidprogramon, *Pequeños Gigantes USA*, kiel grupgvidanto kaj juĝisto kune kun Prince Royce, Luis Coronel kaj Bianca Marroquín.

Referencoj
----------

1. ↑   Rising reggaeton star Karol G visits latin nightlife hot spot Embassy (angle). LasVegasWeekly.com. Alirita 2017-09-17.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karol G en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)
* Karol G ĉe Facebook
* Karol G ĉe Twitter
* Karol G ĉe Instagram

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Muziko

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 702155
* GND: 1264162774
* LCCN: no2018088412
* VIAF: 18153124246324491476
* ISNI: 0000 0004 6691 3996
* BNF: 179208516
* MBA: de22adae-f8ac-414f-b653-b0162611bd60
* BNE: XX5890351
 |
**Zaman** (laŭvorte "tempo" aŭ "epoko" en la turka lingvo) estas turka ĉiutaga gazeto. Ĝi fondiĝis en 1986 kaj estis la unua turka ĉiutaga gazeto en Interreto en 1995. Ĝi enhavas informojn internaciajn, naciajn (Turkio), pri negoco kaj aliaj aktualaĵoj. Ĝi havas ankaŭ multajn regulajn kolumnistojn, kiuj kovras aktualaĵojn, intervjuojn kaj kulturan sekcion.

Redakcio
--------

Ĝis la 4-a de marto 2016 (pri la posta evoluo vidu sube), Zaman estis sendependa Istanbulo-bazita ĵurnalo kun loka redakcio plus speciala internacia redakcio por aliaj landoj. Aldone al kvar lokoj en Turkio, regionaj eldonoj estas presataj kaj distribuataj en Aŭstralio, Azerbajĝano, Bulgario, Germanio, Rumanio, Kazaĥio, Kirgizistano, Makedonio, Turkmenio kaj Usono. Oficejoj de Zaman kaj korespondantoj situas en diversaj gravaj urboj en la mondo, ekz. Vaŝingtono, Novjorko, Bruselo, Moskvo, Kairo, Baku, Frankfurto ĉe Majno, Aŝgabato, Taŝkento kaj Bukareŝto.

Zaman estas ankaŭ unu el la kelkaj turkaj gazetoj, kiuj havas anglalingvan redakcion sur la interreto. Ĝi ankaŭ disponas je granda reto de fremda ĵurnalistoj, ĉefe en Rusio kaj Mez-Azio. Ĝi ankaŭ havas rumanan,kazaĥa bulgaran, rusan, Azerbajĝana, uzbeka, turkmena kaj tiel plu redakcioj.

Origine ekzistis anglalingva eldono de Zaman; de 16-a de januaro 2007 (laŭ aliaj: decembro 2006) nova anglalingva ĵurnalo *Today's Zaman* transprenis tiun rolon.

Politika vido
-------------

La gazeto estas konsiderita modern-islama kaj proksima al la instruoj de Fethullah Gülen.

Pozicio kaj juĝoj ĝis februaro 2016
-----------------------------------

Ĝia cirkulado estas 660.000, farante ĝin la plej populara ĵurnalo en la lando. Kiel sendependa ĉiutaga gazeto, Zaman estas agnoskita pro sia honesta, objektiva kaj balancita informado pri aktualaĵoj. Ĝi gajnis multajn naciajn kaj internaciajn premiojn, ĉefe pro siaj moderna paĝoaranĝo kaj kontribuo al inter-kultura kompreno tra siaj internaciaj redakcioj.

Transpreno fare de la registaro en marto 2016
---------------------------------------------

La 4-an de marto 2016 la registaro de Turkio konfiskis kontrolon de la gazeto. Post la enoficiĝo, la retpaĝaro estis fermita kun mesaĝo montrita dum du tagoj kiu deklaris ke la retejo estas ĝisdatigata. Ĉiuj arkivitaj novaĵoj kaj enhaveroj fariĝis nealireblaj aŭ estis neniigitaj. Ekde la 7-a de marto 2016, la retejo estas fermita entute.

Du tagojn pli poste aperis la unua registare kontrolita papera eldono, kun neniu mencio pri la okazaĵoj de la transpreno. Sur la frontpaĝo legeblis serio de oficialaj registaraj artikoloj kaj bildo de la ridetanta ŝtata prezidanto Recep Tayyip Erdoğan.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Mucahit Bilici: "La Fethullah-Gülen-Delokigo kaj Ĝia Politiko de Prezento en Turkio", *Islamana Mondo*, volumo 96, 1-a eldono, januaro 2006, p. 14.
2. ↑   Ĉiusemajna cirkulada raporto por turkaj ĵurnaloj - Fonto: YAYSAT. Arkivita el la originalo je 2012-11-11. Alirita 2007-01-15.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala anglalingva retejo Arkivigite je 2006-12-30 per la retarkivo Wayback Machine.
* Oficiala turklingva retejo Arkivigite je 2006-12-30 per la retarkivo Wayback Machine.
**Francisco Hernández de Córdoba** (1475? + Sancti Spíritus, Kubo 1517) estis hispana konkerinto, kiu historiiĝis pro la akcidenta ekspedicio kiun li estris inter februaro kaj mayo de 1517, pere de kiu oni malkovris por la Hispana Imperio, la duoninsulon de Jukatano.

Li estis riĉa bienposedanto en Kubo ekde ties konkero en 1511. Li estis nomumita de la guberniestro de Kubo, Diego Velázquez, kiel estro de la ekspedicio kiu estis esploronta la marojn okcidente de Kubo. Li eliris el Kubo februare de 1517 kaj post ŝtormo alvenis al la marbordo de Jukatano (pli precize ĉe Kabo Katoĉe), kie hispanoj unuafoje kontaktis en Ameriko kun disvolviĝintaj civilizacioj (majaoj) kiuj konstruis domojn masone kaj konis pri ekzistado de oro. Kiam la hispanoj pluis sian eniron interne trovis malamikan defendan sintenon de la indiĝenoj. Ankaŭ akiro de akvo estis malfacile; tiele la ŝipokondukisto (piloto) forveturis al Florido kie li jam estis en 1512 kaj de tie revenis en Kubon.

Nur du semajnojn post la reveno Mortis Hernández pro la ricevitaj vundoj kaj suferita soifo.

* Kategorio Francisco Hernández de Córdoba (malkovrinto de Jukatano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350951
* GND: 1055667210
* LCCN: nr94038273
* VIAF: 14914798
* ISNI: 0000 0000 4820 7749
* BNF: 13195639h
 |
Dro. **Francisco José de LACERDA e Almeida** (1753-18a de Oktobro 1798) estis kolonia Brazil-devena portugala esploristo de la 18-a jarcento. Li studis matematikon en la Universitato de Koimbro.

Li estis la filo de la portugala kapitano José António de Lacerda kaj de Francisca de Almeida Pais.

"Li pasigis dek jarojn en Brazilo, kie li malkovris novajn speciojn de plantoj kaj animaloj, kaj indianajn tribojn kiuj estis nekonataj de eŭropanoj." Fakte li partoprenis en la entrepreno limigi la landlimojn inter la Hispana Sudameriko kaj Brazilo inter 1780 kaj 1790. Prie li redaktis taglibrojn kiuj estos publikigitaj kelkajn jardekojn poste kiel *Diário da viagem do Dr. Francisco José de Lacerda e Almeida pelas capitanias do Pará, Rio Negro, Matto-Grosso, Cuyabá, e S. Paulo, nos annos de 1780 a 1790*.

La brazila urbo Pontes e Lacerda en Mato Grosso tiel nomiĝas honore al sciencistoj Silva Pontes kaj Lacerda e Almeida.
En 1798, li estris portugalan ekspedicion al Mozambiko kaj al la regiono Kazembe de Zambio. Post sia morto en tiu misio, la grupo estis estrita de Francisco Pinto. Fakte temis pri klopodo trapasigi Sudan Afrikon el Mozambiko al Angolo, sed tio malsukcesis pro lia morto survoje. La survivantoj de la ekspedicio ne pluigis la vojon kaj revenis al Mozambiko. Se tiu ekspedicio estus estinta sukcesa, la postaj postuloj de Portugalio al koloniisma akso inter Mozambiko kaj Angolo estus povinta havi pli da pravigo. La informo havigita de tiu ekspedicio estis valida ĝis la tria ekspedicio de David Livingstone.

Verko
-----

* (1798) *Instructions and Travel Diary that Governor Francisco Joze de Lacerda e Almeida Wrote about His Travel to the Center of Africa, Going to the River of Sena, in the Year of 1798*.

Notoj
-----

1. 1 2  de Lacerda e Almeida, Francisco José.  (1798) *Instructions and Travel Diary that Governor Francisco Joze de Lacerda e Almeida Wrote about His Travel to the Center of Africa, Going to the River of Sena, in the Year of 1798*.
2. ↑   Northern Rhodesians Worldwide, Portuguese Expedition to Northern Rhodesia, 1798-99. Arkivita el la originalo je 2015-09-24. Alirita 2008-02-20.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-09-24. Alirita 2021-01-23.

* Kategorio Francisco José de Lacerda e Almeida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714304
* GND: 122444507
* LCCN: n85245241
* VIAF: 20563670
* ISNI: 0000 0000 8205 1565
* SUDOC: 058874224
* BNF: 16941811g
 |
La **Oficoj de la Roma Kurio** estas ekleziaj administraj fakoj de la Roma kurio kiu permesas kaj garantias la ordigitan funkciadon de la diversaj strukturoj disponigitaj por igi efikaj la aktiveco de la Apostola seĝo kaj de la Papo.

Kiel oni povas scii, la Pastor Bonus, la apostola konstitucio per kiu papo Johano Paŭlo la 2-a reorganizis la diversajn ministeriojn de la Apostola Seĝo,
en la artikolo 2 difinas la novan strukturon de la Roma kurio en kvin Ministerioj: Ŝtatsekreterejo de la Apostola Seĝo, la Kongregacioj, la Ekleziaj Tribunaloj, la Papaj konsilioj kaj la **Oficoj de la Roma kurio** (burooj). 

Ili estas la Apostola Ĉambro kiu administras la havaĵojn de la Apostola Seĝo en periodo de Vaka Seĝo; la Administrado de la posedaĵoj de la Apostola Seĝo kiu administras ĉiujn specojn de bonaĵoj de la Apostola Seĝo en periodo de *"Plena Seĝo"*; la Apostola Prefekta Fako por la Ekonomiaj Aferoj de la Apostola Seĝo kiu kontrole observas la administradojn dependantajn de la Apostola Seĝo. 

Asimileblaj al tiuj Oficoj estas aliaj du organismoj: la Prefekta Fako por la Pontifika Domo kiu asistas la papon en Vatikano kaj ties delokiĝoj, kaj la Ofico de la liturgiaj celebroj de la Supera Pontifiko.

Bibliografio
------------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia:Voci\_indispensabili
	+ Catholic\_Encyclopedia

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Latina teksto de la Pastor Bonus
* [*rompita ligilo*] itallingva komunikaĵo de la vatikana gazetarsalono por sciigi ke papo Francisko, sekvante konsilon emerĝintan dum la Generalaj kardinalaj antaŭkonklavaj renkontiĝoj, nomumis tutamondan kardinalan komisionon por, interalie, studi modifojn de la Pastor Bonus kaj do por plibonigi la funkciadon de la diversaj apostolaj organismoj de la Roma kurio

Vidu ankaŭ
----------

* Roma kurio
* Ŝtatsekreterejo de la Apostola Seĝo
* Ekleziaj Tribunaloj
* Apostola konstitucio
* Apostola Penitencario
* Vatikano
Blazono de Fábiánsebestyén
Sankta Sebastiano de Boticelli
**Fábiánsebestyén** (fAbiAnŝebeŝtjEn) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Szentes. La nomo signifas Fabio-Sebastiano.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 72  km²
* Loĝantaro: 2300
* Poŝtkodo: 6625
* Telefonprefikso: 63

Geografio
---------

Fábiánsebestyén situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Orosháza-Szentes. La lasta urbo troviĝas 16, Orosháza 23, Szarvas 37, Békéscsaba 59, Szeged 65, Budapeŝto 162 km.

Historio
--------

Fábiánsebestyén ricevis sian nomon pri preĝejo omaĝe al Sankta Fabiano kaj Sankta Sebastiano en la 13-a jarcento. La turkoj faris senhoma ĝin. Post la turkoj serio de farmoj formiĝis. En 1874 ili unuiĝis kaj formis vilaĝeton.

Vilaĝservoj estas invartejo, infanĝardeno, bazlernejo, kulturdomo.

Vidindaĵoj
----------

* ventomuelejo nomata Cserna
* parko de skulptaĵoj
* romkatolika preĝejo
* ruinoj de la mezepoka preĝejo

* Kategorio Fábiánsebestyén en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Margit Korondi,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Korondi Margit** estis hungara gimnastikisto, dufoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, trejnisto. Ŝia origina familia nomo estis *Kronstein*, ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Plachy Mátyásné*, poste *Szalay Sándorné*.

Margit Korondi naskiĝis la 24-an de junio 1932 en Celje (Jugoslavio), ŝi mortis la 6-an de marto 2022 en Las Vegas (Usono).

Biografio
---------

Margit Korondi inter 1948-1956 estis gimnastikisto en ĉefurba sportklubo, kie unue sia patro trejnis lin. Ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1950-1956. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun po unu oraj medaloj. Inter la Olimpikoj ŝi provizore retiriĝis kaj malfermis kudristan butikon en urbocentro de Budapeŝto. Depost la dua Olimpiko ŝi disidis kaj vivis plu en Houston (Teksaso), poste en Los-Anĝeleso. Ŝi faris trejnistajn kursojn kaj estis asistanto en universitato. Depost fino de la socialismo (en Hungario) ŝi ofte revizitis tiun landon. Ŝi edziniĝis dufoje pro divorco. Ŝi ricevis hungarajn ŝtatajn premiojn inter 1952-2011.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819002
* GND: 1188574191
* VIAF: 3106156133189558430002
 |



* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Březnice |

Koordinatoj: 49° 34′ 00″ N 13° 57′ 00″ O﻿ / ﻿49.56667 °N, 13.95000 °O﻿ / 49.56667; 13.95000 (mapo)

La kastelo de antaŭe
**Březnice** estas kastelo en Ĉeĥio. 
Ĝi situas en la samnoma urbeto sur la rivereto Vlčava, en la suda parto de Mezbohemia regiono, proksimume 15 km sude de la distrikta urbo Příbram. Pro sia eksterordinara kulturhistoria valoro ĝi estis proklamita kiel Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio.

Historio
--------

La kastelo ekestis per rekonstruo de la origina gotika fortikaĵo, menciata jam en la 13-a jarcento. En la duono de la 16-a jarcento, estante en posedo de Jiří Lokšan el Lokšany, sekretario de la ĉeĥa reĝo Ferdinando la 1-a, ĝi estis renesance kastelaspekte rekonstruita. El tiu periodo devenas tn. Biblioteko de Lokšany, kiu estas la plej malnova kastela biblioteko en Bohemio. En la 17-a jarcento estis alkonstruita frubaroka kapelo de Maria Virgulino laŭ la projekto de la elstara itala arkiteko Carlo Lurago (aŭtoro ekz. de la ampleksa sidejo de jezuitoj Klementinum en Prago aŭ la fama pilgrimloko Svatá Hora ĉe la proksima urbo Příbram) kaj samtempe estis aranĝita ĉirkaŭa vasta parko kun du fiŝlagetoj.

Vidindaĵoj
----------

Restaĵoj de la origina fortikaĵo konserviĝis ĝis nun en la kastelaj muroj, la kastelo havas ankaŭ gotikan remparon el ĉ. la jaro 1500. La kastela konstruaĵo mem havas kvadratan dispozicion kun kvar angulturoj kaj trairebla turo en la fronto. Inter la 80-aj kaj 90-aj jaroj de la 20-a jc. la kastelo trapasis kompleksan rekonstruon. Por la publiko estas nuntempe alireblaj tri ekspozicioj informantaj pri historio de unuopaj nobelgentoj posedintaj la kastelon, pri artstiloj kaj armiloj ekde renesanca periodo ĝis la 19.a jarcento. Kadre de la trarigardo viziteblas ekz. la nobelgenta portretgalerio, afrika salono, barok- kaj empirstilaj salonoj, renesanca manĝejo, kastela armilejo, Biblioteko de Lokšany (kun pentrita traba plafono, surmuraj pentraĵoj kaj originaj ornamitaj ŝrankoj) kaj Galerio Ludvík Kuba (ĉeĥa folkloristo kaj pentristo). Krome eblas viziti ekspozicion pri fantomoj, troviĝantan en la kastela kelo, kaj kuracplantan ĝardenon, situantan laŭlonge de la kastela muregaro. En la kapelo estas regule aranĝataj koncertoj pri klasika muziko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de la kastelo, nur en la ĉeĥa lingvo, kun ampleksa fotogalerio

* Anglalingvaj aktualaj informoj por turistoj Arkivigite je 2007-07-04 per la retarkivo Wayback Machine
La **komora lingvo** (*Shikomor* [Ŝikomor]; alternativa nomo *Shimasiwa* [Ŝimasiŭa] por "lingvo de la insuloj") estas krom la araba kaj franca lingvoj unu el la tri oficialaj lingvoj de la Komoroj kaj la gepatra lingvo de preskaŭ ĉiuj el la 800.000 loĝantoj de la arkipelago (inkluzive de Majoto).

La komora ekde jarcentoj skribiĝas per la araba alfabeto. Dum la lastaj jardekoj ekzistas streboj interkonsenti pri unueca transskribo al la latina alfabeto.

La komora proksime parencas al la svahila lingvo kaj kompare al tiu estas multe pli forte influita de la araba lingvo. Ĉar la Komoroj tra multaj jarcentoj estis ripete vizitataj de maristoj el multaj nacioj, krome ekzistas multaj vortoj prenitaj el la persa, portugala, malagasa, angla kaj franca lingvoj. 

Ĉiu insulo havas sian propran dialekton:

Granda Komoro - *Ŝingadzija* (*Shingadzija*)
Anjuano - *Ŝindzuani* (*Shindzuani*)
Mohéli - *Ŝimŭali* (*Shimwali*)
Majoto - la maorea lingvo aŭ *Ŝimaore* (*Shimaore*)
La komora ankaŭ estas la lingvo de la nacia himno de la Komoroj - *Udzima wa ya Masiwa*.
**Georges OHSAWA** (18-a de oktobro 1893 – 23-a de aprilo 1966) estas la kaŝnomo elektita de Yukikazu SAKURAZAWA, kreanto de Makrobiotiko.

Li lernis 1913 al Nishibata Manabu, disĉiplo de Sagen Ishizuka, en Tokio, kaj partoprenis movadon Shoku-yo Kai.

Li decidis proponi al la okcidenta kulturo sian personan sperton rilate al la prasaĝo, danke al kiu li ekhavis enviindajn bonfarton kaj vivenergion, kiam eĉ la okcidenta medicino, al kiu lia familio sin konfidis, diagnozis nesavebla lian malbonfarton. Li multe vojaĝis kaj fondadis skolojn kaj makrobiotikajn centrojn en Nordameriko kaj Eŭropo, tie li elektis Francion sia dua patrujo kaj en tiu lando longe vivadis.

Li verkis multajn librojn, la plimulto en la japana poste ankaŭ en franca kaj angla lingvoj, kaj de tiam oni tradukis plurajn en aliajn lingvojn. Lia unua verko, en Eŭropo eldonita ĉe la franca eldonejo J. Vrin en 1931, estas "Le Principe Unique de la Science et de la Philosophie de l’Extrème Orient" (La Unika Principo de la Ekstrem-Orientaj Scienco kaj Filozofio).

En siaj verkoj Georges Ohsawa asertas la efikecon de ekstrem-orientaj jarmilaj filozofiaj principoj kiel ankoraŭ nunaj efikaj kriterioj por malkovri en ĉiuj naturaj fenomenoj la manifestadon de Sola Principo.

Li mortis 1966, 73-jaraĝa.

* Kategorio Georges Ohsawa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 251207
* GND: 118589679
* LCCN: n50041618
* VIAF: 1020145857929923020399
* ISNI: 0000 0001 1052 8325
* SUDOC: 027119394
* BNF: 11923429t
* NLA: 35472405
* NDL: 00066843
* BIBSYS: 90097759
* NKC: xx0045110
* BNE: XX5543094
 |
Koordinatoj: 49° 40′ 04″ N 17° 14′ 10″ O﻿ / ﻿49.66778 °N, 17.23611 °O﻿ / 49.66778; 17.23611 (mapo)

**Březce** estas vilaĝo en Ĉeĥio, eksa municipo, nun parto de urbo Štěpánov en distrikto Olomouc. Ĝi situas proksimume 2 km sude de Štěpánov sur dekstra bordo de rivero Oskava. Ankoraŭ pli sude ĉe la vilaĝo etendiĝas lago Chomoutovské jezero. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 92 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 307 loĝantoj.

**Březce** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,2 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1276.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 319 |
| 1880 | 291 |
| 1890 | 311 |
| 1900 | 314 |
| 1910 | 275 |
| 1921 | 288 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 346 |
| 1950 | 269 |
| 1961 | 285 |
| 1970 | 265 |
| 1980 | 249 |
| 1991 | 235 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 230 |
| 2011 | 265 |
| 2021 | 307 |

Memorindaĵoj
------------

Dominaĵon de la vilaĝo kreas baroka kapelo de sankta Johano Nepomuka konstruita en la jaro 1839. Inter pluaj memorindaĵoj apartenas statuaro de krucumo de Jesuo konstruita ĉirkaŭ la jaro 1828. En la suda fino de la vilaĝo estas konstruita triflanka dia torturo, sur kies pinto staras fera kruco. En la vilaĝo ankaŭ troviĝas monumento al viktimoj de la dua mondmilito.

Pluaj fotoj
-----------

* Domo n-ro 4Domo n-ro 4
* KalvarioKalvario
* Dia torturoDia torturo
* Monumento al viktimoj de la dua mondmilitoMonumento al viktimoj de la dua mondmilito

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Štěpánov (3) |
| --- |
| Březce ~ Moravská Huzová ~ Štěpánov |

 |
Konkoidoj de rekto (nigra) kun komuna fiksa punkto *O* (ruĝa punkto). Ĉiu paro de kolorigitaj kurboj estas konkoido. En la blua okazo *d* estas pli granda ol distanco de *O* al la rekto, tiel la supra blua kurbo havas ciklon. En la verda okazo *d* egalas al distanco de *O* al la rekto, kaj en la ruĝa okazo ĝi estas malpli granda.
En geometrio, **konkoido de rekto** aŭ **konkoido de Nicomedes** estas ebena algebra kurbo de la 4-a ordo, konkoido konstruita surbaze de iu donita punkto *O* kaj rekto kiel la fonta kurbo. Ĝi havas du branĉojn. La fonta rekto estas asimptoto de ambaŭ branĉoj en ambaŭ direktoj.

Ekvacioj
--------

En karteziaj koordinatoj, se la punkto *O* estas je (0, 0) kaj la rekto estas donita kiel *y+a=0* do la ekvacio estas

{\displaystyle d^{2}y^{2}=(x+y)^{2}(y+a)^{2}}
Punkto (0, 0) estas singulara punkto de kurbo kies speco dependas de interrilato de *d* kaj *a*:

* Se *d<a* do ĝi estas izolita punkto de kurbo, en ĉi tiu okazo la punkto devas ne aparteni al la kurbo laŭ difino de konkoido kaj ĝia apero estas fakte fuŝo de la ekvacio.
* Se *d>a* do ĝi estas sinsekco de kurbo.
* Se *d=a* do ĝi estas kuspo.

En polusaj koordinatoj, se la punkto *O* estas je la fonto, la ekvacio estas:

{\displaystyle r=-{\frac {a}{\sin \varphi }}\pm d}

Historio
--------

La kurbo estas nomita laŭ Nicomedes (la 3-a jarcento a.K. - la 2-a jarcento a.K.) kiu uzis ĝin por triondivido de angulo kaj duobligo de kubo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Triondivido de angulo, duobligo de kubo, kvadratigo de cirklo
**Bőcs** (bOĉ) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.

Blazono de Bőcs

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0391/20.9707
* Loĝantaro: 2880
* Poŝtkodo: 3574
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Bőcs situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de Hernád (kun ponto), laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Szerencs-Miskolc. La lasta urbo troviĝas 14, Tiszaújváros 17, Szerencs 27 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1222. Longe tio estis 2 vilaĝoj, kiujn la rivero disigis: Interna kaj Ekstera Bőcs-oj. La turkoj faris ilin senhomaj. En 1855 inundo, en 1877 incendio okazis. En 1950 la vilaĝoj unuiĝis. En 1969 bierofarejo ekfunkciis.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo

Famuloj
-------

En Bőcs naskiĝis episkopo Imre Ónodi Czudar.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Slovakio Gemerská Hôrka, Slovakio

Ŝablono  *En ĉi tiu sekcio aŭ paĝo mankas ŝablono*. Bonvolu **aldoni** la ŝablonon, poste forigu ĉi tiun averton.
Se la artikolo havas pli ol unu mankon, bonvolu uzi la ŝablonon {{Pluraj problemoj}}. Krome aŭtomate aldoniĝas la kategorio Kategorio:Artikoloj sen ŝablono.

* Kategorio Bőcs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **distrikto Erlach** estas administra unuo de Kantono Berno. Kun nur 10867 loĝantoj je la 31-a de decembro 2008 ĝi apartenas al la plej malgrandaj bernaj distriktoj. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbeto Erlach.

Geografio
---------

La distrikto Erlach situas en la ebenaĵo sude de la Lago de Bielo kaj la Zihl-Kanalo kaj nordoriente de la Lago de Neŭŝatelo. Al distrikto apartenas ankaŭ la fama Petro-Insulo, duoninsulo en la Lage de Bieleo, kie vivis la fama svisa filozofo Jean-Jacques Rousseau.

Najbaraj distriktoj
-------------------

La distrikto Erlach limas en nordo al la distrikto La Neuveville, en nordoriento al la distrikto Nidau, en oriento al la distrikto Aarberg, en sudo al la Lagodistrikto (Kantono Friburgo), en sudodidento al la distrikto Avenches (Kantono Vaŭdo), kaj en okcidento al la distrikto Neŭŝatelo.

Historio
--------

En mezepoko la regiono ĉirkaŭ la urbeto Erlach estis nobela senjorujo, pri kiu en la jaro 1265 *Grafo Petro la 2-a de Savojo* akiris al ĉefservutecon. En la jaro 1474 la senjorujo estis konkerita dum la Burgundaj Militoj fare de la beranoj kaj fariĝis en la jaro 1476 berna voktejo, kiu ekzistis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Dum la tempo de la Helveta Revolucio ekzistis distrikto Selando, kies ĉefurubo estis Erlach. Per la restaŭracio en 1803 la iama voktejo fariĝis ĉefdistrikto kaj ek de 1831 distrikto de Kantono Berno.

Komunumoj de la distrikto Erlach
--------------------------------

La distrikto Erlach konsistas (stato en 2009) el 23 komunumoj, el kiuj Ins estas la plej granda. La ununura urbo en la distrikto estas la ĉefloko Erlach, kiu posedas historian urborajton. Jen la listo:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(2008-12-31) | Areoen km² | Komunumkodo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Brüttelen | Brüttelen | 592 | 6,6 | 0491 |
| Erlach BE | Erlach | 1146 | 3,5 | 0492 |
| Finsterhennen | Finsterhennen | 470 | 3,6 | 0493 |
| Gals | Gals | 708 | 7,9 | 0494 |
| Gampelen | Gampelen | 722 | 10.8 | 0495 |
| Ins BE | Ins | 3133 | 23,9 | 0496 |
| Lüscherz | Lüscherz | 530 | 5,4 | 0497 |
| Müntschemier | Müntschemier | 1276 | 4,9 | 0498 |
| Siselen | Siselen | 579 | 5,5 | 0499 |
| Treiten | Treiten | 412 | 4,7 | 0500 |
| Tschugg | Tschugg | 427 | 3,3 | 0501 |
| Vinelz | Vinelz | 822 | 4,6 | 0502 |
|
| **Totale** | 12 | 10867 | 84,7 | 0208 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Erlach en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rIamaj distriktoj de Kantono Berno ĝis la 1-a de decembro 2009 |
| --- |
| Aarberg • Aarwangen • Berno • Bielo • Büren • Burgdorf • Courtelary • Erlach • Fraubrunnen • Frutigen • Interlaken • Konolfingen • Laupen • Moutier • La Neuveville • Nidau • Suba Simme-Valo • Oberhasli • Supra Simme-Valo • Saanen • Schwarzenburg • Seftigen • Signau • Thun • Trachselwald • Wangen |  |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Erlach ĝis 2009 |
| --- |
| Brüttelen • **Erlach** • Finsterhennen • Gals • Gampelen • Ins • Lüscherz • Müntschemier • Siselen • Treiten • Tschugg • Vinelz |  |

 |