recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Latifundio**  (el la latina latifundĭum) estas grandskala bieno. La etendaĵo necesa por konsideri latifundian ekspluatadon dependas de la kunteksto: en Eŭropo latifundio povas havi kelkcent hektarojn. En Latinameriko ĝi povas facile superi dek milon.

Koncerne propraĵon, ĝi egalas al granda agrara proprieto; sed ne nepre posedaĵo kaj ekspluataĵo koincidas: La ekspluataĵo povas esti formata el diversaj propraĵoj de malsamaj posedantoj (luado, kunlaboraj aŭ aliaj tipoj de kooperativoj aŭ asocioj) kaj propraĵo povas esti dividita en plurajn bienojn kaj parcelojn, krom esti ekspluatata de malsamaj entreprenistoj agrikulturaj, ambaŭ rekte aŭ nerekte (per luantoj).

Latifundioj estis formitaj pro historiaj kaŭzoj, precipe koincidante kun milita konkero kaj koloniigo (en la formado de Romio, en la ĝermanaj invadoj, en la hispana Rekonkero, en la Eŭropa koloniigo de Ameriko de la 16-a jarcento, ktp .) aŭ ekonomia soci-politikaj ŝanĝoj (en la feŭdismo de orienta Eŭropo de la 14-a ĝis 18a jarcentoj, en la britaj ĉirkaŭbaroj de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, la kolektivigo de proprietoj en Sovetunio ktp.).

La fizikaj karakterizaĵoj de la tero (ebenaĵoj, valoj, montoj) ankaŭ estis tre gravaj en la evoluo aŭ limigo de latifundismo. Kiel estas evidente, latifundismo pli bone adaptiĝas al ebenaj areoj ol montaj, kiu historie ĉiam superregis propra eta latifundismo pro la malfacilaĵoj kiujn prezentas la reliefo.
**Éva SEMLYÉN** [ŝemje:n] estis rumania hungara pedagogia verkistino, lernolibroverkistino, tradukistino. Ŝi naskiĝis en Blaj la 3-an de novembro 1917 kaj mortis en Kluĵo la 16-an de septembro 1986. Ŝi estis la edzino de István Semlyén.

Kariero
-------

Éva Semlyén diplomitiĝis en 1939 en Universitato de Kluĵo en la fakoj pri angla-germana lingvoj kaj estetikoj. En la 30-aj jaroj ŝi estis tradukistino ĉe rumana-usona naftentrepreno. En 1940 li translokiĝis en Koloĵvaron. En 1944 oni deportis ŝin. Inter 1948–54 ŝi instruis en porfraŭlina komerca lernejo, inter 1955–76 Universitato Bolyai, dume ŝi estis adjunktino (1955–57)en Agrikultura altlernejo.

Verkoj
------

* Collection of english textes (kun Olga Berger, Kv. 1958); An English Teaching Methodology (Buk. 1967); An English Teaching Methodology Handbook (ku David J. Filimon, uo. 1973); Teaching English as a Foreign Language. A Set of Visual Aids with Teacher guide (kun David J. Filimon, uo. 1978).

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Villavaquerín** [biljabakeRIN] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Páramos del Esgueva*  en la nordoriento de la provinco. 

Villavaquerín en la provinco Valadolido.
La komarko *Páramos del Esgueva*  de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.
La preĝejo.
Interno de la preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 45,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 162 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte pli ol 600 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 26 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Villanueva de los Infantes, Piña de Esgueva, Castrillo-Tejeriego, Olmos de Esgueva, Villabáñez, Sardón de Duero kaj Olivares de Duero. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rojo Jaramiel. Laŭ la provinca ŝoseo VP-3302 Villavaquerín estas inter Castrillo-Tejeriego kaj Villabáñez.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En la 10-a jarcento la loĝloko estis fortikita per kastelo kaj murego. La unua dokumento kiu mencias Uilla Bacrin (Villavaquerín) datas de 1095, kiam la grafo Pedro Ansúrez kaj lia edzino la grafino Eylo donis tri terenojn al la preĝejo Santa María la Mayor, de la abatejo de Valadolido. En 1110 la abato Salto, de Valadolido, donis al la lokanoj de Uilla Uakrin (Villavaquerín) fiŝkaptejon kaj kvin muelejojn en la rivero Doŭo, ĉe la loko nome Sankta Sebastiano.

En 1352, Villavaquerín de Cerrato kaj La Sinova apartenis al la *Merindad del Infantazgo de Valladolid*. En la 16-a jarcento oni konstruis la preĝejon kaj la ermitejon. En la komenco de la 17-a jarcento estis senjoro Francisco Gómez de Sandoval, duko de Lerma. En 1752 Villavaquerín estis de la senjorlando de Portillo en la provinco Valadolido. Ĝi apartenis al Antonio Velázquez de Velasco de la Torre y Gasca, lokano de Burgos. 

En 1961 la urbodomo de Villavaquerín suferis gravan incendion kiu ruinigis ĝin dum jardekoj, ĝis reinaŭguro en 1998. 

En 1996 en Villavaquerín oni filmis parton de *Las ratas* (La ratoj) de la reĝisoro Antonio Giménez-Rico, baze sur la samnoma novelo de Miguel Delibes, kaj granda parto de la lokanoj partoprenis kiel figurantoj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Cecilia de la 16-a jarcento kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766357
 |
**László UDVARDY** [udvardi] rumania hungara inĝeniero, lokhistoriisto, dramisto. Li naskiĝis en Lugoj la 7-an de septembro 1939.

Kariero
-------

László Udvardy akiris diplomon de inĝeniero en la Teknikuniversitato de Temeŝvaro en 1967 pri pontkontruado, en 1972 diplomon de fakinĝeniero. Li doktoriĝis en 2000 samloke. En 2002 li estis stipendiulo Domus Hungarica de MTA pri esplorado de lokhistorio de Banat. De 1967 li estis inĝeniero, ĉefinĝeniero, direktoro de centra konstruejo de provinco Temeŝvaro pri Ŝose- kaj Pontaferoj. De 1972 li estis universitata instruisto. Li publikigis ankaŭ beletristikaĵojn. Pluraj da liaj teatraĵoj estis prezentitaj de lokaj teatroj. Liaj lokhistoriaj publikaĵoj aperis en *Szabad Szó*, *Új Élet*, *Heti Új Szó*, en *Mindenki kalendáriuma* (2000, 2001, 2003) kaj en volumo *Lugosi Krónika* (1998) pri muzika pasinteco de urbo Lugoj, pri la naskiĝo en 1898 de la unua rumanlingva tradukaĵo de latinlingva kroniko de Anonymus en Lugoj kaj ĝia dufoja publikaĵo en Sibio en 1899. De 1998 li estis ekstera ano kaj kunlaboranto de redakcikomitato de *Heti Új Szó*.

Distingo
--------

* 2008 - premio Lukács Béla de Magyar Mérnöki Kamara de Hungarujo.

Fonto
-----

* Romániai nagyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2014-08-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Villaturiel** [biljatuRJEL] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo La Sobarriba. 

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alija de la Ribera, Castrillo de la Ribera, Mancilleros, Marialba de la Ribera, Marne, Puente Villarente de Villaturiel, Roderos (en la foto de la tabelo), San Justo de las Regueras, Santa Olaja de la Ribera, Toldanos, Valdesogo de Abajo, Valdesogo de Arriba, Villaturiel kaj Villarroañe kaj okupas totalan areon de 57,06 km².

Laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 865 loĝantojn. Ĝi akiris loĝantaron en la unua duono de la 20-a jarcento pro proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj aligo de aliaj loĝlokoj, sed poste perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 12 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la riveroj Porma, Bernesga kaj Esla. 

Ĝi limas kun Leono, Valdefresno, Villasabariego, Onzonilla, Mansilla Mayor, Vega de Infanzones kaj Villanueva de las Manzanas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759566
 |
**Villazanzo de Valderaduey** [biljaZANzo debalderaDŬEJ] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco. La rivero Valderaduey trapasas la municipan teritorion.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.
Preĝejo de Mozos de Cea.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carbajal de Valderaduey, Castrillo de Valderaduey, Mozos de Cea, Renedo de Valderaduey, Valdescapa de Cea (en la foto de la tabelo), Velilla de Valderaduey, Villadiego de Cea, Villavelasco de Valderaduey kaj Villazanzo de Valderaduey, okupas totalan areon de 145,88 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 392 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 850 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 72 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Villaselán, Cea, Pino del Río, Fresno del Río, Villota del Páramo kaj Santervás de la Vega.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759782
 |
**KELLE Artúr** (pr. kele artu:r) estis hungara inĝeniero pri arbarokulturo, universitata profesoro naskita en Perjámos la 18-an de julio 1882 kaj mortinta en Sopron la 8-an de januaro 1945.

Biografio
---------

Artúr Kelle frekventis mezlernejon en Szeged, poste li diplomitiĝis en Akademio de Selmec en 1908. Li estis arbarpraktikanto en faklernejo (1908–12), de 1912 li estis asistanto jam en la akademio, kiu intertempe estis levita al altlernejo, de 1915 li estis inĝeniero kaj adjunkto. En 1919 li sekvis la rifuĝintan akademion al Sopron, sed li estis ankaŭ ĉefinĝeniero, en 1921 arbarkonsilanto. En 1923 li iĝis la universitata profesoro de la memstariĝinta Katedro pri Arbardefendo (1934–1945). Lia merito estas la organizado de kolektaĵo kaj laboratorio pri birdo-, insekto- arbardefendo. Lia plej grava malkrovo estis de la ulmopereo.

Verkoj
------

* *A szilfabetegség elsődleges okai* (Sopron, 1940).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 95-a paĝo)
]
**ZNOROVSZKY Attila** [znorovski] estis rumania hungara publicisto, reĝisoro. Li naskiĝis en Arado la 16-an de majo 1943 kaj mortis en Budapeŝto la 17-an de septembro 1989.

Biografio
---------

Attila Znorovszky akiris diplomon pri hungara-rumana lingvoj en UBB de Kluĵo. De 1968 li estis kunlaboranto de ĵurnalo *Megyei Tükör* de Sfântu Gheorghe, poste de *Vörös Lobogó* de Arado, sed post unu jaro li estis forigita de la gazeto laŭ partisankcio. De 1969 li estis por dek jaroj prezidanto de Tóth Árpád Irodalmi Kör de Arado, poste ĝia vicprezidanto. Dum unu jardeko kaj duono li estis raportisto de *Művelődés*. En januaro 1989 li translokiĝis en Hungarion.

Reĝisoraĵoj
-----------

* *Egy zarándok naplójából* literatura programo el verkoj de rumaniaj hungaraj poetoj.
* Sütő András: *Anyám könnyű álmot ígér*, 1973. Ĝi aperis en libroformo kun titolo *Félszárnyú asszonyok között* (Buk. 1975).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Ferdinand "Ferdi" GATZWEILER** (naskiĝis la  2-an de junio 1955(nun 1955-06-02) en Stolberg (Rejnlando)) estas en sia ĉefa ofico urbestro de la urbo Stolberg (rejnlando) kaj membro de la SPG.

Biografio
---------

Gatzweiler estis naskita kiel dua de tri infanoj. Poste li vizitis la elementan lernejon Grüntalstraße, li vizitis la Goethe-gimnazion. Poste li finiĝis kun la 11-a klaso, li komencis studon de administra scienco en la jaro 1973 ĉe la urbo Stolberg. En 1978 li iĝis sekciestro kaj en 1987, dume iĝinte diploma administra edukito, li iĝis vicestro de la ofico por sporto, lerneja administro kaj kulturo, kies estro li iĝis en 1993. En 2001 li transprenis la porjunularan oficon.

Post la rezulto de la balotadoj sur komunuma bazo la 26-an de septembro 2004, ĉe kio li unuafoje partoprenis, necesis dua elekto inter la du kandidatoj, la antaŭa oficisto Hans-Josef Siebertz (KUG) (38,9 %) kaj Ferdinand Gatzweiler (41,9 %). Per tiu dua elekto la 10-an de oktobro 2004 urbestriĝis Gatzweiler je 58,7 %.

Ĉirkaŭ 5 jarojn poste, ĉe la komunuma balotado de 30-a de aŭgusto 2009, li estis kun 47,7 % klare firmigita en sia ofico. Lia plej forta kontraŭulo, Paul M. Kirch de la KUG, atingis nur 38,2 pocentojn.
En la balotado li ankaŭ estis la kandidato de la loka ligo de Alianco '90/La Verduloj, kiu (alie ol ĉiuj aliaj partioj) ne proponis propran kandidaton.

Gatzweiler estas edziĝita kun Brigitte Gatzweiler ekde 1982, kun kiu li havas unu filon.

Referencoj
----------

1. ↑  Ergebnisse der Kommunalwahl vom 30. August 2009 bei WDR.de

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 382801
 |
**Villeguillo** [biljeGIljo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana* kaj estas survoje de la Jakoba Vojo de Madrido.

Villeguillo en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 103 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 35 el 1991. 

Ĝi distas 60 km de Segovio, provinca ĉefurbo, 50 km de Valadolido, kaj 148 km de Madrido kaj limas kun municipoj Llano de Olmedo (Valladolid), Villaverde de Íscar, Fuente-Olmedo (Valladolid), Coca kaj Fuente de Santa Cruz.

Historio
--------

Estas restaĵoj de Kalkolitiko. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1247 (kiel Vellaguiello).

Meze de la 13-a jarcento Aldeanueva del Codonal estis nomita Aldeanueva del Codonar, alude al loko en kiu oni elprenis bulŝtonojn el kiuj oni produktis elhakaĵojn por draŝiloj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Petro (kies simbolaj ŝlosiloj aperas en la blazono), la grenstokejo kaj la palaco de la markizoj de Herrera.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767933
 |
**FARKAS Ferenc** (farkaŝ) estis hungara libro- kaj gazeteldonisto, ekonomikisto, politikisto naskita en Marosvásárhely la 14-an de novembro 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de januaro 1966. Li estis la edzino de grafikistino, ilustraciistino Anna F. Györffy.

Kariero
-------

Ferenc Farkas pristudis ekonomikon en la Ekonomikscienca Universitato de Budapeŝto (1921–1925), arthistorion en la filologia fakultato, de 1921 ĝis 1927 li estis bankoficisto en Vieno, de 1929 redaktoro de la libroeldonejo Bíró Könyvkiadó. De 1933 li estis la redaktoro kaj eldonisto de la arthistoria libroserio *Ars Hungarica*. De 1938 ĝis aprilo 1944 li redaktis kaj eldonis ĝis ties malpermeso la maldekstran politikan semajngazeton *Szabad Szó*. Li estis unu el fondintoj de la Nemzeti Parasztpárt (Nacia Kamparanpartio) kaj li estis ĝia estrarano. Li estis ano de la provizora nacikunveno (apr.- nov. 1945) kaj de la landkunveno (1945–1951). Liaj artikoloj aperis precipe en la *Szabad Szó* kaj *Válasz*. Al lia leterkolekto titolita *Adassék e levél* skribis enkondukon Gyula Illyés (Bp. 1938).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Ligita akvo** estas parto de grundakvoj, kiun fizike aŭ kemie ligas malmolaj rokaĵoj.

Malsame ol libera akvo (la gravita) ĝi estas nemovebla aŭ malmulte movebla. 

Ekzistas **du tipoj** de ligita akvo:

* la akvo kiu troviĝas en malmola rokaĵo kaj estas parto de ĝia strukturo;
* la akvo kiu troviĝas en rokaĵaj poroj (la forte ligita kaj loze ligita) kune kun libera akvo, kaj ĉirkaŭvolvas la malmolajn rokaĵojn.

Ili teniĝas danke al elektrostatikaj fortoj, kiuj estiĝas inter la malmola surfaco de la partikloj kaj molekuloj de akvo. Rilatumo inter libera kaj ligita akvoj en la rokaĵaj poroj dependas de grandeco de la rokaĵaj grajnoj (rokaĵa dispersoen). En la grandgrajnaj rokaĵoj volumeno de ligita akvo tre malaltas, sed ĝi kreskas laŭe al malgrandiĝo de la partikloj. Ligita akvo speciale abundas en malaltdispersaj, argilaj rokaĵoj kun tre etaj poroj kaj granda partikla surfaco. Kvanto de ligita akvo en la argiloj dependas de ties ecoj, enhavo de la interŝanĝaj kationojen kaj temperaturo. Plej abundas ĝi en la montmorilonitajen argiloj. Dum kresko de temperaturo la volumeno de ligita akvo malkreskas ĉefe pro detruo de loze ligita akvo kiu transformiĝas en libera akvo. Ligita akvo de la argilaj rokaĵoj influas iliajn fortikecon kaj filtrecon, ĝi povas esti elpremita, do ludas gravan rolon en formiĝo de la kemia konsisto de grundakvoj kaj de iliaj ekspluateblaj rezervoj en tavolecaj grundakvejoj.

Literaturo
----------

* [2004] Р. И. Вяхирев: *Связанная вода // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 395–396. ISBN 5-85270-327-3.
Koordinatoj: 48° 14′ 59″ N 3° 14′ 21″ O﻿ / ﻿48.24972 °N, 3.23917 °O﻿ / 48.24972; 3.23917 (mapo)

**Villenavotte** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 176 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Villenavotte etendiĝas sur 2.22 km², kaj havis 176 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 79.28 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Claude Lavantureux, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villenavotte apartenas al la kantono de Pont-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Pont-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Pont-sur-Yonne
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Villeneuve |

Koordinatoj: 48° 20′ 27″ N 3° 03′ 55″ O﻿ / ﻿48.34083 °N, 3.06528 °O﻿ / 48.34083; 3.06528 (mapo)

**Villeneuve-la-Guyard** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 2896 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

BlazonoBlazono

Geografio
---------

Villeneuve-la-Guyard etendiĝas sur 16.62 km², kaj havis 2896 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 174 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Dominique Bourreau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Ĝemeleco
--------

Germanio Thalfang en Germanio.

Administrado
------------

Villeneuve-la-Guyard apartenas al la kantono de Pont-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Pont-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Pont-sur-Yonne
* Villeneuve-la-Guyard (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Villeneuve-la-Guyard Arkivigite je 2011-10-16 per la retarkivo Wayback Machine
**MAGYAR Bálint**, familinomo Marincsák, estis hungara poeto, tradukisto naskita en Pátyod la 23-a de aŭgusto 1886 kaj mortinta en Nagysomkút la 14-an de decembro 1957.

Kariero
-------

Magyar Bálint studis teologion en Budapeŝto kaj li estis parokestro en Kálmánd, Felsőbánya, Jánkmajtis (1911–13). Li instruis en Ungvár de 1913 kaj tie li komencis traduki je konsilo de verkisto Dezső Szabó la novan francan poezion al hungara lingvo. De 1921 li estis parokestro en Sanislău kaj en sia morto jaro en Șomcuta Mare. Li estis ano de Rondo Kölcsey de Satmaro, de 1944 ano de Akademio Szent István de Budapeŝto.

Verkoj
------

* *Francia költők* (tradukaĵoj, Szatmárnémeti 1911);
* *Kincses éjszakák* (poemoj, Bp. 1912);
* *Bíboros hajnal* (poemoj, tradukaĵoj, Bp. 1914);
* *Fehér köntös a vérmezőn* (poemoj, Ungvár 1914);
* *Katonák* (poemoj, Bp. 1917);
* *Harangjáték* (poemoj, Arad 1930).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 382760
 |
**BÁTHORI Baltazaro**, *somlyói*, estis hungara politikisto en TransilvanujoLi naskiĝis ĉirkaŭ 1555 kaj mortis Szamosújvár la 11-an de septembro 1594.

Biografio
---------

Baltazaro Báthori estis unu el gvidantoj de kontraŭhabsburga transilvania partio, frato de Andreo Báthori. Ankaŭ li edukiĝis en la pola reĝa kortego. En 1588 li venis Transilvanion, kaj li iĝis konsilanto de reganto Sigmundo Báthori. Pli poste li gradece aliĝis al la opozicio gvidite de Sándor Kendi, kiu kontraŭis la atakon de turkoj. Kiam la kontraŭstaroj en majo de 1594 ekplodis en la landkunveno, Sigmundo Báthori transdonis al li la regadon. En aŭgusto Sigmundo reprenis la povon kaj arestigis la opoziciulojn, inter ili ankaŭ Baltazaron kaj en malliberejo sufokigis lin. En Lugossy-kodekso postrestis unu poemo de li, kiun li verkis en sia kaptiteco. (Eldonite: Régi Magy. költők tára, XVII. zs. I. Bp. 1959.). Li murdigis Pál Abafáji Gyulay.

Literaturo
----------

* Fáy András: *A két Báthory* (tragedio, Pest, 1827).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255172
* RKD: 455407
 |
**Villers-Plouich** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 398 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Villers-Plouich situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Villers-Plouich etendiĝas sur 10,97 km².

Historio
--------

La komunumo multe suferis pro la batalo de Cambrai dum la Unua mondmilito. Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Raymond Machut, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Vidindaĵoj
----------

La preĝejo, dediĉita al Sankta Quentin, estis plenumita de Pierre Leprince-Ringuet inter la jaroj 1924 kaj 1930.

Administrado
------------

Villers-Plouich apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Marcoing
Koordinatoj: 48° 15′ 52″ N 3° 04′ 28″ O﻿ / ﻿48.26444 °N, 3.07444 °O﻿ / 48.26444; 3.07444 (mapo)

**Villethierry** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 738 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Geografio
---------

Villethierry etendiĝas sur 20.88 km², kaj havis 738 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 35 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Corinne Pasquier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villethierry apartenas al la kantono de Pont-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Pont-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Pont-sur-Yonne

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Gazeto de Villethierry Arkivigite je 2011-11-13 per la retarkivo Wayback Machine
**STIEF Magda** (ŝti:f) estas rumania hungara/germana aktorino naskita en Kluĵo la 18-an de aŭgusto 1943. Magda Stief estas edzino de teatrestro Vlad Mugur.

Premioj, distingoj
------------------

* 1971 - La plej bona aktorino en rolo *Irina* (Ĉeĥov: Drei Schwestern) kaj "Helena" (Shakespeare: Sommernachtstraum);
* 2000 - La plej bona aktorino "Frau Frola" (Pirandello : So ist es wie es scheint);
* 2007 - Eterna ano de la Kolozsvári Állami Magyar Színház.

Kariero
-------

Magda Stief finis la aktorakademion inter 1961-1965 en la Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet de Târgu Mureş kaj ĝis 1971 ŝi estis ano de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház. En 1971 ŝi loksidiĝis en Germanio kaj inter 1973-1977 ŝi ludis en la Ŝtata Teatro de Konstanz. Poste de 1977 ĝis 1978 ŝi estis anino de Ŝtata Teatro de Bazelo (Svislando), poste en la teatro de Bochum (1978-1981). De 1982 ŝi estis fondantino de Ensemblo "Vlad Mugur" de Munkeno, de kiam ŝi estas liberprofesia aktorino. Inter 2001 kaj 2008 ŝi estis docentino de la "Athanor" aktorakademio de Burghausen.

Fonto
-----

* Kleine Theater Kammerspiele Landshut
* Transindex[*rompita ligilo*]

Literaturo
----------

* Darvay Nagy Adrienne: *Stief Magda* (interparollibro), Komp- Press Kiadó, 2010.
**Filozofia lingvo** aŭ **logika lingvo** estas planlingvo, preskaŭ ĉiam apriora sur bazo de logika aŭ filozofia sistemo. La deirpunkto de tiuj projektoj estas la ideo, laŭ kiu estas eble konstrui lingvon tute logika, aŭ tute apriora, sen la "eraroj" de naturaj lingvoj, kiel antaŭjuĝoj, seksismo, pasioj, influoj de kulturo, ktp.

La plejparto de projektoj de filozofiaj lingvoj aperis en Anglio, Francio kaj Germanio dum 17-a kaj 18-a jarcentoj, sed estas precipe en Francio, post 1790, en revolucia erao, kie la ebleco de krei universalan lingvon, bazita en universala nomenklaturo aŭ klasifiko kaj en ĝenerala gramatiko, okazigis gravan debaton pri la reformo de lingvo kaj la influo de signoj en la procedo de pensado. Oni pensas, en tiu tempo, ke ĉiuj homoj estas egalaj, ne nur en rajtoj, sed ankaŭ en pensado, sekve kulturaj ideoj kontraŭlogikaj estas historiaj kreaĵoj simile al nelogika sistemo de mezurunuoj, kiun oni povis reformi.

Post, la romantismo kaj naciismo de 19-a jarcento, krom la evoluo de la logiko mem, seniluziigis plejparto de homoj pri la ebleco de krei filozofian logikan lingvon, sed kelkaj homoj daŭris kun tiu ideo. Eĉ en 20-a kaj 21-a jarcento, ĉefe pro miskompreno de lingvistikaj teorioj, kelkaj homoj insistis en filozofiaj lingvoj. La apero de komputiloj, fakte, ebligis la kreon de veraj logikaj "lingvoj" kaj oni ekkomprenis la malsamon inter la maŝina logiko de komputikaj lingvoj kaj de homaj lingvoj.

Hodiaŭaj logikaj lingvoj, kun specifaj celoj, estas Lojban kaj Loglan.

Kritikoj
--------

Jonathan Swift, jam en 18-a jarcento, ridindigis tiajn sistemojn en la vizito de Gulivero al la Akademio Lagado, kie vortoj eksuziĝis pro aludo al aferoj mem. Kvankam
"komprenitaj en ĉiuj civilizitaj nacioj", diplomitoj troŝarĝiĝis pro
la pezo de siaj aĵoj.

Ĝenerale, oni kritikas filozofiajn lingvojn pro neebleco de memorigado. Oni devas ĉiam pripensi vortojn kaj frazojn kaj tio malfaciligas la memoron, kiel oni povas konstati per matematiko. Vortoj de filozofiaj lingvoj emas, ĝenerale, esti tro proksimaj. Ekzemple, en Universalo, ligvo apogita tiam de scienca akademio de Hispanio, *Ababa* signifas oksigeno kaj *Ababe* hidrogeno, tiu tro malfaciligas memori ke akvo, ekzemple, havas du atomoj el *abeba* kaj unu el *ababa* kaj ne la malo.

Vidu ankaŭ
----------

* Eksperimenta lingvo
**NÉMETH Béla** (pro. ne:met) estis hungara okulkuracisto, universitata profesoro naskita en Nagybánya la 26-an de januaro 1916 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de aprilo 1988.

Biografio
---------

Béla Németh diplomitiĝis en la universitato Pázmány Péter de Budapeŝto en 1941. Inter 1941-53 li estis praktikanto, asistanto, adjunkto de la Kliniko 2-a de Oftalmologio. En jaroj 1951-63 apudlabore li estis ĉefkuracisto pri oftalmologio de la kabineto de kuracisto de Centra Ŝtata Malsanulejo, inter 1960-1970 de la Malsanulejo Semmelweis, inter 1963-66 samtempe ĝia direktoro kaj en jaroj 1967-70 direktoro ĉefkuracisto de la Centra Ŝtata Malsanulejo. De 1970 ĝis 1984 direktoro de la Kliniko 2-a de Oftalmologio, universitata profesoro de Universitato pri Medicino Semmelweis. Inter 1950-56 li estis ĉefsekretario de Magyar Szemorvos Társaság. En 1972 li estis ĉefsekretario de kongreso de oftalmologio de Eŭropo en Budapeŝto.

Distingoj
---------

* Meritkuracisto-1953, eminenta kuracisto-1966, ano de Franca Asocio de Oftamologio-1964, memormedalo Semmelweis-1976.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Fir Bolg** aŭ **Firbolg** (irlande, prononco *fʼirʼ volg*) estas la nomo de mita popolo, kiu kadre de la irlanda mitologio menciiĝas en la libro *Lebor Gabála Érenn* („la libro de la setligoj de Irlando"). La popolanoj ankaŭ nomatas *Érainn* („irlandanoj"), kaj dividiĝas al la subpopoloj *Fir Domnann* (de la dio *Domnu*, do "domnuanoj") kaj *Galioin*.

Mitologio kaj etimologio
------------------------

La *Fir Bolg* estas la laŭ kalkulo tria aŭ kvara grupo de enmigrintoj aŭ konkerintoj de la insulo Irlando. Antaŭ ili laŭlegende venis la popolo de la gvidantino *Cessair* (prononco *'kʴesirʴ*), nepino de Noa - foje tiu unua grupiĝo ne kunkalkuliĝas, ĉar en granda diluvo dronis ĉiuj krom unu viro, *Kintan*, kaj en la posta laŭlegenda historio tial ne havas grandan rolon. Sekve venis la popoloj de *Partholon* ['parθoloːn] kaj de *Nemed* ['Nʴevʴeð], post ili la popoloj *Túatha Dé Danann* [ˈt̪ˠuːahə dʲeː ˈd̪ˠan̪ˠən̪ˠ] (popolo de la diino *Danu*) kaj *Clann Mhíle* (klano de *Míl*, [mʴiːlʴ]). 

La *Fir Bolg* laŭlegende post la granda diluvo venis al Irlando. La divido de la lando al kvin provincoj laŭtradicie estas de ili, same la kreo de insula reĝlando. Tradicie la Fir Bolg konsideriĝas esti idoj de tiuj membroj de la popolo de Nemed, kiuj pro subpremo dumtempe forlasis la insulon (kaj laŭlegende iom da tempo vivis en Grekio). Post la reveno kaj konkero de la lando ili fine en la unua batalo de *Mag Tuired* venkiĝis per la popolo *Túatha Dé Danann*, same idoj de la popolo de Nemed, per mitologia magio. Laŭlegende antaŭ la batalo okazis la unua matĉo de la mitologia sporto iomano. Parto de ili fuĝis al la plej okcidenta parto de la insulo, alia parto al la insularo okcidente de Skotlando. 

Multaj el la ŝtonaj fortikaĵoj en la okcidenta parto de Irlando, aparte en la Aran-insularo, laŭtradicie atribuiĝas al ili.

Referencoj
----------

1. ↑  Helmut Birkhan: *Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur* (germane: *Keltoj. Provo de kompleta prezento de ilia kulturo*), paĝoj 388 kaj 509.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Manuel Becerra (metroo de Madrido). |

**Manuel Becerra y Bermúdez** (Castro de Rey, Lugo, 20-an de oktobro 1820 - Madrido, 19-an de decembro 1896) estis hispana matematikisto kaj politika ministro dum la regado de Amadeo 1-a, dum la Unua Hispana Respubliko, regado de Alfonso la 12-a. kaj la Regenteco de Maria Kristina de Aŭstrio. Li estis elstara framasono.
Politike li elstaris pro siaj progresemaj kaj revoluciaj ideoj, kiuj igis lin partopreni aktive en la Revolucio de 1848, pro kio li uferis malliberigon plurfoje kaj devis serĉi rifuĝon en aliaj landoj. En 1854 li revenis por partopreni la revoluciajn movadojn, kiuj kondukis al la Progresema Jarduo (1854-1856) kaj post la puĉo de la generalo O'Donnell, kiu metis finon al li, li estis arestita, ekzilita al Bilbao kaj poste ekzilita en Francio.

Manuel Becerra revenis al la politika vivo de la lando okaze de la Revolucio de 1868, kiel deputito, de la Supera Revolucia Estraro inter la 5-a de oktobro kaj la 19-an de oktobro 1868.

Post la elektoj de 1869 li estis elektita deputito en Cortes de la provinco de Lugo, sed fine elektis la distrikton de Madrido.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Manuel Becerra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Manuel Becerra (metroo de Madrido)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644837
* LCCN: n81019434
* VIAF: 3789643
* ISNI: 0000 0000 5927 9270
* SUDOC: 088372030
* BNF: 13514516c
* BNE: XX5270706 XX1223719, XX5270706
 |
Koordinatoj: 48° 11′ 30″ N 3° 24′ 12″ O﻿ / ﻿48.19167 °N, 3.40333 °O﻿ / 48.19167; 3.40333 (mapo)

**Villiers-Louis** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 456 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Villiers-Louis etendiĝas sur 11.07 km², kaj havis 367 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 41 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Joël Fenart, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villiers-Louis apartenas al la kantono de Villeneuve-l'Archevêque, kies ĉefurbo estas Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque
* Aliaj lokoj kun la nomo Villiers
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

**Blindŝakto** aŭ **interna ŝakto** ligas interne unu aŭ plurajn etaĝojn de minejo. Ĝi ne atingas la tersurfacon. Ŝaktoj, kiu atingas la tersurfacon, nomiĝas lumŝaktoj. Blindŝaktoj nomiĝas tiel, ĉar ili ne atingas la „taglumon" kaj do estas „blindaj".

Utilo
-----

Blindŝaktoj servas al la plibonigo de la aerumo ene de minejo, por la plimallongigo de la transporto de erco kaj gango en galeriojn aŭ minetaĝojn pli taŭgajn por la fortransporto, por la plifaciligo de la interna person- kaj materialtransporto same kiel instalaĵo por la ekspluato de kuŝejosekcioj.

Historio
--------

Blindŝaktoj jam en la mezepoko estis enkonstruataj, ĉar la tiam disponeblaj ŝnuregoj ne povis esence superi certan longecon. Se do la profundoj en la pura ŝaktominado transpaŝis certan mezuron, oni fosis flankenŝovate novan blindŝakton, por instali tiamaniere pluan ŝnuregotransportejon kun ebleco de transdono. Kadre de la transiro al la galeriokonstruo, aparte je la uzado de senakvigaj galerioj, kaj postsekve al la plafonminado oni pli kaj pli ofte konstruis blindŝaktojn. La plua uzo de blindŝaktoj por la plibonigo de la aerumo, de la akvo, de la senakvigo kaj de la persona kaj materiala transporto markas la transiron al la moderna profundminado.

Literaturo
----------

* Hans Grothe (eld.): *rororo Techniklexikon Bergbau*, Rowohlt Taschenbuch-Verlag, Reinbek 1972, ISBN 3 499 19044 3
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**foliripa celerio** |
| --- |
|  |
| verda tipo de la foliripa celerioverda tipo de la foliripa celerio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | plantoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Apialoj *Apiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Apiacoj *Apiaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Apio *Apium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | Apium graveolens |
|

 |
| Dunomo |
| ****Apium graveolens* var. *dulce****(Mill.) Pers. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri foliripa celerio  |

 |
| v • d • r |

sekco de folitigo, la punktetaj estas la vaskulaj faskoj
**Foliripa celerio** aŭ **palcelerio**, la kompleta latina nomo estas: *Apium graveolens* var. *dulce*. Ĝi estas celerio de kio la folitigoj estas manĝataj. NPIV nomas la legomon **folicelerio** kaj **ripocelerio**. 
Tiu celerio estas konsumebla krude. Ĝi povas esti parto de miksita salato kaj esti en saŭcoj aŭ supoj. La folioj de la ripcelerio ne estas manĝeblaj nekuiritaj.

Tipoj kaj kultivaroj
--------------------

Ekzistas tipoj de la palcelerio kun

* verdaj folitigoj
* flave verdaj folitigoj, la tiel nomataj blankaj aŭ mempaligaj tipoj.

La verda tipo havas iom pli fortan guston. En Mezeŭropo la „blanka tipo" estas pli ofta.

De la mempaligaj tipoj ekzistas ja kulturvarioj rasoj ’Goudgele’ kaj ‚Golden Plume". De tiu lasta la folitigoj estas iomete pli mallongaj kaj gikaj. De la verdaj tipoj ekzistas la raso ‚Giant Pascal’.

Kultivado
---------

Palcelerio estas dissemata ekde januaro ĝis marto sub varmigita vitro. Ĝi bezonas hejtadon. Alikaze la planto ekflorus tuj. La plantidoj estas elplantataj de la duona julio ĝis fino de septembro. En la dua duono de aprilo ankoraŭ eblas dissemi sub nehejtata vitro kaj elplantata en junio kaj rikolto ekde september ĝis fino de oktobro. La plantdistanco estas inter la vicoj 30 X 40 cm kaj 30 cm ein la vico.

Enhavosubstancoj
----------------

100 g de freŝa foliripa celerio enhavas:

|  |  |
| --- | --- |
| energienhavo | 58 kJ |
| karbonhidratoj | 2 g |
| proteino | 1 g |
| graso | 0,2 g |
| vitamino C | 25 mg |
| karoteno | 0,9 mg |
| vitamino B1 | 0,08 mg |
| vitamino B2 | 0,15 mg |
| kalcio | 80 mg |
| fero | 0,1 mg |

Literaturo
----------

* Gerd u. Marlene Haerkötter: Rund um Petersilie & Sellerie. Eichborn Verlag, Frankfurt am Main 1987, ISBN 3-8218-1308-3.
* Ewald Ernst: Kohlgemüse und Sellerie im Garten. Deutscher Landwirtschaftsverlag VEB, Berlin 1967, 1a eldono
* Georg Vogel: Handbuch des speziellen Gemüsebaues. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 1996. ISBN 3-8001-5285-1, p. 975–990.
**Villnachern** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1468 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Villnachern situas ĉe la nordokcidenta bordo de la rivero Aro. La vilaĝo mem situas en kaldrono ĉe la sudorienta deklivo de la monto Bözberg. Aro fluas sur la komunuma teritorio en du brakojn inter kiuj troviĝas la insulo Schachen, kies plej granda parto situas sur la komunuma teritorio.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,75 km², de kiuj 2,85 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,72 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 572 m s.m. en nordokcidento sur la deklivo de Bözberg, dum la plej malalta punkto de la komunumo situas sur alteco de 338 km² borde de la rivero Aro ĉe la limo al Brugg.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Villnacher limas en nordo al Unterbözberg, en oriento al Brugg, en sudo al Schinznach-Bad en sudokcidento al Schinznach-Dorf, kaj en sudo al Linn.

Trafiko
-------

Ĝis 2008 Villnachern disponis pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj tra Bözberg. La konekto al la publika transportreto nun funkcias per la poŝtaŭtolinio de Brugg tra Villnachern kaj Schinznach-Dorf al Thalheim.

Tra la komunumo pasas la kantonsa ĉefvojo de Brugg al Araŭo. La plej proksimaj alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de 15 kilometroj sude en Möriken-Wildegg kaj al la svisa aŭtovojo A3 en veturdistanco de 10 kilometroj en Lupfig.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Villnachern datiĝas el la jaro 1141 kiel *Filnacker*.

Dum mezepoko Villnachern apartenis al la habsburga tribunaldistrikto Bözberg. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto kaj kun ĝi Villnachern estis integrita al la voktejo Schenkenberg.

En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio. Villnachern formis ek de tiam por pli ol du jarcentoj propran tribunaldistrikton interne de la kamparvoktejo Schenkenberg. En la jaro 1528 la bernanoj enkondukis la reformacion en la regiono. En la jaro 1732 la vilaĝo estis atribuita al la nove kreita tribunaldistrikto Kasteln.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Villnachern fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Villnachern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Villnachern

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
kruda plenigaĵo de franĝipana kremo
**Franĝipana kremo** (france *crème frangipane*) estas norma kremo en farado de dolĉaj bakaĵoj. Ĝi uzatas kiel plenigaĵo en bakaĵoj surbaze de migdaloj.

Preparante, oni faras bakaĵan kremon (vanilan kremon). Aldone makronoj estas erigitaj kaj miksitaj kun malvarma butero. Tiun paston oni miksas kun la malvarmigita kremo.

Variaĵo konsistas el kremo el faruno, sukero kaj ovoj, miksita kun la migdalaĵo marcipano. Plejparte temas pri kuirita kremo, sed ankaŭ ekzistas receptoj en kiu la kruda pasto jam kiel plenigaĵo ĉirkaŭvolviĝas per bakaĵa pasto kaj la tuto kune bakiĝas en forno.

Referencoj
----------

1. ↑  *Herings Lexikon der Küche* (germane: leksikono *Hering* de kuirarto), eldonejo *Fachbuchverlag Pfannenberg*, Haan-Gruiten, p. 587/608, 20-a eldono 1990, ISBN 3-8057-0322-8
2. ↑  *Brockhaus Kochkunst* (germane: enciklopedio Brockhaus pri kuirarto), p. 178, 2008, eldonejo Brockhaus, ISBN 978-3-7653-3281-4.

Vidu ankaŭ
----------

Krom la kremo, ankaŭ la flora arbo plumerio kromnomatas laŭ la historia itala nobela gento *Frangipani*. Vidu:

* blanka franĉipano
* ruĝa franĉipano
**Ferenc Jánossy** [jAnoŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Jánossy Ferenc** estis hungara maŝininĝeniero, ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia edukpatro estis György Lukács, lia frato estis Lajos Jánossy.

Ferenc Jánossy naskiĝis la  3-an de julio 1914(nun 1914-07-03) en Budapeŝto, li mortis la 18-an de marto 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Jánossy frekventis mezlernejojn en Vieno kaj Berlino, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Moskvo en 1939. Jam ekde 1933 li laboris en fabriko en Moskvo, sed post la diplomo li estis altigita inĝeniero. Inter 1942–1945 li estis deportita al Siberio pro falsaj akuzoj. Post la liberiĝo li estis inĝeniero jaron en Majkopo, poste li hejmenvenis kaj estis ŝtata oficisto, eĉ oficejestro inter 1947–1954. Ankaŭ poste li havis altajn postenojn en pluraj lokoj. Ekde 1967 li instruis en Universitato Károly Marx, inter 1972–1974 en Libera Universitato (Okcidenta Berlino). Tiutempe en la praktiko li estis ekonomo. Li edziĝis trifoje, la unua edzino naskis filinon en 1939. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Korszerű gyártervezés a Szovjetunióban* (4 prelegoj, 1948)
* *A minőség elhanyagolása a termelékenység növekedésének fékje* (1954)
* *Ami marad – az a szobor. Avagy a géptervezés technológiája.* (1958)
* *A gazdasági fejlődés mérhetősége és új mérési módszere* (monografio, kunaŭtoro, 1963)
* *Das Ende der Wirtschaftswunder. Erscheinung und Wesen der wirtschaftlichen Entwicklung.* (1966, hungare 1966 kaj 1975, ĉeĥe 1969, angle 1971, japane, france 1972, hispane 1973, itale 1974)
* *Az akkumulációs lavina megindulása* (1979, ankaŭ germane)
* *Egy evolúciós alternatíva* (1982, ankaŭ germane kaj angle)
* *Mérés, trend, evolúció* (elektitaj kontribuoj, 2001)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio germane

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848108
 |



* Portalo pri Biografio
**Frank Kasper** naskiĝis en 1960 en Altenburg, urbo de eks-GDR. Li iĝis idisto en 1972 post diskurso de s-ro Eberhard Scholz favora al Ido antaŭ grupo de junuloj. Li rompis siajn rilatojn kun la Idistaro dum la 1980-a jaroj, ĉar li iĝis profesia militisto kaj rilatoj kun la ekstera mondo estis malpermesataj al soldatoj en GDR. En 1989 post la disfalo de la Berlina muro, li vizitis Heidi Neussner, (fama idistino kaj poetino) kaj reprenis Idan aktivecon. Li ankaŭ poste lernis Esperanton, sed sen lasi Idon. Ekde 2001, li organizis multajn Ido-konferencojn: Nürnberg (2001), Krakow (2002), Grossbothen (2003) kaj Kiev (2004). En 2001 li iĝis prezidanto de la GIS (Germana Ido-Societo). Per lia agado li sukcesis favori la elekton de Hans Stuifbergen kiel prezidanto de ULI (Uniono por la Linguo Internaciona) en 2004. **Frank Kasper** estas tre aktiva Idisto kaj ankaŭ Esperantisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Kasper Arkivigite je 2018-08-30 per la retarkivo Wayback Machine
**Villárdiga** [biLJARdiga] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos, en plej nordoriento de la provinco, angule kun la Provincoj Leono kaj Valadolido. 

Municipoj de la komarko de *Tierra de Campos* en la provinco Zamora.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 16,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 77 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 450 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 40 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado en la 10-a jarcento. Plej frua klara mencio estas de la jaro 1130. Ĝi apartenis al la [Tempanoj]] kaj poste al Villalpando.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Proksimeco al San Martín de Valderaduey faras ke ambaŭ vilaĝoj ŝajnas unusola, kaj tiukadre estas popola proverbo "San Martín y Villárdiga dos lugares son, que desde lejos parecen la luna y el sol" (San Martín kaj Villárdiga estas du loĝlokoj, kiuj de malproksime ŝajnas la luno kaj la suno).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755958
 |
**Mária PÉTER H** estas rumania hungara apotekistino, verkistino pri medicinhistorio. Ŝi naskiĝis en Temeŝvaro la 9-an de januaro 1936. Ŝi estas la edzino de Mihály Heinrich Péter.

Kariero
-------

Mária Péter H. diplomitiĝis en OGYI de Târgu Mureș (1958). De 1959 ŝi laboris en la katedro pro farmakologio, poste ŝi estis kuracilesploristino en la laboratorio pri kuraciplatoj. Ŝi estis doktoro de farmakologia scienco (1973). Ŝia esplorkampo estis la esplorado de efiko de kuracilplantoj. De 1960 ŝ publikigis en fakrevuoj: Farmacia, Orvosi Szemle-Revista Medicală, Gyógyszerészet, Die Pharmazie, Herba Hungarica, Studii şi Cercetări Biologice, Practică Farmaceutică, Note Botanice, Herba Romanica, Plantes Médicales et Phytotherapie, Orvosi Hetilap, Lege Artis Medicinae, Orvostudományi Értesítő.

Libroj
------

* Gyógynövényismeret II. és III. kunulaŭtorino (Mv. 1986, 1987);
* Practica farmaceutica volumo 1-a. Mv. 1980);
* Farmacopoea română VIII. (1965) és IX. (1976), kunlaborantino;
* Korszerű gyógynövényhasználat, kunlaborantino (Kv. 1982 = Korunk Füzetek.

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2013-09-22 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 444305
 |