La **distrikto > municipo Jēkabpils** (latve *Jēkabpils novads*) estas distrikto en orienta Latvio. La distrikto estis kreita en 2021 en la lastaj limoj de iama distrikto Jēkabpils (latve *Jēkabpils rajons*, 1949-2009), per unuiĝo de ekzistantaj en 2009-2021 5 iamaj pli malgrandaj komunumoj kaj urbo Jēkabpils (latve *Jēkabpils pilsēta, Jēkabpils novads, Aknīstes novads, Krustpils novads, Salas novads, Viesītes novads*). La centro de la distrikto situas en ŝtata urbo Jēkabpils.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente distrikto Līvāni kaj distrikto Preiļi, sude distrikto Augšdaugava kaj Litovia distrikto Panevėžys, norde distrikto Madona kaj distrikto Varakļāni, kaj okcidente distrikto Aizkraukle.

Historio
--------

La teritorio de la distrikto estis loĝata ekde la 9-a jarmilo a.K. En la 1-a jarmilo a.K. fortikigitaj setlejoj estis en Asote, Dignāja, Sēlpils. Komence de nia epoko, la regiono estis loĝita fare de balta triboj, latgaloj kaj selonoj, la grava Daŭgavo akvovojo kaj lokaj komercvojoj pasis tra ĝi. En la 13-a jarcento, Sēlpils kaj Asote iĝis celoj de la krucistaj atakoj en la unuaj jardekoj. En la 1250-aj jaroj, ĝia parto de Selonio kaj Latgalio estis subigita. Post la kolapso de Livonio en 1560, la tero sur la maldekstra bordo de la Daŭgavo estis akirita fare de la Duklando Kuronio kaj Zemgalio, la dekstra bordo venis sub Polaj-Litovaj ŝtata regado, kaj ĝia norda parto apartenas al Svedio ekde la 1620-aj jaroj. En la 18-a jarcento, la teritorio de la regiono venis sub la kontrolon de la Rusia Imperio. En 1918-1920 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

Geografio
---------

En la orienta parto de la distrikto troviĝas la Vidusdaugava malaltebenaĵo, en la sudoriento la Aknīste levo, okcidente la Sēlija remparo (Ormaņu kalns 167 m, Taborkalns 139 m). Grundoj - gazonaj, podzolaj kaj marĉaj. Mineraloj: argilo (Auzāni, Skanstenieki), dolomito (Birži, Brodi), gruzo (Elkšņi, Spārniņi), torfo (marĉoj Baraukas, Nomaļu, Stridas).

Averaĝa temperaturo en januaro -6 - -6,5  ℃, en julio +17 - +17,5  ℃. Precipitaĵo 600–650 mm jare.

Gravaj riveroj:

* Daŭgavo baseno: Daŭgavo, Odze, Ziemeļsusēja, Nereta, Aiviekste (lima rivero).
* Lielupe baseno: Dienvidsusēja, Viesīte.

Grandaj lagoj: Saukas (7,7 km²), Viesītes (2,3 km²). Norde parto la Pļaviņu akvujo.

Loĝantaro
---------

Distrikto Jēkabpils havas 40 576 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 15,6 loĝantoj por kvadratkilometro.

La plej grandaj setlejoj| N# | Setlejo | Statuso | Paroĥo | Loĝantaro(2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Jēkabpils | Ŝtata urbo | - | 22 950 |
| 2. | Viesīte | Urbo | - | 1558 |
| 3. | Sala | Vilaĝo | Salas | 1412 |
| 4. | Aknīste | Urbo | - | 1016 |
| 5. | Birži | Vilaĝo | Biržu | 494 |
| 6. | Brodi | Vilaĝo | Ābeļu | 367 |
| 7. | Zasa | Vilaĝo | Zasas | 312 |
| 8. | Mežāre | Vilaĝo | Mežāres | 300 |
| 9. | Zīlāni | Vilaĝo | Kūku | 295 |
| 10. | Jaunā muiža | Vilaĝo | Kūku | 287 |

Administraj unuoj
-----------------

### Urboj (*pilsēta*)

Jēkabpils valstspilsēta, Aknīstes pilsēta, Viesītes pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*)

Aknīstes pagasts, Asares pagasts, Atašienes pagasts, Ābeļu pagasts, Dignājas pagasts, Dunavas pagasts, Elkšņu pagasts, Gārsenes pagasts, Kalna pagasts, Krustpils pagasts, Kūku pagasts, Leimaņu pagasts, Mežāres pagasts, Rites pagasts, Rubenes pagasts, Salas pagasts, Saukas pagasts, Sēlpils pagasts, Variešu pagasts, Viesītes pagasts, Vīpes pagasts, Zasas pagasts.

Galerio
-------

* Jēkabpils. Urboplaco.Jēkabpils. Urboplaco.
* Lago Saukas.Lago Saukas.
* Urbo Viesīte.Urbo Viesīte.
* Daugava en Sēlpils.Daugava en Sēlpils.
* Rivero Podvāze en Birži.Rivero Podvāze en Birži.
* Teiču marĉo, la naturrezervejo.Teiču marĉo, la naturrezervejo.
* Vido de Asote kastelmonteto.Vido de Asote kastelmonteto.
* Bushaltejo Ancene.Bushaltejo Ancene.
* Monaĥejo en Jēkabpils.Monaĥejo en Jēkabpils.
* Kastelo de Krustpils.Kastelo de Krustpils.

Referencoj
----------

1. ↑  stat.gov.lv
2. 1 2 3 4 5  Latvijas Padomju Enciklopēdija - Latva Soveta Enciklopedio, pp. 4-472.
3. ↑  PMLP.gov.lv Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās (latve)
4. ↑  LĢIA.gov.lv Vietvārdu datubāze 29.01.2021 (latve)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391476
 |