recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**El tiom da jarcentoj**, malgranda antologio de Latina poezio. Kompilis kaj tradukis Gerrit Berveling okaze de sia 50-jariĝo. 

La intenco estas iom veki impreson pri la fakto, ke la Latina estis uzata tra la jarcentojn: enestas poemoj ekde la himno de la Fratoj Arvalaj (komenco de la 3-a jc a.Kr.? ĝis en la 20-an jarcenton): renkontiĝas verkaĵetoj de Gneo Nevio, Plaŭto, Lukilio, Katono, Lukrecio, Katulo, Vergilio, Horacio, Tibulo, Propercio, Ovidio, Fedro, Petronio, Marcialo, Juvenalo, imperiestro Hadriano, Komodiano, Tiberiano, papo Damaso, Aŭsonio, Helpe, anonimulo, Kolumbano, Paŭlo Diakono, imperiestro Karolo la Granda, Hrabano Maŭro, Angilbert, Norker balbuta, episkopo Radbod, reĝo Roberto la 2-a la Pia, anonima poetino, Abelardo, abatino Hildegard de Bingen, Arĥipoeto, Carmina Burana, Walther de Châtillon, refoje kelkaj anonimuloj, Jano Panonia, Conrad Celtis, Thomas More, Nicolas Bourbon, Jano Sekundo, Johano Bukatio, Daniel Heinsius, Friedrich August Wolf, H. Maffacini, H. Tondini, J.A. Gaertner, Gerrit Berveling. 

Temas pri nr 16 en la serieto VoKo-numeroj de eldonejo VoKo, 1994.
**Lukso** (simbolo **lx**) estas la mezurunuo pri lumiga intenso, akceptita de la Internacia Sistemo. Ĝi permesas taksi la lumon, kiun ricevas la unuo de surfaco. Unu lukso egalas al unu lumeno je unu kvadrata metro.

Ĝi estas unuo de mezuro pri la videbla lumo, kaj dependas de la propreco kaj la senseco de homa okulo, per la kandelo, kiu do dependas de la lumintensa funkcio.

Dimensie, ni havas:

{\displaystyle \mathrm {lx={\frac {lm}{m^{2}}}={\frac {cd\cdot sr}{m^{2}}}} \ .}
Dum en fotometrio la ricevita lumintenso nomiĝas ***iluminanco***, en radiometrio la incida lumradiado nomiĝas ***iradianco***.

Ĉisubaj ekzemploj de iluminancoj donas ideon pri la valoro de lukso:

* La lumo de Suno averaĝe varias inter 32 000 lx (32 klx) kaj 100 000 lx (100 klx);
* sub la reflektilo de televidstudio estas proksimume 1000 lx (1 klx);
* en oficejo, la lumintensoo valoras ĉirkaŭ 400 lx;
* en hele lumigata oficejo konforme al la nuna eŭropa regularo UNI EN 12464 ekzistas 500 lx;
* la lumiga intenso de stratoj estas kutime 10 lx;
* la reflektita lumo de la plenluno estas proksimume 1 lx;
* la lumo de stelo rilatas al nur 0,00005 lx (50 μlx).

Malsamoj inter lukso kaj lumeno
-------------------------------

La lumflukso de unu lumeno centrita sur areon de unu kvadrata metro produktas iluminancon de unu lukso.
Lukso kaj lumeno estas du malsamaj grandoj, la mezurunuo de *illuminanco* estas lukso, dum lumeno estas mezurunuo de *lumflukso*.

Pri donita lumintenso de lumfonto, la iluminanco estas inverse proporcia al la kvadrata distanco inter la lumfonto kaj la lumigita areo, dum la lumflukso estas proporcia al la kvadrato de la solida angulo vidita de la lumigita areo.

Notoj
-----

1. ↑   esperante IUPAC Oro Libro, *lux*

### Vidu ankaŭ

* Kandelo (mezurunuo)
* Lumeno
* Nito (mezurunuo)
* Fotometrio (optiko)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Interaktiva kalkulo de lukso-lumeno-kandelo. (germane)[*rompita ligilo*]

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMezurunuoj de la Sistemo Internacia |
| --- |
| Bazaj unuoj | ampero (*A*) • kandelo (*cd*) • kelvino (*K*) • kilogramo (*kg*) • metro (*m*) • molo (*mol*) • sekundo (*s*) |
| Derivitaj unuoj | bekerelo (*Bq*) • celsia grado (*°C*) • farado (*F*) • grajo (*Gy*) • henro (*H*) • herco (*Hz*) • ĵulo (*J*) • katalo (*kat*) • kulombo (*C*) • lukso (*lx*) • lumeno (*lm*) • neŭtono (*N*) • omo (*Ω*) • paskalo (*Pa*) • radiano (*rad*) • simenso (*S*) • siverto (*Sv*) • steradiano (*sr*) • teslo (*T*) • vato (*W*) • vebero (*Wb*) • volto (*V*) |

 |
**Antal Gábor Szűcs** [sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szűcs Antal Gábor** estas hungara ŝlagromuzikisto (gitaristo, kantisto, tekstopoeto). Lia fratino estas Judith Szűcs.

Antal Gábor Szűcs (maldekstre) en 1983
Antal Gábor Szűcs naskiĝis la 29-an de aprilo 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Gábor Szűcs mem faris gitaron kaj uzis ĝin. Li neniam studis muzikon, li estas memlernanta gitaristo. Li aĝis 18, kiam li ricevis veran gitaron, poste li aliĝis al amatora ŝlagrorkestro. Baldaŭ li estis membro en tutlande konataj orkestroj (*Hungária* 1971-1973, *Skorpió* 1973-1979, *Dinamit* 1979-1983, *Bikini*). Li ricevis premion en 2019.

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Dinamit a vérem
* Járd el a Zorba dalát
* Volt egyszer egy szerelem

Aŭdu ankaŭ
----------

* 
* 
*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Gábor Szűcs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655232
* MBA: 023c835e-d7b0-4186-9c96-3a72d53027cb
 |
**Antal Kövesi** [koveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kövesi Antal** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Antal Kövesi  naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1876 en Tápióság, li mortis la 1-an de novembro 1961 en Sopron.

Biografio
---------

Antal Kövesi frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1898. Ekde 1901 li estis asistanto de Emil Herrmann en Akademio de Selmec. En 1906 li estis jam katedrestro (ĝis 1947) kaj eksterordinara profesoro, en la sekva jaro publika ordinara profesoro en la altlernejo, ĉar intertempe la akademio estis levita al altlernejo. Inter 1916 kaj 1918 li estis rektoro. En 1919 li sekvis la transmetitan altlernejon al Sopron, kiu estis levita al universitato en 1934. En 1947 li pensiuliĝis, sed li instruis plu ĝis 1952, en la sama jaro li kandidatiĝis. Li ricevis premion en 1950.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Általános géptan* (1901)
* *Erdészeti géptan* (1907)
* *Grafosztatika és vasszerkezetek* (1910)
* *Szilárdságtan* (1927, 1951)
* *Hidraulika* (1946)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 100-a paĝo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Antal Kövesi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bercianos del Real Camino** [berZJAnos delrealkaMIno] estas municipo en la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco. *Bercianos del Real Camino* estas komprenebla etimologie kiel *Bierzanoj de la Reĝa Vojo*.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 34,24 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 178 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 430 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 48 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759706
* GND: 7738496-9
* LCCN: n86140401
* VIAF: 152531442
 |
**Antal Hörger,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hörger Antal** estis hungara skulptisto. Lia origina familia nomo estis *Heger*.

Memortabulo pri Antal Hörger
Antal Hörger  naskiĝis la en 1676 (laŭ alia fonto en 1685?) en Kismarton (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando, nuntempa Eisenstadt en Aŭstrio), li mortis la 6-an de februaro 1765 en Buda.

Biografio
---------

Pri juna aĝo de Antal Hörger mankas informoj, sed estas fakto, ke en 1713 li estis akceptata, kiel burĝo de Buda. Li kreis statuojn, monumentojn pri sanktuloj kun lia bopatro, krome li produktis ankaŭ brikojn, argilaĵojn. En 1737 li iĝis membro de municipo de Buda. Li havis edzinon.

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Baroka kolono fare de HörgerBaroka kolono fare de Hörger
* Skizo pri kapeloSkizo pri kapelo
* Vota reliefoVota reliefo
* Statuo pri Francisco XavierStatuo pri Francisco Xavier
* Baroka altarparto nun videbla en muzeoBaroka altarparto nun videbla en muzeo

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Hörger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621653
 |
**Gugloplekso** (angle *googolplex*) aŭ **guglego** estas la nombro: {\displaystyle 10^{10^{100}}}

Oni ankaŭ povas skribi ĝin kiel: {\displaystyle {10}^{\rm {guglo}}}
aŭ

{\displaystyle 10^{\scriptscriptstyle 10\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000\,000}}
aŭ kiel la cifero 1 sekvata de guglo (10100) da nuloj. En jaro 1920 Edward Kasner kaj lia nevo Milton Sirotta inventis la vorton "googol" (esperante "guglo"). Milton proponis la terminon "googolplex" (esperante "gugloplekso") kiel "la cifero unu sekvata de skribitaj nuloj ĝis via laciĝo". Kasner decidis adopti pli formalan difinon "ĉar diversaj homoj ne laciĝos post la sama tempodaŭro".

Kiom granda estas gugloplekso?
------------------------------

Jam unu guglo estas pli granda ol la nombro de subatomaj partikloj en la konata universo, kiun diversaj sciencistoj taksis je 1072 ĝis 1087. Gugloplekso estas *unu sekvata de guglo da nuloj*, tial ne eblas skribi aŭ konservi gugloplekson kiel dekuman nombron, eĉ se la tuta materio de la universo estus transformita al papero kaj inko.

Referencoj
----------

1. ↑  En PIV: guglego: 10guglo

* Kategorio Gugloplekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antal HAAN,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haan Antal** estis hungara pentristo. Lia patro estis János Haan, lia frato estis Lajos Haan.

Portreto de virino fare de Antal Haan
Antal Haan  naskiĝis la 5-an de januaro 1827 en Békéscsaba, li mortis la 9-an de majo 1888 en Anacapri.

Biografio
---------

Antal Haan devenis el slovaka familio. Li frekventis luteranan gimnazion en Szarvas, poste kolegion de Eperjes, ekde 1845 artan akademion de Vieno. Post la Hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la hungara armeo kiel serĝento. Post falo de la liberecbatalo li estis trudsoldato en armeo de Habsburgoj, poste li vivis en Italio, ĉefe en Romo. En 1863 li hejmenvenis, sed post jardeko li denove vivis en Italio.

Li ofte pentris altarajn bildojn aŭ aliaj ekleziajn bildojn aŭ portretojn pri famaj hungaroj. Kelkfoje li kopiis pentraĵojn de Rafaelo. Li kolektis ankaŭ etruskajn objektojn, ili estis fundamento de muzeo en Békéscsaba.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* portreto pri Pio la 9-a (1857)
* *Leda kun cigno* (1861)
* *Viro leganta gazeton*

Kontribuaĵo
-----------

* *Időszaki tábla a magyar protestáns egyház történetéhez* (1859?) - libro kun Lajos Haan

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Békéscsaba (2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 36-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Antal Haan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 576370
* VIAF: 121367792
* ISNI: 0000 0000 7919 5138
* RKD: 313148
 |
**Topaz** estas usona filmo reĝisorita de Alfred Hitchcock en 1969. La gvidlibro estis de Samuel Taylor.

Historio
--------

Sceno el la filmo
**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

KGB-oficiro Boris Kusenov (Per-Axel Arosenius), dizertas al Usono kun la edzino kaj la filino. La dizertulo havas informon pri traktato inter Sovetunio kaj Kubo; kaj pri la ekzisto de "talpo" ene de la franca spionaro (reto *Topaz*). La agento Nordstrom (John Forsythe) de la CIA petas helpon de sia amiko, la franca agento André Devereaux (Frederick Stafford) kiu akompanas sian filinon Michèle (Claude Jade) en ŝia mielmonato kun François Picard (Michel Subor).

Post ricevi pruvojn de la kuba oficiro Rico Parra (John Vernon), Devereaux flugas al Kubo kie li renkontiĝas kun sia amantino Juanita de Cordoba (Karin Dor), kontraŭkastrisma spionino rilata al Parra. Parra malkovras tion kaj mortigas ŝin. Ĉio ĉi okazas dum la Karibia krizo kaj la ĉefa spiona celo estas la sovetiaj nukleaj misiloj en Kubo.

Devereaux revenas al Parizo, dum lia edzino Nicole (Dany Robin) perfidas kaj kokras lin kun la estro de "Topaz", Jacques Granville (Michel Piccoli). François daŭrigas enketadon kaj intervjuas la oficiron de la NATO Henri Jarre (Philippe Noiret), kiu baldaŭ pereas. Malmulte poste François montras al Michele kaj ties gepatroj desegnon de Jarre. Nicole konfesas, ke ŝi konas lin kaj ke Grantville estas la estro de Topaz.

Rolularo
--------

* Frederick Stafford
* Dany Robin
* Claude Jade
* Michel Piccoli
* Philippe Noiret
* Michel Subor
* Karin Dor

Komentarioj
-----------

La historio enradikiĝas en la epoko kaj kunteksto de la Malvarma Milito kaj kompreneble en filmo produktita inter britoj, usonanoj kaj francoj, la bonuloj estas la kontraŭsovetaj kaj la malboneguloj estas la sovetoj kaj ties amikoj (perfiduloj).

La filmo estas bazita sur la romano de Leon Uris.

Kiel en aliaj liaj filmoj, Hitchcock aperas kiel preterpasanto, en tiu ĉi filmo en la flughaveno kun virino kiu transportas lin en rulseĝo. Hitchcock vidas konatulon kaj staras por saluti lin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Topaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |

* Stanislavo Belov (2020-01-02) "Topazo" — spiona dramo pri amo, perfido kaj Kubo (esperante). Blogger. Alirita 2020-01-02. *(recenzo pri la filmo)*
* *Topaz*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Topaz ĉe AllMovie (angle)
* Topaz ĉe Turner Classic Movies Datumbazo
* Topaz ĉe Box Office Mojo
* Topaz ĉe Rotten Tomatoes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14381
* LCCN: no2013050168
* VIAF: 299709143 305314611, 299709143
* BNF: 167185717
 |
**Antal KLEMM,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klemm Antal** (malofte *Klemm Imre Antal*) estis hungara lingvisto, pastro, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1927).

Antal Klemm  naskiĝis kiel *Klemm Imre* la 1-an de septembro 1883 en Léka (nuntempa Lockenhaus en Aŭstrio). Li mortis la 23-an de decembro 1963 en Pécs.

Biografio
---------

Antal Klemm frekventis gimnaziojn en Kőszeg kaj Sopron, poste en 1902 li aliĝis al benediktanoj. Li plulernis en ĉeflernejo de Pannonhalma kaj universitato de Budapeŝto, fine li pastriĝis en 1907. En la sekva jaro li ricevis diplomon por instruisto. Komence li insruis en Pannonhalma, sed dume li plulernis en diversaj eksterlandaj universitatoj. Dum la 1-a mondmilito li kolektis kantojn kaj tekstojn de militkaptitoj, kies gepatra lingvo estis ia finn-ugra lingvaro. Ekde 1923 li instruis ankaŭ en Universitato Pázmány Péter kaj ankaŭ en universitato de Pécs. Ekde 1940 li instruis nur en universitato de Szeged, kie li estis katedrestro inter 1950-1955, poste li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri finn-ugra lingvaro. Li ricevis premiojn en 1921 kaj 1925.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Baróti Szabó Dávid nyelve nyelvújítási szempontból* (1908)
* *Mordvin szövegek* (1916)
* *Magyar történeti mondattan I–III.* (1928–1942)
* *Nyelvtudomány, logika, lélektan* (Lingvoscienco, logiko, psikologio), (1948)
* *Magyar leíró nyelvtan történeti magyarázatokkal: Szótan, hangtan* (1951)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Rafael Castillo** [kasTIjo] estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Granda Bonaero.

Ekstera vojo en Rafael Castillo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 103 992 en 2001
* Supermara alteco: 23 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1755
* Telefonkodo: +54 11

Geografio
---------

Rafael Castillo situas sur la apudmara ebenaĵo en proksimeco de González Catán. Bonaero troviĝas 15, Quilmes 32, La Plata 65, Rosario 273, Mar del Plata 377, San Miguel de Tucumán 1081, Saltaurbo 1284 km.

Historio
--------

Terposedanto Rafael Castillo havis plurajn bienojn en la areo. Li donacis teron por konstruis la fervojon. En 1911 la fervoja haltejo ekfunkciis. En la frua 20-a jarcento estis konstruita ankaŭ kirko. En 1930 la vilaĝo havis ne pli ol 3.000 loĝantojn kaj restis pure kampara areo. En la 1960-aj jaroj alvenis multe da homoj el la regiono. En 1974 Rafael Castillo oficiale urbiĝis.

Klimato
-------

Rafael Castillo situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La temperaturo varias inter 6-32 °C.

Fontoj
------

* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* 
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
*
**Guerrero** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Guerrero*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05012.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1877 loĝantojn. El tiuj estis 1033 viroj kaj 844 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3219,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 220 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 1935 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 0 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 1832 personoj apartenis al la katolika religio kaj 109 personoj al la protestantisma religio. 7 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 145 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
**Rekta imposto** estas ĝenerale imposto pagata rekte al la registaro fare de la persono al kiu ĝi estas devige postulita.

Ĝenerala signifo
----------------

En ĝenerala signifo, rekta imposto estas tiu trudita al individua persono (ĉu jura aŭ natura) aŭ posedaĵo (t.e. realaj kaj personaj posedaĵoj, brutaro, kultivaĵoj, salajroj, ktp.) kiel aparte de imposto trudita sur transakcio. En tiu signifo, nerektaj impostoj kiel ekzemple vendimposto aŭ aldonvalora imposto (AVI) estas truditaj nur se kaj kiam impostodeva transakcio okazas. Homoj havas la liberecon por okupiĝi pri aŭ sindeteni de tiaj transakcioj; dum rekta imposto (en la ĝenerala signifo) estas trudita sur persono, tipe en senkondiĉa maniero, kiel ekzemple surkapa imposto aŭ ĉefa imposto, kiu estas trudita surbaze de la simpla vivo aŭ ekzisto de la persono, aŭ domimposto kiu estas trudita sur la posedanto per esenco de proprieto, prefere al komerca uzo. Kelkaj komentistoj argumentis ke "rekta imposto estas tiu kiu ne povas esti ŝanĝita fare de la impostpaganto al iu alia, dum nerekta imposto povas esti."

La senkondiĉa, senhalta aspekto de la rekta imposto estis plej grava afero konsiderata de homoj en la 18-a jarcento serĉantaj eviti tiranajn reĝimojn kaj protekti individuan liberecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Nerekta imposto

Referencoj
----------

1. ↑  *Britannica Online*, Article on Taxation. Vidu ankaŭ *Financial Dictionary Online*, Artikolo en Direct taxes.

Fontoj
------

* Foster, Robert.  (1895) *Commentaries on the Constitution of the United States: Historical and Judicial* **1**. The Boston Book Co. p. 415–423.
**Erhard URBAN** (naskiĝis probable en 1887, mortis la 24-an de junio 1969 en Vlastějovice) estis ĉeĥa esperantisto, aŭtoro de Gastronomia terminaro esperanta-angla-franca-ĉeĥa (Jarlibro de UEA 1958).

Ellerninte la kelneran profesion en 1905 li kiel 18-jarulo vizitis siajn gepatrojn en Strmilov kaj tie li de s-ano Kupka eksciis pri ekzisto de Esperanto. Sed ne povante aĉeti en librovendejo lernolibron, li unue provis la francan, anglan kaj rusan, sed ĉiujn lernolibrojn li ĵetis en fajron, ĉar la lingvoj estis por li tro komplikaj. Poste li elpetis de s-ro Kupka adreson de Theodor Čejka, poŝtrevene li ricevis de li la sopiratan lernolibron kaj post 13 semajnoj li jam legis esperantlingvajn tekstojn.

Unue li kelneris en Luhačovice, sed poste en Parizo en Grand Hôtel du Globe, kies posedanto s-ro Leclerc kune kun sia edzino parolis Esperanton. Lia plua hotelo estis Koomans en Roterdamo, kies posedanto s-ro Allard estis esperantisto ankaŭ. Same en Londono en Strand Palace Hotelo li ricevis okupon dank‘ al sia scio de Esperanto. En sekvaj jaroj li vivis kaj kelneris en Italio, Hispanio, Francio, Belgio, Nederlando, Anglio, Germanio, Aŭstrio kaj Svislando, kie li persone konatiĝis kun Hector Hodler.

Kaj kiam okazis kongreso en Antverpeno (1911) li igis sin jungi kiel „ĉevalo" en la kaleŝon de Zamenhof - li estis maldekstraflanke ĉe la pinto de la timono, dekstre iu angla esperantisto.

Li ĉiam klopodis esperantistigi siajn gastojn, kelkaj akceptis, kelkaj rikanis. Plej danĝere estis dum la milito, kiam li devis priservi gestapanoj, kiuj opiniis Esperanton „juda trompo".

Post la milito li laboris kiel ĉefkelnero en Prago en hotelo Ruĝa Aglo.

Siajn travivaĵojn li rakontis en Heroldo de Esperanto, majo 1948.
Erhumuzikistino
**Erhuo** (ĉine 二胡, pinjine: èrhú) ankaŭ nomata **nanhuo** (南胡, *nánhú*, laŭlitere "suda violono") estas instrumento el Huĉjinoj, la familio de ĉinaj du-kordaj arĉaj kordinstrumentoj. Ekster Ĉinio ĝi estas plej konata el huĉjinoj kaj en kelkaj Okcidentaj landoj oni ĝin nomas *Ĉina violono*. Hodiaŭ, la erhuo estas uzata ĉefe en la prezentado de popola kaj tradicia ĉina muziko, kaj kiel solinstrumento kaj en ensemblo aŭ kiel parto de grandaj orkestroj.

Erhuo konsistas de longa vertikala kolo kun du grandaj kejloj, al kiuj kordoj ligiĝas. En suba parto de instrumento situas malgranda sonkesto, kies antaŭa surfaco estas kovrita per ledo (tradicie por tio oni uzas haŭton de pitono). En meza parto de kolo estas speciala buklo de ŝnuro (nomita *qian jin*) kiu tiras la kordon al la kolo, ŝangante la sonon de instrumento. Tipa erhuo estas 81 cm alta, kaj same longa estas la arĉo.

La sonkesto de erhuo estas prisma kaj havas du samlarĝajn laterojn en antaŭa kaj malantaŭa partoj. Nombro de flankaj lateroj estas difera - 6 aŭ 8. Sesflanka ehua sonkesto nomiĝas *liu jiao qin tong* kaj plej ofte uzatas en Suda Ĉinio, la okflanka, *ba jiao qin tong*, pli popularas norde. Ankaŭ ekzistas varianto de erhuo kun cilindra sonkesto.

Erhuo kaj muzikistoj
--------------------

La pola komponisto Krzysztof Penderecki uzis erhuon en la partituro de sia Sesa Simfonio (2008-2017), subtekstigita kiel "Ĉinaj Kantoj".

Erhuo estas uzata en la muziko de la kanada distra firmao Cirque du Soleil kaj en la solludaj prezentoj de la populara trupo *Shen Yun Performing Arts* (muzikgrupo fondita en 2006 en Novjorko fare de anoj de la spirita movado de *Falun Gong)* kiu prezentas klasikajn ĉinajn dancojn kaj popoldancojn de diversaj ĉinaj etnoj.

Kelkaj rokmuzikistoj ankaŭ turnis sin al la erhuo. Aparte Jack Xu, la fondinto kaj fronta figuro de la usona grupo Hsu-nami, ludas la erhuon. La instrumento ankaŭ estas uzata de la ukraina teamo *Fleur*.

Referencoj
----------

1. ↑  Datumbazo de kordinstrumentoj.
2. ↑  (en) Evan Mantyk, *What Is Shen Yun All About?*, (Kio fakte estas Shen Yun?) La societo de klasikaj poetoj, la 19-an de januaro 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Erhuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Erhuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Erhu, 'la ĉina violono', jutuba filmeto

(angla) Prezento de la erhuo
**Herbert José de Sousa**, konata kiel **Betinho** *(Beĉinjo)*, naskiĝis je la 3-a de novembro, 1935 kaj mortis je la 9-a de aŭgusto, 1997. Betinho estis brazila sociologo kiu luktis favore al la homaj rajtoj en Brazilo. Li kreis kaj sindediĉis al projekto *Ação da Cidadania contra a Miséria e Pela Vida* (Civiteca Agado kontraŭ Malriĉeco kaj por la Vivo"

Hebert José de Souza

Biografio
---------

Betinho naskiĝis norde de la subŝtato Minas Gerais. Kiel liaj fratoj Henfil kaj Chico Mário, li heredis (?herdou) el sia patrino hemofilion, kiu, ekde sia infaneco, kaŭzis malsanecojn kiel tuberkulozo. *Mi naskiĝis por la katastrofo, sed plene je bonŝanco* – li kutime diris.

Li kreskis en strangaj lokoj: malliberejo kaj funebrejo, kien lia patro laboris. Sed tiuj kiuj vere influis sian pensmanieron estis la pastroj dominikaj, kiuj li konis dum la 1950a jardeko. Li partoprenis de JEC (Juventude Estudantil Católica) *(Junularo Studenta Katolika)*, JUC (Juventude Universitária Católica) *(Junularo Universitata Katolika)* kaj, en 1962, li fondis AP-n (Agado Popola), kaj estis ĝia unua kunordiganto (?coordenador).

Diplomiĝis pri Sociologio en la jaro 1962). Dum la registaro de la prezidento João Goulart, donis helpon profesian al MEC *(Ministerio pri Edukado)* kaj defendis la "bazajn reformojn", speciale la agran reformon.

* Kategorio Betinho en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 219950
* GND: 1056800100
* LCCN: n81002256
* VIAF: 122976
* ISNI: 0000 0000 8014 6931
* SUDOC: 034698566
* BNF: 12542569z
* MBA: e1bd2c28-917c-4c87-9069-52dcc6c61ff9
 |
La sintagmo ***Deus absconditus*** (el la latina: "(kaŝiĝinta dio") ĉeestas en biblia versego de la profetia libro de Jesaja (45,15) [1]: "Vere Vi estas Dio Sin kaŝanta, Dio de Izrael, Savanto".

Referencante al la nemezurebleco de la saĝo de Dio, al la neesplorebleco pri lia volo kaj al la senfina diferenco kompare kun la kreitaĵaro (*La tute alia*), tiu koncepto fariĝas "centra" kaj en la negativa teologio kaj en la dialektika teologio de Karl Barth.

La *Deus absconditus* estus en rilato kun la temo de la libera volo kaj de la hermeneŭtika cirklo fido-racio. Dio, nome, manifestiĝus tiamaniere ke *la homa libero ne estu eliminata de la evidento, ke la fido restu elekto kaj ne fakta dateno evidenta kaj nerefutebla flanke de la racio*.

Notoj
-----

1. ↑  Kompetentuloj precizigus ke ĝi kuŝas en la "Dua Jesaja" ĉar en tiu libro intervenis pluraj manoj kaj tiu ĉapitro troviĝas en zono ne origina.

Vidu ankaŭ
----------

* Deo ignoto
* Izoliĝinta dio
* Apofata teologio
* Negativa teologio
* Dialektika teologio
* Karl Barth
* Listo de latinaj eldiroj

Literaturo
----------

* Volker Leppin: *Deus absconditus und Deus revelatus. Transformationen mittelalterlicher Theologie in der Gotteslehre von „De servo arbitrio"*; in: Berliner Theologische Zeitschrift 22 (2005), S. 55–69, ISSN|0724-6137
* Horst Beintker: *Luthers Gotteserfahrung und Gottesanschauung*; in: Leben und Werk Martin Luthers von 1526 bis 1546 – Festgabe zu seinem 500. Geburtstag, Band 1; Berlin, 1985.
Ŝtontajlistaj markoj de familio Parler
 **Familio Parler** estis familio de ŝtontajlistoj, skulptistoj kaj arĥitektoj origina el Schwäbisch Gmünd, kiu dum la 14-a jarcento kreis aŭ kunkreis gravajn verkojn de gotikaj arĥitekturo kaj arto en tuta Eŭropo, inter ili la unuajn bildobustojn de la novepoko, la katedralon de Schwäbisch Gmünd, la katedralon de Sankta Vito kaj la ponton de Karolo en Prago, la preĝejon Sankta Sebaldo en Nurenbergo, la katedralon Sankta Barbara en Kutná Hora, la urbodomon de Krakovo, la katedralojn de Ulm, Freiburg kaj Bazelo.

La unua konata Parler, eble devena el Kolonjo, *Heinrich Parler la pli maljuna* aŭ ankaŭ *Heinrich de Gmünd la pli maljuna* (proks. 1300–1387), kiu validas kiel unua arĥitekto de la katedralo de Ulm kaj ankaŭ konstruis la katedralon Sankta Kruco en Schwäbisch Gmünd. La plej elstaraj reprezentanoj estas liaj supozataj filoj Johann Parler la pli maljuna, Michael Parler kaj Peter Parler kaj la filoj de Peter Parler, Johann Parler la pli juna kaj Wenzel Parler.

Historie pruvita estas la nomo Parler nur ĉe Peter Parler, tamen ĉi tiu nomo por ĉi tiu familio estas vaste disvastiĝinta.

Referenco
---------

1. ↑  Barbara Schock-Werner: Parler. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). volumo 20, Duncker & Humblot, Berlin 2001, ISBN 3-428-00201-6, pj. 69–74

Literaturo
----------

* Kategorio Familio Parler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Max Bach: *Die Parler und ihre Beziehungen zu Gmünd]* En: *Repertorium für Kunstwissenschaft.* 23. Spemann, Berlino kaj Stutgarto 1900.
* Alfred Klemm: *Die Familie der Meister von Gmünd und ihre Zeichen.* En: *Korrespondenzblatt des Gesamtvereins der deutschen Geschichts- und Altertumsvereine.* 42, 1894, pj. 9-15 (MDZ Munkeno).
* Anton Legner (eldoninto): *Die Parler und der schöne Stil 1350-1400.* 3 volumoj. Kolonjo 1978.
* Marc Carel Schurr: *Die Baukunst Peter Parlers. Der Prager Veitsdom, das Heiligkreuzmünster in Schwäbisch Gmünd und die Bartholomäuskirche zu Kolin im Spannungsfeld von Kunst und Geschichte*. Ostfildern 2003.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 496584
* GND: 118789694
* VIAF: 30333027
* NKC: jx20061003006
 |
**Lakhimpur,** hindie **लखीमपुर** estas urbego en norda Barato, en norda parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, kie ĝi estas distrikta sidejo. La loknomo estis nomita pri hindua diino de fortuno Lakŝmio.

Medicina altlernejo en Lakhimpur

Demografio
----------

En 2011 Lakhimpur havis 151 993 da loĝantoj. La legopovo estis 73% en 2001. Lakhimpur atingis la internacian kvalifikon urbego en la malfruaj 1990-aj jaroj.

Geografio
---------

Lakhimpur situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 147 m. super la marnivelo. Sitapur troviĝas 45, Ŝahĝahanpur 86, Hardoj 87, Bahrajĉ 91, Barabanki 120, Pilibhit 121, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 124, Barejli 141, Gonda (urbo) 150, Budaun 162, Kanpur 169, Agra 284, tutlanda ĉefurbo Delhio 357, Kolkata 970, Mumbajo 1286 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La brita erao finiĝis en 1947. Lakhimpur atingis la municipan statuson en 1968.

Ekonomio
--------

Lakhimpur kun la ĉirkaŭaĵo estas plejparte agrikultura kun dominado de sukerkanoj, sed estas kultivitaj ankaŭ teoj, rizoj, juto en la ĉirkaŭaĵo.

Lingvoj
-------

En Lakhimpur la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua, tamen oni parolas en en:Awadhi language.

Religio
-------

En Lakhimpur la plej ofta religio estas la hinduismo kun preskaŭ 76% kaj islamo (22%), fine sikismo 1%, krome aliaj.

Eduko
-----

En Lakhimpur kelkaj altlernejoj funkcias.

Trafiko
-------

Lakhimpur havas trairan fervojan linion. 6 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. La plej proksima internacia flughaveno estas atingebla en Laknaŭo.

Klimato
-------

La klimato estas varma tutjare krom la pluvsezonoj. En Lakhimpur la temperaturo varias inter 19-31 °C. En la plena jaro pluvas resume averaĝe 1018 mm, plej ofte pro la musonoj inter junio-septembro. Inter novembr-aprilo apenaŭ pluvas. Vintre (novembro-februaro) la temperaturo varias inter30-0 °C, somere (marto-junio) estas 46-20 °C, pluvsezone (julio-oktobro 35-20 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* nacia parko proksime kun tigroj kaj birdoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Abatejo de *Hautecombe* en 1864
Abatejo de *Hautecombe* en 2005
La **reĝa abatejo Hautecombe** situas ĉe la lago Bourget (Burĵe) en Savojo (Francio). Ĝi estis fondita en 1125 de grafo Amadeo la 3-a de Savojo kaj konstruita de cistercianoj dum la 12-a jarcento. Poste uzis ĝin ankaŭ benediktanoj.

De la 12-a jarcento ĝis la 15-a jarcento ĝi estis tombejo de kvardeko da grafoj kaj princoj de Savojo. Ankaŭ poste kelkaj dinastianoj decidis tie havi sian tombon, kiel ekzemple Karlo-Felikso en 1821 aŭ la lasta reĝo de Italio Umberto la 2-a en 1983 kaj lia edzino *Marie-José* en 2001

Ekde la 14-a jarcento la abatejo grade kadukiĝis. Dum la sekvintaj jarcentoj grave malpliiĝis la nombro de la monaĥoj kaj la abatejo fariĝis tia ruino, ke la reĝo de Sardio Viktoro-Amadeo la 2-a de Savojo konfiskis ĝin kaj ordonis ĝian riparadon en 1700.

La franca registaro revolucia forpelis je la 10-a de aprilo 1793 la lastajn monaĥojn kaj konfiskis la bienojn. Ili estis poste venditaj kiel "naciaj bienoj" krom la abatejo, kiun oni taksis nevendebla post ĝia rabado. En 1799 oni konstruis sub la kupolo de la preĝejo fornon por kuiri fajencaĵojn, kiu funkciis ĝis 1804. Poste la preĝejo disfalis en ruinoj.

Kiam Karlo-Felikso de Savojo (1765-1821) heredis la Domestrecon de Savojo en 1824 li vizitis sian landon kaj vidis la ruinojn de la tombejo de siaj prauloj. Per sia propra mono li reaĉetis ĉiujn ĝiajn bienojn je la 28-a de aŭgusto 1824 kaj ordonis al la piemontana arkitekto Ernesto Melano rekonstrui la preĝejon, por ke ĝi fariĝu ia granda maŭzoleo memore al lia prauloj de la savoja dinastio. La abatejo longas ĉ. 70 metrojn kaj larĝas ĉ. 30. Ĝia stilo estas la gotika-romanika tipa por la tempo de ĝia ekesto. Ĉiuj pilieroj fariĝis monumentoj kun statuoj, basaj reliefoj kaj surskriboj je la memoro de iu princo de la savoja dinastio.

Okaze de la dediĉo de la renovigita preĝejo je la 7-a de aŭgusto 1826, la reĝo de Sardio redonis la bienojn de *Hautecombe* al la cistercianoj. En 1922 tie instaliĝis denove benediktanoj, 800 jarojn post la unuaj fondintoj de tiu abatejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abatejo Hautecombe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficialaj Retpaĝoj Arkivigite je 2007-02-24 per la retarkivo Wayback Machine en la franca lingvo.
* Historio en la franca lingvo kun fotaĵoj.
**Ate** (helene  *Ἄτη*, latine *Ate*) estis en la helena mitologio diino de blindigita kaj nekvietigebla pasio. Ŝi estis filino de la plej alta dio Zeŭso, kaj de diino de konflikto Eriso.

Ŝi iam loĝis sur Olimpo, kiel potenca diino, sed kiam ŝi uzis siajn sorĉojn je Zeŭso mem, estis ĵetita teren. Tio okazis kiam estis naskiĝonta heroo Heraklo. Ŝi ruze eldevigis de Zeŭso ĵuron, ke la unua novnaskito en tiu tago regos ĉiujn virojn. Tion ekaŭdis Hero kaj okazigis, ke antaŭtempe naskiĝis Eŭristeo, al kiu poste devis servi Heraklo mem. Pro tio Zeŭso denove koleriĝis kontraŭ Ate kaj ĵetis ŝin teren, kie ŝi portis al homoj nur malfeliĉon kaj veadon.

Inter la homoj ŝi moviĝis diskrete kaj silente, ĉiuokaze per sia veno kaŭzis grandan katastrofon. Por helpo kontraŭ ŝi la homoj povis venigi diinojn Litaio, kiuj tamen estis lamaj kaj venadis ĉiam malfrue. Malgraŭ tio ili kiel Zeŭsaj filinoj iam sukcesis ion ankoraŭ rebonigi. Sed se ilin iu ne venigis, fordonis sin tute al Ate kaj estis perdita.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Áté en la ĉeĥa Vikipedio.*

Vidu ankaŭ
----------

* 111 Ateo
**Lagleygeolle** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 236 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Geografio
---------

Lagleygeolle etendiĝas sur 19,54 km², kaj havis 236 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Lagleygeolle antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Germane, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Lagleygeolle apartenas al la kantono de Meyssac, kies ĉefurbo estas Meyssac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Famuloj
-------

* Claude Duneton

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
**Lagartos** [laGARtos] estas municipo en la okcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*. La loknomo *Lagartos* eble povas esti komprenata etimologie kiel Lacertoj.

Geografio
---------

Terradillo de los Templarios.
Villambrán de Cea.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 43,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 128 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 60 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi estas parto de la Jakoba Vojo.

La municipal teritorio enhavas ankaŭ la submunicipojn Terradillos de los Templarios kaj Villambrán de Cea.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770641
 |
**Ataquines** [ataKInes] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Medina* (Tero de Medina) en la sudo de la provinco. 

Ataquines en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 42,6 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 564 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 1 000 el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 59 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj San Vicente del Palacio, Ramiro, Olmedo, Lomoviejo, Almenara de Adaja, Puras, Salvador de Zapardiel, San Pablo de la Moraleja kaj Montejo de Arévalo (Segovio). Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1633, dum la regado de Filipo la 4-a Ataquines ricevis la titolon de "villa".

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Johano Baptista de la 17-a jarcento el briko.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765727
* VIAF: 316735014
 |
Escudo de la familia Colonna
La **familio Colonna** estis potenca familio el la roma nobelaro dum la Mezepoko kaj Renesanco, en permanenta konflikto kun la rivala familio Orsini.

Otto di Colonna iĝis Papo Marteno la 5-a kaj finis la Okcidentan skismon.

Laŭ sia tradicio, la familio Colonna devenas de la grafoj de Tuskulumo. La unua katolika kardinalo el tiu familio deĵoris ekde 1192, kiam Giovanni Colonna iĝis kardinal-preĝisto de Sankta Prisca.

En 1467, Francesco Colonna verkis la *Hypnerotomachia Poliphili*.

1728, la familio aldonis la nomon Barberini al sia nomo, kiam Giulio Cesare Colonna di Sciarra edziĝis kun Cornelia Barberini, filiino de la lasta viro kun nomo Barberini, Taddeo Barberini.

Vidu ankaŭ
----------

* Vittoria Colonna, amiko de Michelangelo
* Sciarra Colonna, kiu partoprenis la atencon de Anagni
* Fabrizio Colonna, patro de Vittoria Colonna, kaj ĝeneralo en la sankta ligo.
* Frangipani-familio

* Kategorio Familio Colonna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gyula Mitrovics** [djulsa mitroviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mitrovics Gyula** estis hungara esteto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1935).

Gyula Mitrovics  Arkivigite je 2013-09-27 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 29-an de junio 1871 en Sárospatak. Li mortis la 17-an de marto 1965 en Stuttgart.

Biografio
---------

Gyula Mitrovics frekventis universitatojn en Budapeŝto, Vieno, Berlino. Li ricevis diplomojn en 1893 kaj 1898. Li ekinstruis en sia naskiĝurbo en gimnazio en 1893. Li estis nomita lerneja direktoro en Miskolc en 1904. En 1909 li instruis en kolegio de Debrecen, sed ekde 1917 li instruis jam en la universitato. En 1940 li iĝis rektoro, en la sekva jaro li pensiuliĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A valószerűségről* (1893)
* *Az alaki szép hatásának magyarázata a lélektudomány alapján* (1914)
* *Nevelésügyi feladataink a háború után* (Niaj edukaj taskoj post la milito), (1918)
* *A magyar esztétikai irodalom története* (Historio de la hungara estetika literaturo), (1928)
* *A neveléstudomány alapvonalai* (1933)
* *A műalkotás szemlélete* (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografieto
**Antal Molnár,** ekster Hungario **Anton Molnar,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Antal** estas hungara-franca pentristo.

Antal Molnár  naskiĝis en 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Molnár abiturientis en belarta gimnazio en sia naskiĝurbo en 1976, poste li eklaboris en Belarta Muzeo (Budapeŝto). Li akiris pentristan diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1983, poste samloke li frekventis majstan kurson 3 jarojn. Lia ĉefinstruisto estis Gábor Dienes. En 1986 li komencis labori kiel grafikisto por Unuiĝintaj Nacioj en Ĝenevo. Post 2 jaroj li translokiĝis al Francio kun sia familio kaj li iĝis profesia pentristo. Li ofte revizitas Hungarion, kie li ankaŭ ekspozicias. En 2012 en Dijon li ricevis premion "Salon des artistes" inter 500 artistoj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Francio (ekde 1990)
* Los Angeles (1993)
* Tokio (1998)
* Budapeŝto (2002, 2011)
* Novjorko (2012)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Travelling by Reid's
* Wine Time
* Breakfast in Madeira
* Marché de Bamako
* Apple and Models

Fontoj
------

* anglalingva oficiala paĝo
* hungarlingva biografieto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614307
 |
Grafo **Antal Mailáth** [majlAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mailáth Antal** estis hungara notario, senatano, ĉefkanceliero, magnato, ĉambelano, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *székhelyi* [sEkheji], lia familia nomvarianto estis *Majláth,* lia patro estis József Mailáth, lia frato estis János Mailáth.

Antal Mailáth
Antal Mailáth naskiĝis la 22-an de februaro 1801 (laŭ hungara Vikipedio la 13-an de junio 1801) en Buda (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 14-an de majo 1873 en Vieno (Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Antal Mailáth maturiĝis en gimnazio en Sátoraljaújhely, poste li studis juron en Jura Akademio (Győr), fine li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1817. Post siaj studoj li estis subnotario en Győr (historia departemento), ekde 1820 en Zemplén (historia departemento), pli poste en Fiume. En 1830 li estis departementestro de Zemplén, en 1833 subkanceliero, inter 1839-1844 ĉefkanceliero, sed li estis politike atakita, tial li retiriĝis. Li estis senatano en 1848, 1865 kaj inter 1869 – 1872. Li establis proprakoste privatan hospitalon. Li ricevis plurajn premiojn kaj titolojn. Li neniam havis edzinon aŭ idon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Assertiones ex universa philosophia, quas publice propugnandas' suscepit anno 1817*
* parlamentaj kaj departementaj paroladoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 1-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Mailáth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704298
* GND: 116688831
* VIAF: 27829236
* ISNI: 0000 0000 1363 0379
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Dendrokolaptedoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Furnariedoj *Furnariidae* |
| Subfamilio: | **Dendrokolaptedoj** *Dendrocolaptinae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| multaj; vidu artikolo-tekston. |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Dendrokolaptedoj  |

 |
| v • d • r |

La **Dendrokolaptedoj** (*Dendrocolaptidae*) estas subfamilio el la ordo de la Paseroformaj birdoj. Iam oni konsideris ĝin aparta familio de la paseroformaj birdoj, sed nuntempe oni ordigas ĝin sub la furnariedoj.

Disvastiĝo
----------

Disvastigitaj ili estas en la subtropikaj kaj tropikaj arbarregionoj en Mez- kaj Sudameriko de Meksiko ĝis Argentino. Ili vivas prefere kiel izoluloj; nur kelkfoje ili kolektiĝas al iom grandaj grupoj.

Distingiloj
-----------

La bekoformo varias de specio al specio. Ĝi povas esti longa kaj antaŭe malsupren kurbigita aŭ mallonga kaj rekta, kiel ĉe la Grizakapa sitasomo *Sittasomus griseicapillus*. Dendrokolaptedoj disponas pri akraj ungegoj kaj fortaj kruroj kaj piedoj. La bruna plumarkoloro similas ĉe inoj kaj maskloj. La flugiloj kaj la vostoplumoj ofte havas rustbrunan koloron. Helpe de siaj akraj ungegoj kaj la rigidaj vostoplumoj, uzataj kiel apogilo, ili kapablas lerte kuri laŭ la arbotrunkoj kaj branĉoj. Ili nutras sin per insektoj, kiujn ili trovas en la fendoj de arboŝelo. Siajn nestojn ili konstruas en arbokavoj kaj forlasitaj pego-truoj.

Genroj kaj specioj (elektaĵo)
-----------------------------

* Kampiloramfo *Campylorhamphus*
	+ *Campylorhamphus trochilirostris*)
* Dendrokolapto *Dendrocolaptes*
	+ *Dendrocolaptes certhia*
* Nasiko *Nasica*
	+ *Nasica longirostris*
* Sitadomo *Sittasomus*
	+ Grizakapa sitasomo *Sittasomus griseicapillus*
* *Dendrocincla*
* *Dendrocolaptes*
* *Drymornis*
* *Glyphorynchus*
* *Hylexetastes*
* *Lepidocolaptes*
* *Xiphocolaptes*
* *Xiphorhynchus*
**János Jónás** [jAnoŝ jOnAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jónás János** estis hungara instruisto, profesoro.

János Jónás  naskiĝis la 4-an de novembro 1848 en Kiskunhalas. Li mortis la 3-an de januaro 1911 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Jónás devenis el juda familio. Li komence lernis en juda lernejo en Balassagyarmat, poste en kalvinana gimnazio en Kiskunhalas, poste unu studjaron en Reĝa Universitato de Pest, fine li lernis ekonomion en Lejpcigo. En 1870 li iomete interrompis la lernadon pro la milito, sed poste li plulernis en Germanio. Post siaj studoj li ekinstruis en 1871 en la gimnazio de Kiskunhalas, poste en aliaj urboj. En 1872 li edziĝis, tial li prenis la kalvinanan religion. Ekde 1878 li instruis en komerca akademio en Budapeŝto, ekde 1885 li estis nomumita akademiestro en Pozsony. Li faris pioniran pedagogian laboron en instuado por komercistoj. En 1897 li ricevis reĝan premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Mohammed előtti Moallakok* (1868) - debuta studo pri araba poezio
* Ármin Vámbéry:*Indiai tündérmesék* (1869, 1881) - traduko el la angla
* *Az ókor története* (1876-78) - tradukaĵo
* *Kereskedelmi irodai munkálatok. (Kaufmännische Comptoir-Arbeiten.)* (1886)
* *Visszapillantás a pozsonyi első takarékpénztár ötven évi működésére 1842-1891* (1892, ankaŭ germane)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 46-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.