recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**KEMÉNY Zoltán** (pro. keme:nj) hungara-svisa pentristo, skulptisto naskita en Banica la 21-an de marto 1907 kaj mortinta en Zuriko la 14-an de junio 1965.

Premio
------

* 1964: Internacia Grandpremio en Skupltaĵbienalo 32-a de Venecio.

Biografio
---------

Zoltán Kemény studis meblodizajnon kaj internan konstruadarton inter 1923-1927 en la Industriarta Lernejo de Budapeŝto ĉe Gyula Kaesz, pentradon inter 1927-1930 en la Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto ĉe János Vaszary. En 1930 li loksidiĝis en Parizo. En jaroj 1940-1942 li laboris en Marseille, fine li loksidiĝis en 1942 en Zuriko, kie li estis moddizajnisto kaj li redaktis la revuon *Annabelle* ĝis 1960. Post 13 jara paŭzo li rekomencis pentradi. La artisto mem dividis sian arton je tri periodoj: "Pentraĵoj" 1943-1946; "Reliefkolaĝoj" 1947-1953; "Metalreliefoj" 1953-1965. En 1984 la edzino de artisto donacis al Belarta Muzeo de Budapeŝto 400 artverkojn el heredaĵo de la artisto.

Fonto
-----

* Artportalo.hu Arkivigite je 2011-07-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 375421
* GND: 118561243
* LCCN: n83198646
* VIAF: 34465239
* ISNI: 0000 0000 8113 0018
* SUDOC: 027696731
* BNF: 119683643
* ULAN: 500031473
* NLA: 36503118
* RKD: 43843
* BNE: XX932977
 |
**Zoltán Kollonay** [kolonai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kollonay Zoltán** estas hungara pianisto, orgenisto, komponisto, dirigento, instruisto. Lia patrino estis greko. 

Zoltán Kollonay  naskiĝis la 12-an de novembro 1964 en Nyíregyháza (Hungario).

Biografio
---------

Zoltán Kollonay akiris pianistan diplomon en Konservatorio de Debrecen en 1988, plian diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1994, 2 pliajn diplomojn en Konservatorio de Vieno kaj Muzikakademio de Vieno en 1996, fine la lastan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1989 kaj 1993 li estis muzika gvidanto de Teatro de Nyíregyháza, kie li ne nur dirigentis, sed ankaŭ komponadis. Inter 1993-1997 li instruis en muzika mezlernejo en Nyíregyháza. En 1999 li translokiĝis al Nagykanizsa, ekde 2010 li instruas en la loka muziklernejo. Li ricevis 2 premiojn en 2006. Liaj komponaĵoj havas ankaŭ grekajn devenojn.

Elektitaj pianistaj koncertoj
-----------------------------

* ekde 1993 en Vieno koncerto de hungaraj muzikistoj
* 1998: sola koncerto en Palaco Vigadó
* 1999: greka pianokonĉerto en Budapeŝto

Elektitaj orgenistaj koncertoj
------------------------------

* 1996: en luterana preĝejo de Nyíregyháza
* 2000: en Preĝejo de Sankta Jozefo (Nagykanizsa)
* 2003: subĉiela koncerto

Elektitaj dirigentaĵoj
----------------------

* 1998: Schubert: G-dúr Mise - preĝejo en Nagykanizsa
* 2000 novjara koncerto en Nagykanizsa

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva intervjuo kun foto Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
**Ŝuŝara,** serbe **Шушара,** slave **Šušara,** germane **Schuschara,** hungare **Fejértelep** estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato en municipo de Versec.

Ŝuŝara situas en la mapo en la verda municipo
 Municipo de Versec
Panoramo de Ŝuŝara
Preĝejo de Fejértelep de 1902

Bazaj informoj
--------------

* 44° 56′ 17″ N 21° 07′ 18″ O﻿ / ﻿44.93806 °N, 21.12167 °O﻿ / 44.93806; 21.12167 (mapo)Koordinatoj: 44° 56′ 17″ N 21° 07′ 18″ O﻿ / ﻿44.93806 °N, 21.12167 °O﻿ / 44.93806; 21.12167 (mapo)
* Areo: 43  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 26343
* Telefonprefikso: +381 23
* Aŭtokodo: VŠ

Situo
-----

Ŝuŝara situas de Versec je 35 km-oj.

Historio
--------

Germanoj fondis la vilaĝon en 1812. Ĝis Traktato de Trianon Fejértelep apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ŝuŝara 376 homoj, (241 hungaroj (64 %), 82 serboj (22 %), 26 jugoslavianoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Strato de Ŝuŝara
Kulturdomo de Ŝuŝara
Bildoj pri la nuntempo:

La nuntempa preĝejo de Ŝuŝara
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Ŝuŝara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zoltán KÁLDY** [kAldi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Káldy Zoltán** estis hungara luterana pastro, episkopo, parlamenta deputito. Lia frato estis inĝeniero József Káldy.

Zoltán Káldy  naskiĝis la 29-an de marto 1919 en Iharosberény. Li mortis la 17-an de majo 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Káldy frekventis gimnazion, poste teologian fakultaton en Sopron. Li pastriĝis en 1941, li komencis sian pastran karieron en Pécs. Li estis elektita episkopo en 1958 samtempe li iĝis pastro de Luterana preĝejo (Belváros). Inter 1971-1985 li estis parlamenta deputito, sed li plenumin ankaŭ tutlandan kaj tutmondan postenojn. En 1984 en Budapeŝto la Tutmonda asocio luterana elektis lin prezidanto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Bevezetés az Újszövetségbe’’ (1957)
* ’’Új úton’’ (1970)
* ’’A diakónia útján’’ (1979)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto



* Kategorio Zoltán Káldy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Punto el Aiguilles, Francio
Hungara Halas-punto
Hungara Csetnek-punto
**Punto** estas maldensa, delikata plektaĵo el kotonaj, linaj aŭ silkaj fadenoj.

La maŝoj de la punto prezentas artajn formojn, desegnaĵojn. La puntoj estas fareblaj per diversaj iloj (kiel bobenoj, kudrilo, hokstangetoj, trikiloj aŭ speciala maŝino) aŭ laŭ diversaj metodoj (kudrita, trikita, brodita, batita, maŝina); la plej komplikaj kaj belaj estas tiuj faritaj sur speciala kuseno kun pingloj kaj bobenoj.

En diversaj regionoj la popolo faris specialajn formojn, desegnaĵojn, tiel ni parolas pri famaj puntoj kiel punto de Alençon, Bruĝo, Bruselo, Meĥleno, Valencieno, Kiskunhalas, Csetnek ktp. Nuntempe permaŝina punto fabrikatas en Kalezo kaj Caudry.

Belga kolor-kodo
----------------

Inter 1911 kaj 1959 en Bruĝo ekzistis instruista lernejo kiu celis plibonigi la instruadon de la puntfaristinoj, kies kono tradicie estis transdonita de patrino al filino. El la lernomaterialo de tiu lernejo ekestis la *belga kolor-kodo* (ankaŭ nomata *bruĝa kolor-kodo*). Tiu kodo sur la baza desegnaĵo per koloro indikas la funkcion de la fadenoj kaj estas internacie akceptata.

Punto kaj moderna teknologio
----------------------------

Moderna aplikaĵo de punto ankaŭ inventita en Belgio estas *Unlace* : *'*puntita' termokroma vestaĵo, kiu ŝanĝas de koloro post tuŝo kaj/aŭ korposinteno.

Referencoj
----------

1. ↑  (nederlanda) Slimme stoffen Arkivigite je 2017-07-01 per la retarkivo Wayback Machine (saĝaj ŝtofoj), de Buren, 2017, konsultita la 28-an februaro 2017.
2. ↑  (nederlanda) Sexy lingerie warmt je vriendin op bij aanraking (seksa ekscitvesto varmigas vian amikinon je tuŝo), apparata.nl, junio 2016, konsultita la 26-an februaro 2017.

Vidu ankaŭ
----------

* Makrameo
* Tulo (teksaĵo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Punto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva TTT-paĝaro kiu prezentas multegajn diversajn puntostilojn kaj kiel rekoni ilin
* pri historio de punto en norda Francio[*rompita ligilo*]
* TTT-paĝo (franclingve) pri la Alençon-punto Arkivigite je 2003-12-22 per la retarkivo Wayback Machine
* angla- kaj franclingve pri pluraj punto-tradicioj en pluraj landoj
* Hungara Punto Galerio Arkivigite je 2007-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* historio de punto de Plauen 1890 - Plauener Spitze Arkivigite je 2011-04-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Leksikono de puntfarado (nl-fr-en-de)

Galerio
-------

centra
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri enirpaĝo de retejoj. Por informoj pri Vikipedia ĉefpaĝo, vidu la artikolon Vikipedio:Ĉefpaĝo.
La ĉefpaĝo de la esperanta Vikipedio (je la 7-a de majo 2010)
La **ĉefpaĝo** estas la enirpaĝo de retejo. Ĝi kutime enhavas kaj skize prezentas la plej gravajn informojn de la tuta retpaĝaro. Ĝi estas tiu paĝo, kiu aŭtomate malfermiĝas kiam oni tajpas la retadreson de retejo sen detaligi apartan subpaĝon.

En sistemoj, kiuj baziĝas sur UNIX, la ĉefpaĝo devige havu la nomon index. Estas permesataj pluraj finaĵoj - la plej kutimaj estas index.htm, index.html kaj index.php.

Ĉefpaĝo kaj eka paĝo
--------------------

En la unuaj jaroj de interreto oni ankaŭ uzis la vorton "hejmpaĝo", paŭsado de la angla *home page*, kiu tamen ŝajnas esti nenial preferinda al la pli esperanteca "ĉefpaĝo". Krome, dum en pluraj nacilingvoj la ekvivalento de "ĉefpaĝo" ankaŭ priskribas la komencan paĝon kiu aŭtomate malfermiĝas ĉe ŝaltado de retumilo, en Esperanto tiu paĝo nomiĝas "eka paĝo" (tiel estas, ekzemple, en la esperantigo de Fajrfokso).

Vidu ankaŭ
----------

* Retpaĝo
* Alteriĝa paĝo
* Retejo
* Hiperteksto
* Retumilo
* Ligilo
* CSS

* Kategorio Ĉefpaĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Québec En Alerte** (Kebekio atentas) estas publika kriza komunikada sistemo de la kanada provinco de Kebekio operaciita de Pelmorex. Ĝi estas ankaŭ aldona sistemo al tiuj jam uzataj en la municipoj. Ĉi tiu sistemo estos uzota por elsendi al la loĝantaro de la provinco aŭ aparta regiono la atentigojn eldonitajn de la Ministerio de Publika Sekureco kaj Environment Canada. La atentigoj elsendiĝas al la loĝantaro tra la televidstacioj, la radistacioj kaj la Interreto.

Ĉi-momente, la sistemo ŝajnas esti en prova fazo.

Testoj
------

La 5-an de majo 2015 je 13:58 UTC-5, testo estis eldonita de la Ministerio. Ĝi ne sukcesis. La 19-an de majo, aliaj testoj okazis en pluraj regionoj; unu testo, simulante tornadan atentigon en la regiono Centre-du-Québec, surprizis multajn personojn. Iuj eĉ kredis ke estis reala kriza atentigo.

Ekzemplo de atentigo
--------------------

La mesaĝoj estas, ĉi-momente, elsenditaj nur en la franca.

### Televido

Teksto en blanka sur ruĝa fono interrompas la programon. La mesaĝo komenciĝas kaj finiĝas per aŭdia signalo, kiel ĉi tio. En kazo de testo, testa mesaĝo estas montrita. En kazo de vera kriza atentigo, mesaĝo kun la informo pri la okazonta aŭ okazanta evento kaj la instruoj al la loĝantaro estas montritaj.

### Radio

La atentigo komenciĝas kaj finiĝas per aŭda signalo. La mesaĝo estas legata de persono aŭ speciala sistemo.

Referencoj
----------

1. ↑  TVA Nouvelles: "Tornade: Le signal d'alerte qui a surpris le Québec", la 20-an de majo 2015.france

* Oficiala retejo de la Ministerio de la Publika Sekureco france
* Le Journal de Québec france
**Zoltán Papp,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Zoltán** estis hungara politikisto, advokato, parlamentano, poeto, komponisto, tekstopoeto, redaktoro, membro de Societo Petőfi (1904). Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *tyuskai és bilkei* [tjuŝkai].

Zoltán Papp  naskiĝis la 1-an de marto 1862 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 31-an de decembro 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Papp frekventis mezlernejojn en pluraj hungaraj urboj, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li havis administracian postenon en Szeged, poste en Budapeŝto. En la fruaj 1890-aj jaroj li advokatiĝis kaj establis propran kontoron. Li estis parlamenta deputito inter 1901-1905 en Tiszalök. Li estis ĉefredaktoro de ĵurnalo inter 1904 – 1912. Dekomence li verkis poemojn kaj komponis artkantojn. Li mortigis sin.

Elektitaj literaturaj verkoj
----------------------------

* *Előre* (1883, poemaro, kunverkinto)
* *Papp Zoltán költeményei* (1886, poemlibro)
* *Muzsikaszó (1911, poemlibro)*
* *Requiem* (1918, poemlibro)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Iszogatok, dalolgatok*
* *Rám se nézett, mikor én őt megláttam*
* *Nem fuj a szél, nem forog a dorozsmai szélmalom*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647956
 |
**Alejandro Collantes de Terán Delorme** (Sevilo, 2a de decembro 1901 - samloke, 1933) estis hispana poeto, ĵurnalisto kaj saĝulo apartenanta al la Generacio de la 27-a.

Biografio
---------

En la universitato unu el liaj profesoroj estis Pedro Salinas. De klasika edukado, en 1921 li parodie kritikis la avangardojn per artikolo "Los camelistas, neocamelistas y otras yerbas" de lia revuo, *Juventud*. Tamen, li avangarde estis administristo kaj ĉefa motoro de granda poezia revuo de la 27a, nome la sevila *Mediodía*, por kiu li inventis mecenaton ("el señor Arceniaga"). Dumvive li publikigis nur novelojn, librojn de loka temaro kaj poezian libron de stilo *neopopularismo*, nome *Versos* (Sevilla, Mediodía, 1926), kie videblas influoj de Fernando Villalón kaj Federico García Lorca. Kiel ĵurnalisto li aktive kunlaboris en *El Noticiero Sevillano*, ABC de Sevilo kaj *El Correo de Andalucía*. 

  

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Alejandro Collantes de Terán en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850610
 |
La **ĉelkerno** (aŭ nukleo) estas organeto en eŭkariotaj ĉelo. Ĝi havas du ĉefajn funkciojn:

* regi ĥemiajn reakciojn en la ĉelplasmo
* enteni informon necesan por kiam la ĉelo dividiĝas.

La ĉelkerno regas reakciojn per komandi la formiĝon de proteinoj kaj enzimoj. Ĝi estas ankaŭ la loko kie okazas transskribado de genoj kaj splisado de mRNA.

Strukturo
---------

Desegnaĵo de ĉelkerno kaj la enĉela reto.  

(1) Nuklea tegaĵo. (2) Ribosomoj. (3) Nuklea-poraj kompleksoj. (4) Nukleolo.  

(5) Kromatino. (6) Nukleo. (7) Enĉela reto. (8) Nukleoplasmo.  

La tutan strukturon ĉirkaŭas ĉelplasmo. (Desegnaĵo baziĝas sur ER-bildoj.)

*Bildo el la servilo de Nupedia.*

La diametro de la nukleo varias inter 10 kaj 20 mikrometroj. Ĉirkaŭas ĝin duobla membrano formante la nuklean tegaĵon, ĉirkaŭ 30 milimetrojn larĝe. Tiu ĉi tegaĵo selekteme permesas molekulojn eniri kaj eliri la nukleon, kaj apartigas la ĥemiajn reakciojn okazantajn en la citoplasmo de la reakcioj okazantaj en la nukleo. La ekstera membrano havas ribosomojn. La interna kaj ekstera membranoj kuniĝas je regulaj lokoj, formante nukleajn porojn.

Simile al la ĉelplasmo de ĉelo, la nukleo enhavas nukleoplasmon -- tre viskoza likvaĵo enhavanta la kromosomojn kaj nukleolojn. Kromosomo enhavas informon enkodigitan en DNA fiksita al proteinoj nomitaj histonoj kaj kiuj estas kutime aranĝitaj en densan reton nomitan kromatino. Nukleoloj estas granulecaj strukturoj kiuj faras ribonukleatan DNA (rDNA) kaj kunmetigas ĝin per proteinoj.

* Kategorio Ĉelkerno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 687
* GND: 4067544-0
* LCCN: sh85021658
* NDL: 00569971
* NKC: ph119037
 |
**Zoltán Pásztory** [pAstori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pásztory Zoltán** estis hungara ŝlagromuzikisto, drumisto.

Illés (rokgrupo), Zoltán Pásztory staras maldekstre la dua
Zoltán Pásztory naskiĝis la 31-an de oktobro 1944 en Mosonmagyaróvár, li mortis la 1-an de majo 2005 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Pásztory estis edukita en Budapeŝto, li aĝis 5, kiam li komencis ricevi pianlecionojn. En la bazlernejo li estis drumisto dum marŝo de la lernantoj. Paŝo post paŝo li drumadis en junularaj orkestroj, en aĝo 19 jam en Operetoteatro (Budapeŝto). Tiutempe li jam finis la konservatorion. Inter 1965-1971 li estis drumisto ne nur en la teatro, sed ankaŭ en Illés (rokgrupo), poste nur en la muzikgrupo. En 1973 la orkestro disiĝis, Pásztory poste faris fizikan laboron, sed li malsaniĝis. Ekde la sekva jaro li estis drumisto en hotelo de Okcidenta Germanio. Li edziĝis kaj eksedziĝis dufoje, la dua edzino naskis filinon en 1986. Li ricevis premion Kossuth kune kun la orkestro en 2000.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* nostalgiaj koncertoj (1981, 1990, 1996, 2001)

Liaj ŝlagroj
------------

* A legjobb dobos a világon (komponisto)
* Meleghengersor (ŝlagroteksto)

Lia filma rolo
--------------

* István, a király (1984)

Pásztory estas videbla en filmoj
--------------------------------

* Ezek a fiatalok (1967)
* A koncert (1983)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* Pásztory aĝas 50

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 661348
* VIAF: 121452149
* ISNI: 0000 0000 7931 7879
* MBA: 26c6bfd1-3237-41c6-9011-958502c3e4f0
 |
**Zoltán Szegedi** [segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedi Zoltán** estas hungara pentristo, grafikisto, instruisto.

Zoltán Szegedi  naskiĝis la 10-an de marto 1941 en Szakmár.

Biografio
---------

Zoltán Szegedi frekventis gimnazion en Szeged, poste li akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo de Szeged en 1963. Post siaj studoj li instruis en bazlernejo en Dunaújváros. Li akiris plian diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1973. Liaj plej gravaj majstroj estis Endre Domanovszky kaj Jenő Barcsay. Post 2 jaroj li translokiĝis al Székesfehérvár, kie li ricevis inspektoran postenon. Ekde 2003 li vivas en Budapeŝto. Liaj pentraĵoj ricevis premiojn en 1967 kaj 1968.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Dunaújváros (1972, 1984)
* Székesfehérvár (1973, 1994, 2001)
* Heidenheim (1988)
* Amsterdamo (1990)
* Zirc (1997)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1973, 1977)
* Bazelo (1979)
* Bilbao, Szeged (1983)
* Székesfehérvár, Dunaújváros (1989-)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Csuprok
* Beszterce
* Kerékpáros
* Daru

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617546
* VIAF: 213145130
 |
**Ŝĉaslive,** ukraine **Щасливе,** rutene **Серенчово** [serwnĉovo], ruse **Счастливое** [sĉastlivoe], hungare **Szerencsfalva** [serenĉfalva], slovake **Serenčovce** estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Kopinivci.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 33′ 40″ N 22° 40′ 23″ O﻿ / ﻿48.56111 °N, 22.67306 °O﻿ / 48.56111; 22.67306 (mapo)Koordinatoj: 48° 33′ 40″ N 22° 40′ 23″ O﻿ / ﻿48.56111 °N, 22.67306 °O﻿ / 48.56111; 22.67306 (mapo)
* Areo: 0.7 km²
* Alto super marnivelo: 267 m
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 89631
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Szerencsfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ŝĉaslive. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
La **ĉeloj de Ito**, nomataj ankaŭ *hepataj stelĉeloj*, aŭ *hepataj adipocitoj*, estas en la spaco perisinusoida de Disse. Ili enhavas en sia citoplasmo gutojn de vitamino A, pro kio oni aldonis al ili la funkcion de ĉeloj de stokado de retinoidoj (vitamino A); alia funkcio kiun posedas tiuj ĉeloj estas la produktado de eksterĉela matrico kaj de kolageno de tipo III post hepataj vundoj.

Ili ricevis sian nomon pro Toshio Ito (1904-1991), japana doktoro kiu malkovris ilin en 1956.

Ŝajne kiam la hepato suferas vundon, tiuj ĉeloj aktiviĝas kaj ĉesas stoki retinoidojn, kuntiriĝas, produktas histinhibiciilojn, plimultiĝas kaj produktas la proteinojn de la eksterĉela matrico. Fine, la pliiĝo de la ĉeloj de Ito rezultas en la produktado de cikatroj en la hepato.

Notoj
-----

1. ↑   Suematsu M, Aiso S (2001). «Professor Toshio Ito: a clairvoyant in pericyte biology». The Keio Journal of Medicine 50 (2): 66-71. PMID 11450594.
2. ↑  Arab JP, Arrese M, Trauner M (2018). «Recent Insights into the Pathogenesis of Nonalcoholic Fatty Liver Disease».[*rompita ligilo*] Annual Review of Pathology: Mechanisms of Disease 13: 321-350. doi:10.1146/annurev-pathol-020117-043617.

* Kategorio Ĉelo de Ito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697332
 |
*Ne konfuzu kun Ĝenerala Direkcio por Interpretado kaj Konferencoj (Eŭropa Parlamento)*

---

Androulla Vassiliou, Eŭropa komisionano respondeca pri interpretado, kaj Marco Benedetti, ĉefo de la Ĝenerala Direkcio por Interpretado
La **Ĝenerala Direkcio por Interpretado** (angle *Directorate-General for Interpretation*, france *Direction générale de l'interprétation*, germane *Generaldirektion Dolmetschen*; mallongigata kiel **DG Interpretation** kaj kiel **SCIC** laŭ sia eksa franca nomo Service Commun Interprétation-Conférences) estas Ĝenerala Direkcio de la Eŭropa Komisiono. Ĝi estas la interpreta servo kaj organizanto de konferencoj por la Eŭropa Komisiono kaj disponigas interpretistojn por proksimume 11.000 renkontiĝoj ĉiujare, tiel estante la plej granda interpreta servo en la mondo.

DG Interpretation prizorgas la disdividon de la renkontiĝejoj de la Komisiono kaj provizas subtenon por glata funkciado de multlingvaj renkontiĝoj kiuj tie okazas. Ĝi organizas ankaŭ konferencojn por for la aliaj ĝeneralaj direkcioj kaj departementoj de la Komisiono, kutime en la kvanto de proksimume 40 gravaj eventoj jare.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Directorate-General for Interpreation (European Commission) en la angla Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĝenerala Direkcio por Interpretado
Paradante en la Fireca parado
La ***Radical Faeries*** (esperante **Radikalaj Feinoj**) estas loze socia tutmonda reto kaj kontraŭkultura movado serĉanta redifini kviran konscion tra laika spiritualeco. Iam konsiderata kiel formo de moderna paganismo, la movado ankaŭ adoptas elementojn de anarkiismo kaj ekologiismo.

La kromnomo "feinoj" estas malestima kromnomo por gejoj en la angla; Por distingi ilin de la mitaj estaĵoj, la vorto estas skribita "Faerie" en antikva angla literumo.

Malakceptante alisekseman identigon, la movado Radical Faeries komenciĝis dum seksa revolucio de la 1970-aj jaroj inter gejaj viroj en Usono. La movado disetendiĝis kun la pli granda movado de gejaj rajtoj, defiante konsumismajn kaj patriarkecajn aspektojn de la vivo de GLAT-anoj dum festante eklektikajn konstruojn kaj ritojn. Kritikoj emas esti furioze sendependaj, kontraŭsistemaj kaj komunumaj. Kiel unu feino siatempe rimarkis, laŭ lia opinio, samseksema kulturo estas ĉefe "subprema parodio de aliseksema kulturo", okazanta ĉefe en gejaj trinkejoj kaj ne instigante homojn "formi ligojn aŭ prizorgi unu la alian". Kontraste, la Feinoj "instigadas formi profundan kaj zorgeman kontakton unu kun la alia kaj vivas sian vivon kaj seksecon en maniero kiu estas tre ligita al la naturo." 

Ĝi estis fondita en Kalifornio en 1979 de gejaj aktivuloj Harry Hay, Mitch Walker, John Burnside, kaj Don Kilhefner, kiuj volis krei alternativon al tio, kion ili konsideris kiel la asimilado de la ĉefaj usonaj gejaj komunumoj. Influite de la heredaĵo de la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj, ili okazigis la unuan Spiritualan Konferencon por Radikalaj Feinoj en Arizono en septembro de 1979. De tie diversaj regionaj rondoj formiĝis, kaj aliaj grandaj kamparaj kunsidoj organiziĝis. Kvankam Walker kaj Kilhefner rompis la rilatojn en 1980, la movado daŭre kreskis, ekspansiiĝis al internacia reto baldaŭ post la dua kunveno en 1980.

Kvankam je ĝia komenco de radikalaj feinoj estis fondita eksklusive de viroj por viroj, tamen la grupo estas dividita pri la ebleco kunigi lesbaninajn kaj transgenrulojn, pro timo, ke komunaj renkontoj damaĝos la specialan kaj intiman naturon de la viraj renkontoj, kio damaĝos la sekuran spacon de partoprenantoj.

Hodiaŭ, radikalaj feinoj inkluzivas diversajn seksojn, seksajn orientiĝojn kaj identecojn. Multaj konferencoj kaj renkontiĝoj estas malfermitaj al ĉiuj, dum kelkaj estas nur por viroj. Multaj renkontoj okazas en la naturo, kiel parto de memesprimo, aspiro al spiriteco kaj proksimeco al naturo kaj daŭripovo. Foje okazas renkontiĝoj, kiuj ankaŭ estas malfermitaj al scivolema kaj interesita publiko.

Referencoj
----------

1. ↑  Adler, Margot, **Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess-Worshipers and Other Pagans in America**, London: Penguin, 2006, ISBN 0-14-303819-2

Vidu ankaŭ
----------

* Samseksema liberiga movado

* Kategorio Radical Faeries en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **ĝenerala anksia perturbo** (**ĜAP**) estas anksia perturbo karakterizata per troa, neregebla kaj ofte neracia zorgado, tio estas, maltrankvila atendado pri eventoj aŭ agoj. Tiu trozorgo ofte interrompas ĉiutagan funkciadon, ĉar individuoj kun GAD tipe anticipas katastrofon, kaj tro maltrankviliĝas pri ĉiutagaj aferoj kiel problemoj pri sano, mono, morto, familiaj problemoj, amikecaj problemoj, interhomaj rilataj problemoj, aŭ laboraj malfacilaĵoj. Individuoj povas montri diversajn fizikajn simptomojn, inkludante lacosenton, movetiĝadon, kapdolorojn, sensentecon en manoj kaj piedoj, muskolan streĉiĝon, glutajn problemojn, stomakan maltrankvilon, vomadon, lakson, spirajn problemojn, koncentriĝajn problemojn, tremadon, malpaciencon, ŝvitadon, nepovon trankviliĝi, dormajn problemojn, varm-eksentojn, erupciojn, kaj malkapablon plene regi la anksion. Tiaj simptomoj devas esti koheraj kaj daŭri almenaŭ ses monatojn por formala diagnozo de ĜAP.

Vidu ankaŭ
----------

* Socia anksia perturbo

* Kategorio Ĝenerala anksia perturbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hakob Melik Hakobjan** (armene Յակոբ Մելիք-Յակոբեան) (Pekajik provinco Salmasd , nuna Kartvelio , 1835 - Tbiliso, 1888 ), konata kiel **Raffi** , estis verkisto armena. Lia plej grava verko estas la romano *Ĥent* (*"La viziulo"* ).

Pro financaj kialoj li devis interrompi siajn studojn en Tbiliso kaj helpi sian patron, kiu estis komercisto. Tiel, li vizitis Muŝ, Van kaj aliajn armenajn urbojn, kiuj estis sub turka regado, kompletigante siajn studojn kiel memlernanto. En 1853 li publikigis siajn unuajn poemojn, en *grabaro* aŭ klasika armena, en *Arcvi Vaspurakani* ( *"Aglo de Vaspurakano"* ). En 1860 li kunlaboris kun la ĵurnalo *Hjusisapajl*, kiu aperis en Moskvo.

En 1870 li ekloĝis en Tbiliso, kie li publikigis plurajn verkojn kaj kunlaboris kun la gazeto *Miŝak* (*"Kamparano"*), kun vojaĝrakontoj en kiuj li prezentas la vivon de la armena komunumo en Persio. Poste li translokiĝis al Tabrizo, sed devis reveni al Tbiliso post esti kondamnita kiel agitanto. Inter 1877 kaj 1878 , dum la rusa-turka milito, li *skribis raportojn* al la ĉiutagaĵo *Portz* (*"Pruvo"*) pri la suferoj de la armenoj en otomana teritorio. En la sekvaj jaroj liaj romanoj *Ĝelaledin* ( 1878 ), *La ora koko* (1879 ), *La viziulo* ( 1880 ), *Fajreroj* ( 1880 ), *David Bek* (*Davit-Bek*, 1881) kaj *Memoroj* ( 1882 ).

Referencoj
----------

* Kategorio Raffi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Tajkahayk (The Armenian Question) by Raffi, p. 4, Taderon Press (Gomidas Institute), Londono
**Zoltán Varga** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Zoltán** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Oni komparis lin al Sándor Petőfi (pro la naskiĝdato), Molière (pro la mortocirkonstanto) kaj Ferenc Puskás (futbalisto) (pro la futbaltekniko), tamen lia personeco troviĝas en densa nebulo, ja li estis disidento, tial lia sorto dum la socialismo estis la deviga forgeso.

Zoltán Varga naskiĝis la 1-an de januaro 1945 en Vál, li mortis la 9-an de aprilo 2010 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Zoltán Varga
Busto pri Zoltán Varga

Biografio
---------

Zoltán Varga komence futbalis en junulara teamo de prestiĝa futblaklubo en Ferencváros inter 1959-1961, poste samloke inter la plenkreskuloj en 135 matĉoj kun 53 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono kvarfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1964-1968 12-foje kun 2 goloj. En la Somera Olimpiko 1964 lia nacia teamo ricevis ormedalon, li vojaĝis kun la teamo al la sekva Olimpiko, sed ĝuste antaŭ la matĉoserio li forlasis la teamon kaj li disidis. Post la eksvalidiĝo de lia internacia malpermeso li povis ludi en okcidenteŭropaj teamoj post 2 jaroj, sed jam en 1970 li estis akuzita pro subaĉeto. Post 2 jaroj la germana asocio donis permeson ludi plu ekster Okcidenta Germanio. En 1977 li akiris trejnistan diplomon en Kolonjo, poste li estis trejnisto, depost fino de la socialismo jam en Hungario. Li mortis ĝuste dum futbalado en matĉo de olduloj. Lia edzino naskis 3 gefilojn en 1969, 1972 kaj 1978, baldaŭ la geedza paro divorcis.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kaj busto en Budapeŝto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* 
* [*rompita ligilo*]
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799363
* LCCN: n2001107240
* VIAF: 19034001
* ISNI: 0000 0001 1405 9466
 |



* Portalo pri Biografio
**Zoltán Zsuráfszky** [ĵurAfski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsuráfszky Zoltán** estis hungara dancisto, koreografo, reĝisoro. Lia edzino estis Zsuzsanna Zsuráfszkyné Vincze. 

Zoltán Zsuráfszky  naskiĝis la 30-an de septembro 1956 en Szikszó.

Biografio
---------

Zoltán Zsuráfszky lernis en Ŝtata Baletinstituto inter 1971-1975, inter 1981-1985 en ĉeflernejo en Eger. En 1973 li komencis kolekti etnografiaĵojn en Rumanio (en Transilvanio), en Pollando kaj Hungario. Inter 1975–1983 li aliĝis al Hungara Ŝtata Popola Ensemblo en Budapeŝto, poste al similaj ensembloj. En 1986 li edziĝis, poste ili edukis 4 gefilojn. Li ricevis premion Kossuth en 2013, pli frue ekde 1985 ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* partopreno en 3 filmoj
* diversaj dancaĵoj, kie li estis koreografo, aŭ reĝisoro aŭ ambaŭ, ekzemple Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: La Nuksrompilo; Bánk (banuso); György Dózsa

Fontoj
------

* biografio hungare
* informoj hungare



* Portalo pri Biografio
**Ĉenej,** serbe **Ченеј,** slave **Čenej,** hungare **Csenej** [ĉenej] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Novi Sad.

Ĉenej troviĝas en (verda) Municipo Beĉej en Serbio
Mapo pri municipoj Novi Sad kaj Petrovaradin
Preĝejo de Ĉenej

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 90  km²
* Koordinatoj: 45°22′01″N 19°47'31″E
* Alto super marnivelo: 85 m
* Loĝantaro: 2110
* Poŝtkodo: 21233
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Ĉenej situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojo, ĉefvojo preteriras.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1237 en latina formo *"terra Chemey"*. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Újvidék, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo reokupis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Ĉenej 2115 homoj, (1794 serboj (85 %), 59 jugoslavianoj, 37 slovakoj, 33 hungaroj, 21 kroatoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo de 1835

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Ĉenej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Insigno de ĝenerala vikario.
**Ĝenerala vikario** estas ofico antaŭvidita de la  Kanona juro en ĝia "Libro II" titolita "La popolo de Dio".[1]

Recitas la kanono 375 alineo 1 de tiu Libro:

"En ĉiu diocezo la dioceza episkopo konstituu la ĝeneralan vikarion po ke, per la ordinara povo je kiu li provizitas laŭnorme de sekvaj kanonoj, helpu la episkopon mem en la regado de la tuta diocezo."

Tial temas pri trudita figuro en ĉiuj latinritaj katolikaj diocezoj.

Tiu figuro kutime estas unupersona, escepte de iuj kazoj preskribitaj en la sekvaj kanonoj. La eventualaj esceptoj povas naskiĝi pro la teritoria amplekso aŭ pro gentaj dimensioj de la diocezo.

Taskoj de la ĝenerala vikario
-----------------------------

La ĝenerala vikario reprezentas la episkopon, kaj zorgas la rilatojn kun la parokoj kaj la dekanujoj, allasas imprimaturojn, kontaktas kaj rilatas la civilajn teritoriajn aŭtoritatojn, administras la ekleziajn bonaĵojn kaj la jurajn aspektojn de la sakramentoj kaj ties celebradojn.

Tial referencas al ĝenerala vikario diversaj oficoj, se ili ekzistas.

Kutime la ĝenerala vikario estas membro de la kuria konsilio.

La generala vikario devas esti presbitero, ne malpli aĝa ol 30-jara kaj doktoriĝinta aŭ licencuolo pri kanona juro aŭ teologio, aŭ montris kompetenton pli ol ordinaran en ekleziaj sciencoj (Kan. 478§1]. Se li estas episkopo , al li apartenas la titolo de [helpa episkopo]].

Vidu ankaŭ
----------

* Diocezo
* Episkopo
* Helpa episkopo

Notoj
-----

1. ↑  Figuro simila aktivas ankaŭ en la Anglikana Komunio kaj en aliaj kristanaj eklezioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

*. Latinlingva Kanona kodo
**Novazzano** estas komunumo de la Komunumaro Stabio kaj la Distrikto Mendrisio en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2389 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Novazzano situas nordokcidente de Chiasso ĉe la itala landlimo en sudo de Mendrisiotto. La komunumo konsistas el la frakcioj Novazzano, Boscherina, Brusata, Casate, Castel di Sotto kaj Pobbia.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,18 km², de kiuj 28,6% estas kovritaj de arbaro, 42,1% servas por agrikulturo kaj 27,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Novazzano limas en nordo al Coldrerio, en oriento al Balerna, en sudoriento al Chiasso, en sudsudoriento al Ronago (CO, Italio), en sudo al Uggiate-Trevano (CO, Italio), en sudsudokcidento al Bizzarone (CO, Italio), kaj en okcidento al Mendrisio.

Trafiko
-------

Tra Novazzano pasas la kantona ĉefvojo 395 de Mendrisio al Chiasso kaj la svisa aŭtovojo A2, kies alveturejo Chiasso situas sur la komunuma teritorio. Pere de la lokaj busoj de Mendrisiotto la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Novazzano datiĝas el la jaro 875 kiel *Nepotiano*. Dum mezepoko Novazzano apartenis al la Graflando Seprio kaj jam estas menciita kiel komunumo ek de la jaro 1335. En la jaro 1567 Novazzano disiĝis de la Paroĥaro Balerna kaj fariĝis memstara paroĥo. La unua mencio de la pastra preĝejo Sanktuoj Quiro kaj Giulietta datiĝas el la jaro 1330. En la jaroj 1776 ĝis 1779 ĝi estis komplete rekonstruita.

Elstaruloj
----------

* Carlo Fontana, baroka arĥitekto

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Stefania Bianchi*:  *Novazzano* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-07)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novazzano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Novazzano

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Novazzano** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Mendrisio |
| --- |
|  **Komunumaro Balerna:** **Balerna**  •  Castel San Pietro  •  Chiasso  •  Morbio Inferiore **Komunumaro Caneggio:** **Breggia**  •  Vacallo **Komunumaro Mendrisio:** Coldrerio  •  **Mendrisio** **Komunumaro Riva San Vitale:** **Riva San Vitale** **Komunumaro Stabio:** Novazzano  •  **Stabio** |  |

 |
**Zoltán Závodszky** [zAvodski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Závodszky Zoltán** estis hungara operkantisto (tenoro), tradukisto, altlerneja instruisto. Lia unua edzino estis Piroska Tábori.

Zoltán Závodszky  naskiĝis la 18-an de julio 1892 en Bátorkeszi (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bátorove Kosihy en Slovakio), li mortis la 8-an de oktobro 1976 en Budapeŝto (Hungario).

Biografio
---------

Zoltán Závodszky eklernis en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Lia majstro pri kanto estis de:Georg Anthes, pri orgenludo Dezső Antalffy-Zsiross, pri komponado Leó Weiner, Zoltán Kodály kaj Viktor Herzfeld. En la jaroj 1920 kaj 1921 li ricevis stipendion en Reĝa Operejo de Budapeŝto. Inter 1921 kaj 1948 li estis en la Operejo en la statuso privata kantisto. En 1943 li iĝis eterna membro de la Operejo. Dum la nazia erao li ne ricevis rolojn, ĉar lia edzino estis judo. Li estis dum jardekoj la ĉefkantisto de operoj de Richard Wagner. Post la pensiuliĝo li instruis en la Muzikakademio, poste en simila instituto en Vieno. Li tradukis plurajn operojn kaj kantojn.

Lia edzino sinmortis pro adulto de Závodszky, poste Závodszky denove edziĝis, idojn li ne havis.

Elektitaj roloj
---------------

* Wagner:
	+ Der Fliegende Holländer - Erik
	+ Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg - titolrolo
	+ Lohengrin - titolrolo
	+ Tristan und Isolde - vira ĉefrolo
	+ Die Meistersinger von Nürnberg - Walter von Stolzing
	+ Die Walküre - Siegmund
* Eugen d'Albert: *Tiefland* - Pedro
* Aleksandr Porfirjeviĉ Borodin: *Princo Igorj* - Galicin

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Sinkó

Memorigiloj
-----------

* strato en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* 
* video
* video

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640671
* GND: 127254374
* VIAF: 121487827
* ISNI: 0000 0000 8020 9429
* BNF: 164470126
* BNE: XX5652591
 |
La **Šar Planina** (makedone kaj serbe *Шар планина*, Šar planina, albane *Malet e Sharrit*, ankaŭ *Mali i Sharrit* aŭ *Sharr* ) aŭ **Ŝar-montaro** estas montaro kiu etendiĝas inter Kosovo kaj Norda Makedonio. La plej alta punkto estas la montopinto *Titov Vrv* (Титов Врв, "montopinto de Tito" ekde la jaro 1953, antaŭe makedone kaj daŭre bulgare *Голем Турчин, Golem Turčin*, albane daŭre *Turku i Madh*, alteco 2747 metroj super la marnivelo).

En la norda respektive okcidenta parto de la montaro en Kosovo estas la nacia parko *Sharr* kiu malfermiĝis en 1986, kaj en la suda respektive orienta flanko en julio 2021 malfermiĝis nacia parko Šar Planina en Norda Makedonio. En la pli vasta najbaraĵo, sudokcidente, aliaj areoj estas protektataj, en Albanio la natura parko *Korab-Koritnik*, en Norda Makedonio la nacia parko *Mavrovo*.

la montaro Šar Planina fone
Ambaŭ naciaj parkoj estas parto de la Eŭropa verda zono, la plejparte natura limstrio inter la komunistaj nacioj de orienta Eŭropo kaj la nekomunistaj nacioj de okcidenta Eŭropo dum la Malvarma milito, nomata "Fera Kurteno". Multaj endanĝerigitaj bestospecioj trovas ĉi tie rifuĝejon kaj migradan koridoron. En la Šar Planina tio inkluzivas la ege maloftan balkanan linkon, specio de la genro eŭrazia linko.

Referencoj
----------

1. ↑  titolo "Eŭropa Verda Zono - la plej granda naturprotekta iniciato de Eŭropo, en retejo de la ekologia iniciato *EuroNatur* (germane)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (asocio "amikoj de Šar Planina", mallonge "amikoj de Šara", makedone, albane kaj angle)
**Ĉerdinj** (ruse *Чердынь*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57256501.

La urbo estis fondita en jaro 1451.

La interurba telefona kodo estas 34240, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 60° 24′ N 56° 29′ O﻿ / ﻿60.400 °N, 56.483 °O﻿ / 60.400; 56.483 (mapo)Koordinatoj: 60° 24′ N 56° 29′ O﻿ / ﻿60.400 °N, 56.483 °O﻿ / 60.400; 56.483 (mapo).

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Kolva (Колва) (kiu enfluas en riveron Viŝera (Вишера)).

En jaro 1959 la urbo havis 7,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 5,8 mil loĝantojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉerdinja vojo

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
Pro dieto bazata nur sur eŭkalipto, la koalo povas esti konsiderata specialista specio.
**Ĝeneralista specio** povas elteni en ampleksa vario de variaj kondiĉoj kaj povas uzi varion de diferencaj naturaj resursoj (ekzemple, heterotrofo kun varia dieto). **Specialista specio** povas elteni nur en mallarĝa gamo de mediaj kondiĉoj aŭ havas limigitan dieton. Tamen plejparto da organismoj ne enkadriĝas klare nur en unu el grupoj. Kelkaj specioj estas tre specialigitaj (la plej ekstrema kazo estus la **monofagio**), aliaj ne tiom, dum kelkaj povas toleri multajn diferencajn mediojn. Alivorte estas komplika gradaro de tre specialigitaj ĝis larĝe ĝeneralistaj specioj.

Ĝeneralistoj kiaj lavursoj ofte povas facile adaptiĝi al urba medio.
Ĉiomanĝantoj estas kutime ĝeneralistoj. Herbovoruloj estas ofte specialistoj, sed tiuj kiuj manĝas varion de plantoj povas esti konsiderataj ĝeneralistoj. Tre konata ekzemplo de specialista animalo estas la koalo kiu vivtenas sin preskaŭ nur el folioj de eŭkalipto. La lavurso estas ĝeneralista ĉar ĝi havas naturan teritorion kiu inkludas plejparton de Norda kaj Centra Amerikoj, kaj ĝi estas ĉiomanĝanto, kiu manĝas berojn, insektojn, ovojn kaj malgrandajn animalojn. Monofagiaj organismoj manĝas nur aŭ preskaŭ nur unusolan specion.
**Zombio** (ankaŭ nomita **sorĉkadavro** aŭ **sorĉita kadavro**) estas ulo de Afrika kaj Centramerika (haitiano) kulturo, estus vekita mortinto aŭ senkonscia, movkapabla vivkadavro kontrolita de sorĉisto por esti sklavo. De folkloro pasis al literaturo kaj kinarto, kiel sinonimo de vivkadavro kaj al ĉiutaga lingvaĵo kiel metaforo al iu kiu faras la aferoj mekanike, aŭ ebriulo kiu ne plene koncias pri siaj agoj.

Grupo de zombioj
La vorto venas el la vorto *Zu:mbi* (kun longa *u*) per angla skribmaniero *Zombie* el Centra-Afrika kaj signifas origine spiriton de mortinto. La vorto povas rilate al kikonga vorto Nzambi, kiu estas la nomo de iu dia serpento, kiu helpus la sorĉiston je la magia revivigo de mortinto.".

La kredo je ekzisto de zombioj estas forta en la vuduo kaj aliaj jorubaj religioj. Laŭ kredo, magiisto povas prisorĉi homon kaj igi iun zombio, ŝajn-mortinto.

La zombio estas ŝatata figuro en hororfilmoj, komiksoj ks. kiel vekiĝanta, putriĝanta viv-kadavro.

La unua filmo pri zombioj estis *White Zombie* (Blanka Zombio) de Victor Halperin el 1932 kun kiel ĉefrolanto la hungardevena Bela Lugosi. La plej konata zombi-filmo estas verŝajne *Night Of The Living Dead* (La Nokto de la Vivantaj Mortintoj), verkita en 1968 de George Romero. En modernaj tempoj ekzistas televidaj serioj kiel *The Walking Dead* (Marŝantaj Mortintoj) aŭ eĉ desegnaj filmoj kiel *ParaNorman* aŭ *Scooby-Doo On Zombie Island* (Scooby-Doo sur Zombia Insulo*).*

Vidu ankaŭ
----------

* Malmortulo
* Sorĉistino
* Voduo

Referencoj
----------

1. ↑  Comprehensive English-Esperanto Dictionary de Peter Benson
2. ↑  Teach Yourself Esperanto Dictionary de John Wells kaj Pocket Esperanto Dictionary de Andrew McLinen
3. ↑  Howstuffworks "How Zombies Work"

* Kategorio Zombio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉerejivci,** ukraine **Череївці,** rutene **Черейôвцï** [ĉerejovci], ruse **Череёвцы** [ĉerejovci], slovake **Čerejovce,** hungare **Cserház** [ĉerhAz] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Loĥovo.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 29′ 27″ N 22° 39′ 43″ O﻿ / ﻿48.49083 °N, 22.66194 °O﻿ / 48.49083; 22.66194 (mapo)Koordinatoj: 48° 29′ 27″ N 22° 39′ 43″ O﻿ / ﻿48.49083 °N, 22.66194 °O﻿ / 48.49083; 22.66194 (mapo)
* Areo: 1 km²
* Alto super marnivelo: 121 m
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 89634
* Telefonprefikso: 3131

Situo
-----

Historio
--------

La historia hungara loknomo estis **Cserejóc**, kiu pro la hungariga politiko transformiĝis al *Cserház*. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ĉerejivci/Cserház. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
Mapo de la konstelacio Oriono. La Zono klare videblas en la mezo.
La **Zono de Oriono** estas stelaro konsistanta el tri steloj en la mezo de la konstelacio Oriono, situantaj preskaŭ laŭ linio. Tiu linio formas, laŭ la kutima mitologia bildigo de la konstelacio, la zonon de la giganto Oriono.

La tri steloj kiuj konsistigas la zonon estas Zeto Oriona *(ζ Ori)*, ankaŭ konata kiel Alnitak; Epsilono Oriona *(ε Ori)*, ankaŭ konata kiel Alnilam; kaj Delto Oriona *(δ Ori)*, ankaŭ konata kiel Mintaka. Malgraŭ la ŝajna laŭlinieco, la tri steloj fakte tre malproksimas reciproke: Alnitak malproksimas 820 lumjarojn de Tero, Alnilam 1340 kaj Mintaka 915.

Videblo
-------

La laŭlinia situo de la tri helaj steloj estas utila helpilo por rekoni la konstelacion Oriono, vintre en la norda duonsfero kaj somere en la suda duonsfero.

Pro la situo tuj sude de la ĉiela ekvatoro, la Zono de Oriono plene videblas el ĉiuj punktoj sur la supraĵo de Tero, krom la norda poluso, kie ĝi ĉiam situas ĉe la horizonto. Pro la precesio de la ekvinoksoj, la Zono plu pliproksimiĝas al la ĉiela ekvatoro; pasintece, ĝi situis rimarkinde pli sude ol nun.

Multaj antikvaj popoloj el pluraj terpartoj menciis la Zonon de Oriono. La ĉinoj nomis ĝin *San Xing* (la "tri steloj"), kaj donis al la unuopaj steloj la nomojn *stelo de prospero*, *stelo de bonŝanco* kaj *stelo de longviveco*. Kaj katolikaj homaj mencias "tri reĝoj".
Paro de ĉerizoj ankoraŭ kunligitaj post rikoltado.
Pentraĵo de Salvatore Postiglione: la ĉerizotempo.
**Ĉerizo** estas manĝebla frukto de ĉerizarbo. Oni distingas dolĉajn kaj acidajn ĉerizojn.

Priskribo
---------

Ĉerizo estas globforma, ofte ruĝa, kelkfoje ankaŭ flava-ruĝeta. La frukto estas drupo: meze de la fruktokarno kuŝas unu kerno je diametro de ĉirkaŭ 0,5 – 1 cm. Tiujn semojn disvastigas birdoj aŭ homoj, ŝatantaj guston de la karno.

Uzoj
----

En kuirarto, ĉerizo uzatas kiel deserto krude aŭ kiel kompoto, plie oni povas el ĝi fari aŭ marmeladon aŭ fruktojogurton. Ankaŭ ŝatataj estas la ĉerizokukoj (ekz. la franca *clafoutis*), kiuj inkludas la fruktojn ene.

La konfitado (ĉefe per sukero) igas ĝin longe konservebla.

Oni povas per premoj la trinkeblan sukon eltiri, kaj ankaŭ jen el ĝi pretigi post fermentado vinon jen per simpla aldono de sukero obteni siropon.

Per fermentitaj ĉerizoj obteneblas post distilado alkoholaj trinkaĵoj: la merizbrando kun dolĉaj ĉerizoj kaj kirŝo (el la germana termino *Kirschwasser* mallongigita *kirsch*) kun acidaj ĉerizoj (ankaŭ loke nomata ŝnapso). Ankaŭ aromriĉas la fruktokernoj de certaj specioj de ĉerizoj, tial per ili post pistado oni elfaras ĉerizbrandon (ankaŭ loke nomata kirŝo), ĉefe en Alzaco kaj en Hungario.

Produkto
--------

Produkto de dolĉaj ĉerizoj en 2014 (tunoj)|  | Lando | Produkto |
| --- | --- | --- |
| 1 | Turkio | 445,556 |
| 2 | Usono | 329,852 |
| 3 | Irano | 172,000 |
| 4 | Hispanio | 118,220 |
| 5 | Italio | 110,766 |
| 6 | Chilio | 83,903 |
| 7 | Rumanio | 82,808 |
| 8 | Uzbekistano | 80,000 |
| 9 | Rusio | 77,000 |
| 10 | Grekio | 73,380 |
|  | Tutmondo | 2,245,826 |
| Fonto: FAO|Unuiĝintaj Nacioj |

Produkto de acidaj ĉerizoj en 2014 (tunoj)|  | Lando | Produkto |
| --- | --- | --- |
| 1 | Rusio | 198,000 |
| 2 | Ukrainio | 182,880 |
| 3 | Turkio | 182,577 |
| 4 | Pollando | 176,545 |
| 5 | Usono | 137,983 |
| 6 | Irano | 111,993 |
| 7 | Serbio | 93,905 |
| 8 | Hungario | 91,840 |
| 9 | Uzbekistano | 45,000 |
| 10 | Azerbajĝano | 25,669 |
|  | World | 1,362,231 |
| Fonto: FAO|Unuiĝintaj Nacioj |

Referencoj
----------

1. ↑  Recepto de ĉerizlikvoro de Vogezoj
2. 1 2   Crops/Regions/Production of Cherries by Countries (from pick lists). UN Food & Agriculture Organization, FAOSTAT, Statistics Division (2014). Arkivita el la originalo je 11 May 2017. Alirita 12 September 2017.

* Kategorio Ĉerizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)