recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rotondo kiu gastigas la pentraĵon Panoramo pri Racławice, Vroclavo, Pollando.
La rotondo de la Panoramo pri Racławice, ĉirkaŭ la jaro 1900 en Lvovo nun Lvivo
Wojciech Kossak, Jan Styka: *Kościuszko sur la ĉevalo* (krokizo (skizo) por la *Panoramo pri Racławice*), 1893
**La Panoramo pri Racławice** [racŭavice] (pole: *Panorama Racławicka*) estas grandega (15 × 120 metrojn) panorama pentraĵo montranta la batalon de Racławice, dum la insurekcio de Kościuszko. Ĝi nun estas en Vroclavo, Pollando. La pentraĵo estas unu el nur malmultaj konservitaj ekzemploj de tiu ĝenro de populara kulturo de la 19a jarcento, kaj la plej malnova en Pollando. La panoramo staras en cirklo kun la vidanto en la mezo. Ĝi prezentas diversajn sinsekvajn scenojn de la batalo. Lerta perspektivo kaj aldonaj efektoj (lumigado, artefarita tereno) kreas senton de realo.

Historio
--------

La ideon proponis pentristo Jan Styka (1858 – 1925) en Lvovo, kiu invitis la faman batalpentriston Wojciech Kossak (1857 – 1942) partopreni la projekton. Ilin helpis Ludwik Boller, Tadeusz Popiel, Zygmunt Rozwadowski, Teodor Axentowicz, Włodzimierz Tetmajer, Wincenty Wodzinowski kaj Michał Sozański.

La projekto estis konceptita kiel patriotisma honoro al la 100-a datreveno de la pola venko ĉe Racławice, fama epizodo de la insurekcio de Tadeusz Kościuszko, heroa sed sensukcesa klopodo gajni polan sendependecon. La batalo okazis la 4-an de aprilo 1794 inter ribela armeo kun regulaj soldatoj kaj volontulaj kamparanoj (falĉistoj) sub komando de Kościuszko (1746 – 1817) mem kaj rusa armeo sub komando de Generalo Alexander Tormasov. Por nacio kiu perdis sian sendependecon, la memoro de tiu glora venko estis speciale grava.

Nacia Ekspozicio en Lvovo en 1894 ofertis bonegan oportunon realigi la ideon de Styka. Tolo estis speciale mendita kaj aĉetita en Bruselo, kaj la speciale konstruita fera rotonda strukturo (projektita de Ludwik Ramułt) en Vieno. La rotondo, en Parko Stryjski en Lvovo, estis preta en julio de 1893. La grandega panorama pentraĵo estis finita en 9 monatoj, inter aŭgusto de 1893 kaj majo de 1894. La oficiala debuto estis la 5-an de junio 1894. Ekde la komenco, la panoramo allogis multajn atenton kaj turistojn.

Post la dua mondmilito, oni portis la pentraĵon al Vroclavo kun parto de la kolekto de la Institucio Ossolineum. Sub la komunisma reĝimo, la pentraĵa temo estis politike tikla, do diversaj volontulaj komitatoj spertis burokratajn obstaklojn restaŭri kaj remontri la panoramon. La 14-an de junio 1985 la nova rotondo kun la renovigita pentraĵo malfermiĝis al la publiko en Vroclavo kaj iĝis granda turisma allogaĵo kiel unika iluzia vidindaĵo.

En Esperanto
------------

Ekde julio 2009, la sona programo estas aŭdebla en Esperanto.  Kutime laŭtparoliloj aŭdigas polan version, kaj alilingvanoj uzas individuan sonaparaton ĉe la orelo por aŭskulti sialingvan tradukon. Pli grandaj grupoj rajtas antaŭmendi alian lingvon (inkluzive Esperanton) el la laŭtparoliloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2008-06-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Detaloj pri la Panoramo en la vroclava urba retejo
**OOŜIMA Joŝio** aŭ **OOSIMA Yosio** (japane 大島義夫, pseŭdonimo *Takagi-Hiroŝi*, naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1905 en Tokio kaj mortis la 30-an de aŭgusto 1992 samurbe) estis unu el la fondintoj de la Japana proleta Esperanto-movado. Li finis studadon en la universitato de Ŭaseda.

Dum pli ol ses jardekoj li faris netakseblajn servojn al la japana Esperanto-movado.

Verkaĵoj
--------

Li kunredaktis la sesvoluman verkaĵon *Proleta kurso de Esperanto* (1930-1931), verkis la lernolibrojn *Esperanto en kvar semajnoj* (1961) kaj *Nova kurso de Esperanto* (1968), kunaŭtoris (kun Miyamoto Masao) la japanlingvan *Historio de la japana kontraŭreĝima Esperanto-movado* (1974, 1987) kaj tradukis japanen verkojn i. a. de Edmond Privat, Ernest Drezen kaj Efim Spiridoviĉ, nome *Analiza Historio de Esperanto-Movado* de Drezen (el la rusa kun alia persono) kaj *Lingvoscienco kaj Internacia Lingvo* de Spiridoviĉ, 1932. Krome li tradukis el la japana *Forpelataj homoj* (novelo de la koreo ĈAN Hjokĉŭ, 1933).

Li redaktis kaj mem eldonis esperantologiajn revuojn: *Esperanta Literaturo* (organo de Japana Esperanto-Literatura Societo), *Studo de Lingvo Internacia* (serioza, studema ĉefe pri la ideologioj de la movado) (ambaŭ 1933-1936) kaj *Nova Rondo* (1966-1976). En 1974 Ooŝima ricevis la prestiĝan premion *Ossaka* de la Japana Esperanto-Instituto.

Referencoj
----------

1. ↑  [現代物故者事典 1991-1993 (japane: moderna enciklopedio de forpasintoj 1991-1993), 日外アソシエーツ (eldonejo Niĉigaj kaj partneroj), 1994, paĝo 121]

  


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
*Panrostilo*
Rostita pano
**Panrostilo** estas aparato per kiu oni povas rosti panon. Rostita tranĉaĵo de pano oni ankaŭ nomas *toaston*.

Historio
--------

General Electric verŝajne estis la unua kompanio kiu enmerkatigis la panrostilon en 1908, kvankam pri tio estas iom da malklareco. La marko *Hotpoint* pretendas ke ili jam en 1905 havis uzopretan panrostilon. Tio povus esti ebla, ĉar en la sama jaro Albert Marsh disvolvis la dratojn el nikelkroma alojo kiuj estas uzataj en panrostiloj por varmo-produktado.

La konata 'elsalta' panrostilo, kiu aŭtomate elĵetas la panon el la rostilo, estis en 1919 patentita de Charles Strite. Ankaŭ ekzistas panrostiloj per kiu oni povas fari rostsandviĉojn. Tiuj havas elpreneblan ingon, en kiu oni povas meti la sandviĉon.

Ekde tiam oni multe plibonigis kaj adaptis la panrostilon.

Funkciado
---------

Panrostilo rostas la panon per infraruĝa varmradiado kiu estas transdonata de nikelkromaj dratoj. Tiuj fariĝas ruĝvarmegaj pro elektra fluo. Dum la procezo la kvanto da akvo en la pano (ĉ. 35% de la pezo) estas reduktita, la temperaturo de la pantranĉaĵo estas altigita, kaj post iom da tempo la paneroj je la surfaco ekkarameliĝas, kaj tio donas la deziratan agrablan guston. Kiam ĉi tiu procezo tro longe daŭras povas okazi karbiĝon (forbruligo). Ĉi-lasta ne estas sana ĉar tiam ekestas kancerogenaj materioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Rostpano

* Panrostilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Panrostilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Emblemo de OpenTTDDum la ludo eblas vidi multajn informojn pri stacioj, unuopaj trajnoj / busoj...**OpenTTD** estas plursistema libera klono de ludo Transport Tycoon Deluxe, en kiu la ludanto estas direktoro de transporta kompanio kaj per transportado de pasaĝeroj kaj ŝarĝo gajni pli da mono ol la kontraŭludantoj. Transporto povas esti per busoj, trajnoj, aviadiloj kaj ŝipoj (kaj se la ludanto volas, li povas elŝuti el interreto diversajn aldonaĵojn kaj uzi en urboj ankaŭ tramojn aŭ trolebusojn).

Mapigo
------

La mapoj povas esti en

Busstacioj en vintera mapo.
la 4-aj sezonoj. La mapoj antaŭ ludado estas faritaj harzarde.

Ludado mem
----------

Normala ludo komencas en jaro 1950 kaj finas en jaro 2050, sed oni povas starti ankaŭ pli frue aŭ pli malfrue, tamen en normala ludo nur inter jaroj 1950 - 2050 okazas evoluo de novaj transportiloj. En mapo komence ne ekzistas iu ajn infrastrukturo por transportado, nur ŝoseoj en urboj (rare ankaŭ kun pontoj) kaj riveroj: ĉiujn trajnstaciojn, busstaciojn, ŝiphavenojn, flughavenojn, fervojajn trakojn kaj ŝoseojn devas konstrui la ludanto mem.

Pluradludant-modo
-----------------

Eblas ludi pleje 128-ludante.

Aldonaĵoj
---------

Ludantoj povas elekti el multaj aldonaĵoj, kiuj ebligas ekzemple:

* konstrui trakojn por diversaj rapidecoj kun diversaj kostoj
* konstrui stacidomojn kaj pontojn en aliaj stiloj ol nur en bazaj
* uzi en landoj de la mondo reale uzitajn trajnojn, ekzemple germanajn ICE trajnojn (bazaj iloj estas inventitaj)
* havi dekorumojn.Aldonaro de hungar-austriaj iloj GYSEV.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de ludo kaj projekto Arkivigite je 2013-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Plurlingva vikio pri la ludo Arkivigite je 2005-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Saĝad Daŝti Neĵad (aprilo/majo 2017). "OpenTTD", *Umujo* (eo) (6), p. 9–10.

* OpenTTD en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio OpenTTD en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Areo de plenigejo en Ondrášov
**Ondrášovka** estas mineralakvo de hidrokemia tipo HCO3 - Ca, kiu fontas ĉe vilaĝo Ondrášov proksime de Moravský Beroun. Tiu ĉi meze mineraligita karbonata malvarma mineralakvo apartenas inter mineralakvojn, kies estiĝo koneksas kun plejstocena vulkana agado en regiono de Nízký Jeseník.

Historio kaj banloko
--------------------

Ondrášovka estas konata ekde la 13-a jarcento. La unuaj kuracigaj eksperimentoj devenas el la 17-a jarcento. Pro meritoj de princo von Lichtenstein ĉi tie estis en la 18-a kaj la 19-a jarcentŝanĝo fondita banloko. Estis ĉi tie kuracataj sangaj, koraj kaj stomakaj malsanoj, kataroj de spirvojoj kaj galvezikaj renaj ŝtonoj. En la jaro 1929 estis por banlokaj gastoj je dispozicio 29 ĉambroj kun sume 40 litoj. La banloko pereis kun ellandigo de germana loĝantaro post la dua mondmilito.

Kranita mineralakvo
-------------------

La loka mineralakvo estis enkranata en botelojn jam de komence de la 20-a jarcento kaj oni vendis ĝin sub diversaj nomoj - Šternberská kyselka, Andersdorfská kyselka, Elitis. La nuntempa Ondrášovka estas je dispozicio kaj kranita en boteloj kaj senpage por publiko proksime de fervoja transveturejo ĉe plenigeja uzino. Ĝi devenas el proksimume 100 metroj profundaj boroj, kiuj etendiĝas sude de vilaĝo Sedm Dvorů, de kie ĝi estas forkondukata en la plenigejon.

Kemia konsisto
--------------

| Fonto | Miner.[mg/l] | CO2[mg/l] | Mg[mg/l] | Ca[mg/l] | Na[mg/l] | K[mg/l] | F[mg/l] | Cl[mg/l] | HCO3- [mg/l] | SO4-[mg/l] | Noto |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ondrášovka | 560 | 2500 | 21,4 | 200 | 30,9 | 1,5 | 1,43 | 5,6 | 756 | 13,6 |  |
| Ondrášovka | 630 | 2500 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Ondrášovka dekarboniita | 604 | 1300 | 18,8 | 170 | 28,2 | 1,6 | 1,35 | 6,2 | 652 | 13,4 | pakumita kiel neŝaŭmiga  |
|

Boteligonte Ondrášovka estas deferigita kaj en versio "neŝaŭmiga" ankoraŭ dekarboniita. Dank' al alta enhavo de kalcio kaj tre malalta enhavo de natrio eblas validigi ĝin kiel plenigaĵfonto de kalcio. Ĝi taŭgas por plenkreskiĝantaj personoj, gravedaj virinoj kaj mamnutrantaj patrinoj aŭ kiel prevento de osteoporozo. Laŭ banlokologia klasifikado Ondrášovka viciĝas inter meze mineraligitaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Analizo kaj konsisto Arkivigite je 2012-09-22 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20120922021548) *ondrasovka.cz*
2. ↑  Ondrášovka a. s..  (2012) *Minerální voda ochucená - dekarbonovaná (etikedo de la produkto)*.
3. ↑  Ondrášovka - zdravotní benefity - vyvážený poměr minerálů Arkivigite je 2012-09-22 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20120922065216) *ondrasovka.cz*
**Pantaleón y las visitadoras** (en esperanto Pantaleono kaj la vizitulinoj) estas perua filmo de 1975 bazita sur la samnoma romano de Mario Vargas Llosa. Reĝisorita de la propra verkisto kun José María Gutiérrez Santos, ĝi premieris en Puerto Rico. Inter ĝiaj protagonistoj elstaras la hispana José Sacristán, la meksikaj Katy Jurado kaj Rosa Carmina kaj la perua Camucha Negrete.

Ĝi estis la unua kinversio de la romano, de kiu Francisco Lombardi faros alian samnoman adaptaĵon en 1999.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La historio temas pri kapitano de la perua armeo, **Pantaleón Pantoja**, kiu implikiĝas nevole fare de siaj superuloj en misio rilate la seksaj postuloj de militistoj destinitaj en Perua Amazonio per sendo de prostituinoj, ĉar male la militistoj perfortas la lokajn virinojn, ĉar ne estas aliaj ebloj en tiom apartaj lokoj. Pantoja estis elektita fakte ĉar li estas modela oficiro, sendiboĉa kaj senfila. Pantaleono malakceptas dekomence la planon ĉar kontraŭas la bazon de iliaj principoj, sed iĝas devigita realigi ĝin. Li plenumas sian mision kaj nenion diras al la edzino, ĉar la tasko estas tute sekreta.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* José Sacristán ... Pantaleón Pantoja
* Pancho Córdova ... El Sinchi
* Katy Jurado ... Chuchupe
* Rosa Carmina ... La Cubana
* Camucha Negrete ... La Brasileña
* Sylvia Gálvez ... Pechuga
* Martha Figueroa ... Pochita
* Felipe Gil ... Kapitano Bacacorso
* María Elena Flores ... Maclovia
* Fernando Casado ... Ferry
* Mario Vargas Llosa ... Oficiro
* Miguel Gouch ... Flegistino

Historio
--------

La filmadon okazis en Dominika Respubliko (post malakcepto de la registaro de Peruo fari ĝin tie) kaj Mario Vargas Llosa kunreĝisoris kaj eĉ ludis duarangan rolon. La filmo ne sukcesis, kaj estis malpermesita en Peruo fare de la Revolucia Militista Registaro. Post la fino de tiu reĝimen en 1980, ĝi repremieris en Peruo la 26an de novembro 1981, kun sceno cenzurita en kiu aperis pastro punante "visitadora".​ En 2012 Vargas Llosa taksis la filmo ege malbonkvalita.

Referencoj
----------

1. ↑  Jhonny Sánchez Sierra (februaro 1999). «"Pantaleón y las visitadoras" Versión original 1975». Panorama. Panamericana Televisión. Konsultita la 9an de marto 2018.
2. ↑  Vargas Llosa opina de la película 'Pantaleón y las visitadoras': "Es espantosamente mala", noto de la agentejo EFE reproduktita en cifereca *El Mercurio*, 03.07.2012; alirita en 04.07.2012

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pantaleón y las visitadoras (película de 1975) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825717
 |
aŭtorino E.L.Vojniĉ**Ojstro** (angle *The Gadfly*) estas anglalingva romano verkita de Ethel Lilian Voynich en 1897, kiu enscenigas revoluciemajn rondojn en la aŭstrie dominata Italio de la 19-a jarcento batalantajn pro  unuiiĝo de la lando. Ĝia kontraŭreligiema tono igis ĝin ege furora en Rusio antaŭ la Rusa revolucio, en posta Sovetunio kaj en ceteraj landoj. Entute 2,5 milionoj da ekzempleroj en pli ol tridek naciaj lingvoj estis venditaj.

En Soveta Unio en 1955 laŭ la romano oni faris samnoman filmon, en kiu ĉefrolas kiel Arturo Berton (Arthur Burton) Oleg Striĵenov. Por ĝi muzikon komponis Dmitri Ŝostakoviĉ. Ankaŭ sukcesis la dua versio de la filmo *"Ojstro"* de 1980 kun *Andrej Ĥaritonov*. En Ĉinio oni produktis eĉ la dudekpartan filmon (reĝisoro *Wu Tianming*).

La precipaj eventoj de la romano okazas en italaj urboj Pizo, Florenco kaj Brisighella.

### "Ojstro" en Interreto

* esperantigo de la romano esperante
* esperante retejo de Vladimir OKC kun kvinlingva anonco (france,germane, angle. ruse, esperante Oleg Striĵenov ĉefrolas
* esperante retejo de Vladimir OKC kun kvinlingva anonco (france,germane, angle. ruse, esperante Andrej Ĥaritonov ĉefrolas
* teksto*"The Gadfly"* angle
* filmo *"Овод"* (1955) ruse
* filmo *"Овод"* (1980) (la unua parto) ruse
Publikigita dokumento de Operaco Northwoods 
**Operaco Northwoods** (angle *Operation Northwoods*) estis usona sekreta plano, kiun ellaboris en 1962 la generalstabo de Pentagono kaj estis prezentita la 13-an de marto 1962 al prezidento John F. Kennedy. Krom Operation Mongoose, tiu plano entenis larĝigon de kaŝita operaco de Usono kontraŭ Kubo. Oni planis kulpigi sistemon de Fidel Castro per aranĝitaj teroratakoj kontraŭ civila aera kaj ŝipa trafiko ene de Usono, disvastigo de falsaj informoj. Tiel oni volis eksciti la publikon por apogo de invado je Kubo. Male al Mongoose, Northwoods neniam estis realigita, ĉar Kennedy rifuzis ties aprobon. La planado okazis jam dum prezidento Eisenhower, la dokumenton subskribis Lyman L. Lemnitzer, prezidanto de Unuiĝinta stabĉefaro kaj pli poste ĉefkomandanto de NATO en Eŭropo, same la brigada generalo William Craig. La dokumentoj publikiĝis post tridekjara sekretigo en 1997/98 danke al Freedom of Information Act.

Ĉar oni volis paffaligi aviadilon plenan kun senkulpaj civitanoj, oni uzis tiun planon por disvastigi konspiran teorion pri teroratakoj de 11-a de septembro 2001. La ekzisto de la plano iĝis pruvaĵo je tio, ke la ŝtato ne rifuzas la penson, murdi siajn civitanojn por propraj celoj.

Ligiloj
-------

* originala dokumento, angle

* Kategorio Operaco Northwoods en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Pantepec (Puebla). |

**Pantepec** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas **Pantepec**. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07067.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9785 loĝantojn. El tiuj estis 4907 viroj kaj 4878 virinoj. La komunumo havas surfacon de 47 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1470 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4738 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2584 scipovis legi kaj skribi kaj 2140 personoj estis analfabetoj. Do 55% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 45% estis analfabetoj.

8566 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3799 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 44.35% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pantepec Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Okanagan-Altaĵo** estas altebenaĵa monteta areo en Brita Kolumbio ( Kanado ), kaj en la Usona ŝtato de Vaŝingtonio. Ĝi troviĝas inter Okanagan-Valo kaj Kitl-Rivero oriente , kaj geologie ĝi estas pli-malpli plivastigo de Tompson-Altebenaĵo, kiu situas okcidente de Okanagan-Altaĵo. Ĝia norda perimetro estas la valo de Ŝusvap-Rivero, kaj ĝia suda limo estas Lago Franklin Delano Roosevelt ( la barigita Kolumbio-Rivero super Baraĵo de Grand Coulee ) en Vaŝingtonio. Iuj difinoj situigas la nordan limon ĉe Koldstrim-Valo, oriente de Vernon, ĉar tiu ĉi estas la suda limo de Ŝusvap-Altaĵo.

La plej alta pinto de Okanagan-Altaĵo estas Bigvajt-Monto, kiel ĝia nordorienta ekstremaĵo, kiu estas ankaŭ la plej alta pinto de Biverdil-Montaro, montaro kiu etendiĝas suden ekde Bigvajt-Monto inter Kitl-Rivero kaj Okcident-Kitle-Rivero. Aliaj notindaj pintoj estas Okanagan-Monto, Litlvajt-Monto, Baldi-Monto, kaj Bonaparte-Monto, kiu estas la plej alta pinto en la usona parto de Okanagan-Altaĵo.

En Okanagan-Altaĵo fontas pluraj riveroj krom Kitl-Rivero kaj Okcident-Kitl-Rivero, inkluzive Sanpojl-Rivero.

Oriente de Okanagan-Altaĵo troviĝas Monaŝi-Montaro, kiu inkluzivas laŭ iuj difinoj kaj Okanagan-Altaĵon kaj partojn de Ŝusvap-Altaĵon.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nordameriko |

* Kolumbia Montaro
* Kaskad-montaraj leaj arbaroj

Referencoj
----------

* S. Holland 1976 : Landforms of British Columbia, *Province of British Columbia*. angle

49° 35′ 00″ N 119° 00′ 00″ U﻿ / ﻿49.58333 °N, 119.00000 °U﻿ / 49.58333; -119.00000 (mapo)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri kemiisto Percival Spencer Umfreville Pickering. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Pickering.

**Percival Spencer Umfreville PICKERING** (naskiĝis la 6-an de marto 1858, mortis la 5-an de decembro 1920 en Harpenden) estis brita kemiisto kaj hortikulturisto.

Li grandiĝis en riĉa familio kaj kapablis komenci sian karieron, konstruante sian propran laboratorion hejme. En 1881 li fariĝis lektoro en Kolegio Bedford de Londono, kie li restis ĝis 1887.

Pro laboratoria akcidento, li perdis unu okulon kaj sia sano plimalboniĝis. Li tiam iris en kamparon en la vilaĝon Harpenden. Kvar el la loĝantoj de la vilaĝo estis anoj de la Reĝa Societo de Londono, li fariĝis la kvinan en 1890.

De 1894, li estis direktoro de la eksperimenta fruktoproduktejo de Woburn, privata firmao kreita de li kaj de Herbrand Russell, duko de Bedford. Tie li provis plibonigi la hortikulturajn teknikojn.

En 1907, li malkovris eblecon stabiligi emulsiojn per fajnaj partikloj anstataŭ tensiaktivaĵoj. Tiu efiko estas nomata emulsio de Pickering, kvankam ĝin jam konstatis Walter Ramsden en 1903.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Emulsio de Pickering Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine (france)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Nekrologia notico *Biochemical Journal (1921)*
Antikva manskribaĵo en la armena lingvo.
La **Okcident-armena lingvo** estas unu el la du dialektoj aŭ variantoj de la armena lingvo (hindeŭropa lingvo) parolata de la armena diasporo, ĉefe en Usono, Eŭropo kaj Meza Oriento escepte de Irano. Ĝi ankaŭ estas parolata de malgranda komunumo en Turkio. Ĝi disvolviĝis dum la 19-a jarcento kaj baziĝas sur la armena dialekto de Konstantinopolo (hodiaŭ Istanbulo). Sed la Okcident-armena lingvo estas parolita de nur malgranda procento de Armenoj en Turkio, kun 18 procentoj inter la ĝenerala komunumo kaj 8 procentoj inter junuloj. La Okcidenta Armena lingvo en Turkio estas difinita kiel ja endanĝerigita (Endanĝeraj lingvoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Armena alfabeto
* Armena lingvo
* Orient-armena lingvo
* Armena diasporo

Referencoj
----------

1. ↑  "Review of Istanbul’s Armenian community history"
2. ↑   UNESCO: 15 Languages Endangered in Turkey, by T. Korkut, 2009. Arkivita el la originalo je 2009-03-31. Alirita 2010-12-14.

Eksteraj ligiloj
----------------

* liberaj rimedoj en la reto por lernantoj Arkivigite je 2004-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*
En la helena mitologio **Pantoo** (malnovgreke *Πανθοος* / "rapida por ĉio"), filo de Ortiso, estas troja sacerdoto, rolulo de la Troja milito. Li estas unu el la dojenoj, saĝuloj de la urbo Trojo, tro maljuna por batali, kunigita kun Priamo proksime de la Pordoj Skeoj.

Mito
----

**Pantoo** estis aĥajo kaj sacerdoto de Apolono en Delfo. Li iris en Trojon akompanante 
deputitojn senditajn de Priamo en Delfon por konsulti la orakolon. Li edziĝis kun la trojanino Fronto
kaj tiel fariĝis troja civitano kaj ricevis la saman ofico kiel en Grekio. Li havis tri filoj : Eŭforbo, Polidamo kaj Hiperenoro, foje nomitaj "La Pantoidoj".

Li estas notinde citita en la Iliado kiam sia filo Eŭforbo estis mortigita de Menelao kaj dum la epizodo de Helena sur la muregoj.

Laŭ la Eneado, li helpis Eneon fuĝi post la falo de Trojo, sed estis mortigita de la grekaj batalantoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2  Homero, Iliado III - 146 ; XIV - 450 ; XVI - 808 ; XVII - 40.
2. ↑  Vergilio Eneado II -319.
**Opfertshofen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 141 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Opfertshofen situas en la regiono de Reiat norde de Ŝafhaŭzo en la montaro Randen.

Najbaraj komunumoj kaj lokoj
----------------------------

Opfertshofen limas en nordo al Altdorf, en oriento al Hofen kaj Bibern, en sudoreinto al Lohn, en sudokcidento al Büttenhardt kaj en okcidento al Tengen (Baden-Virtembergo, Germanio).

Trafiko
-------

Opfertshofen estas atingebla ek de Ŝafhaŭzo kaj Thayngen per la loka aŭtobuso H24 de Verkehrsbetriebe Schaffhausen.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Opfertshofen datiĝas el la jaro 830 el dokumento per kiu *Hiltibert* koncedis la bienon *Otberti hoba* al la Monaĥejo Sankt-Galo. En malfrua mezepoko la *Grafoj de Lupfen* posedis la lokon. La voktrajtoj post plurfoja posedantŝhanĝo falis en la jaro 1529 definitive al la urbo Ŝafhaŭzo, kiu en 1574 ankaŭ akiris la ekleziimpoŝtrajtojn kaj en 1723 la landan suverenecon pri Opferthofen.

### Komunuma kunfandiĝo

Per la publika baloto de dimanĉo la 17-an de aŭgusto 2008 la kvin aŭtonomaj komunumoj Thayngen, Altdorf, Bibern, Hofen kaj Opfertshofen akceptis la kunfandiĝon de iliaj komunumoj kun efiko je la 1-a de januaro 2009. La nova komunumo Thayngen havas proksimume 5000 loĝantojn. Kiel konsekvenco Opfertshofen ek de la 1-a de januaro 2009 ĉesis ekzisti kiel aŭtonoma politika komunumo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Profilo de la komunumo Opferthofen sur la retejo de Kantono Ŝafhaŭzo Arkivigite je 2010-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Opferthofen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Opfertshofen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
Dum pilgrimado en 2007
**Johano-Reinhard KOCH** [koĥ] (naskiĝinta la 27-an de novembro 1929 en Leinefelde) estas emerita romkatolika helpepiskopo de Erfurto.

Post studo de teologio en Fulda kaj Erfurto li sacerdotiĝis en 1955. Lia unua posteno kiel paroĥestro estis en Nordhausen.

En la 1965-a jaro la tiama episkopo Hugo Aufderbeck venigis lin al la Porpastra Seminario de Erfurto. En 1969 li fariĝis respondeculo de personaraj demandoj ĉe la Episkopa oficejo. Jam en la monato majo de 1985 li iĝis helpepiskopo (latine: *episcopus auxiliaris*) de la t.n. Apostola administranto en Erfurto kaj Meiningen, kiel la hodiaŭa episkopujo Erfurto nomiĝis dum la GDR-tempo. Konsekvence post la reinstalo de erfurta episkopujo Koch estis ĝia unua helpepiskopo (ĝis 2004).

En 2010 li ricevis la turingian meritpremion (germane: *Verdienstorden des Freistaats Thüringen*) fare de la ĉefministrino Christine Lieberknecht.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hans-Reinhard Koch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hans-Reinhard Koch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detaloj biografiaj sur la episkopuja hejmpaĝo Arkivigite je 2013-02-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 421455
* GND: 131605860
* VIAF: 38055323
 |
Interna peristilo de la vilao Vettii, Pompejo, Italio.
Ekstera peristilo de la Grand Trianon.
**Peristilo** (de la greka περίστυλον *peristulon*) estas galerio de kolonoj kiuj faras la eksteran aŭ internan ĉirkaŭon de konstruaĵo, ene de sia ĉirkaŭa muro. La termino periptero estas preferinda por la ekstera kolonaro.

Laŭ Francisko Azorín **peristilo** estas *Kolonaro kiu ĉirkaŭas, interne aŭ ekstere, iajn konstruaĵojn.* Li indikas etimologion el la greka *peristilos*, el *peri + stilos* (ĉirkaŭ kolono) kaj de tie la latina *peristilos*.

Historio
--------

La grekoj konstruis peristilojn ĉirkaŭ siajn templojn. La romanoj reprenis tiun tipon de arkitekturo por siaj religiaj konstruaĵoj kaj por la oficialaj sidejoj, kaj poste ankaŭ por la loĝejoj de tipo *domus*.

La itala arkitekto de la 16a jarcento nome Andrea Palladio estis la unua post la antikva periodo kiu utiligis peristilojn por marki la enirejon de loĝejoj. Li estis kritikata por esti kontribuanta al instalo de konfuzo inter la religia kaj la civila arkitekturoj. Tiu konstruelemento estis foje reprenita de ties sekvantoj (vidu artikolon Paladianismo).

Tiu konstruelemento estis poste reprenita de la arkitektoj novklasikaj de la 19a jarcento por oficialaj konstruaĵoj: ekzemple la Palaco Brongniart en Francio.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 163.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Peristilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Antaŭ ol estis aboliciita en 1968, la sintagmo **papa kortego** estis uzita laŭlonge de pluraj jarcentoj por indiki la organizan strukturon aranĝitan per la diversaj rangoj de religiuloj, militistoj asistantoj, servistoj, kaj ĝian personaron ŝarĝitan ene de la apostolaj palacoj pri la plenumo kaj apartaj ceremonioj, jen religiaj jen diplomatiaj kaj administraj, krom por la protekto kaj aliaj personaj bezonoj de la papo kaj de la apostolaj palacoj.

La papa kortego estis subdividita en du brankoj: la **papa kapelo**, kiu liveris asiston al la papo en liaj funkcioj spirite karaterizitaj, kaj la **papa familio**, kiu lin asistis en liaj funkcioj de ŝtata suvereno kaj ĉefo de la eklezio kaj en la disvolvo de la paŝtistaj laboraj aktivecoj.

Per la motuproprio *Pontificalis domus* de la 28-a de marto 1968, Paŭlo la 6-a aboliciis la papan kortegon, ĝin anstataŭigante per la reformita prefektujo de la papa domo, principe konservante la distingon inter Papa kapelo kaj papa familio.

Historiaj antaŭreformaj komponantoj
-----------------------------------

### Papa kapelo

La papa kapelo estis formita de la ekleziuloj partoprenantaj en la sanktaj ceremonioj kun la liturgiaj ornatoj, aŭ, laŭokaze, kun tiuj propraj laŭ la rango kaj ofico..
Kiel en ĉiuj katedralaj kaj kolegiataj preĝejoj, la dia ofico estis preĝata ĉiutage kun la partopreno de ĉiuj membroj de la papa kapelo.

Antaŭ la reformo de 1968, la papa kapelo partoprenis en papa procesio aŭ defioladoj. Partoprenis ankaŭ kardinaloj kaj la tuta vatikana aparataro de la Roma kurio.

### Papa familio

Ĝi estis konstituita de ĉiuj pereonoj plenumantaj "palacan oficon" je la rekta servo de la papo, kiuj povis esti klasigitaj laŭ tri kategorioj:

* palacaj kardinaloj kaj la nobelo de la sekreta antaŭĉambro
* armeaj staboj de la armitaj korpusoj
* kapelanoj, malpli altaj moŝtuloj kaj domservistoj.

La ekleziularo formis la "ekleziulan domon de la papo"; la regantaro de la armitaj korpusoj formis la "militan domon de la papo" kaj la moŝtularo formis la "civilan domon de la papo".

Vidu ankaŭ
----------

* Ceremoniestro

Notoj
-----

1. ↑  *Papa jarlibro* 2008, p. 1911

Bibliografio
------------

* Paolo VI, *Motu proprio* *Pontificalis Domus*, 28 marzo 1968
* Annuario pontificio 1863, p. 343 e sgg.
* france X. Barbier de Montault, L'année liturgique a Rome, Roma 1862, p. 255
Papa trajno en stacio apud KrakovoPapa trajno en Krakovo**Papa trajno** (origine en la pola *Pociąg Papieski*) estas speciala trajno de serio 14WE (de produkanto Newag), kies celo estas rememorigi al homoj vivon de papo Johano Paŭlo la 2-a. Tiu ĉi speciala trajno iĝis en jaro 2006 laŭ ideo de fervoja kapelano Ryszard Marciniak. Tiu ĉi trajnkompleto havas kompare kun aliaj pecoj de la serio 14WE oran koloron, papan signon kaj latinan skribaĵon "Totus Tuus" (Tuta via - moto de Johano Paŭlo la 2-a). En la trajno estas ekranoj (kiuj servas pro projekciado de filmo pri Johano Paŭlo la 2-a). Maksimuma rapideco estas 110 km/h, kapacito estas 187 homoj, longeco estas 68 metroj kaj maso estas 137 t. Komence la Papa trajno estis uzita je linio inter Wadowice (naskiĝloko de papo Johano Paŭlo la 2-a) kaj Krakovo, sed pro malgranda intereso de homoj uzi trajnon je tiu ĉi linio oni decidiĝis ŝanĝi linion kaj uzi ĝin de septembro 2008 je linio Krakovo - Bielsko-Biała - Žilina. De jaro 2010 la trajno estas uzata ankaŭ je linio inter Krakovo kaj Zakopane.

Vizito de najbaraj landoj
-------------------------

En septembro 2011 vizitis tiu ĉi trajno Slovakion, Hungarion kaj Ĉeĥion. En Slovakio estis haltejoj en jenaj urboj: Prešov, Košice, Banská Bystrica kaj Štúrovo. En Ĉeĥio estis haltejoj en jenaj urboj: Staré Město u Uherského Hradiště, Olomouc, Hradec Králové, Praha kaj Stará Boleslav.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Papa trajno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Papa trajno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝo de la trajno Arkivigite je 2011-10-26 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑   Arkivigite je 2011-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
8. ↑
9. ↑
10. ↑
Optika kablo vitrofibra
Veldilo por optika kablo
**Optika kablo** estas informada kablo, kiuj funkcias laŭ luma konduktila sistemo: infraruĝa koncentrita lumo (lasero) liveras informojn.

La konduktilo estas maldika, kemie pura vitrofibro, kiu havas vitran ŝelon. La internaĵo kaj la ŝelo estas la sama, la diferenco estas en la incido. Laŭ la plej nova tekniko ankaŭ el plasto oni faras fibron. La optika kablo praktike kontentigas ĉiujn pretendojn de la informada interligo.

Se lumo atingas vitron, ĝi incidas angule. Estas speciala angulo, kiam la lumo restas en eno de la vitro. Ĝenerale la kablo havas meze ŝarĝoportantan parton, ĉirkaŭe estas la stakoj (subkabloj). La eksteraĵo estas polieteno.

La optika kablo estas uzata ne nur en intercentralaj lineoj, sed ankaŭ ĉe abonuloj. Ĉe la komenco kaj fino estas konvertilo, kiu konvertas la elektrajn signojn al lumaj signoj. Ĉe longaj kabloj itinere estas ankaŭ regeneriloj.

Se la kablisto devas ligi du optikajn fibrojn, tiam uzas specialan veldilon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Optika kablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Optika fibro
**Perkupa** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Edelény.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* Alto super marnivelo: 149 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4736/20.6891
* Loĝantaro: 930
* Poŝtkodo: 3756
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Perkupa situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Sajószentpéter-Turňa nad Bodvou, laŭ fervojo Tornanádaska-Miskolc. Szendrő troviĝas 10, Miskolc 49 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1340 en formo *"Precopa"*. En 1562 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1896 la fervoja linio atingis la vilaĝon. En la 20-a jarcento oni minadis tie gipson kaj anhidriton. La lasta estas natura sterko. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario)
* kalvinana preĝejo de 1799, turo alkonstruiĝis en 1838

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.vendegvaro.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu

* Kategorio Perkupa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Skizo pri farado de tradicia papera aviadilo.
**Papera aviadilo** estas ludilo farita el papero. Ĝi estas eble la plej ofta formo de origamio.

La apuda skizo montras la eble plej bazan formon de papera aviadilo; ekzistas pli komplikaj, kiuj parte pli imitas la formon de realaj aviadiloj, parte provas plibonigi la aerodinamikajn ecojn, la flugkapablon. Lanĉado de papera aviadilo ordinare okazas per ĵeto el la mano. Kelkaj modeloj, precipe el dika aŭ plurfoje faldita papero, estas lanĉeblaj per kaŭĉuka bendo.

Supozeble la plej frua papera aviadilo estis farita en 1909. En 1930 Jack Northrop (kiu kunfondis korporacion Lockheed) pli fame uzis paperajn aviadilojn por provi ideojn pri realaj aviadiloj.

Multaj homoj provis rompi rekordojn pri plej longa tempo en aero de papera aviadilo. Ken Blackburn tenis la rekordon de 1983 ĝis 1996 kaj regajnis ĝin en 1998, per daŭro de 27,6 sekundoj. Ĝin sekvis Takuo Toda (戸田 拓夫), Japan (11-an de aprilo) per 27,9 s. La plej longan distancon (58,8 m) atingis Tony Felch, USA (21-an de majo 1985)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Papera aviadilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Paper Airplanes Arkivigite je 2007-11-15 per la retarkivo Wayback Machine
**Operacia amplifilo**, aŭ **operacia amplif(ik)atoro** aŭ ankoraŭ laŭ la faka ĵargono **op-amp** (de la angla *Operational Amplifier*) oni nomas elektronikan cirkvitan modulon (ĝenerale konstruitan kiel integra cirkvito, sed iam kun diskretaj transistoroj aŭ vakuaj tuboj), kiu havas neinversigan eniron (+), inversigan eniron (-), kaj unu eliron. De ĝi eliras tensio, kiu estas la diferenco inter la + kaj la - eniroj, multiplikitaj per la malfermitbukla gajno: {\displaystyle V\_{out}=(V\_{+}-V\_{-})\*G\_{malfermitbugla}}. Ideala op-amp enhavas nefinian gajnon. La fakto, ke la op-amp havas unuformajn parametrojn kaj ofte normajn pakiĝojn, kaj ankaŭ normajn energiprovizajn bezonojn, helpas al rapida realigo de aplikaĵoj.

* Kategorio Operacia amplifilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Op-amp konektita kiel ne-inversiga amplifiloOp-amp konektita kiel ne-inversiga amplifilo
* Desegno de op-amp kun siaj nutraj tensioj VSDesegno de op-amp kun siaj nutraj tensioj VS
* Desegno laŭ eŭropa normo DIN 40900Desegno laŭ eŭropa normo DIN 40900
* Op-amp konektita kiel integratoroOp-amp konektita kiel integratoro
* Operacia amplifilo en TO-5 metala pakaĵoOperacia amplifilo en TO-5 metala pakaĵo

Referencoj
----------

1. ↑  De la fizika fundamento tra la konsisteroj ĝis la funkcikapablaj cirkvitoj kaj elektrofaka terminaro Arkivigite je 2016-12-12 per la retarkivo Wayback Machine ĉapitro ELEKTRO III, paĝo 100
2. ↑  De la fizika fundamento tra la konsisteroj ĝis la funkcikapablaj cirkvitoj kaj elektrofaka terminaro Arkivigite je 2016-12-12 per la retarkivo Wayback Machine ĉapitro ELEKTRO III, paĝo 114
strio de permalojo
La **permalojo** (angle *permalloy* IFA:[ˈpɝməˌlɔɪ]) estas magneta alojo el fero kaj nikelo malkovrita en 1914 de Gustav Waldemar Elmen de Bell Laboratories.

Priskribo
---------

Konsistanta el proksimume 80% da nikelo kaj 20% da fero, ĝi havas altan magnetan permeablon kaj signifan  neisotropan magnetoresistancon. La valoroj de piezomagnetismo estas proksimaj al nulo kaj la koercitiveco estas malalta.

Permalojo havas relativan magnetan permeablon inter 50.000 kaj 100.000.

Uzo
---

Permalojo estas uzata en la transformatoroj kaj en la skribo- kaj legokapoj de la magnetaj registriloj (durdisko, bendoregistrilo ktp).
Ĝi estas uzata ankaŭ en sensiloj por la mezuro de la magneta kampo.

Historio
--------

telekomunika kablo de kupro envolvita en permaloja bendo
Permalojo estis evoluigita frue en la 20-a jarcento por kompensi por la induktanco de la kabloj de telegrafoj.
Kiam estis metita la unua transatlantika submara kablo en 1866, oni  trovis, ke ĝia longeco kaŭzis distordon kaj reduktis la dissendrapidon de elektraj signaloj kaj sekve de la vortoj transdonitaj. La unua teoria klarigo de la kialo de tiu distordo estis farita de Oliver Heaviside en 1885. La dana Carl Emil Krarup eltrovis ke ĉirkaŭvolvante la kablon per fera drato pliiĝis la induktanco, igante ĝin induktanco de ŝarĝo. La fero ne havis sufiĉe da magneta permeablo por kompensi la kablon. En 1914 Gustav Waldemar Elmen inventis permalojon kaj poste, en 1923, li malkovris, ke per termika traktado oni povas pliigi ĝian magnetan permeablon. 

La nomo "permalojo" estas mallongigo de "permeabla alojo".

Notoj
-----

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: permaloj/o
2. ↑   *Introduction to Magnetism and Magnetic Materials*. ISBN 0-412-79860-3.
3. ↑   150 Years Of Industry & Enterprise At Enderby's Wharf.
4. ↑  Bragg, L. *Elektro* (Londono: G. Bell & Filoj, 1943) p. 212-3.

Vidu ankaŭ
----------

* Mu-metalo
Detale fidinda rekonstruado de la levoponto trans la kluzo (laŭ planoj el la jaro 1902)
Trakcio rekonstruita laŭ malnovaj fotoj
Kluzpordo rekonstruita laŭ malnovaj fotoj
La malnova **papermueleja kluzo Werden** ĉe la rivero Ruhr en la urbeto Werden, apartenanta al Essen ,estis konstruita en la jaroj 1777 ĝis 1778. Tiu ĉi ne plu funkcianta kluzo troviĝas hodiaŭ inter la lago Baldeney kaj la lago Kettwig en la *Löwental* (leonvalo).

En la jaroj 1774 ĝis 1780 oni konstruis dekses kluzojn ĉe la Ruhr inter Ruhrort kaj Fröndenberg-Langschede. Laŭ instigo de Frederiko la 2-a de Prusio la Ruhr devis fariĝi ŝipirebla laŭlonge de tiu ĉi vojo, kiu okazis malgraŭ la rezisto de lokaj terposedantoj. Nur nur helpe de kluzoj karbotransporto povas funkcii sen transŝarĝado ekde la graflando Mark ĝis la Rejno. Sed ekde 1860 la evoluanta fervojo transprenis grandan parton de la transportoj sur la Ruhr, la tiutempe plej trafikata rivero de Eŭropo. La ŝipiro sur la Ruhr ja dependis de la sezonoj.

La abato de Werden, *Johannes Hellersberg (abato ekde 1774 ĝis 1780),*  konstruigis ekde 1777 ĝis 1778 la kluzon tuj apud muelejo ĉe la maldekstra riverbordo. En 1834 oni anstataŭis ĝin per la nova papermueleja kluzo kun la konserviĝinta kluzgardista domo. La malnova malaperis pro la konstruado de la nova strato *Laupendahler Landstraße*.

Ĝis komenco de la 1950-aj jaroj la kluzo funkciis kaj nur pro la novkonstruita lago Kettwig ĝi estis superflua. Ĉar nun la akvonivelo estis ĉ. du metrojn pli alta kaj garantiis en tiu ĉi sekcio sufiĉan akvoprofundecon, por kiu oni ne plu bezonis kluzon. La malnovan papermuelejan kluzon oni plenigis en 1956 per la rubaĵo ekestinta per la malkonstruado de la malnova vejro. Tamen antaŭ ol la kluzo inkluzive kluzogardista domo submetiĝis al la monumentprotektado en 1987, la *Statistisches Amt für Wasser- und Abfallwirtschaft Düsseldorf (StAWA)* (ŝtata oficejo por akvo- kaj ruboekonomio) senrubigis la kluzon, restauris ĝin kaj konektis ĝin nur al la malsupra akvo.

La kluzo estas 63,67 metrojn longa kaj 5,58 metrojn larĝa. La kluzomuro finiĝas 3,5 metrojn super la hodiaŭa akvonivelo, kiu dum funkciado de la kluzo estis ĉ. 2 metrojn pli malalta. La kluzo superis tiam diferencon inter supra kaj malsupra akvo de 2,70 metroj.

Laŭlonge de la kluzo kuŝas ankoraŭ 80 metroj da pavimo de la malnova haŭlovojo, sur kiu ĉevaloj trenis la barĝojn kontraŭfluen per ŝnuregoj. la origine 3,70 metrojn larĝa haŭlvojo ĉi tie devis esti novinstalita en 1993.

Fontoj
------

* Papiermühlenschleuse Werden, el la germanlingva vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Papiermühlenschleuse Essen-Werden[*rompita ligilo*]
* Denkmal Papiermühlenschleuse[*rompita ligilo*]
La **Ora Korno** (turke *Haliç*, greke Χρυσοκερας) estas kunfluejo, golfo en Istanbulo (Turkio), kiu dividas la urbon.

La kunfluon formis la du riveroj *Alibeyköj szuju (Barbyzes)* kaj *Kiathane szuju (Cydaris)*. Ĉe la kunfluo, ĝi estas vere kornoforma. 

Ĝi formas duoninsulon ĉe la Marmora maro, sur kiu setlis en la antikvo grekoj kaj fondis Bizancon. La golfo estas profunda, natura haveno, ties estis stacionigita eĉ la floto de la Bizanca imperio. Tiutempe oni certigis la enirejon de la golfo per ferma ĉeno kontraŭ la neatenditaj atakantoj. Tiu ĉeni interligis Konstantinopolon - konstruitan sur la duoninsulo - kun la Galata-fortikaĵo, ĉe norda parto de la golfo. La ĉeno ne helpis ĉiam, oni kelkfoje ĉirkaŭis aŭ simple tratranĉis ĝin (vidu ankaŭ Sieĝo de Konstantinopolo)

Kvankam jam Leonardo da Vinci planis en 1502 240 m longan ponton super la golfo, la unua konstanta ponto estis konstruita nur en 1836. La hodiaŭa malfermebla Galata-ponto *(Galata Köprüsü)* pretiĝis en 1994 preskaŭ sur loko de la unua konstanta ponto. Super la golfo hodiaŭ (2012) jam traarkas du pliaj pontoj. 

Ĝis la 1980-aj jaroj, oni lasis nepurigitan malpurakvon en la kunfluejon. 

La finŝipado de la golfo estas populara turisma programo. 

* Ora Korno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ora Korno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La iama loĝdomo de la papermuelisto en Arnstadt; fone la Mario-kirko.
la muelejo sur malnova lignogravuraĵo
La **Papermuelejo** (germane: *Papiermühle*) estas belega framskeleta domo en la urbocentro de Arnstadt, Germanujo.

Historio
--------

Norde de la kirko Nia kara Sinjorino troviĝas la loĝdomo de la iama papermuelejo. La muelejo mem troviĝis en okcidentaj ejoj apudaj al la loĝdomo. Antaŭe estis tie ĉi en 1325 unuafoje menciita grenmuelejo de la benediktaninoj.

La alikonstruo al papermuelejo estis nur en 1585: ĝi funkciis ĝis 1859. Tiam la kadukaj atelieroj malkonstruitis kaj anstataŭigitis per lanŝpinejo. En 1882 oni instalis en ankoraŭ funkcianta flanka alo vaporgrandlavejon kaj naĝejon.

Priskribo
---------

La por la paperfaristo Joachim Keyser en 1633 konstruita loĝdomo estas mallarĝa konstruaĵo kun fortimpresa trabfakaĵo situante inter du stratoj. La gabla muro estas la pitoreska parto de la domo en la direkto de *Unterer Markt*. Sur masiva teretaĝo el rompitaj ŝtonegoj sidas du elegantaj supraj etaĝoj kiuj iomente antaŭen pendas; sekvas duetaĝa gablotegmento kun pinta subtegmento. Per klare profilita trabfakaĵo tri libere starantaj domfasadoj (kun orielo norde) bone disdividiĝas. La fenestraj sojloj de ĉiuj etaĝoj havas la motivon de la t.n. *Thüringer Leiter*, en 1730 oni orname pentris la tuton.

La portalo havas renesancajn formojn kaj datumas verŝajne nur el la fino de la 18-a jc. Ekde 1995 iĝis grandstilaj restaŭradlaboroj kaj alikonstruadoj je loĝejoj kaj metiejoj.

Literaturo
----------

* *Aus der Geschichte der alten Papiermühle an der Liebfrauenkirche zu Arnstadt* (=Sonderdruck aus: Arnstädter Anzeiger, Jahrgang 39; 1930, 5.1. Nr. 2; 19.1. Nr. 16; 2.3. Nr. 52; 13.4, Nr 88)
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 386


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Papermuelejo de Arnstadt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La reĝa proklamado anoncante la Parlamentan monarkion
La **Persa Konstitucia Revolucio** aŭ **Irana Konstitucia Revolucio** (perse: مشروطيت, latina transliterumado: *Maŝrutijjat*) okazis inter 1905 kaj 1911. La revolucio kondukis al la establado de parlamento en Persio (Irano).

La Persa Konstitucia Revolucio estis la unua tiaspeca okazaĵo en Azio. La Revolucio malfermiĝis laŭ la maniero por kataklisma ŝanĝo en Irano, anoncante la modernan epokon. Ĝi vidis periodon de senprecedenca debato en burĝona gazetaro. La revolucio kreis novajn eblecojn kaj malfermis ŝajne senfinajn eblecojn por la estonteco de Irano. Multaj malsamaj grupoj batalis por formi la itineron de la Revolucio, kaj ĉiuj sektoroj de la socio estis finfine laŭ iu maniero ŝanĝita de ĝi. La malnova ordo, kiun Nasser-al-Din Ŝaho Kaĝaro luktis por subteni ĝin por longe, finfine mortis, estis anstataŭita de novaj institucioj, novaj formoj de esprimo, kaj nova socia kaj politika ordo.

La sistemo de konstitucia monarkio kreita per la dekreto de Mozafar-al-Din Ŝaho kiu estis establita en Irano kiel rezulto de la Revolucio finfine venis en la fino en 1925 kun la dissolvo de la Kaĝar-dinastio kaj la entroniĝo de de Reza Ŝaho Pahlavi.

Rirmarkindas ke la movado, aliflanke, ne finiĝis kun la Revolucio kaj estis sekvita de la Irana Soveta Respubliko.

* Kategorio Persa Konstitucia Revolucio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Januaro 2016)* |

En la 19-a jarcento ĉina verda teo estiĝis tre populara en Eŭropo kaj Usono. Ĉina silko kaj porcelano estas ankaŭ de granda mendado. Aliflanke, Eŭropo havis nenion por oferti al Ĉinio. Estiĝita komerca malekvilibro estis malbona speciale por Britio, kiu sendadis al Honkongo multe ŝipojn, plenŝarĝitajn de arĝento. Britioj volis solvi problemon pere de interŝanĝo de varoj al kotono kaj opio kun Hindujo kaj suda Azio. Opio estis tre mendita en Ĉinio, kie ĝi funkcias kiel valuto. Britioj smuglis opion al Ĉinio sen skrupuloj al malpermeso de importo de opio. Jare 1839 registaro de Qing, post kelkaj malsukcesaj anti-opiaj kampanjoj, kreis tre drastajn leĝojn kontraŭ opio. Komisaro Lin Zexu konfiskis kaj neniigis 20 000 kestojn da opio (1 100 tunoj). Britoj violente venĝis sin kontraŭ ĉinio: ili atakis malpreparitan Ĉinion, detruis ĉiniaj armeon kaj devigis subskribi malekvilibran kontrakton. Post tia evento, Honkongo estiĝis britia teritorio. Britio akiris statuson de la plej privilegiita lando. Ĉinio estas devigita pagi tre grandan sumon.