| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Marĉostrigo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Asio* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. flammeus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Asio flammeus****(Pontoppidan, 1763) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
| Natura arealo

﻿ Reproduktaj teritorioj
﻿ Ĉiujare prezencoj
﻿ Migrado
﻿ VintrejojNatura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Ĉiujare prezencoj

- ﻿ Migrado

- ﻿ Vintrejoj

Natura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Ĉiujare prezencoj

- ﻿ Migrado

- ﻿ Vintrejoj

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| 
*Asio accipitrinus* |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Marĉostrigo  |

 |
| v • d • r |

Marĉostrigo el Litovio
La **Marĉostrigo** (*Asio flammeus*) estas mezgranda malhela strigo, tio estas specio de birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun plumtufoj super kapo. La strigoj apartenantaj al la genro *Asio* estas konataj kiel orelstrigoj, ĉar ili hava plumtufojn aspektantaj kvazaŭ mamulaj oreloj. Tiuj "oreloj" povas esti aŭ ne esti videblaj. *Asio flammeus* montras siajn tufojn nur kiam estas en defenda sinteno. Ties tufplumoj estas mallongaj kaj kutime ne videblaj. La marĉostrigo troviĝas en malferma kamparo, marĉoj kaj herbejoj. La vorto *flammeus* de la specifa nomo estas latina vorto por "flama, aŭ la koloro de fajro".

Aspekto
-------

La **marĉostrigo** estas mezgranda strigo mezaveraĝe 34–43 cm longa kaj peza 290 ĝis 350 g la ino kaj 260 ĝis 310 g la masklo. Ĝi havas grandajn okulojn, grandan kapon, mallongan kolon kaj larĝajn flugilojn. La beko estas mallonga, forta, hoka kaj nigra. La plumaro estas brunmakulita kun striaj vosto kaj flugiloj. La dorso estas pli malhela kaj striita ol la subaj partoj kiuj montras vertikalajn malhelajn striojn (Alsop 2001); temas pri sufiĉe kamufla plumaro. La enverguro estas el 85 ĝis 105 cm. Inoj estas iomete pli grandaj kaj malhelaj ol maskloj. La flavaj okuloj de *A. flammeus* estas troigitaj de nigraj makulringoj kiu ĉirkaŭas ĉiun okulon, kaj de granda blankeca masko kiu estas inter tiuj kun formo de koro aŭ de litero ikso: ĉio tio havigas al ĝi terurigan mienon.

Ripoze tiu specio staras antaŭen kiel agloj kaj ne tiom rekte kiom aliaj strigoj; tiele oni povas vidi, ke temas pri fortika birdo. Dumfluge la subflugiloj aperas tre helaj, sed malhela marko en la kubuto indikas la specion. La supraj flugiloj estas striitaj kaj la vosto klare strimarkita.

Geografia teritorio
-------------------

La marĉostrigo vivas en ĉiu kontinento escepte Antarkto kaj Aŭstralio; kaj havas unu el la plej ampleksaj disvastigoj inter ĉiuj birdoj, sed preferas nordajn landojn (aŭ sudajn en la suda hemisfero) pli ol plej parto de aliaj strigoj. *A. flammeus* reproduktiĝas ĉefe en norda Eŭropo kaj Rusio, Azio (el Kaŭkazo tra tuta Siberio), Nordameriko (en Alasko, Kanado kaj plej norda kaj nordokcidenta Usono) kaj Sudameriko (nordaj Andoj, Ĉilio, Bolivio kaj Argentino), Karibio, Havajo kaj la Galapagoj.

Ĝi estas parte migrantaj, ĉar **translokiĝas suden vintre** el la plej nordaj partoj de sia teritorio. La **marĉostrigo** revenas al areoj de altaj loĝantaroj de roduloj (Ehrlich 1988). Ili ankaŭ vagantas nomade serĉe de pli bona manĝodisponeblo dum jaroj kiam la loĝantaroj de kamporatoj estas malaltaj. Vidu mapon de la distribuado de la **marĉostrigo** en Ameriko.

Konserva statuso
----------------

Ĝi estas listita kiel malpliiĝanta en la suda parto de sia teritorio. Ĝi estas listita kiel de speciala zorgo, minacata aŭ endanĝerita en kelkaj ŝtatoj de Usono kaj komuna en nordaj partoj de la reprodukta teritorio.

Ili vivas ĝis 28 jarojn.

Nestado kaj reproduktado
------------------------

ovoj de *Asio flammeus flammeus* - Muzeo de Tuluzo
La marĉostrigo nestumas surgrunde en herbejoj, tundro, savano aŭ prerioj. Nestoj estas faritaj de la ino kaj kaŝitaj inter malalta plantaro kaj povas esti kovrita de algoj, herberoj aŭ plumoj forprenitaj de si mem (Ehrlich 1988). El 4 ĝis 7 blankaj ovoj estas demetitaj en tipa ovodemetado, sed la ovokvanto povas atingi la dekkvaron en jaroj kiam la kamporatoj estas abundaj. Okazas nur unu ovodemetado ĉiujare. La ovoj estas kovataj ĉefe de la ino dum 21–37 tagoj; la msaklo alportas manĝaĵon kaj foje kovas siavice. La idaro elnestiĝas Post ĉirkaŭ kvar semjanoj. Tiu strigo trompallogas eventualajn predantojn for de la nesto per la tekniko simuli rompitan flugilon (Alsop 2001).

Seksan maturecon oni atingas post unu jaro. Reprodukta sezono en norda hemisfero daŭras el marto al junio, ĉefe aprile. Dum tiu tempo tiuj strigoj povas ariĝi por ripozi en grupoj de ĝis **200 individuoj**. Dum la reprodukta sezono, la maskloj montriĝas ceremonie dumfluge por allogi inojn. La masklo superflugas la neston sonigante la flugilojn kiel pariĝada montroceremonio (Ehrlich 1988). Tiu strigo estas ĝenerale monogama.

Dieto kaj manĝokutimaro
-----------------------

Ĉasado okazas ĉefe dumnokte, sed tiu strigo estas ankaŭ taga kaj krepuska kiom noktema. Ĝi superflugas malalte la grundon en malfermaj kamparo kaj herbejoj ĝis falplonĝi super sia predo kun piedoj antaŭen (Alsop 2001). Kelkaj strigoj povas ĉasi ĉe la sama malferma areo (Kaufman 2000). La manĝo konsistas ĉefe el roduloj, ĉefe kamporatoj, sed ili povas manĝi ankaŭ aliajn etajn mamulojn kaj kelkajn grandajn insektojn (Ehrlich 1988). Foje ili klopodas manĝi ankaŭ etajn birdojn. Ties flugo estas karaktere milda pro malkonstanta flugilfrapado. La marĉostrigo povas esti priskribita kiel simila al "noktopapilio" aŭ al "vesperto" dumfluge. Arkivigite je 2007-02-04 per la retarkivo Wayback Machine

Krom la predado, la marĉostrigo povas dumfluge ĝeni aglojn, ardeojn aŭ eĉ falkojn nur por distro, ne por manĝo.

Voĉo
----

La marĉostrigo havas ĉirpadon kiel bojado. Sonoj kiel *gvauk, gvauk, gvauk* aŭ *tut-tut-tut-tut-tut*, kvazaŭ lokomotivaj, estas komunaj. Laŭtan *ii-jerp* oni aŭdas en reprodukta epoko. Tamen la **marĉostrigo** estas silentema vintre (Alsop 2001).

* Audio ligo 1
* Audio ligo 2

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ĉio pri birdoj (en la angla) - cornell.edu

* BirdLife International (2004). *Asio flammeus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12 Majo 2006. Ne minacata

Eksteraj ligiloj
----------------

* Marĉostrigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Marĉostrigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Marĉostrigo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Bildoj, voĉo kaj informaro
* Bildoj kaj informaro
* New York State Department of Environmental Conservation Arkivigite je 2007-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Informaro pri la **marĉostrigo** - Cornell Lab of Ornithology
* Informaro kaj fotoj pri la **marĉostrigo** - South Dakota Birds and Birding
* La **marĉostrigo** *Asio flammeus* - USGS Patŭent Bird Identification InfoCenter
* La **marĉostrigo** en filmoj[*rompita ligilo*] ĉe Interreta Birdokolekto
* Franclingva ejo

Notoj
-----

* Alsop, Fred J. Birds of North America: Eastern Region. DK Publishing, Inc. NY:NY. 2001.
* Ehrlich, Paul R, David S Dobkin and Darryl Wheye. The Birder's Handbook: A Field Guide to the Natural History of North American Birds. Simon & Schuster Inc. NY:NY. 1988.
* Kaufman, Kenn. Kaufman Field Guide to Birds of North America. Houghton Mifflin Co. NY:NY. 2000.