recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Géza Györgyi** [djordji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Györgyi Géza** estis hungara fizikisto, profesoro. Lia patro estis Géza Györgyi (kuracisto).

Géza Györgyi  naskiĝis la 8-an de oktobro 1930 en Budapeŝto. Li mortis la 24-an de aŭgusto 1973 en Szeged.

Biografio
---------

Géza Györgyi frekventis katolikan gimnazion en sia naskiĝurbo kun Zoltán Latinovits. Li akiris fizikistan diplomon en 1954 en Scienca Universitato Eötvös Loránd. Ekde 1953 li laboris en la centra fizika esplorinstituto. Dum la Hungara revolucio de 1956 li estis loke elektita revolucia sekretario, tial poste li havis malavantaĝojn, tamen li ne havis punojn. En 1959 li ricevis poliomjeliton, li paraliziĝis. En la sama jaro Universitato Kolumbio invitis lin parte por instrui, parte por resaniĝi, sed la hungara ŝtato malpermesis la vojaĝon. En la studjaro 1967 li esploris en Francio helpe de stipendio. Li doktoriĝis en 1971, iam li estis nomumita titulara profesoro. En 1973 li sinmortis. Li ricevis premiojn en 1955, 1972, 1973.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Relativitás- és kvantumelméleti problémák vizsgálata csoportelméleti módszerekkel* (1957)
* *Elméleti magfizika* (1961, 1965, pole: 1964)
* *Symmétrics et groupes en Mécanique Classique prérelativiste* (1972)

Memorigiloj
-----------

* premio "Györgyi Géza" fondita en 1995

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2015-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* angle

* Kategorio Géza Györgyi (fizikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 540854
* GND: 127387714
* LCCN: n89617999
* VIAF: 60104157
* ISNI: 0000 0000 8243 550X
* SUDOC: 260925004
* NLA: 36025695
* BIBSYS: 90662088
 |
La **Reĝa operejo** (angle *The Royal Opera House* estas operejo situanta en la kvartalo *Covent Garden* de Londono estas la plej signifa operejo de Britio. Ĝi estas la sidejo de la *Royal Opera* ("reĝa opero") kaj de *Royal Ballet* ("reĝa baleto").

Historio
--------

*Paul Hamlyn Hall* de la reĝa operejo
La unua teatra konstruaĵo en la nuna loko, la siatempa *Theatre Royal* estis konceptita de la arkitekto *Edward Shepherd*. Ĝi malfermiĝis la 7-an de decembro 1732 per la verko *"The way of the world"* de la aŭtoro *William Congreve*. Kvankam ekde la jaro 1735 ankaŭ prezentiĝis operoj, ekzemple de Georg Friedrich Händel, la domo tamen precipe restis teatrejo.

Post detruo de la konstruaĵo dum la jaro 1808 tuj komenciĝis la rekonstruo. Jaron poste, la 18-an de septembro 1809, la domo remalfermiĝis per la dramo *Macbeth* de William Shakespeare. Dum la sekvaj jaroj krom teatraĵoj ankaŭ prezentiĝis multaj operoj kaj baletoj. Dum la jaro 1846 la dirigento *Michael Costa* venis al la *Theatre Royal* kaj kun li preskaŭ sia tuta opereja ensemblo. La interno de la teatrejo laŭ planoj de *Benedetto Albano* komplete rearanĝiĝis. Fine la domo estis nomata "reĝa itala operejo" kaj remalfermita per la opero *"Semiramis"* de Gioacchino Rossini.

La 5-an de marto 1856 la konstruaĵo per fajro denove komplete detruiĝis. La rekonstruo ĉi-foje prokrastiĝis pro financaj problemoj. Tamen la 15-an de majo 1858 ĉio pretis kaj okazis refoja malfermiĝo.

Dum la jaro 1892 la domo oficiale ekhavis la nomon **Royal Opera House**. La repertuaro konstante ampleksiĝis. Krom la opera sezono la konstruaĵo restis fermita aŭ uziĝis por aliaj celoj kiel prezentoj de kinejaj filmoj aŭ kabaredoj. Dum la Unua Mondmilito la konstruaĵo estis deponejo. Dum la Dua Mondmilito tie okazis dancadoj.

Post la fino de la Dua Mondmilito, *David Webster* iĝis ĝenerala direktoro de la operejo kaj oni krome ofertis la domon kiel hejman prezentejon al la baleto "Sadler's Wells" sub gvido de *Ninette de Valois*. La remalfermiĝo okazis la 20-an de februaro 1946 per prezento de la baleto La dormanta belulino.

Inter la jaroj 1996 kaj 2000 la konstruaĵo restaŭriĝis kaj ampleksiĝis. Dum tiu tempo ne okazis operaj aŭ baletaj prezentoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Royal Opera House en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la operejo (en la angla)
* The Royal Ballet (paĝoj anglaj) Arkivigite je 2004-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* The Royal Opera (paĝoj same anglaj)[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 265734
* SUDOC: 160773326
 |
**Gustave GAUTHEROT** [gotro'] (naskiĝis la 29-a de marto 1880 en Pierrefontaine apud Besançon, mortis en 1948) estis tre konata franca historiisto kaj esperantisto.

Li estis senatano kaj profesoro en la Katolika Instituto en Parizo; li verkis librojn precipe pri la franca revolucio kaj pri komunismo.

Pri Esperanto li interesiĝis antaŭ la unua mondmilito, en la katolikaj rondoj. Li verkis la riĉe dokumentitan libron *La question de la langue internationale Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine* (1910) kaj ankaŭ proprajn broŝurojn, ekzemple *Pourquoi nous sommes Espérantistes* (1910), kiu havis gravan sukceson ĉe la katolikoj.

Gustave Gautherot estis ĉefredaktoro de la revuo *Espero Katolika.*

Verkoj
------

* *La question de la langue auxiliaire internationale*.Eld. Hachette & Cie, Parizo, 1910? (12X 18), 318 pĝ.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Imre Kemecsey** [kemeĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kemecsey Imre** estas hungara kajakisto, olimpiano, eŭropa ĉampiono, trejnisto.

Imre Kemecsey naskiĝis la 11-an de februaro 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Kemecsey komencis kajakadi en sia aĝo 15 en elstara ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono 15-foje inter 1960-1968 individue aŭ teame. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kun arĝenta medalo kvarope en stafeta branĉo, krome same tiel en mondĉampionumo en 1966. Li estis eŭropa ĉampiono en 1967 duope en distanco 10 000 m. Pro manrompiĝo li finis sian aktivan sportan karieron kaj li estis trejnisto enlande, post jaroj en Kanado.

Liaj disĉiploj (elekto)
-----------------------

* Zoltán Bakó
* Renn Crishlow
* Géza Csapó
* István Szabó (kajakisto)

Lia libro
---------

* *A kajak technika belső szerkezete* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812678
* VIAF: 121426309
* ISNI: 0000 0000 7919 9323
 |



* Portalo pri Biografio
Amerindiana fluto farita de ĉefo Arthur Two-Crows, 1987
La **indiana fluto** (angle: *Native American flute)* aŭ ***sijotanka*** aŭ amfluto, estas ligna blovinstrumento farita el du kungluitaj pecoj de kavigita ligno. La fluto havas tipan sonon, kaj ankaŭ estas uzata en novepoka muziko kaj mondmuziko. Komence la instrumento estis tre persone kaj estis ludata senakompane por resanigo, meditado, amindumado kaj spiritaj ritoj. Hodiaŭ ĝi estas ludata sole, kune kun aliaj instrumentoj aŭ kanto, aŭ kun registrita muziko. La indiana fluto estas ankaŭ transpona muzikinstrumento pro tio ke ĝia sono diferencas de la notacio.

Partoj
------

Partoj de la amerindiana fluto
La supra montrita bildo (*Partoj de la amerindiana fluto)* kun esperantlingvaj indikoj videblas ankaŭ kun indikoj en la ĉeroka, nederlanda, angla, franca, germana, japana, korea, pola, rusa, kaj hispana.

Materialoj
----------

Indianaj flutoj povas esti faritaj el diversaj lignospecoj. Junipero, sekvojo kaj cedro estas tre popularaj pro la odoro de la ligno. La pli molaj lignoj estas plej ŝatataj pro la pli mildaj tonoj, kiujn ili faras. Pli malmolaj lignospecoj kiel juglando kaj ĉerizujo estas aprezataj pro sia klara sono. Kvankam la flutoj estis tradicie faritaj el kano, bambuo aŭ loka speco de ligno, hodiaŭ ili estas farataj el tropika durligno aŭ eĉ plasto. Iuj fabrikantoj de indianaj flutoj uzas ceramikon aŭ vitron.

En Usono, nur flutoj faritaj fare de homoj de indiana deveno rajtas esti nomataj *indianaj flutoj*.

La plej malnova indiana fluto farita el ligno datiĝas de 1823. Ĝi nun estas en muzeo en Bergamo, Italio.

Komunuma muziko
---------------

Grupoj de ludantoj de la indiana fluto renkontiĝas ĉiun monaton aŭ duan. Tiuj grupoj estas konataj kiel *flutcirkloj* .

Jenaj organizaĵoj okupiĝas pri flutcirkloj ene de sia lando:

* WFS - *World Flute Society* (Usono)
* RNAFF , arkivita la 2-an de marto 2016 ĉe la Wayback Maŝino — Renesanco de la Nordamerika Fluto (Usono)
* JIFCA - Japana asocio de indianaj flutcirkloj (日本インディアンフルートサークル協会) (Japanio)

Du nuntempaj indianaj flutoj, faritaj ekde 2005.
Mary Youngblood gajnis du Grammy-premiojn en la kategorio de indiana muziko pro sia indiana flutmuziko en 2002 kaj 2006.

Hodiaŭ, indianaj flutoj estas ludataj kaj agnoskataj fare de multaj diversaj popoloj kaj kulturoj ĉirkaŭ la mondo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Indiana fluto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle International Native American Flute Association
* angle Flutopedia, enciklopedio de la indiana fluto.
* angle *Flute Tree Foundation*, kantoj kaj ludteknikoj, legiloj al aliaj retejoj.
* angle Mary Youngblood, *Above Mother Earth*, YouTube
* Sijotanka flutisto, YouTube
* angle, portugale Flauta Nativa

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) *Kien vi iros?* - Rafael Milhomem, Vinilkosmo
2. ↑  (en) Clint Goss (2010). "*The Beltrami Flute*". Flutopedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816192
 |
**Irén Deézsi** [dEĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Deézsi Irén** estis hungara fizikisto, profesoro, instruisto.

Irén Deézsi  naskiĝis la 2-an de januaro 1917 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 20-an de januaro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Irén Deézsi frekventis mezlernejon, poste ŝi eklaboris en kontoro. Dum laboro ŝi akiris 2 pedagogiajn diplomojn en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1945 kaj 1946. Post siaj studoj ŝi laboris en la universitata laboratorio, krome ŝi instruis en mezlernejoj de Ózd kaj Pápa. En 1949 ŝi doktoriĝis, en la sekva jaro ŝi instruis en Kemiindustria Universitato de Veszprém, sed ŝi laboris plu ankaŭ en la laboratorio. En 1951 ŝi eklaboris ĝismorte en la ĵus formiĝinta centra fizika esplora instituto en Budapeŝto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az O2, CO, N2 és NO molekulák; spektroszkópiailag meghatározható disszociációs energiáinak és az elektronütköztetési kísérletek eredményeinek összehasonlító vizsgálata* (1947)
* *Rotationsanalyse einiger blauen Banden des SrO Moleküls* (1954)
* *Further bands in the Gamo (litero), Epsilono and Beto (litero) band systems of the molecular spectrum of nitric oxide* (1957)

Fontoj
------

* hungare
* Arkivigite je 2015-10-06 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536068
 |
**István Bayer** [iŝtvAn bajer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bayer István** estis hungara instruisto, verkisto pri lernolibroj.

István Bayer  naskiĝis la 22-an de majo 1909 en Hungara reĝlando en Eperjes, (nuntempa Prešov en Slovakio). Li mortis la 27-an de aprilo 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Bayer frekventis universitaton en Budapeŝto ĝis 1931. Li doktoriĝis en Universitato de Pécs en 1936. Li ekinstruis en kolegio en Eger jam en 1931, poste longe en Budapeŝto. En 1962 li estis katedrestro en pedagogia instituto. Li pensiuliĝis dufoje inter (1958–1961) kaj (1962–1970), dume li redaktis revuojn aŭ verkis pedagogiajn aŭ fizikajn librojn. Li ricevis premion Kossuth en 1958, ĉefe poste ankaŭ aliajn premiojn.

Lia verkaro
-----------

* diversaj pedagogiaj libroj pri fiziko
* 17 lernolibroj pri fiziko
* 9 lernolibroj estis tradukitaj al diversaj lingvoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2014-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
**Dibrugar,** asame: **ডিব্ৰুগড়** estas industria urbego en nordorienta Barato, en nordorienta parto de subŝtato Asamo, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.

Panoramo en Dibrugar

Demografio
----------

En 2011 Dibrugar havis 154 296 (laŭ Germanlingva Vikipedio 139 565) da loĝantoj kun legopovo de 90%, signife pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Dibrugar situas sur ebenaĵo laŭ Bramaputro en averaĝa alteco de 108 metrojn. Ĝorhat troviĝas 105, Itanagaro 133, Tezpur 230, Nagoan 254, subŝtata sidejo Dispur kun Guvahati po 343, Kolkato 855, tutlanda ĉefurbo Delhio 1738, Mumbajo 2442 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Historio de Dibrugar komenciĝis en la mezepoko, sed neniu indico postrestis. La brita oficiala establo okazis en 1873. La unua trajno alvenis en 1882.

Ekonomio
--------

Dibrugar estis centro de la regiono, kie oni produktis teon ekde la britaj koloniaj tempoj kaj la urbo iĝis "teourbo". En la regiono la britoj funkciigis ankaŭ naftoputojn. Nuntempe la urbo profitas la teojn kaj naftojn.

Religioj
--------

Dibrugar vivas hinduoj (94%), islamanoj (5%), aliaj malpli ol 1%.

Lingvoj
-------

En Dibrugar la oficiala lingvo estas la asama lingvo. Oni parolas asame (42%), bengale (24%), hindie (21%), krome en pluraj aliaj lingvoj.

Stacidomo en Dibrugar

Eduko
-----

En Dibrugar pluraj universitatoj, altlernejoj kaj institutoj funkcias.

Klimato
-------

Laŭ la klimata klasifiko de Köppen Dibrugar situas en humida subtropika klimato (Cwa) kun influo de musono. Jare pluvas averaĝe 2609 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen tre ofte inter marto-oktobro. La jara meza temperaturo estas 23,5 °C kaj varias laŭ monatoj inter 18-28 °C.

Stacidomo en Dibrugar

Trafiko
-------

Dibrugar havas trairan fervojan linion. 4 ĉefvojoj kuras al la urbego. Iomete for estas ponto por trajnoj kaj aŭtoj tra Bramaputro. Bramaputro havas ŝipservon por varoj, eĉ por turistoj. Enurbe aŭto-rikiŝoj kun taksioj liveras la pasaĝerojn. Loke enlanda flughaveno funkcias. 

Bildoj pri DibrugarMalnova domo el 1906
Ponto
Boato
Moderna domo
Templo
Templo

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Dibrugar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Élisabeth Vigée Le Brun** (Marie Élisabeth Louise; naskiĝis la  16-an de aprilo 1755(nun 1755-04-16) en Parizo, mortis la 30-an de marto 1842 en Parizo) estis franca pentristino. Ŝi estas la plej grava pentristino de la 18-a jarcento. Ŝia stilo estas konsiderata kiel Rokoko kun interesiĝo pri Novklasikismo. Kelkfoje, ŝia nomo estas literumita *Vigée-Lebrun*. Ŝia pranepo estis Lajos Latkóczy.

Biografio
---------

Ŝi pentris pli ol 30 portretoj de Marie-Antoinette en daŭro de ses jaroj. Ŝi estis akceptita kiel membro de la "Académie Royale de Peinture et de Sculpture" (Reĝa Akademio pri Pentrado kaj Skulpturo) en 1783. Ŝi forlasis Francion post aresto de la reĝa familio dum la Franca revolucio. Ŝi vivis kaj laboris en Italio, Aŭstrio, kaj Rusio. Ŝia verko ricevis aprezon de la recenzo en Romo. Ŝi estis elektita en la roma "Accademia di San Luca". En Rusio, ŝi pentris multajn portretojn de aristokratoj inkluzive de la familio de Katerina la Granda. Ŝi estis farita membro de la "Akademio de Fajnaj Artoj" de Sankt-Peterburgo.

Vigée Le Brun reiris al Francio dum la regno de Imperiestro Napoleono la 1-a. Ŝia rilato kun la nova reĝimo ne estis tute harmonia. Antaŭ ĉio, ŝi estis reĝisto kaj antaŭa portretisto de Marie-Antoinette. Ŝi vizitis Anglion kaj pentris portretojn de famuloj inkluzive de Lord Byron. En 1807 ŝi vojaĝis al Svislando kie ŝi estis farita honora membro de la "Société pour l'Avancement des Beaux-Arts" de Ĝenevo. Ŝi publikigis siajn memoraĵojn en 1835 kaj 1837. Ŝi vivis en Parizo, kaj mortis tie la 30-an de marto 1842. Vigée Le Brun postlasis 660 portretojn kaj 200 pejzaĝojn.

Bildgalerio
-----------

* Dukino de Polignac, 1782*Dukino de Polignac*, 1782
* Marie-Antoinette, 1783*Marie-Antoinette*, 1783
* Hubert Robert, 1788*Hubert Robert*, 1788
* Memportreto kun filino, 1789*Memportreto kun filino*, 1789

Eksteraj ligiloj
----------------

* Élisabeth Vigée Le Brun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Élisabeth Vigée Le Brun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Granda galerio de verkoj de Vigée LeBrun; ankaŭ artikoloj, Memoraĵoj, biografioj Arkivigite je 1998-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj pri Louise Elisabeth Vigée Le brun en Artcyclopedia
* Vigée-Lebrun, *Portreto de Carlo Gastone della Torre di Rezzonico* ĉe artnet
* *Memoirs of Madame Vigée Le brun*, tradukita de Lionel Strachey
* Neil Jeffares, Dictionary of pastellists before 1800, reta eldono

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Louise Élisabeth Vigée Le Brun en la baza angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536663
* GND: 118768417
* LCCN: n82110153
* VIAF: 59113411
* ISNI: 0000 0001 1651 5656
* LIBRIS: 99777
* SUDOC: 029427738
* BNF: 12105724r
* ULAN: 500010070
* MBA: d4b36002-83ad-4629-b551-78ba2942201d
* NLA: 36535545
* NDL: 01222554
* BIBSYS: 90131756
* RKD: 80953
* NKC: js20030519008
* ICCU: CFIV115753
* BNE: XX960337
 |
**Gyula Kodolányi** [djula kodolAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kodolányi Gyula** estis hungara poeto, tradukisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Arta Akademio (2012).

Gyula Kodolányi naskiĝis la 23-an de januaro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Kodolányi maturiĝis en cisterciana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1960, poste li studis lernojaron en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste li ŝanĝis universitaton kaj li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1966. Post siaj studoj li estis redaktoro en eldonejo, inter 1971 kaj 1990 li instruis en la Universitato Loránd Eötvös. En tiu periodo li dufoje esploris kaj instruis en Usono. Ekde 1987 li partoprenis en la opoziciaj (komprenu: kontraŭsocialismaj) agadoj, inter 1990–1994 li estis titulara subministro. Ekde 1992 li estis ĉefredaktoro de literatura gazeto. Inter 2004–2009 li instruis en en:Emory University. Li ricevis premiojn ekde 1983, en 2020 premion Kossuth.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A tenger és a szél szüntelen* (poemoj, 1981, 2016)
* *A létezés hálói* (tradukitaj poemoj, 1990)
* *Kentaurszárnyak* (eseoj, intervjuoj, 1999)
* *Táncban a sötéttel* (kolektitaj poemoj, 2002)
* *Járj, merre tetszik* (poemoj inter 1971–2011, 2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-03-17. Alirita 2020-03-17.

* Kategorio Gyula Kodolányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683885
* GND: 1068980451
* LCCN: n94063938
* VIAF: 32407780
* ISNI: 0000 0000 7855 3124
* SUDOC: 077798465
 |
**Villanueva del Campo** [biljaNŬEba delKAMpo] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos, en plej nordoriento de la provinco, angule kun la Provincoj Leono kaj Valadolido. *Villanueva del Campo* estas etimologie tradukebla al *Nova Vilaĝo de la Kampo*. Ĝi estas integrita en la municiparoj *Mancomunidad Tierra de Campos* kaj *Mancomunidad Intermunicipal del Raso de Villalpando* kun aliaj najbaraj municipoj.​ Parto de la municipa teritorio estas ene de la birdoprotektaj areoj ZEPA *Penillanuras-Campos Sur* kaj *Penillanuras-Campos Norte*. 

Municipoj de la komarko de *Tierra de Campos* en la provinco Zamora.
Ermitejo de Valdehúnco.
Domo de la Inkviziciisto.
Blazono en la Ermitejo de Kristo.
Blazono en la Ermitejo de Kristo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Villanueva del Campo kaj nune senhomaj San Vicente, Golpejones, Valdehúnco kaj Villafrontín, okupas totalan areon de 40,09 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 810 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 67 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, lime norde kun la provinco Leono kaj oriente kaj okcidente kun la provinco Valadolido. 

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua senduba mencio estas de la jaro 1234. Ĝi apartenis al diversaj nobeloj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (blazondomoj, vinkeloj, preĝejoj kaj ermitejoj). Iam estis iom da industrio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755955
* VIAF: 316736278
 |
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en Sárospatak (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri protestanta predikisto en tiu loĝloko okazis en 1538. La kalvinanoj uzis la fortikaĵan kirkon, sed en 1671 la katolikoj reakiris ĝin. Inter 1703 kaj 1705 la protestanta diservo okazis en la altlernejo, poste ili konstruis malgrandan lignan kirkon, poste en 1726 jam pli grandan kun kapacito de ĉiuj studentoj. La nun videbla preĝejo jam el ŝtonoj estis konstruita inter 1776-1781. En la 19-a jarcento pluraj trakonstruoj okazis ekzemple en 1827 kaj 1895, intertempe en 1834 tertremo kaŭzis damaĝojn. La kirko estis plene renovigita en la jaroj 2017 kaj 2018.

Ludwig Mooser kreis la orgenon en 1871, ĝi estis renovigita en 2009. La orgeno konformas al koncertoj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ la paroĥo. La fasado estas simetria, tamen nevidebla pro la antaŭa domo. Meze la turo plene reliefas. La ĉefnavo havas 2 du flankonavojn. La absido estas oklatera. Interne en la galerio foje ekspozicioj estas videblaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* AbsidoAbsido
* Interna vidoInterna vido
* TuroTuro
**Kamran** **Vafa** aŭ **Cumrun** **Vafa** (perse کامران وفا‎‎, [kɒːmˈrɒːn væˈfɒː]; naskita en 1960 en Tehrano) estas irana-usona eminenta kordo-teoriisto de Universitato Harvard, kiun li unue aliĝis kiel Harvarda Nesupera Rangulo. Li estas la ricevinto de la Medalo Dirac de 2008.

Naskiĝo kaj edukado
-------------------

Kamran Vafa naskiĝis en Tehrano, Irano en 1960. Li diplomiĝis de Alborz Mezlernejo kaj migris al Usono en 1977. Li akiris sian licencian gradon de Massachusetts Instituto de Teknologio (MIT) kun duobla majoro en fiziko kaj matematiko. Li ricevis sian Ph.D. de Princeton Universitato en 1985 sub la supervidado de Edward Witten. Li tiam fariĝis nesupera samrangulo ĉe Harvardo, kie li pli poste akiris nesuperan fakultatan pozicion. En 1989 al li estis proponita altranga fakultata pozicio kaj de tiam li restis tie ĝis nun.

Nuntempe, li estas la Donner Profesoro de Scienco ĉe Universitato Harvard.

Esplorado
---------

Kamran Vafa estas korda teoriisto. Lia esplorado estas koncentrita sur la naturo de kvantuma graveco kaj la rilato inter geometrio kaj kvantum-kampaj teorioj. Li estas fama en la korda teoria komunumo pro sia kun-eltrovo, kun Strominger, ke la Bekenstein-Hawking entropio de nigra truo povas esti klarigita pere de solitonic-statoj de superkorda teorio kaj por eksplikado de la rilaton inter geometrio kaj kamp-teorioj kio ekestiĝas tra kordaj duecoj (kulminanta en la Gopakumar-Vafa konjekto). Ĉi tiu temo konatigxis kiel "geometria inĝenieristiko de kvantum-kampaj teorioj". En 1997, li evoluigis F-teorion.

Li estas ankaŭ interesita en komprenado de la fundamenta signifo de kordaj duecoj, tiel kiel provanta apliki super-kordan teorion al kelkaj nesolvitaj demandoj de elementa parteta fiziko kiel la hierarkia problemo kaj la kosmologia konstanta problemo.

Li forte kontribuis al topologiaj kord-teorioj kaj al la komprenado de spegula simetrio.

Li estas ankaŭ estrarano de la Reto de Irananoj po Sciencoj kaj Novigado (NIKI).

Vidu ankaŭ
----------

* Vafa–Witten teoremo

Referencoj
----------

1. 1 2   CV. Arkivita el la originalo je 2012-07-17. Alirita 2015-12-09.
2. ↑   Cumrun Vafa at Harvard University (angle). Arkivita el la originalo je 2012-02-11. Alirita 2015-12-09.
3. ↑   Network of Iranians for Knowledge and Innovation (NIKI) (angle). Alirita 13-a de februaro 2023.
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-04-16. Alirita 2015-12-09.

* Kategorio Kamran Vafa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 541933
* GND: 119382024
* LCCN: n87120461
* VIAF: 6442702
* ISNI: 0000 0000 6741 6642
* SUDOC: 070009449
* ORCID: 0000-0002-9658-5044
* NLA: 35570534
* BIBSYS: 90892916
* NKC: xx0279542
 |
Koordinatoj: 47° 56′ 38″ N 3° 50′ 06″ O﻿ / ﻿47.94389 °N, 3.83500 °O﻿ / 47.94389; 3.83500 (mapo)

**Villiers-Vineux** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 246 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Villiers-Vineux etendiĝas sur 11.18 km², kaj havis 294 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Alain Jambon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villiers-Vineux apartenas al la kantono de Flogny-la-Chapelle, kies ĉefurbo estas Flogny-la-Chapelle. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Flogny-la-Chapelle
* Aliaj lokoj kun la nomo Villiers
*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Hannes.*

Hannes Sigfússon (1922-1997) estas unu el tiuj poetoj kiuj renovigis la stilon de la islanda poezio post la dua mondmilito. Tiu renovigo koncernis kaj la formon kaj la esprimadon kiuj ambaŭ draste deviis de la tradicia poetiko de rimoj, regula aliteracio kaj pli-malpli rekta esprimado. Tiu "revolucio" akirigis al la koncernaj poetoj la kromnomon "atom-poetoj", unue en mallaŭda senco, sed poste tiu nomo fariĝis serioza literaturðhistoria koncepto. La "atom-poetoj" tamen estas diferencaj inter si kaj havas ĉiu sian apartan karakteron. Hannes Sigfússon debutis kiel poeto per sia granda poemo *Dimbilvaka* 1949 (la nomo estas malnova kaj rilatas al la semajno antaŭ kiam oni ŝanĝis pri frapiloj en la preĝejaj sonoriloj, metis lignan frapilon anstataŭ metala). Tiu granda poemo, kvankam obskura, estas unike impresa per siaj ofte strangaj metaforoj kaj ia mistika grandiozo. Post tio Hannes aperigis pliajn poemarojn, kiuj ecigas originala bildrico kaj vastaj konceptoj.

En Esperanto aperis
-------------------

* *La forpasintoj* (Hinir framliðnu), poemo, en La Tradukisto, dudekoka numero, 12. marto 1998, en traduko de Baldur Ragnarsson.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Villar del Campo** [biLJAR delKAMpo] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la nordoriento provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco. La loknomo *Villar del Campo* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de la Kamparo*.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Villar del Campo en la provinco Sorio.
La preĝejo de Villar.
Castellanos del Campo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 25,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 26 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 210 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 34 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Castellanos del Campo (nune senhoma) kaj Villar del Campo. Ĝi limas kun Valdegeña, Trévago, Matalebreras, Aldealpozo, Pozalmuro kaj Tajahuerce.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Quejigares y encinares de Sierra del Madero*, okupanta 958 hektarojn, nome 38 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 19 pecheros, tio estas impostopagantaj familioj.​ 

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Castellanos del Campo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, gvatoturo, ruinoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351474
 |
**Villar del Río** [biLJAR delRIo] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco. La loknomo *Villar del Río* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de la Rivero*.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Villar del Río en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 127,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 154 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la 1920-aj jaroj. 

Ĝi distas 44 km de Sorio, provinca ĉefurbo, kaj estas trafluata de la rivero Cidacos.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Riberas del Río Cidacos y afluentes*, okupanta 61 hektarojn, nome 1% de la teritorio, la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sierra de Urbión y Sierra de Cebollera* , okupanta 1 855 hektarojn, nome 15% de la teritorio kaj Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Sierra de Urbión*, okupanta 1 923 hektarojn, nome 16% de la teritorio.​

La municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Aldealcardo, Bretún, Camporredondo, Diustes, Huérteles, La Cuesta, La Laguna, Montaves, Santa Cecilia, Valduerteles, Villar de Maya, Villar del Río kaj Villaseca Bajera (kelkaj el ili senhomaj).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Fine de la 20-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Bretún, kun Valduerteles; La Cuesta, kun Aldealcardo; Diustes, kun Camporredondo; Huérteles, kun Montaves kaj Villar de Maya, kun Santa Cecilia.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj kaj arkeologia juŝejoj, ĉefe pri piedpremoj de dinosaŭroj.

La intrigo de la filmo *Bienvenido, Mister Marshall* de Luis García Berlanga okazas en vilaĝo nomita Villar del Río, sed fakte la eksteraĵoj estis filmitaj en Guadalix de la Sierra, provinco Madrido, kaj la vilaĝo de la filmo tute ne similas al tiu de la provinco Sorio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351604
* VIAF: 2957156012432849700002
 |
**Villarta-Quintana** [biLJARta-kinTAna] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Santo Domingo de la Calzada. 

La municipa teritorio de Villarta-Quintana, en la okcidento de la regiono.

Geografio
---------

Temas pri tre agrikultura loĝloko, kun malgranda brutobredado de bovoj kaj porkoj. Kultivoj estas ĉefe cerealoj: tritiko, sekalo, hordeo, sed ankaŭ terpomo. Oni ĵus enkondukis irigaciajn kultivojn kiel brokolo, verdaj fazeoloj, pizoj ktp. Villarta-Quintana estas formata per tri loĝlokoj tre diferencaj kaj separataj: nome Villarta, Quintana kaj Quintanar de Rioja.

Villarta estas la ĉefa kerno, kie estas la urbodomo, la preĝejo, la sancentro kaj la centro por emerituloj. Sportaj instalaĵoj estas ĉe la rando de la vilaĝo. Je 800 m de Villarta estas Quintana, sur montara areo pli verda. Inter renovigitaj konstruaĵoj kontrastas ruinoj de abandonitaj domoj, atestilo de senloĝigado suferinta en la lastaj jardekoj. Ili estas sudokcidente de Grañón kaj tute apud la limo kun la provinco Burgoso.

Finfine Quintanar de Rioja estas sur la mapo kvazaŭ duoninsulo kiu eniras en la provinco Burgoso. Dakte laŭŝosee ĝi estas atingebla nur tra areo de tiu provinco.

Historio
--------

En la Mezepoko, la pilgrimado al Compostela trairis tiun areon por ligi Santo Domingo de la Calzada kun Burgoso. La plej frua mencio datas de 1094 kaj temas pri donaco kiun doña Juliana de Fortúnez faris al la monaĥejo de San Millán de la Cogolla de siaj posedaĵojn en la Montoj de Oca. Fine de la 15-a jarcento, la posedanto de la vilaĝo, don Pedro Manrique, duko de Nájera kaj grafo de Treviño, vendis Villarta al sia onklino Contesina, filino de la konestablo don Álvaro de Luna, kaj al sia kuzo Bernabé Manrique de Luna. En 1711, Filipo la 5-a deklaris ĝin sendependa, kaj tiel oni rompis la ligojn kun Santo Domingo pri krimjuro kaj kun Grañón pri civila juro.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj tiel oni pasis de 548 loĝantoj en la 1950-aj jaroj ĝis la nunaj 136.

Vizitindaĵoj estas preĝejoj kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795538
 |
**Villoldo** [biLJOLdo] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ponto super la rivero Carrión.
Preĝejo de Sankta Stefano.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 40,60 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 325 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 650 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 30 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipojn Castrillejo de la Olma kaj Villanueva del Río.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Stefano, la ermitejo de Sankta Antonio (en la foto de la tabelo), la ponto super la rivero Carrión, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772215
 |
**József Takáts** [jOĵef takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takáts József** estis hungara verkisto, juristo, eldonisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *péteri kaj téti*.

József Takáts naskiĝis la 18-an de marto 1767 en Keszthely, li mortis la 3-an de majo 1821 en Győr.

Biografio
---------

József Takáts frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Győr (lia plej signifa instruito estis József Fabchich), poste seminarion en Pozsony (1786-1790), sed li ne pastriĝis. Hejmenveninta li estis edukisto kaj bibliotekisto ĉe familio Festetics ĝis 1799. Intertempe li fondis eldonejon en 1798 kaj lia plej grava amiko estis Sándor Kisfaludy. Inter 1800 kaj 1810 li estis eklezia juristo en Veszprém (urbo). En tiu periodo li edziĝis kaj li havis kontaktojn kun kremo de la hungaraj literaturaj personoj. En la sekvaj jaroj li agrikulturis en Tét, kie li pli frue aĉetis bienon. Ekde 1816 li estis ĉefnotario de Győr (reĝa departemento). Li okupiĝis ankaŭ pri verkado kaj libroeldonado, bedaŭrinde postmorte parto de lia biblioteko kaj verkaro perdiĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Költeményes munkáji* (poemaro kaj aliaj verkoj, 1796)
* *Erköltsi oktatások, mellyeket Tolnai gróf Festetits László...* (1799)
* *A recensiókról* (1818)

Liaj elektitaj eldonaĵoj
------------------------

* Sándor Kisfaludy: Himfy kaj aliaj poemoj
* Sámuel Pápai: A magyar literatura esmérete
* Miklós Révai: Nagy grammatika

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Keszthely (1967)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a paĝo)
* (la koncerna teksto estas legebla pli supre sub erara nomo Takács)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Takáts en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682625
 |
En filozofio la koncepto **mi​** (ankaŭ **mio**, kun sia latinlingva ekvivalento **ego**)​ estas termino malfacile difinebla pro siaj diferencaj sencoj. Laŭlonge de la historio ties difino estis rilatigita kun aliaj terminoj kiel psiko, esto, animo, konscienco. La akademia alproksimigo faras precizaĵojn laŭ la fako el kiu oni rigardas. La studo de la mio enhavas fakojn de biologia sciaro (psikobiologio, neŭrobiologio, neŭropsikologio ktp.), aŭ de filozofia kaj humanisma kompreno. La termino "mio" estus rilata al la konceptoj de konscienco kaj kogno.

La demando pri la mio estas eble unu de la fundamentaj demandaroj de la homaro, pro kio ne nur ĝi estis formulita en la kunteksto de la scienco, sed ankaŭ en diversaj religiaj kaj spiritaj sistemoj laŭlonge de la homa historio.

Vidu ankaŭ
----------

* *Anatta*
* Malvera Mio
* Mio, Supermio, kaj Ĝio

* Kategorio Mi (filozofio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710202
* GND: 4121653-2
* NKC: ph653602
 |
**Julius MOSEN** (naskiĝinta la 8-an de julio 1803 en Mühlental-Marieney, mortinta la 10-an de oktobro 1867 en Oldenburg) estis germana juristo, dramaturgo kaj verkisto.

Vivo
----

Mosen frekventis la gimnazion en Plauen kaj studis ekde 1822 jursciencon en Jena. Dum la studotempo li vojaĝis al Italujo kaj laboris poste logan tempon kiel privata administranto en la hejma regiono. En 1831 li ricevis postenon ĉe tribunalo en Kohren; en 1834 li komencis deĵori kiel advokato en Dresdeno. Tie li baldaŭ famiĝis kiel poeto. En 1844 li ekigis laboron kiel dramaturgo ĉe la Kortega teatrejo de Oldenburg. Bedaŭrinde jam ekde 1848 liaj agadoj estis interromptaj pro nesanigebla malsano, kiu baldaŭ rezultiĝis en kompleta lamiĝo. Post 1850 li pensiuliĝis sed restis - malgraŭ ĉio - mense freŝa.

Agado verkista
--------------

Mosen unue ekverkistis per la epikaj poemoj »Das Lied vom Ritter Wahn« (Leipzig 1831), libera realigo de itala legendo, kaj »Ahasver« (Dresden 1838) , atesto pli de liaj filozofiaj ol poetikaj talentoj. En la poemoj »Gedichte« (Leipzig 1836) li ofte gajigis per populara freŝeco, tiel ke serio da baladozaj poemoj (ekz. »Die letzten Zehn vom vierten Regiment«, »Andreas Hofer« »Der Trompeter an der Katzbach«) transiris en la buŝon de la popolo. Kiel rakonstisto li aperis per la novelo »Georg Venlot« (Leipzig 1831), la verko »Novellen« (1837), la historia-politika romano »Der Kongreß von Verona« (Berlin 1842) kaj per la ĉarma novelaro »Bilder im Moose« (Leipzig 1846).

Liaj ĉefaj tendencoj inkliniĝis en la direkto de la dramo, sed en liaj dramoj regis abstrakta retoriko; inter ili menciindas »Heinri h der Finkler« (Leipzig 1836);»Cola Rienzi«, »Die Bräute von Florenz«, »Wendelin und Helene«, »Kaiser Otto III.« (tiuj ĉi kvar kolektitaj kiel »Theater«, Stuttgart 1842) - la lasta tragedio estis la plej grava. En la pli malfruaj dramoj: »Don Johann von Österreich«, »Herzog Bernhard« (Leipzig 1855), »Der Sohn des Fürsten« (Oldenburg 1858), Mosen volis anstataŭigi retorikon per eksteraj teatraj efektoj. Oni ne forgesu la spritan verketon »Die Dresdener Gemäldegalerie« (Dresden 1844).

En Marieney oni starigis monumenton en lia honoro en la 1903-a jaro.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol. 14. Leipzig 1908, p. 172-173, (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Julius Mosen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
* "LT-Präs. Mader gedenkt des 200. Geburtstages von Julius Mosen,des Dichters des Andreas-Hofer-Liedes", APA-OTS, 2.7.2003


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582364
* GND: 118584375
* LCCN: n96106341
* VIAF: 69145401
* ISNI: 0000 0000 8149 1374
* SUDOC: 06085040X
* BNF: 14416840h
* MBA: 1d0851f1-7ef4-4119-8e1d-34e70a73b739
* BIBSYS: 2038867
* NKC: mzk2012737117
 |
**Salama Moussa** (arabe سلامة موسى *saLAma MUsa*) (naskiĝis en 1887 en Zagazig; mortis la 4-an de aŭgusto 1958) estis egipta verkisto, ĵurnalisto kaj reformisto.

Vivo
----

Salama Moussa naskiĝis en 1887 de koptortodoksa religio. Li rapide interesiĝis pri scienco kaj kulturo. En 1908 li vojaĝis eŭropen kaj tie studis literaturon, filozofion, natursciencon kaj socian sciencon.
Li apartenis al grupo de intelektuloj, kiuj postulis la simpligon de la araba lingvo kaj de ties gramatiko, sed ankaŭ la agnosko de la egipta araba kiel moderna egipta lingvo, kion multe kritikis konservemuloj.

Tre malsane li mortis fine la 4-an de aŭgusto 1958.

Verko
-----

Salama Moussa estas la aŭtoro de *El akl el batin aw mokawamat el nafs* (*La kaŝita racio aŭ la eroj de la animo*, 1929) kaj *Tarbiet Salama Moussa* (*La edukado de Salama Moussa*, 1948). En *La virino ne estas ludilo de la viro*, li subtenas de avantgardista maniero, ke stariĝu la egaleco inter viroj kaj virinoj en socioj, ĉefe egalecoj ekonomiaj kaj rilate al heredo.

Referencoj
----------

1. 1 2  Sami Aoun, *Aujourd'hui l'islam : fractures, intégrisme et modernité*, éd. Mediaspaul, Montréal, 2007, p. 146 (ISBN 978-2894207130)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salama Moussa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Biographie de Salama Moussa (Arab philosophers)
* Liberpensuloj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 357652
* GND: 123656591
* LCCN: n80148728
* VIAF: 81983937
* ISNI: 0000 0001 2282 3997
* LIBRIS: 195730
* SUDOC: 07013023X
* BNF: 11560634c
 |
**Salomon ben Isaak** - hebree **רבי שלמה יצחקי** [Rbi Slmh Icĥki], ankaŭ jide *Schlomo Jizchaki* [Ŝlomo Jicĥaki], *Schlomo ben Jizchak* [Ŝlomo ben Jicĥak] aŭ *Schelomo ben Isaak* [Ŝelomo ben Isaak], francigite *Chlomo ben Itzhak*, latine *Salomon Isaacides*, sed ofte nomata laŭ la akronimo **RaŜI** (רש"י‬) por ***Ra**bi* (jide Rebe, esperante rabeno) ***Ŝ**lomo ben **I**cĥak* (naskiĝis en 1040 en Troyes; mortis la 5-an de aŭgusto 1105 samloke) estis franca rabeno kaj signifa komentisto de la Tanaĥo kaj Talmudo. Li estas unu el la plej signifaj judaj kleruloj de la eŭropa mezepoko kaj la plej konata biblia kritikisto entute. Lia biblia komentario ĝis la nuntempo studiĝas kaj represiĝas en la plej multaj presitaj eldonoj de la Tanaĥo, kaj lia komentario pri la babilona Talmudo ankaŭ en ĉiuj presitaj eldonoj de ĝi aldoniĝas al la teksto. Li signife ankaŭ impresis kaj influis kristanajn biblia kritikistojn. Inter la jaroj 1055 kaj 1065 li studis en la tiutempe tre renomaj jeŝivoj de la sinagogo de Majenco kaj sinagogo de Worms en la duklando Frankonio de la Sankta Romia Imperio. Post reveno al sia hejmurbo li pli flegis la kontaktojn kun la frankaj judaj kleruloj ĉe la Rejno, kaj en 1070 malfermis sian propran jeŝivon en Troyes.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Judismo |

* Salomon ben Isaak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Salomon ben Isaak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 600831
* GND: 118598325
* LCCN: n50082616
* VIAF: 19684048
* ISNI: 0000 0001 2122 9697
* LIBRIS: 212961
* SUDOC: 027120449
* BNF: 11923509g
* NLA: 36576044
* BIBSYS: 97006835
* NKC: skuk0005335
* BNE: XX830833
 |
**Sebastian POSCH** (naskiĝinta la 27-an de julio 1936 en Angath, Distrikto Kufstein, mortinta la 2-an de julio 2023 en Brixen im Thale, Distrikto Kitzbühel), estis aŭstra filologo klasika.

Vivo
----

Post frekvento de la elementarlernejo en Brixen im Thale kaj de Kollegium Borromaeum Salzburg (kie li pasigis la abiturientan ekzamenon kun plej grandaj laŭdoj) li studis teologion ĉe la Pontifika Gregoria Universitato. Sed jam la sekvintan jaron li ŝanĝis kaj fakon kaj studlokon: li iris al la Universitato de Innsbruck kaj studis klasikan filologion kaj germanistikon. Li ricevis stipendion de la fondaĵo *Tiroler Landes-Gedächtnis-Stiftung* por talentitegaj studentoj. Ankoraŭ antaŭ finstudado li laboris kiel scienca helpanto ĉe la Instituto pri klasika filologio.

Per sia tezo doktoriĝa li esploris la teokritaĵon ĉe Vergilio. La laboraĵon prizorgis Wolf Steidle kaj Robert Muth. Post sia publikiĝo en 1969 ĝi ricevitis tre bonvole fare de la fakularo. Sekve li doktoriĝis en la 1966-a jaro.

Post la doktoriĝo Posch daŭrigis deĵoron eninsbrukan. Li laboris kiel asistanto ĉe la menciita instituto. Ekde 1971 li estis kune kun Robert Muth redaktisto de la fakgazeto *Anzeiger für die Altertumswissenschaft*, ekde 1987 li sole responsis. Ekde 2001 alvenis dua redaktisto.

En februaro 1982 li habilitiĝis per laboraĵo pri la verko *Tristia* de Ovidio. En 1991 li nomumitis iĝenda orda profesoro. En 1997 li iĝis neorda profesoro. Ekde 1997 li krome eldonas la serion *Commentationes Aenipontanae*, kie aperu la unuaj sciencaj laboraĵoj de junaj insbrukaj finstudintoj. En oktobro 2001 li retiriĝis.

En septembro 2008 li ricevis honore la premion *Österreichisches Ehrenzeichen für Wissenschaft und Kunst* (Aŭstra honorkruco pri scienco kaj arto), unua klaso.

Li anis ĉe *A.V. Vindelicia*, insbruka katolika studenta korporacio ene de Österreichischer Cartellverband, kies filistrojn li estris dum multaj jaroj.

Verkoj (elekto)
---------------

* *Beobachtungen zur Theokrit-Nachwirkung bei Vergil*. Innsbruck 1969 (disertaĵo)
* *P. Ovidius Naso, Tristia I: Interpretationen*. Innsbruck 1983 (habilitiĝverko)
* *Brixen im Thale 788–1988. Ein Heimatbuch*. Brixen im Thale 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Sebastian Posch en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Sebastian Posch sur la insbrukaj altlernejaj paĝoj Arkivigite je 2020-11-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Anonco de la honorkruca aljuĝo

Notoj
-----

1. ↑  mortanonco kun foto

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 586758
* GND: 1031450858
* LCCN: n83233372
* VIAF: 57057850
* ISNI: 0000 0000 8077 4313
 |