recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Eŭlera formulo por ajna angulo. La eŭlera idento rezultiĝas se preni ke *φ=π*.
En matematiko, la **eŭlera idento** estas la idento

*eiπ + 1 = 0*
kie *e* estas la bazo de la natura logaritmo,

*i* estas la imaginara unuo, nombro kies kvadrato egalas al -1: *i2 = -1*
*π* estas pi, la rilatumo de la cirkonferenco de cirklo al ĝia diametro.
L eŭlera idento estas ofte konsiderita kiel rimarkinda pro ĝia matematika belo. Tri bazaj aritmetikaj operacioj okazas akurate po unufoje: adicio, multipliko, potencigo. La idento kunligas kvin fundamentajn matematikajn konstantojn:

* Nulo 0
* Unu 1
* *π*
* *e*
* *i*

Pruvo
-----

La idento estas speciala okazo de la eŭlera formulo el la kompleksa analitiko:

{\displaystyle e^{ix}=\cos {x}+i\sin {x}\quad }
kun preno de {\displaystyle x=\pi \quad }:

{\displaystyle e^{i\pi }=\cos {\pi }+i\sin {\pi }\quad }
Pro tio ke {\displaystyle \cos {\pi }=-1\quad } kaj {\displaystyle \sin {\pi }=0\quad } rezultiĝas

{\displaystyle e^{i\pi }=-1\quad }
kiu donas la eŭleran identon.

Geometria interpretado
----------------------

{\displaystyle e^{z}=\lim \_{n\to \infty }\left(1+{\dfrac {z}{n}}\right)^{n}}
aŭ {\displaystyle e^{i\pi }\simeq (1+{\dfrac {i\pi }{N}})^{N}\simeq -1} por granda *N*.

Geometrie ĉi tio respektivas al algluo de *N* ortaj trianguloj kun angulo kies tangento estas *π/N* radianoj al la segmento [0, 1] sur la kompleksa ebeno. La lasta triangulo havas tiam lateron proksiman al segmento [0, -1]. La preciza rezulto estas ricevata per algluo de *N* cirklaj sektoroj kun angulo *α=π/N*.

|  |
| --- |
|  |

Se *N* pligrandiĝas, la triangulo kaj la cirkla segmento iĝas pli similaj

|  |
| --- |
|    Algluo de 8 aŭ 16 trianguloj |

Ĝeneraligo
----------

Eŭlera idento estas speciala okazo de la pli ĝenerala idento ke por *n>1* sumo de ĉiuj *n*-aj radikoj de unu, egalas al 0:

{\displaystyle \sum \_{k=0}^{n-1}e^{2\pi ik/n}=0.}
Eŭlera idento estas la okazo *n=2*, kun tio ke *e0 = 1*.

En alia matematika branĉo, uzante kvaternionan potencon oni trovas similan identitecon kiu ankaŭ funkcias por kvaternionoj. Kun la bazaj elementoj {\displaystyle {i,j,k}} oni havas:

{\displaystyle e^{{\frac {1}{\sqrt {3}}}(i\pm j\pm k)\pi }+1=0.}

Atribuo
-------

Eŭlero skribis la formulon pri interrilato de eksponento al sinuso kaj kosinuso, sed ne estas sciate Eŭlero reale skribis la identon en ĉi tia simpla formo, la formulo estis verŝajne sciata antaŭ Eŭlero.

Vidu ankaŭ
----------

* Leonhard Euler
* Eŭlera formulo
* Eŭlera funkcio
* Eksponenta funkcio
* Idento
* Trigonometriaj funkcioj
* Transcenda nombro - la idento estis uzata en pruvoj de transendeco de iuj gravaj konstantoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eŭleraj plej grandaj furoroj", MAA surlinia, februaro de 2007.
**Emil Vén,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vén Emil** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Weisz* [vejs], lia vaste konata nomo estis nur "Emilio".

Emilió Weisz  naskiĝis la 9-an de aprilo 1902 en Fiume (Hungara reĝlando, nuntempa Rijeka en Kroatio), li mortis la 13-an de julio 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emil Vén devenis en varia hungara-itala familio. La familio frue translokiĝis al Trieste, en 1915 al Budapeŝto. Emilió frekventis industriartan lernejon, en 1918 kurson pri fotado, en 1919 liberan lernejon de Béla Uitz, fine li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1926. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ágost Benkhard kaj Gyula Rudnay. Tiutempe, kiel asistanto li gvidis somere studentojn en artistkolonio en Makó. En 1927 pro politikaĵo li devis forlasi la ĉefurbon kaj li iris al Makó, kie li konatiĝis kun János Espersit, Attila József kaj Gyula Juhász. Li studvojaĝis al Italio, Hispanio kaj Francio. Ekde 1933 li vivis en Hódmezővásárhely kaj pentradis kun la lokaj pentristoj (ekz. György Kohán). Liaj sekvaj loĝlokoj estis Pécel (1937), Örkény, fine en 1940 en Budafok. Li instruis en libera lernejo inter 1948-1962, inter 1948-1955 en Industriarta Altlernejo. Li ricevis premiojn en 1950 kaj 1972. Li havis edzinon.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Makó (1927, 1931, 1973)
* Hódmezővásárhely (1930, 1934)
* Budapeŝto (1954, 1959, 1967, 1972, 1982, 1992)
* Toulon (1965)
* Vieno (1975)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1945-)
* Budapeŝto (1978, 1983)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Memportreto (1923)
* portretoj pri Ákos Dutka (1958); Attila József (1973)
* Virágok (1966)
* Majális
* Virágcsendélet

Memorigiloj
-----------

* busto pri Emil Vén en Budafok (2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Emil Vén en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619055
* LCCN: n84235518
* VIAF: 48181061
* ISNI: 0000 0000 7903 2734
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri helena diino. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Eŭnomia familio aŭ 15 Eŭnomio.
Laŭ la helena mitologio **Eŭnomio** (el la greka *Εὐνομία*«bonordo», «administrado laŭ bonaj leĝoj») estis unu el la Horoj, diinoj pri la sezonoj, gardistinoj de la ĉielaj pordoj, sed ankaŭ protektantinoj de la homaro per leĝoj. Ŝi kaj siaj fratinoj Diko (Justeco) kaj Ejreno (Paco) konsistigis la Duan Generacion de tiuj diaĵoj. Ili konservis la stabilecon de la socioj kaj ricevis specialan kultadon en la tiamaj grandaj urboj en Grekio: Ateno, Argo kaj Olimpio. Ŝia kontraŭlino estis Disnomio (Malordo), kaj ŝia romia ekvivalento, Disciplino.

**Eŭnomio**, supre kaj dekstre, apud Diko, Ejreno kaj Temiso, sur plafona pentraĵo en la *Palaco de la Paco* (Hago).La horoj estis filinoj de Zeŭso kaj Temiso, do fratinoj de Hermafrodito, Pejto kaj Rodo. Kelkaj tradicioj aldonas la nomojn Tikeo, Priapo kaj eĉ Eroso al la gefrataro. Tamen, alternativaj versioj nomis ŝin filino de Prometeo aŭ de Hera.

Eŭnomio estis diino pri ordo, ĵuroprotekto kaj leĝaro, do eterna malamikino de Disnomio, Hibriso (Insolento) kaj Ato (Ruiniĝo). Ŝi kontrolis la agadon de la ĵurianoj dum juĝoj, sed oni ankaŭ rilatis ŝin al printempo, sezono de verdaj pastejoj (*νομία* en la greka). Laŭ Pindaro, ŝi kaj *la eksterordinara fonto Diko, ŝia fratino, estis subteno de urboj; kune kun Ejreno, el la sama familio, konservas la homaran riĉecon*. La nomo de Eŭnomio kaj tiuj, de siaj fratinoj, iĝis taŭga ekzemplo de hendjatriso: «Bonordo, Justeco kaj Paco».

Dionizo gvidante la tri Horojn (1-a jarcento a.K.).
Oni ofte prezentis ŝin inter la akompanantaro de Afrodito, kiel adverto al edziniĝintaj virinoj pri agi ĉiam laŭleĝe kaj obeeme. Pro tio, oni identigis ŝin al Eŭrinomo, patrino de la Karisoj.

La asteroida familio *Eŭnomio* kaj la asteroido *15 Eŭnomio* ricevis ilian nomon de ĉi tiu diino.

Bibliografio
------------

* Pierre Grimal, *The Dictionary of Classical Mythology*, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 978-0-631-20102-1. "Horae" p. 217
* William Smith; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Londono (1873). "

* Kategorio Eŭnomio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Eŭnomio ĉe Theoi.com

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Bakilido. *Fragmento 13*.
2. 1 2  Solono. *Fragmento 4*.
3. ↑  Heziodo. *Teogonio*, 901.
4. ↑  *Fragmento de Alkmano*, 66, angle, konata tra la greka verkisto Plutarko en *Pri la romania fortuno* (Helene Περί της Ρωμαίων τύχης) angla traduko greke
5. ↑  Barnier. *Mitologio*.
6. ↑  Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 1.3.1.
7. ↑  Demosteno. *Kontraŭ Aristogitono*, 25.11.
8. ↑  Pindaro. *Olimpia Odo 13*.6.
9. ↑  Diodoro Sicila. *Historia biblioteko*, 5.72.5.
10. ↑  *Orfea Himno 60*.
**En ombro de florantaj junulinoj** (france *À l'ombre des jeunes filles en fleurs*) estas la dua parto de la romano Reserĉe al la perdita tempo (*À la recherche du temps perdu*) de Marcel Proust. Ĝi estis publikigita en 1918.

La libro estas centrata sur la unuaj amaferoj de la ĉefrolulo kaj tiukadre aperas Balbec, nome imagita banloko, inventita de Marcel Proust bazita sur Cabourg, kie la ĉefrolulo konas grupon de junulinoj kiu titoligis la libron, inter kiuj elstaras: Albertine kaj Andrée. Albertine, poste ludos tre gravan rolon en venontaj partoj. 

La rakontanto fariĝas familiarulo de familio Swann, kiun li senrezerve admiras. Li ekkonas ĉe ili la beletriston Bergotte. Lia amo al Gilberte ne estas reciprokita kaj ili post ioma tempo distanciĝas. La rakontanto somerumas kun sia avino en Balbec, ĉe la Normandia marbordo en nordokcidenta Francio. Tie li ekkonas la pentriston Elstir, diversajn feriantojn, kaj li amikiĝas kun la menciita grupo de "florantaj junulinoj", inter kiuj li post hezitoj aparte distingas Albertine-on.

La libro gajnis Premion Goncourt en 1919.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* "En Ombro de Florantaj Junulinoj"

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rVerkoj de Marcel Proust |
| --- |
| *Reserĉe al la perdita tempo* | 
* *Sur la vojo de Swann*
* *En ombro de florantaj junulinoj*
* *La vojo de Guermantes*
* *Sodomo kaj Gomoro*
* *La kaptitino*
* *Albertine disparue*
* *Tempo retrovita*
 |
| Romanoj kaj eseoj | 
* *Plezuroj kaj tagoj*
* *Pastiĉoj kaj artikoloj*
* *Kontraŭ Sainte-Beuve*
* *Jean Santeuil*
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795033
* GND: 4340844-8
* LCCN: n84057831
* VIAF: 185902994
* SUDOC: 027669262
* BNF: 119662421
* NLA: 35966467
 |
**TELMÁNYI Emil** (telma:nji) estis hungara violonisto naskita en Arado la 22-an de junio 1892 kaj mortinta en Holte (Danio) la 13-an de junio 1988.

Kariero
-------

Telmányi finis en jaroj 1905-11 en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio en Budapeŝto ĉe Jenő Hubay (violino), János Koessler (muzikkomponado) kaj Viktor Herzfeld (kamermuziko). Li komencis sian karieron en 1911 en Berlino; de 1912 li koncertis jam en la tuta Eŭropo. De 1919 li estis dirigento de opero kaj de koncerto en eksterlando. En 1927 li elpaŝis en Budapeŝto. De 1919 li vivis en Kopenhago, inter 1940-69 li estis profesoro de la konservatorio de Arhuzo. Li estis bonega interpretisto de komponaĵoj por violino de Béla Bartók.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Emil Telmányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336992
* GND: 117255025
* LCCN: n79068003
* VIAF: 46947834
* ISNI: 0000 0001 2025 1219
* BNF: 13900345x
* MBA: 97004969-c019-4161-ae7e-30d577491830
* NKC: mzk2011635713
 |
**Emil Zöldy** [zoldi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zöldy Emil** estis hungara arkitekto laŭ socialisma realismo.

Fakultato fare de Emil Zöldy
Emil Zöldy naskiĝis la 16-an de marto 1913 en Polgár (urbo), li mortis la 17-an de novembro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emil Zöldy studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo (1933-1939) kaj Akademio de Belartoj de Vieno (1941-1943). Li estis arkitekto ĉe rekonstrua komisiono (1945-1948), poste li havis postenon en la koncerna ministerio, fine li laboris en pluraj ŝtataj arkitekturaj entreprenoj. Li estis ĉefarkitekto de "socialista urbo" Komló, sed tiam li estis memservanto en rekonstruado de Pjongjango (1954). Li ricevis 3 premiojn inter 1943-1953.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* loĝdomoj en Győr (1947-1949)
* partiejo, kinejo, banejo kaj aliaj domoj en Komló (1952-1953)
* loĝdomoj, kuracejo, lernejo, infanĝardeno en Budapeŝto (1950-1960)
* operejo kaj muzikakademio en Pjongjango (1955)
* fakultato en Gödöllő (1962-1969)
* sporthalo en Pécs (1968-1975)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Emil Zöldy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692281
 |
**Emil SONDEREGGER**, svisa militisto kaj volapukisto naskiĝis 1868 en Herisau kaj mortis 1934. 

Li estis filo de negocisto kaj laboris kun sia patro en komerco tra Eŭropo, pro tio, li akiris grandan lingvan konon kaj lernis Volapukon en sia juneco kaj estis prezidanto de volapuk-klubo de Herisau. Poste li lasis la komercon kaj eniris la svisan armeon 1888. Dum unua mondmilito li komandis brigadon (1916) kaj divizion (1918) kaj estis rigardita kiel heroo. Li iĝis generalo 1920 kaj lasis la armeon 1923.

Li ekis labori al armfabriko *Schweizerische Industriegesellschaft Neuhausen* kaj vojaĝis kiel ĝia reprezentanto al Ĉinio.

Politike, li estis kontraŭ parlamenta demokratio kaj 1933 eniris ekstrem-dekstran partion "Nacia Fronto", kiun li lasis por fondi politikan radikalan grupon *Volksbund* kaj poste *Volksfront*. Kiam li mortis, la grupo estis absorbita de *Eidgenössische Front*.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 249781
* GND: 121502317
* LCCN: no00019047
* VIAF: 30394498
* ISNI: 0000 0000 4337 9007
 |
**Enboteligado de la vinfaristo**, **enboteligado de la vinproduktanto** aŭ **propra enboteligado**  estas esprimoj el la vinkultivado. Ĝi signifas ke ĉiuj utiligataj vinberoj estas kultivataj, elpremitaj kaj vinigitaj kaj enboteligita de la sama entrepreno. La termino rajtas ankaŭ porti vinojn, kiuj estas faritaj de vinkooperativoj, se la beroj venas nur de la kooperativanoj. Ekzemple en Germanio la vinregularo de la 9a de majo 1995 difinas la terminon en §38 alineo (4). 

Nacilingvaj esprimoj estas: en la germana: *Erzeugerabfüllung*, en la franca. *Mis en bouteille au Château*, *Mis en bouteille au domaine*, *Mis en bouteille à la propriété* aŭ *Mise d'origine*; en la itala: *Imbottigliato all'origine*, en la *Imbottigliato dal viticoltore* kaj *Imbottigliato dall’azienda agricola*, en la hispana: *Embotellado en origen* kaj en la angla: *Estate bottled*.

Historio
--------

Ĝis la mezo de la 20a jarcento la vinkultivistoj vendas sian vinon en bareloj al vinkomercistoj, kiuj enboteligas la vinon. Ili do estas laŭ la vinjuro enboteligistoj. En la praktiko ofte okazas manipuladon, fasigadon de la vino (kapvorto:miksaĉado). Barono Philippe de Rothschild  en la 1920aj jaroj enkondukis kiel unua por sia vinbieno Château Mouton-Rothschild en Pauillac apud Bordozo la esprimon „enboteligado de la viproduktanto". La aliaj bienoj sekvis tiun ekzemplon.

Referencoj
----------

1. ↑  Weinverordnung 9. Mai 1995 (PDF-Datei; 206 kB)
2. ↑  Übergeordnet geregelt in der Verordnung (EG) Nr. 607/2009 Art. 56 und darauf aufbauenden nationalen Gesetzen. In Italien z.B. Ministerialdekret vom 23. Dezember 2009 Art. 3
3. ↑   Siehe bei Rothschild unter dem Abschnitt „Weitere Rothschilds"
**Plato** estas granda laŭ areo parto de platformo. Ene de ĝi fundamento estas superkovrita per platforma kapoto.

Klasifiko
---------

La platoj povas esti:

* *la novaj* (la kapoto inkluzivas rokaĵojn de ediakaro aŭ malfrua ediakaro, paleozoiko kaj pli junajn rokaĵojn).
* *la malnovaj* (la kapoto inkluzivas rokaĵojn de mezozoiko kaj kenozoiko; en la plato de la Okcidenteŭropa kratono la kapoto inkluzivas rokaĵojn de permio, mezozoiko kaj kenozoiko).

Karakterizoj
------------

Dikeco de la kapoto varias ĉefe inter 2 kaj 4,5 km, en la plej grandaj depresioj ĝi superas 15 km. Areo de plato estas de kelkcent mil ĝis milionoj da kvadrataj kilometroj.

Nafto kaj gaso
--------------

La platoj estas la plej gravaj grandaj strukturoj de la terkrusto laŭ enhavo de tergaso. La platoj aŭ iliaj grandaj partoj kontrolas la naftogasajn provincojn. Sur la Rusa plato de la Orienteŭropa kratono situas la Timano-Peĉora naftogasa provinco, Volga-Urala naftogasa provinco kaj Dnipro-Donecka naftogasa provinco.

Vidu ankaŭ
----------

* Platformo (geologio)

Referencoj
----------

1. ↑  Крылов, Н. А..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Плита // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 320. ISBN 5-85270-327-3.
**Občina Šentjur** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 108 komunumoj kovrante areon de 222,3 km². Komence de 2018 tie loĝis 18971 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Šentjur.

Loko, priskribo
---------------

Občina Šentjur
La apudaj municipoj estas:

Občina Slovenske Konjice nordo, Občina Šmarje pri Jelšah kaj Občina Podčetrtek oriente, Občina Kozje la sudoriento, Občina Krško kaj Občina Sevnica la sudo, Občina Laško kaj Občina Dobje en la sudokcidento, Občina Štore, Urba municipo Celje kaj Občina Vojnik en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Šentjur**|  | Slovenske Konjice  |  |
|  Štore ,  Celje , Vojnik  | Občina Šentjur |  Šmarje pri Jelšah,  Podčetrtek  |
| Laško ,  Dobje  |  Krško ,  Sevnica  |  Kozje  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 108 vilaĝoj:

Bezovje pri Šentjurju, Bobovo pri Ponikvi, Boletina, Botričnica, Brdo, Brezje ob Slomu, Bukovje pri Slivnici, Cerovec, Črnolica, Dobje pri Lesičnem, Dobovec pri Ponikvi, Dobrina, Dole, Dolga Gora, Doropolje, Dramlje, Drobinsko, Golobinjek pri Planini, Gorica pri Slivnici, Goričica, Grobelno, Grušce, Hotunje, Hrastje, Hruševec, Hrušovje, Jakob pri Šentjurju, Jarmovec, Javorje, Jazbin Vrh, Jazbine, Jelce, Kalobje, Kameno, Kostrivnica, Košnica, Krajnčica, Krivica, Laze pri Dramljah, Loka pri Žusmu, Lokarje, Loke pri Planini, Lopaca, Lutrje, Marija Dobje, Okrog, Osredek, Ostrožno pri Ponikvi, Paridol, Planina pri Sevnici, Planinca, Planinska vas, Planinski Vrh, Pletovarje, Podgaj, Podgrad, Podlešje, Podlog pod Bohorjem, Podpeč nad Marofom, Podpeč pri Šentvidu, Podvine, Ponikva, Ponkvica, Prapretno, Primož pri Šentjurju, Proseniško, Rakitovec, Razbor, Repno, Rifnik, Sele, Slatina pri Ponikvi, Slivnica pri Celju, Sotensko pod Kalobjem, Spodnje Slemene, Srževica, Stopče, Straška Gorca, Straža na Gori, Svetelka, Šedina, **Šentjur**, Šentvid pri Planini, Šibenik, Tajhte, Tratna ob Voglajni, Tratna pri Grobelnem, Trno, Trnovec pri Dramljah, Trška Gorca, Turno, Uniše, Vejice, Vezovje, Visoče, Vodice pri Kalobju, Vodice pri Slivnici, Vodruž, Voduce, Vodule, Voglajna, Vrbno, Zagaj pri Ponikvi, Zalog pod Uršulo, Zgornje Selce, Zgornje Slemene, Zlateče pri Šentjurju, Žegar

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Šentjur en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Tramaced** [tramazed] (en aragona Tramazet) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Flumen sude de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Sesa, Piracés kaj Fraella de Grañén.

La loĝloko Tramaced mem (418 msm) estas je 28 km sudoriente de Huesca inter Sesa kaj Grañén.

Historio
--------

Oni supozas, ke la loknomo *Tramaced* devenas de la araba اطراف زيد, AṬRĀF ZAYD (rokmontetoj de Zajd), alude al rokmontetoj ĉe la supra parto de la loĝloko. La ekzisto en Aragono de diversaj toponimoj kiuj inkludas la nomon Zajd (ekzemple en Vinaceite, Beceite, Zaidín, La Zaida, Binaced, ktp.), plus la distrikto -iklim- de Zaidún, sugestas setladon de ŝijaistoj de minoritato zajdi' en la distriktoj oriente de Zaragozo.​

Plej frua mezepoka mencio estas de 5a de aprilo 1097 kiam la reĝo Petro la 1-a de Aragono ordonis al la sakristiano de la katedralo de Huesca sendi pastron en "Tramacet". 

En 1845 ekestis union kun Usón, kio pluis ĝis 1950-1960.

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Tramaced akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis ĝis nunaj 110 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   POCKLINGTON, Robert (2016). «Lexemas toponímicos andalusíes (I)». Alhadra. Revista de la cultura andalusí 2. ISSN 2444-5282.
2. ↑   Peña Gonzalvo, Javier (Januaro-junio 2015). «La torre de San Pablo de Zaragoza. ¿Torre mausoleo de los Tuchibíes?». *Rolde. Revista de Cultura Aragonesa* (152-153). ISSN 1133-6676.
3. ↑  (Ubieto Arteta, Colección diplomática de Pedro I, n.º. 149, p. 416)

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tramaced en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813752
 |
**Občina Škofja Loka** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Gorenjska. La municipo konsistas el 62 komunumoj kovrante areon de 146 km². Komence de 2018 tie loĝis 22919 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Škofja Loka.

Loko, priskribo
---------------

Občina Škofja Loka
Teritorio de okcidento fluas la rivero Selska Sora. En la urbo Škofja Loka, la rivero Poljanska Sora eniras ĝin de dekstre. De tie, la rivero fluas sub la nomo Sora pli oriente. En la orienta regiono estas la alteco de ĉirkaŭ 320 m. Okcidente, sed levas ĝis ĉirkaŭ 1000 m.

La ĉefurbo Ljubljano estas ĉirkaŭ 20 km sudoriente.

La apudaj municipoj estas:

Urba municipo Kranj en la Nordoriento, Občina Medvode la Sudorienta, Občina Dobrova-Polhov Gradec en la sudo, Občina Gorenja vas-Poljane okcidente, Občina Železniki en la nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Škofja Loka**|  Železniki |  |  Kranj |
|  Gorenja vas-Poljane | Občina Škofja Loka |  |
|  |  Dobrova-Polhov Gradec |  Medvode |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 62 vilaĝoj:

Binkelj, Bodovlje, Bukov Vrh nad Visokim, Breznica pod Lubnikom, Brode, Bukovica, Bukovščica, Crngrob,Dorfarje, Draga, Forme, Gabrk, Gabrovo, Gabrška Gora, Godešič, Gorenja vas - Reteče, Gosteče, Grenc, Hosta, Knape, Kovski Vrh, Križna Gora, Lenart nad Lušo, Lipica, Log nad Škofjo Loko, Moškrin, Na Logu, Papirnica, Pevno, Podpulfrca, Pozirno, Praprotno, Pungert, Puštal, Reteče, Rovte v Selški dolini, Sopotnica, Spodnja Luša, Staniše, Stara Loka, Stirpnik, Strmica, Suha, Sveta Barbara, Svetega Petra Hrib, Sveti Andrej, Sveti Duh, Sveti Florjan nad Škofjo Loko, Sveti Ožbolt, Sveti Tomaž, Ševlje, **Škofja Loka**, Trata, Trnje, Valterski Vrh, Vešter, Vincarje, Virlog, Virmaše, Visoko pri Poljanah, Zgornja Luša, Zminec

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Škofja Loka en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
En retoriko, la **enalago** estas frazfiguro de gramatika nekongruo de tenso, nombro, genro, aŭ persono.

Ekzemploj
---------

Enalago povas esti laŭ gramatika nombro, genro, tenso, aŭ aliaj gramatikaj akordendaĵoj.

### Nombra enalago

Ŝekspiro uzas nombran enalagon en *Henriko la Kvara*:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** **Is** there not **wars**? Is there not employment?
Ĉu ne estas [*singulara*] militoj? Ĉu ne estas dungo? **"** |
| — Ŝekspiro, Henriko la Kvara, akto 1, sceno 2 |

 |

  

La unua frazo estas negramatika, ĉar la nombro de la subjekto (*wars*: militoj) ne kongruas kun la verbo (*is*: estas, singulara). La enalago tamen permesas paralelon inter la du frazoj.

### Tensa enalago

Jen ekzemplo de tensa enalago en Jean Racine:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Je **mourais** ce matin digne d’être pleurée ;
J’ai suivi tes conseils, je **meurs** déshonorée.
Mi **mortis** ĉi-matene polurinda;
Mi sekvis vian konsilon, mi **mortas** malhonorita. **"** |
| — Racine, *Phèdre* |

 |

La tenso en la unua verso estas la imperfekto (*mourais*), sed ŝanĝiĝas al la prezenco (*meurs*) en la dua.

Etimologio
----------

La termino *enalago* devenas de la helena vorto ἐνᾰλλᾰγή *enallagḗ* "interŝanĝo, vario".

Referencoj
----------

1. ↑   enalag/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bertin, Christian.  Retoriko - stilfiguroj (esperante).
**Občina Tišina** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 12 komunumojn kaj ĝia areo estas 38,8 km². Komence de 2018 tie loĝis 3976 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Tišina.

Loko, priskribo
---------------

Občina Tišina
En la nordoriento, ĉe la rando de la teritorio, fluas la rivero Ledava, dum la sudokcidente laŭ la rando de la teritorio fluas Mura-rivero. La alteco inter la du riveroj estas ĉirkaŭ 200 m.

La apudaj municipoj estas:

Občina Cankova nordokcidento, Občina Puconci en la nordo, Urba municipo Murska Sobota en la oriento, Občina Radenci la sudokcidento. Okcidente estas la limo kun Aŭstrio.


Ĉirkaŭ **Občina Tišina**|  Cankova |  Puconci |  |
| Aŭstrio | Občina Tišina |  Murska Sobota |
|  Radenci |  |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 12 vilaĝoj:

Borejci, Gederovci, Gradišče, Krajna, Murski Črnci, Murski Petrovci, Petanjci, Rankovci, Sodišinci, **Tišina**, Tropovci, Vanča vas

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Tišina en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
Jen homa cerbo kies cerbeto estas kolorigita viole.
**Encefalo** (greke ἐγκέφαλον enkefalon, laŭvorte "en la kapo", el εν en, ‘ene de’, kaj κεφαλή kefalé, ‘kapo’;) estas la tuto da organoj, kiujn enfermas la kranio de la vertebruloj. Pri homoj la terminoj *cerbo* kaj *encefalo* estas ofte konsiderataj sinonimoj. Alivorte ĝi estas la parto de la centro de la nerva sistemo de la vertebruloj kiu estas inkludita ene de la kranio (kiu zorgas fakte pri la protekto de la encefalo). Dum la embria stadio ĝi estas komponita de tri partoj: nome antaŭcerbo, mezcerbo kaj rombcerbo; dum la adolta stadio ĝi estas komponita de kvin partoj: nome la telencefalo, tre evoluinta ĉe la mamuloj kaj precipe ĉe la homo (cerebraj hemisferoj), la diencefalo (talamo, pineala glando, hipofizo, opta nervo kaj retino), la mezencefalo (kolikloj, cerebraj pedunkloj), la metencefalo (cerebelo) kaj la mjelencefalo (mjela bulbo).

Estas la centro de kontrolo de la movoj, de la dormo, de la malsato, de la soifo kaj de preskaŭ ĉiu porviva aktiveco necesa por la survivafo. Ĉiuj homaj emocioj, kiel amo, malamo, timo, kolero, ĝojo kaj tristo, estas kontrolitaj de la encefalo. Ĝi zorgas ankaŭ pri la ricevo kaj interpreto de la multnombraj signaloj, kiuj alvenas el la organismo kaj el la ekstero.

La inflamo de la encefalo nomatas encefalito.

Notoj
-----

1. ↑  NPIV Alirita la 4an de Aŭgusto 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri anatomio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27767
 |
Občina Trebnje

**Občina Trebnje** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La  municipo enhavas 131 komunumojn kaj ĝia areo estas 163,3 km². Komence de 2014 tie loĝis 12 063 homoj. La administra centro estas la urbo de Trebnje.

Loko, priskribo
---------------

La komunumo etendiĝas de okcidento al oriento laŭ la A2 aŭtovojo. Ankaŭ en la sama direkto tra la fervoja el Ivancna Gorizia al Novo mesto frapeti en Sevnici kaj plu al la centro de Krško aŭ Celje.

La alteco de la areo estas proksimume 230 m ĝis preskaŭ 610 m.

Najbaraj municipoj estas: Občina Šmartno proksime de Litija kaj Občina Litija en la nordo, Občina Mirna en la nordoriento, Občina Mokronog-Trebelno en la oriento, Občina Mirna Peč en la sudoriento, Občina Žužemberk en la sudo kaj Občina Ivančna Gorica en la okcidento.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 131 komunumoj:

Vido de Trebnje de supre la ŝoseo
Arčelca, Artmanja vas, Babna Gora, Belšinja vas, Benečija, Bič, Blato, Breza, Cesta, Dečja vas, Dobrava, Dobravica pri Velikem Gabru, Dobrnič, Dol pri Trebnjem, Dolenja Dobrava, Dolenja Nemška vas, Dolenja vas pri Čatežu, Dolenje Kamenje pri Dobrniču, Dolenje Medvedje Selo, Dolenje Ponikve, Dolenje Selce, Dolenji Podboršt pri Trebnjem, Dolenji Podšumberk, Dolenji Vrh, Dolga Njiva pri Šentlovrencu, Dolnje Prapreče, Čatež, Češnjevek, Goljek, Gombišče, Gorenja Dobrava, Gorenja Nemška vas, Gorenja vas pri Čatežu, Gorenja vas, Gorenje Kamenje pri Dobrniču, Gorenje Medvedje selo, Gorenje Ponikve, Gorenje Selce, Gorenji Podboršt pri Veliki Loki, Gorenji Podšumberk, Gorenji Vrh pri Dobrniču, Gorica na Medvedjeku, Gornje Prapreče, Gradišče pri Trebnjem, Grič pri Trebnjem, Grm, Grmada, Hudeje, Iglenik pri Veliki Loki, Jezero, Kamni Potok, Knežja vas, Korenitka, Korita, Kriška Reber, Križ, Krtina, Krušni Vrh, Kukenberk, Lipnik, Lisec, Log pri Žužemberku, Lokve pri Dobrniču, Lukovek, Luža, Mačji Dol, Mačkovec, Mala Loka, Mala Ševnica, Male Dole pri Stehanji vasi, Mali Gaber, Mali Videm, Martinja vas, Medvedjek, Meglenik, Mrzla Luža, Muhabran, Občine, Odrga, Orlaka, Pekel, Pluska, Podlisec, Potok, Preska pri Dobrniču, Primštal, Pristavica pri Velikem Gabru, Račje selo, Razbore, Rdeči Kal, Repče, Replje, Reva, Rihpovec, Rodine pri Trebnjem, Roje pri Čatežu, Roženpelj, Rožni Vrh, Sejenice, Sela pri Šumberku, Stehanja vas, Stranje pri Dobrniču, Stranje pri Velikem Gabru, Studenec, Svetinja, Šahovec, Šentlovrenc, Škovec, Šmaver, Štefan pri Trebnjem, Trebanjski Vrh, **Trebnje**, Trnje, Vavpča vas pri Dobrniču, Vejar, Velika Loka, Velika Ševnica, Velike Dole, Veliki Gaber, Veliki Videm, Volčja Jama, Vrbovec, Vrhovo pri Šentlovrencu, Vrhtrebnje, Vrtače, Zagorica pri Dobrniču, Zagorica pri Čatežu, Zagorica pri Velikem Gabru, Zavrh, Zidani Most, Žabjek, Železno, Žubina.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Trebnje en la slovena Vikipedio.* 
Statistikoj:
**Občina Vojnik** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 56 komunumoj kovrante areon de 75,3 km². Komence de 2018 tie loĝis 8732 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Vojnik.

Loko, priskribo
---------------

Občina Vojnik
La rivero Hudinja trairas la municipon de nordo al sudo. En la sudo estas alto de ĉirkaŭ 250 m, norde tamen ĝi pliiĝas ĝis 996 m (trapasejo de monto Srobotni).

La apudaj municipoj estas: Občina Vitanje norde, Občina Zreče la nordoriente, Občina Slovenske Konjice la oriente, Občina Šentjur sudoriente, Urba municipo Celje en la sudokcidente kaj Občina Dobrna nordokcidente .

  



Ĉirkaŭ **Občina Vojnik**| Dobrna | Vitanje | Zreče |
|  | Občina Vojnik | Slovenske Konjice |
| Celje |  | Šentjur |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 56 vilaĝoj:

Arclin, Beli Potok pri Frankolovem, Bezenškovo Bukovje, Bezovica, Bovše, Brdce, Dol pod Gojko, Čreškova, Črešnjevec, Črešnjice, Dedni Vrh pri Vojniku, Frankolovo, Gabrovec pri Dramljah, Globoče, Gradišče pri Vojniku, Homec, Hrastnik, Hrenova, Ilovca, Ivenca, Jankova, Kladnart, Koblek, Konjsko, Landek, Lemberg pri Novi Cerkvi, Lešje, Lindek, Lipa pri Frankolovem, Male Dole, Nova Cerkev, Novake, Podgorje pod Čerinom, Polže, Pristava, Rakova Steza, Razdelj, Razgor, Razgorce, Rove, Selce, Socka, Straža pri Dolu, Straža pri Novi Cerkvi, Stražica, Tomaž nad Vojnikom, Trnovlje pri Socki, Velika Raven, Verpete, Vine, Vizore, Višnja vas, **Vojnik**, Zabukovje, Zlateče, Želče.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Vojnik en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Občina Sveti Andraž v Slovenskih goricah** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La el 7 komunumoj kovrante areon de 17,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 1157 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Vitomarci.

Loko, priskribo
---------------

Občina Sveti Andraž v Slovenskih goricah
La municipo estas ĉirkaŭ 20 km oriente de Mariboro. La sudokcidenta municipo etendiĝas al la valo de Pesniška dolina. Jen la rivero Pesnica. Oriento tiam etendiĝas en la montoj Slovenske Gorice. La alteco de la areo estas ĉirkaŭ 220 - 309 m.

La apudaj municipoj estas:

Obĉina Cerkvenjak norde, Obĉina Sveti Jurij ob Ščavnica oriente, Obĉina Juršinci sude, Občina Destrnik sudokcidente, Občina Trnovska en okcidento, Občina Sveta Trojica en Slovenskih goricah en nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Sveti Andraž v Slovenskih goricah**| Sveta Trojica v Slov.goricah | Cerkvenjak |  |
| Trnovska vas | Občina Sveti Andraž v Slovenskih goricah | Sveti Jurij ob Ščavnica |
| Destrnik | Juršinci |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 7 vilaĝoj:

Drbetinci, Gibina, Hvaletinci, Novinci, Rjavci, Slavšina, **Vitomarci**.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Sveti Andraž v Slovenskih goricah en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko: 

]
Občina Trbovlje sur la mapo de Slovenujo
**Občina Trbovlje** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi estas situanta en la regiono Zasavska. La municipo konsistas el 18 komunumoj kaj ĝia tuta areo estas 58,0 km². Komence de 2017 ĝi havis 16221 loĝantojn. La administra centro estas la urbo Trbovlje.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la 18 komunumoj:

Čebine, Čeče, Dobovec, Gabrsko, Klek, Ključevica, Knezdol, Ojstro, Ostenk, Planinska vas, Prapreče, Retje nad Trbovljami, Sveta Planina , Škofja Riža, **Trbovlje**, Vrhe, Završje, Župa.

Loko, priskribo
---------------

Ĝi troviĝas preskaŭ en la mezo de la lando, la rivero Sava trafluas ĝin de la okcidento ĝis la oriento. La valo laŭ la rivero etendiĝas laŭ la vojo kaj paralele kun ĝi la fervoja trako.
Občina situas al alteco de ĉirkaŭ 215 m (ĉe la Sava Rivero) ĝis 1216 m en la sudo de la teritorio (Mount Kum).


Ĉirkaŭ **Trbovlje**|  | Tabor, Prebold | Žalec |
| Litija | Trbovlje | Hrastnik |
|  | Zagorje ob Savi | Radeče |

Občina Trbovlje najbaras kun ĉi tiuj municipoj: Tabor kaj Prebold en la nordo, Žalec en la nordoriento, Hrastnik en la oriento, Radeče en la sudoriento, Zagorje ob Savi en la sudo kaj okcidento kaj Litija en la okcidento.

Interesa
--------

Terma elektrocentralo estas konstruita proksime de la rivero Sava kaj la kameno atingas altecon de 360 m.
Občina Šentrupert
Šentrupert
**Občina Šentrupert** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎.La municipo enhavas 25 komunumojn kaj ĝia areo estas 49,1 km². Komence de 2014 tie loĝis 2890 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Šentrupert.

Loko, priskribo
---------------

Ĉe la suda rando de la vilaĝo fluas la rivero Mirna. Preskaŭ paralela al ĝi estas la ĉefa vojo n. 215 kaj ankaŭ la fervoja linio. En la valo de la rivero estas alteco de ĉirkaŭ 230 m, kiu supreniras norden ĝis preskaŭ 600 m.

Apudaj municipoj estas: Občina Litija en la okcidento kaj nordokcidento, Občina Sevnica en la oriento, Občina Mokronog-Trebelno en la sudoriento kaj Občina Mirna en la sudokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Šentrupert**| Občina Litija |  |  |
| Občina Litija | Občina Šentrupert | Občina Sevnica |
| Občina Mirna |  | Občina Mokronog-Trebelno |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 25 vilaĝoj:

Bistrica, Brinje, Dolenje Jesenice, Draga pri Šentrupertu, Gorenje Jesenice, Hom, Hrastno, Kamnje, Kostanjevica, Mali Cirnik pri Šentjanžu, Okrog, Prelesje, Ravne nad Šentrupertom, Rakovnik pri Šentrupertu, Ravnik, Roženberk, Slovenska vas, Straža, **Šentrupert**, Škrljevo, Trstenik, Vesela Gora, Vrh, Zabukovje, Zaloka.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Šentrupert en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Občina Vransko** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 16 komunumoj kovrante areon de 53,3 km². Komence de 2018 tie loĝis 2602 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Vransko.

Loko, priskribo
---------------

Občiny trapasas la Al1 / E57, kiu kondukas de Ljubljano al Mariboro.

Občina Vransko
La apudaj municipoj estas: Občina Nazarje kaj Občina Braslovče norde, Občina Tabor oriente, Občina Zagorje ob Savi en la sudo kaj Občina Kamnik la okcidente.


Ĉirkaŭ **Občina Vransko**|  | Nazarje
Braslovče |  |
| Kamnik | Občina Vransko | Tabor |
|  | Zagorje ob Savi |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 16 vilaĝoj:

Brode, Čeplje, Čreta, Jeronim, Limovce, Ločica pri Vranskem, Prapreče, Prekopa, Selo pri Vranskem, Stopnik, Tešova, Vologa, **Vransko**, Zahomce, Zajasovnik, Zaplanina

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Vransko en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Gyula Metykó** [djula metjkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Metykó Gyula** estis hungara pentristo, grafikisto.

Ekspoziciejo pri Gyula Metykó en Vésztő
Gyula Metykó  naskiĝis la 4-an de januaro 1907 en Vésztő, li mortis la 10-an de septembro 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Metykó frekventis privatan pentrolernejon de György Krivátsy Szűts en Budapeŝto (1928), poste li plulernis en Artistkolonio (Kecskemét) de Imre Révész (pentristo) (1928-1930), fine li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1935. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Csók, László Kandó kaj Oszkár Glatz. Ekde jaro de la diplomo li ekspoziciis. Krom la pentraĵoj (plej ofte pejzaĝoj) li kreis Linoleumografiojn. Li studvojaĝis al Italio, Aŭstrio, Ĉeĥoslovakio, baldaŭ eĉ en Ameriko kaj Azio. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, poste li pentradis en sia naskiĝurbo, baldaŭ en Budapeŝto. Li ricevis premion en 1935.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Kiskunhalas (1971)
* Miskolc (1981)
* Vésztő (ekde 1986)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1935, 1937, 1947)
* Arthalo Budapeŝto (1938, 1942, 1951)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Cirkusz
* Erdőrészlet
* Vágtázó szekér
* Vidéki ház
* Gyulai Kőröspart
* Soproni utca

Memorigiloj
-----------

* Memorekspozicio konstanta en Vésztő (1986)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2018-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* La ekspozicio en VésztőLa ekspozicio en Vésztő
* La ekspozicio en VésztőLa ekspozicio en Vésztő

* Kategorio Gyula Metykó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614231
 |
**Aleksandro Aleksandroviĉ Aljabjev** (en rusa: Алекса́ндр Алекса́ндрович Аля́бьев; 15-a de Aŭgusto [malnovstile 4-a de Aŭgusto] 1787 – 6a de Marto [malnovstile 22a de Februaro] 1851), literumita ankaŭ kiel Alabjev aŭ Alabieff, estis rusa komponisto konata kiel unu el la patroj de la rusa artokanto. Li verkis sep operojn, du dek muzikajn komediojn, unu simfonion, tri kordokvartetojn, pli ol 200 kantojn, kaj multajn aliajn pecojn.

Li aliĝis al la Rusa Armeo en 1812, dum la Napoleonaj Militoj, kaj luktis kiel oficiro ĝis 1823. Li partoprenis en la eniron de Rusiaj fortoj en Dresdeno kaj en Parizo, kaj li ricevis du premiojn.

En Februaro 1825 Aljabjev kaj tri aliaj partoprenis en tutnoktan kartludadon kiu finis kiam retiriĝinta kolonelo T.M. Vremev estis akuzita de ludtrompo kaj estis frapita unue de Aljabjev kaj poste ankaŭ de la du aliaj ludantoj. La kolonelo mortis kelkajn tagojn poste, eble pro rompita lieno, kaj Aljabjev estis arestita akuzita je murdo. Kvankam la pruvaro ne estis definitiva, la caro Nikolao la 1-a sendis lin al ekzilo en sia naskoloko Tobolsk. Libergita en 1831, li pasigis kelkajn jarojn en Kaŭkazo antaŭ reveni al Moskvo, kie li mortis en 1851.

Plej fama verko de Aljabjev estis "Solovej", *La najtingalo* (Соловей), kanto bazita sur poemo de Anton Delvig. Li komponis ĝin kiam li estis en prizono, en 1825. Ĝi iĝis tre populara rusa popolkanto. Tiu kanto estis pli amplekse konata post kiam ĝi estis enkondukita en la kantoleciona sceno de Rosina en *La barbiro de Sevilo* de Gioachino Rossini fare de Pauline Viardot, kaj poste de Adelina Patti kaj Marcella Sembrich. Miĥail Glinka verkis pianovariaĵojn bazitajn sur tiu kanto, kaj same faris Milij Balakirev. Ankaŭ Franz Liszt verkis ties transkribon (S. 250/1). Ĝi estis unu el la preferataj kantoj de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij el lia plej frua infanaĝo, ĉar lia patrino ofte kantis ĝin al li.

Aliaj kantoj de Aljabjev estas "Ja viĵu obraz" (Mi vidas vian bildon), "Ja vas ljubil" (Mi amas vin), "Uvi, zaĉem ona blistajet" (Ve, kial ŝi estas tiom brila) kaj "Niŝĉaja" (La almozulo).

Notoj
-----

1. 1 2 3  Grove's Dictionary of Music and Musicians, 5a eld, 1954, Vol. I, p. 85, Alabiev, Alexander Alexandrovich]
2. ↑  Alexander Poznansky, *Tchaikovsky: The Quest for the Inner Man*, pp. 7, 16

* Kategorio Aleksandro Aljabjev en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743027
* GND: 119162962
* LCCN: n84224427
* VIAF: 19864371
* ISNI: 0000 0001 2072 6675
* SUDOC: 152763201
* BNF: 170065944 13890630d, 170065944
* MBA: 5390b083-ab88-4a2e-838e-ea5e76f923ea
* NLA: 35659296
* BIBSYS: 1053249
* NKC: mzk2003201337
* ICCU: CFIV148475
* BNE: XX1546887 XX1590774, XX1546887
 |
**Nusi Somogyi** [nuŝi ŝomodji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Nusi** estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto, primadono. Ŝia nobela antaŭnomo estis *hollósi* [holoŝi], ŝia plena nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Somogyi Anna Irén*.

Nusi Somogyi  naskiĝis la 3-an de marto 1884 (laŭ aliaj informoj la naskiĝjaro 1896 estas erara) en Budapeŝto, ŝi mortis la 8-an de oktobro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nusi Somogyi lernis komence en kalvinana, poste en aktora lernejo. Ŝi debutis kiel aktoro en Kecskemét en 1907, poste ŝi estis dancisto en kabaredo de Sándor Rott jam en Budapeŝto. En 1910 ŝi aliĝis al trupo de Jenő Krémer en Szeged. Ŝi iĝis sukcesa operetkantisto kaj subreto en la ĉefurbo en trupo de László Beöthy. En la sekvaj jaroj ŝi apartenis ekzemple al Népopera (1916, 1926), Operetoteatro (Budapeŝto) (1931, 1946, 1954), Teatro Magyar (1935), Teatro Madách (1941). Ŝi pensiuliĝis en 1960. Ŝi edziniĝis en 1929, poste ŝi eksedziniĝis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár: *Kék mazúr* - Gretl
* Béla Zerkovitz: *Csókos asszony* Rica Maca
* Jenő Huszka:
	+ *Lili bárónő* - Ágota
	+ *Aranyvirág* - Diana
* Mihály Eisemann: *Bástyasétány 77* - Elvira

Elektitaj filmaj roloj (nur figuranto)
--------------------------------------

* *Harrison és Barrison* (1917)
* *Az ördög mátkája* (1926)
* *Lila akác* (1934) - Mili, florvendistino
* *Külvárosi őrszoba* (1942) - drinkejistino
* *Zöld, sárga, piros* (1948)
* Budapeŝta printempo (filmo) (1955)
* Dolarpaĉjo (1956)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1958) (1958)
* Ambaŭ vivoj de onklino Mici (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Gyula Mandello** [djula mandelo], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mandello Gyula** estis hungara oficisto, ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis **Schőn** [ŝOn], lia adoptita nomvarianto estis *Mandelló*.

Gyula Mandello naskiĝis la 7-an de februaro 1868 en Rannersdorf (Malsupra Aŭstrio, Aŭstrio-Hungario), li mortis la 24-an de julio 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Mandello devenis el juda familio. Li frue duonorfiĝis, poste li estis adoptita jam en nova familio. Li maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1886, poste li studis en universitatoj de Budapeŝto, Strasbourg kaj Ĝenevo. En 1890 li doktoriĝis el ŝtataj sciencoj en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li studvojaĝis en Britio, Svislando kaj Usono. Inter 1891 – 1894 li estis oficisto en la financministerio, en tiu periodo li habilitiĝis kaj iom poste li instruis ekonomikon en Universitato de Budapeŝto. Inter 1900 kaj 1910 li instruis en Reĝa Jura Akademio (Pozono), dum li ofte studvojaĝis, eĉ kelkfoje prelegis eksterlande. Inter 1910-1914 li estis oficisto en la edukministerio, poste li instruis en la Reĝa Teknikuniversitato József. Li havis edzinon ekde 1912.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Staatliche Schankgefälle in Ungarn* (1888)
* *Valutánk rendezéséről* (1890)
* *Conciliation et arbitrage industriels en Hongrie* (1894)
* *Die volskwirtschaftliche Literatur Ungarns im Jahre 1896.* (1897)
* *Szociálpolitikai programm* (1905)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704395
* GND: 116727497
* LCCN: n85248034
* VIAF: 17981260
* ISNI: 0000 0001 0602 4124
* SUDOC: 224977083
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Aleksandr ŜEVĈENKO** (naskita la 13-an de septembro 1957; mortinta la 24-an de novembro 2012) estis esperantisto kaj eldonisto de Rusio.

Biografio
---------

En 1979 Aleksandr Ŝevĉenko, studento pri aerfotado en Moskva Instituto de Geodezio kaj Kartografio, partoprenis en Esperanto-kurso de Irina Gonĉarova en Moskvo kaj esperantistiĝis. Siajn inĝenierajn studojn li finis en 1980.

Ekde 1982 li estis redaktoro de presagentejo APN. De 1989 ĝis la disfalo de Sovetunio li laboris por la Esperanto-fako de la ŝtata Moskva eldonejo Progreso. En 1992 li kaj lia edzino Elena fondis la esperantistan eldonejon Impeto. En 1994 li finstudis ĵurnalistikon en Moskva Ŝtata Universitato kaj transprenis la taskon de Ĝenerala Direktoro de la eldonejo, kiun li plenumis ĝis la morto; li eldonis pli ol 200 librojn, plejparte en aŭ pri Esperanto.

Aleksandr estis kunredaktoro de Esperanto-ĵurnalo Moskva gazeto, kiu aperadis en 1990-1995.

Li estas kompilinto de Rusa-esperanta kaj Esperanto-rusa vortaroj, kies paperaj eldonoj nuntempe estas vaste uzataj por Esperanto-kursoj en rusparolantaj landoj. Li ankaŭ kompilis "Rusa-esperantan biblian frazaron".

En 2007 li verkis origine en Esperanto "Ilustritan enciklopedion de akvariaj fiŝoj".

En 2008 li tradukis kaj eldonis la romanon de Vladimir Varankin "Metropoliteno". Li uzis pseŭdonomon A. Aleksandrov, kiun indikis kiel tradukiston de la libro.

Lia filo Dima kaj vidvino Elena daŭrigis la eldonistan laboron. Elena Ŝevĉenko forpasis en septembro 2015.

Referencoj
----------

1. ↑  Rusa-esperanta biblia frazaro -

### Bibliografio

* Mikaelo Bronŝtejn: *20-jara Impeto: jubileo kaj funebro*. Beletra Almanako (16), februaro 2013. pp. 28-31.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mikaelo Bronŝtejn: *Impeto de Aleksandr Ŝevĉenko pluvivos*
* *Pri eldonejo Impeto*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 472737
* GND: 1136152741
* VIAF: 3445149919434806650001
 |