recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Amtorg Trading Corporation**, ankaŭ konata kiel **Amtorg**, estis organizaĵo fondita en 1924 fare de Armand Hammer en Usono per konsolidigo de usonaj firmaoj *Products Exchange Corporation* (1919) kaj *Arcos-America Inc (1923)*. La posta estis usona ofico de All-Russian Co-operative Society (ARCOS). Amtorg celis reprezanti tie interesojn de la soveta eksterkomerca monopolo.

Pro la deziro akiri avangardajn teknologiojn de Usono, la Sovetunio klopodis fortigi la komercadon kun Usono, spite al la forta kontraŭkomunisma pozicio de la Usono. Ĝi ankaŭ servis por kaŝejo de sekretservoj GRU kaj OGPU. Tio estis tre grava en la komencaj jaroj, antaŭ kiam Franklin D. Roosevelt agnoskis la Sovetunion, ebligante establon de konstanta ambasadejo en Vaŝingtono.

Amtorg sidis en Novjorko, la plej granda posedanto estis la Moskva *Eksterkomerca Banko*, pluaj posedantoj estis Centrosojuz (centra asocio de la konsumaj kooperativoj) kaj du sovetaj ŝtatanoj, dungitaj tie.

* Kategorio Amtorg Trading Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Bán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bán Ferenc** estas hungara arkitekto, altlerneja instruisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2011).

Ferenc Bán naskiĝis la 17-an de septembro 1940 en Tokaj.

Biografio
---------

Ferenc Bán akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1964. Post la diplomo li gvidis konstruadojn, poste inter 1966 kaj 1990 li laboris en arkitekta oficejo en Nyíregyháza. Intertempe en 1975 li finis majstran kurson. Depost fino de la socialismo pro ĉeso de la ŝtata oficejo li establis arkitektan atelieron kun kelkaj kolegoj. Li ankaŭ instruis en Universitato de Pécs. Li ricevis premiojn inter 1984-2016, el kio elstaras la premio Kossuth (1994).

Kulturcentro de Mátészalka planita de Ferenc Bán

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1985, 1991)
* Prago, Ljubljano (1991)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Arthalo Budapeŝto, Sofio, Munkeno, Londono, [[Madrido], Novjorko

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* sidejo en Nyíregyháza (1974-1978)
* urbodomo de Mátészalka (1980-1985)
* sunenergia domo en Nyíregyháza (1990)
* loĝdomo de Ferenc Bán en Tokaj (ikoma domo, 2000)
* aĉeta kaj serva domego en Nyíregyháza (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Bán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684602
* GND: 124864406
* LCCN: n99052367
* VIAF: 31330546
* ISNI: 0000 0000 8368 951X
* ULAN: 500231417
 |
**Arconada** [arkoNAda] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Arconada* estas komprenebla etimologie kiel Limejo.

Geografio
---------

Loko de Arconada en la provinco Palencio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,43 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 43 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 450 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 44 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 282,3 km de Madrido.

Ĝi estas inter Villalcázar de Sirga (je 4 km) kaj Santillana de Campos (submunicipo de Osorno la Mayor).

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Estis rilato al la francdevena sektoro de la Jakoba Vojo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, fontoj, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771250
 |
**János Schuster** [jAnoŝ ŝuster] aŭ *János Konstantin Schuster,* laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schuster János Konstantin** estis hungara kuracisto, kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1831).

János Schuster  naskiĝis la 7-an de majo 1777 en Pécs. Li mortis la 19-an de majo 1838 en Pest (urbo).

Biografio
---------

János Schuster frekventis gimnazion kaj universitaton en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Universitato de Pest. Li ekinstruis en la universitato en 1802. Post 2 jaroj li studvojaĝis al Prusio. En 1806 li jam denove instruis en Pest. En la 1810-aj jaroj li laboris ankaŭ en Hungara Nacia Muzeo. En 1821 li estis nomumita rektoro, dume li strebis por la hungaraj fakvortoj. En 1836 li estis nomumita juĝisto en alta rango.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Lob der Musik. Kantate* (1801)
* *Geschichte der Stadt Pesth* (1806, 1815)
* *Breton, Illyrien und Dalmatien oder Illyrer und Dalmatier und ihrer Nachbarn. Aus dem Französichen von Janus Pannonius* (1816, 1830)
* *Gyógyszeres értekezések* (1829-1830)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
Egipta amuleto de Nano-Dio Bes en la kolekto de la Muzeo de la infanoj de Indianapolis.
**Amuleto** estas objekto, kiu per supozata magia efiko gardas sian portanton kontraŭ danĝero, malsano, sorĉo ktp. La koncepto amuleto kovras kiun ajn objekton utiligitan por superstiĉo, taksatan "defendilo" kontraŭ malbonaĵoj aŭ danĝeroj aŭ favorantilo de fortuno. Sinonimas en ĝenerala uzo kun amuleto talismano. Laŭ Francisko Azorín *amuleto* estas *Objekto, kiu magie efikas kontraŭ danĝero, malsano, sorĉo.* Kaj la etimologio de la termino estus el araba *jamalet* (portitaĵo), el *jamala* (porti) kaj de tie la latina *amuletum*.

La amuletoj inkluzivas aŭ ornamiĝas per: gemoj aŭ simplaj ŝtonoj, statuoj, moneroj, ilustraĵoj, orelpendaĵo, ringoj, plantoj, bestoj ktp; ankaŭ frazoj diritaj dum memorindaj okazoj: ekzemple *vade retro Satana* (el la latina, "retroiru, Satano"), por forigi la diablon aŭ la malbonan sorton. La unuaj amuletoj, uzitaj de praaj ĉasistoj, estis ostaĵoj, dentoj aŭ kornoj, kiuj donis al la posedanto sekurecosenton kaj fidon en sia destino.

Horuso.
La amuletoj vaste varias tempe kaj space; tamen, la religiaj mem objektoj fariĝas amuletoj kiel la kruco por kristanoj aŭ la "okulo" de Horuso laŭ la antikvaj egiptoj. Budhistoj montras pendantaj el la kolo Budhojn. Kelkloke ankaŭ la simboloj de la zodiakaj signoj estas uzataj kiel amuletoj. En Ĉinio oni taksas bonŝancporta talpogrilon enfermita el skatolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Talismano

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 31an de decembro 2022.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 13.
3. ↑  Tamen kristanoj ne atribuas la karismon al la objekto, sed tiu ĉi reirigas la sentojn al la Krucumito.

* Kategorio Amuleto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52523
* GND: 4142310-0
* LCCN: sh85022700 sh85004685, sh85022700
* BNF: 119752184
* NDL: 01190282 00562529, 01190282
* NKC: ph118407
* BNE: XX527853
 |
**Arcrunidoj**  (armene: Արծրունի; transliterumita kiel Ardzruni aŭ Arcruni) estis malnova armena nobela familio, kiu asertis esti posteulo de Sanĥerib, reĝo de Asirio (705 a.K - 681 a.K). Kvankam ĝi reflektas la supozitan Davidan stirpon de la Bagratidoj kaj la supozata deveno de la reĝa familio Mamikonjan, ĉi tio estas kutime interpretata kiel komponanto de mitologia genealogio. La origino de ĉi tiu aserto estas atribuita al Moseo de Ĥoreno, laŭ kiu la filoj de Sanĥerib rifuĝis sin en Armenio post mortigi lin kaj fondis la familiojn de la aercrunidoj kaj la Gnunioj. Verŝajne Moseo de Ĥoreno inspiriĝis el la bibliaj tradicioj sed sen historiaj fundamentoj.

Ekspansio de la ArcrunidojLa genealogo kaj historiisto Kiril Tumanov spuras la originon de la arcrunidoj ĝis pli antikva armena dinastio, la orontidoj. Profesoro James Russell proponis la ideon, ke la Arcrunidoj derivos sian nomon de la urarta vorto *arcibini* (aglo), kiu pluvivis en la armena lingvo kiel *arciv*. La aglo estis simbola besto por la arcrunidoj kaj, en legendo, oni diris ke la prapatro de la arcrunidoj estis forlasita kiel infano kaj ke li estis savita de aglo.

La unua membro de la familio kies atestado ekzistas verŝajne estis Mitrobarzano en 69 aK, la Vicreĝo de Tigrano la Granda al Sofeno. Sub la regado de la aŝakunidoj, la familio regis la princajn teritoriojn en Vaspurakano, sudoriente de la Lago Van, kun progresa aneksado de la ĉirkaŭa teritorio.

Meze de la 4-a jarcento, la familio estis eltronigita. Ĉavaŝ pluvivis kaj reakiris potencon. En 369 pK, la ŝtato estis gvidita de Merujan Arcruni, kiu gvidis la persajn trupojn al Armenio kaj venkis la Generalon (Sparapeto) Mamikonjan. Tamen, ĉi-lasta reakiris potencon en mallonga tempo kaj Merujan estis mortigita.

Ĉirkaŭ 772, la arcrunidoj dominis la familiojn de Amatunidoj, Rŝtunidoj kaj Terunidoj de Dariunko (antaŭe posedo de la Bagratidioj) kaj regis la regionojn de Maku, Artaz, la Granda Valo de la Zab kaj la rivero Van. En 908, ili konstituis la Princlandon de Vaspurakano.

En la frua 11-a jarcento, la Arcrunioj starigis pli okcidente en Kapadokio, retiriĝante de la orientaj invadantoj. En 1021, la bizanca imperiestro asignis kiel feŭdon al Sanĥerib Arcruni, Amasia, Sebastia kaj Evdokia.

* Kategorio Arcrunidoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Bókay** [bOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bókay Ferenc** estis hungara aktoro. Liaj familiaj nomvariantoj estis: *Bókai*, *Bokay*, *Bókay-Lukinich*, lia nomo eksterlande estis **Franz von Bokay**.

Ferenc Bókay  naskiĝis la 2-an de januaro 1906 en Budapeŝto, li mortis en novembro de 1979 en Naŝvilo (Tenesio) (Usono).

Biografio
---------

Ferenc Bókay frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en privata aktorlernejo de Kálmán Rózsahegyi en 1923. Inter 1925 kaj 1928 li ludis antaŭ hungara publiko de Bratislavo. Hejmenveninta li apartenis al Nova Teatro (Budapeŝto) (1929-1931), Gaja Teatro kaj ties filia teatro (1931-1933), Operetoteatro (Budapeŝto) (1934). Inter 1935 kaj 1938 li havis taskojn en Berlino en UFA. Hejmenveninta li apartenis al Teatro Városi du jarojn, poste li revenis al UFA. Li estis ankaŭ anoncisto en radio. Baldaŭ li migris al Usono.

Elektitaj teatraj roloj (ĉiuj inaj roloj)
-----------------------------------------

* William Shakespeare:
	+ La komedio de eraroj - Karola
	+ *Trojlo kaj Kresida* - Cassandra
* Jenő Heltai: *A tündérlaki lányok* - Manci
* Ferenc Molnár: *Az ibolya* - Ilonka
* Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* - Aranka

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Eine Nacht an der Donau* (1935)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1935) - Berci
* *Férjet keresek* (1939) - lakeo
* *Mindenki mást szeret* (1940) - grafo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Zoltán Csipke** [ĉipke], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csipke Zoltán** estis hungara apotekisto, kuracisto, profesoro.

Zoltán Csipke  naskiĝis la 26-an de julio 1899 en Szentes. Li mortis la 6-an de februaro 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Csipke praktikadis en apoteko en Nagyvárad, poste li batalis en la 1-a mondmilito. Li akiris farmacian diplomon en 1921, kuracistan diplomon en 1927. Li estis kunlaboranto de Miklós Matolcsy en Budapeŝto 12 jarojn. En 1930 li ricevis universitatan premion. En 1935 li estis nomumita privata profesoro, en 1942 titulara eksterordinara profesoro en Scienca Universitato Pázmány Péter. Ekde 1945 li estis gvidanto de universitata farmacia instituto. En 1952 li kandidatiĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A vénykészítés kézikönyve* (1938)
* *Anyagismeret* (1949)
* *Vénykészítés* (1958) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
**Baltazar Enrique Porras Cardozo** ([baltazar enrike porras cardòzo] ; naskiĝis la 10-an de oktobro 1944 en Karakaso) estas venezuela ĉefepiskopo

Li estas la nuna ĉefepiskopo de la Roma katolika arĥidiocezo de Merido.

Biografio
---------

Li estis ordenita pastro la 30-an de julio 1967.

Li estis nomumita help-episkopo de Merido la 23-an de julio 1983. Li ricevis sian episkopan konsekron la 17-an de septembro 1983 de kardinalo José Lebrún Moratinos.

Li estis nomumita ĉefepiskopo de Merido la 31-an de oktobro 1991.

Li anstataŭas la antaŭan episkopon de Merido, Miguel Antonio Salas.

Li estis opoziciulo al iama venezuela Prezidanto Hugo Chávez, kio kiel konsekvenco alportis al li parolajn agresojn fare de Chávez kaj atakojn de liaj partianoj.

Kariero
-------

Prezidanto de la "Venezuela Episkopa Konferenco".

Vicprezidanto de la "Latin-Amerika Episkopa Konsilio".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Baltazar Enrique Porras Cardozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Paĝo pri MS-ro Porras Cardozo en Catholic Hierarchy
* hispane Retejo de la Diocezo de Merido Arkivigite je 2012-03-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 316358
* GND: 1056220961
* LCCN: n80002215
* VIAF: 69045295
* ISNI: 0000 0000 6121 5487
* BNF: 12554275r
 |
**Ardabila Bazaro**, estas bazaro konstruita dum Safavida Dinastio en Ardabilo, urbo en norda-okcidenta Irano.

En la 4a jarcento historiistoj priskribis la bazaron kiel konstruaĵo en la formo de la kruco kun ronda  plafono. Ĝi estis konstruata dum la Safavida dinastio ekde la 16a ĝis la 18a jarcento kaj renovigita tra la Zanda dinastio en la 18a jarcento.

En kaj ĉirkaŭ la Ardabila Bazaro ekzistas multenombraj karavanejoj kaj gastejoj, posedataj de la bieno de la Safavid-Dinastia sanktejo kaj moskeoj, kelkaj el kiuj estis dotitaj de Ata-Molk Ĝovejni (1226–1283) por la sanktejode Sejko Safi. La enspezoj de multaj butikoj, bandomoj kaj gastejoj situanataj en la bazaro - kiuj estas posedataj de la bieno de la sanktejo - estas uzataj por prizorgi la sanktejojn.

Fontoj (anglaj)
---------------

1. ↑  Ardabil Bazaar Iran Tourism & Touring Online. 1995-2011.
2. ↑  Rizvi, Kishwar. (2011) *The Safavid Dynasty Shrine: Architecture, Religion and Power in Early Modern Iran.*
3. ↑  Rizvi, Kishwar. (2011) *The Safavid Dynasty Shrine: Architecture, Religion and Power in Early Modern Iran.*

* Kategorio Ardabila Bazaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**ESZTÓ Zoltán** (esto:) estis hungara primineja inĝeniero naskita en Petrozsény la 19-an de septembro 1919 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de februaro 1990. Li estis la pli juna frato de primineja inĝeniero Miklós Esztó.

Kariero
-------

Zoltán Esztó abiturientiĝis en Ŝoprono kaj li havigis diplomon same tie en 1942. Li komencis labori kiel inĝeniero en Tatabánya. De 1942 li plenumis soldatservon kaj li finis inĝenier-oficiran lernejon kaj li servis en Budapeŝto en la *Haditechnikai Intézet* (Instituto pri Milittekniko). En 1944 oni transkoloniigis la instituton une al Rábatamási, poste al Germanio. Reveninte unue li laboris denove en Tatabánya, poste ĝis 1950 li estis uzinestro en Síkvölgy. En 1951 li estis ĉefinĝeniero direktor-anstataŭanto de la *Tatabányai Felső Szénbányák Nemzeti Vállalat*, de januaro 1952 direktoro-ĉefinĝeniero de la Várpalota Szénbányák. En junio 1952 oni arestis kaj kondamnis lin, sed redonis lian liberecon. Li iĝis uzinestra ĉefinĝeniero en Tatabánya. Dum la hungara revolucio de 1956 la 28-an de oktobro 1956 oni elektis lin sekretario de la Laborkonsilantaro. La 30-an de decembro 1956 oni arestis lin kaj kondamnis al dekjara malliberejo. Li liberiĝis kondiĉe la 30-an de junio 1964. Li laboris plue ĉe la *Bányászati Tervező Intézet*, poste ĝis sia pensiuliĝo (1988) kiel gvidista projektisto. Li estis ekstera kunlaboranto de la gazeto *Bányászati és Kohászati Lapok*.

Libroj
------

* *Bányaműveléstan* (lernolibro, kune kun Miklós Esztó, Bp. 1950, 1951, 1953).
* *Nagy mélységű bányák szellőztetése és klimatizálása 1-3.* (Bp. 1974-1977);
* *Számítógépes információrendszerek tervezési és módszertani eszközei* (kun pluraj, Bp. 1975);
* *A kőzethorgonyzás általános irányelvei és hazai fejlesztési feladatai* (Bp. 1983)

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto
* hungare kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 343395
* LCCN: n79136889
* VIAF: 121439211
* ISNI: 0000 0000 8014 0505
 |
**Ferenc Bíró,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Biró Ferenc** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1949) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina nomo (ĝis 1945) estis *Rákosi Ferenc*, lia frato estis Mátyás Rákosi.

Ferenc Bíró  naskiĝis la 6-an de junio 1904 en Sopron. Li mortis la 10-an de novembro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Bíró devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion, poste li eklaboris en fabriko en Budapeŝto en 1914. Post la 1-a mondmilito li migris laŭvice al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, Aŭstrio, Francio, fine en 1925 al Soveta Rusio. Li laboris ĉie, kiel simpla laboristo. En Moskvo li plulernis ricevinta diplomon en 1935. Dum la 2-a mondmilito li estis kapitano en la Ruĝa Armeo, poste li hejmenvenis kaj aliĝis al la komunistoj. Li eklaboris en fabrikaro de Manfréd Weiss kiel ĉefdirektoro. Inter 1950-1956 li estis subministro, krome li ekinstruis en la teknikuniversitato. Li estis ankaŭ katedrestro. Post la Hungara revolucio de 1956 li denove migris al Sovetunio, kie li laboris en instituto. En 1958 li havis eblecon hejmenveni. Li ricevis mezgrandajn postenojn en Budapeŝto, sed li ne rajtis uzi rangojn akademiano kaj profesoro. En 1968 li pensiuliĝis, sed pli frue li partoprenis en planado de nova ekonomia sistemo.

Li havas edzinon, kiu naskis filon. Li okupiĝis precipe pri produkta sistemo de maŝinoj. Li ricevis premion Kossuth en 1949, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A korszerű üzemi szervezés* (1947)
* *Gyártástechnológia* (1951) - studenta lernolibro
* *Új műszaki és tudományos módszerek a kommunizmus építkezésein* (Novaj teknikaj kaj sciencaj metodoj en konstruado de la komunismo), (1953)
* *Új gazdasági mechanizmus* (Nova ekonomia mekanismo), (1967)
* *A gépipari vállalatok vezetésének egyes időszerű kérdései a szocialista országokban* (1975)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* [option=com\_content&view=article&id=3561&catid=43%3Ab&Itemid=67&lang=hu

 hungarlingva biografio]




* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Baltzar von Platen (apartigilo) |

**Baltzar von PLATEN** (naskiĝis la 24-an de februaro 1898, mortis la 29-an de aprilo 1984) estis, kun Carl Munters, inventisto de la gasabsorba fridujo en 1922 kiam ili estis svedaj studentoj de inĝenierado en la Reĝa Instituto de Teknologio de Stokholmo, Svedio. La tekniko produktis "malvarmon" el varmofonto kiel propano, elektro aŭ keroseno. En 1923 komencis la produktado fare de AB Arctic. En 1925 AB Arctic estis aĉetita de Electrolux, kiu ekvendis ilin tutmonde. Servel aĉetis rajtojn por fabriki la fridujon en 1925 kaj estis la nura usona fabrikanto dum multaj jaroj. Von Platen ricevis la premion de la medalo John Price Wetherill de la Instituto Franklin en 1932.

Baltzar von Platen laboris ankaŭ kun ASEA, la ĉefa elektra kompanio de Svedio, por la disvolvigo de procezo kiu uzis varmon kaj premon por produkti diamantojn. Premo taksita je 83.000 atmosferoj estis konservata dum horo. Kelkaj malgrandaj kristaloj estis produktitaj. La malkovro estis konservata sekreta. Von Platen lasis la projekton antaŭ ĝi sukcesis produkti la unuajn sintezajn diamantojn en 1953.

* Kategorio Baltzar von Platen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 624146
* VIAF: 251042281
* LIBRIS: 353882
 |
**Gangotri** estas urbo kaj *nagar panĉaĝat* (municipo) en la distrikto Utarkaŝi de la subŝtato Utarakando, Barato. Ĝi estas loko de pilgrimejo por Hinduismo sur la bordo de la rivero Bhagirathi kaj la origino de la rivero Gango, precize en la glaĉerlango de la Glaĉero Gangotri. Ĝi estas sur la Granda Himalajo, je alto de 3 100 metroj. Laŭ populara legendo de Hinduismo, estis tie kie la diino Ganga descendis kiam Ŝivo liberigis la fortan riveron el la bukloj de sia hararo.

Rivero Bhagirathi kaj Himalajo en Gangotri, Utarakando.
Por pilgrimado de Ĉota Ĉar Dham, Gangotri estas ofte vizitata post Jamunotri (en la okcidenta regiono de Montetoj Garhŭal). Pilgrimantoj ĝenerale faras Utarkaŝi sia bazejo. La tempo necesa el Utarkaŝi ĝis la templo de Gangotri estas de ĉirkaŭ 4 horoj ŝosee.

Fotaro
------

* Templo de GangotriTemplo de Gangotri
* Gaumuĥ, fonto de Gango ĉe GangotriGaumuĥ, fonto de Gango ĉe Gangotri
* Brahma Kamal Saussurea obvallata.Brahma Kamal *Saussurea obvallata*.

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Parko Gangotri

Notoj
-----

1. ↑  Brahma Kamal

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gangotri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692359
* LCCN: n82049690
* VIAF: 131369117
 |
**Horjong** *회령시*, *會寧市* estas urbego, ankaŭ universitata urbo en norda parto de Nord-Koreio, en la provinco Nord-Hamgjong.

Panoramo kun la stacidomo en Horjong

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 1750 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 153,532 (2008)
* Horzono: UTC+8:30
* Telefonkodo: +850 49хххххх
* Poŝtkodo:
* 42° 26′ N, 129° 45′ O (mapo)42.439444444444129.75

Geografio
---------

Horjong situas laŭ dekstra benko de rivero. La rivero estas landlimo, kontraŭe jam Ĉinio kuŝas. Pjongjango troviĝas 505 kilometrojn .

Historio
--------

Horjong estis fondita en 1434. Ĝi ricevis kantonan rajton en 1895. Dum la japana erao la loknomo estis *Kainei*. En 1914 ĝi iĝis nur vilaĝo, en 1939 la vilaĝo ricevis municipan rangon, sed post 10 jaroj tiu deklaro estis retirita. En 1952 Horjong denove estis kantonrajta, fine en 1991 urbiĝis.

Ekonomio
--------

En Horjong oni okupiĝas pri produktadoj de maŝinoj kaj paperoj.

Naskiĝloko de Kim Jong-suk en Horjong

Trafiko
-------

Horjong havas vojajn kaj fervojajn kontaktojn.

Famuloj
-------

Horjong estas naskiĝloko de Kim Jong-suk.

Fontoj
------

* WikiTrans
Pejzaĝo de San Vicente de la Barquera (ĉirkaŭ 1904).
*El Tajo en Toledo* (Muzeo Prado, 1908)
**Ángel ANDRADE Blázquez** (Ciudad Real, 1866-Ciudad Real, 1932) estis hispana pentristo kiu faris plej parton de sia verkaro en Madrido kaj Ciudad Real. Li estas konsiderata la malkovrinto de Antonio López Torres.

Li studis en la Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando, kie li estis stipendiita de la "Diputación Provincial" de Ciudad Real. En siaj lastaj jaroj li pentris verkojn pli malgrandajn. Lia verkaro estas privataj kolektoj, en la Muzeo de Ciudad Real, kaj en la Palaco de la Provinca Deputitaro, kie estas krome murpentraĵoj. Grava parto de lia verkaro estas pejzaĝoj laŭ inspiro de la stilo impresionismo.

Referencoj
----------

1. ↑   Ŝlipo en la Muzeo Prado.  Konsultita la 12an de novembro 2017.

* Kategorio Ángel Andrade en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 596469
* GND: 11908323X
* LCCN: n83140873
* VIAF: 47563770
* ISNI: 0000 0000 6639 2677
* ULAN: 500035186
* RKD: 129748
* BNE: XX874403
 |
**Gandaro** (sanskrite गंधार, ***Gandhāra***) estas historia regiono, kiu situas en la sudoriento de nuna Afganio, centre kaj norde de nuna Pakistano, kaj nordokcidente de nuna Barato (inkluzive granda parto de Kaŝmiro).

Historio
--------

Gandhara estis satrapio de la Persa Imperio de la aĥemenidoj ekde la 6-a jarcento a.K.
Ĝin konkeris la grekoj dum ekspedicio de Aleksandro la Granda kaj restis helenisma sub la regantaj hindgrekoj, ĝis la aneksiĝo al la Kuŝana imperio —kiu adoptis la grekan kulturan heredaĵon—.

Gandaro estis grava centro de budhismo, kie arto, kun greka influo, estas konata kiel grekbudhisma arto.

Eble la toponimia memoro de la antikva Gandaro nun restas en la urbo Kandaharo, Afganio), sed la etimologio de ĉi tiu lasta ankaŭ povus veni de *Alexandria* → *Iskanderiya* → *Kandahār*.

Grekbudhisma arto
-----------------

En la regiono de Gandaro disvolviĝis la grekbudhisma arto, sinkretismo inter la greka kaj budhisma kulturoj.

Bildaro
-------

* Ina bildo, 3-a al 1-a jc. a.KIna bildo, 3-a al 1-a jc. a.K
* Diino de fekundeco.Diino de fekundeco.
* Princo Gaŭtamo, antaŭ iĝi budho.Princo Gaŭtamo, antaŭ iĝi budho.
* La Budho staranta.La Budho staranta.
* Kapo de la Budho.Kapo de la Budho.

Vidu ankaŭ
----------

* Gandari
* Ĥaroŝti

Referencoj
----------

1. ↑  Alexandria in Arachosia ĉe Livius.org

* Kategorio Gandaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Burgo Hanstein** (germane *Burgruine Hanstein*) estas kastelruino en Bornhagen, Germanio. La nomo de la nobeluloj von Hansteins, el kiuj plej famis Fritz Huschke von Hanstein, devenas de tiu ĉi kastelo. Naskiĝis enburge la imperiestra oficiro Konrado de Hanstein.

Historio
--------

Laŭ la kronikoj la abatejo de Corvey la loko *haanstedihus* transdonitis en la manojn de iu Eilhard inter 826 kaj 853. La kronikisto Lamberto de Hersfeld (el la Abatejo Hersfeld menciis la detruon de la burgo fare de reĝo Henriko la 4-a. Ĝi estis tiam en posedo de la saksa grafo Oto el Northeim. La kastelo estis heredita fare de la Velfoj kaj en 1203 ĝi estis en la posedo de Henriko la 5-a (Elekto-Palatinato); poste de ties frato kaj imperiestro Oto la 4-a, kiu en 1209 donis ĝin al la ĉefepiskopo de Majenco.

En 1308, Henriko kaj Lippold von Hanstein kun la permeso de episkopo Peter von Aspelt komencis rekonstrui la tuton de la kastelo. La muroj kaj pordegoj detruitaj dum la Tridekjara milito estis rekonstruitaj inter 1655 kaj 1658. En 1840, la konstruo de nova halo por klanaj konferencoj estis finita.

Ampleksaj renovigadoj okazis inter 1904 kaj 1907.

En 1946, Hanstein-kastelo iĝis la posedaĵo de Germana Demokratia Respubliko. Pro la fakto, ke la landlimo al FRG estis nur plurcent metrojn for, unu el la turoj estis utiligita fare de la komunismaj, pafpretaj limgardistoj kiel gardoturo. Kelkaj renovigadoj komenciĝis en 1985, kvankam neniuj turistoj estis permesitaj iri al la kastelo, pro la limo.

La kastelo hodiaŭ
-----------------

Ekde 1990, la kastelo Hanstein apartenas al la magistrato de Bornhagen. La angla fotisto Mark Robert Davey helpis al la kastelo en 2006 akirante monon per siaj nigra-blankaj fotoj de la burgoruino. En 2008, la lokanoj festis la 700-jaran jubileon de la kastelo. Diversaj festivaloj okazas ĉiun jaron.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hanstein Castle en la angla Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Hanstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
* Paĝoj de regionemuloj *Heimatverein Hanstein/Bornhagen e.V.*
* Historio burga
* Verŝajna aspekto mezepoka Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**György Urházy** [djord urhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Urházy György** aŭ *Urházi György* estis hungara ĵurnalisto, politikisto, oficiro, membro (korespondanta en 1861) de Hungara Scienca Akademio.

György Urházy
György Urházy  naskiĝis la 15-an de decembro 1823 en Tokaj. Li mortis la 21-an de aprilo 1873 en Pest (urbo).

Biografio
---------

György Urházy frekventis diversajn lernejojn en Transilvanio, fine li iĝis advokato en 1847. Li batalis dum la hungara revolucio de 1848 en armeo de Józef Bem, krome li estis fervora apoganto de unuiĝo de Transilvanio kaj Hungara reĝlando. Li ricevis ordenon en 1849. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis ĉe la parencoj, baldaŭe li ĵurnaladis. En 1854 li estis sendita al milito en Krimeo, kiu estis la debuta ago en la hungara ĵurnalhistorio. En 1861 kaj ekde 1869 li estis elektita parlamenta deputito, dume li ĵurnaladis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Unió* (1848)
* *III. Napóleon* (1854) - premiita per Honora Legio
* *Keleti képek* (Orientaj popoloj), (1854, 1884) - raportoj pri Krimea milito
* *Liszt Ferenchez* (poemoj al Franz Liszt)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero U kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio György Urházy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
rstaĵoj de burgo Hohenfels
kalendara folio "februaro" el Codex Liechtenthal 37, ĉ 1300, kun rimarko pri mortinta monaĥino en monaĥinejo Kirschgarten (Worms) el la gento Bolanden-Hohenfels
La **burgo Hohenfels** estas la ruino de montburgo sur alteco de 540 m en la naturprotektejo „Beutelfels" norde de la komunum Imsbach en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
La burgo estas atingebla sur kruta vojo de la minejo „Weiße Grube", kiu troviĝas en la valo de la rivero Imsbach) e

monumento "fera viro" inter la ruino kaj la minejo

Situo
-----

Historio
--------

### Elfosadoj

Bildgalerio
-----------

* burgruino Hohenfelsburgruino Hohenfels
* burgruino Hohenfels burgruino Hohenfels
* burgruino Hohenfels burgruino Hohenfels

Referencoj
----------

Literaturo
----------

* Gemeinde Imsbach (eld.) Imsbach. Aus der Geschichte eines nordpfälzischen Bergmanndorfes und seiner Bürger, 1993
* Burkhart, U.: Hohenfels/Donnersberg Pfälzisches Burgenlexikon. Bd. 2. F−H

Reihe=Beiträge zur pfälzischen Geschichte, Bd. 12.2, Kaiserslautern, 2002, p.390–400

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Hohenfels (Palatinato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Burg Hohenfels auf der Seite burgen.de
La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Püspökladány.

Historio
--------

La loĝantoj prenis la protestantismon en la 16-a jarcento. Ili tuj profitis la katolikan preĝejon, kiu bruldetruiĝis en 1658. Püspökladány ricevis la eblecon artikola preĝejo en 1681. En 1739 ĥoleroepidemio okazis, el la lignaĵoj (plafono, benkoj) oni kreis ĉerkojn. En 1771 la kirko estis pligrandigita. La nun videbla kvadrata turo estis konstruita inter 1786 kaj 1788, poste oni malkonstruis la malantaŭan gotikan navon kaj pli nova estis konstruita inter 1793-1800 kun interna galerio. En 1840 incendio okazis, tial en 1859 la turo estis renovigita, samtempe estis konstruita rondira teraso por la fajrobrigado. Postaj renovigoj okazis en 1904, 1935, 1974, 2002. La orgeno alvenis en 1905.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en parko. La fasado konsistas preskaŭ el la turo, malsupre estas la ĉefenirejo. La unusola navo finiĝas en duonronda sanktejo. Interne 2 galerioj estas videblaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun bildoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**György Zoltán Károlyi** [djordj kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi György Zoltán** estas hungara arkitekto, fizikisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).

György Zoltán Károlyi naskiĝis la 29-an de decembro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Zoltán Károlyi akiris arkitektan diplomon (MSc) en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1993, fizikistan diplomon (MSc) post 2 jaroj en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post la dua diplomo li estis scienca esploristo en akademia instituto. En la jaroj 1997 kaj 1998 li estis asistanto en la teknikuniversitato, lektoro inter 1998-2004, docento inter 2004-2012, poste profesoro. En tiu periodo (inter 1997-2007) li ofte havis stipendiojn, samtempe inter 1996-2014 li profitis eblecojn esplori ankaŭ eksterlande. Aparte menciindas esplorado en Universitato de Aberdeen, eĉ li ankaŭ instruis inter 2006-2008. Intertempe en 1999 li doktoriĝis (PhD), ĝuste post jardeko doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio, fine li habilitiĝis en 2010. Li estis nomumita vicdekano en 2013. Li ricevis premiojn inter 1987-2018. Li okupiĝas ĉefe pri fluoj de likvaĵoj.

Elektitaj artikoloj (kun aliaj)
-------------------------------

* *Advection of active particles in open chaotic flows* (1998)
* *Chemical and biological activity in open flows: a dynamical system approach* (2005)
* *On the impact of a rigid-plastic missile into rigid or elastic target* (2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2019-10-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva aprezo (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665695
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Nagykinizs (Hungario).

Interno

Historio
--------

La unua mencio pri katolika preĝejo Sankta Georgo okazis en 1280. Ekde la 16-a jarcento jam la kalvinanoj uzis ĝin. En 1760 la kirko estis pligrandigita kaj trakonstruita laŭ baroko. En 1865 incendio okazis, poste oni rekonstruis la kirkon.

Sonorilostablo

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto laŭ bordo de Hornád. La fasado estas simetria kaj simpla, meze la enirejo estas videbla. Super la enirejo malgranda ovala fenestro situas. Ankaŭ la navo estas simpla ĉe la anguloj kun apogpilieroj. La baroka parto estas iomete pli larĝa, ol la gotika parto. La konstruaĵo ne havas turon. Interne la plafono estas ebena kun pentrita kasona plafono. La galerio estis farita el ligno, la predikejo estas masonita.

Sonorilostablo
--------------

En dekstra flanko de la kirko simpla ligna sonorilostablo altiĝas.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2021-01-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**András Nagy Bandó** [andrAŝ nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Bandó András** estas hungara humuristo, karikaturisto, politikisto. Lia origina familia nomo estis nur *Nagy*, lia filino estis Natália Nagy.

András Nagy naskiĝis la 12-an de novembro 1947 en Deszk.

András Nagy Bandó en 2013

Biografio
---------

András Nagy Bandó maturiĝis en konstruteknika mezlernejo en la proksima Szeged. Inter 1963–1975 li estis karikaturisto same en Szeged, sed kelkfoje li estis ankaŭ amatora aktoro. En 1973 li akiris licencon pri privata artisto, post jardeko pri privata prezentisto. Tiutempe li ofte estis aŭdebla/videbla en Hungara Radio, respektive en Hungara Televizio, krome li kontribuis en gazetoj. En fino de la socialismo li establis la unuan hungaran tranoktejon por senhejmuloj. Li longe estis elektita vilaĝestro de Orfű. Li ricevis premiojn inter 1988–2013. Li edziĝis dufoje kaj havas 3 filinojn.

Liaj prozoj (elekto)
--------------------

* *Úton-útfélen Budapest* (1986)
* *Vészfék avagy Arccal a vasút felé? Dokumentumkönyv* (dokumenta volumo, 1996)
* *Sosemvolt Toscana* (romano, 2006)
* *A táltossá lett kiscsikó* (fabelo, 2007)
* *Hát kik ezek?* (2018)

Liaj poemaroj (elekto)
----------------------

* *Családi szókincstár. Verses gyermeklexikon* (por infanoj, 2000)
* *333 haIQ* (2005)
* *Nagyon fájl. Az énem harmadik oldala* (2011)
* *Verselő betűk és számok. 5-7 éves gyerekeknek és szüleiknek* (por infanoj, 2013)

Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto)
-------------------------------------

* *Szeszélyes évszakok* (serio, 1985-1990)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio András Nagy Bandó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740744
* GND: 1116093456
* LCCN: nb2005014220
* VIAF: 21662022
* ISNI: 0000 0000 7908 0066
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Nyírmeggyes.

Historio
--------

Laŭ arkeologoj la tiam katolika gotika kirko estis konstruita iam inter la 14-a kaj 16-a jarcentoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. Ankaŭ nun la plej grava religio estas la kalvinismo en la grandvilaĝo. La konstruaĵo estis renovigita en 1742, en 1800 pligrandigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en stratangulo en korto. En mezo de la fasado la oklatera turo plene reliefas. La enirejo troviĝas en mezo de la turo, sed estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo, eĉ aparta enirejo al la galerio. La turopinto estas same oklatera piramido, kiu nekutime estis farita el brikoj. Kaj la turo kaj la navo havas apogpilierojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ekfluga proceduro en la flughaveno de Bangkoko (Tajlando).
La **ekflugaj proceduroj por pasaĝeroj** en flughavenoj iom varias laŭ la flughavenoj. Ĝenerale validas la sekva skemo.

Haloj por foriro kaj alveno
---------------------------

Flughavenoj havas malsamajn halojn por alveno kaj foriro. En la halo por forflugo la unuopaj fluglinioj funkciigas giĉetojn por akcepti la pasaĝerojn; ofte anonctabuloj montras la numeron de la giĉeto(j) por specifa flugo. Ofte la giĉetoj malfermas ĉ. 2 horojn antaŭ la forflugo. Ĉe la giĉeto la oficisto kutime kontrolas la pasporton de la pasaĝero kaj akceptas valizojn kaj eble aliajn pakaĵojn. Plej ofte en valizo rajtas enesti aferoj, kiujn oni ne rajtas kunporti en la mansako kiel poŝtranĉiloj ks. La oficisto informas la pasaĝeron pri la sidloko, se la disdono de sidloko ne jam okazis antaŭe, ekzemple rete.

Kontrolo de vestoj kaj mansakoj
-------------------------------

Bone kontrolu, ke vi ne forgesis vian mansakon nek viajn vestojn en necesejo (aŭ en alia loko).

  

* Kategorio Ekfluga proceduro por pasaĝeroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**András Pernye** [andrAŝ pernje], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pernye András** estis hungara muzikhistoriisto, kritiksto, altlerneja instruisto.

András Pernye  naskiĝis la 19-an de novembro 1928 en Újpest, li mortis la 4-an de aprilo 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Pernye aĝis 16, kiam li malsaniĝis pro poliomjelito, baldaŭ li uzis rulseĝon. Li studis en muziklernejo, poste ekde 1952 en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis Dénes Bartha, Bence Szabolcsi, Lajos Bárdos, Zoltán Gárdonyi kaj József Ujfalussy. Jam dum la studentaj jaroj kaj poste li estis kritikisto en ĵurnalo inter 1954-1979. Post siaj studoj li estis lektoro en muzika eldonejo (1960-1963), poste li instruis 2 jarojn en muziklernejo, pli poste en la Muzikarta Altlernejo ĝismorte. Li estis hungara pioniro de ĵazoscienco, inter 1959 kaj 1974 li redaktis ĵazhistorian serion en Hungara Radio. Li ricevis premion en 1975. Li mortigis sin pro la nekuracebla malsano.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* Giacomo Puccini (1959, 1988; disertaĵo, poste libro)
* *A német zene története 1750-ig* (Historio de la germana muziko ĝis 1750; 1964)
* A jazz *(1964, 1966, 2007)*
* Alban Berg (1967)
* *Hét tanulmány a zenéről* (Sep studoj pri la muziko; 1973)
* *Budapest hangversenytermeiben. Válogatott zenekritikák, 1959-1975* (elektitaj kritikoj, 2012)

Memorigiloj
-----------

* fondaĵo (1995)
* memortabulo (2009)
* premio fondita en 2009

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio András Pernye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637442
* GND: 1140671057
* LCCN: n84000090
* VIAF: 60472228
* ISNI: 0000 0001 1065 2641
* BNF: 164080238
* NLA: 35785341
* NKC: mzk2010616730
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas la plej malnova religia historia monumento en vilaĝo Piricse (Hungario).

Historio
--------

La tiam katolika romanika kirko estis konstruita iam en la 13-a jarcento. Pro incendio ĝi bruldetruiĝis en la 15-a jarcento, sed poste ĝi rekonstruiĝis, eĉ oni pentris freskojn. En nekonata jaro (supozeble en la 16-a jarcento) la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. Laŭ dateno la klavinisma grupo formiĝis en 1597. En 1756 la plafono, en 1779 la tegmento estis renovigitaj. En la 1850-aj jaroj la konstruaĵo denove renoviĝis. La orgeno estis farita en 1936.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo. La konstruaĵo konsistas el navo, absido kaj sakristio. La fasado estas malsimetriala, ĉar la enirejo ne estas en la perfekta mezo. Estas alia interesaĵo, ke longaj muroj de la navo striktĝas al la sanktejo. La absido estas kvarangula. Kaj la navo kaj la absido havas apogpilierojn. Interne ambaŭ galerioj kaj la mebloj estis faritaj en la 19-a jarcento.

Sonorilostablo
--------------

La ligna sonorilostablo 11 metrojn alta apud la preĝejo estis konstruita en 1791 kaj renovigita en 1839.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2018-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun 2 fotoj Arkivigite je 2019-07-07 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** (kune kun sonorilostablo) estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyszekeres.

Flanka parto de la preĝejo

Historio
--------

La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1215, sed multe opinias ke la nun videbla preĝejo ne estas la sama, laŭ tio ĝi estis konstruita en la 15-a jarcento. Ĝi estis tiutempe ne nur preĝejo, sed ankaŭ defendejo (komprenu: burgo). Ekde 1402 la loka bienula familio profitis la preĝejon ankaŭ kripto. Dum la katolika erao la titolo estis Dipatrino. La tataroj atakis la preĝejon kaj murdis la rifuĝintojn en 1717. La lignaj predikejo kaj plafono estis faritaj en la 17-a jarcento, la galerio en 1783 (tiutempe la preĝejo apartenis al la kalvinanoj). En 1867 la konstruaĵo estis renovigita, poste plene en 1986.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en artefarita insulo. Ligna sonorilostablo aliĝas al la preĝejo. La absido estas plurlatera. Pilieroj apogas kaj la navon, kaj la absidon. Menciindas la originaj fenestroj kaj pordo.

Sonorilostablo
--------------

Vido al la sonorilostablo
Ĝi estis konstruita en la 18-a jarcento. Ĝi estas 16 metrojn alta kaj ĝi havas jupon, do la plena stablo estas kovrita per lignaĵoj. Inter la sonorilostablo kaj preĝejo estas interliga kovrita koridoro same el ligno.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-10-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj kaj desegnaĵoj Arkivigite je 2016-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bruligita monteto de Baile Bhuirne** estas trovejo de la malfrua bronzepoko en Baile Bhuirne.

Unu el la unuaj trovejoj estis Baile Bhuirne (Ballyvourney) en la graflando Corcaigh, kie estis trovitaj du instalaĵoj. Por Irlando kalkulis Anne-Marie Denvir 20 000 tiajn lokojn. En la graflando Corcaigh estas pli ol 2 000.

rekonstruaĵo de bruligitaj montetoj estas listigita en la irlanda nacia heredajo parko
Tipa estas la kojnoforma trogo. Tiaj instalaĵoj estis verŝajne restaĵoj de banejoj, bierfarejoj, kuirejoj, tekstilfarejoj aŭ saŭnoj.

Literaturo
----------

* Laurence Flanagan: *Ancient Ireland: life before the Celts.* Gill & Macmillan, Dublin 1998.
* L. H. Barfield: *Hot stones: hot food or hot baths? Burnt mounds and hot stone technology.* Sandwell Metropolitan Borough Council, 1991.
* L. H. Barfield, M. A. Hodder: *Burnt mounds as saunas and the prehistory of bathing?* In: *Antiquity* 61, 1987.

Referencoj
----------

1. ↑   O’Kelly bei Google Books

Vidu ankaŭ
----------

* Bruligita monteto de Liddle
**András Payer** [andrAŝ pAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Payer András** estis hungara ŝlagrokomponisto, ŝlagrokantisto. Lia edzino estis Anna Safranek.

András Payer  naskiĝis la 31-an de julio 1941 en Budapeŝto, li mortis la 31-an de marto 2011 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Payer maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1959, poste li akiris apotekistan diplomon en Universitato Semmelweis. Dum la studentaj jaroj libertempe li estis memlernanto de gitarludo. Foje li renkontiĝis kun István S. Nagy, poste ili estis nedisigebla komponista paro. Payer estis renoma nomo inter la ŝlagromuzikistoj ekde 1961. Li neniam estis ano en ŝlagrorkestro, tamen kremo de la hungaraj muzikistoj kantis liajn ŝlagrojn. En 1991 li translokiĝis al Zsámbék, kie li havis vendejon pri loterio, sed li daŭre kreis la ŝlagrojn. Li ricevis kelkajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Minden jót, Mónika!* (kantisto)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* *Ó, egy Alfa Romeo*
* *Annyi arc ismerős*
* *Találkozás*
* *Gedeon bácsi*
* *Almát eszem*
* *Nincsen olyan ember*
* *Nem születtem grófnak*

Aŭdebla
-------

*

Fontoj
------

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio András Payer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648039
* MBA: 6e2fb5db-176c-4499-8e52-686383c961d4
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia konstruaĵo kaj Monumento historia (ekde 1958) en Hungario, en urbo Nádudvar, en la urbomezo.

Historio
--------

Ĝuste en tiu loko funkciis la unua preĝejo de Nádudvar jam en la 13-a jarcento. En 1550 Debrecen ŝanĝis la religion al kalvinismo, ankaŭ la proksima Nádudvar sekvis ĝin kaj la loka kirko apartenis plu al la kalvinanoj. En la 17-a jarcento la kirko estis pligrandigita, en 1647 oni konstruis pli novan plafonon. En 1660 la turkoj bruldetruis la kirkon, eĉ la komunumo senhomiĝis. En 1680 la kirko jam estis plene renovigita. En la fruaj 1770-aj jaroj oni konstruis novan kirkon, poste en 1805 ĝi estis pligrandigita, en 1824 la tegmento estis rekonstruita, en 1863 trakonstruita. La preĝejo plene renoviĝis en 1878. Orgeno alvenis en 1887. Dum la 2-a mondmilito bombo trafis la konstruaĵon, la plena renoviĝo okazis en 1955, poste en 2001.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola. La fasado komenciĝas kun kvadrata turo, malantaŭe etendiĝas la navo. En la interna parto la altvalora predikejo estis farita en 1792.

Fontoj
------

* hungare
* Arkivigite je 2015-02-19 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare
* hungare
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírmihálydi.

Historio
--------

Laŭ arkeologoj la (tiam katolika) romanika elipsa kirko estis konstruita en la dua duono de la 13-a jarcento. Iam la elipso parte estis malkonstruita kaj pligrandigita. En la frua 17-a jarcento (aŭ pli frue) la loĝantoj kalviniĝis, ankaŭ la kirko aparteis al ili. La unua mencio pri la konstruaĵo konstatis tion, ke ĝi estas ruina. En 1793 signifaj trakonstruoj okazis, la navo estis plilongigita 5 metrojn laŭ baroko. En 1978 arkeologia esploro okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, sed apude estas sonorilostablo konatruita en 1782. La enirejo estas tra baroka vestiblo ĉe flanko de la navo. Kaj la navo kaj la absido estis apogitaj per pilieroj (kelkaj el ili postrestis). La duonronda absido estas malpli larĝa, sed same alta, ol la navo. Iam estis ankaŭ sakristio, sed la kalvinanoj malkonstruis ĝin. Interne la arkeologoj trovis murpentraĵojn pri 6 diabloj kaj infero el la 15-a jarcento, kiu estas unika en Hungario.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Kalvinana preĝejo en Nyirmihálydi