recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
John D. Rockefeller kiel industria imperiestro en bildstrio de 1901
**Komerca magnato** aŭ **Multmonulo** (el la angla : *Business magnate*, japane :**大君**) estas neformala titolo por persono kun granda riĉeco kaj granda ekonomia potenco, kutime kun granda superregado en aparta industria sektoro.

La titolo tiusence estis akceptita en la angla en la dua duono de la 19a jarcento, kun la rapida ekonomia disvolviĝo en Usono, kie ĝi ricevis la titolon de magnato en industrioj de ekspluatado de naturaj rimedoj, el kiuj la plej elstaraj estis Cecil Rhodes kaj la nafta magnato John D. Rockefeller, la posedanto de la giganta naftokompanio Standard Oil, la ŝtala magnato Andrew Carnegie kaj la energia magnato, Samuel Insol, kiu posedis centralojn kaj fervojojn, kaj aliajn en la kampoj de transportado kaj precipe en la kampo de fervojoj.

En la 20-a jarcento, magnatoj famiĝis ankaŭ en aliaj industriaj kampoj, en la kampoj de ekspedado, bankado kaj komunikado (ekz. Gazetara magnato William Randolph Hurst). Iuj el la magnatoj ankaŭ estis konataj kiel filantropoj, kaj unu el la plej elstaraj el ili estis Andrew Carnegie.

En la 21-a jarcento, magnatoj famiĝis ĉefe en aliaj novaj industriaj, fakte servaj, kampoj funkciantaj de la interreto, en Sociaj retejoj kaj Serĉiloj, kies enspezojn estas grandparte de reklamado al siaj uzantoj sed pli kaj pli de kolekto kaj vendo de historio de uzado de iliaj interretaj iloj por plibone kontrui la komercan kaj vivstilan profilon de iliaj klientoj.

Etimologio
----------

La vorto magnato devenas de la japana vorto magnato (大君), kiu devenas de la ĉina (大君, dà jūn) kaj signifas "granda sinjoro". Ĉi tio estas arkaika titolo, kiu estis uzata dum la ŝogunato Tokugawa, por priskribi en oficialaj kaj diplomatiaj kontaktoj la ŝogunecon, kiun li regis en lando. La vorto penetris Usonon kaj la anglan en la dua duono de la 19a jarcento paralele kun la riĉigo de iuj komercistoj, kaj establiĝis kiel vorto priskribanta kapitalajn magnatojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Oligarkio
* Magnato
* La Rabaj Baronoj
* Centralita ekonomio

Eksteraj ligoj
--------------

Referencoj
----------

* Kategorio Komerca magnato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Patrono de Hungaroj** (hungare Magyarok Nagyasszonya) estas sakrala konstruaĵo en urbo Tiszacsege (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri katolika kirko Ĉiuj Sanktuloj okazis en 1332. La loĝantoj kalvinaniĝis ĉirkaŭ 1640, poste la restintaj katolikoj apartenis al Egyek aŭ Újszentmargita, fine en 1935 estis fondita loke katolika grupo. En 1940 la paroĥa rajto estis rericevita, en la sekva jaro la nun videbla preĝejo estis finkonstruita fare de Sándor Hevesi (arkitekto). La paroĥo loke funkciis ĝis 1998, poste en Egyek. La kirko estis renovigita en 2012.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, antaŭe krucifikso estas videbla. La fasado estas malsimetria, maldekstre la kvadrata turo altiĝas kun bulba turpinto, dekstre duonronda malgranda konstruaĵparto videblas. En la turo 3 sonoriloj loĝas. Super la pordo en niĉo estis metita statuo pri Sankta Maria. La ĉefnavo havas krucnavon kaj finiĝas en duonronda absido. Ĉe la fino oni ambaŭflanke konstruis sakristiojn. Interne la freskoj kaj instalaĵoj redonas iomete novbarokan impreson.

Kermeso okazas en la okan de oktobro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun video
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Álvaro Cunhal estas la plej fama membro de la KPP, kaj estis ĝenerala sekretario de la partio dum 31 jaroj.
La **Komunista Partio de Portugalio** (**KPP**), (portugale *Partido Comunista Português* (**PCP**), estas unu de la ĉefaj politikaj partioj de Portugalio, fondita en 1921 kiel portugala frakcio de la Tria Internacio, kaj aktuale unu el la proporcie ĉefaj komunistaj partioj de Eŭropo.

La KPP ludis tre gravan rolon en la opozicio al la reĝimo faŝisma de António de Oliveira Salazar, kaj estis akre subpremita dum la 48 jaroj de supervivado eksterleĝe. Estinte unu el la partioj plej influaj post la Revolucio de la Diantoj, ĉefe inter la laborista klaso, malpliigis sian influforton post la falo de la Sovetunio kaj de la nomita Orienta Bloko en 1991. Tamen, ĝi plutenas forton kaj popularecon en ampleksaj sektoroj de la portugala socio, kiel en la ruraj areoj de Alentejo, Ribatejo kaj en industriaj zonoj de Lisbono kaj Setúbal. Krome, ĝi konservas grandan influon super la ĉefa sindikataro de la lando, nome la *Confederação Geral dos Trabalhadores Portugueses — Intersindical Nacional* (CGTP).

La KPP publikigas la ĉiusemajnan *Avante!*, fondita en 1931, kaj la dumonatan revuon *O Militante*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunista Partio de Portugalio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prelego de Roger Prieto en Jutubo dum SAT-kongreso pri la Portugala Komunista Partio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692094
* GND: 16244-9
* LCCN: n80146395
* VIAF: 142723775
* ISNI: 0000 0001 1703 4694
* SUDOC: 028364570
* BNF: 120214993
* NKC: uk2011383670
 |
**Kerkáskápolna** [kerkAŝkApolna] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. En la loknomo kápolna signifas: kapelo.

Kerkáskápolna laŭ runa skribo

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9944
* Telefonkodo: 94
* Areo: 9  km²
* Loĝantaro: 100

Situo
-----

La vilaĝo havas flankovojojn al la proksimaj Bajánsenye, Őriszentpéter kaj Nagyrákos. Körmend troviĝas 37, Szombathely 62, Budapeŝto 255 km.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1428.

En Kerkáskápolna migra poŝto servas.

Komunumoj pri *kápolna* (= kapelo) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Csicsókápolna | Erzsébetkápolna | Kápolna | Kápolnás | Kápolnásfalu | Kápolnásnyék |
| Kemeneskápolna | Kerkáskápolna | Lentikápolna | Sajókápolna | Sorkikápolna | Tornakápolna |

* Kategorio Kerkáskápolna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Estas sendube multaj malkongruoj en la gregoria kalendaro. La tagoj de la jaro antaŭeniras je unu jaro rilate al la tagoj de la semajno, sed la escepto al tio estas ke se okazas supertago, la unua menciita tago moviĝas du tagojn de la semajno. La monatoj estas de malsamaj longecoj, kio estas malavantaĝo, ekz. kiam oni faras statistikajn kalkulojn. La loko de Pasko estas determinita en komplika maniero. Kune kun Pasko, kelkaj el la aliaj ekleziaj ferioj komence de la jaro moviĝas dum pli ol monato. La jarŝanĝo ne estas nepre en logika loko.

En 1923, la Ligo de Nacioj nomumis komisionon por studi la eblecojn de kalendarreformo. Preskaŭ ĉiuj spektakloj volas forlasi unu el la tagoj de la jaro, krom la supertago en superjaro, el la semajna kalkulo, tiel ke ĉiu alia tago de la jaro estu la sama tago de la semajno ĉiujare. Aliflanke, la sugestoj pri kion fari por la aliaj tagoj de la jaro estas sufiĉe dividitaj. Unu ebleco estas grupigi ilin en dek tri identajn 28-tagajn monatojn. Aliaj opinias, ke ĉar 13 ne estas dividebla nombro, ĝi ne kvalifikas kiel nombro dum monatoj. En la monda kalendaro, kiu estis preparita de la usonano Elisabeth Achelis, la 364 tagoj de la jaro estas grupigitaj en 12 monatoj kiuj estas malsamaj laŭ la tagoj de la semajno, sed tiuj siavice estas dividitaj en kvar grupoj de monatoj kiuj estas identaj laŭ la semajnotagoj. La unua monato de ĉiu monata grupo havas 31 tagojn, kaj la dua kaj tria havas 30 tagojn.

La malbona sukceso de multaj kalendarreformaj proponoj eble estis karakterizita per la supre menciita klopodo ekskludi unu el la tagoj de la jaro, du en superjaroj, de la semajna kalkulo. La fakto, ke la tagoj de la jaro ne ŝanĝus rilate al la tagoj de la semajno kaj tamen ĉiu tago apartenus al neĝenata semajna ritmo, nature sekvus, ke estu para nombro da semajnoj en la jaro. La sama averaĝa jarlongo kiel en la gregoria kalendaro estus atingita se ekzistus 52 semajnoj en normala jaro kaj 53 semajnoj en superjaro, kaj superjaroj estus tiuj jaroj kies jara nombro estas dividebla per 5 krom tiuj kies jara nombro estas dividebla per 40 sed ne per 400.

Ŝanĝo ankaŭ estis proponita por determini la lokon de Pasko. La Monda Konsilio de Eklezioj diskutis proponon laŭ kiu Pasko estus la duan dimanĉon de aprilo ĉiujare. Aliflanke, estis proponite determini Paskan dimanĉon laŭ la vera printempa ekvinokso kaj la vera plenluno.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831814
 |
En nuklea fiziko kaj nuklea kemio, **kernoreakcio**, **nuklea reakcio** aŭ **atomreakcio** estas konsiderata la procezo en kiu du atomkernoj, aŭ unu atomkerno kaj unu subatoma partiklo (kiel unu protono, unu neŭtrono, aŭ unu alt-energia elektrono) el ekster la atomo, kolizias kaj produktas unu aŭ pliajn nuklidojn kiuj estas diferencaj el la nuklido(j) kiuj startigis la procezon (patraj kernoj). Tiele, atomreakcio devas okazigi transformon de almenaŭ unu nuklido al alia. Se nukleo interagadas kun alia nukleo aŭ partiklo kaj ili poste apartiĝas sen ŝanĝi la naturon de ajna nuklido, la procezo estas simple referencata kiel tipo de nuklea disiĝo, pli ol kiel nuklea reakcio.

Bibliografio
------------

* Schmitz, Taylor (1973). Nuclear Physics. Pergamon Press. ISBN 0-08-016983-X.
* Bertulani, Carlos (2007). Nuclear Physics in a Nutshell. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-12505-3.

* Kategorio Kernoreakcio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675151
* GND: 4030343-3
* LCCN: sh85093069
* BNF: 119786586
* NDL: 00562379
* NKC: ph135384
* BNE: XX526437
 |
**Komerca Registro** estas oficiala registro pri firmaoj, entreprenoj kaj ties rilatoj, ekz. sidejo, proprietuloj, reprezentantoj ktp.

La kompanio-registro de ĉiu lando havas malsamajn registristajn specojn, enhavojn, celojn kaj publikan haveblecon.

Statistika komerca registro havas alian celon ol kompania registro. Dum komerca / komerca registro helpas celon de protekto, respondigebleco kaj kontrolo, statistika registro ludas centran rolon en sistemo de oficialaj ekonomiaj statistikoj ĉe nacia statistika oficejo.

Malfermeco kaj travidebleco
---------------------------

De tempo al tempo tutmondaj enketoj estas faritaj por mezuri kaj kompari la statistikoj, ĉefe ekonomiaj, de ĉiu lando-jurio.

Laŭ taksoj publikigitaj de la retejo OpenCorporates, Danio kaj Unuiĝinta Reĝlando estas la ĉefoj rilate al malfermeco de informoj haveblaj en la registro de kompanio. Registroj en ĉi tiuj landoj nomiĝas, Centra Komerca Registro kaj Kompanio-Domo.

Referencoj
----------

1. ↑  Munniksma, F. (1990) International Business Dictionary in 11 languages – Internacia komerca-ekonomika vortaro en 11 lingvoj. Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, sub aŭspicio de Instituto por Esperanto en Komerco kaj Industrio, Nederlando (IKEV)

* Kategorio Komerca registro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kompoŝto en kamparana regiono de Germanio.
**Kompoŝto** estas organika materio, kiu estis malkombinita en procezo nomita kompoŝtado. Ĉi tiu procezo recikligas diversajn organikajn materialojn alie rigarditaj kiel malŝparajn produktojn kaj produktas grundan sterkon (t.e. kompoŝto)

Kompoŝto estas riĉa je nutraĵoj. Ĝi estas uzata, ekzemple, en ĝardenoj, pejzaĝigado, hortikulturo, urba agrikulturo kaj organika agrikulturo. La kompoŝto mem estas utila por la tero laŭ multaj manieroj, inkluzive kiel grunda agento, sterkaĵo, aldono de esenca humo aŭ humaj acidoj, kaj kiel natura pesticido por grundo. En ekosistemoj, kompoŝtado estas utila por kontrolo de erozio, tero kaj rivereto, konstruo de humidejoj, kaj kiel sterkejo.

Je la plej simpla nivelo, la procezo de kunmetado postulas amason da malseka organika materio (ankaŭ nomata verda rubo), kiel folioj, herbo, kaj manĝaĵaj restaĵoj, kaj atendante, ke la materialoj falos en humo post kelkaj monatoj. Tamen, kompoŝtado ankaŭ povas okazi kiel plurpaŝa, proksime kontrolata procezo kun mezuritaj enigoj de akvo, aero, kaj karbonaj kaj nitrogen-riĉaj materialoj. La malkombina procezo estas helpata per muelado de la plantomaterio, aldonado de akvo kaj certigado de taŭga aerumado per regula turnado de la miksaĵo kiam malfermaj amasoj aŭ "rojoj" estas uzataj. Tervermoj kaj fungoj plu disigas la materialon. Bakterioj bezonantaj oksigenon por funkciigi (aerobiaj bakterioj) kaj fungoj administras la kemian procezon per konvertado de enigoj al varmo, karbona dioksido kaj amonio.

Aldona valoro
-------------

Kompoŝtujoj kiuj produktas kompoŝton el rubo.
Forporto de organikaj forĵetaĵoj al kompoŝtejo anstataŭ al normala rubo-forporta sistemo havigas diversajn avantaĝojn. Unue la volumo de la ĉiutagaj rubaĵoj malpliiĝas, kun sekva ŝparo por la ĝenerala rubokolektado. En la separprocezo ankaŭ la volumeno de organika restaĵaro malpliiĝas, kio helpas al la nepra transporto de tio al kompoŝtejo, transporto kiu estos facila se temas pri apuda ĝardeno, kampardomo, ktp. En urboj tio iĝas iom pli laboriga kaj en varmaj klimatoj necesas ne konservi hejme la organikajn forĵetaĵojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Kompoŝtiga necesejo
* Ĉernozjomo
* Leŭso
* Nitrogena fiksado
* Insilaĵo
* Biorubo

* Kompoŝto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kompoŝto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kom Ombo** (arabe كوم أمبو, kopte Ⲉⲙⲃⲱ, *Embo*, antikve-greke *Ὄμβοι* *Omboi*  aŭ antikve-greke *Ὄμβος* **Ombos**  aŭ Latina: **Ambo** kaj **Ombi** – estas agrikultura urbo en Egipto fama pro la Templo de Kom Ombo. Ĝi estis origine egipta urbo nomita **Nubt**, kun la signifo Urbo de Dio (distingenda el la urbo norde de Nakada kiu estas nomata ankaŭ Nubt/Ombos). Nubt estas konata ankŭ kiel *Nubet* aŭ *Nubyt* (*Nbyt*). Ĝi iĝis greka setlejo dum la Grek-Romia Periodo. La loko de la urbo ĉe Nilo, 50 km norde de Asuano, havigis al ĝi iome da kontrolo super komercvojoj el Nubio al la Nila Valo, sed ties ĉefa tialo por starigo venis per la starigo de la Templo de Kom Ombo en la 2-a jarcento a.K.

Nuntempe, irigaciita kultivado de sukerkano kaj cerealoj estas ĉefaj motoroj de la agrikultura industrio. Plej el la 60 000 lokanoj estas indiĝenaj etnaj egiptianoj, kvankam estas ankaŭ granda loĝantaro de Nubianoj, inklude multajn Madjaraboj) kiuj estis forigitaj el sia tero pro la kreado de la Lago Nasser.

En 2010, la egipta registaro anoncis planojn por konstrui novan sunenergian produktejon kontraŭ 700 milionoj da dolaroj de 100 MW (130 000 hp) ĉe la urbo.

Notoj
-----

1. ↑  Ptol. iv. 5. § 73
2. ↑  Stefano de Bizanco *s. v.*
3. ↑  It. Anton. p. 165
4. ↑   Satiro 15 de Juvenalo. 35
5. ↑  *Not. Imp.* sect. 20
6. ↑   Trismegistos. Alirita 2018-02-26.
7. ↑  Lassányi, Gábor.  (2014) *Eltűnő Núbia: Válogatás Lantai-Csont Gergely szudáni fotóiból*. Budapest: BTM, p. 16–23. ISBN 978-615-5341-09-0.
8. ↑  "The Guardian, July 12, 2010", 2010-07-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746945
* GND: 4137885-4
* VIAF: 245696221
* SUDOC: 203354826
* BNF: 122371471
 |
La **Komisaro de la Reĝo** (en nederlanda: *Commissaris van de Koning*, mallongige *CvdK*) estas la estro de provinco en Nederlando.

Nederlando havas 12 provincojn, sen leĝdona povo, kiuj estas administritaj fare de la Provincaj Ŝtatoj aŭ Asembleo de la Provinco (*Provinciale Staten*), de la Provinca Konsilio (*Gedeputeerden*) kaj de la Komisaro de la Reĝo (*Commissaris van de Koning*).

La Komisaro de la Reĝo estas nomumita fare de la Centra Registaro kaj prezidas la Asembleon de la Provinco. Komisaro kiu ankaŭ prezidas la Provincan Registaron, formita de membroj de la Asembleo.

La membroj de la Asembleo de la Provinco estas elektitaj per la voĉoj de la loĝantoj de la provincoj kiuj havas la voĉdonrajton (la minimuma aĝo por voĉdoni en elektoj estas 18 jaroj). Tiuj elektitaj membroj de la Provinca Asembleo elektos la membrojn de la Senato, ankaŭ nomita la Unua Ĉambro (*Eerste Kamer*) en la ekzekutivo.

Dum la regado de ina monarko, la titolo ŝanĝiĝas al la **Komisaro de la Reĝino** (*Commissaris van de Koningin*).

Vidu ankaŭ
----------

* Provincoj de Nederlando

* Kategorio Komisaro de la Reĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745760
 |
La **komunum-apogita agrikulturo** estas partnereco de grupo de konsumantoj kaj partner-bienulo.

La konsumantoj donas transprenan garantion (por 6 monatoj aŭ jaro) por la agrikulturaj produktoj de la bieno kaj reciproke ricevas kontroleblecon kaj iometan influon je la produktado (plej ofte el ekologia kaj biodinamika vidpunktoj).

Tiu partnereco apogas la lokan produktadon kaj lokan vendadon - kio estis favorizita koncepto de monda sociala forumo en Porto Alegre/Brazilo.

La koncepto estiĝis en la 1960-aj jaroj en Japanio kie nun kvarono de la loĝdomoj apartenas al iu partnereco.

En Usono la unuaj komunum-apogita partnerecoj (*CSA, Community Supported Agriculture*) ekfunkciis en 1985, nuntempe ekzistas ĉ. 1500 grupoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Foodcoop
* Ekologia agrikulturo

Literaturo
----------

* Lorand, Andrew Christopher (1995) : *Community Supported Agriculture*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunum-apogita agrikulturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Buschberghof(ekde 1987, proksime al Hamburgo)
*
Emblemo de la KDR-oj.
La **Komitatoj por Defendado de la Revolucio** (hispane *Comités de Defensa de la Revolución*) estis fonditaj la 28-an de septembro 1960, en Havano, por la kolektiva prizorgado antaŭ la eksterlanda enmiksiĝo kaj la kontraŭrevolucia agado.

La inaŭguro de la KDR-oj okazis en publika evento antaŭ la Prezidenta Palaco, nuna Muzeo de la Revolucio), gvidata de Fidel Castro.

Ĝia strukturo estas centralizita; ĉiu dombloko havas sian KDR-on, kaj la prezidentoj de ĉiu KDR kreas la KDRon de la kvartalo, la provinco kaj la nacio. Je nacia skalo la gvidaj organismoj estas: la Kongreso, la Direktorio kaj la Plenuma Sekretariato. Ĝi havas 7 600 000 anojn, civitanoj pli aĝaj ol 14 jaroj.

La kritikantoj de la komunisma sistemo opinias ke la strukturo de la KDR-oj estas regata de la ŝtato kiu celas regi sur la vivo kaj publikaj kaj privata de la personoj kaj ĉiuj najbaroj. Ili ankaŭ estis kritikataj de grupoj pledantoj de la homaj rajtoj pro la enmiksiĝo en fifamaj manifestacioj kiuj inkluzivas timigon, violenton kaj kelkfoje eĉ fizikan agreson kontraŭ la tiel nomataj "kontraŭrevolucianoj", aŭ "malamikoj de la Revolucio".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komitato por Defendado de la Revolucio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komitato por Defendado de la Revolucio Arkivigite je 2010-09-04 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Amnesty International report 2006 (en inglés)
restaĵoj de la ĉaskastelo Schaudichnichtum
La ĉaskastelo **Schaudichnichtum** sudokcidente de Bad Dürkheim, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, estis same kiel la najbaraj ĉasdomoj Kehrdichannichts, Murrmirnichtviel kaj Jägerthal tranoktejo por la nobelaro de la Kurpfalz dum la 18a jarcento, kiam ili ĉasis en la Palatinata Arbaro.

Hodiau la kastelo estas ruino. Konserviĝas nur malmultaj fundamentaj muroj, iam de la terreliefo kaj monumentŝtono.

Historio
--------

Supozeble la ĉasdomo estis konstruita en 1730 fare de Freiherrn von Hallberg el Fußgönheim, kiu luprenis la ĉasdistrikton de la princelektisto. La detruo okazis supozeble 1793, kiam la franca revolucio venis al la hodiaŭa Palatinato.

La origina nomo de la domo ne estas konata. La loka popolo donis la ruinon novan nomon en la 19a jarcento kiu similas al la jam ekzistantaj nomoj de la najbaraj kasteloj Kehrdichannichts kaj Murrmirnichtviel. Tiel ekestis la nomo „Schaudichnichtum" (en esperanto: "Ne ĉirkaŭrigardu").

Literaturo
----------

* Magnus Backes, Heinz Straeter: *Staatliche Burgen, Schlösser und Altertümer in Rheinland-Pfalz*. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2003
* Walter Eitelmann: *Rittersteine im Pfälzerwald*. 4a eldono. Pfälzerwald-Verein, Neustadt/Weinstraße 1998
* Günter Stein: *Burgen und Schlösser in der Pfalz*. Weidlich, Frankfurt/Main 1976

49.4276138888898.0847138888889Koordinatoj: 49° 25′ 39″ N, 8° 5′ 5″ O (mapo)
 

* Kategorio Kastelo Schaudichnichtum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Violeta Ardiles Poma, verkistino el la Departemento Ankaŝo.
José María Arguedas, verkisto perua de mezo de la 20-a jarcento, kiu verkis kaj hispane kaj keĉue.
**Keĉua literaturo** estas esprimo kiu aludas al la literaturo kiu disvolviĝis/as en keĉua lingvaro, el la Inkaa imperio ĝis la aktualo. La keĉua lingvo aŭ runa simi (lingvo de la homoj) utilis por tekstoj, ĝenerale de parola literaturo, kaj ekde la konkero fare de la hispanoj, en skriba formo.

Parola tradicio
---------------

La pludono de literaturaĵoj okazis ekskluzive parole. Pri tio okupiĝis precipe profesiuloj, nomataj *amauta*-oj. Ilia tasko estis kolekti kaj transdoni aron de legendoj kaj historiaj raportoj, krome instrui siajn postsekvontojn. En la kadro de tiu ĉi parola tradicio okazis rimarkinda poezia evoluo. Ĝiaj ĉefaj temoj estis la mitologio kaj la glorigitaj agoj de la imperiestroj.  

El la teatraĵoj de la inkaa tempo konserviĝis nur unu; la dramo Apu Ollàntay. Ĝin notis keĉuo, kiu vivis de 1632 ĝis 1688. Li akceptis la hispanan nomon Espinoza Medrano. La dramo enhavas kanton, direktitan al akcipitro, kiu en keĉua lingvo nomiĝas *tuja*. Jen ĝia komenco:

|  |  |
| --- | --- |
| *Ama Pisqu mikuyuchu*
*Nustallipa chaqranta*
*Manan hina tukuychu*
*Hillakunan saranta*
*Tuyallay, tuyallay*
*Phurantataq maskariy*
*Kuchasaqimi silluta*
*Pup'asqaykin qantapas*
*Hap'iskaykin qantapas*
*Tuyallay, tuyallay* | Ho bird‘ ne forvoraĉu
Maizrikolton ŝian
Pri nutro ne prirabu
La princidinon mian
Tujaeto, tujaeto
Necesas la alojn fortondi
Kaj viajn flugilojn elŝiri
Vi enkaptita estu
Enkaĝigita restu 
Tujaeto, tujaeto |

La poezio estis intime ligita al la muziko. Ambaŭ estis plenumataj kaj dum solenaĵoj kaj dum la ĉiutaga vivo, ekzemple dum rikolto kaj aliaj komunaj laboroj.

Skriba tradicio
---------------

Fine de la 19-a jarcento, Luis Cordero Crespo, poste prezidento de Ekvadoro, verkis poemojn en keĉua kaj keĉu-kastili-keĉuan vortaron. En Peruo, la poeto Andrés Alencastre Gutiérrez (1909-1984), plej bone konata kiel Killku Warak'a, publikigis sian kolekton Taki parwa en 1952. José María Arguedas, kiu same kompilis multajn keĉuajn kantojn kaj rakontojn, parte kun Jorge A. Lira, verkis (en hispana) pri indianoj, tradukis la manuskripton de *Huarochirí* de la keĉua al la hispana en 1966 kaj publikigis tekstojn en keĉua kiel *Pongoq Mosqoynin* en 1965. Aliaj gravaj poetoj estas Ranulfo Fuentes kaj Víctor Tenorio, profesoroj de la Universidad Nacional San Cristóbal de Huamanga kaj promociantoj de literatura agado en Ajakuĉo.

En prozo estastekstoj nur ekde mezo de la 20-a jarcento. Jorge A. Lira uzis rakontojn kompilitaj en la valo de Vilcanota en sia verko publikigita en 1975, *Isicha Puytu* kaj rakontoj de la supra Urubamba de 1990. Aliaj rakontoj kompilitaj kaj prilaboritaj estas *Unay pachas* de Rufino Chuquimamani de Puno, *Pirumanta qillqasqa willakuykuna* de Carmelón Berrocal de Ayacucho kaj *Unay willakuykuna* (1992) de Crescencio Ramos de Huankavelika.

Notoj
-----

1. ↑   Bendezú Aibar, Edmundo: "Literatura Quechua" Editorial de URP, Lima (2003)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724181
* NKC: ph217771
 |
En geometrio, **kombinaĵo de kubo kaj okedro** estas figuro kiu povas esti konsiderata kiel pluredra steligo aŭ pluredra kombinaĵo.

Ĝi havas okedran simetrion *Oh* kaj ĝi havas la saman situon de verticoj kiel romba dekduedro.

Kiel kombinaĵo
--------------

La figuro estas pluredra kombinaĵo de okedro kaj kubo. Ĝi estas unu el kvar kombinaĵoj konstruitaj el regula pluredro kaj ĝia duala.

Kiel steligo
------------

Ĉi tiu figuro estas pluredro, la unua steligo de la kubokedro, kaj ĝi estas donita en listo de pluredroj de Wenninger kun indekso 43.

Ĝi estas kubokedro kun triangula piramido aŭ kvadrata piramido aldonita al ĉiu ĝia edro, respektive al tio ĉu la edro estas triangulo aŭ kvadrato.

Steligaj facetoj por la konstruado estas:

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

Referencoj
----------

* Wenninger, Magnus.  (1974) *Polyhedron Models - Pluredraj modeloj*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-09859-5.

* Kategorio Kombinaĵo de kubo kaj okedro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La senjorejo en 1996
**Kastelo Tümpling** (germane *Schloss Tümpling*) situas en la kvartalo Tümpling de la urbo Dornburg-Camburg en Germanujo. Preterkondukas tie la Saale-biciklovojo.

La kastelo en majo 2015

Historio
--------

La sur rokosprona altaĵo eoste de Saale staranta kastelo havas kelon taŭgan por defendado. Krome ĉirkaŭatas la kastelo de ĝardeno kaj parko. Oni supozas ke temis iam pri fortikigita senjorejo de la familio de Tümpling. Tiu ĉi dinastio jam atesteblis en 1300 kastelmastrece por Kastelo Camburg. Plurfoje la senjoroj de Tümpling aperas en dokumentoj de Jena ekde la 14-a jarcento.

La apuda bieno ŝtatigitis fare de la sovetia administrado kaj la tereno separita donitis al forpelitaj orientgermanoj.

Post la Turniĝo
---------------

En 1993 akiris ĝin idoj de la Tümpling-oj kiuj tuj ekigis la necesegajn restaŭradojn kaj rekonstruojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Tümpling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie sur tutburga paĝaro
* Pri la kvartalo sur la urba retpaĝaro
* Vidindaĵoj proksimaj
* MDR-televido vizitas la novajn/malnovajn posedantojn kastelajn

Notoj
-----

1. ↑   Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze.* Jenzig-Verlag, 2001, ISBN 3-910141-43-9, p. 251 kaj 252
2. ↑   Infobroschüre der Stadt Camburg, eldonis VIM Verlag für Information und Marketing Lehmann GmbH
Franclingva karto de Nordameriko datiĝanta de 1681, fare de iu abato Claude Bernou.
La **Kompanio de Nova Francio**, alinomita **Kompanio de la Cent Asociuloj** (franclingve *Compagnie de la Nouvelle-France* aŭ *Compagnie des Cent-Associés*) estis la unua franca komerca kompanio celinta al la sistema koloniigo de Ameriko. Ĝi naskiĝis en 1627. La cent akciuloj, interalie Samuel de Champlain kaj la kardinalo Richelieu, ĉiuj investis kapitalon da 3000 pundoj : tio konstituis grandegan sumon.

La kompanio ricevis monopolon pri peltoj dum dekkvin jaroj, dum kiuj ĝi ankaŭ devis enloĝigi 4000 koloniulojn kaj zorgi pri la religia konvertiĝo de la Indianoj, sed ankaŭ pri la defendo kaj la administrado de siaj teritorioj.

Ekde 1628, la kompanio elkondukis 400 koloniulojn al Ameriko, sed ili estis interkaptitaj de angla ŝiparo sur la rivero Sankt-Laŭrenco. Pliposte, la malamikeco de la Haudenosaunee plie malfaciligis la verkon de la kompanio. En 1663, Ludoviko la 14-a malfondis la Kompanion de Nova Francio kaj prenis sur sin mem la administradon de la kolonio (danke al la konsiloj Jean-Baptiste Colbert).

* Kategorio Kompanio de Nova Francio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Kibljari,** ukraine **Кибляри,** hungare **Köblér** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

* 48° 36′ 17″ N 22° 33′ 10″ O﻿ / ﻿48.60472 °N, 22.55278 °O﻿ / 48.60472; 22.55278 (mapo)Koordinatoj: 48° 36′ 17″ N 22° 33′ 10″ O﻿ / ﻿48.60472 °N, 22.55278 °O﻿ / 48.60472; 22.55278 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 790
* Poŝtkodo: 89450
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Kibljari situas sur deklivoj en valo de rojo.

Historio
--------

La unuaj mencioj pri la vilaĝo devenis el la 15-a jarcento en formoj "Keobler", "KobIjar" kaj "Kyblar". Ĝis Traktato de Trianon Köblér apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Szerednye, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiu ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Kibljari apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 vivis tie 1278 homoj, inter ili 409 hungaroj.

Vidindaĵoj
----------
**Kompara psikologio** estas la subfako de psikologio kiu studas la konduton de diversaj organismoj por kompreni iliajn funkcian signifon kaj iliajn rilaton al evoluo. Normale la termino *kompara psikologio* estas aplikata al la studo de la konduto kaj mensa vivo de homoj kompare kun nehomaj animaloj. Tamen, la sciencistoj de diversaj fakoj ne ĉiam konsentas kun tiu difino. Oni priskribis la komparan psikologion kiel branĉo de la psikologio en kiu oni emfazas al komparoj inter la specioj - inklude la komparojn hom-animaloj.​

Tamen estas esploristoj kiuj opinias, ke la rektaj komparoj ne devus esti la nura fokuso de la psikologio, ĉar la intensa fokuso en unusola organismo por kompreni ĝian konduton povas esti pli dezirebla. Donald Dewsbury ekzamenis la verkojn de kelkaj psikologoj kaj iliaj difinoj kaj konkludis, ke la celo de la kompara psikologio estas establi principojn de ĝeneraleco, koncentre en la proksima kaj fina kaŭzoj.​

La uzado de kompara fokuso al konduto metas la taksadon de la konduton laŭ kvar diversaj perspektivoj kiuj estas komplementaj, disvolvigitaj de Nikolaas Tinbergen.​

Notoj
-----

1. ↑   De la Serna, Juan Moisés (2017). Psicología Animal: Descubre qué papel juega en la vida. ISBN 978-1973372264. Konsultita la 3an de julio 2018.
2. ↑   Dewsbury, D. (1984). *Comparative Psychology in the Twentieth Century*. Hutchinson Ross Publishing Company. Stroudsburg, PA.
3. ↑   Tinbergen, N. (1963) *On aims and methods of ethology*. Zeitschrift fur Tierpsychologie, 20, 410–433

* Kategorio Kompara psikologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La kompleksa ebeno. La kompleksa nombro *z = x+iy* kaj ĝia kompleksa konjugito {\displaystyle {\bar {z}}}*=x-iy*.
En matematiko, la **kompleksa ebeno** estas vojo de videbligo de spaco de la kompleksaj nombroj. Ĝi estas 2-dimensia eŭklida ebeno kun karteziaj koordinatoj, kun la reela parto prezentata en la abscisa akso kaj la imaginara parto prezentata en la ordinata akso. La abscisa akso estas nomata ankaŭ kiel la **reela akso** kaj la ordinata akso estas nomata ankaŭ kiel la **imaginara akso**.

La koncepto de la kompleksa ebeno permesas geometrian interpretadon de kompleksaj nombroj. Por adicio, oni adicias same kiel vektoroj, kaj la multipliko de kompleksaj nombroj povas esti esprimita simple per uzo de polusaj koordinatoj, kie la grandeco de la produto estas la produto de tiuj de la faktoroj, kaj la angulo de la reela akso de la produto estas la sumo de tiuj de la faktoroj.

Uzo de la kompleksa ebeno en rega teorio
----------------------------------------

En rega teorio, unu el uzoj de kompleksa ebeno estas kiel la *s-ebeno*. Ĝi estas uzita por videbligi la radikojn de la ekvacio priskribanta konduton de la sistemo (la karakteriza ekvacio) grafike. La ekvacio estas normale esprimita kiel polinomo de la parametro *s* de la Laplaca transformo, de ĉi tie estas la nomo *s-ebeno*.

Aldone, rilatanta uzo de la kompleksa ebeno estas kun la stabileca kriterio de Nyquist. Ĉi tio estas geometria principo, kiu permesas al la stabileco de rega sistemo por esti difinita per inspektado de grafika prezento de Nyquist de ĝia frekvenco-faza respondo (tradona funkcio), en la kompleksa ebeno.

La *z-ebeno* estas diskreto-tempa versio de la *s-ebeno*, kie Z-transformo estas uzata anstataŭ la laplaca transformo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kompleksa nombro
* Reela parto
* Imaginara parto
* Laplaca transformo
* Z-transformo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kompleksa ebeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Argand Diagram* en MathWorld.
**Kevin BEURLE** (naskiĝis la 19-an de januaro 1956 en Swansea, mortis la 29-an de majo 2009 en Kapadokio) estis brita astronomo, astrofizikisto kaj programisto

Li fariĝis bakalaŭro pri fiziko en la Imperia Kolegio Londono en 1976

Li laboris pri aerospacaj sciencoj kaj komputado en la Universitato Queen Mary de Londono, kaj estis unu ĉefa gvidanto de la misio Cassini-Huygens kiu observis Saturnon kaj ties lunojn. Li estis fakulo pri la sistemoj de kosma bildigo, malvolvis programarojn kaj zorgis pri la sinsekvo de la observadoj de la kosmosondilo.

Li estis vegetarano kiel siaj prapatroj de kvin generacioj.
Li praktikis subakvigadon, montogrimpadon kaj skiadon.

La 21-an de julio 2005, li estis en la metrostacio *Oval* dum terorista atako de Londono.

Li mortis pro falo de varmaerbalono sekve al kolizio kun alia balono en Kapadokio (Turkio). Li estis la ununura mortinto, kvankam pluraj homoj estis grave vunditaj en la akcidento.

Noto kaj referencoj
-------------------

1. ↑  Generacioj da Vegetaranoj Arkivigite je 2009-03-08 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
2. ↑  Incidento en la metroo; ĉu tiu afliktis vin ? ( *BBC news*) (angle)
3. ↑  Brita sciencisto Kevin Beurle mortigas pro kolizio de balonoj en Turkio (*Timesonline*) (angle)  
British tourist killed in hot air balloon crash in Turkey (*Telegraph.co.uk*) (angle)  
Omaĝo al la viktimo de falego de varmaerbalono (*Sky news*) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle persona paĝo de Kevin Beurle Arkivigite je 2006-05-05 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Nekrologio; Kevin Beurle, 1956-2009
La **Kastelo de Baktalórántháza** (konata ankaŭ pri la iama lasta posedanto **Kastelo de Degenfeld**) estas historia monumento en Hungario, en urbo Baktalórántháza, en la urbomezo.

Kastelo de Baktalórántháza

Historio
--------

Dokumento mencias jam en 1515 (denove en 1593) "nobelan konstruaĵon. Laŭ la sekvaj dokumentoj posedantoj de la kasteleto ofte ŝanĝiĝis, en 1633 la dokumento uzis la latinan nomon „castellum" (=kastelo). Inter 1633 - 1659 la kastelo estis pligrandigita. En 1687 pro edziĝo la nova posedanto estis Sándor Károlyi (militestro). Tiutempe la kastelo estis 31 metrojn longa kaj 16,5 metrojn larĝa. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a plurfoje tranoktiĝis aŭ loĝis mem Francisko Rákóczi. Depost fino de liberecbatalo oni konstruis etaĝon sur la kastelon. La lasta trakonstruo okazis inter 1840-1850 kaj la lasta nobela posedanto estis la familio Degenfeld. Tiam la kastelo estis 47 metrojn longa kaj 17 metrojn larĝa. En 1919 la rumana armeo okupis la kastelon kaj tiam okazis detruoj, poste la familio jam ne loĝis ĉi tie. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, poste sanatorio funkciis ene ĝis 1995. La neuzita kastelo iĝis muzeo en 2016.

Konstruaĵo
----------

La malfruklasikisma unuetaĝa kastelo kun kelo estas simle brikoforma. La enirejo estas reliefanta teraso, kiun kolonoj tenas. Sub la teraso estas loko por koĉero. Interne 15 ĉambroj troviĝas.

Parko
-----

Apartenaĵo de la kastelo estas la parko. Ankaŭ lago por boatadi trovis lokon en la parko. Ĝi estis farita en la 1820-aj jaroj. La ĉefaj arbospecoj estas kverkoj, platanoj, liriodendronoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

* Kategorio Kastelo de Baktalórántháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Verbandsgemeinde Guntersblum** ĝis fino de junio 2014 estis komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la centra komunumo Guntersblum. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de 2006 la komunumaro entute havis 9498 loĝantojn. La 1-an de julio 2014 ĝi kun la najbara komunumaro *Nierstein-Oppenheim* kuniĝis al pligrandigita komunumaro, nomata *Verbandsgemeinde Rhein-Selz*, kun administra centro en la urbo Oppenheim. La administrejo de la komunumaroj (kaj la malnova kaj la nova) centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

La teritorio de la komunumaroj (kaj la malnova kaj la nova) apartenas al la geografia kaj kultura regiono *Rheinhessen* ("rejnlanda Hesio"), do historie apartenis al la regno Hesio (konkrete al la landgraflando Hesio-Darmstadt).

|  |  |
| --- | --- |
| Unuopaj membraj komunumoj
1. Dolgesheim
2. Dorn-Dürkheim
3. Eimsheim
4. Guntersblum
5. Hillesheim (Rheinhessen)
6. Ludwigshöhe
7. Uelversheim
8. Weinolsheim
9. Wintersheim
 | historiaj bienoj en Guntersblum |

Trafiko
-------

La teritorio de la komunumaro apartenas al la trafika ligo *Rhein-Nahe-Nahverkehrsverbund*, kiu nomiĝas laŭ la du proksimaj riveroj Rejno kaj Nahe. La stacidomo de la centra komunumo *Guntersblum* estas unu- ĝis dufoje po horo per trajnoj ligita al la pli grandaj urboj Majenco norde kaj Mannheim sude. Tra la teritorio krome, paralele al la fervojo, de nordo al sudo kondukiĝas la federacia strato B9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficialaj paĝoj de la komunumaro Guntersblum
Kolumbario je la tombejo Rijnhof en Woerden Nederlando
**Kolumbario** (latine por kolombejo), estas urnomuro.

Laŭ Francisko Azorín **kolumbario** estas *Nekropolo, kies muraj niĉoj, konstruitaj por konservi la cindrojn de la mortintoj, similas kolombejon.* Li indikas etimologion el la latina *columbarium* (kolombejo).

Priskribo
---------

Se senviva restaĵo estas kremaciita anstataŭ enterigita, estas diversaj destineblecoj por la cindro. Tiu povas esti disŝutata: kelkfoje super la maro, ĉe kio la cindro de pluraj mortintoj samtempe estas elŝutata el helikoptero. En la apudeco de kremaciejo kutime troviĝas elŝutejo por la cindro. En tiuj kazoj kompreneble apenaŭ estas konkrete montrebla lasta ripozejo.

Se la parencoj preferas identigeblan lokon, aŭ se la mortinto decidis tiel, la cindro povas esti metata en urnon. Speciale por tiu celo oni konstruis murecajn konstruaĵojn en aŭ apud la krematorio. La muro havas nombron da niĉoj, kiuj povas enteni po unu urno.

*Kolumbarioj* jam ekzistas ekde antikvaj tempoj; tiam ili formis nekropolojn por la pli malriĉa loĝantaro de urbo.

Memstare situanta Kolumbario de Reciproke subtenanta societo Kunlaboro en tombejo en Prago-Holešovice.
**Kolumbario** (el latina *columbarium* - *kolombejo*) estas konstruaĵo plimulte situanta en tombejo destinita por enmetado de urnoj.

En antikva Romio temis pri sepultiga kamero, kiu havis en muroj niĉojn, kien oni enmetis la urnojn kun la cindro de mortintoj. Nuntempe la kolombarioj estas ofte parto de kremaciejoj, aŭ jam kiel memstare situantaj objektoj aŭ kiel parto de eksteraj aŭ internaj muroj. En tombejo la kolombarioj estas ofte parto de internaj periferaj muroj de tombejoj. Ni povas trovi kolombariojn ankaŭ kiel partojn de preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Urno
* Urna bosko
* Disiga herbejo
* Kremacio

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 115.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Kolumbario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Budmerice |

Kastelo en Budmerice
**La kastelo en Budmerice** troviĝas en samnoma vilaĝo Budmerice en okcidenta Slovakio en distrikto Pezinok.
Ĝi estas unika artefakto de sia speco kaj de sia tempo. Kun originaj kaj novaj apudaj konstruaĵoj, kun la centra zono de la angla parko, mastruma parto kaj apuda arbara parko kreas ampleksan kompaktan areon.
La komplekso de konstruaĵoj, al kiu dominas arkitekture la plej valora kastelo, ekestis je la fino de la okdekaj jaroj de la 19-a jarcento. La jaro 1889 – ĝia ekesto, estas enskribita en la familia blazono de Pálffyoj. La blazono troviĝas super la ĉefa enirejo.
Laŭ formo kaj situo, sed ankaŭ per ĝia ellaboro evidentiĝas altaj kvalito kaj arto de tiu tempo ne nur de konstruantoj, sed ankaŭ de propranto – grafo János Pálffy.

Historio de konstruado
----------------------

Laŭ stilo la kastelo apartenas en lasta memstara fluo de eklekticismo, kiun reprezentis kreo de historiigata, romantika arkitekturo.
Onidire la inspiro por la aŭtoro estis la itala malfrua gotiko, precipe urbaj turaj signorioj kaj la franca renesanco (1848–1919), precipe renesancaj kasteloj sur rivero Loiro.
Pri aŭtentika aŭtoro esploroj kaj raportoj diferencas. Laŭ oficiala esploro povus esti Viktor Rumpelmayer, tiutempe laboranta por la familio Palffy precipe en Bratislavo. Laŭ sama fonto tio ankaŭ povas esti Jozef Hubert, aŭtoro de rekonstruo de kastelo en Bojnice kaj Smolenice.

Memorlibro de Budmerice tamen parolas pri io alia:
„Dum la jaroj 1888–1889 la grafo Ján Pálffy konstruis kastelon laŭ planoj de Francisko Neŭmann, kavaliro kaj art-konstruisto el Vieno. Pli poste, laŭ planoj de Silardo Varadi el Peŝto, la direktoro de altlernejo de belartoj, estis konstruitaj flankaj konstruaĵoj – loĝejo de ĝardenisto, kaleŝejo kaj staloj (nuntempa mastruma domo) kaj domoj por forstistoj situantaj malantaŭ nuntempa okcidenta barilo de la tuta areo.
La kastelo post la dua mondmilito fariĝis propraĵo de slovakaj verkistoj. La kastelo estis rekonstruita ene kaj de ekstere en la jaro 1986. Ĝi troviĝas en agrabla naturmedio kaj ebligas al slovakaj verkistoj kreivan laboron kaj ripozon.

* Kategorio Kastelo de Budmerice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **komunumaro Hettenleidelheim** - germane *Verbandsgemeinde Hettenleidelheim* [ferBANTSgemajnde hetnLAJdlhajm] - estas eksa komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la centra komunumo Hettenleidelheim. Ĝi troviĝis en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro 2020 la komunumaro havis  loĝantojn. Komence de januaro 2018 ĝi kune kun la najbara Grünstadt-Land fuzios al nova komunumaro Leiningerland.

La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

|  |  |
| --- | --- |
| Unuopaj membraj komunumoj
1. Altleiningen
2. Carlsberg (Palatinato)
3. Hettenleidelheim
4. Tiefenthal (Palatinato)
5. Wattenheim
 | urbodomo de Hettenleidelheim |

La blazono de la komunumaro simboligas la historiajn regintojn: Supre la arĝenta aglo sur blua fundo kaj la kvar krucoj sur ruĝa fundo reprezentas la historian grafan dinastion *Leininger*, sube la arĝenta ŝlosilo sur nigra-ora fono la antaŭan episkopejon Worms kaj la ora leono sur nigra fono la historian regnon Palatinato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunumaro Hettenleidelheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la komunumaro Hettenleidelheim
|  |
| --- |
| **Elektrėnai** |
| blazono de Elektrėnai | situo en Litovio |
| Bazaj datumoj |
| ŝtato: | Litovio |
| distrikto: | Vilnius (Vilno, ĝis julio 2010) |
| administra centro: | Elektrėnai |
| nombro de loĝantoj: | 23 873 (en 2023) |
| nombro de loĝantoj: | 11 588 (urbo, stato 2020) |
| areo (komunumo): | ĉ. 52,8 km² |
| internacia telefona prefikso: | (+370) 528 |
| koordinatoj: | 54° 46′ norde, 24° 38′ oriente |

La **komunumo Elektrėnai** (litove *Elektrėnų savivaldybė*, laŭvorte "memregejo de Elektrėnai") estas komunumo en la oriento de Litovio. La administra unuo, per reformo kreita en 2000, apartenas al la distrikto Vilnius (Vilno), kaj situas meze inter la du plej grandaj urboj de Litovio, Vilno kaj Kaŭnaso, proksime de la aŭtoŝoseo kiu ligas la du urbojn. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Elektrėnai*. Inter la jaroj 1995 kaj 2010 ĝi apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Vilno. Elektrėnai fondiĝis dum la jaro 1961 kiel loĝurbo por la laboristoj de la tiam konstruata proksima elektrejo, kaj tion respegulas la urbonomo, kiu devenas de la litova vorto *elektra*. En 2023 en la komunumo vivis 23 873 loĝantoj.

Plia urbeto de la komunumo nomiĝas *Vievis*.

Esperantistoj
-------------

* *Gintaris Porutis*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunumo Elektrėnai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la komunumo (litovaj) Arkivigite je 2010-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
Kommil Foo dum koncerto en oktobro 2006
**Kommil Foo** estas flandra kabareda duopo, kiun formas la fratoj Raf kaj Mich Walschaerts. La nomo estas nederlandigita literumo de la franca esprimo *comme il faut*, "kiel decas".

En la jaro 1987 la fratoj debutis kiel "Kommil Foo" en Genta studenta klubo. En 1988 ili prezentis sian unuan veran programon: *Ballade.* En 1993 Mark Uytterhoeven ĉeestis prezentadon de "Kommil Foo" kaj ilin invitis al sia televida programo *Morgen Maandag' (Morgaŭ lundo).* Tiel ili fariĝis konataj ĉe granda publiko en Flandrio.

Raf kaj Mich ankaŭ sole kunlaboris al aliaj kabaredaj, teatraj kaj infanteatraj programoj.

Programoj
---------

* *Ballade* (1988)
* *Naakt op sokken* (1990)
* *J. van Gips* (1992)
* *Plank* (1993)
* *Akke-akke-tuut* (prezentado por malgrandaj infanoj, 1993)
* *Neandertaal* (1995)
* *Bek!* (1998)
* *Andermans gelag* (benefica por Amnestio Internacia, 1998)
* *10 jaar Kommil Foo* (1998)
* *IJdele Hoop* (2000)
* *Lof der Waanzin* (2002)
* *Wolfijzers en Schietgeweren* (2004)
* *Spaak* (2005)
* *Wolf* (2007)

Diskografio
-----------

* *Ballade* (1988)
* *Neandertaal* (1995)
* *Bek!* (1998)
* *Andermans gelag* (1998)
* *10 jaar Kommil Foo* (1998)
* *IJdele Hoop* (2000)
* *Lof der Waanzin* (2002)
* *Het beste live* (2004)
* *Wolfijzers en Schietgeweren* (2004)
* *Spaak* (2005)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kommil Foo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.kommilfoo.be Oficiala retpaĝo
**Kieren Aedogan KEKE** (naskiĝis en 1971 en Yaren, Nauro) estas naura kuracisto, iama prezidanto de la naura parlamento kaj nuna ministro pri eksteraj aferoj.
Li estas nuntempe gvidanta figuro de la opozicia partio Naoero Amo. Keke estas unu el la malmultaj kuracistoj sur Nauru (aliaj estas Mark Kun, Ludwig Keke - la patro de Kieren, kiu estas dentisto, Godfrey Waidabu kaj Kiki Thoma).

La 23-an de aprilo 2004 Keke partoprenis kun la parlamentanoj David Adeang, Fabian Ribauw kaj Baron Waqa protestadon en la flughaveno de Yaren kaj estis tial kondamnita al 14-jara malliberiĝo. Post ŝanĝiĝo de la registaro la 22-an de junio 2004 la puno estis neniigita.

Septembre 2004 Keke estis akuzita de la parlamenta prezidanto Russell Kun pro duobla civitaneco naura kaj aŭstralia por forigi lin de la parlamento. Oni akceptis la akuzon, kvankam la naura konstitucio ne indikas, ke parlamentano ne rajtas esti ankaŭ civitano de alia ŝtato. La forigo de Keke kaŭzis seneliran situacion, kaj la ŝtatprezidanto Ludwig Scotty eksigis la tutan parlamenton.
En la sekvaj parlamentaj balotoj en 2004 kaj 2007 Keke estis denove elektita en la parlamenton kaj poste nomumita ministro pri sano. La 10-an de novembro 2007 li demisiis kune kun la ministro pri justico, Roland Kun, kaj la ministro pri industrio Frederick Pitcher, post problemo kun la ministro pri eksteraj aferoj, David Adeang.

En decembro 2007 la parlamento esprimis malkonfidon al la ŝtatprezidanto Scotty, kaj tiu eksiĝis. La nova prezidanto Marcus Stephen nomumis Keke-n ministro pri eksteraj aferoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nauro
* Nauranoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 305622
 |
La **Kastelo de Doba (Hungario)** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Erdődy* [erdOdi]) estas historia monumento, nun hospitalo (psikiatriejo) en Hungario, en vilaĝo Doba.

Fasado de la kastelo en Doba
Aerfoto pri la kastelo en Doba

Historio
--------

La klasikisma kastelo estis konstruita en la malfruaj 1830-aj jaroj. Dum konstruado oni profitis ŝtonojn el la proksima fortikaĵo sur Somló-monto. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis ankaŭ ĉi tiun kastelon. Baldaŭ psikiatriejo funkcias en la kastelo.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa konstruaĵo situas sur monteto (174 metrojn alta) en mezo de granda parko. La kastelo formas larĝan brikon. La fasado estas simetria, sed en la maldekstra parto etendiĝas aparta malgranda konstruaĵo. Du koridoroj ligas la kastelon kaj la domon. En mezo de la fasado etaĝa portiko etendiĝas, la plej supre estas timpano (arkitekturo). Ambaŭ randoj de la kastelo iomete reliefas.

Parko
-----

La pejzaĝa parko estas protektata kun etendiĝo de 92 hektaroj. Ene fluas rojo, helpe de tio oni kreis 4 fiŝlagojn. Antaŭ konstruado de la kastelo origine estis tie granda arbaro pri kverkoj. Oni kreis ankaŭ senarbarejojn, kiuj helpas al panoramoj el la kastelo. En la parko kreskas specialaj kverkoj, liriodendronoj, diversaj juglandoj, fagoj, alnoj, pinoj, fraksenoj, salikoj, poloj, tilioj kreskas. En 2008 oni trakonstruis la parkon, kiu ricevis eĉ eŭropan premion. Apud la kastelo kreskas sola *Sophora japonica ’Pendula’*.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto

* Kategorio Kastelo de Doba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)