recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Marko sur bildo

**HR**
*Spektroklaso*
Brunaj nanoj
Blankaj nanoj
Ruĝaj nanoj
Subnanoj
Nanoj

  

**Ĉefa**
 **sekvenco**
Subgigantoj
Gigantoj
Helaj gigantoj
Supergigantoj
Hipergigantoj

Absoluta
magnitudo
(MV)

En astronomio, **blanka nano** priskribas la finan staton de steloj kies maso estas inter triono kaj okoblo de la maso de la Suno. La stelo estas subtenata kontraŭ gravita kolapso pro elektrona degenereca premo.

Maksimuma ebla maso de blanka nano estas donita per la limigo de Chandrasekhar.

Malkovro
--------

Analizante la stelon Siriuson, Bessel rimarkis, ke io rondiras dum 50 Teraj jaroj ĉirkaŭ la brilega nudokule videbla stelo, ĝi formas do duopan stelon. Siavice observante Siriuson Alvan Graham Clark ekrimarkis najbaran lumetan punkton. Sed preskaŭ tuj la astronomoj rimarkis ke, kvankam kvazaŭ same granda kiel la Tero, tiu najbarulo estis egege varma (giganta stelo) kaj treege malluma (malgiganta stelo). Por kongruigi tiujn observadojn per la nunaj teorioj, la sola solvo estis krei tute novan stelostaton: blankan nan(an stel)on.

Fizikaj ecoj
------------

Blanka nano estas globo pli malpli tiom granda kiom Tero: ĉirkaŭ 15 000 km da diametro. Ĝia denseco estas ĉirkaŭ milionobla ol tiu de akvo. La surfaca temperaturo malkreskas de ĉirkaŭ 100 000 K ĝis la kosma temperaturo ĉirkaŭ 3 K. Tiu malkresko eblas doni aĝon al blanka nano: ekzemple Siriuso B havas hodiaŭ temperaturon je 25 000 K do havas aĝon ĉirkaŭ 124 milionojn da jaroj.

Ekesto
------

Laŭ la nunaj teorioj blanka nano ekestas post la "morto" de stelo pli malpli tiom granda kiom Suno. Tiaj steloj je la fino de sia vivo disiĝas en du partojn: nebulozo kaj densega kerno. Tiu kerno iĝas la tiel nomata "blanka nano".

* 
* 
* Dosiero:Siriusb xrays.jpg

Vidu ankaŭ
----------

* Supernovao

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |

|  |  |
| --- | --- |
|  Tradukon | **Ĉi tiu artikolo bezonas tradukon el ĉi tie (angle), aŭ el ĉi tie (hispane), aŭ el ĉi tie (ruse).**

---

Se vi scipovas iun el la lingvoj, bonvolu redakti la paĝon por traduki la tekston. |

* Kategorio Blanka nano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSpektra klasifiko de steloj |
| --- |
| Ĝeneralaj spektraj klasoj | O • B • A • F • G • K • M |  |
| Aldonaj spektraj klasoj | W (Wolf-Rayet stelo) • С (Karbonaj steloj) • S (Zirkoniaj steloj) • R, T, Y (Brunaj nanoj) • В (Blankaj nanoj) • P (Planeduma nebulozo) • Q (Novao) • SN (Supernovao) |
| Klaso de lumeco | **0** aŭ **Ia+** (Hipergigantoj: Helaj bluaj variantaj steloj, Bluaj hipergigantoj, Flavaj hipergigantoj, Ruĝaj hipergigantoj) • Supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Helaj gigantoj • Gigantoj kaj supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Subgiganto • Ĉefa sekvenco (nanoj) • O (Bluaj) • B • A • F • G (Flavaj) • K (Oranĝkoloraj) • M (Ruĝaj) • Subnanoj (O • B • Malvarmaj subnanoj) • Blankaj nanoj
 |

 |
Monaĥejo de Skellig Michael.
**Skellig Michael** (el la irlanda lingvo *Sceilig Mhíchíl*, "Roko de (Sankta) Mikaelo"), ankaŭ konata kiel **Great Skellig**, estas kruta rokeca insulo situanta je 15 km de la Iveragh-duoninsulo, graflando Kerry, Irlando. Ĝi estas la plej granda el la insuloj Skellig altiĝanta je 220 metroj super la marnivelo. Skellig Michael estis nomumita Monda heredaĵo de UNESKO en 1996.

Skellig Michael gastigas prakristanan monaĥejon, kreita en 588 kaj dum ses jarcentoj ĝi estis la fokuso de grava frua monaĥa vivo en Irlando. La monaĥoj loĝis en malgrandaj ŝtonaj domoj (*clochan*), konstruitaj sur preskaŭ vertikalaj rokaj muroj.

La moanĥejo troviĝas en la suda flanko de la nordorienta altaĵo de la insulo, je 180 metroj. Ĝi alireblas per 270 ŝtupoj tajlitaj de la monaĥoj sur la roko.

La loka tradicio atribuas ĝian fondadon al Sankta Fionan, kiu vivis ĉirkaŭ la jaro 500. Temas pri unu el la plej foraj monaĥoj de la tuta kristana mondo. La situo de Skellig Michael, disigita de Irlando pere de ofte agititaj akvoj, ĉiam senkuraĝigis la vizitantojn, pro kio ĝi bone konserviĝas.

La monaĥejo de Skellig Michael postvivis plurajn rejdojn de la vikingoj en la 9-a jarcento, speciale en 823. Ĉirkaŭ la jaro 1000 ĝi estis konsiderinde ampleksigita, kun reformo de unu el la oratorioj por igi ĝin kapelo dediĉita al Ĉefanĝelo Miĥaelo. Verŝajne, la monaĥa vivo en Skellig Michael neniam estis tre granda: plej probable ĝi avis 12 monaĥojn kaj abaton. Oni kredas ke ilia manĝado konsistis el fiŝaĵoj, marfruktoj el la insula marbordo, legomoj kaj ovoj el marbirdoj.

Ekde la 12a jarcento, la klimatŝanĝiĝo konata kiel Malgranda glacia epoko pliakrigis la vivkondiĉojn en la insulo. Estis neeble loĝi en la insulo dum la tuta jaro, tiel do, la monaĥoj forlasis ĝin kaj translokiĝis al la aŭgustena monaĥejo Ballinskelligs, en la proksima irlanda marbordo, kaj ne plu revenis.

Ekde 1500, Skellig Michael iĝis populara pilgrimejo sed tiam ĝi ne plu havas plentempajn loĝantojn. En la 19a jarcento la insulo denove estis loĝigita post la starigado de du lumturoj, regataj de du lumturistoj kiuj ofte alterniĝis.

Muziko kaj filmo
----------------

Kantoj kun la titolo "Skellig" estis eldonitaj en 1987 de la irlanda bando Clannad kaj en 1997 de la kanada kantistino Loreena McKennitt.

En 2015, Skellig Michael estis uzita por la finsceno en *Star Wars Episode VII: The Force Awakens*.  La insulo ankaŭ estis uzita por scenoj en ĝia daŭrigo *Star Wars: Episod VIII – The Last Jedi.*

* Kategorio Skellig Michael en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ekstera ligilo
--------------

(angla kaj franca) Michael en la retejo de la Monda Heredaĵo de Unesko

Fotoj pri Skellig Michael[*rompita ligilo*]

(en) Skellig Experience Arkivigite je 2011-01-28 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------


1. ↑  (en) "Skellig Michael". Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturon (UNESKO).
2. ↑  (en) O'Sullivan, Majella, "*And. .. action! New 'Star Wars' film shoot kicks off on Skellig Michae*l". *I*rish Independent (Independent News & Media), la 29-an de julio 2014.
**"Leviatano, aŭ la materialo, formo kaj forto de la ŝtatkomunumo eklezia kaj civila"** (en la angla**: Leviathan, or The Matter, Forme** **and Power of a Common Wealth Ecclesiastical and Civil**, aliliterumado: Levjatano), estas eseo pri politika filozofio de Thomas Hobbes, publikigita en Londono en 1651.

La eseo estas nomita laŭ la mitologia figuro de la baleno kiu aperas en la Biblio, en la unua ĉapitro de la libro Genezo, por la rakonto pri la kreo de la mondo kaj tie signifante larĝan beston.

Tiu ĉi verkaĵo estas konsiderita unu el la plej influaj verkoj de politika filozofio iam verkitaj.

Libroenhavo
-----------

La libro traktas la socian strukturon kaj legitimecon de la registaro, kaj estas konsiderita unu el la plej fruaj kaj plej influaj ekzemploj de la ascendo de la centra administracio, klarigo kiu male al la pasinteco ne dependis de religio aŭ abstrakta filozofio, sed de raciismo.

En la libro, verkita dum la Angla enlanda milito, Hobbes argumentas por la bezono de socia kontrakto inter la civitanoj kaj la reganto por malhelpi staton de plena milito, t.e. ĉiuj kontraŭ ĉiuj. La ŝtato estas dezajnita por protekti la individuojn ene de ĝi kontraŭ la natura stato. Hobbes argumentis ke absoluta kaj potenca reganto povas establi ordon kaj malhelpi socian kaoson.

Tiu aserto de Hobbes pri homa naturo estas reflektita en pli postaj nuntempaj verkoj kiel ekzemple la libro The Process of Cultivation de Elias kaj The Good Angels of Our Nature de Pinker.

Kovrila ilustraĵo
-----------------

La kovrilo de la libro estis ilustrita fare de la franca artisto Avraham Boss kaj estis farita laŭ peto de Hobbes. La ilustraĵo grafike ilustras la ideojn prezentitajn en la libro. En la centro staras la figuro la giganta suverena Reĝo, kiel unu konsistigita de amasoj da homoj kies dorsoj estas turnitaj al la observanto. La homoj estas tiuj, kiuj konsentis formi aliancon inter ili en ŝtaton. La suvereno tenas en siaj manoj kaj la glavon (armea potenco) kaj la sceptron (eklezia potenco) - signifante ke li havas absolutan kontrolon de ĉiuj institucioj de vivo. Malsupre de la bildo estas la iloj kaj rimedoj kontrolataj de la suvereno: la iloj de perforto kaj defendo (maldekstre) kaj la iloj de persvado kaj edukado rilataj al la eklezio kaj universitatoj (dekstre).

* Kategorio Leviathan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752607
* GND: 4231132-9
* LCCN: n84233406
* VIAF: 180243883
* SUDOC: 027324931
* BNF: 119391676
 |
**Mozdoko** (ruse: *Моздок*) estas urbo en Nord-Osetio, suda Rusio. La nomo venas el la kabarda lingvo kaj signifas "densa arbaro".

Mozdoko estis fondita en 1759; la urbo ricevis la statuson de urbo en 1785. Mozdoko estas administra centro de Mozdoka distrikto. Ĝi situas sur la maldekstra bordo de rivero Terek (Терек), 92 km norde de Vladikavkaz, la respublika ĉefurbo.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 90230501.

La interurba telefona kodo estas 86736, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 43° 45′ N 44° 39′ O﻿ / ﻿43.750 °N, 44.650 °O﻿ / 43.750; 44.650 (mapo)Koordinatoj: 43° 45′ N 44° 39′ O﻿ / ﻿43.750 °N, 44.650 °O﻿ / 43.750; 44.650 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 25,6 mil loĝantojn.

En jaro 2001 la urbo havis 38,6 mil loĝantojn, ĉefe etnaj rusoj.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurboj kaj distriktoj de Nord-Osetio |
| --- |
| **urboj**:  Alagir • Ardon • Beslan • Digora • Mozdok • Vladikavkaz  **distriktoj:**  distrikto Alagir • distrikto Ardon • ĉeurba distrikto • dekstraborda distrikto • distrikto Digora • distrikto Iraf • distrikto Kirov • distrikto Mozdok |  |

 |
**Borka PAVIĆEVIĆ** (naskiĝis en Kotor, Montenegro, la 1-an de januaro 1947 kaj mortis la 30-a de junio 2019) estis montenegra dramaturgo, gazetkolumnisto, kaj kultura aktivulo. Ankaŭ priskribite kiel dramisto, Beograda liberalulo kaj pacista intelektulo, ŝi fondis la Centro por Kultura Senvenenigo en 1994, kaj estas kunfondinto de la Beograda Cirklo.

Biografio
---------

Pavićević diplomiĝis en 1971 ĉe la Akademio Teatro, Filmo, Radio kaj Televido en Beogrado. Ŝia teatrokariero daŭris jardekojn. Dum dek jaroj, Pavicevic estis dramaturgo ĉe Atelje 212. Ŝi fondis la Nov-Sentemo-Teatron en Beograda bierfarejo en 1981. De 1984 ĝis 1991, ŝi partoprenis la artan movadon "KPGT" (*Kazaliste Pozoriste Gledalisce Teatar*). Ŝi estis dramisto kaj la artdirektoro de la Beograda Dramo-Teatro, ĝis ŝi estis lasita iras en 1993 pro siaj politikaj opinioj. Ŝi ankaŭ funkciis kiel juristo por la Beogrado Internacia Teatro-Festivalo, laborante por la organizo dum 20 jaroj. Kunfondinto de la Beograda Cirklo, ŝi estas regula gazetkolumnisto.

Pavićević fondis la Centro por Kultura Senvenenigo, dediĉitan al la kreado de katarso, en 1994; ĝi organizis pli ol 5,000 okazaĵojn, ekspoziciojn, protestojn, kaj prelegojn. Ŝi estis unu el la subskribintoj de la Deklaracio de La Civila Rezista Movado en 2012 kaj estas la kunaŭtoro de la libro "Beogrado, mia Beogrado".

Edziĝinta al la homarajtaj advokato, Nikola Barović, ŝi vivas en Beogrado.

Premioj
-------

Pavicevic ricevis multajn premiojn inkluzive de la Premio Otto Rene Castillo por Politika Teatro (2000); la Hiroŝima Fundamenta Premio por Paco kaj Kulturo (2004); la Osvajanje Slobode-premio de la Majan Maršićević Tasić Fondaĵo (2005); Premiaj Itineroj de Eŭropa Kultura Fondaĵo (2009/2010); kaj, de la Registaro de la Respubliko de Francio, la Honora legio (2001).

Referencoj
----------

1. ↑  Slpašak, Svetlana (1997). *The war started at Maksimir: hate speech in the media: content analyses of Politika and Borba newspapers, 1987–1991.* Media Center. p. 53.
2. 1 2 3  "Borka Pavićević". Drama Queen Symposium.
3. ↑  Nikčević, Tamara (19 December 2013). "*Kratka istorija kulturnog trovanja*". *Vreme* (in Serbian).
4. ↑  *Yale Theatre*. Yale School of Drama. 2002. p. 27.
5. 1 2  "*Interview with 2nd ECF Princess Margriet Award laureate Borka Pavićević Arkivigite je 2014-05-27 per la retarkivo Wayback Machine*". European Cultural Foundation.
6. ↑  "*Borka Pavicevic*". culturebase.net. Arkivita de la originalo en archive.org.
7. ↑  "*014 Hiroshima Prizes to be presented to Senator Roméo Dallaire and Kettly Noël, dancer and choreographer*". Hiroshima Foundation. 24 March 2014. Archived from the original on 27 May 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Borka Pavićević en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Borka Pavicevic ĉe la Interreta filma datenbazo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644919
* GND: 1151344109
* LCCN: n00040084
* VIAF: 267781208
* ISNI: 0000 0003 8319 0905
* SUDOC: 078179963
* NKC: js20201080961
 |
Map-1903-caucasus
La **Specialaj Transkaŭkaza Komitato** (ruse: Особый Закавказский Комитет *Osobij Zakavkazskij Komitet* (OZaKom, **Ozakom** aŭ **OZAKOM** )) estis establita la 9-an de marto 1917, kun membroj de la Ŝtata Dumao V.A. Ĥarlamov kiel Prezidento, por anstataŭigi la Imperian Vicreĝon Granda Duko Nikolaj Nikolajeviĉ kaj kun speciala instrukcio starigi civilajn administraciojn en lokoj okupitaj dum la milito sur la kaŭkaza fronto fare de la rusa Provizora registaro en Transkaŭkazio kiel la plej alta organo de civila administra korpo. Komisaroj estis nomumitaj por la Tereka provinco kaj la Kubana provinco, kaj ĉi tiuj same kiel la Komitato devis daŭrigi rilatojn kun centraj registaraj institucioj per komisaro por kaŭkazaj aferoj en Petrogrado ligita al la Provizora Registaro.

Sovetianoj ankaŭ ekestis tra la areo kaj, kun la tempo, organizis influan Regionan Centron ĉe Tbiliso, uzante la lojalecon de la rusaj armenoj. Hakob Zavriev estis esenca por ke Ozakom eldonu dekreton pri la administrado de la okupataj teritorioj. Ĉi tiu regiono estis oficiale identigita kiel *"la lando de turka Armenio "* kaj transdonita al civila regado sub Zavriev, kiu kontrolis distriktojn Trebizon, Erzurum, Bitlis kaj Van. Ĉiu el la distriktoj sub Administracio por Okcidenta Armenio havis sian propran armenan guberniestron, kun armenaj civilaj oficialuloj. La pozicio de la kaŭkazaj islamanoj estis malsama kvankam membreco dronis de etne reprezentantoj de Dumaaj deputitoj.

En novembro 1917, la unua registaro de la sendependa Transkaŭkazio estis kreita en Tbiliso ĉar la "Transcaŭkaza Komisariato (Sejm)" anstataŭigis "Transkaŭkazan Komitaton" post la bolŝevika alpreno de potenco en Sankt-Peterburgo. Ĝin estris kartvela menŝeviko Nikolaj Ĉĥejdze. La 5an de decembro 1917, ĉi tiu nova "Transkaŭkaza Komitato" donis la subtenon al Armistico de Erzincan, kiu estis subskribita kun la otomana komando de la Tria Armeo. Ĉi tio estis sekvita per tio, kio estas nomata Trabzon-pacaj kunvenoj. La 10-an de februaro 1918, la Sejm kolektiĝis kaj prenis la decidon establi sendependecon. La 24-an de februaro 1918, Transkaŭkaza Demokratia Federacia Respubliko gvidita de la kartvela socialdemokrato Evgenij Gegeĉkori, komisaro en estis kontraŭbolŝevika en siaj politikaj celoj kaj serĉis la apartigon de Transkaŭkazio de Bolŝevika Rusio.

La komitato ignoris la socialdemokratan hegemonion en la regiono kaj provokis la sovetianojn postuli ĝian abolicion.

Referencoj
----------

1. ↑  Richard G. Hovannisian, The Armenian People From Ancient To Modern Times. page 284
2. ↑  Swietochowski, Tadeusz.  (1985) *Russian Azerbaijan, 1905–1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community*. Unuiĝinta Reĝlando: Cambridge University Press, p. 85. ISBN 0-521-26310-7.
Arta bildigo de ruĝa nano.

Marko sur bildo

**HR**
*Spektroklaso*
Brunaj nanoj
Blankaj nanoj
Ruĝaj nanoj
Subnanoj
Nanoj

  

**Ĉefa**
 **sekvenco**
Subgigantoj
Gigantoj
Helaj gigantoj
Supergigantoj
Hipergigantoj

Absoluta
magnitudo
(MV)

**Ruĝa nano** estas stelo, kiu estas malgranda kaj pli malvarma kompare al aliaj steloj. Laŭ la diagramo de Hertzsprung-Russell, tiaj steloj el la spektra klaso K malfrua aŭ M estas en la ĉefa sekvenco. Ili apartenas al la granda plimulto el la steloj kaj ilia diametro kaj maso estas malpli ol triono, ol la Suna diametro kaj maso. Ilia temperaturo surfaca estas sub 3.500 K.

Ili dissendas malfortan lumon kaj vivas dum longega tempo ĉar ili bruligas hidrogenon tre malrapide.

Oni[*kiu?*] kredas ke ruĝaj nanoj estas la plej kutima stela speco[*mankas fonto*] sed oni vidas ilin malofte pro ilia malalta luma dissendo. Proksima Centaŭro, la stelo plej proksima al Suno, estas ruĝa nano. Ankaŭ 20 el la 30 sekvaj steloj plej proksimaj al Suno estas ruĝaj nanoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |

* Kategorio Ruĝa nano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSpektra klasifiko de steloj |
| --- |
| Ĝeneralaj spektraj klasoj | O • B • A • F • G • K • M |  |
| Aldonaj spektraj klasoj | W (Wolf-Rayet stelo) • С (Karbonaj steloj) • S (Zirkoniaj steloj) • R, T, Y (Brunaj nanoj) • В (Blankaj nanoj) • P (Planeduma nebulozo) • Q (Novao) • SN (Supernovao) |
| Klaso de lumeco | **0** aŭ **Ia+** (Hipergigantoj: Helaj bluaj variantaj steloj, Bluaj hipergigantoj, Flavaj hipergigantoj, Ruĝaj hipergigantoj) • Supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Helaj gigantoj • Gigantoj kaj supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Subgiganto • Ĉefa sekvenco (nanoj) • O (Bluaj) • B • A • F • G (Flavaj) • K (Oranĝkoloraj) • M (Ruĝaj) • Subnanoj (O • B • Malvarmaj subnanoj) • Blankaj nanoj
 |

 |
Juĝongguan estas taŭga por ricevi nombrajn toristojn ĉiutage.
Nuba Platformo en Cloud Platform at Juĝongguan.
**Juĝongguan** aŭ *Juĝong Montopasejo* (en ĉina: 居庸关; en pinjino: Jūyōng guān) estas montopasejo en la distrikto Ĉangping de Pekino, ĉirkaŭ 50 kilometrojn el urbocentro. La Granda Ĉina Muro trapasas ĝin, kaj tie la Nuba Platformo estis konstruita en la jaro 1342.

Juĝongguan estas ĉe la 18-kilometrojn longa Guangou Valo. La pasejo estas unu el la tri plej grandaj montopasejoj de la Granda Ĉina Muro, kaj la aliaj du estas Jiaĝuguan kaj Ŝanhajguan (Ŝanhai-pasejo).

Meze de Juĝongguan kaj de la Guangou Valo estas la Nuba Platforma Pordego, konstruita en 1342 dum la Dinastio Yuan el blanka marmoro 9.5 metrojn alta. Iam estis tri blankaj pagodoj pinte, sed ili estis detruitaj fine de la dinastio. Komence de la Ming Dinastio estis konstruita budhisma templo, sed ankaŭ ĝi estis detruita en 1702 dum la Qing Dinastio.

(40° 17′ 18″ Nordo 116° 04′ 07″ Oriento﻿ / ﻿40.2882 °N, 116.0686 °O﻿ / 40.2882; 116.0686 (mapo)Koordinatoj: 40° 17′ 18″ Nordo 116° 04′ 07″ Oriento﻿ / ﻿40.2882 °N, 116.0686 °O﻿ / 40.2882; 116.0686 (mapo))

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juĝongguan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Juĝongguan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Granda Muro Juyongguan — fotaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755530
 |
**Alvar Aalto -muzeo** estas muzeo en Jyväskylä. Ĝi prezentas vivlaboron de Alvar Aalto. Ĝi estas unu de lokoj, pri kiuj atentas fondaĵo de Alvar Aalto. La muzeo estis malfermita en la jaro 1966. Nuntempe ĝi agas en konstruaĵo, kiun arĥitekto Alvar Aalto planis en 1973. En la muzeo estis ankaŭ bildartaj ekspozicioj, ĝis bildarta muzeo de Jyväskylä estis malfermita en 1973. Alvar Aalto -muzeo aranĝas ekspoziciojn ankaŭ alie en Finnlando kaj eksterlande. Kun Muzeo de Meza Finnlando, kiu prezentas historion de Meza Finnlando, Alvar Aalto-muzeo estas kune kultura centro apud Universitato de Jyväskylä. En Alvar Aalto-muzeo estas planpaperoj de Aalto kaj mebloj, lumiloj kaj vitrobjektoj, kiujn planis Alvar Aalto. En la muzeo estas bazekspozicio *Alvar Aalto. Arkkitehti*, "Alvar Aalto. Arkitekto". La muzeo prezentas ankaŭ vivlaboron de lia edzino Aino Aalto.

* Kategorio Alvar Aalto -muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775905
* LCCN: n82091471
* VIAF: 148887103
* ISNI: 0000 0001 2181 444X
* NKC: kn20070208015
* ICCU: MILV140416
 |
**Straserismo** (germane *Strasserismus* aŭ *Straßerismus*) estas maldekstreca branĉo de Nacisocialismo popularigita fare de fratoj Gregor kaj Otto Strasser. Ĝi estas karakterizita per laborist-fokusita kaj radikaligita versio de Nacisocialismo, kvankam en kelkaj lokoj ĝi estas pli malsovaĝa kompare kun Naziismo.

Straserismo originis de la maldekstra flanko de la Nacisocialisma Germana Laborista Partio (germane *Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei*; NSDAP) kiu poste staris en opozicio al la domina dekstrula (aŭ hitlerisma) flanko de la movado.

Straserismo staris en opozicio al nomitaj "Juda Kapitalismo" kaj "Financa Kapitalismo" kontraste al "Produktiva Kapitalismo". Straserismo ĉefe rekomendis por ekonomia formo de antisemitismo, sed ne kunhavis la samajn ridigajn kredojn de rasa supereco komparite kun ĉefa Nacisocialismo.

La Strasser-fratoj estis ambaŭ elpurigitaj de la partio post la Nokto de la longaj tranĉiloj en 1934; Gregor estis murdita dum Otto ekziliĝis en Ĉeĥoslovakio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776651
 |
Ĝinŝanlingo en la Granda Ĉina Muro.
**Ĝinŝanlingo** aŭ *Jinshanling* (en simpligita ĉina: 金山岭; en tradicia ĉina: 金山嶺; en pinjino: Jīnshānlǐng) estas parto de la Granda Muro de Ĉinio en la montara areo de la kantono Luanping, Ĉengde, Hebejo, 125 km nordoriente de Pekino. Tiu parto de la muro estas konektata kun la sektoro Simatai oriente. Iom okcidente estas Mutianyu. Jinshanling estis konstruita el 1570 dum la Ming dinastio.

La Ĝinŝanlingo de la Granda Muro estas 10.5 km longa kaj havas 5 pasejojn, 67 turojn kaj 3 signalturojn. La komenca parto de la muro estis restaŭrita al la origina stato, sed la ĝenerala stato de la muro malboniĝas al sia natura stato dum ĝi alproksimiĝas al Simatai. La enirbileto kostas 65 RMB, funikularo al plaj alta punkto estas 40 RMB, aldonaj 50 RMB por alveni ĝis Simatai kaj 5 RMB por laŭiri pendoponton.

Fotaro
------

* ĜinŝanlingoĜinŝanlingo
* Ĝinŝanlingo frumateneĜinŝanlingo frumatene
* ĜinŝanlingoĜinŝanlingo
* ĜinŝanlingoĜinŝanlingo
* ĜinŝanlingoĜinŝanlingo
* Ĝinŝanlingo okcidenteĜinŝanlingo okcidente
* Ĝinŝanlingo orienteĜinŝanlingo oriente

Koordinatoj: 40° 40′ 35″ N 117° 14′ 40″ O﻿ / ﻿40.67639 °N, 117.24444 °O﻿ / 40.67639; 117.24444 (mapo)

* Kategorio Ĝinŝanlingo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755527
 |
Murego de Lugo
La **Romia Murego de Lugo** ĉirkaŭas la historian urboparton de la galega urbo Lugo en Hispanio. La antikva romia urbo *Lucus Augusti*, fondata de Paŭlo Fabio Maksimo nome de la imperiestro Aŭgusto en al jaro 13 a.K. Kun la celo definitive aneksiĝi la nordorienton de la Iberia duoninsulo al la Romia Imperio en la urbo estis konstruata la defendmurego kiu ekzistas, kun malmultaj reformoj, ĝis la nuntempo.

La murego, kun pli ol 2 km longe, kreas la limojn de la historia urboparto de tiu ĉi galega urbo kaj ĝi transiras de obstaklo por ĝia evoluo kaj kreskado al elstara monumento en la urba strukturo kaj turisma allogaĵo.

Konstruita kiel divido kaj defendado de la urbo ĝi transformiĝis en grava elemento inter la antikva *Lucus* (nuna Lugo) kaj tiu kiu disvolviĝis ĉirkaŭe. Ĝiaj dek pordoj realigas la funkcion kunigi parton de la urbo kun alia kaj ĝia promenejo fariĝis plia strato trairata kaj de la luganoj kaj de la allogataj turistoj kiuj vizitas ĝin.

La **Romia Murego de Lugo** estis deklarata Monda heredaĵo de UNESKO en 2000.

* Kategorio Murego de Lugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Gansong Arta Muzeo** (koree 간송미술관, antaŭe konata kiel **Bohwagak** (보화각) estas privata sudkorea muzeo, kiu troviĝas en Seongbuk-dong, Seongbuk-gu, Seulo, Sud-Koreio.

Ĝi estis fondita en 1938 fare de Jeon Hyeongpil (1906-1962), kolektanto kaj edukisto kiu uzis la pseŭdonimon Gansong kaj laŭ kiu la muzeo estas nomita. La muzeo havas areon de 13 223 m². La Bohwagak Konstruaĵo enhavas la kulturajn trezorojn kiujn Jeon Hyeong-pil kolektis, kie la plej multaj el la restaĵoj estas naciaj trezoroj. 

La celo de la muzeo estis konservi koreajn artaĵojn por malhelpi senposedigon de eksterlandanoj, aparte la Imperio de Japanio, dum la japana okupo de Koreio. En tiu tempo, multaj koreaj kulturaj trajtoj estis prirabitaj fare de Japanio, kiel ekzemple Goryeo-porcelano, Budho-statuoj faritaj dum la Silla-regno, aŭ dokumentoj kaj libroj faritaj en la Joseon- dinastio. Jeon Hyeongpil kontribuis je sia propra elspezo al la elspezoj por protekti korean arton kaj kulturon .

La muzeo havas kelkajn el la plej prestiĝaj koreaj artaĵoj kiel la Hunminjeongeum (Nacia Trezoro n-ro 70 de Koreio), la libro de Donggukjeongun parto 1 kaj 2 (Nacia Trezoro n-ro 71 de Koreio), Geumdong gyemimiyeong samjonbul (Nacia Trezoro n-ro 71 kaj 72 de Koreio) kaj Hyewon pungsokdo.

Ekde ĝia remalfermo en oktobro 1971, ĝi bonvenigas la publikon nur 4 semajnojn jare, 2 en majo kaj 2 en oktobro por temaj ekspozicioj. La alta kvalito de ĝiaj kolektoj signifas, ke ĉiujare ĝi bonvenigas kelkcent milojn da vizitantoj. Vizitantoj povas vidi provizorajn ekspoziciojn de korea arto sur la dua nivelo de la muzeo ĉe Dongdaemun Design Plaza (DDP).

Referencoj
----------

1. ↑   간송미술관(澗松美術館) (koree). Alirita 2024-01-13.
2. ↑
3. ↑  Gansong Art Museum to Display National Treasures[*rompita ligilo*] from KBS Global
4. ↑  Brief information about *Gansong Art Museum*from Yahoo Korea dictionary Arkivigite je 2007-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
5. ↑

Galerio
-------

* Cheongja unhak sanggam mun maebyeong, the 68th   national treasureCheongja unhak sanggam munmaebyeong, la 68anacia trezoro
* Hunmin JeongeumHunmin Jeongeum
* A portrait of a beauty painted by Hyewonportreto de belulino pentrita de Hyewon
* A portrait of a beauty handed down to Haenam Yun familyportreto de belulino de la Haenam Yun familio
* Pajeokdo drawn by Kim Deuksin*Pajeokdo* dezgnita de Kim Deuksin
* Holding a drinking party from Hyewon pungsokdo drawn by Hyewon*trinkfesto* de Hyewon pungsokdo dezagnita de Hyewon
* Susik deukgyek (수식득격 瘦式得格) painted and written by Chusa*Susik deukgyek* (수식득격 瘦式得格) pentrita kaj skribita deChusa
* Gwuiraejeong (귀래정 歸來亭)*Gwuiraejeong* (귀래정 歸來亭)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gansong Art Museum (간송미술관 澗松美術館) (Korean). Empas/EncyKorea. Alirita 2008-04-11.

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852796
 |
**Anita Potocskáné Kőrösi** [potoĉkAnE kOroŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Potocskáné Kőrösi Anita** estis hungara librotenisto, parlamentano. Ŝia origina nomo ĝis la geedziĝo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kőrösi Anita*.

Anita Potocskáné Kőrösi naskiĝis la  23-an de majo 1981(nun 1981-05-23) en Siófok.

Biografio
---------

Anita Potocskáné Kőrösi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2000, poste ŝi akiris ekonomian diplomon en Altlernejo de Dunaújváros en 2005. Post la diplomo ŝi estis librotenisto aŭ impostisto en oficejoj de Siófok. Ŝi komencis politikadi kaj inter 2014 kaj 2018 ŝi estis vicurbestro de Siófok, poste 4 jarojn parlamenta deputito. Intertempe en 2013 ŝi akiris plian diplomon en Universitato de Panonio. Ŝi havis edzon kaj naskis 2 filojn.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* membiografio hungare

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851796
 |


* Portalo pri Biografio
**Poŝta Muzeo en Ópusztaszer** (opustaser) estas unu el la tieaj muzeoj en vilaĝo ne tro for de urbo Szeged en Hungario.

Tie funkcias multe da muzeoj kune por demonstri miljaran vivadon de hungaroj. Tie funkcias ankaŭ **Poŝta Muzeo**. En proksimeco en vilaĝo Tömörkény (tomorkenj) la vilaĝa poŝto estis diserigita laŭ briko, kaj estis fidele rekonstruita en la muzea parko de **Ópusztaszer**. Tiu domo estas muzeo, sed ene funkcias ankaŭ nun poŝto, escepte la vintrojn. La poŝtistino laboras inter malnovaj poŝtaj rememoraĵoj. En la ceteraj ĉambroj estas prezentitaj ĉambro de poŝtistinoj, ĉambro de poŝtestro, fine ĉambro pri Tivadar Puskás, kiu investis tion, ke pere de telefona reto oni dissendas programojn. Tio realiĝis multloke kaj estis 2 solvoj. Aŭ en difinita tempo oni uzis la telefonojn, aŭ oni faris apartan reton. En la ĉambro estas videbla la studio.

Ekstere estas iama gazetvendejo tirita ĉevale, krome diliĝenco.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hostelling International** (mallongigo: *HI*; antaŭe: *International Youth Hostel Federation/IYHF*) estas ŝirma organizo de junulargastejo-retejoj de pli ol 90 ŝtatoj. Sume oni nobras ĉirkaŭ kvar milojn da junulargastejoj. La plej granda membro estas DJH de Germanujo.

Historio
--------

La fondokunveno de la Internacia laborgrupo por junulgargastejoj okazis en oktobro 1932 en Amsterdamo kiun partoprenis anoj el Germanujo, Svislando, Ĉeĥoslovakio, Polujo, Nederlando, Norvegujo, Danujo, Unuiĝinta Reĝolando, Irlando, Franclando kaj Belgujo. Ĉe la sekva konferenco en oktobro 1933 en Bad Godesberg elektitis la germana junulargastejpioniro Richard Schirrmann prezidanto. Li devis abdiko en 1936 laŭ ordono de la nazioj.

En 2006 alinomiĝis *International Yoŭth Hostel Federation (IYHF)* je *Hostelling International (HI)*. En Britio ĝi havas la staton de societo de komuna bono. Kun pli ol kvar milionoj da anoj ĝi estas unu el la plej grandaj porjunulaj organizoj en la tuta mondo. Ĉefa celo estas disponigo de vojaĝfaciligoj al vojaĝemulojkaj kunordigo de la naciaj kluboj. Sidejo ĝia troviĝas en Welwyn Garden City bei London.

Referencoj
----------

1. ↑  [*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hostelling International en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807424
* GND: 2091776-4
* LCCN: n50061451
* VIAF: 122203681
* ISNI: 0000000417802712
 |
La **Nacia Palaco de Mafra** (aŭ "Palaco-Konvento") estas impona konstruaĵo, kiu troviĝas en la portugala urbeto Mafra, ĉirkaŭ 40 km for de la ĉefurbo Lisbono.

Komence estis nur projekto konstrui konventon por 13 franciskanaj fratuloj. Laŭdire la projekto estis religia promeso de la reĝo Johano la 5-a, kiu estis malsana kaj volis resaniĝi. Aliaj diras, ke la konstruado komenciĝis, kiam la reĝo volis danki – en 1717 – pro la naskiĝo de sia filino, princino Maria Bárbara.

Ĉar en tiu epoko alvenis multe da oro el la kolonio Brazilo, la reĝo decidis pligrandigi la konstruaĵon. La unua arkitekto – germano, kiu estis studinta en Italio – administris la laborojn ĝis 1730, poste lia filo daŭrigis ilin. Entute estis dungitaj 52.000 laboristoj. Je la fino la baroka konstruaĵo ampleksis konventon por 330 fratuloj, grandan bazilikon kaj grandegan palacon. La tutaĵo larĝas 232 metrojn.

Por la bela baroka baziliko kaj por kelkaj partoj de la konvento Reĝo Johano la 5-a mendis religiajn pentraĵojn, pentritajn de konataj italaj pentristoj – ekzemple Francesco Trevisani (kiu pentris la grandan pentraĵon de la ĉefaltaro) – krom marmoraj statuoj, faritaj en Italio kaj aliaj landoj.

La palaco ampleksas en tri etaĝoj ĉirkaŭ 1.200 ĉambrojn (kun belaj mebloj el la 18-a kaj 19-a jarcentoj en multaj el ili), krome antikvan apotekon kaj malgrandan hospitalon, kaj precipe gravegan kaj belegan bibliotekon. Tiu biblioteko larĝas 9,5 metrojn, altas 13 kaj longas 88 metrojn. La planko kaj muroj estas el marmoro. La ligno de la duetaĝaj bretaroj estas bele skulptitaj en rokoka stilo. La biblioteko enhavas ĉirkaŭ 35.000 librojn, ĉiuj havantaj ledajn kovrilojn. Multaj el ili estas raraj kaj multvaloraj, ekzemple la inkunabloj.

  

* Nacia Palaco de Mafra - Palácio Nacional de Mafra
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Bibliografio
------------

* GOMES, Joaquim da Conceição. Descrição minuciosa do monumento de Mafra, ideia geral da sua origem e construção e dos objetos mais importantes que o constituem. Segunda edição, correta e aumentada com muitas notas e com uma notícia de Sintra, seus edifícios e arredores. Imprensa Nacional: 1871.
* *Memorial do Convento* estas romano de José Saramago, kiu kunigas la historion de la konstruado de la monumento kun fikcia intrigo de interesegaj roluloj, inter kiuj divenulino, pioniro de aviado kaj laboristo kiu estas akuzita de la Inkvizicio. José Saramago. Memorial do Convento 43a eld. Caminho [S.l.] ISBN 978-972-21-0026-7.

* Nacia Palaco de Mafra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nacia Palaco de Mafra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Kelemen** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen János** estas hungara filozofo, profesoro, membro korespondanta (2004), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

János Kelemen  naskiĝis la 8-an de junio 1943 en tiam hungara urbo Kassa (nuntempa Košice en Slovakio).

Biografio
---------

János Kelemen frekventis universitatojn en Szeged inter 1961-1966, poste ĝis 1969 en Budapeŝto. En 1970 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto, kie li estis katedrestro inter 1983-1990, sed li estis ankaŭ katedrestro en Szeged. En 1983 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li partoprenis en redaktado de *European Journal for Semiotic Studies*. Li okupiĝis precipe pri italaj, francaj kaj germanaj filozofioj, tamen plej ofte pri filozofio de Dante. Li ricevis italajn kaj hungarajn premiojn inter 1992-2007.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Mi a strukturalizmus?* (1969)
* *A tudat és a megismerés* (1978)
* *A nyelv és a nyelvek* (La lingvo kaj la lingvoj), (1989)
* *Profili ungheresi e altri saggi*(1994)
* *Nyelvfilozófiai tanulmányok* (2004)

Fontoj
------

* biografio kun foto
Ĉefa enirejo al la eksa forstista domo. La eksa **Forstista domo de Arnstadt** estas monumentprotektita domo proksime de la Stacidomo de Arnstadt (Bahnhofstraße nr. 21).

Historio
--------

Surloke estis dum la 12-a jc ejo kiu, estante ekster la urbomuroj, servis kiel domo por pestuloj, lepruloj kaj aliaj malsanegaj homoj.

En la 14-jc la domo menciitis kiel lazareto dum samtempa utiligo kiel ekzekutejo kaj entombigejo. Danke al fondaĵo kreita de riĉuloj oni povis ŝanĝi la tutan komplekson en hejmon por olduloj malriĉaj en la 17-a jc. Sub la nomo *Hospitalo Sankta Jakobo* la instituto estis sub la egido de la urba konsilantaro; ekde 1668 ankaŭ la ekleziaj aŭtoritatoj rajtis partopreni en decidoj. Fremduloj kaj trampoj/almozuloj, al kiuj estis dumnokte malpermesita la eniro urben post la fermo de la pordegoj, rajtis tranokti tie ĉi por la daŭro de unu nokto.

Post la unuigo de la Jakobo-hospitalo kun tiu de Sankta Georgo kaj ties transloko enen de la urbomuroj la domo alikonstruitis kiel kazerno por la princa Schwarzburg-a armeo en 1823. Post vendado ĝi iĝis la oficejo forstista en la 1855-a jaro.

Nuna uzo
--------

Antaŭ 2006 estis eĉ planoj malkonstrui la domon kaj starigi aĉethalon surloke. La trabaro de 1620 ĝis nun konserviĝis. La surfaco estas sume granda je 6000 kvadratmetroj inkluzive de la vastaj ĝardenoj. Post profundaj kaj elspezaj restaŭradlaboroj de 2006-10 troviĝas en la domo centro fizikoterapia; aliaj tiaj centroj ene de Germanio estas ankoraŭ en Bochum, Dresden, Freiburg im Breisgau kaj München.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj el listoj pri vidindaĵoj en Turingio. Arkivigite je 2014-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Hejmpaĝo de la fizikoterapia centro.
* Gazeta artikolo de oktobro 2010 pri la finrenovigo.[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**ROS' Haruo** (naskita je la 29-a de marto, 1954, do nun 69-jara; jure : **Leland Bryant Ross**) estas usona esperantisto. Lia esperanta nomo baziĝas sur lia japana nomo, Rosu Haruo (呂須•春男); li adaptis ĝin en Esperanton pro la fina -o.

Vivhistorio
-----------

Li naskiĝis en Seatlo, kaj escepte de unu jaro en Tokio (1967.07-1968.06) kaj du jaroj en Novhaveno (Konetikuto) (1972.09-1974.05) li loĝas la tutan vivon ĝis nun en la aglomeraĵo Seatla. Liaj gepatroj (John Lister Ross, baptista pastro, kaj Janet Jacobsen Ross) mortis en trafika akcidento en aŭgusto 1968, post kio Haruo kaj liaj tri pli junaj gefratoj loĝis ĉe geonkloj en antaŭurbo Kirklando, kie li finis la mezlernejajn jarojn kaj (en 1970) aŭtodidakte lernis Esperanton. Li kontribuas en Vikipedio kiel Vikipediisto:Haruo

Nuna priskribo
--------------

Li estas Delegito de UEA en Seatlo. Li servis fakdelegite pri pluraj fakoj, i.a. Alkoholuloj Anonimaj, Baptismo, himnologio, kaj suŝio. Li estas baptista laiko. Li loĝas, facile diveneble, en Seatlo. Li tradukas kaj de tempo al tempo eĉ verkas originale.

* Kategorio Ros' Haruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Thor luktas kontraŭ la serpento Jörmundgander, pentraĵo de Johann Heinrich Füssli (1788).
En la nordia mitologio, **Ragnarök** ("krepusko de la dioj") estas la **mondofina batalo**. Tiu ĉi batalo estos supozeble okazigita inter la dioj, la Æsir, gvidataj de Odino kaj de la jotun-oj gvidataj de Loki. Ne nur la dioj, gigantoj, kaj monstroj pereos dum tiu ĉi apokalipsa batalo, sed preskaŭ la tuta universo estos detruata.

En la militistaj vikingaj socioj, la dumbatala forpaso estis admirinda kaj laŭdinda destino kaj tio ĉi estis enkondukita en la adoradon de diaro kiuj ili mem ne estas eternaj, sed iam estos venkitaj dum la Ragnarök. En la sagaoj kaj en la skaldia poezio de la nordiaj popoloj aperas klare difinita la okazintaĵoj dum Ragnarök, eblas scii kiu batalos kontraŭ kiu kaj la destinon de la partoprenantoj de tiu ĉi batalo. La *Völuspá* (Profetaĵoj de Völva), la unua serio el la *Poezia Edda* kiu datiĝas el 1000 p.K. rakontas la historion de la dioj, ekde la komenco de la tempo ĝis Ragnarök, en 65 strofoj. La *Proza Edda*, verkita du jarcentojn poste de Snorri Sturluson, priskribas la okazintaĵon kiu okazos antaŭ, dum kaj post la batalo.

Unikaĵo pri Ragnarök kiel apokalipsa historio (en la senco de Armagedono) estas tio ke la dioj jam scias pere de la profetaĵoj, tio kio okazos: kio anoncos la alvenon de la okazintaĵo, kiu estos mortigita de kiu kaj tiel plu. Eĉ ili mem scias ke ili ne povas eviti la Ragnarök-on. Tio ĉi rilatiĝas al la koncepto pri destino (vidu Urðr, Wyrd) de la antikvaj nordiaj popoloj.

La vorto *Ragnarök* konsistas el du vortoj: **ragna** kiu estas pluralo de la genitivo *regin* ("dioj" aŭ "regantaj potencoj"), dume **rök** signifas "destinon". Etimologie kaj *regin/ragna* kaj *rök* venas de la sama prahindoeŭropa radiko *\*rak* aŭ *\*reĝ-* ("alporti antaŭen, ordigi, regi"). En el kazo de *rök*, la radiko *\*reĝ-* transformiĝas en *\*reig-*, "etendi la manon" aŭ "havi oportunon", tial la senco pri "pleja atingado" aŭ "fina destino". Dum la 13a jarcento, nordiaj poetoj, eble pro stilaj kialoj, ŝanĝigis la vorton "ragnarök" al "ragnarökkr". La termino *rökkr* venas de la prahindoeŭropa vorto \*reg (w) os-, "malheleco, sunsubiro, obskureco". La germana traduko de la vorto *ragnarökkr* estas "*Götterdämmerung*", popularigita termino dum la 19-a jarcento de Richard Wagner en lia ciklo Der Ring des Nibelungen (La ringo de l' nibelungo), kies lasta opero estis "La krepusko de la dioj" (*Götterdämmerung* germane).

Ragnarök ne signifas "krepuskon de la dioj"; ĉi-frazo estas traduko de Götterdämmerung, kiu alterne estas tradukaĵo el la germana lingvo de la vorto *Ragnarökkr*, uzata de Snorri Sturluson anstataŭ la origina Ragnarök el la *Poezia Edda*. Ĝi temas aŭ pri misuzo aŭ poezia vortludo inter la antikva nordia lingvo **rök** ("sino") kaj **rökkr** ("krepusko").

Ortografio
* Antikva Nordia lingvo: Ragnarök
* Alternativoj: Ragnarøk

Vidu ankaŭ
----------

* Gog kaj Magog
* Armagedono
* Milito de Kurukŝetro

* Kategorio Ragnarök en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bibliotekscienco** (ankaŭ **Libraroscienco**) estas studo pri aferoj rilataj al laboro ĉe bibliotekoj. Ĝi inkluzivas akademiajn esplorojn (plejparte opiniosondojn) pri la uzado de bibliotekaj iloj kaj pri interagado inter homoj kaj bibliotekaj sistemoj. Ĉi tiuj esploroj ĝenerale traktas difinitajn bibliotekojn dum difinitaj tempoj. La organizo de la scio por efika reakiro de rilataj informoj estas la ĉefa celo de bibliotekosciencaj esploroj. Bazaj temoj en bibliotekoscienco estas la akiro, klasigo kaj konservado de bibliotekaj materialoj. Lastatempe oni konsideras inform-arkitekturon pligraviĝanta branĉo de bibliotekoscienco.

Oni ne konfuzu bibliotekosciencon kun informteorio, la matematika esploro de la koncepto de informo.

Vidu ankaŭ
----------

* Arkiviko
* Monografio
* Muzeologio

* Kategorio Bibliotekoscienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 23537
* GND: 4006465-7
* LCCN: sh85076723
* BNF: 119316669
* NDL: 00573391
* NKC: ph121664
 |
**Sir James David WOLFENSOHN** KBE (1a de Decembro 1933 - 25a de Novembro 2020) estis aŭstrali-usona advokato, investista bankisto, kaj ekonomikisto kiu servis kiel la naŭa prezidanto de la Grupo de la Monda Banko (1995–2005). Dum sia postentempo en la Monda Banko, li estis konsiderita kiel fokusanto al mildigo de malriĉeco kaj repensulo por la financado de la evoluigo, kio havigis al li rekonon kiel la bankisto de la malriĉuloj de la mondo. En aliaj taskoj, li entreprenis agadojn kiuj savis at brought Chrysler Corporation el la rando de bankroto, kaj ankaŭ plibonigis la financojn de la ĉefaj usonaj kulturaj institucioj, kiel Carnegie Hall kaj la Kennedy Center. Li servis du regotempojn kiel Prezidento de la Monda Banko pro nomumo de la usona prezidento Bill Clinton, kaj krome tenis kelkajn variajn sintenojn en bonfaraj organizoj kaj en pensesplora institucio *Brookings Institution*.

Li naskiĝis en Sidnejo, Aŭstralio, kaj estis gradigito en la Universitato de Sidnejo kaj en la Harvard Business School; li estis ankaŭ olimpia skermisto. Li laboris por kelkaj kompanioj en Britio kaj Usono antaŭ formi sian propran investofirmaon. Wolfensohn iĝis usona ŝtatano en 1980 kaj rezignis pri sia aŭstralia ŝtataneco, kvankam li finfine reakiris ĝin en 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

* James D. Wolfensohn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio James D. Wolfensohn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de Wolfensohn and Company

### Biografioj

* World Bank biography
* Who is James Wolfensohn?
* Endeavor biography Arkivigite je 2020-10-23 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740589
* GND: 130032115
* LCCN: no96006720
* VIAF: 85272627
* ISNI: 0000 0001 0995 5805
* SUDOC: 068707096
* BNF: 13540497k
* NLA: 35561455
* NKC: vse2005278999
 |
*Ne konfuzu kun István Morócz!*


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**István MÓROCZ** estas hungara grafikisto vivanta en Zuriko, Svislando. Li naskiĝis la 4-an de julio 1935 en Győr, Hungario. Kiam li aĝis 6 jaron en 1941 lia familio translokiĝis al Budapeŝto, kie Mórocz pasigis sian junecon kaj vizitis ĉiujn lernejojn. Li studis grafikon en Akademio de Arto kaj ankaŭ sukcese trapasis la Pedagogian Altlernejon.
En la aĝo de 14 jaroj li venis en kontakton kun Esperanto en 1949. Li ekinteresiĝis pri la universala lingvo kaj vizitis la verkiston Kálmán Kalocsay, de kiu li ricevis lernolibron kaj libron de Julio Baghy. En tiu tempo Esperanto estis en la komunismaj ŝtatoj tre suspektata, kaj tial la edzino de Julio Baghy forsendis la junan knabon, kiu volis viziti la eminentan verkiston en ties hejmo. Post pluraj provoj Mórocz finfine sukcesis trovi Baghy-n en la enirejo de lia domo kaj estis invitata al lia hejmo. Tio fariĝis la komenco de multjara amikeco kaj rilato de instruisto al lernanto.

En 1956, kiam Soveta Unio per tankoj ĉesigis la hungaran revolucion, Mórocz fuĝis kaj unue restadis en kampejo por rifuĝintoj en Belinzono, Italio. Tie antaŭ kristnasko 1956 lin vizitis Walter Sonderegger kaj Kurt Greutert, kiuj invitis lin por la kristnaskaj tagoj al Zuriko, Svislando. Mórocz tiel, dank’ al Esperanto, kiel unu el la malmultaj de la centoj da rifuĝintoj rajtis forlasi la rifunĝintejon.

Poste Mórocz instaliĝis en Zuriko kaj edziĝis kun Piroska Morocz, kun kiu li havis 5 infanojn, de kiuj 1 mortis. Mórocz malfermis en Zuriko grafikan entreprenon kaj havis ĉe la Merkurstrasse, supre de Kreuzplatz en la centro de la urbo, malgrandan Esperanto-librejon sub la nomo *Esperanto-Mondo*. Tie lin vizitadis fine de la 70-aj jaroj ankaŭ regule Dietrich Michael Weidmann kaj aliaj junuloj, kiuj kun longaj haroj kaj flikitaj blupantalonoj en tiu tempo formis grandan kontraston kun la serena esperanto-maljunularo de Esperanto-Societo Zuriko. Mórocz dum multaj jaroj aktivis en la estraro de Esperanto-Societo Zuriko, aktive kunlaboris en la Loka Kongresa Komitato por la 64-a Universala Kongreso de Esperanto en 1979 en Lucerno. Post la lucerna UK li estis de 1979 ĝis 1980 prezidanto de Svisa Esperanto-Societo. Post 1980 Mórocz retiriĝis kiel aktiva movadano, tamen ĉiam restis fidela al Esperanto.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPrezidantoj de Svisa Esperanto-Societo |
| --- |
| Eugène Failletaz • Joseph Feierabend • Friedrich Schneeberger • René de Saussure • Eduard Stettler • Jakob Schmid • Emma Chenevard • Petro Schacht • Jean Wenger • Edmond Privat • Eduard Stettler • Rudolf Gottlieb Maeder • Georg Rotach • William Perrenoud • Marcel Jaccard • Otto Walder • Jules Gilliard • Fritz Liechti • Werner Laederach • Hans Hermann • Lilly Schaerer • Bruno Graf • Erwin Zuber • Rudolf Schneebeli • René-William Perrenoud • David Buhlmann • Werner Laederach • Karl-Heinz Mischler • Daniel R. Muhlemann • Otto Walder • István Mórocz • Arthur Baur • Claude Gacond • Perla Martinelli • Dietrich Michael Weidmann • Mireille Grosjean | SES-logoSES-logo |

 |
**Pusztaradvány** [pustaradvAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.

Kastelo de Pusztaradvány

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 214 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4674/21.1378
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 3874
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Pusztaradvány situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de slovaka landlimo. Encs troviĝas 18, Miskolc 55 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el la 13-a jarcento. Dum la turka erao la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1828 loĝis en Pusztaradvány 152 homoj en 22 domoj. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna
* Kastelo de Pusztaradvány iam de Pallavicini, nun hotelo

Famuloj
-------

Diplomato János Pallavicini mortis en Pusztaradvány.

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Pusztaradvány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)