La **baziliko Sankta Johano de Laterano** (itale *Basilica di San Giovanni in Laterano*) estas la katedralo de la diocezo de Romo, kaj la oficiala eklezia sidejo de la episkopo de Romo, kiu fakte estas la papo. Ĝi estas oficiale nomita *Archibasilica Sanctissimi Salvatoris et Sancti Iohannes Baptista et Evangelista in Laterano* ("Arkibaziliko de la Plej Sankta Savanto, Sankta Johano Baptisto kaj Sankta Johano la Evangeliisto en Laterano"). Ĝi estas la plej grava el la kvar bazilikoj de Romo.
Ĝi estas ankaŭ la plej antikva: en la jaro 324 la Baziliko Sankta Johano de Laterano estis solene konsekrita al Jesuo Kristo fare de papo Silvestro la 1-a.

La nuna arkipastro de Sankta Johano de Laterano estas Agostino Vallini, kardinalo-vikario por la episkopujo de Romo.

Skribaĵo ĉe la fasado, *Christo Salvatore*, dediĉas la bazilikon al la "Plej Sankta Savanto", ĉar la katedraloj de ĉiuj patriarkoj estas dediĉitaj al Kristo mem. Kiel la katedralo de la episkopo de Romo, ĝi entenas la papan tronon (*Cathedra Romana*) kaj estas la plej altranga preĝejo de la tuta romkatolika preĝejaro. Ĝi eĉ superas la bazilikon Sanktan Petron.

Historio
--------

### Originoj

Sankta Johano en Laterano vidita de la Sankta Ŝtuparo
La baziliko estis konstruita en 4a jarcento en la areo tiam konata kiel  *Horti Laterani* , antikva terposedaĵo de la familio Laterani, poste estis konfiskita kaj fariĝis parto de la imperiaj posedaĵoj en la tempo de Nerono. En 161 Marko Aŭrelio li konstruis palacon en la regiono. Fine de 2a jarcento Septimo Severo li konstruis fortikaĵon sur parto de la tero (la *Castra Nova equitum singularium*); poste la *Horti* revenis al la posedaĵo de la familio Laterani.

La lando kaj la palaco, kiuj tie staris, venis al imperiestro Konstantino kiam li edziĝis en 307 kun sia dua edzino, Fausta, filino de la eks-imperiestro Maksimiano kaj fratino de uzurpanto Maksencio. La restadejo do estis konata, tiutempe, kun la nomo  *Domus Faustae*  kaj Konstantino havis ĝin kiel personajn posedaĵojn kiam Maksencio venkis ĉe la Batalo de Ponte Milvio, en la 312a jaro.

La ĝentila kristana tradicio spuras la venkon al antaŭsenta vizio, kiu en la moto *in hoc signo vinces* instigintus la imperiestron pentri la kristanan simbolon de la kruco sur la [[ŝildo (defendo)]|ŝildoj]] de iliaj soldatoj. Venka, Konstantino donintus, kiel signon de dankemo al Kristo, la praan landon kaj la restadejon de la Lateranoj al la Episkopo de Romo, en necerta dato, sed asociita kun la papado de Miltiades (310 - 314). La primitiva baziliko estis do konstruita sur la loko de la antikva *castra*, konsekrita de Miltiades al la Elaĉetanto, post la edikto de Milano de la jaro 313 kiu leĝigis la Kristanismo. En la *domus*, kiu fariĝis la papa sidejo, la konsilio okazis en tiu sama jaro kun kiu herezo donatismo estis deklarita.

La oficiala dediĉo de la baziliko al la Sankta Savanto estis farita de [[papo Silvestro la 1-a] en 324, kiu deklaris la preĝejon kaj anekson Palaco de Laterano *Domus Dei* ("domo de Dio").

### Frua kristana periodo: la unua baziliko

Fama kaj populara *Ora Legendo* rakontita en la Tricento de Jacopo de Varagine rakontas la historion de la fondo de la baziliko alimaniere, nomante la konstantinianan donacon laŭ Papo Silvestro la 1a.

Ŝajnas, ke Konstantino estis frapita de lepro, en 313, sed rifuzis oferi la infanojn, kies sango, laŭ kuracistoj, resanigus lin. Konstantino do sonĝus pri du fremduloj nomataj  Petro kaj Paŭlo, kiuj instigis lin sendi serĉi ermiton nomatan Silvestro, kiu kun siaj kunuloj evitis kontraŭkristanajn persekutojn, en kaverno sur monto Soratte, kiu estus povinta resanigi lin.

Konstantino, kiu konfuzis la du sanktulojn kun dioj, alvokis Silvestron, kiu, alveninte, montris al li du portretojn de apostoloj Petro kaj Paŭlo, en kiuj la imperiestro rekonis siajn revajn "diojn".
Tiam Silvestro ordonis al la imperiestro liberigi la malliberigitajn kristanojn kaj fasti dum unu semajno, poste li mergis lin en la baptujon kaj la imperiestro eliris resanigita.

Konstantino tiam dediĉis la sekvajn ok tagojn al produktado de leĝoj pri la kristanigo de Romo kaj la institucio de la potenco de episkopoj kaj de la katolika Eklezio.

Tiam, en la oka tago, la legendo diras, "la imperiestro iris al la preĝejo Sankta Petro, kie li funebris pri siaj pekoj konfesitaj. Li tiam prenis la pioĉon kaj persone komencis la elfosadon por konstrui la bazilikon kaj forportis sur siajn ŝultrojn dek du ŝarĝojn da tero".

Pri la originala aspekto de la baziliko, post la edikto de Milano, estas konataj la priskriboj de la fontoj kaj informoj rilataj al postaj rekonstruoj, kiuj dum certa periodo daŭre baziĝis sur la originala strukturo.

La origina baziliko estis konata, pro sia grandiozeco kaj pro sia graveco, kun la nomo de "Baziliko Aurea" kaj estis la temo de kontinuaj kaj gravaj donacoj de imperiestroj, papoj kaj aliaj bonfarantoj, atestitaj en la *Liber Pontificalis*.

La konstruaĵo estis orientita laŭ la oriento - okcidento linio tipa de fruaj kristanaj bazilikoj, kun la fasado turniĝanta Okcidente.

Referencoj
----------

1. ↑  Iu Plautius Lateran, nomumita konsulo, estis akuzita ĉirkaŭ la 66a jaro de partopreni en konspiro kontraŭ la imperiestro.

* Baziliko Sankta Johano de Laterano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baziliko Sankta Johano de Laterano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267004
* GND: 4124075-3
* LCCN: n83019332
* VIAF: 155972474
* BIBSYS: 90915866
* NKC: kn20101109005
 |