**Besançon** [bəzɑ̃sɔ̃], en Esperanto **Bezansono** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (france *Bourgogne-Franche-Comté*, prononco [burgonj frãŝkõte]) kaj en la historia regiono Franĉkonteo - la urbo estas la prefektejo, do la administra centro, de la departemento Doubs, kaj historie ankaŭ estas la ĉefurbo de la kultura regiono Franĉkonteo. La urbo situas ĉe la bordo de la rivero Doubs, kiu estis la nomdonanto de la departemento. Fine de 2020 en la komunumo vivis 118 258 loĝantoj. Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Besançon* (france *arrondissement de Besançon*), la okcidenta parto de la departemento, kaj estas la centro de ses urbaj kantonoj.

Ĝi estas agnoskita kiel Arta kaj historia urbo de Francio ekde 1986 kaj Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

La rivero Doubs kaj la kajo Vauban

Geografio
---------

Besançon troviĝas en la mezo de la regiono Franĉkonteo, 325 km sudoriente de Parizo kaj 50 km nordokcidente de Svislando.

### Kvartaloj

Urbaj partoj de Bezansono
La komunumo konsistas el dek kvar grandaj kvartaloj kun miriga diverseco de Velotte (2000 loĝantoj) kun ĝia aspekto de vasta kampara vilaĝo ĝis la densloĝaro de Planoise (19 000 loĝantoj) tra Battant - malnova distrikto de vitkultivantoj:

1. Centro (La Boucle kaj Saint-Jean) - Chapelle des Buis (10796),
2. Velotte (2201),
3. Grette-Butte (9399),
4. Battant (4188),
5. Chaprais (15439),
6. Bregille - Prés-de-Vaux (3093),
7. Saint-Ferjeux - Rosemont (6176),
8. Montrapon-Fontaine-Écu - Montboucons - Temis (13369),
9. Saint-Claude - Torcols (13975),
10. Palente - Orchamps (14057),
11. Vaites - Clairs-Soleils (4118),
12. Planoise - Châteaufarine - Hauts du Chazal (19531),
13. Tilleroyes - Trépillot (1342),
14. arbaro de Chailluz.

Historio
--------

La citadelo de Besançon.
Laŭ la skribaĵoj de Julio Cezaro dum sia konkero de kelta Gaŭlo, la latina nomo de la urbo estis *Vesontio*. Tiam, ĝi estis ĉirkaŭita de sep montetoj kaj de ligna paliseto. La vorto *Vesontio* evoluis por fariĝi *Besantio*, *Besontion* kaj progrese aperis la moderna franca formo, *Besançon*. La loĝantoj ankoraŭ memoras pri tiu periodo, ĉar ili estis nomitaj la *Bisontins*.

En 1668, Vauban desegnis la konstruplanon de granda citadelo. Tiu ĉi, tamen, estis fakte konstruita de la Hispanoj : nur kun la traktato de Nijmegen (1678) fariĝis la regiono definitive franca. Ludoviko la 14-a kaj Vauban finpretigis do vastan reton de fortikaĵoj, kiuj estas ankoraŭ videblaj hodiaŭe.

En 1871, la ribela kunteksto estis iniciato por la Komunumo de Besançon.

Vidindaĵoj
----------

* Citadelo de Besançon
* Sinagogo de Besançon

Lokaj famuloj
-------------

**17-a jarcento:**
Vauban pro lia fortikaĵo de la urbo, klasigita Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

**18-a jarcento:**
Parmentier partoprenante konkurson organizita de "Académie des Sciences de Besançon" (Akademio pri sciencoj de Besançon) proponis plikonigi terpomon.

**19-a jarcento:**
Charles Fourier,
la fratoj Lumière,
Victor Hugo,
Pierre-Joseph Proudhon,
Charles Nodier

**20-a jarcento:**
Tristan Bernard

Esperanta vivo
--------------

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 75 voĉdonojn (0,28% de voĉoj) en 2004, kaj 42 voĉdonojn (0,16% de voĉoj) en 2009.

Partneraj urboj
---------------

* Anglio Huddersfield, 1959 en Anglio
* Germanio Fribourg, 1959 en Germanio
* Israelo Hadera, 1964 en Israelo
* Italio Pavio, 1964 en Italio
* Svislando Neuchâtel, 1975 en Svislando
* Burkino Douroula, 1985 en Burkino
* Finnlando Kuopio, 1986 en Finnlando

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Laŭ Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Doubs
* Listo de urboj de Francio
* Besançon Franche-Comté TGV (stacidomo)
* Besançon-Mouillère (stacidomo)
* Besançon-Viotte (stacidomo)
* Tramtransporto en Besançon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Besançon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Besançon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala TTT-ejo (franclingve)
* Urbo gvidretejo (franclingve - baldaŭ angla lingvo)