recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Okazigejo en la montopinta regiono de Hundstein-monto
**Hundstein-luktado** (germane: *Hundstoaranggeln*) estas tradicia sportospeco an Aŭstrujo kiu postflareblas ĝis la 14-a jarcento praktikate sur la monto Hundstein ene de la salcburgia ardeza montaro. Sinonime ĝi nomiĝas ankaŭ *Jakoba luktado* pro la okazotago en la festo de Sankta Jakobo en julio. Tiam du sportistoj konfrontiĝas unu al la alia por gajni la honoregan titolon de *Hagmoar* por la daŭro de dekdu monatoj. En 2010 UNESKO deklaris tiun ĉi sporton nemateria kultura heredaĵo.

Historio
--------

Prezento de la luktado de la 15-a jarcento en skermada kaj luktada faklibro de Hans Talhoffer
Ekzistas ekde la 14-a jarcento notoj pri la luktado alpa kaj sekve temas pri unu el la plej malnovaj sportoj de Meza Eŭropo. La t.n. luktistaj festoj *(Rangglerfeste)* neniam malpopularaj estis praktikate en diversaj manieroj. La ĝis nun plej malnovan dokumenton ĉi-prie liveris ŝajne Albrecht Dürer en sia skermada kaj luktada libro. La Salcburgia luktista asocio *Salzburger Rangglerverband* fonditis en 1947 kaj intencas reguli ĉiujn aferojn necesajn por tiu ĉi sporto.

Okazigejo
---------

Hundstein-luktado faratas en la dimanĉo de Sankta Jakobo ĉe monto *Großer Hundstein* apud Maria Alm. La areno natura estas en alteco de 2116 metroj situante mallonge de la montopinto. Samloke oni havas ankaŭ la lulilon de tiu ĉi kutima sporto ene de Salcburgio.

Regularo
--------

Ne nur la reguloj sed ankaŭ la vestaĵoj de la sportistoj detale klaras. Ili portu specialan stofon surmetotaĵan kies aspekton kaj kvaliton akurate normigas la kvar allasitaj teamoj el Bavario, Tirolo, Sudtirolo kaj Salcburgio. Ankaŭ la bataltempo kaj la eco de la sportejo mal-laŭvolas. Tiu ĉi sporto difiniĝas afero rekta kaj honesta. Pro tio malpermesatas trukoj de sufoko, levigo, doloro. Postspektakle oni per pokalo, flago aŭ monsumo honoratas nova *Hagmoar* por la daŭro de unu jaro se oni sukcesis terenigi la du kontraŭulajn skapolojn.

Literaturo
----------

* Peter Ilka: *Das Ranggeln im Pinzgau und verwandte Kampfformen in anderen Alpenländern.* (= *Schriftenreihe der Salzburger Heimatpflege.* Band 3). Verlag der Salzburger Druckerei, Salzburg 1981
* Günther Heim: *Hundstoa Ranggeln: Mythos, Kult, Tradition.* Tauriska-Verlag, Neukirchen am Großvenediger 2014, ISBN 978-3-901257-45-2.
* Josef Giezinger: *Das Ranggeln als bäuerlich-sportliches Brauchtum im Lande Salzburg.* Universitäre Hausarbeit. Universität Salzburg, Interfakultärer Fachbereich Sport- und Bewegungswissenschaft, Salzburg 1971.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hundstoaranggeln en la germana Vikipedio.*

Notoj
-----

1. ↑  Laŭvorte *majstro (moar) de la batalkampo (hag)*.
2. ↑  Günther Heim (ekspertizo): *Ranggeln im Salzburger Land*[*rompita ligilo*]
3. ↑  Etimoligiaj eksplikoj kaj reguloj priluktadaj
4. ↑  UNESCO: Hundstoaranggeln als immaterielles Kulturerbe
5. ↑  Worterklärung und Regeln fürs "Ranggeln"
Kardela Madono
La ***Madonna del cardellino*** aŭ ***Madono de la kardelo*** estas pentraĵo fare de la itala renesanca artisto Rafaelo, el ĉ. 1505-1506. Oni finigis 10-jaran restaŭr-procezon en 2008, post kiu la pentraĵo estis revenigita hejme ĉe Uffizi en Florenco. Dum la restaŭrado, antikva kopio anstataŭis la pentraĵon en la galerio.

Rafaelo estas konsiderata "majstro" de la Alta Renesanco, titolo kiun li kunhavas kun Mikelanĝelo kaj Leonardo da Vinci. Dum lia Florenca periodo, tiu verko, la *Madonna del cardellino*, estis pentrita kun kelkaj aliaj bone konataj Madonoj: nome Madono de la prato kaj *La Belle Jardinière*. Ĉiuj tri kunhavas kelkajn karakterojn: Madono vestas ruĝe kaj blue, la tri temoj estis pentritaj, la piramida kompono, la natura fono, kaj la konekto kun la eklezio pere de reprezentado de libroj, krucoj, aŭ, ja, la kardelo.

En tiu pentraĵo, kiel ĉe plej Madonoj de sia periodo de Florenco, Rafaelo aranĝis la tri figurojn - Maria, Kristo kaj la juna Johano la Baptisto - por kongrui en geometria desegno. Kvankam la sixtenoj de la tri korpoj estas naturaj, kune ili formas preskaŭ regulan triangulon. La Madono estas montrita juna kaj bela, kiel ĉe aliaj madonoj de Rafaelo. Ŝi vestas ankaŭ ruĝe kaj blue, ankaŭ tipe, ĉar ruĝo signifas la pasion de Kristo kaj bluo estis uzata por signifi la eklezion. Kristo kaj Johano estas tre junaj, nur infanoj. Johano tenas kardelon mane, kaj Kristo karesontas ĝin. la fono estas tipa de Rafaelo.

Referencoj
----------

1. ↑  Pullella, Philip, "Technology helps restore Raphael masterpiece", *Reuters*, 28a de oktobro 2008. Kontrolita 2008-10-28.
2. 1 2  Cuzin, Jean Pierre. Raphael : His Life and Works. Secaucus, N.J.: Chartwell Books, 1985.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Madonna del Cardellino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Page art artonline.it Arkivigite je 2007-08-17 per la retarkivo Wayback Machine itale

Bibliografio
------------

* Beck, James H..  (1976) "The Madonna of the Goldfinch", *Raphael*. New York: Harry N. Abrams, p. 106–107. ISBN 0-8109-0432-2.
**Nimaĉ,** laŭ (hindie **नीमच**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto Nimaĉ, kie ĝi estas ties sidejo.

Komerca centro en Nimaĉ

Demografio
----------

Nimaĉ havis populacion de 128 561 en 2011 kun legopovo de 85%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo. En la 1990-aj jaroj Nimaĉ atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Geografio
---------

Nimaĉ situas tre proksime al Raĝastano en malalta montaro 452 metrojn super la marnivelo. Mandsaur troviĝas 50, Ĉitorgar 51, Bansvara 112, Udaipur 119, Kota (Raĝastano) 127, Indaur 220, Guna 248, subŝtata ĉefurbo Bopalo 294, tutlanda ĉefurbo Delhio 518, Mumbajo 648, Kolkato 1396 kilometrojn (aere) .

Lernejo en Nimaĉ

Historio
--------

La plena distrikto de Nimaĉ ludis signifan rolon en Ribelo de Sipajoj en 1857. Ekde 1895 la urbo estis signifa sidejo de la brita centra hindia instanco.

Ekonomio
--------

En Nimaĉ ofta okupiĝo estas mana teksado. La ŝato havas tre grandan uzinon pri produkto de opiaj alkaloidoj, krome tre gravas la agrara merkato. Oni interŝanĝas opiojn, tritikojn, maizojn, arakidojn, zingibrojn, ajlojn, sojfabojn, mustardojn, terpomojn.

Lingvoj
-------

En Nimaĉ la oficiala lingvo estas la hindia.

Religioj
--------

En Nimaĉ plejparto de la populacio estas hinduoj (75%), krome islamanoj (21%), ĝajnistoj (2%), kristanoj (0,5%).

Eduko
-----

En Nimaĉ la plej altnivela instruo okazas en kelkaj kolegioj.

Trafiko
-------

Nimaĉ havas trairan fervojan linion kun stacidomo, kiu estis konstruita en 1880. 4 ĉefvojoj kuras al la urbego. Flughaveno estas evoluigata por enlandaj flugoj.

La horloĝa turo en Nimaĉ

Klimato
-------

Nimaĉ havas humidan subtropikan klimaton. Jare pluvas po 812 mm. Plej ofte dum la musono pluvas inter junio-septembro. Inter novembro-majo apenaŭ pluvas. La temperaturo averaĝe varias inter 18-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj
* horloĝa turo
* statuo pri Hanuman

Fontoj
------

* WikiTrans

* StacidomoStacidomo
* KirkoKirko
* StatuoStatuo
* BibliotekoBiblioteko
**Luzhoŭ** aŭ **Luzhou** (en ĉina 泸|泸 aŭ 州|州, en tradicia ĉina skribo 瀘州 kaj en Hanyu Pinyin Lúzhōu; en Siĉuana piĝino: Nu2zou1; en loka [[dialekto: nu˨˩tsəu˥), iam transkribita kiel **Lu-ĉoŭ** aŭ **Luĉoŭ**, estas prefektura urbo situanta en la sudoriento de la provinco Siĉuano, Ĉinio. La urbo, nomita **Jiangjang** ĝis la epoko de la Sudaj kaj Nordaj Dinastioj, estas konata kiel "vina urbo". Situanta ĉe la kunfluejo de la riveroj Tuo kaj Jangzio, Luzhoŭ estas ne nur grava havenurbo ĉe la rivero Jangzio, sed ankaŭ la plej granda haveno kaj laŭgrande kaj laŭ la produktado en la provinco Siĉuano ekde kiam Ĉongĉingo separiĝis el Siĉuano en 1997.

Je la censo de 2010 ĝi havis 4,218,427 loĝantojn el kiuj 919,832 loĝis en la kerna (*metropolita*) areo farita el la distriktoj Jiangjang kaj Longmatan, ĉar la distrikto Naxi ne estas ankoraŭ kunurbigita ankoraŭ.

Luzhoŭ, kiu limas kun Junano, Gŭiĝoŭo kaj Ĉongĉingo, estas la nura geografia kuniĝo de kvar provincoj, kaj estis tiele la logika loko por havano en antikva Ĉinio. Post la PRĈ estis fondita en 1949, Luzhoŭ iĝis la ĉefurbo de la suda provinco Siĉuano. En 1983, Luzhoŭ estis aprobita kiel prefektura ĉefurbo administracia.

Luzhoŭ estas bone konata pro sia alkoholaĵoj.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Historic and Cultural Relics Arkivigite je 2014-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* City View Arkivigite je 2014-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Travel in Luzhou Arkivigite je 2012-07-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Famous Local Food Arkivigite je 2015-06-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Hotels Arkivigite je 2009-06-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Transportation information Arkivigite je 2012-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Luzhou Weather
* Investing in Luzhou Arkivigite je 2012-07-29 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la registaro de Luzhou Arkivigite je 2000-06-21 per la retarkivo Wayback Machine ĉine
* Retejo de la registaro de Luzhou Arkivigite je 2012-03-21 per la retarkivo Wayback Machine angle
**László Lukács** [lAslO lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács László** estis hungara muzikisto, (ŝlagrogitaristo, kantisto, tekstopoeto).

László Lukács  naskiĝis la 19-an de februaro 1968 en Debrecen.

Biografio
---------

László Lukács jam frue entuziasmis pri la ŝlagroj. Li fondis la unuan ŝlagrorkestron en 1985, kie li estis gitaristo pri baso kaj kantisto. Post 4 jaroj li fondis pli novan, kiu portis jam tutlandan konatecon. Li konstante estas gitaristo, kantisto, tekstopoeto, pli malofte komponisto. Li komponis ekzemple marŝon por la loka futbala teamo. Pli frue li estis amatora paraŝutisto. Li ricevis premiojn en 2004 kaj 2018.

Elektitaj muzikdiskoj
---------------------

* Punk & Roll 1990
* Agyarország 2001
* Urai vagyunk a helyzetnek 2014

Liaj partoprenoj en filmoj
--------------------------

* Márta (1983)
* Kell egy hét együttlét (1998)
* Lámpagyújtogatók (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj video
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Lukács (kantisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647156
* MBA: 56b7b58b-5444-44fb-b36c-af69a9e56400
 |
**Luminismo** (angle *Luminism*) estas usona pejzaĝisma arta movado, kiu aperis en la 1850-aj jaroj kaj daŭris ĝis la 1870-aj jaroj. La membroj de tiu skolo emis krei multajn lumefektojn en siaj pejzaĝoj, per aera perspektivo, evitante tro abruptajn penikmovojn. La luminismaj pejzaĝoj emfazas kvietecon : ili ofte bildigas kvietan, respegulantan akvon kaj dolĉan ĉielon.

La vorto *luminism* estis kreita en la 20-a jarcento de arthistoriistoj por priskribi tiun 19-an jarcentan usonan pentradstilon, kiu unue disvolviĝis kiel branĉo de la skolo de la rivero Hudsono. La artistoj de tiu movado ne mem aludis al si per tiu vorto.

Ĉefaj usonaj luministoj
-----------------------

* Fitz Hugh Lane (1804 – 1865)
* David Johnson (1827 – 1908)
* John Frederick Kensett (1816 – 1872)
* James Augustus Suydam (1819 – 1865)
* Sanford Robinson Gifford (1823 – 1880)
* George Caleb Bingham (1811 – 1879)
* Martin Johnson Heade (1819 – 1904)
* Jasper Francis Cropsey (1823 – 1900)
* Frederic Edwin Church (1826 – 1900)

Vidu ankaŭ
----------

* Radiismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Luminismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Artikolo pri luminismo en la ArtLex Art Dictionary Arkivigite je 2005-10-23 per la retarkivo Wayback Machine
**László Márk** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márk László** estas hungara operkantisto, oratorikantisto (tenoro), ilustristo.

Geedza paro Márk
László Márk  naskiĝis la 25-an de aprilo 1944 en Versend.

Biografio
---------

László Márk frekventis artan gimnazion en Pécs, poste li akiris diplomon en filio de Muzikakademio de Budapeŝto en Pécs en 1967. Ekde la sekva jaro li apartenis al armea koruso, poste en koruso de Hungara Radio. Inter 1980 kaj 1984 li kantadis operojn en operejo de Erfurt, poste en Nacia Teatro (Pécs), fine inter 1986 - 1992 en Nacia Teatro (Szeged). Li estis gastokantisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj Operetoteatro (Budapeŝto). Li ofte ilustras librojn. Li havas edzinon.

El lia repertuaro
-----------------

* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Borsa
* Georges Bizet: *Carmen* — Remendado
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* – Alfred
* Wolfgang Amadeus Mozart:
	+ *Die Zauberflöte* – Tamino, Monostatos
	+ *Don Giovanni* – Don Ottavio
	+ *Così fan tutte* – Ferrando
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* (opereto) - Rosion
* Donizetti: *Don Pasquale* - Ernesto
* Franz von Suppé: *Boccaccio* — Leonetto
* diversaj oratorioj

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto Arkivigite je 2016-10-09 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 

Invitilo al ekspozicio de László Márk

* Kategorio László Márk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Madrio** (sanskrito: माद्री Mādrī), en la hinda epopeo *Mahabarato*, estis princino de la Madro regno kaj la dua edzino de Panduo.

Survoje al Hastinapuro, la reĝo Panduo renkontis la armeon de Ŝalĝo, reĝo de Madro. Tuj poste, Panduo kaj Ŝalĝo amikiĝis kaj Ŝalĝo donis sian solenaskitan fratinon, Madri al Panduo, kiel donaco de lia amikeco. Rigardante ŝian belecon, Panduo akceptis la damon volonte kaj portis ŝin al Hastinapuro.

Ŝi, kun Kunti, fidele akompanis Panduon en lia retiriĝo post lia abdiko kiel reĝo de Hastinapuro. Unu tagon dum ĉasado en la arbaro, Panduo hazarde pafis sagon trafante ermitulon. Li malbenis Panduon dirante ke li mortus apud la persono kun kiu li kuŝis. Ambaŭ Kunti kaj Madri estis rekte tuŝitaj de la malbeno sur Panduo ĉar ili neis la eblecon kuŝi kun Panduo kaj tiel doni filojn al li. Tamen, granda helpo estis donita al Kunti kiu permesis al ŝi voki al iu Dio, por havi infanojn. Ŝi uzas ĉi benon kun la sundio kaj tiel naskiĝis Karnao. Panduo petis al Kunti uzi ĉi helpon por Madri, kiu tiam havis ĝemelojn el la ĝemelaj dioj Aŝvini nomitaj Nakulo kaj Sahadevo.

En malbonŝanca tago, Panduo avidis je Madri kaj la memoro pri la malbeno mallonge evitis la aferon. Morto tuj trafis Panduon. Madri, plena je rimorso, sinmortigis sur Panduo ĉe la funebra ŝtiparo. Kunti iĝis la patrino de kvin infanoj post la morto de Madri.

* Kategorio Madrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Baross** [lAslO baroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baross László** estis hungara agronomo. Lia nobela antaŭnomo estis *bellusi* [beluŝi].

Busto pri László Baross en Mátészalka
Memortabulo pri László Baross
László Baross  Arkivigite je 2016-11-04 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 16-an de oktobro 1865 en Hungara reĝlando en Felsőzsember (nuntempa Žemberovce en Slovakio), li mortis la 3-an de junio 1938 en Medgyesegyháza (en ties ekstera parto "Bánkút").

Biografio
---------

László Baross frekventis gimnazion en Nagyszombat, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1886. Post siaj studoj li havis postenon en diversaj bienoj. Li eklaboris en la menciita Bánkút en 1895, kie li restis ĝismorte. Komence li kreis novajn speciojn de sukerkanoj kaj maizoj, de tritikoj ekde 1908. Lia nova tritiko estis aprezita en Kanado en 1933 la plej bona en la mondo, tial li ricevis oran medalon. En la sekvaj jaroj li kreis novajn speciojn de avenoj, sorgoj, ricinoj kaj kotonoj. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Memorigiloj
-----------

* busto kaj faklernejo en Mátészalka
* busto en Martonvásár en (1959)
* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 39-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio László Baross en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajanus
**Lycia et Pamphylia** estis provinco de la Romia Imperio.

Lycia et Pamphylia, jen malhelruĝe akcentita
Ĝi ampleksis parton el la sudo de la hodiaŭa ŝtato Turkio, aŭ pli ekzakte - kiel jam videbligas la nomo - kunigis la regionojn *Lycia* (Likio) kaj *Pamphylia* (Pamfilio). La provinco instaliĝis dum la jaro 74 sub la romia imperiestro Vespasiano. *Lycia* tamen jam ekde la jaro 43 estis memstara imperiestra romia provinco. *Pamphylia* antaŭ la fondo de la komuna provinco ekde la jaro 25 apartenis al la romia provinco Galatia, parto de ĝia marbordo ekde la jaro 43 al la romia provinco Asia. Antaŭ ĉio tio, ekde la jaro 101 antaŭ Kristo la marbordo de Likio kaj Pamfilio apartenis al la romia provinco Cilicia, La ĉefurbo de Lycia et Pamphylia estis la havena urbo *Patara* ĉe la Mediteranea Maro.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSPQR Provincoj de la Romia Imperio (en 117) SPQR |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |
**Ferenc Sziklay** [siklai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Sziklay Ferenc Ernő Alfonz** estis hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia filo estis László Sziklay.

Ferenc Sziklay naskiĝis la  11-an de oktobro 1883(nun 1883-10-11) en Aranyida (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Zlatá Idka en Slovakio), li mortis la 19-an de decembro 1943 en Kassa (Hungara reĝlando, nuntempa Košice en Slovakio).

Biografio
---------

Ferenc Sziklay maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro en 1909. Post la diplomo li instruis en pluraj hungaraj urboj, ekde 1913 en sia naskiĝurbo. Li batalis dum la 1-a mondmilito. Depost Traktato de Trianon lia statuso ĉesis, ĉar la urbo ĉeĥoslovakiĝis, tial li estis verkisto kaj kulturisto. En 1938 la regiono denove hungariĝis, tial li ĝismorte havis altan statuson en edukado de Kassa.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Arany János magyar verselése. Egy fejezet a magyar ritmus fejlődéstörténetéből* (1912)
* *Catullus* (dramo, 1920)
* *Hangzatka* (romano, 1924)
* *A fekete ember* (romano, 1926)
* *Hová?* (romano, 1934)
* *Felvidéki magyar kultúrélet válaszútján* (1939)
* *Falusi Madonna. Életkép, 3 felv.* (teatraĵo, 1942)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836600
* VIAF: 306153950
* ISNI: 0000 0001 0880 5135
 |



* Portalo pri Biografio
**Maduko** (latine *Madhuca*) estas genro el la familio sapotacoj, kreskante en suda Azio.

Uzoj
----

Floroj manĝeblas, ĉu nekuiritaj, ĉu kuiritaj, ankaŭ metitaj en kukoj. Ankaŭ brandon oni elfaras el ili, sed ĝi konservas la malbonodoron de la floroj. Ofte sovaĝaj bestoj tiel, kiel ŝakaloj,, Ursoj, ktp frandas tiuj florojn, kaj okazas, ke la floroj fenmentinte an la stomako de la urso, tiu iĝas ebria.

La fruktoj estas tradicie utiligitaj de la Adivasioj (praindiĝenaj triboj de Hindio), la karno kiel manĝon, la oleo elpresigita el la fruktonuksoj por lampoleo, kaj kuiroleo. Industrie tiu oleo uzatas enHindio for elfaro de sapo. Nun esploroj plenumatas cele uzi ĝin kiel bilogia dieselmotora hejtmaterialo.

Specioj
-------

La specio *Madhuca longifolia*, kaŭze ioma malcerteco pri klasado de la sapotacoj, ĝi estas ankaŭ konata kiel *Madhuca indica* kaj *Bassia latifolia*. En Hindio tiu arbo konatas kiel:

*Madhuka* Sanskrito sanskrite
*Illipe* tamile
*Ippi* telugue
*Mahuda* guĝarate
*maŭa* en aliaj norhindaj lingvoj
kaj en Eŭropo kiel "hinda buterarbo"
Ĝi estas vulgare plantita ĉie tra Hinda duoninsulo. Ĝi estas alta arbo, povas esti 20 metrojn alta, kun larĝa laŭbo. Folioj kunligas branĉofine, po 7-20 centimetrojn longaj, kaj 3–7 cm larĝaj, elipsoformaj, facile vilaj kiam junaj, senharaj pliposte. Folioj defalas dum vintro. Floroj aperas kutime kiam la arbo estas senfolia.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: maduk/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Maduko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Maduko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* germane Arkivigite je 2007-02-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Magda Gádor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gádor Magda** estis hungara skulptisto. Ŝia patro estis István Gádor, ŝia edzo estis Sándor Nagy (skulptisto).

Magda Gádor  naskiĝis la 25-an de julio 1924 en Budapeŝto kaj mortis la 24-an de julio 2023.

Nutrado de ŝafido (terakota reliefo, Tatabánya, 1957) fare de Magda Gádor
Lavado fare de Magda Gádor
Memortabulo pri Tamás kaj Ibolya Lossonczy fare de Magda Gádor en 2011

Biografio
---------

Magda Gádor akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1954. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Mikus, Pál Pátzay kaj Zsigmond Kisfaludi Strobl. Jam dum la studentaj jaroj ŝi konatiĝis kun la estonta edzo, baldaŭ ili aliĝis al Artistkolonio (Budapeŝto). Ekde 1967 la geedza paro kreis en familia domo en Zugló. Ŝi vidviniĝis en 2017. Ŝi kreas skulptaĵojn el bronzoj, ŝtonoj, argiloj, vitroj, plumboj, terakotoj, betonoj, krome ŝi kreas foje grafikaĵojn, kelkfoje ŝi poemadis. Ŝi ricevis premiojn inter 1972-2011.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1967, 1980, 1990, 1997, 2008)
* Nyíregyháza (2002)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1955, 1960, 1974, 1994)
* Arthalo Budapeŝto (1958, 1969, 1978, 1989, 1997)
* Berlino (1968)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Anyám portréja (1940)
* Fekvő akt (1946)
* Ülő fiú (1961)
* Ivókút (1974)
* Csúcson (1988)
* Megkötözve (1994)
* Ellentét (2001)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Harc (1997, tuĉo)
* Lebegés (2002, tuĉo)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Magda Gádor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621123
* GND: 130028223
* LCCN: n2005091297
* VIAF: 38790881
* ISNI: 0000 0000 7873 7986
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Figeac (stacidomo). |

**Figeac** [fiĵAk] (L: 2°02'E l: 44°36'N) estas urbeto en departemento Lot en regioneto *Quercy*, en suda Francio. Ĝi havas ĉirkaŭ 10 000 loĝantojn. Figeac apartenas de 1997 al *Komunumo de Komunumoj* (*Communauté de Communes du pays de Figeac-Cajarc*).

La urbestro de Figeac Martin Malvy estis Ministro pri Energio kaj pri la Buĝeto dum la prezidanteco de François Mitterrand kaj fariĝis prezidanto de la Regiona Konsilio de Sudo-Pireneoj en 1998.

Kulturo
-------

Figeac preĝejo Notre Dame Puy.
La urbo enhavas riĉan arkitekturan posedaĵon kiu ebligis al la urbo eniri la nacian reton de *Villes et Pays d'Art et d'Histoire* (Artaj kaj Historiaj Urboj kaj Regionetoj) en 1990 konvencie kun la Kulturministerio. La tuta urbocentro konsistas el belegaj malnovaj ŝtonaj domegoj konstruitaj de la 13-a jarcento ĝenerale en bona stato kaj renovigataj de la jaroj 1980-aj. Karakterizaĵo de tiuj domoj estas la *arcvolts* ([arkvult]), iom pintaj arĉoj ĉe la dompordoj kaj la *solehlos* ([sulejo]), senfenestraj lastaj etaĝoj kiuj plene ricevas la sunon, kaj utilas por sekigi lavitajn tolojn aŭ fruktojn.

La giganta kopio de Rozeta ŝtono en *Place des écritures* (Placo de la Skribaĵoj), Figeac (Francio).
Figeac estas la naskurbo de Jean-François Champollion. En la urbo troviĝas muzeo Champollion kaj sur placeto (*Place des écritures* Placo de la skriboj) estas giganta reprodukto kreita de Joseph Kosuth de la fama Rozeta ŝtono dank al kiu Champollion deĉifris la hieroglifojn.

Ankaŭ la kinaktoro Charles Boyer naskiĝis en Figeac.

Figeac estis la sidejo de la esperanto-teatro la Krizalido.

Ekonomio
--------

Figeac estas la centro de kampara regioneto (*pays*) en kiu ĝi havas ĉefan komercan rolon kun semajnaj bazaroj (sabate) kaj monataj foiroj kie tradicie oni vendis brutojn (bovojn, ŝafojn, ĉevalojn, azenojn).

En la urbo estas iom da industrio, aviadilerkonstruo kun *"Figeac-Aéro"* kaj precipe la fabriko *"Ratier-Figeac"* kun ĉirkaŭ 1000 dungitoj kiu produktas de la komenco de la 20-a jarcento aviadilhelikojn kaj aliajn aviadilerojn por grandaj aviadilkonstruistaj firmaoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Lot
* Figeac (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Figeac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Figeac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de la Urbo Figeac
* Turismoficejo
* Bildo de la *Place des Ecritures* Arkivigite je 2003-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Magaz de Cepeda** [magaz dezePEda] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Astorga (Tero Astorga), en la centro de la provinco, ene de la tradicia areo La Cepeda. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Astorga* (Tero Astorga) centre, verdecgriza.
Preĝejo de Sankta Marteno.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Benamarías, Magaz de Cepeda, Porqueros, Vanidodes, Vega de Magaz kaj Zacos, okupas totalan areon de 72,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 358 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 63 km de Leono, provinca ĉefurbo.

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758304
* VIAF: 316734671
 |
Leĝa statuso de lupatrineco laŭ landoj:
**Lupatrino** (luita patrino, anstataŭiga patrino) estas tiu fekundema virino, kiu naskas infanon por alia persono aŭ paro, portas, vivnutras en sia korpo ilian feton (do, "luas" sian uteron, alivorte "**gravediĝo por aliulo**". La lupatrino povas esti laŭsanga patrino de la infano, tiam ŝi gravediĝas per arta fekundigo aŭ enigo de fekundigita embrio, tiokaze la rilato inter la lupatrino jam ne estas laŭsanga. La lupatrino povas esti pagata aŭ ŝi povas oferti sian servon pro emocio (ekz. okaze de parencoj).

La lupatrineco povas okazi de negravedebleco de la virino aŭ aliaj kuracistaj kaŭzoj, kiuj igas la gravedecon danĝera. Uzo de lupatrino okazas ankaŭ ofte ĉe samseksemulaj paroj, kiuj do deziras propran, laŭsangan infanon.

Permesita lupatrineco
---------------------

Plimuto de landoj ne permesas lupatrinecon (ekz. 15 el 27 EU-landoj), sed do permesas kelkaj grandaj, gravaj landoj.

En kelkaj federaciaj ŝtatoj de Usono, lupatrineco estas permesata ankaŭ por samseksemuloj. Lupatrineco estas permesata ankaŭ en Belgio, Grekio, Britio, Israelo, Aŭstralio, Nederlando, Ukrainio, Barato, Kanado (krom en Kebekio) .

Literaturo
----------

* Teman, Elly (marto de 2010). *"Birthing a Mother: The Surrogate Body and the Pregnant Self". Berkeley: University of California Press*.
* Siegel-Itzkovich, Judy (aprilo de 2010). "Womb to Let". *The Jerusalem Post*.
* Li, Shan (februaro de 2012). "Chinese Couples Come to U.S. to Have Children Through Surrogacy". *Los Angeles Times*.

Notoj
-----

1. ↑  Civila Kodo de Kebekio (en la franca), artikolo 541: Ĉia interkonsento per kiu virino devigas sin porti aŭ naski infanon por aliulo estas plene nula.
**László Irsy** [lAslO irŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Irsy László** estis hungara arkitekto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Irsik*.

Preĝejo Koro de Jesuo en Csepel (distrikto) fare de László Irsy
 Preĝejo Sankta Margareta (Veszprém) fare de László Irsy
László Irsy naskiĝis la 4-an de septembro 1895 en Somlójenő, li mortis la 24-an de aprilo 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Irsy maturiĝis en Budapeŝto, poste li batalis dum la 1-a mondmilito. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1921, poste samloke li estis asistanto (1922-1929), pli poste lektoro. Ekde 1929 li ankaŭ instruis en arkitektura lernejo, kie li estis lernejestro en 1935 kaj 1936. Pli poste li havis postenojn en diversaj lokoj. Dum la socialismo li estis arkitekto en ŝtata laborejo. Li projektis 18 preĝejojn, sidejon, kolegion, feriejon, fabrikon kaj laboristan loĝkolonion.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* Preĝejo Sankta Margareta (Veszprém)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Csepel)
* preĝejoj en Balatonföldvár, Isaszeg, Komló, Maglód, Nagytarcsa, Pusztaszabolcs, ktp
* fabriko kun loĝkolonio en Ajka

Liaj kontribuoj
---------------

* *A családi ház* (1930)
* *Az én házam - az én váram. Hogyan építsem, hasznosítsam házam, kertem, otthonom?* (1933)
* *Községeink és városaink rendezése* (1945)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2020-02-10 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Irsy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 687075
* VIAF: 121475618
* ISNI: 0000 0000 7967 3478
 |
**Madredeus** estas portugala muzika bando, formita en 1985 de Pedro Ayres Magalhães. Aktuale, integras ĝin ankaŭ Carlos Maria Trindade kaj Antonio Barbosa.

En 1985, Pedro Ayres Magalhães kaj Rodrigo Leao, kreis muzikan grupon de portugalaj radikoj, sed for de fado. Tiam ili formis parton de aliaj grupoj (Pedro en *Herois do mar*, Rodrigo en *Sétima legião*), sed ili celis novajn esprimmanierojn. Aliĝis Gabriel, akordionisto, kaj Francisco Ribeiro, violonĉelisto kaj kantisto. Dum serĉado de pli inspiraj membroj, Rodrigo kaj Francisco ripozis en trinkejo de la Bairro Alto, en Lisbono. Tiel ili trafis junan deksep-jaraĝan fad-kantistinon nome Teresa Salgueiro, kiu kompletigis la grupon, kiu tiam ne havis nomon; sed popularigo de la nomo de la provludejo en iama konvento de kvartalo *Madre de Deus* (Dipatrino) rezultis en konata nomo de la bando.

La unua disko estis *Os dias de Madredeus* (La tagoj de M.) estis registrita rekte en la provludejo, kaj en ĝi la juna voĉo de Teresa plifortigis belajn kaj simplajn kantojn, inter kiuj staras "A vaca do fogo" (Fajrbovino) kaj "O Brasil", krom la instrumenta "As montanhas" (La montoj). La dua disko *Existir* estis jam registrita en studio, kaj en "O Pastor" (La paŝtisto), klasikaĵo de Madredeus, la vortumado estas iom metafizika kaj eĉ superrealisma; elstaras la kanto inter Teresa kaj Francisco "Matinal", kie la povo de la violonĉelo kontrastas kun la akuta voĉo de Teresa.

En la jaroj 1995-96 okazis la partopreno de la grupo en *Ainda* trako de la filmo *Lisbon Story* de Wim Wenders, kaj la registrado de la disko *O espírito da paz* (Pacospirito), kies kanto "Os senhores da guerra" (La militsenjoroj) estis adaptita de *Moonspell*, portugala grupo de metalroko. Kelkaj membroj foriris kaj la grupo konsistis de tri gitaroj, klavaroj kaj fokusiĝo al la voĉo de Teresa Salgueiro, kiu iĝis ĉefa altiraĵo de la grupo, ĉefe en koncertoj kaj turneoj.

Per la diskoj *Um Amor Infinito* (2004) kaj *Faluas do Tejo* (2005), la grupo iel omaĝas la urbon Lisbono. Fine de novembro 2008 Teresa Salgueiro, Fernando Judice kaj José Peixoto forlasis la grupon. Tri postaj diskoj estis produktitaj de Madredeus kun *A banda cosmica*, en kiu partoprenis Pedro Ayres Magalhaes kaj Carlos Maria Trindade. Sekve la kantistino de Madredeus estis Beatriz Nunes.

Diskoj
------

### De studio

* Os Dias da MadreDeus (1987)
* Existir (1990)
* O Espírito da Paz (1994)
* Ainda (1995, trako de la filmo *Lisbon Story* de Wim Wenders
* O Paraíso (1997)
* Movimento (2001)
* Um Amor Infinito (2004)

### Madredeus kaj A Banda Cósmica

* Faluas do Tejo (2005)
* Essência (2012)
* Capricho Sentimental (2015)

* Madredeus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Madredeus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798527
* LCCN: no98059105
* VIAF: 268526835
* ISNI: 0000 0001 1507 4131
* SUDOC: 080757731
* BNF: 13959034n
* MBA: 8e74d54f-42f3-463c-8fa9-16f4fb0ec0a4
* NKC: kn20030215007
* ICCU: SCMV034987
 |
La **Maestrazgo** en la hispana kaj **Maestrat** en la valencia estas historia hispana komarko kiu etendas tra la nordo de la provinco Kasteljono en Valencilando kaj tra la sudoriento de la provinco Teruelo de Aragono, samnome Maestrazgo (Teruel).

La nomo *Maestrazgo* derivas el la termino *maestre* (estro de la kavaliraj ordenoj, ĉar tiuj teritorioj troviĝis sub la jurisdikcio de la *Gran Maestre* de la kavaliraj ordenoj de Templanoj, Sankta Johano kaj de Montesa.

En 1838, dum la Karlismaj Militoj, oni kreis la *Comandancia General del Maestrazgo* kiel milita distrikto.

En majo de 1938, dum la Hispana Enlanda Milito, la zono suferis bombardadon fare de la Legio Cóndor per aviadiloj Junkers Ju-87 "Stuka" ŝarĝitaj de bomboj de 500 kg kio okazigis 38 viktimojn civilajn kaj detruis la vilaĝojn Benassal, Albocàsser, Ares del Maestrat kaj Vilar de Canes.

Referencoj
----------

1. ↑   Josep Grau, ¿Por qué Hitler bombardeó cuatro pacíficos pueblos de Castellón?, El País, 26a de decembro 2015  Konsultita la 4an de Majo 2017.

* Kategorio Maestrazgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekzemploj de arbaroj kaj naturaj areoj en montopintoj de la regiono de madreaj arbarinsuloj -(Nacia Arbaro Koronado).
La **madreaj arbarinsuloj**, **madreaj naturinsuloj** aŭ **madreaj ĉielinsuloj** estas enklavoj de madreaj pinaroj-kverkaroj, kiuj troviĝas je plej altaj altaĵoj en komplekso de malgrandaj montoteritorioj de suda kaj sudorienta Arizono, sudokcidenta Nov-Meksiko, kaj nordokcidenta Meksiko. La madreaj arbarinsuloj estas ĉirkaŭataj de pli malaltaj altaĵoj ĉe la Sonora kaj la Ĉiuaŭa Dezertoj. La norda okcidenta-orienta perimetro de la regiono de la madreaj arbarinsuloj merĝas en la plej alta altaĵo orienta Mogollon Rim kaj la Blankaj Montoj de orienta Arizono (sude de la regiono de la Prapuebla kulturo). La madreaj arbarinsuloj estas la plej nordaj de la madreaj pinaraj-kverkaroj, kaj estas klasifikitaj kiel parto de la ekoregiono okcident-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj kiu biome apartenas al tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj. La arbaraj insuloj estis izolitaj reciproke kaj de la pinaroj-kverkaroj de Okcidenta Patrinmontaro en la sudo kaŭze de la varmiĝo kaj la sekiĝo de la klimato ekde la glaciepokoj.

Estas proksimume 27 da madreaj arbarinsuloj en Usono, kaj 15 en norda Meksiko. La ĉefaj madreaj-arbarinsulaj montaroj en Usono estas Babokivari-Sovaĝejo, Ĉirikahua-Montaro, Pinalenjo-Montaro, Montaro Sankta Katalina, kaj Montaro Sankta Rita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Madreaj arbarinsuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Asocio por la protekto de la Madreaj arbarinsuloj
* angle Madreaj arbarinsuloj (*bioimages*)
* angle Tutmondaj 200; numero 61: Pinaroj-kverkaroj de Okcidenta kaj Orienta Sierra Madre (WWF) Arkivigite je 2012-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Vegetaĵaro de la Madrea "Insularo"
* angle La ĉielinsuloj de Nordameriko


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nordameriko |
**Gondal,** laŭ guĝarata lingvo **ગોંડલ** estas urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Guĝarato, en la distrikto de Raĝkot.

Horloĝa turo en Gondal

Demografio
----------

Gondal havis populacion de 189 797 en 2021  kun legopovo de 84%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Gondal situas sur ebenaĵo en meza parto de duoninsulo Katiavaro laŭ riverbordo 132 metrojn super la marnivelo. Ĝetpur troviĝas 29, distrikta sidejo Raĝkot 36, Amreli 61, Ĝamnagar kaj Botad po 93, Morbi 95, Veraval 126, Porbandar 127, Bhavnagar 143, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 218, Vadodara 249, Mumbajo 395, tutlanda ĉefurbo Delhio 982, Kolkato 1809 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ŝtato Gondal estis fondita en 1634 kun sidejo de Gondal. Dum la historio ĝi apartenis al hinduaj dinastioj. La britoj ligis la urbon al la fervoja reto en 1901. Dum naskiĝo de Barato en 1947 multe da homoj formigris al la alia nova najbara ŝtato Pakistano.

Ekonomio
--------

En Gondal plejparte okupiĝas pri prilaborado de nuksaj oleoj, iomete pri kotonoj. En la apudaĵo la agrikulturo gravas.

Lingvoj
-------

En Gondal la oficiala lingvo estas la guĝarata.

Religioj
--------

En Gondal plejparto de la populacio estas hinduoj.

Eduko
-----

Malnova templo
En Gondal pri universitatoj informoj ne estis trovitaj.

Klimato
-------

Gondal havas tropikan malsekan kaj sekan klimaton kun tri apartaj sezonoj: milda vintro de novembro ĝis februaro, varma somero de marto ĝis junio kaj musono de julio ĝis oktobro. Jare pluvas ĉirkaŭ 800-1000 mm (plejparte dum musono, sed ekster musono preskaŭ ne pluvas). La temperaturo varias averaĝe inter 20-31 °C.

Trafiko
-------

Gondal havas trairan fervojan linion inter Ĝetpur-Raĝkot. 6 ĉefvojoj kaj 1 flankovojo kuras al la urbego. La mapo signas la plej proksiman flughavenon en Raĝkot.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj
* palaco
* horloĝa turo
* centra teatro

Fontoj
------

* WikiTrans

* 
* 
*
**Lázár Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Lázár** estis hungara oficiro, politikisto, ministro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1844).

Lázár Mészáros
Lázár Mészáros  naskiĝis la 20-an de februaro 1796 en Baja. Li mortis la 16-an de novembro 1858 en Eywood.

Biografio
---------

Lázár Mészáros komence lernis iomete juron, tamen li membriĝis al la armeo de Habsburgoj. En 1813 li atingis la rangon ĉefleŭtenanto. Li batalis kontraŭ armeo de Napoleono. Li longe servis en Norda Italio tiam apartenanta al la Habsburga Imperio, kie li iĝis kolonelo en 1845. Tiutempe li korespondadis kun István Széchenyi. En 1848 li estis la unua sendependa ministro pri defendoj. Oni taksas lin kreanto de la memstara hungara armeo. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis ankaŭ parlamentano. Dum la defendaj bataladoj li ne estis talenta, li malvenkis ekzemple en Kassa. Post la malvenkoj li rifuĝis, li vivis en Usono, poste en Anglio. Li deklaris, ke li estu entombigota en Hungario tiam, se okupita armeo ne troviĝas en la patrujo. Tial la entombiga ceremonio okazis en 1991 en sia naskiĝurbo.

Memorigiloj
-----------

* tombo kun memortabulo sur muro de Kapelo Sankta Roĥo (Baja)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Memortabulo pri Lázár Mészáros

* Kategorio Lázár Mészáros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453420
* GND: 119190583
* LCCN: n95046560
* VIAF: 30341313
* ISNI: 0000 0000 7859 8568
* BNF: 15798754q
* NKC: jx20080205004
 |
**Magdalena Tequisistlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Tequisistlan*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 052.

Geografio
---------

**Magdalena Tequisistlán** apartenas al la distrikto Tehuantepec al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6014 loĝantojn. El tiuj estis 2913 viroj kaj 3101 virinoj. La komunumo havas surfacon de 599.64 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 190 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 281 indiĝenoj. El tiuj 215 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 215 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Tequisistlán Arkivigite je 2006-04-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **Luterana preĝejo** estas milda eklezia konstruaĵo en Hungario, en Debrecen.

Historio
--------

En Debrecen la luteranaj predikistoj alvenis en la 1530-aj jaroj. Post jardekoj la loĝantoj estis kalvinanoj grandparte, pri luteranoj ne estis dokumentoj ĝis fino de la malfrua 18-a jarcento. En 1796 luterana meso okazis en privata loĝejo. En 1810 jam ducent luteranoj vivis en la urbo, ili luis loĝejon por mesoj, tamen tio okazis malofte. En 1849 la rusa armeo okupis Debrecen kaj ili forrabis la preĝdomon. En la sekvaj jardekoj la kalvinanoj helpis al la luteranoj, en 1882 memstara luterana grupo formiĝis. Ili denove luis preĝdomon, en 1886 jam estis orgeno, samtempe luterana lernejo ekfunkciis kaj ili aĉetis areon por konstruis preĝejon kaj lernejon. La preĝejo sen turo estis preta en 1889, ĝi estis renovigita en 1935 kaj ricevis la saman fasonon ankaŭ la apuda lernejo. En 1925 nova orgeno alvenis, fine en 2008 oni konstruis en la saman lokon modernan orgenon. En 1970 ekstere, post 4 jaroj interne la kirko renoviĝis. La turo estis konstruita en 1995, post 2 jaroj sonorilo el aluminio eksonis.

Konstruaĵo
----------

La navo situas laŭlonge laŭ la trotuaro. La turo malreliefas.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto Arkivigite je 2020-08-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Debrecen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Magda Kohut,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kohut Magda** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Magda Kohut
Magda Kohut  naskiĝis la 30-an de novembro 1928 en Budapeŝto, ŝi mortis la 4-an de julio 2016 en Kecskemét.

Biografio
---------

Magda Kohut akiris diplomon en Teatra Akademio en 1950, poste ŝi ricevis rolojn en diversaj teatroj en Budapeŝto. Ekde 1954 ĝismorte ŝi estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto) aŭ de Teatro Magyar. Ŝi estis videbla ankaŭ en kinejaj aŭ televiziaj filmoj. Menciindas ankaŭ ŝiaj voĉoaktoraj roloj. Ŝi ricevis 6 premiojn inter 1958-1989, eĉ ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro en 1989.

Elektitaj roloj teatraj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Rikardo la 3-a - Lady Anna
	+ Otelo, la maŭro de Venecio - Desdemona
* Imre Madách: *La tragedio de l' homo* - Cluvia
* Jean Racine: *Fedro* – Airica

Elektitaj roloj kinejaj
-----------------------

* *Föltámadott a tenger* (1953)
* *A völgy* (1968)
* *Tűzoltó utca 25.* (1973)
* *Felhőjáték* (1984)

Elektitaj roloj televiziaj
--------------------------

* *Antigoné* (1965)
* *A két Madáchné* (1971)
* *Égető Eszter* (1987)

Elektitaj roloj voĉoaktoraj
---------------------------

* Irene Papas

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Magda Kohut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **luterana preĝejo** estas religia historia monumento (deklarita en 1993) en urbo Mohács (Hungario).

Historio
--------

Komence la sporadaj luteranoj en Mohács aprtenis al paroĥo de Bóly, sed en 1937 ili fondis eklezian grupon. Samtempe ili volis konstrui propran kirkon. La komunumo donacis konvenan areon. La preĝejo estis konstruita inter 1942-1944, sed la ĵus preta konstruaĵo ricevis signifajn pafojn pro la mondomilito. Post renovigoj la konsekro okazis en 1946. La kirko lastfoje estis renovigita en 2008.

Konstruaĵo
----------

La simpla konstruaĵo situas en korto. La fasado estas malsimetria, maldekstre la prismoforma turo altiĝas. Parte antaŭ la turo porĉo estas videbla, antaŭ la enirejo estas kelkaj ŝtupoj. Flankoj de la navo havas fenestrojn, parte arkadojn. En fino de la navo estas videbla simila arkada domo, ili formas majusklon L. Tio estas supozeble la paroĥo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 
* 
* 

* Kategorio Luterana preĝejo (Mohács) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Léonard Joseph Léon FAUCHER** (naskiĝinta la 8-an de septembro 1803 en Limoges, mortinta la 15-an de decembro 1854 en Marseille) estis franca publicisto kaj politikisto.

Vivo
----

Unue li studis arkeologion orientiĝonte post la Franca revolucio de 1830 je ĵurnalistado kaj nacia ekonomio. Li estis redaktoro de »Temps«, de »Currier français« kaj de »Constitutionnel« inter 1830–42 eldonante plurajn naciekonomiajn skribitaĵojn. El ili plej gravis »Études sur l'Angleterre« (1845). En 1846 li iĝis deputito parlamenta kaj voĉdonis tie por la dinastia opozicio. Li ankaŭ fervore subtenis liberan komercon kaj voĉdonreformojn. Post la Franca revolucio de 1848 li elektitis ano de la konstitucidonantaro kaj de la leĝdonantoj kaj balotis same kiel la moderaj respublikanoj. Post la elekto de Napoleono la 3-a je ŝtatprezidanto (10.12.1848) Faucher iĝis ministro pri publika konstruado kaj pri internaj aferoj. Li ankaŭ sukcesis restarigi publikan ordon. Mallonge antaŭ la puĉo de la 2.12.1851 li tute retiriĝis de sur la scenejo politika.

Graveco
-------

Liaj naciekonomiaj eseoj kolektitis fare de la bofrato Wolowski en »Mélanges d'économie politique et de finance« (1856). Krome menciindas la verko »Recherches sur l'or et sur l'argent« (1843).

Fono
----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 6. Leipzig 1906, p. 351-352, kio legeblas tie ĉi interrete.

* Léon Faucher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Léon Faucher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574115
* GND: 11750291X
* LCCN: n88096219
* VIAF: 41946936
* ISNI: 0000 0001 2129 8289
* SUDOC: 034344985
* BNF: 125109558
* NLA: 35966851
* BIBSYS: 15017056
* NKC: skuk0000375
* BNE: XX1264313
 |
**KUN Magda** estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta kiel **KÚN Magda** la februaro 1912 en Szászrégen mortinta la 7-an de novembro 1945 en Londono.

Biografio
---------

En 1928 Magda Kun iĝis profesia aktorino en la trupo de Jenő Janovics de Kluĵo. Ŝi ludis ankaŭ en Oradea kaj Temeŝvaro, en 1929–30 en Kabareto New York. Ŝi estis anino de jenaj teatroj: *Király Színház*, Teatro Városi, Teatro Magyar, Operetoteatro (Budapeŝto). En 1933 kune kun sia edzo – István Gyergyai – ŝi ludis en Vieno kaj Londono. Pli poste ŝi definitive forlasis Hungarujon. Ŝi ankaŭ multe filmis.

Teatraj roloj ĉefaj
-------------------

* Boriska (Farkas I.: Nótás kapitány);
* Ildikó (Lajtai L.: Sisters);
* Emma (Huszka J)

Filmaj roloj ĉefaj
------------------

* *A vén gazember* (1932, hungara-germana filmo) - Magda
* *Családi pótlék* (1937) - aktorino

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon
* hungare kun foto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magda Kun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ŝia artikolo ĉe Interreta filma datenbazo angle