Arkitekturo - Betono

---

**Betonoj laŭ speco de ligento** (1-a kriterio):

**Cementbetono** (cemento kiel ligento), **asfaltbetono**, **gipsbetono**, **kalkbetono**, **plastbetono** (betono kun sinteza rezino - plasto - kiel ligento) kaj **lombetono** (betono, en kiu kiel ligento, ev. ankaŭ kiel volumenaĵo, funkcias lomo stabiligita per kalko, cemento, ev. per alia stabiligilo).

**Betonoj laŭ speco de volumenaĵoj** (2-a kriterio):

**Brikruba betono** (el pistaĵo de bakitaj brikoj), **barita betono** (el peza barito BaSO4 kiel ŝtonaro), **lignera betono** (el lignosegaĵo), **perlita betono** (el ekspansiigita perlito), **pumika betono** (el pistita pororiĉa natura pumiko kiel ŝtonaro), **ŝlakpumika betono** (el pistita ŝaŭmigita ŝlako).

**Betonoj laŭ volumena maso-denseco** (3-a kriterio):

**Malpeza/Leĝera betono,** (volumena maso malpli granda aŭ egala al 2000 kg/m3 - konvencia valoro), **ordinara betono** (volumena maso pli granda ol 2000 kg/m3, sed maksimume egala al 2800 kg/m3, elfarita el kompakta ŝtonaro), **peza betono** (volumena maso super 2800 kg/m3, ekz. la barita, limonita, aŭ kun fergruza almiksaĵo, gisa granularo kaj gruzo, grajnigita ŝtalrubo) por aplikadoj ĉe nukleaj ekipaĵoj pro radiadŝirmado).

**Betonoj laŭ inheraj karakterizaĵoj en makrostrukturo** (4-a kriterio):

**Freŝa betono** (kompaktigita betonmiksaĵo en ŝeligita konstrukto aŭ en muldilo antaŭ kaj dum la stadio de solidiĝo), **etgrajna betono** (farita nur el fajna ŝtonaro; ĝi estas uzata por subtilaj konstruktoj kaj por la konstruktoj kun tre densa armaturo), **malfajngrajna/grobgrajna betono** (farita grandparte el malfajna ŝtonaro), **ciklopa betono** (kutime nearmita, kun relative grandaj ŝtonoj dum betonado metataj en la betonmiksaĵon), **magra betono** (malmulte dotita per cemento, karakteriza per malalta meĥanika firmeco; ĝia para antonimo estas grasa betono), **por[hav]a betono** (ĉiu malpeza betono, makropora kaj mikropora, farita el etgrajna kalka, kalkcementa aŭ cementa mortero, malpezigita per gasprodukta aŭ ŝaŭmiga substanco, aŭ per forvaporigo de superflua miksakvo; fabrikata ĝi estas ankaŭ en aŭtoklavo), **porobetono** (fabrikita el etgrajna kalka, kalkcementa aŭ cementa mortero sub efiko de gasprodukta substanco en aŭtoklavo, ĝia ĉefa propreco estas poreco, volumena maso kutime nur 350-600 kg/m3), **simpla betono** (sen armaturo aŭ nur kun helpa armaturo, pri kiu oni supozas, ke ĝi ne partoprenas peradon de internaj fortoj), **armita betono** (kun armaturo, al kiu oni atribuis statikan funkcion), **ŝtalbetono** (armita betono, kiu ne estas antaŭstreĉita, pri ties armaturo oni supozas, ke ĝi partoprenas la transigadon de internaj fortoj en konstruelemento), **antaŭstreĉita betono** (armita, kiun oni intence ŝarĝas per prema forto aktivigita pere de armaturo streĉita antaŭ la ekfunkcio de la konstrua betonelemento), **antaŭ hardiĝo antaŭstreĉita betono** (kies armaturo estis antaŭstreĉita tuj komence dum fabrikado de la betona elemento), **post hardiĝo antaŭstreĉita betono** (kiu estis antaŭstreĉita kiel hardiĝinta betono, helpe de kabloj tiritaj tra kanaletoj en la betono kaj fine streĉitaj kaj ankritaj) **ŝtalfibra betono** (en kiun estas enmiksitaj subtilaj tranĉaĵoj de drato - longeco sub 10 cm -, orientitaj libere ĉiudirekte; ilia tasko estas altigi kuntenemon de betono, precipe ĝian rezistecon al tira streĉo).

**Betonoj laŭ teĥnologio de fabrikado** (5-a kriterio)

**Verŝita betono** (kiu en la stadio de prilaboro de betonmiksaĵo prezentas fluan konsistencon, la celon de enmeto ĝi atingas memflue tra tuboj aŭ trogoj), **plastigita betono** (el miksaĵo kun plastiga ingredienco, kiu efikas al fluigo kaj tiel al pli facila prilaboro de la betonmiksaĵo), **batita betono** (el miksaĵo kompaktigita laŭ tavoloj per mana aŭ maŝina, ĉu pneŭmata, ĉu elektra, batilo), **premita betono** (el miksaĵo kompaktigita en muldilo per premmaŝino, kutime hidraŭla), **rulpremita betono** (de plata konstruelemento fabrikita el miksaĵo kompaktigita per sistemo de ruliloj efikantaj per alta premo), **vibrigita betono** (el miksaĵo kompaktigita per vibratoro), **centrifugita betono** (el miksaĵo kompaktigita helpe de centrifuga forto, per ĵetado de la miksaĵo al vando de rotacianta formo, aŭ en horizontalan muldilon pere de speciala rotacia ĵetmaŝino), **ŝprucigita betono** (kiu estiĝas per ŝprucigado de etgrajna betonmiksaĵo al surfacoj de konstruktoj helpe de premaero; ĉe la seka teĥnologio la miksakvo, cemento, ŝtonaro kaj aero miksiĝas nur en la ajuto de ŝprucpistolo), **vaku[iz]ita betono** (el kiu tuj post ĝia enmeto kaj kompaktigo estas pere de vakuo elsuĉita superflua parto de la miksakvo), **varmizita betono** (kies komencaj meĥanikaj firmecoj kreskis per mallongedaŭra altigo de temperaturo de freŝa kaj hardiĝanta betono sub la efiko de varmofonto - varmaj vaporo, aero, kurento, infraradiatoroj), **vaporizita betono** (komence traktita per varma vaporo por kreskigi ties komencan meĥanikan firmecon), **subakva betono** (resp. betonmiksaĵo por subakva betonado, kiu estas metata en akvon per tia teĥniko, kiu evitas disigon de la miksaĵo en la akvo; la transporto de la miksaĵo sub akvonivelon okazas plej ofte helpe de pumpilo kaj tubaro) kaj **aŭtoklavbetono** (kies maturiĝo estis rapidigita per altigo de premo kaj temperaturo de vaporo en aŭtoklavo, ekz. porobetono).

**Betonoj laŭ fizike funkciaj proprecoj** (6-a kriterio):

**Aerumita betono** (modifita helpe de aeruma ingredienco, kiu kreas multe da egalgrade disigitaj mikroporoj de grandeco 10 - 300 mikrometroj), **varmizola betono** (de alta varmorezistanco atingata per malpezigo de betono, per egalgrade disetenditaj poroj), **fajrorezista betono** (kiu longedaŭre rezistas al temperaturoj ĝis
1580 ºC kaj samtempe grandparte konservas siajn meĥanikajn proprecojn), **radiadŝirma betono** (kiu amortizas biologie damaĝan radiadon, ekz. la Rentgenradiadon, gamaradiadon, neŭtronan radiadon), **akvohermeta betono** (kiu rezistas al trapenetro de premakvo), **hidrofobia betono** (farita el hidrofobia cemento aŭ helpe de hidrofobia ingredienco).

**Betonoj laŭ adhera indico de celo en la nomo** (7-a kriterio):

**Porta betono** (simpla nearmita kaj armita betono de portantaj elementoj kaj konstruktoj, plenumanta la postulojn de statika kalkulo), **sterna betono** (kiu prezentas horizontalan ne tro dikan tavolon kiel subaĵon por sekvanta konstruparto - tavolo de planko, plata tegmento - aŭ ĝi sterniĝas surgrunde sub hidroizola tegaĵo), **faca betono** (kiu aperas surface de konstruo, kutime dekore traktita nur helpe de speciala reliefiga ŝelaĵo - mato), **hidroteĥnika betono** (de akvomastrumaj konstruoj, konstante aŭ periode en kontakto kun akvo kaj rezista al ties efikado), **ŝosea betono** (rezista al frosto, saloj, dinamikaj efikoj kaj abrazio, elstara per alta fleksa-tira firmeco, malalta termika dilato; taŭga por betonaj ŝoseoj).

**Betonoj nevicigitaj laŭ kriterioj 1-7**:

**Monolita betono** (de konstruelemento aŭ konstruparto elfarita en ĝia definitiva loko kaj pozicio el betonmiksaĵo kiel el "unu ŝtono"), **prefabrikita betono** (de konstruelemento fabrikita ekster ties definitiva loko kaj pozicio, kutime industrimaniere), **transportbetono** (betonmiksaĵo konsistigita kaj miksita ekster konstruejo, kien ĝi estas transportata sub garantio de kvalito de la miksaĵo, sen negativaj influoj pro transporto) kaj **asbestocemento / fibrocemento** (konstrumaterialo fabrikata el portlanda cemento, el asbesto, nuntempe ekz. el celulozaj fibroj kiel volumenaĵo, el akvo kaj ev. ingrediencoj; celo de la produktoj estas precipe tegmentokovrado, tuba senprema kondukado).

* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Betonmiksilo

* Kategorio Specoj de betono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)