recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Endre Vázsonyi** [vAĵonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vázsonyi Endre** estis hungara-usonana matematikisto, inĝeniero, profesoro, membro Hungara Scienca Akademio. Lia familia nomo estis **Weiszfeld** [vejsfeld] ĝis 1937, lia persona nomo en Usono estis **Andrew**, lia pseŭdonomo estis **Zepartzatt Gozinto**.

Endre Vázsonyi  naskiĝis la 4-an de novembro 1916 en Budapeŝto, li mortis la 13-an de novembro 2003 en Santa Rosa (Kalifornio).

Biografio
---------

Endre Vázsonyi devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1936. Jam dum la gimnaziaj jaroj en 1934 li atingis la unuan lokon en matematika konkurso. Tiutempe li konatiĝis kun Paŭlo Erdős. Pro la kreskiĝanta nazia danĝero li rifuĝis al Parizo en 1939, post 2 jaroj al Usono. Li akiris plian inĝenieran diplomon en Universitato Harvard en 1942. Li edziĝis kaj en 1945 li ricevis usonan ŝtatanecon. Tiutempe li laboris kiel inĝeniero en Pensilvanio, poste en aliaj membroŝtatoj li laboris ofte en armeaj laborejoj. Ekde 1970 li komencis instrui en Universitato de Suda Kalifornio, poste en Universitato de Roĉestro, fine en Universitato de San Francisko.

Elektitaj libroj
----------------

* *Scientific programming in business and industry* (1963)
* *Finite mathematics: quantitative analysis for management* (1977)
* *Introduction to data processing* (1980)
* *Which Door Has the Cadillac: Adventures of a Real-Life Mathematician* (2002) - membiografio

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
Balsaso
Panorama bildo de la Mezkala-Ponto ekde la suda flanko de Balsaso (tie konata kiel Mezkala-Rivero).
**Balsaso** aŭ **Balsas-Rivero** (hispane : *Río Balsas*), estas rivero en sud-centra Meksiko kiu drenas la vastan Balsasan Basenon (grabenon). Kun longeco de ĉirkaŭ 771 kilometroj ĝi estas unu el la plej longaj riveroj en Meksiko. Balsaso originas je la konfluo de Rivero San Martino kaj Zahuapan-Rivero en la subŝtato de Pŭeblo. Ekde tie ĝi fluas sudokcidenten kaj poste okcidenten tra la subŝtato de Gerero, konstituante la limon inter Gerero kaj la subŝtato de Miĉoakano. La rivero malpleniĝas en la Pacifikan Oceanon je Mangrove Point, apud la urbo de Lázaro Cárdenas, Miĉoakano.

La rivero havas iom da diferencajn nomojn laŭlonge de sia kuro, inkluzive **Atojak-Rivero** en Pŭeblo kaj **Mezkalo** en Gerero. Estas iom da rapidfluejoj laŭlonge de Balsaso, kaj ĝi estas resurso de hidroelektra generad-kapacito kaj utilas por irigacio.

La balsasaj sekaj arbaroj okupas grandan parton de Balsasa Baseno. La origino de maizo situas en Balsas-Valo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Mezameriko |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Kategorio Balsaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Endre SIK** [ŝIk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sík Endre** estis hungara politikisto, ministro, historiisto, diplomato, profesoro. Lia frato estis Sándor Sík.

Endre Sík  naskiĝis la 2-an de aprilo 1891 en Budapeŝto. Li mortis la 10-an de aprilo 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Endre Sík frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, kie li akiris juran diplomon en 1913. Li batalis dum la 2-a mondmilito, sed li militkaptitiĝis en Rusa Imperio en 1915. En 1920 li aliĝis al la hungara grupo de komunistoj en Siberio. Li plulernis inter 1923-1926, poste li instruis en diversaj universitatoj en Moskvo. Li okupiĝis ankaŭ pri historio de Afriko. Dum la 2-a mondmilito li partoprenis en hungara dissendo de Radio Moskvo. En 1945 li hejmenvenis kaj li ricevis diplomatiajn taskojn. Inter 1949 kaj 1954 li havis postenon en ministerio de eksteraj aferoj, poste li estis subministro. Inter 1958 kaj 1961 li estis ministro pri eksteraj aferoj, poste li pensiuliĝis. En 1962 li doktoriĝis, krome li longe aktivadis en ŝtataj rondoj. Li ricevis 10 premiojn inter 1950 kaj 1970.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Faji kérdés és marxizmus* ruse (1930}}, hungare (1971)
* *La discussion de l’ordre du jour de l'Assemblée générale des Nations Unies Intervention* (1958) france
* *Fekete-Afrika története I–IV.* (Historio de migra Afriko 1-4) premiita, (1964–1973) hungare, angle, france
* *Bem rakparti évek.* (1970) - memuaro
* *Vihar a levelet...* (1988) - memuaro (2-a eldono, la 1-a estis malpermesita)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 515148
* GND: 1193181607
* LCCN: n88627826
* VIAF: 110497201
* ISNI: 0000 0001 2032 7500
* SUDOC: 073096725
* BNF: 127708578
* NKC: ola2007404626
 |
Pri la komunumo
---------------

**Hittnau** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3302 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 3425 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Hittnau situas supre de la Lago de Pfäffikon ĉe la vojo, kiu konektas la Glattvalon kun la Tössvalo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Oberhittnau, Unterhittnau, Dürstelen, Isikon, Hasel, Schönau kaj Hofhalden. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto *Stoffel* je 928 m super la marnivelo, ĝia plej malalta punkto la *Tobellageto* (germane *Tobelweiher*). je 604 m super la marnivelo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,92 km², de kiuj 37,2% estas kovritaj de arbaro, 50,3% servas por agrikulturo, 7,6% por setlado. 4,2% estas trafikareo kaj 0,4% akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hittnau limas en nordo kaj okcidento al Pfäffikon, en oriento al Bauma, kaj en sudo al Wetzikon. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A53 estas Uster-Nord, kiu situas oriente en distanco de proksimume 5 kilometroj.

Trafiko
-------

Hittnau estas per la aŭtbuslinio de Bauma al Pfäffikon ZH konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La busveturado al Pfäffikon ZH daŭras proksimume 7 minutojn.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de Hittnau datiĝas el la jaro 905 sub la nomo *Hittenouva*. Pro la surmonta situo la loko estis ekloĝita nur en la frua mezepoko proksimume inter 640 kaj 770. La regado pri Hittnau apartenis dum mezepoko al la Grafoj de Kiburgo. En la jaroj 1424 respektive 1452 la Supera Jurisdikcio pri Hittnau estis akirita de la urbo Zuriko. Ĝis 1790 Hittnau restis parto de la zurika kamparvoktejo Kiburgo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Ueli Müller*: *Hittnau* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-11-03)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hittnau
* Hittnau en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Hittnau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Pfäffikon |
| --- |
| Bauma • Fehraltorf • Hittnau • Illnau-Effretikon - Kiburgo - Lindau ZH - **Pfäffikon ZH** - Russikon - Sternenberg - Weisslingen - Wila - Wildberg ZH |  |

 |
Balotado en Bangladeŝo
Oni distingas du tipojn de **balotrajto**: la malvastan balotrajton kaj la universalan balotrajton. (Legu aparte pri virina balotrajto.)

La malvasta balotrajto
----------------------

Oni nomas **malvasta balotrajto** la balotsistemon, kiu donas la balotrajton nur al iuj kategorioj diritaj de la leĝo.

La malvasta balotrajto povas baziĝi sur diversaj kriterioj:

* **la riĉeco** (riĉeca balotrajto): rajtas baloti kaj estas baloteblaj nur tiuj, kiuj pagas ioman imposton;
* **la klereco** (kapabla balotrajto): rajtas baloti nur tiuj, kiuj havas ioman kleran gradon. Fakte tiel oni volas senigi la analfabetojn je balotrajto;
* **la dependeco**: ne rajtas baloti tiuj, kiuj ne sendependas (ekz. iam la domservistoj);
* **la sekso**: en iuj landoj la virinoj ne rajtas baloti;
* **la aĝo**: rajtas baloti nur tiuj, kiuj estas pli ol *n*-jaraĝaj.

La universala balotrajto
------------------------

Oni nomas **universala balotrajto** la balotsistemon, kiu donas la balotrajton al la tuta landa loĝantaro escepte iujn eksplicite diritajn kategoriojn (ofte la neplenaĝulojn, la enkarcerajn krimulojn...).

Oni distingas du versiojn de la universala balotrajto:

* **la senpera universala balotrajto**: laŭ ĝi la civitanoj rekte, senpere balotas la balotitojn.

Ekz.: baloto de la prezidento kaj deputitoj en Francio, baloto de la *Bundestag*-parlamentanoj en Germanio.
* **la pera universala balotrajto**: laŭ ĝi la civitanoj nerekte, pere balotas la balotitojn. Ili unue balotas homojn, kiuj poste balotos mem la balotitojn.

Ekz.: baloto de la prezidento en Usono, baloto de la senatanoj en Francio.

Balotdevo
---------

Balotado en Irako
En kelkaj landoj, ekzemple Belgio kaj Brazilo, partopreno en balotado estas laŭleĝe konsiderata devo, kies neplenumo kaŭzas punojn.

Ekzemple, en Brazilo, se iu ne balotas kaj ne pravigas tiun neagon, tiu devas pagi malgrandan monpunon, kiu povas kosti minimume R$1,47 kaj maksimume R$4,92. Se la monpuno ne estas pagata, la punito laŭleĝe ne rajtas interalie ekhavi publikan oficon kaj pasporton, kaj ekstudi en kelkaj publikaj universitatoj.

Se tie oni devas partopreni balotadon, tamen oni rajtas voĉdoni per sindetena balotilo ("blanka" aŭ "nula" balotilo).

Vidu ankaŭ
----------

* Sekreta voĉdonado
* Deviga voĉdonado
* Demokratio
* Balotilo
* Balotsistemo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Balotrajto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-04-12 per la retarkivo Wayback Machine
* :
* Arkivigite je 2005-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2021-02-01 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80046
* GND: 4064302-5
* LCCN: sh85129645
* BNF: 13319145q
* NDL: 00570697
* NKC: ph127222
 |
**Francesco BARSANTI** (1690–1775) estis itala flutisto, hobojisto kaj komponisto. Li naskiĝis en 1690 en la urbo Lucca, Toskanio, Italio, sed pasigis plej el sia vivo en Londono kaj en Edinburgo.

Li studis juron en Padovo, sed forlasis tion por fari karieron en muziko. En 1714 Barsanti elmigris al Londono kun Francesco Geminiani, alia muzikisto el Lucca kiu estis kelkajn jarojn pli aĝa. Li ludis hobojon kaj tuj atingis postenon en la oper-orkestro de Haymarket kie la operoj de Handel estis produktitaj. Nerici informis, ke li revenis por mallonge al Lucca en 1717 kaj denove en 1718 por ludi en la Festivalo de la Sankta Kruco, 'kontraŭ tre alta salajro.'

Laŭ Hawkins kaj aliaj fakuloj, en 1735 Barsanti lasis Londonon por Edinburgo en Skotlando kie li akiris postenon kiel 'Majstro' kun la Edinburga Muzika Societo. Li restis en Skotlando 8 jarojn, kaj dum tiu tempo li profitis el la subteno (morala se ne financa) de la juna Lady Erskine (Charlotte Hope) (1720-1788), kaj edziĝis al iu 'Jean', pri kiu oni scias nenion. Barsanti finfine revenis al Londono iom post 1743, kun sia edzino kaj filino Jane (konata kiel 'Jenny'), sed trovis, ke li estis perdinta sian postenon en la muzika societo de Londono kaj estis devigita iĝi vjolisto en la oper-orkestro de Handel.

Notoj
-----

1. ↑   Hawkins, Sir John: *A General History of the Science and Practice of Music*, Vol. 5, T. Payne & Son, London, 1776
2. ↑   Nerici, Luigi: *Storia della musica in Lucca*, Vol. 12, Tipografia Giusti, Lucca, 1880

Bibliografio
------------

* Griscom, Richard & Lasocki, David, eld.: Routledge Music Bibliographies: The Recorder: A Research and Information Guide, 2a eld. Novjorko: eldonejo *Routledge*, 2003, ISBN 0-415-93744-2


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693565
* GND: 128857269
* LCCN: n81022400
* VIAF: 14957506
* ISNI: 0000 0000 8094 4132
* SUDOC: 152652043
* BNF: 138911935
* MBA: adc70df8-52f5-46fb-b86c-4269d8f648fc
* NLA: 35539340
* NDL: 01044528
* BIBSYS: 6052551
* NKC: mzk2003206744
* BNE: XX1638842
 |
**NUPES**, plennome **Nouvelle Union populaire écologique et sociale** ("nova popola unio ekologia kaj socia"), antaŭe konata kiel **Union Populaire**, estas franca balotkoalicio de maldekstraj partioj. Ĝi estis formita en preparo por la prezidanta baloto de 2022, en kiu Jean-Luc Mélenchon de La France insoumise estis la plej elstara kandidato de la maldekstro. Tamen, la koalicio estis limigita kaj Mélenchon finis en la tria loko de la unua raŭndo. Por la deputitaj balotoj de la 12-a de junio 2022, Eŭropo Ekologio La Verduloj, la Franca Komunista Partio kaj la Socialista Partio, inter aliaj, aliĝis al la alianco kaj la nova nomo estis elektita. Ekde la 6-a de majo 2022, la bloko havis dek du partoprenantajn partiojn. Se NUPES estus gajninta plimulton en la deputitaj balotoj, ĝi volis instali Mélenchon kiel ĉefministron.

Konsisto
--------

* Bloko de La France insoumise
	+ La France insoumise
	+ Partio de Maldekstro
	+ Ensemble !
	+ Picardie debout
	+ Révolution écologique pour le vivant
* Ekologio
	+ Eŭropo Ekologio La Verduloj
	+ Génération.s
	+ Generacio Ekologio
	+ Les Nouveaux Démocrates
* Franca Komunista Partio
* PS kaj aliancanoj
	+ Socialista Partio
	+ Place publique

Vidu ankaŭ
----------

* Prezidanta baloto de 2022 en Francio
* Francaj deputitaj balotoj de 2022

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio NUPES en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
Golfeto Kata
Strando La Punta norde de Ocumare de la Costa.
Preĝejo Sankta Sebastiano
**Ocumare de la Costa** [okuMAre] estas marborda urbeto en la norda pinto de la subŝtato Aragua, Venezuelo, kaj ĉefurbo de la municipo Ocumare de la Costa de Oro. Ocumare estas situanta ĉe la deklivaro de la Marborda Montaro, kio havigas la naturajn elementojn proprajn de la marborda zono de la Nacia Parko Henri Pittier. Krom la kultivo de kakao, la fiŝkaptado el maro estas aktuale la dua ekonomia vivresurso por la komunumo.

Ocumare de la Costa troviĝas ĉe 43 kilometroj de la urbo Marakajo kaj havas ĉirkaŭ 13.043 loĝantojn.

Historio
--------

La 6-a de julio 1816 Simón Bolívar elŝipiĝis ĉe Ocumare de la Costa devena el Haitio kaj setligis ĉe la marbodo sian stabanejon provizore. Tiam la *Libertador* proklamis sian faman abolon de la sklaveco kaj deklaris nuligita la Dekreton por Milito je Morto per kiu ekis la Milito por Sendependigo de Venezuelo.

10° 29′ 10″ N 67° 46′ 21″ O﻿ / ﻿10.48611 °N, 67.77250 °O﻿ / 10.48611; 67.77250 (mapo)Koordinatoj: 10° 29′ 10″ N 67° 46′ 21″ O﻿ / ﻿10.48611 °N, 67.77250 °O﻿ / 10.48611; 67.77250 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Arkivigite je 2009-05-18 per la retarkivo Wayback Machine Bolívar y La Abolición de la Esclavitud en Venezuela: 1810 - 1830, alirita la 5an de novembro de 2009, José Marcial Ramos Guedez (Simon-Bolivar.org), marto de 2009.
2. ↑    Simón Bolívar y la abolición de la esclavitud en Venezuela 1810-1830. Problemas y frustración de una causa. alirita la 5an de novembro de 2009, José Marcial Ramos Guédez (Revista de Historia de América), 1999.}

* Kategorio Ocumare de la Costa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mautes** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 220 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Mautes etendiĝas sur 22,67 km², kaj havis 220 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 9 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Mautes situas je alteco de 727 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Mautes apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Yolande Plas, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Ekzistas en Mautes preĝejo de la 12-a jarcento.

Administrado
------------

Mautes apartenas al la kantono de Bellegarde-en-Marche, kies ĉefurbo estas Bellegarde-en-Marche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bellegarde-en-Marche
**Almaraz de Duero** [almaRAZ deDŬEro] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. *Almaraz de Duero* estas etimologie tradukebla al *Kultivejo de la rivero Doŭro*.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 45,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 407 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 20 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Muelas del Pan, Zamora, Villaseco del Pan kaj Pereruela.

Estas atestaĵoj de prahistoria kaj romia loĝado (ceramiko, minejoj); en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1 175. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, historia heredo, piedirado). Servoj kiel dormurbo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756344
 |
François Morel, Salono de la libro, Parizo, 2012
**François MOREL** naskiĝis la 10-an de junio 1959 en Flers (Orne). Li estas franca aktoro, scenaristo kaj kantisto.

Biografio
---------

Naskiĝinta en Flers, François Morel pasigis sian infanaĝon en Saint-Georges-des-Groseillers (Saint-Georges-de la-Grosujoj).

Post majstreco de literaturo atingita en la universitato de Caen, François Morel vizitadis la Nacian altlernejon de teatro de la rue Blanche (Blanka strato) en Parizo.

Jean-Michel Ribes estis la unua kiu alvokis la talenton de François Morel, donante al li la rolon de la grumo en sia televida serio Palace. Poste li aniĝis al la trupo de Jérôme Deschamps kaj Macha Makeïeff: Les Deschiens.

Lia fameco eksplodis kiam la mondo de Jérôme Deschamps kaj Macha Makeïeff estis transponita al la televido en serio nomita *Les Deschiens,* kiu estis disvastigita en Canal+ per la elsendo *Nulle Part Ailleurs* (Nenie aliloke).

Fine de 2006, François Morel komencis karieron de kantisto per sia spektaklo *Collection particulière* (aparta Kolekto). En tiu okazo, li registris albumon kun la sama nomo, kiu estis sekvata de turneo ĝis 2007. François Morel estis la aŭtoro de ĉiuj tekstoj, kun muzikoj precipe komponitaj de Reinhardt Wagner, kaj ankaŭ de Juliette Noureddine kaj Vincent Delerm (apero la 20-an de novembro 2006).

Li pruntedonis same sian voĉon al la rolulo de Rantanplan dum la filmetoj kiuj montras la misaventurojn de la plej stulta hundo de la Okcidento. En tiu okazo, li interpretis repmuzikon en rilato kun la filmo *Tous à l'Ouest* (Ĉiuj al Okcidento).

Por la filmo *Le Chat du rabbin* (La kato de la rabeno), li pruntedonis sian voĉon al la heroo, la kato de la rabeno Sfar.

Ekde septembro 2009, li kronikis en France Inter, ĉiu-vendrede matene en la elsendo de 7/9.

Li ludis la rolon de S-ro Jourdain en la teatraĵo de Molière kaj Lully *La Nobela Burĝo*, kreo de la CADO, (la nacia centro de kreo de Orléans), de oktobro ĝis decembro 2011 en Orléans, poste en Parizo komence de 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio François Morel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france+angle François Morel en IMDb
* Oficiala retejo de la filmo *Au sud des nuages* Arkivigite je 2007-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de éditions de l'Attribut
* Retejo de François Morel (Universal Music)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 400777
* GND: 136356982
* LCCN: n2003049836
* VIAF: 24710768
* ISNI: 0000 0001 2124 634X
* SUDOC: 034491007
* BNF: 125242189
* MBA: 9ae2e869-7b2c-4451-b952-69e552f8dd0f
* RKD: 57660
* NKC: pna2017951294
* BNE: XX1385993
 |
**Csobád** [ĉobAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.

Lago ĉe Csobád
Katolika preĝejo de Csobád

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Alto super marnivelo: 126 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2807/21.0263
* Loĝantaro: 730
* Poŝtkodo: 3848
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Csobád situas sur ebenaĵo, en valo de Hernád, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti. Encs troviĝas 9, Miskolc 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1323 laŭ la tiama ortografio *"Chabad"*. La vilaĝo multe suferis pro inundoj de Hernád, tial la komunumo translokiĝis iomete for de la rivero. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al ĉefanĝelo Sankta Mikaelo
* kalvinana preĝejo
* grekokatolika preĝejo
* kampanilo
* nobeldomo de Kovács [kovAĉ]
* fiŝkaptista lago

Famuloj
-------

En Encs naskiĝis instruisto Pál Király.

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

* Kategorio Csobád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Santibáñez de Béjar** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar kaj al la municiparo Ruta de la Plata. 

Turo de Santibáñez, kiu estis de la partianoj de la kastilia reĝino Isabel la 1-a, kiu savis ĝin male al aliaj de opoziciantoj en enlanda milito.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Santibáñez de Béjar kaj El Parador, senhoma vintre kaj kun nur 5 al 10 personoj somere; okupas totalan areon de 29,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 476 loĝantojn. Ĝi perdis 1 500 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento.

Tra la loĝloko pasas la rivero Valvanera, valora por irigacio, brutobredado (ŝafoj) kaj fiŝkaptado. Krome trs la municipa teritorio pasas la rivero Tormes je ĉirkaŭ 4,4 kilometroj de la domaro. Aparte estas gravaj montopintoj el 900 ĝis 1355 super marnivelo. En 1987 okazis grava inundo, en 2003 incendio.

Santibáñez de Béjar limas kun la loĝlokoj Guijo de Ávila, Cespedosa de Tormes, Puente del Congosto, La Cabeza de Béjar, Nava de Béjar, Medinilla, Sorihuela kaj Neila de San Miguel.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752321
* VIAF: 59144648401131364486
 |
La **Granda-Belto-ponto** (dane *Storebæltsbroen*) estas pendoponto en Danio, kiu ligas la insulojn Fyn kaj Sjælland de la ŝtato.
Ĝi superpontas interinsulan markolon, kiu havas la nomon Granda Belto.

Ĝis la malfermo de la nova ponto dum junio 1998, pramoj inter la lokoj Nyborg sur la insulo Fyn kaj Korsør sur Sjælland utiliĝis por la transporto de aŭtoj, kamionoj, motorcikloj, piedirantoj kaj fervojaj vagonoj. Nun sur la horizontala parto de la ponto troviĝas aŭtoŝoseo, kies paso per veturilo kostas vojimposton.

Paralela fervoja linio gvidiĝas tra tunelo de 88 km da longo, kiu pasas sub la akvomasoj de la markolo. Biciklantoj ne rajtas pasi la ponton, sed devas aŭ pasi la markolon en trajnoj, kies biletojn necesas antaŭmendi, aŭ veturi kromvojojn norden aŭ suden, por atingi la plej proksimajn pramojn.

Per suma longo de 2.694 metroj kaj interkolona longo de 1.624 metroj la Granda-Belto-ponto en Danio nuntempe estas la plej longa pendoponto en Eŭropo kaj post la ponto Akaŝi-Kaikjō en Japanio estas la dua plej longa pendoponto de la mondo. La kolonoturoj havas alton de 254 metroj, la horizontala parto de la ponto larĝas 31 metrojn kaj situas proksimume 70 metrojn super la akvosurfaco. La suma ponta konstruaĵo havas longon de 6.790 metroj.

La vojimposto por la paso de la Granda Belto per aŭto dum jaro 2007 estis 205 danaj kronoj (proksimume 28 eŭroj). Por biciklantoj, kiuj uzas la trajnon, la paso kostas proksimume 200 danajn kronojn (proksimume 28 eŭrojn).
Dum la semajnfino validas ioma rabato por aŭtoj: la tien- kaj reenveturo inter vendredo, 14-a horo, kaj dimanĉo, 24-a horo, kostas 360 danajn kronojn (proksimume 39 eŭrojn).

Akcidento
---------

La 2-an de januaro 2019, ses homoj estis mortigitaj en fervoja akcidento sur la ponto. Lokaj amaskomunikiloj raportis ke pasaĝera trajno subite bremsis post kiam ĝi estis trafita de baŝo el varvagonaro veturanta en la kontraŭa direkto.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube

* oficialaj paĝoj de la ponto (danlingvaj)
* privata paĝo germanlingva pri la ponto

detala mapo de la Granda Belto (*Storebælt*) kun la ponto
la ponto vidate de la akvosurfaco

* Granda-Belto-ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granda-Belto-ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Granda-Belto-ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Claro** (prononcu *Klaro*) estas komunumo de la komunumaro Riviera kaj la distrikto Riviera en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2638 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Claro situas tute en sudo de la Valo de Leventina ĉe la orienta bordo de la rivero Tiĉino, proksimume 8 kilometrojn norde de la kantonĉefurbo Belinzono, al kies aglomeraĵo la komunumo apartenas. Supre de la vilaĝo situas la benediktanina Monaĥejo Santa Maria Assunta. La komunumo konsistas el la kernvilaĝo Claro kun la kvartaloj Brogo, Cassero, Duno kaj Torrazza, kaj la vilaĝo Scubiaĝo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 21,22 km², de kiuj 72,0% estas kovritaj de arbaro, 13,6% servas por agrikulturo kaj 6,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Claro limas en nordo al Cresciano, en nordoriento al San Vittore (GR), en oriento al Lumino, en sudo al Arbedo-Castione, en sudokcidento al Gnosca, kaj en okcidento al Preonzo.

Trafiko
-------

Tra Claro pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Bazelo al Chiasso. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2, kiu pasas paralele al la komunumlimo aliflanke de la rivero Tiĉino kaj al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas 1 kilometron sude de la komunumo ĉe la aŭtovojnodo Belinzono-Nordo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Claro datiĝas el la jaro 1120 kiel *locus Clari*. Dum mezepoko Claro apartenis al vasala familio de la ĉefepiskopo de Milano. Sub la regado de Milano la komunumo havis certan aŭtonomion kaj estis submetita al prefekto de la duko de Milano. Post la konkero fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1499 ĝi estis integrita al ties Voktejo Riviera, kiu post la kreo de Kantono Tiĉino en la jaro 1803 fariĝis distrikto kaj komunumaro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Giuseppe Chiesi*: *Claro* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-04-24)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Claro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Claro

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Claro** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Riviera |
| --- |
| 
**Komunumaro Riviera:** **Biasca**  •  Claro  •  Cresciano  •  Iragna  •  Lodrino  •  Osogna |  |

 |
**József Torgyán** [jOĵef tordjAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Torgyán József** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, advokato.

József Torgyán
József Torgyán  naskiĝis la 16-an de novembro 1932 en Mátészalka, li mortis la 22-an de januaro 2017 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Torgyán frekventis mezlernejon (kaj ankaŭ muzikan altlernejon) en Budapeŝto, poste inter 1951 kaj 1955 Sciencan Universitaton pri Eötvös Loránd. Li partoprenis en Hungara revolucio de 1956, tial li devis fari helplaborojn anstataŭ jura laboro. En 1957 li advokatiĝis. Li edziĝis en 1959, poste li havis filon. Inter 1959 kaj 1990 li estis advokato en Újpest. En 1989 li estis grava figuro en la politika ŝanĝo. Inter 1990-2002 li estis parlamenta deputito, inter 1991-2002 li estis partiestro de Etbienula Partio, inter 1998 kaj 2001 ministro pri agrikulturo. Li strebis multe por la kamparanoj komplete rericevu la iamajn bienojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Antalltól Orbánig* (2005)
* *Kereszténység az ezer vallás világában* (2006)
* *Humor a házban* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio József Torgyán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521895
* GND: 119208555
* LCCN: n93004536
* VIAF: 77120652
* ISNI: 0000 0000 7861 0635
* SUDOC: 059522917
 |
**Donji Petrovci,** serbe **Доњи Петровци** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma. Donji (Доњи) signifas: malsupra.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18  km²
* Koordinatoj: 44°57′32″N 19°58'19″E
* Supermara alteco: 90 m
* Loĝantaro: 991 en 2002
* Poŝtkodo: 22423
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Donji Petrovci situas laŭ rojo, fine de sakovojo el Putinci, laŭ fervojo Ruma-Indjija.

Historio
--------

En la 4-a jarcento tiu loko estis grava loko por la Romia Imperio. Prosimume post 5 jarcentoj hungara dominado sekvis. Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo, poste ĝi apartenis al limgarda zono de Habsburgoj. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Donji Petrovci 902 serboj (91 %), 55 ciganoj, 8 kroatoj, 4 jugoslavianoj, 3 ukrainoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Donji Petrovci

* Kategorio Donji Petrovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Donji Tovarnik,** serbe **Доњи Товарник** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Peĉinci.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri la municipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 22  km²
* Koordinatoj: 44°48′00″N 19°56'00″E
* Supermara alteco: 74 m
* Loĝantaro: 1016
* Poŝtkodo: 22416
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Situo
-----

Donji Tovarnik situas inter Savo kaj Peĉinci.

Historio
--------

Komence romianoj vivis tie, poste alvenis diversaj nomadaj triboj. Fine de la mezepoko la turkoj okupis la komunumon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Donji Tovarnik 941 serboj (93 %), 46 ciganoj, 3 kroatoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Donji Tovarnik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 04′ 41″ N 15° 10′ 53″ O﻿ / ﻿49.07806 °N, 15.18139 °O﻿ / 49.07806; 15.18139 (mapo)

**Kaproun** (germane *Kaltenbrunn*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Kunžak en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km sude de Kunžak. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/151. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 19 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 6 loĝantoj.

**Kaproun** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,09 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1487.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 166 |
| 1880 | 169 |
| 1890 | 154 |
| 1900 | 155 |
| 1910 | 139 |
| 1921 | 152 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 139 |
| 1950 | 73 |
| 1961 | 57 |
| 1970 | 34 |
| 1980 | 16 |
| 1991 | 4 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 6 |
| 2011 | 2 |
| 2021 | 6 |

Naturaj rilatoj
---------------

Nordoriente de la vilaĝo situas nacia naturmemorindaĵo Kaproun.

Fervoja haltejo
---------------

Fervoja haltejo ĉe la vilaĝo estas kunigita kun literatura figuro de Jára Cimrman, kiu estis elĵetita en ĝi el trajno. La haltejo troviĝas en arbaro proksime de la vilaĝo mem. Sur tiu ĉi haltejo Jára Cimrman havas establita tumulon kaj memortabulon. Al tiu ĉi loko eblas veni per mallarĝtraja fervojo de Loka fervojo de Jindřichův Hradec el Jindřichův Hradec aŭ male el Nová Bystřice aŭ per aŭtomobilo ĝis Kaproun kaj de tie piede tra la arbaro.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Ĉeĥa Kanado

Pluaj fotografioj
-----------------

* Kaproun, fervojo, trajno kun lokomotivo T 47.005Kaproun, fervojo, trajno kun lokomotivo T 47.005
* Kaproun, fervojo, trajno kun lokomotivo U 46.001Kaproun, fervojo, trajno kun lokomotivo U 46.001
* Kaproun, fervoja haltejoKaproun, fervoja haltejo
* Kaproun, fervoja haltejo, trajno kun lokomotivo U 46.001Kaproun, fervoja haltejo, trajno kun lokomotivo U 46.001

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Kunžak (7) |
| --- |
| Kaproun ~ Kunžak ~ Mosty ~ Suchdol ~ Terezín ~ Valtínov ~ Zvůle |

 |
**Donji Zebanec,** hungare **Alsóhideghegy** [alŝOhideghedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Selnica.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 40314
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 28′ 01″ N 16° 24′ 00″ O﻿ / ﻿46.46694 °N, 16.40000 °O﻿ / 46.46694; 16.40000 (mapo)Koordinatoj: 46° 28′ 01″ N 16° 24′ 00″ O﻿ / ﻿46.46694 °N, 16.40000 °O﻿ / 46.46694; 16.40000 (mapo)

Loknomo
-------

La historia hungara loknomo estis la sama, ol la kroata: Zebanec. Fine de la 19-a jarcento pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis novan hungaran loknomon. Pro peto de poŝto aldoniĝis "alsó" (=suba), kiu kroate estas "donji".

Situo
-----

Donji Zebanec situas sur deklivoj. Selnica troviĝas je 3, Čakovec je 10 km-oj.

Historio
--------

La kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. Ĝis Traktato de Trianon Alsóhideghegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.
**Endre Sármezey** [ŝArmezei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sármezey Endre** estis hungara inĝeniero.

Endre Sármezey  naskiĝis la 21-an de aprilo 1859 en Mezőkovácsháza. Li mortis la 15-an de aŭgusto 1939 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Endre Sármezey frekventis mezlernejojn en Békéscsaba kaj Szeged, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Teknika Universitato de Zuriko en 1882. Post siaj studoj li laboris komence en Hungaraj Ŝtatfervojoj, poste en privata fervoja kompanio. En 1883 laŭ lia projekto ekfunkciis fervojo inter Mezőhegyes-Kétegyháza. En 1898 li konstruigis ekonomian fervojan reton en Békés. Li instalis la unua motoran fervojon en la lando. Tio funkciis ekde 1904 per benzinoj, poste eĉ dizeloj funkciis. Li ricevis oran medalon en Milano en 1906.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Egynéhány szó a nagyszentmiklós-makó-hódmezővásárhelyi helyi érdekű vasut szervezetéhez* (1901)
* *Motoros kocsik vasúti üzemekben* (1904)
* *Dieselmotorok alkalmazása vasúti üzemekben* (1918)
* *Agrárreform és a kisvasutak* (1919)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo de 1981

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
**Endre Zádor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zádor Endre,** cirile **Задор Ендре** estis hungara altlerneja instruisto.

Endre Zádor naskiĝis la 18-an de septembro 1919 en Užhorod (Ĉeĥoslovakio, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis en aprilo de 1999 en Debrecen (Hungario).

Biografio
---------

Endre Zádor apartenis al la hungara minoritato en la ĵus formiĝanta nova ŝtato Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 sia naskiĝurbo apartenis al Sovetunio. Li kun la plena familio translokiĝis al Debrecen, kie li estis katedrestro de loka filio de Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li instruis ĝis la emeritiĝo, sed li estis ankaŭ kantomajstro de Teatro Csokonai (Debrecen) kaj de alia koruso. Lia edzino naskis kvinfoje.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* János Berkes
* Gabriella Hegyes
* Kolos Kováts
* Éva Mohos Nagy
* Sylvia Sass
* Ilona Tokody

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 791085
 |


* Portalo pri Biografio
**Ĉilakaluripet** (telugue **చిలకలూరిపేట**) estas urbego, municipo en orienta Barato, en subŝtato Andra-Pradeŝo, en distrikto Palnadu, kie Ĉilakaluripet estas la administra sidejo.

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Ĉilakaluripet havis populacion de 101 550. La legopovo estas 72%, kiu estas sub la landaveraĝo 73%.

Geografio
---------

Ĉilakaluripet etendiĝas laŭ la marborda ebenaĵo en alteco de 25 metrojn de la marnivelo. Narasaraopet troviĝas 20, Guntur 38, Tenali 53, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 56, Ongole 67, Vijayawada 70, Gudivada 96, Hajderabado 229, Mumbajo 842, Kolkato 1122, tutlanda ĉefurbo Delhio 1427 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La oficiala dum dominado de britoj estis Chikpet. Ĉilakaluripet akiris municipan rajton en 1964 kun triagrada statuso, en 1980 kun triagrada statuso, en 2001 kun unuagrada statuso. Nova distrikto estis establita en 2022 kun la sidejo Ĉilakaluripet.

Ekonomio
--------

En Ĉilakaluripet funkcias muelejoj pri tritikoj, kotonoj kaj oleaj grenoj. Menciindaj la aŭtoripajejoj.

Edukado kaj lingvoj
-------------------

En Ĉilakaluripet pluraj kolegioj funkcias. Menciindas la prestiĝa anglalingva mezlernejo. La instruaj lingvoj estas la angla kaj telugua.

Religio
-------

Preskaŭ 73% de la populacio estas hinduoj, proksimume 24% estas islamanoj.

Trafiko
-------

Al Ĉilakaluripet kuras 4 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj, en la urbo aŭtobusa stacidomo funkcias. La plej proksima fervoja stacidomo troviĝas en Narasaraopet.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Archipoeta** (*arĥipoeto*, naskiĝis inter 1125 kaj 1135, mortis post 1165), kies vera nomo ne estas transdonita, estis unu el la plej gravaj latinlingvaj poetoj de la 12-a jarcento kaj ekzemplulo de la vagabonda poezio.
Li uzas klasikajn heksametrojn (*estas por ĉio sezon', ankaŭ mi do momenton elpetas*) same kiel mezepokajn formojn (ekzemple la "hakita" ritmo de: *Certanokte de sabat' -- mi el dorm' vekiĝis*).

Verkoj
------

Nur dek kantoj de la arĥipoeto estas transdonitaj.

**I:** *Lingua balbus, hebes ingenio*
**II:** *Fama tuba dante sonum*
**III:** *Omnia tempus habent*
**IV:** *Archicancellarie, vir discrete mentis*
**V:** *Nocte quadam sabbati somno iam refectus*
**VI:** *En habeo versus te precipiente reversus*
**VII:** *Archicancellarie, viris maior ceteris*
**VIII:** *Presul urbis Agripine*
**IX:** *Salve, mundi domine, Cesar noster, ave!*
**X:** *Estuans intrinsecus ira vehementi*
En la sekva alineo el satira peco, li konfesas pri sia amo de drinkado, vetado kaj virinoj. 

```
   *Meum est propositum in taberna mori,*
   *Ut sint vina proxima morientis ori.*
   *Tunc cantabunt letius angelorum chori:*
   *"Deus sit propitius huic potatori."*
```

proza traduko:

```
   Mi intencas morti en taverno,
   por ke vino estu proksime de mortanta buŝo.
   Tiam la ĥoroj de anĝeloj kantos pli feliĉe:
   "Dio estu favora al tiu ĉi drinkemulo."
```

La satiran efikon elvokas la anstataŭigo de *peccatori* (pekanto) per *potatori* (drinkemulo).

En Esperanto
------------

Gerrit Berveling tradukis kelkajn kantojn kaj aperigis ilin en la eldonejo Fonto, en *La Karavelo* kaj en *Beletra Almanako numero 3, paĝoj 29–37. Ili poste devos aperi en Antologio Latina.*

* Kanto 1 (3) aperis sub la titolo **Unua peto al Reinald de Dassel**: *"Estas por ĉio sezon'" - ankaŭ mi do momenton elpetas*
* Kanto 8 (2) aperis sub la titolo **Jona pent-eldiro**: *Famo tubje laŭte sonas*
* Kanto 9 (5) aperis sub la titolo **Vizio**: *Certanokte de sabat' -- mi el dorm' vekiĝis*

Eksteraj ligiloj
----------------

* La poemoj de la Arĥipoeto (en la latina)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 217540
* GND: 118645609
* LCCN: n87809097
* VIAF: 2562365, 1178154381080430292418, 1485157643298638590006, 316415744, 289271848, 9161272088947441156, 322159474186427661728, 999163874000945721169, 1247159474209727661791, 155161272134147441631, 1045159248568204870006, 217167803142517771747, 845159248567704870005, 198167803140917771734 265025711, 2562365, 1178154381080430292418, 1485157643298638590006, 316415744, 289271848, 9161272088947441156, 322159474186427661728, 999163874000945721169, 1247159474209727661791, 155161272134147441631, 1045159248568204870006, 217167803142517771747, 845159248567704870005, 198167803140917771734
* ISNI: 0000 0000 8014 7942, 0000 0004 5564 8429
* LIBRIS: 175988
* SUDOC: 050295543
* BNF: 124272103
* MBA: 35039102-819d-43c1-b32d-68b46b6e1b9d
* NLA: 36579296
* BIBSYS: 98069711
 |
**Endrefalva** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény. La loknomo signifas: vilaĝo de Andreo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Koordinatoj: 48° 07′ 38″ N 19° 34′ 33″ O﻿ / ﻿48.12722 °N, 19.57583 °O﻿ / 48.12722; 19.57583 (mapo)Koordinatoj: 48° 07′ 38″ N 19° 34′ 33″ O﻿ / ﻿48.12722 °N, 19.57583 °O﻿ / 48.12722; 19.57583 (mapo)
* Loĝantaro: 1320
* Poŝtkodo: 3165
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Endrefalva situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Balassagyarmat-Salgótarján. Szécsény troviĝas 7, Salgótarján 21, Balassagyarmat kaj Bátonyterenye po 29, Pásztó 30 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1234 laŭ tiama nomo *"Pog"*. Ekde 1552 la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1905, en 1999 renovigita
* monumento de falintoj dum la 1-a mondmilito

* Kategorio Endrefalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**José Pablo Torcuato Batlle y Ordóñez** (21-an de majo 1856 en Montevideo - 20-an de oktobro 1929 samloke) estis ĵurnalisto, politikisto de Kolorado-Partio kaj dufoje prezidento de Urugvajo. Ĝia oficperiodo daŭris de la 1-a de marto 1903 ĝis 1-a de marto 1907 kaj 1-a de marto 1911 ĝis 1-an de marto 1915. Li enkondukis multajn gravajn reformojn en la lando.

José Battle estis filo de pli frua prezidento Lorenzo Batlle y Grau, generalo kaj pezidento inter 1868-1872. Li estis ankaŭ onklo de posta urugvaja prezidento, Luis Batlle Berres kaj pranepo de prezidento Jorge Batlle (oficis de 2000 ĝis 2005)

Dum lia oficperiodo, li ekis movadon, kiun li nomis Batll-ismo: Li protektis la ŝaton kontraŭ la eksterlanda ekonomia imperialismo. Li batalis por enkonduko de la sendunga subvencio (1914), okhora labortago (1915) kaj ĝenerala balotrajto. La registaro transprenis importon de eksterlandaj produktoj (maŝinojn, krudmaterialojn). La viandoprilabora industrio stimulis kreskon, devizajn enspezojn de Urugvajo.

Battle enkondukis senkostan aliron al altlernejoj kaj rajton de virinoj viziti ĉiun universitatan fakon.

Pluaj reformoj de lia oficperiodo:

* 1906 - Malpermeso de krucifiksoj en hospitaloj
* La forigo de aludoj je Dio kaj la Evangelio, en publikaj ĵurigoj
* Enkonduko de la divorca rajto

Vidu ankaŭ
----------

* José Batlle y Ordóñez (Urugvajo)

Literaturo
----------

* Milton I. Vanger: *The Model Country: José Batlle y Ordóñez of Uruguay, 1907-1915.*, Verlag: University Press of New England, o. O. 1980, ISBN 0874511844

* Kategorio José Batlle y Ordóñez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228435
* GND: 119022613
* LCCN: n80098113
* VIAF: 17248628
* ISNI: 0000 0001 1815 7362
* SUDOC: 02916186X
* BNF: 12084542c
* NLA: 36545906
* BNE: XX1018804
 |
**José Antônio de Maria IBIAPINA** estis fama brazila katolika pastro. Li naskiĝis en Cearao en 1805 kaj mortis en 1884, filo de Francisco Miguel PEREIRA kaj Tereza Maria de Jesus. 

En 1823 li eniris seminarion sed foriris ĝin jam en 1825 por studi juron kiam liaj patro kaj frato estis arestitaj kiel ribelistojn. En 1834 li fariĝis advokato kaj en sekva jaro, li fariĝis juĝisto de Quixeramobim kaj provinca deputito en Cearao. Post la morto de sia edzino, li forlasis Cearaon kaj en 1838 li loĝiĝis al Areia, Paraibo. En 1843 li partoprenis Praieiran revolucion. 

Post multaj jaroj kiel simpla advokato, en 1853 li revenis al religia emo kaj fariĝis katolika pastro sen bezono de aliaj studoj. La episkopo de Olinda nomis lin ĝenerala paroĥestro kaj instruisto pri "sankta elokvento" en la Olindaa seminario. Nur post du jaroj, li lasis Olinda'n por esti misiisto en brazila internlando, dum multaj jaroj li fondis hospitalojn, orfejojn kaj lernejojn en brazila nordoriento.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Striko de la Liverpulaj dokistoj** daŭris de la 29-a de septembro 1995 ĝis februaro 1998.

Kvankam nomata 'striko', ĝi estis konkrete 'disputo', ĉar la labordonantoj, la MDHC (Mersey Docks and Harbour Company) en Liverpool, jam maldungis la dokistojn, dum ili engaĝis en alian apartan disputon. La Liverpulaj Dokistoj, pro solidareco, rifuzis trapasi la striklineon de alia grupo de dokistoj, kiuj laboris samloke. La MDHC uzis la okazaĵon por maldungi ilin. Nur al kelkaj el ili la labordonantoj ofertis novajn kontraktojn, do ekis la disputo. Dum la sekvaj du kaj duono jaroj la dokistoj faris tre publike videblan kampanjon por postuli la redonon de siaj laboroj kaj solidaris kun dokistoj el la tuta mondo kaj kun subtengrupoj, kiel Regajnu la Stratojn. Oni designis t-ĉemizon, kun la 'CK' signo de Calvin Klein meze de la vorto dokisto, **doCKer**. Multaj famuloj vestiĝis en la t-ĉemizo, plej fame Robbie Fowler, la piedpilkisto de Liverpool FC, kiu montris ĝin dum golo-celebrado. 

La striko malsukcesis atingi siajn deklaritajn celojn sed estis moderna ekzemplo de forta Sociala Movada Sindikatismo en Britio. La disputo estis unu el la plej longdaŭraj dum la historio de britaj labororilatoj. Februaro 1998, la dokistoj finfine akceptis la kvitiĝon. 

Fama brita reĝisoro Ken Loach enscenigis dokumentfilmon pri la striko *The Flickering Flame* dum 1997. La dokistoj mem skribis scenaron por filmo pri siaj spertoj kun la helpo de konata skaŭsa skribisto Jimmy McGovern kaj la kreinto de *Trainspotting*, Irvine Welsh. La filmo aperis dum 1999 sub la nomo, 'Dockers'.

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Liverpool 47
* The Mersey Docks Dispute fare de Dave Graham
* The Liverpool Dockers - 2 years fighting
* Fotoj de la disputo fare de Liverpula fotisto Dave Sinclair