recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**József Tóth** [jOĵef tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth József** estis hungara advokato, redaktoro.

József Tóth naskiĝis la 17-an de marto 1851 en Nagykőrös, li mortis la 20-an de oktobro 1903 en Nagykőrös.

Biografio
---------

József Tóth maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1869, poste li studis juron 2 jarojn en Reĝa Universitato de Pest, pli poste li akiris juĝistan diplomon en Kalvinana Jura Akademio (Kecskemét). Li advokatiĝis oficiale en 1876, poste li estis advokato 25 jarojn en sia naskiĝurbo. En tiu periodo li estis ankaŭ ĉefredaktoro de la loka gazeto, ankaŭ grava partoprenanto de kultura kaj eduka vivoj de la urbo. Li helpis ankaŭ la kalvinanan eklezion kaj li verkis ĉefe junularajn romanojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kis regélő* (historioj por junuloj, 1872)
* *A nagyvilági nő* (romano, 1880)
* *A nóták szegényei* (noveloj, 1886)
* *A nagy-kőrösi polgári kör története és a kör 50 éves fennállásának ünnepélye* (1894)

Memorigiloj
-----------

* strato en Nagykőrös

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj T, TY, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709358
 |
**Filipina Esperanto-Junularo** (**FEJ**) (tagaloge *Kabataang Esperantista ng Pilipinas*) estas junulara asocio, kiu estis fondita en la urbo Valenzuela la 19-an de Septembro, 2013 de tri gejunuloj.

FEJ akiris oficialan kontakton kun Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) la 5-an de decembro 2013, kiam UEA asignis propran konton al FEJ sub la UEA-kodo *phej-d*. La organizaĵo ankaŭ aperis en la Jarlibro 2014 kiel nealiĝinta landa junulara organizo sub TEJO.

Origine nomita **Filipina Esperantista Junulara Asocio (FEJA)**, la asocio ŝanĝis sian nomon je la 31-a de decembro 2013 al la nuna, Filipina Esperanto-Junularo, laŭ estrara raporto.

La organizaĵon gvidas Albert Stalin Garrido, kiu loĝas en Kezono.

FEJ havas la devizon "*Via Esperanto-asocio en 7,107 insuloj ekde 2013!*". Temas pri la 7 107 insuloj, el kiuj konsistas la filipina insularo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)
* Filipina Esperanto-Junularo ĉe Facebook (esperante)
* reta aliĝilo al la asocio (esperante)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírtura.

Historio
--------

Oni supozas, ke la tiam katolika kirko estis konstruita iam en la 13-a jarcento. En 1488 la iama absido estis grandparte malkonstruita kaj oni konstruis pli novan gotikan kirkon dediĉitan al Sankta Georgo. Ekde la 16-a jarcento la konstruaĵo iĝis posedaĵo de la kalvinanoj. Inter 1821-1833 la konstruaĵo estis trakonstruita kaj anstataŭ la ligna turo oni konstruis masonitan turon. En 1907 kaj inter 1995-1998 la preĝejo renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo en korto. En la fasado la larĝa turo altiĝas, meze la pordo troviĝas. La turopinto estas oklatera piramido. La absido estas oklatera. Kaj la navo kaj la absido havas apogpilierojn. La absido estas nur iomete pli mallarĝa, ol la navo. Interne la klasikismaj mebloj estis faritaj en 1833. La ekleziaj stanaj vazoj devenis el la 17-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun 3 fotoj
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2019-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Fjodor Stepanoviĉ ROKOTOV** (ruse *Фёдор Степанович Рокотов*; naskiĝis en 1735 (?) en vilaĝo *Voroncovo* (nun parto de Moskvo), mortis la 24-an de decembro 1808 en Moskvo. Li estis eminenta rusa pentristo de la 18-a jarcento.

imperiestrino *Katerina la 2-a*
loĝejo kaj studio de F.Rokotov en Moskvo
memorŝtono en Novo-Spasskij klostro
Fjodor Rokotov estis naskita en familio de servutulo aparteninta al princo *Repnin*. Komenco de lia biografio estas obskura. Iuj fontoj mencias, ke li estis bastardo de la princo. Ŝajne pro tio ĉi ekzistas neniu aŭtentika portreto de la pentristo mem.

En 1755 Moskvon vizitis grafo Ivan Ŝuvalov, kiu serĉis talentajn knabojn, por ke tiuj povu studi la pentrarton en Sankt Peterburga Akademio de Belartoj. Li rimarkis la perfektajn pentraĵojn de Rokotov kaj rekomendis la junulon kiel taŭga studento. Liaj unuaj instruistoj pri la pentrarto estis franco *Jean-Louis Tocqué* kaj italo *Pietro Antonio Rotari*. En 1762 li estis nomumita lektoro de la Akademio kaj ekde 1765 Rokotov iĝis ĝia membro.

Pozicio de la pentristo grave plialtiĝis post apero de lia portreto de Ekaterina imperiestrino de Rusio, kiun li faris por ŝia inaŭguro en 1763. Ĝi tre plaĉis al la carino, kiu ordonis multe beni la akademianon. Tuj poste la tuta peterburga mondumo ekdeziris mendi siajn portretojn ĉe la moda pentristo. Danke al liaj pentraĵoj oni povas vidi multajn rusajn famulojn de tiama epoko.

Profesora laboro forprenis multajn fortojn kaj tempon de la pentristo, tial li decidis plu militservi kaj forlasis la Akademion. En 1781 Rokotov meritis la rangon de rotestro, kio rajtigis al li nobelecon.

Lastajn jarojn de sia vivo Rokotov sole loĝis en Moskvo, kie li multe laboris en la propra studio konserviĝanta ĝis nun. Li ne havis familion kaj gefilojn.

Ekde duono de 1790 jaroj li preskaŭ blindiĝis kaj grave kadukiĝis. De tiam aperis neniuj liaj pentraĵoj. Tial lian morton okazintan antaŭ Kristnasko de 1808 rimarkis fakte neniu. Liaj nevoj enterigis lin en tombejo de moskva *Novo-Spasskij klostro*. Poste lia tombo malaperis, sed nun oni intencas establi la monumenton omaĝe al la granda rusa pentristo. En Moskvo ekzistas Rokotov strato.

* imperiestro Paŭlo la 1-aimperiestro *Paŭlo la 1-a*
* grafo G.Orlov - 1765grafo *G.Orlov* - 1765
* princino A.Kurakina - 1769princino *A.Kurakina* - 1769
* grafo I.Ŝuvalov - 1760grafo *I.Ŝuvalov* - 1760

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2011-10-12 per la retarkivo Wayback Machine supozebla memportreto de Rokotov
* biografio kaj liaj bildoj angle
* Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine 15838 biografio kaj liaj bildoj ruse
* biografio kaj liaj bildoj france

* Fjodor Rokotov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fjodor Rokotov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fjodor Rokotov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fjodor Rokotov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351812
* GND: 133848329
* LCCN: n86091795
* VIAF: 61820347
* ISNI: 0000 0001 0979 3308
* SUDOC: 243849796
* BNF: 14967389m
* ULAN: 500007776
* RKD: 67771
* NKC: xx0248914
 |
Koordinatoj: 48° 05′ 30″ N 3° 35′ 54″ O﻿ / ﻿48.09167 °N, 3.59833 °O﻿ / 48.09167; 3.59833 (mapo)

**Arces-Dilo** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 596 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Arces-Dilo etendiĝas sur 27.02 km², kaj havis 596 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 22 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jacques Bézine, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Arces-Dilo apartenas al la kantono de Cerisiers, kies ĉefurbo estas Cerisiers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cerisiers
La **Kalvinana preĝejo** estas la sola religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírtét. Ĝi estas la plej malnova konstruaĵo en Szabolcs.

Historio
--------

La tiam katolika romanika kirko estis konstruita iam en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1332. En la dua duono de la 16-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. La konstruaĵo estis pligrandigita kun navoparto kaj turo en 1936, tiam oni trovis mezepokajn freskojn. En 2018 renoviĝaj laboroj komenciĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko. En la fasado la turo troviĝas ĉe la dekstra angulo kaj iom reliefas de la navo. La enirejo troviĝas en mezo de la fasado. Tio donas modernan formon al la preĝejo, ja la mezepokaj partoj troviĝas pli malantaŭe. La turopinto estas piramido. Ĉe la navo estas enirejo por la galerio. La absido estas duonronda kaj havas originajn apogpilierojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Filino** estas virina infano: knabino aŭ virino en rilato al siaj gepatroj. La vira egalaĵo estas filo.

En patriarkaj socioj, filinoj ofte havas malsamajn aŭ pli malmultajn familiajn rajtojn ol filoj. En kelkaj socioj, estas kutimo por edzo aĉeti edzinon de ŝiaj gepatroj per edzina pago. La malo de ĉi kutimo, kiam la gepatroj pagas iom da mono al nova edzo estas doto.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri filino en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Edzigu filon, kiam vi volas, - edzinigu filinon, kiam vi povas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kia patrino, tia filino.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kiam filino edziniĝis, multaj fianĉoj troviĝis.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-19.

* Kategorio Filino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Filino en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35334
* GND: 4060290-4
* LCCN: sh85035899
* NKC: ph202198
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Belga Amikaro de Fervojistaj Esperantistoj** (BAFE) estas la belga sekcio de la Internacia Fervojista Esperanto-Federacio (IFEF). Ĝi fondiĝis en 2019 kaj estas la posteulo de la Belga Esperanto Fervojista Asocio (BEFA). En la printempo de 2020 BAFE estis akceptita de IFEF kiel la landa asocio de Belgio.

Historio
--------

Malgraŭ la malfondiĝo en 2018 de la Belga Esperantista Fervojista Asocio, multaj membroj de tiu asocio deziras daŭre esti membroj de IFEF. Starigita en 1909, IFEF estas asocio de esperantistoj celanta kunigi, pere de la Lingvo Internacia, diversfakajn profesiulojn de ĉiuj branĉoj de fervojo kaj transportado, sed ankaŭ la amikojn de fervojo en la tuta mondo. Dum la IFEF-kongreso en Malago en 2019 kunsidis la belgaj ĉeestantoj kaj la estraro de IFEF: interkonsente estis decidite fondi novan asocion BAFE (Belga Amikaro de Fervojistoj Esperantistoj). La avantaĝo de tiu paŝo estas ke Belgio povas denove plene agadi en la faka organizo IFEF. Membroj de BAFE ricevas la 6 numerojn de la revuo Internacia Fervojisto (IF) kaj rabaton dum IFEF-kongresoj.

Aktivuloj en Belgio
-------------------

Ĉefaj IFEF-aktivuloj en Belgio en 2022 estas:

* Clara Bracke
* Marc Cuffez (kontaktpersono)
* Piet Glorieux
* Yves Nevelsteen
* Griet Symoens (kasisto)
* Kristin Tytgat

Agado
-----

Aktivuloj de BAFE organizas en 2023 Fervojistan Kongreson en Antverpeno, kunlabore kun IFEF kaj Flandra Esperanto-Ligo.

Referencoj
----------

1. ↑  Novaĵo en la IFEF-retejo: Belga Amikaro de Fervojistoj Esperantistoj, alirita la 14-an de januaro 2022 esperante

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751489
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en grandvilaĝo Porcsalma (Hungario).

Historio
--------

La tiam katolika malfrugotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Supozeble en la sekva jarcento la kalvinanoj aĉetis ĝin kun la tombejo, poste ili estas la uzantoj. En 1717 turkoj alvenis por rabi en la vilaĝo, sed pli frue la vilaĝanoj metis pajlojn. El ili oni faris grandan fajron. La turkoj kredis, ke la vilaĝo mem incendias, tial ili hejmenvenis, la vilaĝo restis netuŝita. Turo estis konstruita inter 1795-1798, la kirko mem samtempe barokiĝis. La sonoriloturo jam estis superflua, ĝi estis malkonstruita. En 1836 sismo okazis, inter 1839-1844 la preĝejo estis pligrandigita kun nevoparto kaj la ceteraj partoj klasikismiĝis. La orgeno estis farita en 1903. Denovaj renovigaj laboroj okazis en 1933. La turo ricevis horloĝon en 1997, post 3 jaroj la plena preĝejo estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en la vilaĝo laŭvoje. La fasado estas simetria, meze la okangula turo reliefas, kiun 2 ŝtupaj pilieroj apogas. Enirejoj funkcias tra la turo kaj ĉe la navo. Interne la galerio, predikejo kaj la mebloj estis faritaj en la malfrua 18-a jarcento. La muroj estas blankaj, la plafono estas blua.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-07-10 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Galateo. |


**Galateo** estas la kvara plej interna natura satelito de la planedo Neptuno, post Najado, Talaso kaj Despino. Ĝi estis malkovrita dum julio 1989, danke al la fotoj senditaj teren de la usona kosmosondilo Voyager 2, la ununura kiu ĝis nun vizitis Neptunon kaj ĝian lunaron. La satelito ricevis sian nunan nomon omaĝe al Galateo, nimfo kaj nereidino laŭ la helena mitologio.

Ĝi ricevis sian nunan nomon la 16-an de septembro 1991; antaŭe, ĝi estis ricevinta la provizoran nomon *S/1989 N 4*.

Galateo posedas neregulan formon, kaj ĝin ne karakterizas ajna geologia aktiveco; temas supozeble pri tutsimpla amaso da eroj el la originaj satelitoj de Neptuno, kies orbitoj grave ŝanĝiĝis post la eniro de Tritono en la neptunan lunaron pro gravita kapto.

La galatea orbito, samkiel tiu de la plej internaj satelitoj Najado kaj Talaso, preskaŭ tuŝas la atmosferon de Neptuno, kaj estas aparte malstabila; tajda interago kun Neptuno estas malpliiĝanta ĝian averaĝan alton super la plej altaj nuboj de la planedo, kaj la luno antaŭvideble kolizios kun Neptuno, aŭ diseriĝos kiam la tajda streĉo atingos sojlan nivelon.

Galateo ŝajnas esti paŝtluno de la ringo Adams, kiu situas mil kilometrojn ekster ties orbito. Resonanco je la rilato de 42 al 43 estas la plej verŝajna kaŭzo kiu estigas arkojn en la ringo. La mason mem de Galateo eblas taksi ĉefe per analizo de ties perturba efiko je la ringo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)

* Galateo (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Galateo (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Belford Roxo** estas urbego, preskaŭ metropolo kaj municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi apartenas al urbaro de Rio-de-Ĵanejro.

Blazono de Belford Roxo
Flago de Belford Roxo

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 495,694 (en 2011)
* Supermara alteco: 38 m
* Areo: 80 km²
* Telefonkodo: +55 21
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 22° 45′ 50″ S 43° 23′ 56″ U﻿ / ﻿22.76389 °S, 43.39889 °U﻿ / -22.76389; -43.39889 (mapo)

Geografio
---------

Strato en urbomezo de Belford Roxo
Belford Roxo situas en suda parto de Brazilo sur ebenaĵo. Nova Iguaçu troviĝas 5, **Rio-de-Ĵanejro** 23, São Gonçalo 39, Belo Horizonte 321, Guarulhos 330, San-Paŭlo (urbo) 340, Campinas 378, Curitiba 663, **Braziljo** 909, Goiânia 915, Porto Alegre 1121, Florianópolis 1174, Salvador de Bahio 1204, Maceió 1671, Recife 1871, Natalo (Brazilo) 2083, São Luís 2254, Belém 2433, Manaus 2826 km.

Historio
--------

Ornama pordo en Belford Roxo
Strato en Belford Roxo
Stratangulo en Belford Roxo
En nuna loko de Belford Roxo indiĝenoj vivis tiam, kiam eŭropanoj alvenis. La eŭropanoj unue konstruis muelejon, poste kapelon. Paŝo post paŝo bienoj estis fonditaj, ankaŭ haveno funkciis laŭ la rivero. En la dua duono de la deknaŭa jarcento la plej grava bieno falis en dekadencon pro la apero de epidemioj. En 1872 oni komencis konstrui trajnon.

Ekonomio
--------

Bayer kaj Lubrizol estas la plej grandaj firmaoj en la municipo. Spite la lokajn laborlokojn Belford Roxo estas "dormoĉambro" de Rio-de-Ĵanejro.

Klimato
-------

Belford Roxo situas en tropika zono. En la urbo pluvas jare po 1229 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte inter novembro-marto. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C, ĝi varias inter 21-27 °C. Neniam frostas.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Belford Roxo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo[*rompita ligilo*]
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-07-16 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 22° 45′ 50″ S 43° 23′ 56″ U﻿ / ﻿22.763889 °S, 43.398889 °U﻿ / -22.763889; -43.398889 (mapo)
Architecture in Helsinki
**Architecture in Helsinki** (aŭ en Esperanto, Arkitekturo en Helsinko) estas Aŭstralia sendependa, avangarda rokbando de Fitzrojo, Melburno. La grupo enhavas la jenajn membranoj: Cameron BIRD, James CECIl, Gus FRANKLIN, Isobel KNOWLES, Jamie MILDREN, Sam PERRY, Tara SHACKELL, kaj Kellie SUTHERLAND. Ili uzas multe da instrumentoj, similaj ol tiuj en Aŭstraliaj gimnaziaj bandoj, enhavante blovinstrumentojn kaj bekfluton.

Fakte, la grupo havas pli da instrumentojn ol muzikistojn, uzante diversajn sintezilojn, klarneton, hobojon, bekfluton, kaj tiel plu, kaj ankaŭ pli tipaj drumon, basgitaron, kaj gitaron. Architecture in Helsinki ekludis en 2000, kreinta mikson de sendependa roko, elektra muziko, kaj popo. Ili multe turneis, nacie kaj internacie. La grupo registris ilian debutan albumon, *Fingers Crossed* (angle *Fingroj Krucintaj*), en 2002 en vario de lokoj enhavante plaĝ-domoj kaj decaj atelieroj. *Bar None*  ellasis la albumon en printempo de 2003. La albumo *In Case We Die* (angle *En La Okazo Se Ni Mortas*) sekvis en 2005, sur ilia propra etikedo, *Tailem Bend*.

Eksternaj Ligiloj
-----------------

* Oficiala grupa paĝaro (angle)

* Kategorio Architecture in Helsinki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 92712
* GND: 10340915-4
* LCCN: no2005044346
* VIAF: 132900506
* ISNI: 0000 0001 2161 5109
* BNF: 15032218k
* MBA: b91f0973-002e-4237-a39f-c7e02e786e53
* BIBSYS: 6074018
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyvarsány.

Historio
--------

La gotika, tiam katolika kirko supozeble estis konstruita en la 14-a jarcento. Ŝajnas, en la sekva jarcento gravaj gotikaj partoj estis alkonstruitaj. Ĉirkaŭ en la 16-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. En 1769 ĝi estis trakonstruita, supozeble poste plurfoje. Inter 1769-1867, poste ekde 1880 sonorilostablo funkciis apud la kirko. Pligrandiĝo okazis en 1926, samtempe arkeologoj trovis gotikajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto ĉe renkontiĝo de 2 vojoj en meza parto de la vilaĝo. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. Ĉe la navo vestiblo plene reliefas. En la alia flanko la turo plene reliefas. La turo, navo kaj absido havas apogpilierojn, el ili nur kelkaj estas originaj. La absido estas plurlatera. Sub la preĝejo kriptoj troviĝas. Interne tablo por Dio estis farita el ruĝa marmoro. La tablotuko estis farita en 1656. La Biblio estis presita en 1661.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare

* La absidoLa absido
* AerfotoAerfoto
* Historia bildo el 1857Historia bildo el 1857
La **Kalvinana preĝejo** estas historia monumento en Hungario, en Nyíregyháza.

Historio
--------

La unua kirko estis konstruita en Nyíregyháza en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1347. Mankas informo pri tio, ke la kalvinanoj kiam ekhavis la kirkon. Ĝi estis renovigita en 1764 kaj 1794, post 2 jaroj oni konstruis turon el ligno. La nun videbla kalvinana preĝejo estis konstruita en la saman lokon inter 1873-1882. En 1936 oni konstruis interne galerion laŭ U-formo kaj la turo ricevis horloĝon. Post 2 jaroj la orgeno estis pligrandigita. Nuntempe somere interne oni aranĝas ankaŭ koncertojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola laŭ la trotuaro, kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, super la pordo fenestrorozo estas videbla. En nivelo de la dua etaĝo bastiona kvarlatera turo altiĝas, sed en la sekva etaĝo ĝi transiras al svelta, plurlatera turo. La navo finiĝas en duonrona absido.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2012-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Archimédesz Szidiropulosz** [arĥimEdes sidiropulos], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szidiropulosz Archimédesz** estas greka hungarlandana historiisto, sociologo, instruisto.

Archimédesz Szidiropulosz  naskiĝis la 11-an de aprilo 1944 en Ptolemaida (Grekio).

Biografio
---------

Archimédesz Szidiropulosz rifuĝis al Hungario en 1948. Li abiturientis en Budapeŝto en 1962, poste li akiris diplomojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös pri historio en 1967, pri sociologio en 1980. Jam inter 1967 kaj 1969 li instruis en gimnazio de Nagykáta, inter 1970–1982 de Budapeŝto, poste li estis inspektoro de la ĉefurbaj kolegioj. En 1985 li esploris en Grekio helpe de stipendio. En 1986 li estis nomumita konsilisto de pedagogia instituto. Ekde 1998 li esploras Trianonan Traktaton. En 2005 li pensiuliĝis, tamen li instruis ĝis 2013. Li estis nomumita institutestro en 2015, kie li esploras historion de la hungariaj grekoj. Li ricevis premiojn en 2007, 2011 kaj 2013. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

Elektitaj libroj
----------------

* *Ithaka partjai. A kisebbségi lét dimenziói.* (1990)
* *1956 – Görögök a forradalomban.* (1997)
* *Trianon utóélete. A magyar társadalom Trianon-képe az ezredfordulón.* (2004)
* *Miért hiúsultak meg Tisza István román tárgyalásai?* (2014, escepte artikolo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2018-05-02 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Archimédesz Szidiropulosz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Novkastela Esperanto-Societo** (NES) estas organizaĵo kiu promocias la Internacian Lingvon en
Novkastelo, aŭstralia havenurbo 160 km norde de Sidnejo. NES estas loka grupo en la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

Historio
--------

Laŭ la libro *Esperanto en Aŭstralio* verkita de Ray Ross, Esperanto unue aperis en Novkastelo en 1923 kun klaso ĉe WEA (Worker's Education Association - Laborista Edukado-Asocio) kun 30 partoprenintoj.

En 1980, estis malgranda grupo en Novkastelo pri kiu oni scias malmulton.

En 2002, tiam 13 jarojn aĝa Jonathan Moylan fondis Novkastelan Esperanto-Asocion. La grupo baldaŭ ŝanĝis la nomon al Novkastela Esperanto-Societo. La grupo organizis kursetojn kaj budojn ĉe lokaj festoj kiel Stomp, Fiesta, ktp.
En 2003, NES, kune kun la Huntera Branĉo de la Aŭstralia Asocio pri Unuiĝintaj Nacioj kaj la Multkreda Asocio de Novkastelo, okazigis seminarion pri Esperanto ĉe la Universitato de Novkastelo. Ĉeestis, interalie, la federa parlamentano pri Novkastelo, Sharon Grierson, kaj la tiama Prezidanto de la Aŭstralia Esperanto-Asocio, Matthew Maguire.  

En 2004, WEA (vd. supre) decidis denove fari kurson pri Esperanto instruata de S-ro Moylan kaj tiu lasta okazigis postan kurson ĉe la Migrant Resource Centre (Migrintula Rimed-Centro) en 2005. En 2004, NES ankaŭ helpis la Hunteran Branĉon de la Aŭstralia Asocio pri Unuiĝintaj Nacioj okazigi feston ĉe la urbodomo por la internacia tago pri homaj rajtoj kaj la samtaga 50a datreveno de la Rezolucio de Montevideo pri Esperanto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Novkastela Esperanto-Societo[*rompita ligilo*]
* Aŭstralia Esperanto-Asocio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Karpa paruo** |
| --- |
|  |
| Karpa paruoKarpa paruo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Parus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. carpi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Parus carpi****(Macdonald & Hall, 1957) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Karpa paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Karpa paruo** aŭ **Karpa nigra paruo** (*Parus carpi*) estas paserina birdo de la familio de Paruedoj. Kelkaj fakuloj konsideras ĝin kiel subspecio de la Suda nigra paruo. Ĝi troviĝas en sudokcidenta Angolo kaj nordokcidenta Namibio.

Aspekto
-------

Aspekto de la Karpa paruo (latina scienca nomo *Parus carpi*) troveblas en la 7a eldono de la libro *Roberts Birds of Southern Africa*. La *Parus carpi* identigiĝas per la nombro Roberts 555 kaj la detala priskribo de paĝo 739. Estas bildo en paĝo 769. Tiu birdo ricevas la nomon Karpa nigra paruo en Roberts 6a eldono. Tamen ne okazis ŝanĝoj en la latina scienca nomo de la Karpa paruo el la 6a al la 7a eldono de Roberts.

La Karpa paruo estas 15 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 20 g. La kapo estas blunigra, dum la beko estas nigra. Ĝi havas nigran gorĝon, grizajn gambojn kaj blunigran dorson. La okuloj estas brunaj. Kiel ĉe aliaj membroj de la genro en Afriko montras **blankan flugilmakulon en ĝenerale nigra korpo**.

Kutimoj
-------

Tiu specio ĉasas en la malalta arbofoliaro (foje en arboŝelo) insektojn kiel papilioj, abeloj, vespoj, lokustoj kaj formikoj. Tiuj senvertebruloj estas plej ofte kaptataj dumfluge kaj mortigataj antaŭ manĝo. Krome ili manĝas semojn en precizaj sezonoj. Ili loĝas en savanoj, densaj aŭ ĉeriveraj arbaroj aŭ kie estas akvo proksime. Ili loĝas ankaŭ ĉe urboj, kie ili ĉeestas parkojn, ĝardenojn kaj senhomajn konstruaĵojn. Tiu birdo estas kutime en etaj familigrupoj aŭ en grandaj aroj.

La Karpa paruo estas monogama birdo porvive. La ino demetas 2 al 5 brunajn ovojn. La ino kovas kaj ĉefe zorgas la idojn. La masklo nur alportas manĝon al ili per kio la ino manĝigas ilin. Ili konstruas sian neston el milda materialo en arbokavaĵo nur kelkajn metrojn supergrunde. La arbotruon kutime estas reuzata en la venonta reprodukta sezono. Tiu sezono estas el novembro al januaro koincide kun la sudhemisfera somero.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri tiu specio en la angla Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
**Fairbanks** estas la dua plej granda urbo en la usona ŝtato Alasko post Anchorage kun 33.400 loĝantoj kaj la plej granda urbo en la interno de Alasko. Fairbanks situas ĉe la rivero Chena (Chena River), norde de la rivero Tanana (Tanana River) kaj estas la administra sidejo de la Fairbanks North Star Borough.

La urbo estis fondita de or-serĉantoj el Klondike en 1902 kaj nomita laŭ Charles W. Fairbanks, senatoro el Indiano, poste vicprezidento sub Theodore Roosevelt. Fairbanks rapide fariĝis la plej granda urbo de Alasko (nuntempe Anchorage estas pli granda).

Dum la dua mondmilito ekestis du bazoj por la usona armeo. Unu (Fort Wainwright) ekzistis ankoraŭ dum la malvarma milito pro la proksimeco de Alasko al la iama Sovetunio kaj donis labor-eblecojn al la loĝantoj de la urbo.

Fairbanks estas la fina stacio de la Alaska Railroad, la sola fervoja linio en Alasko.

En Fairbanks troviĝas la Universitato de Alasko Fairbanks (angle : *University of Alaska Fairbanks*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fairbanks (Alasko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fairbanks (Alasko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fairbanks Convention and Visitors Bureau – oficiala informejo por turistoj
* Greater Fairbanks Chamber of Commerce
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Karpata Rutenio.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Karpata Rutenio. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

Karpata Ukrainio (=Podkarpatská Rus)
**Karpata Ukrainio** estis malgranda efemera respubliko en norda parto de Transkarpata regiono.

La interkonsento el la jaro 1919 pri dono de la aŭtonomio estis fine plenigita nur la 22-an de novembro de 1938. En registara proklamo oni agadigis la karpata-rutenian registaron kaj estis kunvokota parlamento de **Karpata Ukrainio**. Ĉefurbo de la aŭtonomio fariĝis urbo Ĥust (Ukrainio), kie pastro kaj verkisto Augustin Voloŝin destinis aŭtonomian registaron de Karpata Ukrainio. Oni aranĝis ukrainan gvardion *Siĉ*. La oficiala lingvo iĝis la ukraina. La gvardio suferigis precipe rutenajn figurojn. La landparto ne havis apogojn de la iama Ĉeĥoslovakio, ja ĝuste tiam komenciĝis formiĝi rest-Ĉeĥio kaj rest-Slovakio. Estis neniuj kontaktoj kun Hungario kaj Pollando. Negrava apogo alvenis el Rumanio. Ofte kaoso regis.

En marto de 1939 Karpata Ukrainio proklamis sendependan respublikon, sed la hungara armeo okupis la landparton kaj tuj aranĝis aŭtonomion de rutenoj. La hungaroj okupis malgrandan zonon ankaŭ el Slovakio, kie plejparte rutenoj vivis. Tiu zono iĝis parto de la rutena aŭtonomio. En 1943 partizanaj manovroj disvastiĝis. Post 1 jaro la Ruĝa Armeo okupis la aŭtonomion, kiu iĝis parto de Sovetunio.

Vidu ankaŭ
----------

* Karpata Rutenio

* Kategorio Karpata Ukrainio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fair Antigua, We Salute Thee** (Bela Antigvo, Ni Salutas Vin) estas la nacia himno de Antigvo-Barbudo. La tekston verkis Novelle Hamilton Richards kaj la melodion komponis Walter Garnet Picart Chambers. La kanto oficialiĝis okaze de la sendependiĝo de Antigvo-Barbudo en 1981.

Teksto
------

Fair Antigua and Barbuda
We thy sons and daughters stand
Strong and firm in peace or danger,
To safeguard our native land:
We commit ourselves to building
A true nation, brave and free!
Ever striving, ever seeking
Dwell in love and unity.
Raise the standard! Raise it boldly!
Answer now to duty call:
To the service of your country,
Sparing nothing giving all!
Gird your loins and join the battle
Gainst fear hate and poverty:
Each endeavouring, all achieving,
Live in peace where man is free!
God of nations, let thy blessing
Fall upon this land ours
Rain and sunshine ever sending
Fill her fields with crops and flowers:
We, her children do implore thee:
Give us strength, faith, loyalty:
Never failing, all enduring
To defend her liberty.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Fair Antigua, We Salute Thee* (teksto, sondosiero kaj priskribo ĉe nationalanthems.me)

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj himnoj de Nord-Ameriko |
| --- |
| Sendependaj ŝtatoj | Antigvo-Barbudo • Bahamoj • Barbado • Belizo • Domingo • Dominiko • Grenado • Gvatemalo • Haitio • Honduro • Jamajko • Kanado • Kostariko • Kubo • Meksiko • Nikaragvo • Panamo • Salvadoro • Sankta-Kito kaj Neviso • Sankta Lucio • Sankta Vincento kaj Grenadinoj • Trinidado kaj Tobago • Usono |
| Dependaj teritorioj | Bermudo (Britio) • Gronlando (Danio) |
| 
Vidu ankaŭ: naciaj himnoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Oceanio • Sud-Ameriko |

 |
**2MASS J1207334-393254**, aŭ mallonge **2M1207**, estas la nomo de tre juna bruna nano en la TW-Hydrae-grupo en la konstelacio serpento Wasserschlange (latine Hydra).

2M1207 estas 59±7 pc, ĉirkaŭ 190 lumjaroj) for de la Tero. Ĝia maso estas 0,02-foje la maso de la suno, ĉirkaŭ 20 foje la maso de Jupitero. Ĝi apartenas al la spektra klaso M8, ĝia aĝo estas kalkulita kiel nur 8 milionoj jaroj.

2M1207 havas planedon kiel akompananto, la ekstersunsistema planedo 2M1207 b, kiu havas ĉirkaŭ 5 masojn de Jupitero (5±3 MJ). Ĝi orbitas sian sunon je distanco de 46±5 AU, 6 milionoj km, dum 3,56 tagoj. Kompare: Tero: distanco 150 milionoj km, orbitas dum 1 jaro.

2M1207 b estis la unua ekstersusistema planedo, kiu estas videbla optike kaj ebligas tial rektan analizon de sia spektro.

| bruna nano | rektascensio | deklinacio | spektra klaso | planedo | maso(MJ) | orbita tempo(d) | granda radiuso de la orbito(AE) | ekscentreco |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2M1207 | 12h 07m 33s | −39° 32′ 54″ | M8 | b | 5 | 3,56 | 46 |  | EPE |

Literaturo
----------

* Chauvin, G. et. al.: *Giant planet companion to 2MASSW J1207334-393254*, Astronomy and Astrophysics, Volume 438, Issue 2, August I 2005, pp. L25-L28 (Preprint)
* Song, I. et. al.: *HST NICMOS Imaging of the Planetary-mass Companion to the Young Brown Dwarf 2MASS J1207334-393254*, Astrophysical Journal (Accepted), (Preprint)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ESO Press release zu 2M1207 B Arkivigite je 2008-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Chauvin et.al.2004 ĉe arxiv.org
*"Kvin" alidirektas ĉi tien. Por la jaro, vidu la paĝon 5.*

**Kvin** estas la natura nombro kiu sekvas de 4 kaj antaŭas de 6.

La nombro **5** en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:

* en duuma sistemo : 101
* en deksesuma sistemo : 5

En matematiko
-------------

**Kvin** estas primo, Fibonaĉi-nombro, Markov-nombro kaj Pell-nombro.

5 estas tria prima nombro, ankaŭ ĝi estas:

* primo de Sophie Germain, ĉar 2×5 + 1 = 11 (kiu estas primo).
* sekura primo, ĉar 2×2 + 1 = 5 (kie 2 estas primo).
* primo de Fermat, ĉar 221+1 = 5.

Laŭ skribo
----------

* Ĉina skribo: 五
* Majaa skribo:

Pri la nombro 5
---------------

La atomnumero de boro.

Estas 5 mondpartoj (sed 6 kontinentoj)

La kvinpinta stelo de la esperanto-flago.

La mano havas 5 fingrojn, kaj piedo 5 piedfingrojn

Oni ordinare atribuas al homo 5 sensojn: vidado, aŭdado, flarado, gustumado kaj tuŝado.

En brazila folkloro la 5 absolute rilatas al hundo, sed ĉiuj nombroj finitaj per 2 rilatas al aglo.

5-kvadrato estas geometria formo el 5 kvadratoj.

5-hiperkubo estas hiperkubo de dimensio 5.

Kvinlatero estas plurlatero kun 5 lateroj.

Kvinedro estas pluredro kun 5 edroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio 5 (nombro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24616
* GND: 4155586-7
* LCCN: sh85048919
* BNF: 145493879
 |
**György Jendrassik** [djordj jendraŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jendrassik\_György** estis hungara inĝeniero pri maŝinoj, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1943).
György Jendrassik  naskiĝis la 13-an de majo 1898 en Budapeŝto. Li mortis la 8-an de februaro 1954 en Londono.

Biografio
---------

György Jendrassik frekventis universitaton en Budapeŝto ekde 1916-1922, dume li lernis ankaŭ en Berlino, kie li aŭdis prelegojn de Planck kaj Einstein. En 1922 li eklaboris en fabriko pri veturiloj en Budapeŝto. Li prezentis patentaĵojn pri dizelaj motoroj (resume 60), kiujn oni aĉetis ekzemple en Hispanio, Anglio. En 1934 li edziĝis, post 2 jaroj li jam iĝis direktoro, en 1942 ĉefdirektoro. Post la 2-a mondmilito la politika ŝanĝo ne helpis lian laboron, tial en 1947 li forlasis la landon kaj li plulernis en Londono. Li ricevis postmortan premion en 1990.

Fontoj
------

* biografio kun foto
* biografio hungare

* Kategorio György Jendrassik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 443917
* LCCN: n2020021165
* VIAF: 121457164
* ISNI: 0000 0000 7937 6756
 |
**György Gömöri** [djordj gomori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gömöri György,** laŭ la angla nomsistemo **Gomori, George** estis hungara-usona kuracisto, profesoro, patologo, kirurgo, histologo, kuracisto pri internaj malsanoj.

György Gömöri  naskiĝis la 16-an de julio 1904 en Budapeŝto. Li mortis la 1-an de marto 1957 en Kalifornio en Palo Alto.

Biografio
---------

György Gömöri akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1928. Post siaj studoj li laboris en patologia instituto, ekde 1932 en kirurgia kliniko, kie li ankaŭ instruis. En 1928 li migris al Usono, kie li laboris en privata hospitalo, samtempe li petis konfirmon de sia medicina diplomo. Post monatoj li iĝis asistanto en Universitato de Ĉikago kiel patologiisto. Li doktoriĝis en 1943, en 1949 li iĝis kuracisto pri internaj malsanoj. En 1956 li translokiĝis al Palo Alto, kie li ĝismorte laboris en medicina centro.

En 1955 li ricevis usonan premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Állatkísérleti adatok a helyi érzéstelenítőszerek méreghatásához* (1935)
* *A mikrotechnikai vaskimutató eljárások bírálata* (1936)
* *Microscopic Histo¬chemistry – Principles and Practice* (1952)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* Arkivigite je 2015-11-19 per la retarkivo Wayback Machine angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 540110
* GND: 1210563932
* LCCN: n2014013868
* VIAF: 100957762
* ISNI: 0000 0000 7829 2139
* SUDOC: 166945765
* BNF: 108029115
 |
**Belvárdgyula** [belvArddjula], **Belvar,** germane **Belward** estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 7747
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 45°58′23″N 18°26'00″E

Situo
-----

Belvárdgyula situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el ĉefvojo Pécs-Mohács. Urboj Bóly troviĝas je 8, Villány 14, Kozármisleny 15, Siklós 20, Pécs kaj Mohács po 24, Harkány 25, Pécsvárad 26 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri Kisgyula devenis el 1285 en formo *"Jula"*. Tiutempe abatejo fondiĝis. La vilaĝo ricevis rajton pri bazarado en 1356. Belvárd komence estis apuda vilaĝo, baldaŭ ĝi unuiĝis kun Kisgyula. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Belvárdgyula migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 2007
* kalvinana preĝejo de 1754

* Kategorio Belvárdgyula en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Haiman** [djordj hajman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haiman György** estis hungara tipografo, altlerneja instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Haiman-Kner; Haimann*. Haimann estis unu el la plej signifaj figuroj de hungara presio en la 20-a jarcento. Li multe faris por la bela hungara libro, li rigardis la libron kiel artaĵon en unueco, li strebis krei unuecon de enhavo kaj formo.

György Haiman naskiĝis la 26-an de majo 1914 en Budapeŝto, li mortis la 13-an de aŭgusto 1996 en Innsbruck.

Biografio
---------

György Haiman devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1932, sed samtempe li studis en Industriarta Lernejo ĉe Gyula Kaesz, pli poste li estis presisto ĝis 1939. En la lernojaro 1933 li studis ankaŭ en simila lernejo de Albert Kner. Inter 1946-1948 li estis presejestro, poste pro la ŝtatiĝo li havis altajn postenojn en la presa industrio. En 1948 li fondis katedron pri presio en Industriarta Alternejo, kie li estis katedrestro inter 1967-1983. Li akiris diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1957 aŭ 1959. Li kandidatiĝis en 1973, li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio en 1993. Li ricevis premiojn inter 1938-1994. Li edziĝis en 1937 kaj 1966, la unua edzino naskis 3 gefilojn (1940, 1945, 1948), la dua filinon en 1968.

Liaj disĉiploj (elekto)
-----------------------

* Dóra Keresztes
* Győző Vida
* Péter Virágvölgyi

Liaj libroj (elekto)
--------------------

* *A nyomtatott betű művészete* 1942
* Imre Kner: *A könyv művészete* (redaktoro) 1957
* *Misztótfalusi Kis Miklós* (monografio) 1972
* *A Kner-család és a magyar könyvművészet* 1979
* *Tótfalusi Kis Miklós. Előadások.* (kunredaktoro) 1985
* *A nagyszombati egyetemi nyomda betűmintakönyve 1773* (reeldono) 1997

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* Lurs (Alpoj de Alta Provenco) 1963
* Debrecen 1980
* Budapeŝto 1996

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* Budapeŝto 1936
* Lepsiko 1958, 1965, 1977
* Toronto 1964
* Munkeno 1970

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795610
* GND: 119497301
* LCCN: n83035039
* VIAF: 46883257
* ISNI: 0000 0001 1026 1675
* BNF: 126797690
* NKC: mzk2015856592
 |



* Portalo pri Biografio
**György Jánosi** [djordj jAnoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jánosi György** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, profesoro.

György Jánosi  naskiĝis la 21-an de januaro 1954 en Szekszárd.

Biografio
---------

György Jánosi abiturientis en 1972 en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron, poste li soldatiĝis. Li akiris diplomojn en 1979 en Universitato de Debrecen, en 1985 en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd. Li doktoriĝis en 1985 kaj 1986. Pli frue li ankaŭ instruis inter 1979-1983 en altlerneja kampuso en Szekszárd, kie li estis docento, poste katedrestro.

Li edziĝis en 1982, poste li havis 2 filinojn. Li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio en 1984, al Hungara Socialista Partio en 1989, li ricevis ankaŭ partiajn taskojn kun postenoj. En 1991 li iĝis parlamenta deputito ĝis 2006, dume en 1994 li estis subministro duonjaron. Li estis ministro pri junularo kaj sporto en la jaroj 2002 kaj 2003 en Kabineto Medgyessy.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A szórakozás történelmi funkcióváltozásai* (1986)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**György Hajnóczky** [djordj hajnOcki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajnóczky György** estas hungara-usona kuracisto, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio.

György Hajnóczky  naskiĝis en 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Hajnóczky frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon (MD) en Universitato Semmelweis en 1987. Li kandidatiĝis (CSc) en 1997. Li instruas kaj esploras en Universitato Jefferson, kie li okupiĝas precipe pri mitokondrioj. Li ricevis akademian stipendion en 1987, ekde 1997 usonajn premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *THE EFFECT OF INOSITOL 1,4,5-TRISPHOSPHATE AND GTP ON CALCIUM RELEASE FROM RAT-LIVER MICROSOMES* (1987) - kun aliaj
* *Spatial organizations of oscillating calcium signals in liver* (1995) - kun aliaj
* *Mitochondrial handling of store-operated Ca2+ entry* 2005) - kun aliaj
* *Motifs of VDAC2 required for mitochondrial Bak import and tBid-induced apoptosis* (2015) - kun aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva teksto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-07-14 per la retarkivo Wayback Machine angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**György Gyurikovits** [djordj djurikoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyurikovits György** estis hungarlandano, juristo, juĝisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1832).

György Gyurikovits  naskiĝis la 12-an de julio 1780 en Hungara reĝlando, en Ivanócz (nuntempa Ivanovce en Slovakio). Li mortis la 25-an de junio 1848 en Bazin (nuntempa Pezinok en Slovakio).

Biografio
---------

György Gyurikovits frekventis lernejojn en Supra Hungarujo, poste en ĉeflernejo de Nagykőrös, kie li eklernis hungare en 1799. En 1802 li eklaboris ĉe parenca grafa familio, poste li havis diversajn ŝtatajn postenojn. Inter 1825-1839 li estis deputito parlamenta, poste li estis juĝisto. Menciindas lia impona biblioteko.

Verkaro (elekto)
----------------

* *De situ et ambitu Slavoniae et Croatiae, quem critice illustravit et de eo in usum croatorum latine disseruit* (1844)
* *Illustratio Critica situs et ambitus Slavoniae et Croatiae* (1847)
* diversaj manuskriptoj

Fontoj
------

* hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj G, GY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungare[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438506
* LCCN: n2008054448
* VIAF: 170883198
* ISNI: 0000 0001 1988 1969
 |
**György Hunyady** [djordj hunjadi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hunyady György** estis hungara psikologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

György Hunyady  naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Hunyady frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1960-1965, poste li eklaboris en psikologia instituto. En 1977 li ekinstruis en ELTE, kie li iĝis katedrestro en 1983. En lernojaro de 1986 li instruis en Santa Barbara. En la sekva jaro li doktoriĝis antaŭ MTA. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1997-2005.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Tanulók történelmi alapfogalmainak vizsgálata* (1967)
* *Szociálpszichológia* (1973)
* *Stereotype Systems and Historical Changes* (1995)
* *A szociálpszichológia történeti olvasatai* (2006)

Fontoj
------

* biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 442428
* GND: 1124706429
* LCCN: nr90003007
* VIAF: 282795830
* ISNI: 0000 0001 1436 3097
* SUDOC: 069532400
* BNF: 12726066f
* BIBSYS: 99016483
 |
Urbocentro de Dayton
**Dayton** (en Esperanto **Dajtono**) estas urbo en konteo Montgomery en Ohio en Usono, administra centro de la konteo. Dum la censo de 2000 oni registris 166 179 loĝantojn; la 1-an de julio 2004 oni nombris 160 293.

Dayton situas en la valo de rivero Great Miami River, ĉe la enfluejo de *Stillwater River*, *Mad River* kaj *Wolf Creek*. La riveroj en 1913 kaŭzis seriozan inundon, post kiu oni konstruis digojn.

Urboĝemelecoj
-------------

Dayton ĝemeliĝis kun jenaj urboj:

* Germanio Augsburg en Germanio
* Serbio Belgrado en Serbio
* Sarajevo en Bosnio kaj Hercegovino

Interkonsento de Dayton
-----------------------

Inter la 1-a kaj la 21-a de novembro 1995 en la aer-armea bazo *Wright Patterson* okazis traktadoj por fini la jugoslavian militon, daŭrintan jam pli ol tri jarojn. Ili rezultigis la Interkonsenton de Dayton, subskribitan la 14-an de decembro 1995 en Parizo.

39° 45′ 46″ N 84° 11′ 48″ U﻿ / ﻿39.76278 °N, 84.19667 °U﻿ / 39.76278; -84.19667 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226634
* GND: 4085402-4
* LCCN: n79027170
* VIAF: 136663069
* NKC: ge710929
 |
**György Hidas-Herbst** [djordj hidaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hidas-Herbst György** estis hungara korusestro, kantoro, instruisto.

György Hidas-Herbst naskiĝis la 16-an de aprilo 1914 en Pilisvörösvár, li mortis la 14-an de aprilo 1992.

Biografio
---------

György Hidas-Herbst apartenis al la germana minoritato de la lando. Post la kutimaj lernejoj li akiris pedagogian diplometon en Esztergom, poste li instruis en Pilisszentkereszt, poste en Pilisszentiván. En 1937 li ricevis pedagogian statuson en sia naskiĝurbo. En la 1950-aj jaroj li akiris pli valoran pedagogian diplomon. Tiutempe li establis la lokan koruson, aliĝis al la minista koruso kaj li estis estrarano de la hungarlandaj germanoj, fine li estis kantoro. Li kolektis germanajn popolkantojn kaj li establis germanan dancgrupon, kiun li gvidis 25 jarojn. Plej ofte li akompanis la muzikon per akordiono. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo. La unua edzino naskis sesfoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio hungarlingva biografio kun fotoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650552
 |