recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Iván BÓCSA** [bOĉa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bócsa Iván** estis hungara biologo, pedagogo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

Iván Bócsa  naskiĝis la 9-an de julio 1926 en Arad (Rumanio). Li mortis la 4-an de majo 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Iván Bócsa apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis gimnaziojn en Bukareŝto kaj Budapeŝto. Poste li lernis en universitato en Budapeŝto inter 1944-1948, poste li laboris en Kompolt dum 59 jaroj, kie eksperimenta agrarejo funkcias. Li produktis ĉefe diversajn novajn specojn de kanaboj kaj luzernoj. Ekde 1969 li redaktis fakrevuon. Li ricevis diversajn premiojn inter 1973-2004.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A kender-vetőmag szaporítása*. (Multigo de la kanabo-semgrajno) (1955)
* *Investigations into the morphology, flowering and fertilization biology of wild Medicago species* (1964)
* *A lucernatermesztés technológiájának biológiai alapjai* (Biologiaj bazoj de teknologio de la luzernoproduktadoj) (1976)

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hungare kun foto
**Frank William Abagnale** ([fræŋk ˈwɪljəm ]; elparolo ***Frenk Ŭiljam Abignejl***) (naskiĝis la 27-an de aprilo 1948 en Bronxville, Novjorkio) estas usona ŝtatano, kiu iĝis konata en fino de la 1960-aj jaroj kaj en komenco de la 1970-aj jaroj kiel impostoro (nomuzurpinto) kaj ĉekotrompisto. Li estas hodiaŭ konsilisto de diversaj bankoj, fluglinioj, hoteloj kaj aliaj entreprenoj per sia firmao *Abagnale & Associates* en temoj kiel ĉekotrompisto kaj dokumenta falsado.

Biografio
---------

Lia patro vendis en la postmilita tempo tajpomaŝinojn tre profitdone en Madison Avenue en Novjorko. La juna Frank havis al sia patro tre internan rilaton kaj vivis post disiĝo kaj posta divorco de la gepatroj, kun la patro, sed la instanco decidis por gardado ĉe la patrino, post kiam la junulo misuzis dum monatoj benzinajn ĉekojn de la patro, por akiri grandajn monsumojn. La divorco de la gepatroj kaj la kolapso de patra entrepreno kondukis al tio, ke Frank translokiĝis en Novjorkon en 1964 kun ĉeklibro kaj 200 usonaj dolaroj sur la konto. Li volis tie trovi bonŝancon, sed li baldaŭ rekonis, ke li sen lerneja finatestilo kaj kun hora salajro de 1,50 USD ne povis tiel vivi, kiel li imagis.

Antaŭ sia 21-jara aĝo, li "atingis" damaĝan sumon de ĉ. 2,5 milionoj da USD en 26 landoj. Li eldonis la monon grandparte por luksaj varoj; kiel nomuzurpinto ŝajnigis sin esti kunpiloto de Pan Am; pli poste prezentis sin interalie kiel kuracisto kaj advokato, certe sen grava respondeca areo kaj ĉiam en timo pro senvualiĝo.

Post kiam oni arestis lin en 1969 en Francio, oni transdonis lin el la franca prizono de Perpignan al Svedio, kiu li plu sidis en prizono en Malmö. Abagnale estis transdonita al Usono kaj oni juĝis lin tie je 12-jara prizono. La usona registaro proponis al li en 1974 antaŭtempan liberiĝon kontraŭ oferto de sia krimkapablaj kono kaj sperto. Dum la F.B.I. direktis lian agadon en leĝan laboron, li iĝis intertempe unu de la plej konataj fakspertuloj de la areo en Usono.

Li aperis en 1977 en la spektaklo To Tell the Truth. Li kaj du aliaj kandidatoj imitis lin. Oni devis diveni, kiu estas la vera Frank Abagnale.

### Filmigo

Laŭ lia vivo estis verkita la romano, fare de Stan Redding kaj kun helpo de Abagnales. Tio estis filmigita sub titolo *Catch Me If You Can* fare de Steven Spielberg, sur kies scenaro li same kunlaboris. La rolon de Abagnale ludis Leonardo DiCaprio. Lia kontraŭulo estis Carl Hanratty de F.B.I. ludita de Tom Hanks. Abagnale aperas en la filmo ete inter francaj policistoj, kiuj arestis lin je la kristnaska vespermanĝo en Montrichard.

Filmaro
-------

* Frank W. Abagnale, Jr. Steven Spielberg: „Catch Me If You Can" (2002)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Frank Abagnale en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Abagnale & Associates (englischsprachig)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 355087
* GND: 124350429
* LCCN: n81011402
* VIAF: 117984333
* ISNI: 0000 0003 6851 1010, 0000 0003 6851 1002, 0000 0000 8330 6080, 0000 0003 6851 1029, 0000 0003 6851 1037
* SUDOC: 176325298
* BNF: 12661019c
* NLA: 54834310
* NDL: 00430854
* NKC: xx0008888
* ICCU: RAVV308777
 |
Sporto > Piedpilkado > *Calcio fiorentino* < Florenco < Italio

---

La **Florenca piedpilkado** (*Calcio fiorentino* [kalĉo fjorentino] en la itala) estas praa formo de piedpilkado, kiu aspektas kiel miksaĵo de futbalo, rugbeo kaj Greko-Romia lukto.

La ludo bataligas du teamojn konsistantajn el po dudek sep ludantoj, (kvar goluloj, tri arieroj, kvin halfoj kaj dek kvin avanuloj) kiuj matĉas dum 50 minutoj, laŭ la jenaj reguloj:  

la pilko, ronda, povas esti ludata piede aŭ mane. Ĉiu teamo penas ĵeti la pilkon en la kontraŭan golejon, kio gajnigas duon-poenton, sed se la provo fiaskas, la duon-poenton ricevas la defendanta teamo.

Preskaŭ ĉio estas permesata, gravas forto, do rapide la ludo iĝas "muskoleca" kaj varmas la etoso en la publiko.

Historio
--------

Tiu ludo, kiun kelkaj rigardas kiel praulon de la futbalo, naskiĝis antaŭ tre longa tempo. La romiaj legianoj de la antikva Florenco jam praktikis samspecan ludon nomatan "arpasto", kiu mem fontis el pli praa greka ludo.

Dum jarcentoj, la Florencanoj regule ludis tiun piedpilkon, ĉu amuzcele, ĉu pli oficiale, okaze de festoj aŭ de gravaj eventoj.

En tiaj cirkonstancoj, oni kovris grandan placon de la urbo per sablo, (Piazza Santa Maria Novella, Piazza Santo Spirito aŭ Piazza Santa Croce) kaj ludis nobeluloj.

La 17-a de februaro 1530 lasis neforviŝeblan spuron en la historio de la ludo kaj de la urbo: kvankam elĉerpitaj pro longtempa sieĝo far la imperia armeo de Karolo la 5-a, la Florencanoj por spiti la malamikojn, organizis kaj ludis sub iliaj okuloj, frenezan matĉon sur la Piazza Santa Croce, ŝanigante fajfi pri la sieĝo!

Regule ludataj ĝis la fino de la 18-a jarcento, Florenca piedpilko kadukiĝis.
En 1930, okaze de la 400-a datreveno de la fama matĉo, oni revigligis la tradicion, kadre de la aprezo de faŝismo pri praaj tradicioj.

Temas pri turniro inter la kvar kvartaloj de la urbo. La ludantoj ludas kostumitaj laŭ la modo de la 16-a jarcento akompanata de bunta samekostumita subtenantaro, en junio okaze de la festo de Sankta Johano Baptisto. (Oni nomas tion *calcio storico* = "piedbato en kostumo" en la itala.)

Ĉe la fino de tiu folklora turniro, la gajnantoj ricevas, ne plu blankan bovidon kiel kutimis prae, sed bifstekojn por la sama kvanto, plus vino.

Vidu ankaŭ
----------

Palio (mezepokstila ĉevalkurado en proksima urbo Sieno)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Florenca piedpilkado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Florenca piedpilkado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝo Arkivigite je 2007-04-03 per la retarkivo Wayback Machine itale.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Franco BATTIATO**, naskita kiel **Francesco Battiato** (Ionia, la 23-an de marto, 1945 - Milo (Sicilio), la 18-an de majo 2021), estis itala kantverkisto kaj komponisto.

La artisto parolis pri la granda nombro de stiloj, kiujn li studis kaj kombinis eklektike kaj persone: post la komenca popfazo de la sesdekaj jaroj, li daŭrigis per progresema kaj avangarda roko kaptita en la sekva jardeko. Poste li revenis al la paŝoj de malpeza muziko, ankaŭ profundigante la kantverkadon. Inter la aliaj stiloj, en kiuj li eksperimentis, estas la etna muziko, la elektronika muziko kaj la lirika opero inter multaj aliaj. Laŭlonge de lia kariero, en kiu li ofte sukcesis kun publiko kaj kritikistoj, li uzis la helpon de multaj kunlaborantoj, inkluzive de la violonisto Giusto Pio kaj la filozofo Manlio Sgalambro (kunaŭtoro de multaj el liaj verkoj). Liaj tekstoj reflektas liajn interesojn kiel esoterismon, filozofian teorion, sufian mistikismon (precipe per la influo de Georgij Gurĝijev) kaj orienta meditado. La muzikisto ankaŭ provis sian manon ĉe aliaj kampoj kiel pentrarto kaj kino. Li estis unu el la artistoj kun la plej alta nombro da premioj de la Klubo Tenco, kun tri Plakoj kaj Tenco-Premio.

Li mortis la 18-an de majo 2021 76-jaraĝa en sia hejmo en Milo (Sicilio.

Notoj
-----

1. ↑  EFE, Muere el músico italiano Franco Battiato a los 76 años, Público 18-an de majo 2021, alirita la 18-an de majo 2021

* Franco Battiato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Franco Battiato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636501
* GND: 119225964
* LCCN: n82230802
* VIAF: 51877865
* ISNI: 0000 0001 1443 9143
* SUDOC: 085677655
* BNF: 139286918
* MBA: 0cd117b2-2e21-406d-80cf-5ce0a6065e37
* NKC: mzk2011655836 mzk2011655835, mzk2011655836
* ICCU: CFIV038648
* BNE: XX849612
 |
**Spermokonkurenco** aŭ **Spermokonkurado** estas konkurado inter la spermo (fakte la spermatozooj) de du aŭ pliaj diferencaj maskloj por fekundigi ovon. Tio okazas kiam inoj decidis engaĝiĝi en eksterpara sekspariĝo por pliigi iliajn ŝancojn en produktado de pli realigeblaj idoj, do konkurado evoluis. Pariĝi kun pli ol unu masklo generis situacion konatan kiel spermokonkurado; la ĉeesto de spermokonkurado kondukis al evolua respondo; respondo kiu kaŭzis ke maskloj evoluigis adaptadojn al helpo pliigi iliajn ŝancojn pri reprodukta sukceso. Spermokonkurenco rezultas el seksa konflikto inter maskloj kaj inoj. Maskloj evoluigis plurajn taktikojn kiuj povas esti klasifikataj kiel defendaj roloj inklude: ekzemple partnero-gardado, pariĝoŝtopiloj, kaj liberigado de toksaj generaj substancoj por redukti inajn re-sekspariĝajn tendencojn. Atakaj taktikoj de spermokonkurado inkludas rektajn malhelpojn fare de unu masklo kontraŭ la reprodukta sukeso de alia masklo, ekzemple fizike formovante la spermon de alia masklo antaŭ pariĝi kun ino.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭstrala baleno

Referencoj
----------

1. ↑  Parker, Geoffrey A. 1970. Sperm competition and its evolutionary consequences in the insects, *Biological Reviews* **45**: 525-567.
2. 1 2   (1997) "Sexual conflict resulting from adaptations to sperm competition" **12**, p. 154–159.
3. ↑   (2002) "Sperm competition, male prudence and sperm- limited females" **17**, p. 313–20.
4. ↑   (2001) "Competition and its Evolutionary Consequences in the Insects".
5. ↑   (2002) "Postcopulatory sexual selection" **3**, p. 262–273.
**Honormurdo** aŭ Murdo fonante de profanado de la honoro de la familio (Arabe: جرائم الشرف - honorkrimo, aŭ القتل بدعوى الشرف - mortigo por honoro) estas nocio por intenca murdo de homoj, per kiu – el vidpunkto de la murdanto – oni pensas reakiri la – perditan – honoron de murditoj, murdanto aŭ tria persono, grupo (familio).

Oni ĉiujare murdas ĉirkaŭ 5000 homojn en honormurdo. La murdo plej ofte trafas virinojn (nepermesita seksrilato), sed ankaŭ virojn kaj GLAT. Krome, beboj estas mortigitaj kies naskiĝo mem mencias ke la familio estis malhonorita, ĉu ili estas infanoj naskita de fraŭlaj ​​virinoj aŭ naskita kiel rezulto de ekstergeedza afero.

Honormurdoj okazas plej ofte en Azio, Afriko – en la islamaj landoj – pro seksa perforto, nepermesita seksa amrilato, kiu portas honton al la familio. Islamo tamen ne pravigas honormurdojn, kies tradicio estas pli malnova ol Islamo. Ekzemple, en Kuvajto la aktivulino Alanoud Alsharekh agadas kontraŭ honormurdado.

Honormurdo estas jure punenda afero.

Vidu ankaŭ
----------

* Maĉismo
* Sanga venĝo, Vendetto

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* UN-raporto de la kvindek-oka sesio
* 
* Murdo en nomo de la familio[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑  UNHCR Guidance Note: II B, 14 (de azilo pro seksa orientiĝo kaj seksa identeco)
**Boussois** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 3 336 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Boussois.

Geografio
---------

Boussois estas ĉirkaŭurbeto kaj parto de la aglomeraĵo de Maubeuge, kiu havas proksimume 120 000 loĝantojn kaj inkludas interalie la urbetojn Aulnoye-Aymeries, Haumont, Jeumont, Feignies, Rousies kaj Ferrière-la-Grande.

Ĝi troviĝas proksime al la landlimo kun Belgio, en la baseno de la rivero Sambre. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur 6,29 km².

Historio
--------

La vilaĝo riĉiĝis komence de la 20-a jarcento danke al la fabrikado de speguloj (la "Glaces de Boussois").

Vidindaĵoj
----------

La preĝejo Saint-Martin estis konstruita danke al la helpo de la laboristoj de la firmao Glaces de Boussois. Ĝi estis finkonstruita en 1926. La franca ministerio pri kulturo nuntempe konsideras klasifiki ĝin kiel Monumento historia.

Administrado
------------

Boussois apartenas al la kantono Maubeuge-Sud, kies ĉefurbo estas Maubeuge. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Maubeuge-Sud

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Boussois Arkivigite je 2009-04-10 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 276788
* GND: 4526816-2
* LCCN: n99026113
* VIAF: 150024541
* BNF: 15266679t
 |
**Referendumo** estas rekta voĉdonado de la civitanoj en reprezenta demokratio, en kiu la popolo akceptas aŭ nuligas decidon de la deputitoj.

En kelkaj landoj la parlamento povas libervole submeti gravan decidon al referendumo por havigi al la rezulto pli da signifo.
En kelkaj landoj estas leĝoj, ke certaj decidoj (ekzemple teritoriaj aŭ suverenecaj) devas esti aprobitaj per referendumoj.

Pli ĝenerala ol referendumo estas plebiscito, kiu decidas pri grava demando de lando sen antaŭa parlamenta decido.

La vorto devenas de la latina *referendum*, kiu signifas "estas necese reporti" demandon (al la popolo).

Referendumon preskribas la statuto de Sennacieca Asocio Tutmonda por ratifi la decidojn de la kongreso (kvankam malofte SAT referendumas) kaj specifa leĝo de la Esperanta Civito, kun ne nur ratifa, sed ankaŭ propona celo, eĉ kun la eblo eksigi la konsulon.

Gravaj referendumoj en la historio
----------------------------------

* Britelira referendumo de 2016
* Referendumo pri sendependiĝo de Katalunio en 2017

* Kategorio Referendumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Referendumo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
La fondo de la **monaĥejo "Nia kara Sinjorino"** (germane *Kloster "Unser lieben Frauen"*) okazis en 1017/18 fare de la magdeburga ĉefepiskopo Gero. De tiu konstruaĵo post brulo bedaŭrinde restis nenio kaj en 1064 okazis novkonstruo laŭ iniciato de ĉefepiskopo Werner. Origine la preĝejo estis trinava kun plata, ebena tegmento.

monaĥeja preĝejo
En 1129 ĉefepiskopo Norberto el Xanten transdonis la monaĥejon al la de li mem fondita ordeno de premonstratoj.

Inter 1135 kaj 1165 okazis la finkonstruado de la refektorio, la ĉirkaŭkortaj arkadoj kun la putodomo ktp. kaj de 1220 ĝis 1240 la preĝejo ricevis volbaĵon kun pinta tegmento anstataŭ la plata.

En 1582 okazis la sanktigo de Norbert von Xanten kaj la novaranĝo de ties tombo en la navokruciĝo de la preĝejo. Jam en 1632 la premonstratuloj forlasis la monaĥejon kaj jam ses jarojn antaŭe ili forportis la Norbert-relikvojn al la monaĥejo Strahov en Prago.
En 1638 la monaĥejo fariĝis protestanta konvento kaj en 1698 okazis la fondo de la t.n. Pedagogiumo, lernejo por scienculoj.

En 1834 okazis la sekularigo de la monaĥejo kaj samtempe la Pedagogiumo fariĝis ŝtata prusa gimnazio. En 1928 oni kunigis tiun gimnazion kun la katedrala gimnazio kaj tiu gimnazio funkciis ĝis 1945.

Post parta detruo en 1945 okazis la rekonstruado en kelkaj etapoj kaj en 1977 la preĝejo estis inaŭgurita kiel koncertejo. Ĝi ricevis la nomon de la komponisto Georg Philipp Telemann, kiu naskiĝis en Magdeburg en 1681.

La nuna artmuzeo troviĝas en du subteraj barelformaj volbaĵoj, en la iama refektorio kaj en ĉambroj super la ĉirkaŭkortaj volbaĵoj. Ĝi entenas parte konstantan ekspozicion de skulptaĵoj, ekz. de mezepokaj madonoj, kaj parte portempajn specialajn ekspoziciojn.

Interesa ankaŭ estas la biblioteko kun ĉ. 22.000 libroj el la fakoj malnova filologio, historio, teologio k.a. La libroj tamen ne estas el la unua tempo de la monaĥejo, ĉar la mezepoka biblioteko de la premonstratuloj bedaŭrinde malaperis kaj neniam estis retrovita.

Literaturo
----------

* Hans-Joachim Krenzke: *Kirchen und Klöster zu Magdeburg, Stadtplanungsamt Magdeburg*. 2000
* Sabine Ullrich: *Magdeburg - Architektur und Städtebau*. 2001 ISBN 3-929330-33-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monaĥejo "Nia kara Sinjorino" en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bildoj de la Monaĥejo "Nia kara Sinjorino"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 103287
* GND: 2067059-X
* LCCN: n82277241
* VIAF: 123226991
* ISNI: 0000 0001 1954 8955
* SUDOC: 053484401
* BNF: 13583790j
* NKC: kn20090312012
 |
**Duĵine,** serbe **Дужине,** slave **Dužine,** germane **Setschanfeld,** hungare **Szécsenfalva** [sEĉEnfalva] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Plandiŝte.

Duĵine troviĝas en (verda) Municipo Plandiŝte en Serbio
Mapo pri municipo de Plandiŝte
Kruco en Duĵine

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* Koordinatoj: 45°17′12″N 20°59'32″E
* Alto super marnivelo: 74 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: VŠ

Situo
-----

Duĵine situas proksime de la rumana landlimo sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Bánlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la germanoj okupis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Duĵine 219 homoj, (119 serboj, 68 makedonoj, 18 slovenoj, 5 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* memorkruco

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Duĵine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo de Florencia

**Florencia** estas urbego, diocezo kaj universitata urbo en sudokcidenta Kolombio, en departemento Kaketao. Ĝi estas la plej grava urbo en sudorienta Kolombio, signifa komerca centro, samtempe ĝi estas ĉefurbo de Kaketao.

Bazaj informoj
--------------

Placo Pizarro en Florencia
* Loĝantaro: 163 323 en 2012
* Supermara alteco: 242 m
* Areo: 15 km² (urbo); 2 292 km² (municipo)
* Telefonkodo: 57 + 8
* Poŝtkodoj: 180001–180009
* Horzono: UTC – 5
* 01° 36′ 50″ N 75° 36′ 46″ U﻿ / ﻿1.61389 °N, 75.61278 °U﻿ / 1.61389; -75.61278 (mapo)

Geografio
---------

Florencia situas en deklivoj de Andoj laŭ rivero. Neiva troviĝas 226, **Bogoto** 519 km.

Historio
--------

Avenuo en Florencia
Antaŭ la hispana konkero la teroj de la komunumo de Florenco estis okupitaj de indiĝenoj, multaj el ili vivas ankoraŭ komence de la 21-a jarcento. La unua hispano alvenis en 1542, poste alvenis ekzemple misiistoj, portugalaj komercistoj. Florencia mem estis fondita en 1902 fare de monaĥo. Longe oni okupiĝis pri bestobredadoj kaj kultivadoj de rizoj.

Ekonomio
--------

Panoramo en Florencia
En Florencia la unusola moderna laborejo estas uzino pri laktoj.

Trafiko
-------

Florencia havas regionan flughavenon, krome riveran havenon. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La plej grava vojo kuras al Neiva.

Klimato
-------

Florencia havas tropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 21-31 °C. Jare pluvas po 3840 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte junio.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* teatro
* muzeo
* biblioteko
* Regiona Kultura Centro (iama merkato pri kaŭĉuko)

Ĝemelurboj
----------

* Italio Florenco, Italio
* Kolombio Florencia (Kaŭko), Kolombio
* Kubo Florencia (Kubo), Kubo
* Argentino Florencia (Argentino), Argentino
* Meksiko Florencia (Meksiko), Meksiko
* Peruo Florencia de Mora, Peruo

Fontoj
------

* Arkivigite je 2015-04-05 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* angle
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Petříkov |

Koordinatoj: 50° 12′ 14″ N 17° 02′ 31″ O﻿ / ﻿50.20389 °N, 17.04194 °O﻿ / 50.20389; 17.04194 (mapo)

**Petříkov** (germane *Peterswald*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Ostružná. Ĝi troviĝas en montaro Riĥleba montaro. Petříkov situas en valo de rivereto Branná, en supermara alteco 740–950 metroj. Tio estadis signifa vintra centro. Vivas ĉi tie 28 loĝantoj (2021).

Historio
--------

Domaron Petříkov fondis en sia senjorujo de Kolštejn en la jaro 1617 Hanuš Petřvaldský z Petřvaldu. Konsisto de tiu ĉi senjorujo Petříkov restis eĉ post tio, kiam estis al Hanuš Petřvaldský pro sekvoj de lia partopreno en ĉeĥa nobelara ribelo konfiskita kaj donita al ĉeĥa victenanto Karolo el Liĥtenŝtejno, en kies dinastio ĝi poste restis ĝis fino de superulara administrado en la jaro 1850. Ekde komenco de la municipa establo (1850) Petříkov estas domaro de Ostružná, nur en la jaroj 1975-1990 ĝi estis, same kiel Ostružná mem, parto de municipo Branná. Lernejo ĉi tie estis fondita en la jaro 1854 (la konstruaĵo mem estis konstruita en la jaro 1911, ĝi pereis en la jaro 1945). Dum unua respubliko ĉi tie funkciis eĉ ĉeĥa minoritata lernejo. Antaŭ la unua mondmilito oni ĉi tie minis piriton kaj grafiton. Minado de la pirito post la unua mondmilito pereis, grafito estis minata plu eĉ dum intermilita periodo.

Post la dua mondmilito kaj ellandigo de la deven aj loĝnatoj la domaro estis alloĝigita nur el unu triono kaj nombro de loĝantoj poste plu sinkis. Anstataŭ 45 domoj en la jaro 1930 estis da ili loĝigitaj en la jaro 1991 nur 5 daŭre loĝigitaj. Sed la domaro evoluis kaj evoluas kiel sezona (vintra) turisma centro kun vico da deglitejoj kaj somera bobada glitejo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 222 |
| 1880 | 237 |
| 1890 | 212 |
| 1900 | 207 |
| 1910 | 167 |
| 1921 | 150 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 148 |
| 1950 | 43 |
| 1961 | 37 |
| 1970 | 20 |
| 1980 | 13 |
| 1991 | 16 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 24 |
| 2011 | 27 |
| 2021 | 28 |

En Petříkov estas registritaj 71 adresoj : 9 daŭre loĝigitaj domoj kaj 62 dumtempa aŭ refreŝigeja objekto. Nombro de domoj laŭ datumbazo de ministerio por enlandaj aferoj al la 12-a de januaro 2010. Dum popolnombrado el la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 8 domoj, ĉiuj daŭre loĝigitaj.

Pluaj fotoj
-----------

* Vido al ĉefa sgrato en la vilaĝoVido al ĉefa sgrato en la vilaĝo
* Petříkov vintrePetříkov vintre
* Kapelo de sankta Laŭrenco en la jaro 2021Kapelo de sankta Laŭrenco en la jaro 2021
* Kruco antaŭ la kapeloKruco antaŭ la kapelo
* Skideglitejo en la vilaĝoSkideglitejo en la vilaĝo
* Eksa fajroestingista armilejo, nun refreŝigeja objektoEksa fajroestingista armilejo, nun refreŝigeja objekto

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Ostružná (3) |
| --- |
| Ostružná ~ Petříkov ~ Ramzová |

 |
Fortreso Boertange
Vidaĵo je la sinagogo kaj la vendoplaco
**Bourtange** (buːrˈtɑŋə) estas fortresvilaĝo en la orienta parto de provinco Groningen en la regiono Westerwolde. Ĝi konstruiĝis dum la Okdekjara Milito laŭ komisio de Vilhelmo la 1-a. Kiam Groningen estis uzurpita de la hispanoj, Vilhelmo volis izoli ĝin por ke ne plu eblas komerci inter la urbo Groningen kaj la hispanoj en Germanio. Por tio ili devis iri tra Westerwolde, regiono sur sablodorso en la Torfomarĉo de Bourtange. Apud Boertange estis la ununura trairebleco al la urbo Groningen. Tial ĝuste je la Boeren Tange (= sabloholmo) oni konstruis la skanson. Boertange estis parto de la defendolinio al kiu ankaŭ apartenis Coevorden, Nieuweschans kaj Oudeschans. Boertange neniam estis ekokupita de malamikaj trupoj.

En 1851 la fortreso estis nuligita kaj estis neokupata dum pli ol cent jaroj kaj sovaĝiĝis. Dum la 1970-aj jaroj la municipo Vlagtwedde iniciatis la rekonstruon de la skanso. Ĉirkaŭ 1990 la rekonstruo finiĝis kaj malfermiĝis por la publiko. En 2001 la lastaj konstruaĵoj finkonstruiĝis post kiam la fortreso tute finpretiĝis.

Nuntempe Boertange kreskis ekster la remparoj kaj ekestis vilaĝo ĉirkaŭ la fortreso. Interne de la remparoj loĝas ankoraŭ ĉirkaŭ 50 homoj. La tuta loĝantaro konsistis en 2008 el 430 homoj.

Topografia mapo
Pordego kun levponto

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.bourtange.nl
* Stratvidaĵo

* Kategorio Bourtange en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Flordiagramo** en botaniko estas horizontala projekciaĵo de floro. La diagramo montras la morfologion de floro ofte pli facile komprenebla ol florformulo.

flordiagramo de kvinnombra floro  

**1** distancakso  

**2** brakteo  

**3** antaŭfolio  

**4** sepalo, la sepalaro estas la kaliko (*Calyx*)  

**5** petalo, la petalaro estas la korolo (*Corolla*)  

**6** stameno, la stamenaro estas la andreceo  

**7** karpelo, la karpelaro estas la gineceo
La simbolo por la florpartoj estas ordigitaj en koncentraj cirkloj aŭ en spiralo. Se ĉe la ĉefa akso troviĝas floroj, ankaŭ la brakteo kaj la akso estas markitaj en la diagramo.

Oni distingas du specojn de flordiagramoj:

* Empiraj flordiagramoj ilustras la verajn faktojn.
* teoriaj flordiagramoj ilustras krom la verajn faktojn ankaŭ certajn interpretadojn, ekzemple la pozicio de ne plu ekzistantaj stamenoj estas indikita.

flordiagramo de diversaj ranunkolacoj:   
**A** arbara anemono, **B** aŭtuna adonido, **C** blua akonito, **D** ordinara akvilegio, **E** grapola akteo 
rilatoj de la floraj partoj (*Campanula medium*) al la flordiagramo. Nigra striita linio montras la tranĉlinio. 1 – pozicio de la ĉefa akso; 2 – tranĉlinio tra la floro; 3 – brakteoj; 4 – subtena folio.

Utiligado
---------

Flordiagramoj troviĝas ofte en botanikaj instrulibroj kaj en difinlibroj. Kelkfoje la floroj de diversaj specioj havas de ekstere nur malgrandajn aŭ neniajn diferencojn, dum nur la interno ebligas la nomdifinon de la planto. Flordiagramoj estas kelkfoje kio pli helpas difini la nomon de la planto ol foto de la ekstera floro aŭ de la habito.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flordiagramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pejzaĝo ĉirkaŭ Burco
**Burao**, (somale: *Burco*) estas ĉefurbo de Togdheer, regiono de Somalio. Pri loĝantaro estas la dua plej granda urbo en nordokcidenta Somalio post Hargejso.

Historio
--------

Burco estis sidejo de unuflanka kaj internacie neagnoskata deklaro de sendependa Somalilando en junio de 1991. Kiel la aliaj urboj en la norda parto de la lando, Burao estis rekonstruita danke al ekstera helpo. La urbo disvolviĝis danke al mono sendita kaj populacio de la kamparo translokiĝis al la urbo.

Populacio
---------

Burao havas populacion kiu triobliĝis el 1991, al ĉirkaŭ 60 000. Nuntempe la urbo havas populacion de pli ol 65 000. Kvankam estas informo pri la nombro de voĉdonintoj en la balotadoj de 2006, oni ne faris censon dum pli ol 20 jaroj.

Plejparto de la loĝantoj estas membroj ĉu de la Habar Yoonis ĉu de la Habar Jeclo, du klanoj de Isakoj de la somaloj.

La urbo ĝuas normalan liveron de elektro kaj de akvo el grundakvo. La centra situo de la urbo kontribuis al ties ekonomia revivado. Estas komercado en ĉiu direkto kaj kamparvendistoj venas al la urbo vendi siajn produktojn ĉiutage kio alportas al la urbo negocojn, kulturon kaj spiriton nomademan.

Geografio
---------

La vetero en Burao, kiel en aliaj internaj urboj de norda Somalio, estas varma kaj seka la tutan jaron. La averaĝaj tagaj temperaturoj somere de junio al aŭgusto povas varii de 35 °C al 25 °C nokte. La vetero estas freŝa la reston de la jaro kaj estas 27 °C dumtage kaj 14 °C nokte. La malmulta pluvo falas de decembro al majo.

La rivero Togdheer fluas tra la urbo. Tiu rivero estas ofte seka sed suferas inundojn, kiam ĝi dividas la urbon en du duonojn kaj povas esti transirata per ĵus konstruita ponto en la urbocentro.

Naturo
------

Pro fruktodoneco de la regiono de Hargejso, sovaĝaj bestoj (ekz. zebroj) venas al la areo por paŝtiĝi en la savanoj. La plej vidindaj bestoj troveblaj estas la kuduo, aproj, somala sovaĝa azeno, verukaproj, antilopoj, la somala ŝafo, sovaĝaj kaproj, kameloj kaj multaj diversaj specioj de birdoj. Sude de Burao estas herbeja savano kiu allogas multajn tipojn de sovaĝaj bestoj, inklude leonojn kaj leopardojn.

Transporto
----------

Burao havas funkciantan bussistemon kaj estas flughaveno en Burao kiu havas flugojn kun *Daallo Airlines* al Hargejso, Adis-Abebo, Sanao kaj aliaj urboj de Somalio. Ŝoseo konektas la urbon Burco al la haveno de Berbera tra la montokruta urbo de Sheikh.

Referencoj
----------

1. ↑   Somaliland History (HTML). *World66*. Internet Brands. Alirita 2007-07-17. "En 1991, post la falo de la registaro en Somalio, la teritorio deklaris sian sendependon kiel Respubliko de Somalilando, je kunveno de klanestroj en la urbo de Burao.".
2. ↑  Report on Mission to Haud Area, Region 5, UNDP Emergencies Unit for Ethiopia report, dated 15 November 1994 (accessed 20 December 2008)
Duŝilo.
Video pri duŝado de la jutuba kanalo Scivolemo. 
**Duŝo** estas agado per kiu personoj purigas sin per ŝprucado de akvo. Oni plejofte rekte staras kiam oni uzas la duŝilon. **Duŝejo** povas esti ĉu super simpla duŝokuvo, ekzemple kvadrato de ĉirkaŭ 1 m², aŭ super banujo normale pli granda, ekzemple de 2 m² minimume. **Duŝilo** estis kutime (ekzemple meze de la 20a jarcento) fiksita al muro; nune plej ofte estas ĉe movebla tubo kiu permesas uzi ĝin al diversaj antaŭe ne tiom facile atingeblaj lokoj; pli modernaj duŝiloj disponas el diversaj mekanismoj por elektado de diferencaj fortoj, densecoj, kvanto ktp. da akvo.

Praduŝilo kie ne estas normala akvokonduka sistemo estas simpla sitelo kun funda elirejo trakribita el etaj truoj per kiuj eliras akvo super duŝanto; tiu sitelo devas esti antaŭe plenigita el akvo kaj pendigita el taŭga loko super duŝejo. Pli primitiva estas simpla enmeto sub akvofaleto.

Laŭ Francisko Azorín **duŝo** estas *Ŝprucforma bano.* Kaj li indikas etimologion el la latina *ducere* (konduki), *dukta* (kondukita).

En kulturo
----------

Kutime oni ne portas vestojn en la duŝejo. Kvankam, ĉefe en filmoj, videblas kiel eksterordinare en apartaj okazaĵoj (ebrio, malsano, akcidento ktp) duŝanto restas vestita.

Alia tre konata sceno de fama filmo montras murdon de virino, kiun nekonato atakas per tranĉilo, kiam ŝi sin duŝas. Tio okazas en *Psycho* de Alfred Hitchcock.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 61.
2. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Vincenz Priessnitz

* Kategorio Duŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Buranovskije Babuŝki** (ruse Бурановские бабушки; udmurte Брангуртысь песянайёс, *Brangurtısь pesjanajos*; signifanta "Avinoj de Buranovo") estas rusa popol-pop bando konsistanta el ok plenaĝaj virinoj. Buranovskije Babuŝki reprezentis Rusion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, Azerbajĝano,. La bando konsistas el ok avinoj, sed nur ses rajtas aperi sur la scenejo de Eŭrovido-Kantokonkurso. Ili devenas de la vilaĝo de Buranovo, Udmurtio, en la ĉevolga federacia regiono proksime de la Urala montaro. La bando plenumas la plejmultajn el siaj kantoj en la udmurta lingvo.

Kanzonoj
--------

Iliaj ceteraj registritaj kantoj inkluzivas: *Yesterday*, *Let It Be* (The Beatles), *Smoke on the water* (Deep Purple), *Hotel California* (Eagles), *The Star Called Sun* ("Zvezda Po Imeni Solnce", Kino), *I Am Beautiful*, *Sneg-Sneĵok*, *Ĉiborio*, *Babuŝki-Staruŝki*.

Eŭrovido-Kantokonkurso
----------------------

La grupo antaŭe partoprenis en la Rusa selektado de Eŭrovido-Kantokonkurso 2010 per la kanto *Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelat' iz nejo ajŝon* ("Longa-longa betulŝelo kaj kiel fari el ĝi turbanon"), en kiu ili finis triarange.

Ili faris alian provon por reprezenti Rusion partoprenante en la Rusa selektado de Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 per la kanto *Party for Everybody* (Festo por ĉiuj). La grupo fine gajnis, ricevante 38,51 poentojn, pli ol la antaŭa gajnanto Dima Bilan de Eŭrovido-Kantokonkurso 2008 kiu ankaŭ eniris la konkurson kun Julia Volkova, membro de t.A.T.u. per la kanto *Back To Her Future* kiu finis duarange, ricevante 29,25 poentojn. Ili reprezentis Rusion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, Azerbajĝano, kaj en ties finalo la 26-an de majo 2012 atingis la duan pozicion.

La grupo diris en 2012 ke ili uzos ajnan gajnitan monon por konstrui preĝejon en Buranovo.

Membroj
-------

* Granja Ivanovna Bajsarova (62-jaraĝa)
* Alevtina Gennadevna Begiŝeva (56-jaraĝa)
* Zoja Sergejevna Dorodova (71-jaraĝa)
* Galina Nikolajevna Koneva (73-jaraĝa)
* Natala Jakovlevna Pugaĉova (76-jaraĝa)
* Valentina Semjonovka Pjaĉenko (74-jaraĝa)
* Jekaterina Semjonovka Ŝklajeva (74-jaraĝa)
* Olga Nikolajevna Tuktarjova (43-jaraĝa) – arta direktoro
* Jelizaveta Filippovka Zarbatova (86-jaraĝa, ne partoprenas turneon)

Referencoj
----------

1. 1 2   Eurovision 2012: 'Buranovo Grannies' to represent Russia. BBC News (8 marto 2012).
2. 1 2 3  Omelyanchuk, Olena (7 marto 2012).  Buranovskiye Babushki to represent Russia in Baku.
3. ↑  Barclay, Simon.  (17 June 2010) *The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010*. ISBN 978-1-4457-8415-1.
4. ↑  "Eurovision 2012: 'Buranovo Grannies' to represent Russia" at bbc.co.uk

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Buranovskije Babuŝki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Oficiala retejo
* Avinoj de Buranovo
* Paĝo pri Buranovskije Babuŝki en Retejo de Eŭrovido-Kantokonkurso 2012

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 403596
* VIAF: 8412163710010329700001
* ISNI: 0000 0004 7098 7138
* MBA: 328056e7-a317-49ac-9655-5e06ed2eedc2
 |
**D-ro Flora Murray, M.D.** (1869 - 1923) estis medicina pioniro kaj membro de la brita virinbalotrajtista organizaĵo Women's Social and Political Union (*Socia kaj politika unio de virinoj*, aŭ **WSPU**).

Murray ĉestis la Londonan Medicinan Instruejon por Virinoj kaj poste trejnis en Durham. Ŝi laboris en Skotlando antaŭ translokiĝi al Londono en 1905. Ŝi estis kuracist-oficiro ĉe *Belgrave Hospital for Children* (*Belgrave malsanulejo por infanoj*) kaj anestezisto ĉe *Chelsea Hospital for Women* (*Chelsea malsanulejo por virinoj*).

Murray aliĝis la union WSPU en 1908, kaj servis kiel kuracisto por la militemaj sufragetoj. Ŝi parolis en kunvenoj kaj marŝis ĉe procesioj. Ankaŭ ŝi estis sukuristo ĉe manifestacioj, kaj kuracis Emmeline Pankhurst kaj aliajn malsatostrikintojn post ilia liberigo de malliberejo. Ŝi kampanjis kun aliaj kuracistoj kontraŭ ŝtopnutrado.

En 1912, ŝi fondis la *Women's Hospital for Children* (*Virina malsanulejo por infanoj*) en Londono kun ŝia amiko kaj kolego D-ro Louisa Garrett Anderson. Ĝi kaj provizis sanigon por lokaj laboristaraj infanoj kaj ebligiis al virinaj kuracistinoj okazon gajni kilinikan sperton pri infansanigo. Malsanuleja devizo estis: "*Deeds, not words*" (Agoj, ne vortoj). 

Dum la Unua Mondmilito, Murray deĵoris en Francio kun la WHC. Kunkune kun Louisa Garrett Anderson, ŝi establis milit-malsanulejojn por la franca militaro en Parizo kaj Wimereŭ. Finfine, ili ankaŭ sukcesis establi la WHC ĉe la milit-malsanulejo en Endell Street, Holborn, Londono. La tuta dungitaro de la WHC estis virinoj, inkluzive Louisa Garret Anderson kiel ĉefa ĥirurgiisto.

Murray neniam edziniĝis. Ŝi mortis en 1923 kaj estas entombigita en Buckinghamshire. Tie ankaŭ estis entombigita Louisa Garrett Anderson, post ŝia morto en 1940. Ne estas certa, ke ili estis amorantinoj, sed ili estis entombigitaj kune kaj ilia tomboŝtono estis enskribita "Ni estis glore feliĉa" (*We have been gloriously happy").*

Notoj
-----

Ĉi tiu artikolo estis bazita sur ĝia angla versio.

1. 1 2
2. ↑   Louisa Garrett Anderson (1873 - 1943) - Find A Grave Memorial

* Kategorio Flora Murray en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 333745
* GND: 1221167464
* LCCN: n89613206
* VIAF: 1613842
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sanforda blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Sanforda blua muŝkaptuloSanforda blua muŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. sanfordi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis sanfordi****(Stresemann, 1931) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: En danĝero** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sanforda blua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Sanforda blua muŝkaptulo** (***Cyornis sanfordi***) estas aŭstralazia birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas endemia de Indonezio kaj pli precize de norda Sulaveso, kie ĝi estas konata nur de kvar lokoj en la montoj de la duoninsulo Minahasa. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj pluvarbaroj kaj muskarbaroj super 1,400 m. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi estas malmulte distribuata, sed ĝi povus esti pli nombra en la okcidenta parto de sia teritorio, konsiderinte la relative grandan nombron (naŭ) de specimenoj origine kolektitaj.

Ĝi estas 14.5 cm malgranda, senkolora, nefacile videbla, arbara muŝkaptulo. **Grizbruna** supre, pli griza en krono, kun malhelaj bridoj pli ruĝecbruna ĉe flugiloj kaj pli olivruĝeca ĉe pugo kaj vosto. Grizbrunecaj subaj partoj kun hela suba ventro. Ankaŭ la beko estas grizbruna kaj ne nigreca kiel ĉe plej parto de la genro.

Ĝi estas ŝjne identa laŭ kutimoj, ekologio, vertikala distribuado kaj voĉo al la Blufrunta blua muŝkaptulo, *C. hoevelli*, kiu ankaŭ estas kutime nefacile videbla sed foje facile videbla, kaj ofta ĉe malsupraj etaĝoj de la arbara kanopeo de mezgrandaj kaj altaj arboj, kaj eventuale ĉe miksitaj birdaroj.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Pri la specio Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* BirdLife International 2004. Cyornis sanfordi[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
**Genetika drivo** aŭ **alela drivo** estas la ŝanĝo en la frekvenco de genvarianto (alelo) en preciza populacio pro elekto de hazarda ekzemplaro. La aleloj en posteularo estas ekzemplaro de tiuj de la gepatroj, kaj hazardo ludas rolon en la determinado ĉu preciza individuo survivas kaj reproduktiĝas. Alelfrekvenco de populacio estas la parto de la kopioj de unu geno kiu kunhavas partikularan formon. Genetika drivo povas kaŭzi kompletan malaperon de genvariantoj kaj de tiele malpliigi la genetikan variadon.

Kiam estas malmultaj kopioj de alelo, la efiko de genetika drivo estas pli granda, kaj kiam estas multaj kopioj la efiko estas pli malgranda. Okazis polemiko pri la relativeco de la gravo de natura selektado kontraŭ neutrala procezo, inklude la genetikan drivon. Ronald Fisher defendis la vidpunkton ke genetika drivo ludas ĉefe malgrandan rolon en evoluado, kaj tio restis la dominanta vidpunkto por kelkaj jardekoj. En 1968 Motoo Kimura remalfermis la debaton per sia neutrala teorio de molekula evoluado, kiu pledas ke plej instancoj kie estas genetika ŝanĝo disvastigas tra populacio (kvankam ne necese ŝanĝoj en fenotipoj) estas kaŭzitaj de genetika drivo.

Notoj
-----

1. ↑  Masel J (2011). "Genetic drift". Current Biology 21 (20): R837–R838. doi:10.1016/j.cub.2011.08.007. PMID 22032182.
2. ↑  Futuyma, Douglas.  (1998) *Evolutionary Biology*. Sinauer Associates, p. Glossary. ISBN 0-87893-189-9.
3. ↑  Futuyma, Douglas.  (1998) *Evolutionary Biology*. Sinauer Associates, p. 320. ISBN 0-87893-189-9.

* Kategorio Genetika drivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Skolo de Analoj** (franclingve *École des Annales*) estas franca skolo de historiistoj, ekinta en 1929.

Principoj
---------

Sian nomon tiu skolo de analoj ricevas de la fak-gazeto *Analoj de ekonomia kaj socia historio*. Ĝin fondis en 1929 Lucien Febvre kaj Marc Bloch. La skolo estis la plej influa grupo en franca historio dum la 20-a jarcento. Post la Dua Mondmilito ĉefe ĝin animis Fernand Braudel.

Post la rego de pozitivismo en la 19a jarcento, la Skolo de Analoj volis ŝanĝi la fokuson de historiscienco: ĝi malpligravigas la politikajn kaj militajn eventojn kaj pligravigas la ekonomiajn, kulturajn, sociajn situaciojn kaj evoluojn. Ĝia perspektivo estas ordinare longtempa, je la skalo de jarcentoj. Ĝi ankaŭ pli atentas la sociajn grupojn, ol unuopajn gravulojn. Ĝi diversigis la fontojn de informo: administraj registroj, priskriboj de privataj havaĵoj iĝas dokumentoj interpreteblaj per kvantaj kaj statistikaj metodoj.

Laŭ la tempo iuj skolanoj tamen ankaŭ revenis al politikaj temoj kaj eventoj, sed ĉiam interpretante ilin laŭ ĝeneralaj sociaj cirkonstancoj.

Skolanoj
--------

* Henri Pirenne
* Lucien Febvre
* Jacques Le Goff
* Marc Bloch
* Fernand Braudel
* Georges Duby
**Genetike modifita maizo** estas genetike modifita speco de maizo. Specifaj maizrasoj estis genetike inĝenieritaj por ke tiu montru agrikulturajn dezireblajn trajtojn, kiel la rezisto al la plagoj kaj al herbicidoj. Maizrasoj kun ambaŭ trajtoj estas nun uzataj en multaj landoj. GM maizo starigis polemikojn kun rilato al eblaj sanefikoj, efikoj sur aliaj insektoj kaj efikoj sur aliaj plantoj pere de la genfluo. Unu el tiuj rasoj, nomita Starlink, estis aprobita nur por animalan manĝo en Usono, sed estis trovita en homa manĝo, kio kondukis al serio de revizioj kiu startis en 2000.

La maizo RR (*Roundup Ready*) estas tipo de genmodifita maizo rezistanta al la herbicido glifosato (Liberty kaj *Roundup*). Ĝi estis kreita por batali kontraŭ supozitaj damaĝaj herboj kiel la sorgo de Alepo (*Sorghum halepense*) kiu prokrastas la disvolvigon de la maizo en intensivaj kultivoj. La variaĵoj de maizo rezistantaj al la glifosato estis komercigitaj por la unua fojo jam en 1996 fare de la entreprena Monsanto.​

Estas tipoj de genmodifita maizo kiuj estas rezistantaj kaj al pestoj kaj al herbicidoj.

La genmodifita maizo povas reproduktiĝi nature, ĉar certe okazas fuĝoj de genmodifita poleno. Ekzemple oni observis abelojn akirintaj polenon el genmodifita maizo.

Notoj
-----

1. ↑  «Roundup Ready System». Monsanto. Arkivita el la originalo en la 2a de Aprilo 2013.
2. ↑  «Hot News». Arkivita el la originalo en la 24a de februaro 2009.

* Kategorio Genetike modifita maizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728089
 |
**Tempospecio** aŭ **kronospecio** estas grupo de unu aŭ pliaj specioj devenaj el anagenezo kio implicas konstantajn kaj uniformajn ŝanĝojn el formortinta praa formo en evolua skalo. Tiu sekvenco de ŝanĝoj eventuale produktas populacion kiu estas fizike, morfologie, aŭ genetike distinga el la originaj prauloj. Pere de tiu ŝanĝo, estas nur unu specio en la stirpo je ĉiu ajn momento de la evoluo, male al kazoj de diverĝa evoluo kio produktas samtempajn speciojn kun komuna praulo.

La rilata termino **paleospecio** (aŭ latine *palaeospecies*) indikas formortintan specion nur identigitajn el fosilia materialo. Tiu identigo rilatas sur distingaj similecoj inter la plej fruaj fosiliaj specimenoj kaj kelkaj proponitaj descendantoj (posteuloj), kvankam la preciza rilato al la malfrua specio estas ne ĉiam difinita. Pli precize la gamo de variado ene de la fruaj fosiliaj specimenoj ne superas la observatan gamon kiu ekzistas en la lasta specio.

Paleospecio identigas formortintan subspecion kiu evoluas en la nune ekzista formo. Tiu konekto kun relative ĵusaj variadoj, kutime el la fina Pleistoceno, ofte rilatas al aldonal informo disponebla per subfosilia materialo. Plej el la nunaj specioj ŝanĝis laŭ grando adaptante al klimataj ŝanĝoj dum la lasta glaciepoko (vidu artikolon Regulo de Bergmann).
**Hosapete,** kanare **ಹೊಸಪೇಟೆ** estas urbego, sidejo de la distrikto Viĝajanagara en subŝtato Karnatako en suda Barato.

Vido en Hosapete

Geografio
---------

Hosapete situas ĝuste ĉe riverenfluo al akvorezervujo en alteco 479 metrojn de la marnivelo. Ballari troviĝas 59, Davangere 104, Hubli-Dharwad 134, Rajĉur 146, Kurnul 187, Belagavi 212, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 285, Mumbajo 559, tutlanda ĉefurbo Delhio 1488, Kolkato 1497 kilometrojn (aere) .

Strato en Hosapete

Demografio
----------

En 2011 populacio de Hosapete estis 206 167. 79.30% de la loĝantoj povas legi.

Historio
--------

Hosapete estis konstruita en 1520 fare de eminenta reganto de Viĝajanagara imperio. La origina loknomo estis Naagalapura; tamen la populara loknomo estis Hosa Pete, kio signifas "Nova Urbo". Tiu urbo longe estis sidejo de la menciita imperio. La areo inter Hampi kaj Hosapete daŭre estas nomita Naagalapura. La anglisma nomo estis **Hospet,** kiu reŝanĝiĝis al la nuna formo en 2014.

Ekonomio
--------

Hosapete estas bonkonata turista loko, ĉar en la najbareco estas multe de mondaj heredaĵoj (ĉefe temploj). Proksime akvoenergia centralo funkcias.

Religio
-------

Laŭ la barata censo en 2001 la hinduismo estas la plimulta religio en Hosapete kun 71%. Islamo estas dua plej populara religio kun 20%, poste estas ĝajnistoj 5% kaj kristanoj 3%.

Lingvoj
-------

Laŭ la censo en 2001 la ĉeflingvo estas en Hosapete kiel oficiala lingvo kaj gepatra lingvo la kanara lingvo.

Trafiko
-------

Hosapete estas voja kaj fervoja nodoj. Tra la rivero ekzistas apartaj voja kaj fervoja pontoj. La plej proksima flughaveno funkcias ĉe Ballari.

Klimato
-------

En Hosapete jare pluvas averaĝe ĉirkaŭ 500 mm. Inter aŭgusto-oktobro pli ofte pluvas, inter decembro kaj marto apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 20-34 °C.

Akvoenergia centralo

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans

* Aŭtobusa stacidomoAŭtobusa stacidomo
* MonumentoMonumento


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**KOSZÓ János** (pro. koso:) estis hungara literaturhistoriisto, universitata profesoro naskita en Lippa la 25-an de aprilo 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de oktobro 1952. Li estis la edzo de komponistino Irma Ferch.

Biografio
---------

János Koszó finis fakon pri hungara, germana kaj franca lingvoj en Budapeŝto (1915). Poste kiel stipendiulo studis eksterlande. De 1918 ĝis 1922 li estis hungara lektoro de germana universitato, de 1922 ĝis 1928 li instruis en Budapeŝto. En 1924 li akiris kvalifikon de privatprofesoro pri germana literaturhistorio kaj li transprenis kune kun Károly Kerényi la redaktadon de la revuo *Egyetemes Philologiai Közlöny* (ĝis 1934). Li instruis en la Eötvös József Kollégium (1929–1934), poste de 1935 li estis publika eksterordinara profesoro de la katedro germana de la Universitato de Pécs. De 1940 ĝis 1946 li estis publika kaj ordinara profesoro de la Universitato de Koloĵvaro. En Pécs li redaktis kune kun Károly Kerényi la revuon *Ergaszterion* (Műhelytanulmányok és bírálatok a szellemtörténeti kutatás köréből). De 1947 ĝis sia morto li gvidis la katedron pri fremdaj lingvoj en la Korpkultura Altlernejo de Budapeŝto.

Verkoj
------

* *Fessler Ignácz Aurél élete és szépirodalmi működése* (Bp. 1915);
* *A költői alkotás lélektana* (Bp. 1918);
* *Fessler Aurél Ignác a regény- és történetíró* (Bp. 1923);
* *Művelődésismeret mint a modern nyelvi oktatás alapja* (Bp. 1931);
* *„Nyugat alkonya"-hangulat a XIX. század első felében és Magyarország* (Bp. 1933);
* *Térhiány-problémák az új német irodalomban* (Bp. 1935);
* *Ungarn und die geistesgeschichtliche Forschung* (Bp. 1938);
* *Irodalomtörténet és világnézet* (Bp. 1938);
* *Segédkönyvek a német nyelv tanításához* (Az újabb német irodalom főirányai és fejlődésmenete, Bp. 1942).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon