recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La nuna Lordo-Urbestro de Londono, **Sir Alan Yarrow**.
La **Lordo-Urbestro de Londono** (anglalingve *Lord Mayor of London*) estas la urbestro de la urbocentra kvartalo *City* en Londono, kaj plie estras la Korporacion de Londono. La Lordo-Urbestron oni ne konfuzu kun la urbestro de Londono: la unua estas oficisto nur en la kvartalo *City*, dum la urbestro administras la multe pli vastan areon de la Granda Londono. Ene de la kvartalo *City*, la Lordo-Urbestro ĝuas privilegiojn kaj variajn, specialajn rajtojn.

La Lordo-Urbestro estas balotata ĉiujare je la fino de septembro aŭ je la komenco de oktobro, kaj li enoficiĝas en novembro. Dum la tago, kiu sekvas lian enoficiĝon, la Lordo-Urbestro, akompanate de procesio, trairas la urbon ĝis Westminster por ĵuri fidelecon al la brita monarko, en ĉeesto de la juĝistoj de la Alta Korto de Anglio kaj Kimrio.

La rolo de la Lordo-Urbestro estas pli ceremonia kaj socia ol politika, kvankam li ja vojaĝas eksterlanden por disvolvi la ekonomion de Londono. La nuna Lordo-Urbestro estas s-ro Alan Yarrow.

* Kategorio Lordo-Urbestro de Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La *fortikaĵo de Kisvárda* estas la ĉefa vidindaĵo en urbo Kisvárda.

Fortikaĵo de Kisvárda

Historio
--------

Historiistoj konjektas, ke en tiu loko jam estis remparo (kvazaŭ fortikaĵo). Reĝa permeso alvenis en 1400 por konstrui fortikaĵon, sed la konstruado komenciĝis nur en 1465. En la sekva jarcento la fortikaĵo travivis sieĝojn, fine dum bataladoj de Ferenc Rákóczi la 2-a (1703-1711) ĝi jam ne havis strategian celon. En la sekvaj jardekoj la loĝantoj forportis parton de la brikoj, sed tio estis malpermesita en 1828. Baldaŭ ĉirkaŭ la ruinoj oni konstruis parkon, kie okazis pluraj renkontiĝoj. Inter 1958-1960 la ruinoj estis renovigitaj kaj oni instalis ekspoziciejon kaj subĉielan spektaklejon. Nuntempe ĉiujare okazas en la fortikaĵo teatra festivalo.

Priskribo
---------

Aerfoto
La fortikaĵo situas iomete for de la urbocentro kaj formas paralelogramon. En ties angulo kvadrata trietaĝa domparto troviĝas, kiu daŭras per sama alta muro kun la restintaj fenestrotruoj. La restintaj partoj estas nur malaltaj. En la alia flanko 2 rondaj kovritaj bastionoj estas videblaj.

Fontoj
------

* hungara kun foto
* 
* video
**Charles Richard DIERKOP** (naskita en 1936) estas usona aktoro.

Dierkop naskiĝis en La Crosse, Wisconsin, kaj lernis ĉe Aquinas High School en La Crosse. Li kreskigis ĉe sia onklino kaj onklo post kiam lia patro unue kaj poste lia patrino foriris hejmon, kiam Dierkop estis infano.

Dierkop post mezlernejo aliĝis en la Usonaj Marsoldatoj. Li militservis en Korea milito.

Kiam li estis 19-a jaraĝa li revenis al Usono por vivi kun sia patrino kaj komencis aktoran karieron.

Dierkop edzigis al Joan Addis en 1958. Ili havis filon kaj filinon.

Kariero
-------

Li komencis sian aktoran karieron ĉe televido en serio Voyage to the Bottom of the Sea 1961. Samjare li debutis en kino per The Hustler.

En 1960-a jaroj li aktoris en televidaĵoj kiel Naked City, Lost in Space, The Girl from U.N.C.L.E. The Man from U.N.C.L.E. Star Trek, Batman, Adam-12, The Outcasts, Ironside, It Takes a Thief, Daniel Boone inter aliaj.

En kino li partoprenis filmojn The Pawnbroker, Gunn, The St. Valentine's Day Massacre, The Sweet Ride, The Thousand Plane Raid kaj Butch Cassidy and the Sundance Kid.

Dum la 1970-a jardeko, Dierkop rolis en televidaĵoj kiel The High Chaparral, Land of the Giants, Lancer, City Beneath the Sea, The Face of Fear, Love, American Style, Mission: Impossible, Bonanza, Alias Smith and Jones, Female Artillery, Kung Fu (televidserio), Mannix, Gunsmoke, The Sting, Kojak, Police Story, Cannon, Police Woman, kaj aliaj. Li ankaŭ laboris en kinfilmo Messiah of Evil.

Dierkop en la 1980-aj jaroj partoprenis televidaĵojn kiel The Misadventures of Sheriff Lobo, CHiPs, Fantasy Island, T.J. Hooker, The Fall Guy, ktp. Li krome laboris en kinfilmoj Texas Lightning, Silent Night, Deadly Night, Code Name Zebra, Messenger of Death, Blood Red, Liberty & Bash, inter aliaj.

En la fino de 20-a jarcento li aktoris en kinfilmoj Eternity, Under Crystal Lake kaj Roots of Evil. En televido li partoprenis MacGyver kaj ER, inter aliaj.

Dum la nuna jarcento, li laboris en malgrandaj roloj kaj lia plej grava rolo estis en kinaĵo Forget Me Not. Lia lasta apero estis en kinfilmo **Reverse Heaven** (2018).

Notoj
-----

1. ↑  "Charles Dierkop, TV 'Baddie' Is Visiting His Hometown",  *The La Crosse Tribune*, 30a de marto, 1968, paĝo 14. Kontrolita 2a de aŭgusto, 2017.
2. ↑  "'Police Woman' actor finds dad--after 39 years",  *Independent Press-Telegram*, 18an de aprilo, 1976, paĝo 72. Kontrolita 3a de aŭgusto, 2017.
3. ↑  Goolsby, Denise, "WWII vet fought in four battles, earned Bronze Star", *Gannett*, 10-a de novembro 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700110
* GND: 1231521511
* LCCN: nr2004027526
* VIAF: 87324136
* ISNI: 0000000115071782
* BNE: XX1596042
 |
katedralo Gloucester
**Katedralo Gloucester** (aŭ *Glostro*) ankaŭ nomata *Cathedral Church of St Peter and the Holy and Indivisble Trinity* (*Katedrala preĝejo de sankta Petro kaj la sankta kaj nedividebla Triunuo*) en Gloucester, Britio, staras apud *Westgate Street* en la urbocentro, proksime al rivero. Ĝi komenciĝis en 678 aŭ 679 per la fondo de abatejo dediĉita al sankta Petro.

Historio kaj arkitekturo
------------------------

Tombo de Eduardo la 2-a (Anglio)
En 678-9 Osric (Hwicce) fondis religian komunumon, de kiu lia fratino Kyneburga estis la unua abatino.

Benediktanoj alproprigis abatejon en 1017. La nunan preĝejon fondis Abato Serlo (1072-1104) kaj estis konsekrita en 1100. Ĝia unua mitrohavanta abato, en 1381, estis Walter Gloucester (m. 1412), kiu ankaŭ estis historiisto de la abatejo.

La abatejo estis subpremita de Henriko la 8-a (Anglio) en 1540 kaj refondita kiel katedralo en 1541.

La katedrala arkitekturo estis kerne normanda kun multaj gotikaj aldonaĵoj. Longas 130 metrojn, kaj larĝas 44 metrojn. La turo, de la 15-a jarcento, altas 69 metrojn kaj surhavas kvar finajn pinaklojn kiu estas malproksime videblaj.

La katedralo enhavas plurajn notindajn monumentojn, aparte:

* Eduardo la 2-a (Anglio) murdita proksime en kastelo Berkeley, kaj entombigita en la katedralo en 1327.
* Roberto Curthose, plej aĝa filo de Vilhelmo la 1-a (Anglio)
* D-ro Edward Jenner, malkovrinto de vakcinado, kie loĝis kaj laboris proksime en Berkeley.

Arto kaj kulturo
----------------

Ĉiujara muzika festivalo de Tri Ĥoroj okazas alterne en katedraloj de Gloucester, Worcester kaj Hereford. Tiu ĉi estas la plej aĝa muzika festivalo en la mondo.

Ekde 2000, oni uzis la katedralon por filmi Harry Potter. En 2008, oni uzis ĝin por filmi Doctor Who.

En 2010 tie estis granda skulptarta ekzpozicio *Crucible 2010*.

Vidu ankaŭ
----------

*

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 1999-04-18. Alirita 2010-09-05.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-08-22. Alirita 2010-09-05.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-25. Alirita 2010-09-05.

* Kategorio Katedralo Gloucester en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monda heredaĵo de UNESKO

Fasado de la Havana Katedralo

[[Dosiero:|eta]]
[[Dosiero:|eta]]
La **Katedralo de la Virgulino Maria de la Senmakula Koncipiĝo** (hispane *Catedral de la Virgen María de la Concepción Inmaculada*}) estas preĝejo kiu troviĝas en la centro mem de Malnova Havano, municipo konsiderata kiel la plej malnova konstruaĵo de la urbo, deklarita de la Unesko en 1982 **Monda Heredaĵo**. Tiu ĉi estas la ĉefa katedralo en Kubo

La katedralo estis konstruita en 1788 de la riĉa episkopo 'de Salamanca', dediĉata al la Virgulino Maria. Jezuitoj aranĝis la planojn; sed pri ampleksigado kaj beligado de 1802 ĝis 1832 okupiĝis monsinjoro Díaz de Espada.
La centra navo estis okupata ĝis la sendependeco de la insulo de tomba monumento dediĉata al Kristoforo Kolumbo. La skulptaĵoj de la altaro kaj de la tabernaklo estis aranĝitaj de la italo Bianchini.
Ĝia baroka stilo kaj la markita koloni-aspekta ĉirkaŭaĵo ŝajnas alporti nin al pasintaj jarcentoj en la kuba historio.

* Kategorio Katedralo de Havano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Katedralo de Malago
La **Sankta Preĝejo Katedralo Baziliko de la Enkarniĝo** estas la Katedralo de Malago, en la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, (Hispanio). Ĝi estas unu el la renesancaj juveloj plej valoraj de Andaluzio. Ĝi troviĝas ene de la limoj kiujn markis la malaperinta araba murego, formante granda arkitekturan komplekson kune al la proksima Alkazabo kaj la Kastelo de Gibralfaro. Ĝi estis konstruita inter 1528 kaj 1782, laŭ la projekto de Diego de Siloé. La fermofino estis verko de la arkitekto Martín de Aldehuela.

Ĝia interno estas el renesanca stilo. La Baziliko el rektangula plano, konsistante el tri navoj kaj la centra estas pli larĝa ol la flankaj, sed ĉiuj samaltaj je 41,79 metroj, kiuj konvertas ilin en la plej altaj katedralvolboj de Andaluzio.

Ĝia fasado estas el baroka stilo kaj duetaĝa. En la una etaĝo ekzistas tri arkoj kaj ene de ili, pordoj dividitaj per kolonoj el marmoro.

La seĝaro de la ĥoro estis de Pedro de Mena.

* Katedralo de Malago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo de Malago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **monaĥejo** aŭ **abatejo de Fulda** en Fulda, Hesio, Germanio, povas esti konsiderata lulilo de la kristanismo en Centra Germanio kaj semejo de la sciencoj kaj artoj dum naskoloko de la okcidenta civilizo.

Fulda, fondita de Sturmio laŭ komisio de Sankta Bonifaco, estas la plej granda kaj fekunda de la institucioj havigitaj de tiu germana misiisto. Post la konvertigo de la plej parto de tiu enorma teritorio, starigo de granda nombro de preĝejoj kaj konventoj kaj kvar novaj episkopaj sidejoj, li okupiĝis al kreado de monaĥejo, tiu pli grava ol tiuj jam tiam ekzistintaj.

En tiu abatejo troviĝas la tombejo de la misiisto Sankta Bonifacio.

La abatejo kun siaj teritoriaj posedaĵoj dum la historio fariĝis ankaŭ eklezia princlando en la Sankta Romia Imperio. La abatoj de Fulda havis ekde 1220 la titolon de **princabato**. En 1752, papo Benedikto la 14-a rangaltigis la abaton al episkopo kaj do la princabatujon al princepiskopujo, kiu restis ĝis la fina dissolvo en la Regna deputacia fina akto.

Vidu ankaŭ
----------

* Hermes Halpaur, delegito jezuita

Referencoj
----------

*Diccionario enciclopédico de teología*, 1848

* Kategorio Abatejo de Fulda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 513839
* GND: 4074038-9
* LCCN: n82165951
* VIAF: 152916908
* ISNI: 0000000114823364
* NKC: kn20050510054
 |
la Katedralo de Mönchengladbach Sankta Vito
la katedralo vidata de okcidento, maldekstre la eksa abatejo, nun la urbodomo
La **Katedralo de Mönchengladbach Sankta Vito** estas katolika preĝejo en Mönchengladbach. Ekde 974 ĝis la jaro 1802 la katedralo estis la abato-preĝejo de la benediktana abatejo Gladbach. En 1974 papo Paŭlo la 6-a rangaltigis la preĝejon okaze de la 84-a Germana Katolika Foiro en Mönchengladbach kaj de la 1000-jara festado de la abateja fondado al .

La preĝejohalon karakterizas frugotika ĉefa navo kaj la altgotika ĥorejo, kiuj per sveltaj kaj noblaj formoj konsistigas la arĥitekturan kulminon de la interno. Ĝin starigis konstruestro Majstro Gerardo, kiu ankaŭ estis la unua konstruestro de la katedralo de Kolonjo. La riĉe ornamitaj kolonoj kaj murarkaĵoj de la abatokapelo en la supra turetaĝo estas per siaj ekestoj en la epoko de la Ŝtaŭfoj plej gravaj por la Rejnlando.

* Kategorio Katedralo de Mönchengladbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 482301
* GND: 4362110-7
* VIAF: 152546649
* NKC: ko2017943133
 |
**Samuel FRITZ** (Trutnov, Bohemio, Ĉeĥio, 9a de aprilo 1654 - Jéberos, Peruo, 20a de marto 1723) estis katolika misiisto kaj kartografo, jezuito de ĉeĥa ŝtataneco kaj germana deveno, kiu esploris amplekse la basenon de la rivero Amazono. Li estis kristanigisto de la Omaŭaoj, kaj starigis ĉirkaŭ 40 misiajn vilaĝojn tiucele. Li devis opozicii la agadon de portugalaj sklavistoj en teritorio postulita de la imperioj de Hispanio (Peruo) kaj Portugalio (Brazilo). 

Fritz setliĝis inter omaŭaoj (omajaoj aŭ kambeboj) kaj baldaŭ li prilaboris katekismon en omaŭa lingvo. Tiu popolo postulis protekton kontraŭ la portugalaj sklavistoj, kiuj ekatakis iliajn komunummojn en la 1680-jaroj. Kiam Fritz alvenis tien en 1686, la omaŭaoj loĝis en la insuloj meze de la rivero Amazono, en areo proksimume inter la kunfluejo de la riveroj Amazonoj kaj Napo ĝis la rivero Juruá. Li vizitis 38 domarojn, kaj pasigis po du monatojn en ili, alinomis ilin laŭ nomoj de sanktuloj, konstruis kapelojn kaj baptis ĉefe infanojn. Poste li koncentris indiĝenojn de diversaj komunumoj en nomitaj "jezuitaj reduktoj", inter aliaj kun la celo plej bone defendi sin. Li predikis foja ankaŭ inter jurimagua, aisuare, ibanoma kaj tikuna.

La klopodoj de Fritz estis malhelpitaj ne nur de la agado de la portugalaj sklavistoj, sed ankaŭ​ de la rivalaj portugalaj karmelanoj, en kunteksto en kiu la agado de la diversaj ordenoj de misiistoj akre konfliktis. Finfine la omaŭoj ribelis en 1701, klopode al reveno al siaj tradiciaj komunumoj kaj aliancoj kun portugaloj. Inter 1709 kaj 1710 la konflikto iĝis interlanda milito, dum portugaloj detruis kaj masakris la hispanajn misiojn kaj hispanoj faris same reciproke kontraŭ portugalaj misioj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855367
* GND: 12393740X
* LCCN: nr88001760
* VIAF: 64222094
* ISNI: 0000000081438805
* SUDOC: 110221664
* BNF: 14417305v
* NKC: jk01031995
 |
**Biblioteko Azia** estas biblioteko ĉe Muzeo pri Azio kaj Pacifiko en Varsovio, Pollando, kiu nombras pli ol 13 mil da volumenoj. Kolektas ĉefe sciencajn publikaĵojn pri materia kaj spirita kulturoj de Azio, Aŭstralio kaj Oceanio en eŭropaj lingvoj kaj ankaŭ aziaj. 

Ĉe la komenco estis libro-kolekto de Andrzej Wawrzyniak, fondinto kaj direktoro de la muzeo. La plej malnovaj presaĵoj devenas de la 19a jarcento kaj ofte enhavas interesajn ilustraĵojn. 

Biblioteko Azia ĉe Muzeo pri Azio kaj Pacifiko en Varsovio posedas multajn unikaĵojn, devenantaj de privataj personoj kaj institucioj el mulatj landoj de la mondo. Ankaŭ zorgas pri interbiblioteka interŝanĝo de publikaĵoj kun bibliotekoj de pluraj eksterlandaj muzeoj, ekz. orientaj (Sankt-Petersburgo, Prago, Budapeŝto, Parizo, Stokholmo, Kolonjo, Hanojo, ktp.), etnografiaj (Amsterdamo, Lejdeno, Munkeno, Lepsiko, Kolonjo, Hanojo, ktp) kaj aliaj. La biblioteko kolektas ankaŭ aktualajn publikaĵojn venigataj de la mondaj universitataj eldonejoj (Oxford, Cambridge, Harvard, Yale, Honolulu kaj aliaj) kaj pri art-historio (Thames & Hudson, Prestel, H. Abrams, Inc, ktp.). En la la biblioteko troviĝas ankaŭ multe da eldonaĵoj donacitaj de *Japan Foundation* en Tokio kaj *Korea Foundation* en Seulo. Biblioteko ricevas ankaŭ multe da katalogoj de aŭkciaj domoj (Lempertz, Sotheby's, Christie's, Larasati). En apartigita apudlibraro - krom 300 lingvaj vortaroj - estas kelke da maloftaj enciklopedioj, ekz. *Kodansha Encyclopedia of Japan* (9 vol.), *The Dictionary of Art* (34 vol.). El inter eksterlandaj revuoj valoras mencii jenajn titolojn: *Arts of Asia*, *Orientations*, *Saudi Aramco World*, *Canberra Anthropology*, *Senri Ethnological Studies*, *Acta Orientalia. Academiae Scientiarum Hungaricae*, *Pacific Affaires*, *The Newsletter* (IIAS - International Institute for Asian Studies).

La biblioteko arigas ankaŭ publikaĵojn el la pola eldona merkato pri Oriento. Kunlaboras kun polaj muzeoj, kiuj posedas kolektaĵojn de orienta arto kaj kun polaj sciencaj institucioj pri simila ĉefaspekto.

El la polaj periodaĵoj en la biblioteko estas i.a. *Rocznik Orientalistyczny* (konferenclingva) kaj pola versio de *National Geographic*, *Przegląd Orientalistyczny*, *Azja-Pacyfik* (jareldonaĵo) kaj multe da aliaj revuoj sciencaj, popular-sciencaj, vojaĝistaj ktp.

En 2019 estis komencita bitlibrigo de ĉ. 200 dokumentoj i.a. el Tibeto, Birmo kaj Indonezio, planata por du jaroj.

Oni povas esti senpage prizorgata surloke aŭ kadre de interbiblioteka ŝanĝado. Eblas ricevi pagatajn kopiaĵojn.

Bibliografio
------------

* *Skanado de manuskriptoj kaj presaĵoj el kolekto de Muzeo pri Azio kaj Pacifiko* (informilo)

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**István Tóth-Baranyi** [isxtvAn tOt-baranji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth-Baranyi István** estis hungara bestokuracisto.

István Tóth-Baranyi naskiĝis la 20-an de septembro 1910 en Kiskunmajsa, li mortis la 22-an de marto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Tóth-Baranyi akiris bestokuracistan diplomon en veterinara fakultato de Regxa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1936. Inter 1943 kaj 1945 li estis buĉejestro en tiam hungara urbo Szatmárnémeti. Ekde 1947 li okupiĝis pri kortobirdoj. Li establis kortobirdan kontrolan servon, kiun li gvidis 15 jarojn. Li sukcese kreis vakcinojn kontraŭ pesto de kortobirdoj. Li estis fondita ĉefredaktoro de revuo pri kortobirdoj ekde 1954. Li mortis abrupte tragike.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Tartósító és húsipari technológia* (kunauxtoro, 1952)
* *Baromfiipari ismeretek* (1957)
* *A pecsenyebaromfi* (1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716573
 |
**Pécsudvard** [pEĉudvard], kroate **Udvar** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 7762
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Pécsudvard situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Villány. Kozármisleny troviĝas 4, Pécs 11, Siklós 21, Harkány 22, Bóly 24, Villány kaj Pécsvárad po 25, Szentlőrinc 27 km-ojn.

Historio
--------

La nuna Pécsudvard estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1181 laŭ tiama ortografio *"Udwarch"*. Tiutempe la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Kozármisleny. Post la turka erao kroatoj kaj germanoj alvenis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Serpa) Dipatrino de 1999
* kapelo kun sonorilostablo

Famuloj
-------

En Pécsudvard naskiĝis György Wéber (kirurgo).

Komunumoj pri *udvar* (= korto) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Balatonudvari | Bánudvard | Bárdudvarnok | Kisudvarnok | Méhészudvarnok | Nagyudvarnok |
| Nádudvar | Nemesnádudvar | Pécsudvard | Sárrétudvari | Somogyudvarhely | Sopronudvard |
| Szécsudvar | Székelyudvarhely | Szőllősudvarnok | Torontáludvar | Udvar | Udvard |
| Udvarfalva | Udvari | Udvarnok | Udvarszállás | Újudvar |  |

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu

* Kategorio Pécsudvard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cadaqués** (kataluna prononco: [kəðəˈkes]) estas urbo en la *komarko* Supra Empordà, en la Provinco Ĝirono, Katalunio, plej nordorienta Hispanio. Ĝi estas sur la golfo en la mezo de duoninsulo de la Kabo de Creus, proksime de la Kabo de Creus, sur la marbordo *Costa Brava* de Mediteraneo. Ĝi estas je iom pli ol du horoj el Barcelono, kaj tiele ĝi estas alirebla ne nur al turistoj, sed ankaŭ al homoj kiuj volas duan hejmon por semajnfinoj kaj someroj. En 2002, Cadaqués havis oficiale 2 612 loĝantojn, sed gis dekoble dum la pinto de la somera turisma sezono.

Cadaqués havas specialan lokon en historio de arto. Eliseu Meifrèn estis la unua moderna artisto kiu loĝis en Cadaqués kaj donacis al la urbo multajn el siaj verkoj kaj marmoran tablotabulon sur kiu li skizis multajn el siaj jarcentfinaj fiŝkaptistoj.

Salvador Dalí ofte vizitis Cadaqués en sia infanaĝo, kaj poste tenis domon en Port Lligat, malgranda vilaĝo sur golfeto apud la urbo. Unu somerferio tie en 1916, paigita kun la familio de Ramón Pichot estis vidita kiel speciala grava por la arta karieroj de Dalí. Ankaŭ aliaj famaj artistoj, kiel Pablo Picasso, Joan Miró, Marcel Duchamp, Richard Hamilton, Albert Ràfols-Casamada, Antoni Pitxot, Henri-François Rey, Melina Mercouri kaj Maurice Boitel pasigis tempon tie. Cadaqués estis menciita en la rakonto "Tramontana" de Gabriel García Márquez.

La interesa submara vivo de tii trankvila fiŝkaptista vilaĝo estis studita dum kelkaj jaroj fare de la fikologo Françoise Ardré, longe antaŭ Cadaqués estis malkovritaj kaj transformita en celo por turismo. Lunde estas surstrata bazaro en Cadaqués, ĉe aŭtohaltejo. Tiu bazaro proponas ampleksan varion de produktoj.

Ĉefaj vidaĵoj
-------------

Ĉefaj vidaĵoj estas strandeto ĉe la marbordo, preĝejo, ermitejo, proksima natura parko kaj Domo-Muzeo Salvador Dalí en Portlligat.

### Bildaro

Marbordo de Cadaqués.
Panoramo de Cadaqués.
Panoramo de Cadaqués vidita el la maro.

Bibliografio
------------

* Galeria Cadaqués, obres de la collecció Bombelli. ISBN 84-89771-31-6. (MACBA 2006) katalune
* El Cadaqués de Peter Harnden i Lanfronco Bombelli. ISBN 84-88258-75-5. Col·legi d'Arquitectes de Catalunya
* El Vocabulari de Cadaqués. ISBN 84-87265-60-X, Ernesta sala, Parsifal Edicions, katalune
* Cadaqués. Josep Pla. ISBN 84-261-0701-X. katalune aŭ hispane.
* Contraband. Josep Pla. Pri kontrabando el Cadaqués.

* Cadaqués en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cadaqués en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632696
* GND: 4314548-6
* LCCN: n81062567
* VIAF: 168062808
 |
La **Bismarck-turo** estas belvedero en la Steiger-arbaro je la suda rando de Erfurto.

Priskribo
---------

La 22 metrojn alta turo ebligas panoramon ravan super la urbon kaj estis konstruita laŭ la plano "Götterdämmerung" de Wilhelm Kreis. Identaj turoj omaĝe al Otto von Bismarck sekve troviĝis en multaj lokoj.

Apud la turo troviĝas restoracio hodiaŭ.

Historio
--------

La 23-an de marto 1900 ariĝis amikoj de Bismarck-kolonoj (*Bismarcksäulen-Verein*) kolektanta monon por la starigo de turo bismarka ankaŭ en Erfurto. Pro granda donacemo la turo estis inaŭgurita jam la 1-an de septembro 1901. Planoj de la kolonordo estis de la dresdena arĥitekto Wilhelm Kreis.

Diference al aliaj urboj estas ankaŭ personaj ligoj de la politikisto al Erfurto. Li estis membro de la Erfurta Unuigparlamento kiu kunsidis en 1850 en la aŭgustenana monaĥejo. Krome li mem konfesis ripozumadi volonte dum migradoj tra la Steiger-arbaro.

Dum GDR-tempo la turo ne estis malkonstruita - kio okazis en aliaj lokoj. Ĝi nur estis alinomita *Pacturo*. Tamen ĝi kadukiĝis kaj jam ne suprengrimpeblas dum la lastaj jaroj de GDR. En 1999 fondiĝis societo *Bismarckturm-Verein 1900* kiu sukcesis restaŭradi la turon kaj ĝian ĉirkaŭaĵon kaj denove igis la turon suprenirebla.

Monumento sur la Riechheimer Berg
---------------------------------

Ĉe la ŝtatata ekskursgastejo de sur *Riechheimer Berg* troviĝas alia liberaera monumento omaĝe al Bismarck, starigita en 1907 kaj reinaŭgurita en 1995.

Vidu ankaŭ
----------

* Bismarck-domo (Erfurt)
* Bismarck-monumento Riechheimer Berg

Literaturo
----------

* Steffen Raßloff: *Bismarck und Erfurt. Vom konservativen Unionsparlamentarier zur nationalen Symbolfigur*, en: Greiling, Werner/Hans, Hans-Werner: Bismarck in Thüringen. Politik und Erinnerungskultur in kleinstaatlicher Perspektive. Weimar/Jena 2003, p. 115-133.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bismarck-turo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la societo bismarktura. Arkivigite je 2013-08-18 per la retarkivo Wayback Machine
* La turo erfurta ene de la germana bismarkturaro. Arkivigite je 2013-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri la monumento ĉe *erfurt-web*.
* Artikolo en la *Thüringer Allgemeine* de la 8-a de oktobro 2011.
* La monumento sur la monteto *Riechheimer Berg*.
aŭto de la modelo *Chevrolet National* (1928)
**Chevrolet** (neformale *Chevy*) estas aŭtomobila marko, kiu ekde la jaro 1918 apartenas al la konzerno General Motors kaj nuntempe konsistigas ties kernan markon.

La firmaa fondinto *Louis Chevrolet* estis konkursa aŭtoveturisto, kiu la 25-an de decembro 1878 naskiĝis en La Chaux-de-Fonds, Svisio kaj vivis dum sia juneco en Beaune (Francio). La 3-an de novembro 1911 fondiĝis la firmao, por konkurenci precipe kontraŭ la fama "modelo T" de la aŭtomobila konzerno Ford. En 1912 ekvendiĝis la marko *Chevrolet Classic Six*, aŭto por kvin personoj, kiu atingis pintan rapidecon de 105 km/h. La plej konata modelo nomiĝas *Corvette* kaj produktiĝas ekde la jaro 1953.

Ekde la jaro 2005 en Eŭropo vendiĝas aŭtomobiloj sub la marko Chevrolet, kiuj antaŭe vendiĝis sub la sudkorea markonomo Daewoo, kiuj ankaŭ apartenas al la konzerno General Motors. Krom la Chevrolet-emblemo tiuj aŭtoj tamen daŭre baziĝas sur Daewoo-tekniko kaj estas azia produktaĵo; iuj el ili en Usono vendiĝas sub la markonomo Suzuki. La konzerno esperis kaj per la ŝanĝo de la marka emblemo en Eŭropo atingis plimultiĝon de la aŭtovendoj.

En la koreaj produktejoj de *GM Daewoo* ankaŭ produktiĝas la marko *Chevrolet Captiva*, ankaŭ nomata *Opel Antara*, kies tekniko tamen ne estas pure korea: la motoro ekzemple estas aŭstralia konstruaĵo, kaj pluraj elektraj elementoj venas el Germanio. La konzerno pli kaj pli difinas sian markon *Chevrolet* tutmonda produktaĵo, kies aŭtoj en kazo de pli sukcesa varbado senhezite ankaŭ povas esti vendataj sub alia konzerna markoemblemo. Laŭ tiu konzerna politiko, la vendado de la plej multaj usonaj Chevrolet.modeloj en Eŭropo ĉesiĝis. Escepto estas la sporteca aŭto *Corvette*, kiu ekde 2005 en Eŭropo konsistigas apartan markon.

En Sudameriko, laŭ la sama konzerna politiko granda parto el la modeloj de la germania aŭtomobila marko Opel vendiĝas sub la markoemblemo "Chevrolet".

Galerio de historiaj modeloj
----------------------------

* Chevrolet police car (1957)Chevrolet police car (1957)
* Chevrolet Impala Convertible (1958)Chevrolet Impala Convertible (1958)
* Chevrolet Corvette C1 (1958)Chevrolet Corvette C1 (1958)
* Chevrolet Delray (1958)Chevrolet Delray (1958)
* Chevrolet Malibu SS 283 (1965)Chevrolet Malibu SS 283 (1965)
* Chevrolet Malibu SS 283 (1965)Chevrolet Malibu SS 283 (1965)
* Yenko Camaro (1969)Yenko Camaro (1969)
* Chevrolet 3100 PickUpChevrolet 3100 PickUp
* Chevrolet 3100 PickUpChevrolet 3100 PickUp
* Chevrolet Cheyenne 20Chevrolet Cheyenne 20
* Chevrolet Cheyenne 20Chevrolet Cheyenne 20
* Chevrolet 2500Chevrolet 2500
* Chevrolet S10Chevrolet S10

Vidu ankaŭ
----------

* Chevrolet Volt
* Chevrolet Niva

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Chevrolet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* usona firmaa retejo
* germania firmaa retejo
* raportoj pri testadoj de Chevrolet-aŭtoj (angle)
La **Kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Kozármisleny (Hungario).

Historio
--------

Origine en tiu areo estis 2 apartaj vilaĝoj, kie loĝis germanaj, hungaraj kaj kroataj katolikoj. Tamen kelkaj kalvinanoj ankaŭ estis sporade. Monate po unu alvenis kalvinana pastro el Pécs kaj aranĝis diservojn en la lernejo. Ekde 1980 tio okazis en privataj domoj. Baldaŭ pliaj kalvinanoj alvenis, tial la katolika pastro permesis uzi la katolikan kirkon. En 1999 la kalvinanoj ricevis konvenan areon por konstrui kalvinanan preĝejon, kiu estis preta en 2006.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, sed tre proksime la policejo etendiĝas. La kirko formas L-majusklon. La unua alo estas la navo kun turo, la alia alo estas la kunvena domo. La fasado estas malsimetria, maldekstre la turo reliefas. En la turo du sonoriloj loĝas. La turpinto estas piramida. La navo havas 2 enirejojn. La predikejo estis farita el ligno.

La kunvena domo estas teretaĝa kun mansardoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Policejo kaj kirko en Kozármisleny
Memortabulo
**Norda Hungario,** origine hungare *Észak-Magyarország* estas unu el la 7 regionoj de Hungario.

Geografio
---------

Regiono Norda Hungario situas en la nordorienta parto de la lando. Ĝi konsistas el departementoj Borsod-Abaúj-Zemplén, Heves kaj Nógrád. Ĉefurbo, samtempe la plej granda urbo estas Miskolc. Aliaj pli gravaj urboj estas Eger kaj Salgótarján. La teritorio konsistas csefe el montaroj Börzsöny, Mátra, Bükk, inter ili montetaroj, en la suda parto troviĝas iom da ebenaĵo, kie fluas Tiso.

Historio
--------

La regionoj (pli frue nekonataj en Hungario) estis kreitaj post la aliĝo de Eŭropa Unio. Ĝi estis postulo, sed ankaŭ nun la regionoj havas rolojn nur en la statistiko. Tiu landoparto evoluis precipe dum la socialismo, tiam oni fondis fabrikojn pri peza industrio. Depost fino de la socialismo tiu industrio ĉesis, ekzemple Ózd restis sen industrio, kiu kaŭzis grandan krizon.

Marko sur bildo

**Norda**
**Hungario**

Trafiko
-------

La plej grava aŭtovojo estas inter Budapeŝto kaj Miskolc, same tiel la fervojo.

Fontoj
------

* oficiala hompaĝo Arkivigite je 2006-11-07 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Norda Hungario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La iama brutbuĉejo ĉe la angulo inter Dammweg kaj Mühlweg. Ĉefa enirejo; flanke loĝejoj por la laboristoj. La eksa **Brutbuĉejo Arnstadt** troviĝas en Arnstadt, Dammweg nr 8.

Historio
--------

La civitanoj de Arnstadt kaj eksteraj membroj de la buĉista gildo diskutadis akre pri korekta buĉado: ekzistis detalaj priskriboj servotaj. Tiel oni decidis en 1891 konstrui buĉejon en Arnstadt kiu kiel eble plej baldaŭ ekfunkciu. La konstruo komenciĝis en la 1893-a jaro kun la helpo de multaj gildoj ĉe Damm-strateto je la maldekstra bordo de la rojo Weiße. Starigitis staloj por bovoj, bovidoj, ĉevaloj, porkoj, ŝafoj kaj kaproj, samtempe granda buĉohalo kaj porka kaj ĉevala buĉejoj. Por malsanaj respektive vunditaj bestoj faritis buĉhaleto uzenda en kazo de urĝeco. Por la laboristoj estiĝis loĝejoj.

Plue ekzistis eta vendejo por rekta komercado. Al diversaj buĉistoj oni metis je dispono fridigejon kun pluraj ĉeloj, sen paroli pri ejoj maŝina kaj kaldrona kun akvopuriga instalaĵo. Koncerne akvoprovizon oni havis propran puton kaj pluse akvokondukilon disde Schönbrunn. La loĝejoj por la dungitoj videblas ĝis nun je ambaŭ flankoj de la enirejo. La tuton financis la urbo.

Solena inaŭguro okazis en la 3.1.1894 kaj en la 4.2. komenciĝis la produktado kun tiam ne tute 60 deĵorantoj. Ĉiuj buĉindaj brutoj de Arnstadt kaj ties ĉirkaŭaĵo ekbuĉitis en tiu ĉi modernega buĉejo. Ankaŭ du mondmilitojn transvivis la komplekso. Marde kaj vendrede estis vicoj da viandkonsumantoj antaŭ la viandbutiko ĉar tie oni ricevis viandon sen kuponoj.

Post la Dua mondmilito la entreprenon mastrumis *Kommunales Wirtschaftsunternehmen / Komunuma ekonomientrepreno*. Ne antaŭ januaro 1952 ĝi ŝtatigitis kaj iĝis la popolproprieta entrepreno *VEB Schlachthof Arnstadt*. Sed la strukturo ŝanĝiĝis. En julio 1950 *Handelsorganisation* transprenis la viand- kaj kolbasfaradon, du jarojn poste ankaŭ la konservujigon. En 1967 la entrepreno venis sub la ŝirmon de *VEB Fleischkombinat Erfurt*. Denove iĝis diversaj ŝanĝoj laŭ la volo de aliaj firmaoj en Greußen, Vajmaro kaj Gotha. Sinsekvis aliformigoj kaj en 1974 finfine fonditis *VEB Schlachtbetrieb Arnstadt* ene de *VEB Fleischkombinat Erfurt*: sekve la restado en Arnstadt estis sekurigita. Post la Turniĝo la brutbuĉado malstartis en 1992. Ekde tiam la komplekso, pri kiu oni estis ne malfiera, estas sen funkcio kaj igis preterirantojn melankoliaj.

Literaturo
----------

Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 415

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Buĉejo de Arnstadt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Artikolo gazeta okaze de la 120-a datreveno malferma.[*rompita ligilo*]
**Jay GOULD** (plennome **Jason GOULD**) (27-a de majo 1836, Roxburry, Novjorkio, Usono – 2-a de decembro 1892, Novjorko) estis usona riĉegulo, financisto kaj spekulanto, gvidanto de usona fervoja asocio, la plej senĝenaĉa "rabista barono" de la usona kapitalismo en la 19-a jarcento.

Li laboris komence kiel termezuristo en Novjorkio, poste funkciigis tanadan metiejon kaj en 1859 komencis spekuladi kun valorpaperoj de la pli grandaj fervojaj entreprenoj. Li plu spekulis dum la usona enlanda milito pri la fervojaj akcioj kaj en 1863 iĝis direktoro de la *Rensselaer and Saratoga Railway*. Li aĉetis kaj traorganizis la fervojon *Rutland and Washington Railway* kaj en 1867 iĝis direktoro de *Erie Railroad*.

Li kooperis en 1868 kun Daniel Drew kaj Jim Fisk kontraŭ Cornelius Vanderbilt, kiu volis akiri kontrolon pri *Erie-fervojo*. Gould komencis malpurajn financajn manipuladojn, ellasis falsajn akciojn, koruptis, kaŝaĉetis leĝfaristojn de Novjorkio, por ke ili leĝigu encirkuligon. Li fine akiris plimulton de la akcioj, post kio komencis denovan senemberasan spekuladon kun Fisk, William Boss Tweed kaj Peter Sweeney. Ili aĉetis grandkvante oron kaj tiel estigis mankon en la merkato kaj kiam la prezo de la oro (en 100 USD) egalis en papiro jam 163,5 USD, la ŝtata trezoro eldonis ormonon en valoro de 4 milionoj da usona dolaro. La prezo falis ĝis 133 dolaroj kaj multaj investistoj bankrotis. Tiu estis la fifama „nigra vendredo" (24-an de septembro 1869).

Gould tiam turnis sin al fervojaj linioj de la okcidento kaj komencis aĉeti akciojn de *Union Pacific Railroad* kaj en 1874 posedis jam la plimulton. Li aĉetis ankaŭ aliajn fervojajn liniojn tiel en 1881 la fervoja imperio de Gould estis la plej granda en la lando, kun reloj de 25.500, kio estis 15 % de la tuta fervoja linio en Usono.

Gould en 1881 akiris akcian plimulton en la *Western Union Telegraph Company*, post kiam per siaj propraj telegrafaj entreprenoj senkompate malfortigis tion. Li posedis inter 1879 kaj 1883 la gazeton *World* (sidejo kun Novjorko) kaj aĉetis ankaŭ entreprenon, kiu funkciigis la Novjorkajn altajn fervojojn.

Gould estis ĝismorte senkompata, senĝenaĉa kaj sola. Li postlasis posedaĵon en valoro de ĉ. 77 milionoj da USD.

* Jay Gould en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jay Gould en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222722
* GND: 117550655
* LCCN: n50035745
* VIAF: 25383059
* ISNI: 000000005533923X
* SUDOC: 180403478
* BNF: 150798011
* NDL: 00795033
* NKC: jx20060724002
 |
La **blazono** aŭ pli formale **ŝtata emblemo de Pakistano** estis adoptita en 1954 kaj simboligas la pakistanan ideologian fundamenton, la bazon de ĝia ekonomio, ĝia kultura heredaĵo kaj ĝiaj gvidaj principoj. La kvar komponaĵoj de la emblemo estas lunarko kaj stelo kiel kresto super ŝildo, kiu estas ĉirkaŭita de girlando, sub kiu estas skribraĵo. La kresto kaj la verda koloro de la emblemo estas tradiciaj simboloj de Islamo. La kvaronigita ŝildo en la centro montras kotonon, tritikon, teon kaj juton, kiuj estis la ĉefaj kultivaĵoj de Pakistano en la epoko de sendependiĝo kaj simboligas la agrikulturan bazon de la ekonomio. La flora girlando, ĉirkaŭanta la ŝildon, konsistas el la nacia floro jasmeno, reprezentas la florajn dezajnojn kiuj uziĝis en la tradicia arto de la historia mogola Imperio kaj emfazas la kulturan heredaĵon de Pakistano. La teksta rubanto sub la ŝildo enhavas la ŝtatan devizon en la urdua, de dekstre maldekstren ایمان, اتحاد, نظم - latinliterigite *Iman, Ittihad, Naẓm* - tradukita kiel "kredo, unueco, disciplino".

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barejno • Barato • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kipro • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Palestino • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Sri-Lanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Tajvano • Tibeto • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |  |
| Aliaj regionoj | Abĥazio • Honkongo • Makao • Montara Karabaĥo • Sud-Osetio |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Emblemo de Pakistano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Vladimir Savviĉ KUZMIĈ**, sovetiano, ukraina verkisto proleta, aŭtoro de la ukrainlingvaj romanoj „Flugiloj", „Turbinoj" kaj multaj rakontoj. Naskiĝis en 1904. Aktiva Esperantisto, verkas ankaŭ en Esperanto, membro de IAREV, kaj ties vicprezidanto ekde 1934. En Esperanto aperis lia originale verkita novelo Solidareco, 1931. Kunlaboris en SAT-organoj. Arestita en 1937, li sukcesis eskapi la tujan mortpunon per deklaro, en kiu li asertis la kulpecon de siaj iamaj esperantistaj kamaradoj. Li estis mortigita en 1943 en la malliberejo de Alma-Ata kiel "burĝa naciisto".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri vivo kaj morto de E. Miĥalski[*rompita ligilo*], eseo de NikSt, Sennacieca Revuo, 1993

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Fitopatologio** (el la greka lingvo *phytos*, «planto», do "plant-patologio") estas la scienco pri plantaj malsanoj.

La malsaniĝo de la kulturplantoj kaŭzas ĉefe gravajn problemojn en la agrikulturo kiel malpliiĝon de la rikolto, ofte malboniĝon de la rikolta kvalito. La infektado de la nutraĵoj per toksinoj povas kaŭzas ĉe la homoj veneniĝajn simptomojn.

La esploro, ekkono de la infektanta vivciklo helpas la sisteman preventon kaj kontraŭbatalon. La malsanojn kaŭzas fungoj, fongosimilaj protistoj (unuĉeluloj), bakterioj kaj virusoj.

Krom la kutimaj plantoprotektaj kemiaĵoj ekzistas biologia preventado.

Kelkaj plantaj malsanoj
-----------------------

* herbo- kaj tuberoputriĝo de terpomo
* ergoto
* farunroso
* brasika hernio
* tabakmozaikviruso
* fajrobrulo de pomacoj (bakterio)
* folitruigo (*Stigmina carpophila*)
* fusario

* Kategorio Fitopatologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35831
* GND: 4130197-3
* LCCN: sh85102732
* NDL: 00572138
* NKC: ph114599
 |
**János Schey** [jAnoŝ ?], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schey János Antal** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia nomo eksterlande estis *John A. Schey*.

János Schey naskiĝis la  19-an de decembro 1922(nun 1922-12-19) en Sopron, li mortis la 23-an de aprilo 2010 en Florido.

Biografio
---------

János Schey maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris an diplomon en Universitato Károly Marx. Post la diplomo li instruis en la universitato. Li kandidatiĝis (CSc) en , li doktoriĝis (DSc) en antaŭ la , lia habilitiĝo okazis en. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* [ biografio hungare kun foto]
* [ biografio hungare kun foto]
* [ biografio hungare]

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855816
 |



* Portalo pri Biografio
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas katolika historia monumento en urbo Komárom (Hungario).

Historio
--------

En fino de la 19-a jarcento multe da homoj alvenis al la iama *Nova Szőny*, konata ankaŭ *Nova Komárom,* tial tiu kirko estis konstruita en 1891. Ĝis Traktato de Trianon franciskanoj aŭ benediktanoj prezentis la diservojn. La katolika grupo en 1922 formiĝis kaj apartenis al la iama *Szőny*. Renovigaj laboroj okazis en 1923 kaj 1943, interne en 1968, ekstere en 1978, plene en 2012. La nova orgeno estis kreita en 2002.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ placo. La fasado estas simetria, meze la ornama pordo estas videbla. La plej supre la multlatera turo altiĝas. La turpinto estas plurlatera pinta piramido. La navo finiĝas en absido, kiu kontaktiĝas kun sakristio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2022-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Navo kun sakristioNavo kun sakristio
* PordoPordo
* Absido kaj navoAbsido kaj navo
Dieter Rooke kiel gasto en familio Bélisle en La Chaux-de-Fonds. Fotis en 2013 Mireille Grosjean
**Dieter ROOKE** ([DI:ter RO:ke] laŭ prononco en la normgermana, naskiĝis en 1948) estas germana esperantisto loĝanta en Svislando. Li esperantistiĝis en 1982, kaj en 1999 aliĝis al Internacia Komunista Esperantista Kolektivo (nuntempe estas ĝia sekretario) kaj al SAT, dum unu mandato elektita kiel PK-ano ĉar en ĝi ekzistas komunisma frakcio. Dieter Rooke estas dumviva membro kaj de UEA, kaj de SES=svisa Esperanto Societo. Li aktivis en la Esperanta Civito kiel senatano de la ruĝa frakcio, kaj kontribuas al la enhavo de *Internaciisto* per primarksisma kurso kaj per porokazaj raportoj pri politikaj eventoj. Organizis sinsekvajn kunvenojn de komunistoj dum UK-oj. De 1993 ĝis 2002 Dieter Rooke estis kasisto de Esperanto-Societo Zuriko. Krome li membris en LF-koop kaj membris en Monda Asembleo Socia (MAS) (intertempe eksigita). Li estis membro de Kultura Centro Esperantista (KCE) en La Chaux-de-Fonds. Li apartenas al la estraro de Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio kiel sola ne-profesia ĵurnalisto, kaj aldone funkcias kiel kasisto de Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo (ATEO).  Aldone li estas membro de tutsvisa ĥoro, internacia ĥoro dum UK-oj estrata de Elisabeth de Mestral. Estrarano de societo por parkere kanti la himnon "la espero", fondita de Hori Jasuo. 

Partoprenanto de "sumoo" legorondo, ĉina legorondo, kaj legorondo en Gotenburgo pri jaro 1968.

Membras kun edzino en amikaro de CDELI (biblioteko por planlingvoj) La chaux- de- fonds.

Dieter Rooke partoprenis multajn Universalajn Kongresojn, la lastajn en Lisbono, Seulo kaj Rejkjaviko (Islando), kaj aliajn E-aranĝojn. Okaze de UK en Seulo, Sud-Koreio, li faris vojaĝon al Nord-Koreio. Korespondas kun radiostacioj de Havano, Pekino, kaj Varsovio. Li aktivas interrete, kaj fojfoje kontribuis al Vikipedio.

Dieter estas patro de denaska esperantisto, Ciril Läng, nun 34-jara.

Dieter Rooke vivis en kooperativo en Oensingen, Svislando. Inter septembro 2012 kaj sia emeritiĝo jaron poste li vivis kun sia ĉina edzino LIU Jun en la Esperanto-Domo KCE en La Chaux-de-Fonds, Svislando. En novembro 2013 Dieter Rooke translokiĝis kun sia edzino al Interlaken, en kantono Berno, ekde la jaro 2019 en Faulensee/ Spiez.

Referencoj
----------

1. ↑  ATEO-Asembleo okazis,
La **Urbodomo de Kunszentmiklós** estas impona klasikisma historia monumento en Kunszentmiklós.

La urbodomo en Kunszentmiklós

Historio
--------

En la malnovaj tempoj funkciis ie urbodomo, sed pri tio plene mankas informoj. En 1819 la municipo aĉetis 2 najbarajn teretaĝajn domojn, ili estis malkonstruitaj. La nun videbla urbodomo en tiu loko estis konstruita inter 1829-1832 (laŭ alia informo inter 1825-1826). En 1845 pasis tie tempon Sándor Petőfi, pri tio estas videbla memortabulo sur la ekstera muro.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa urbodomo situas sola laŭ trotuaroj de la placo kaj strato. Antaŭ la konstruaĵo busto de Sándor Petőfi kaj monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito. La urbodomo formas brikon, la fasado estas simetria, meze estas la ĉefenirejo. La enireja parto reliefas, meze granda bordo estas estas videbla. Ĉe la tegmenta parto timpano (arkitekturo) estas videbla, meze estas la urba blazono. Ĉe la malantaŭa fasado iam ĝardeno etendiĝis, kiu nun estas parkumejo.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2018-02-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2019-10-24 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**El Tigre** (signife La Tigro) estas urbego kaj universitata urbo en subŝtato Anzoátegui en Venezuelo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 206.946 (en 2013)
* Supermara alteco: 265 m
* Areo: 703 km²
* Telefonkodo: 0283
* Poŝtkodo: 6050
* Horzono: UTC -4:30 (ankaŭ somere)
* 08° 53′ 10″ N 64° 15′ 40″ U﻿ / ﻿8.88611 °N, 64.26111 °U﻿ / 8.88611; -64.26111 (mapo)

Geografio
---------

Avenuo en El Tigre
El Tigre situas sur montetaro. Bolívar (urbo) troviĝas 115, Barcelono (Venezuelo) 146, Maturín 152, Guayana (urbo) 186, Santa Teresa del Tuy 303, **Karakaso** 342, Marakajo 396, Valencio (Venezuelo) 436, Barquisimeto 572, Coro (Venezuelo) 656, Cabimas 806, Marakajbo 833, San Cristóbal (Venezuelo) 886 km.

Historio
--------

Kiam la hispanoj alvenis, la areo estis loĝata de indianoj. Vilaĝo estis fondita. En 1776 hispanoj volis katolikan mision, kiu tian ne sukcesis. La oficiala fondo de la urbo okazis en 1923. Ĝi evoluis, ĉar oni trovis naftojn en la regiono. El Tigre iĝis sidejo de la plej gravaj kompanioj pri la industrio nomita Nigra Oro.

Ekonomio
--------

La ĉefa industrio de El Tigre estas la oleo, la ĉefa motoro de la ekonomio. La urbego estas ankaŭ komerca motoro de Venezuelo. Menciindas ankaŭ la regiona agrikulturo (ĉefe arakidoj, krome akvomelonoj, melonoj, sorgoj, sojfaboj, tomatoj, maizoj, terpomoj). En 2004 oni instalis produktejon pri laktoj de sojfaboj.

Trafiko
-------

El Tigre situas en mezo de ĉefvojo inter urboj Barcelono kaj Bolivar, krome kuras 2 malpli gravaj vojoj al aliaj direktoj. 2 flughavenoj funkcias ĉe la urbego.

Placo en El Tigre

Vidindaĵoj
----------

* monumento

Fontoj
------

* Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
* Germana Vikipedio helpe de Guglo
* angle