recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mohsen Namjoo** (prononco *Mohsen Namĝu*, perse محسن نامجو), estas irana kantisto-kantoverkisto, muzikisto, setaro-ludisto kaj aŭtoro. Li naskiĝis en 1976 en Torbate Ĝam, urbeto en nordorienta Irano. Liaj kantotekstoj estas kombino de klasikaj persaj poemoj (Hafizo, Rumi aŭ Saadi), liaj propraj poemoj kaj nuntempaj poemoj. lia muziko kreas fuzion inter diversaj stiloj de tradicia irana al okcidenta blusmuziko kaj rokenrolo. "Akh" estis lia unua albumo kiu estis publikigita eksterlande. Depost 2009, Namjoo ne povas reveni al Irano post kiam li estis kondamnita al kvin jaroj en malliberejo pro la prilaborado de versoj el la Korano en unu el liaj kantoj. Inter liaj plej konataj kantoj estas Zolf kaj Toranj (Toranĝ). Liaj muziko kaj vortoj estas tre emociaj.

Vivo
----

Namjoo naskiĝis en 1976 en Torbat-e Blok, Irano, kaj komencis lian muzikan trejnadon je la aĝo 12. Li studadis sub la gvidado de Nasrollah Nasehpoor ĝis la aĝo de 18.

En 1994 li estis akceptita por studadi teatron kaj muzikon en la Teherana universitato. Ĉe Tehrana Universitato li estis studento de Alireza Mashayekhi, Azin Movahed kaj aliaj mastroj. Namjoo ankaŭ studis iranan popolmuzikon sub la gvidado de Haj Ghorbane Soleimani (Haĝ Gorban Solejmani).

Ekde 2003 li komencis registri partojn de sia propra verkaro en Teherano.

Lia debutaĵo titolis Toranj (Toranĝ) kaj estis oficiale publikigita en Irano en septembro 2007, kun lia propra voĉo aperinta en la plimulto de liaj kunmetaĵoj.

La unua elfaro de Namjoo ekster Irano estis en januaro 2006 ĉe la Internacia Roterdama Filmofestivalo kie li ludis soloon. En oktobro de 2016, Namji ludis en Nederlando kun la nederlanda blovensemblo en serio de koncertoj titolitaj "Voĉoj de la Oriento".

### Filmoj

Li ankaŭ kunmetis muzikojn por filmoj. Li ludis rolon en la dokumentala filmo *Sonoras de Silento* (produktita de Amir Hamz kaj Marko Lazarz) kiu estis prezentita en internaciaj filmofestivaloj. Li ankaŭ aperis en rakonto-filmo nomita *Malmultajn Kilogramojn de Datoj por la Funebro* (produktita de Saman Salur), kiu montriĝis en diversaj filmofestivaloj.

Diskografio
-----------

Moshen Namjoo kaj la nederlanda blovensemblo - Amsterdamo, 2016.Moshen Namjoo kaj la nederlanda blovensemblo - Amsterdamo, 2016.
* Toranĝ
* Ĝabr-e Ĝografijai
* Aĥ
* Busehaj-e Bihude
* Alaki
* 13/8
* Az Pust-e Narangi Madad
* Sefr-e Ŝaĥsi
* Avazhaji Az Ŝarg
* Moalefej-e Ezlat
* Bar Ĉellej-e Kaman
* Soŭdaj-e Man
* Motantan

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mohsen Namĝu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(angla) Oficiala retejo de Moshen Namjoo

(angla) Arikolo en la New York Times

Vidu ankaŭ
----------

Rokĵazo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 272782
* GND: 1061785424
* LCCN: no2012017254
* VIAF: 120195433
* ISNI: 0000 0004 6299 0345
* SUDOC: 258128674
* BNF: 16197560z
* MBA: 2c310708-c4ed-4dec-9d10-ce08ed46be8b
 |



1. ↑  (nederlanda) *Nederlandse Blazers Ensemble, Mohsen Namjoo en Sahand Saheb-Divani*, Persian Dutch Network | شبکه ایرانیان هلند, la 7-an de oktobro 2016.
la ĉasadkastelo en Hermannsfeld
La **Ĉasadkastelo fazaneja** (germane *Jagdschloss Fasanerie*) troviĝas ĉe Hermannsfeld, kvartalo de Rhönblick, Germanujo.

Situo
-----

La kastelo situas rande de eta arbaro eoste de Hermannsfeld ĉe la landlimo kun Bavario, je la distanco de ĉ. 10 km for de Meiningen. Proksimas la landaj ŝoseoj L 3019 kaj L 2625; de tiu ĉi lasta elkondukas alirejvojo kastelen. La longdistanca biciklovojo *Main-Werra-Radweg* rekte tuŝas la kastelon. Disde la kastelo oni povas ĝui belvidon en la direkto de la suda Rhön-regiono.

Historio
--------

La propra arbaro uzitis jam en al 16-a jarcento kiel bestoĝardeno servante ekde 1680 al la dukoj de Saksio-Meiningen kiel ĉasadteritorio. Duko Georgo la 1-a (Saksio-Meiningen) starigis inter 1788 kaj 1789 la moderan klasikisman ejon kun du angulaj pavilonoj. La konstruĉefoj estis la arkitekto Johann Heinrich Deahna kaj la hortikulturisto Carl Ludwig Buttmann. En la unua etaĝo troviĝas granda salono kun stukado bela, dume nek la meblaro nek la pentraĵoj plu ekzistas hodiaŭ. Dum la regado de la franca tirano Napoleono Bonaparte malfaciloj financa kaj okupada premadis. Rusaj kosakoj marodis en 1833 en la tuta Werra-valo. Nur ekde 1821 iĝis refloro sub la regado de Bernardo la 2-a (Saksio-Meiningen) je la plezuro kaj de ĉasistoj kaj de migrantoj ripozumserĉantaj. Sub duko Georgo la 2-a (Saksio-Meiningen) la bona tempo daŭris kaj la parko eĉ plibeliĝis; tiam aranĝis oni surloke ankaŭ novajn bredadejojn kaj lagetojn. Ekde 1881 enestis ĉiam knajpo publika. Post la fino de la monarkio ekposedantis la Liberŝtato Sachsen-Meiningen kaj (ekde 1920) la Lando Turingio. 

### Post 1945

Post la Dua mondmilito enloĝis ĝin forpelitaj germanoj kaj orfanoj. Pro la strategie favora situo ĉelandlima inter la sovete okupita parto de Germanujo kaj la libera okcidentzonaro taĉmentoj de la Ruĝa Armeo kaj poste la landlima polico de GDR utiligis siacele la kastelon. Ekde la 1960-aj jaroj enestis ankaŭ lernejo; post 1977 ĝi ne plu havis funkcion kaj nur privata engaĝigo protektis la kastelon antaŭ kadukiĝo. 

### Post Turniĝo

La fazanejo transprenitis de la komunumo Hermannsfeld kaj ekde 1997 de la nova komunumo Rhönblick; danke ankaŭ al financrimedoj de Eŭropa Unio oni sukcese restaŭris la tuton. Por tio oni ricevis en 2000 premio fare de turingiaj monumentprotektaj institucioj. Ankaŭ la responsuloj de Biosfera rezervejo Rhön helpadis. Enarbare oni instalis ekz. klerigpadon pri naturo kaj abeloj. Mallongan tempon prunteluis la tuton la komunutila societo *Verein Bundesverband Projekt 50* kiu malefermis eĉ informocentron surloke. Sed post malinterkonsentoj la lupreno ĉesis en 2015. Ekde 2013 enestis la gastejo *Jägerstube* kun loka kuirarta fokuso kaj la kastelo pretas krome kiel okazigejo por diversaj spektakloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Komunuma hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑   Kommunikationscenter Jagdschloss Fasanerie. Arkivita el la originalo je 2016-10-17. Alirita 2019-12-28.
2. ↑  Meininger Tageblatt: Artikolo *Pfingsten 2016*, de la 13.5.2016
**Ĉatirdago** (ruse *Чатыр-Даг*, ukraine *Чатир-Даг*, krime-tatare *Çatır Dağ*) estas la monta masivo (altebenaĵo), troviĝanta en la suda parto de Krimeo, 10 kilometrojn for de la maro. Ĝi apartenas al la ĉefa montoĉeno de Krimea montaro kaj estas unu el la plej altaj montoj de Krimeo (1527 m).

Nomo
----

La nomo de la monto havas tjurkan devenon kaj signifas laŭvorte
"tendo-monto". Antaŭe ĝi nomiĝis ankaŭ *Trapezus* (de la helena —
"Tablo"; certan rolon havis ankaŭ la formo de la monto — de pluraj
punktoj ĝi aspektas kiel trapezo).

Geografio
---------

Nuntempe la monto situas aparte de la aliaj montoj de la ĉefa montoĉeno,
la kialo estas la eroziaj procezoj: nun la monton disigas disde la
Babugana altebenaĵo la valoj de la riveroj Ulu-Uzeno
kaj Almo, disde Demerĝio kaj Dolgorukova altebenaĵo — la rivero
Angaro. La monto havas la supran kaj la malsupran altebenaĵojn. La longo de la malsupra ebenaĵo de nordo al sudo estas ĉirkaŭ 10 kilometroj, la larĝo de okcidento al oriento — ĉirkaŭ 4 km.

Sur la supra altebenaĵo troviĝas la du pintoj de la monto: la orienta - Angarburuno (1453 m.) kaj la okcidenta - Ekliziburuno (1527 m.). La pinto Ekliziburuno havas miksitan helen-tjurkan nomon (*εκκλησıα* el la helena signifas "preĝejo", *burun* el la krime-tatara lingvo signifas "nazo", "kabo", "elstaraĵo"); sur ĝi konserviĝis restaĵoj de la mezepoka preĝejo Παναγıα — "Plejsankta".

Ĉatirgado estas klasika karsta regiono. Laŭ la konsisto de la petroj ĝi divideblas je du etaĝoj. La supra (ĉ. 1000 metrojn dika) estas formita de la kalkoŝtonoj, kiuj aperis dum supra ĵurasio. La malsupra estas formita de la petroj, kiuj aperis dum supra triasa kaj malsupra ĵurasia periodoj.

La malsupra ebenaĵo de la monto havas pli ol 200 kavernojn kaj kavaĵojn. Por turistoj la plej allogaj estas la speciale ekipitaj Marmora kaverno kaj la kaverno Eminebairĥosaro. La monto estas unu el la plej ofte vizitataj turismaj lokoj de Krimeo.

Galerio
-------

* La supra altebenaĵo de Ĉatirdago.La supra altebenaĵo de Ĉatirdago.
* Vidaĵo de la supra altebenaĵo de sur la pinto Ekliziburuno.Vidaĵo de la supra altebenaĵo de sur la pinto Ekliziburuno.
* La malsupra altebenaĵo de la monto kun la supra altebenaĵo, vidata en la foro.La malsupra altebenaĵo de la monto kun la supra altebenaĵo, vidata en la foro.

Ligiloj
-------

* Pri Ĉatirdago (ruse, ukraine). Alirita 2012-08-15.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Krimea montaro |
| --- |
| Montoĉenoj | Ĉefa montoĉeno • Interna montoĉeno • Ekstera montoĉeno |  |
| Altebenaĵoj(de okcidento al oriento) | Bajdara altebenaĵo • Ajpetra altebenaĵo • Jalta altebenaĵo • Nikita altebenaĵo • Gurzufa altebenaĵo • Babugana altebenaĵo • Ĉatirdaga altebenaĵo • Dolgorukova altebenaĵo • Demerĝia altebenaĵo • Karabia altebenaĵo |
| Rimarkindaj masivoj | Agarmiŝo • Ajudago • Bojko • Eĉkidago • Karadago • Koŝko • Paragilmeno • Tepekermeno |
| Rimarkindaj pintoj | Ajpetro • Demirkapuo • Ekliziburuno • Kemalegereko • Romankoŝo • Zejtinkoŝo |
| Ceteraĵoj | Krimea naturrezervejo • Jalta mont-arbara naturrezervejo |

 |
**La Generacio de 1898**, **generacio de la 98-a** aŭ hispane ***generación del 98*** estas etikedo, eble inventita de ties ano Azorín rilate grupon de hispanaj verkistoj kiuj ekverkis fine de la 19-a jarcento kaj kompreneble pludaŭris en la komencaj jardekoj de la 20-a jarcento.

La nomo devenas de la temo pri kio ili priokupiĝis dekomence, tio estas la dekadenca kaj pesimisma stato kie troviĝis la hispana socio je la fino de la jarcento, sed ĉefe en 1898 pro la malvenko en la Militoj de Sendependecoj de respektive Kubo kaj Filipina Insularo, ne nur kontraŭ la respektivaj sendependuloj, sed ĉefe kontraŭ la usona armeo, kiu montris a la hispanoj, ke ilia ŝtato jam ne estis imperia, sed iu dekadenca kiu ne povis kontraŭstari junan ŝtaton de nur unujarcenta vivo. Kontraŭ tiu socia malkontento **tri junaj ĵurnalistoj** protestis per ardaj artikoloj, kontaktis sin kaj krome ili -Azorín, Baroja kaj Maeztu- kontaktis kun prestiĝa universitata profesoro kaj filozofo, nome Miguel de Unamuno, kiu iamaniere oficialigis la fondintan grupon.

Kerna eco de la generacio estis, do, ne nur la protesto kontraŭ tia socia situacio, sed ankaŭ la proponoj ŝanĝi la kacikan politiksistemon, kiu enmetis Hispanion en militoj kaj ne kapablis solvi la dekadencan ekonomian situacion de la lando kaj ĉefe de la terkultura problemo, ĉar tiu kampo estis en tre malprogresa stato. Centra hispana regiono Kastilio estis simbola por tiu grupo kaj pro tio ili dediĉis multajn verkojn al tiu temo kaj eĉ al pejzaĝo kastilia.

Spite la entuziasma reformemo de la generacio -influo inter aliaj de germana filozofo Nietzsche-, ĉirkaŭ 1902 ĉiu membro de la grupo verkis verkon en kiu li montris profundan pesimismon kaj seniluziigon pro konstato, ke liaj proponoj ne estis amase akceptitaj de la hispana popolo kaj malplie de la hispana registaro. De tiam ili koncentriĝis ĝenerale en kulturaj aferoj kaj ne tiom en politikaj. Ĉiu je sia persona maniero daŭrigis tre valoran literaturan taskon kaj escepte Maeztu ili estis inter la plej famaj kaj konataj hispanaj verkistoj de la 20a jarcento.

Krome kelkaj verkistoj kiuj tiam moviĝis ĉirkaŭ pli estetikajn sintenojn (modernismo) akceptis pli kaj pli sociajn kaj eĉ politikajn temojn en sia verkado, nome Antonio Machado aŭ Valle-Inclán.

* Kategorio Generacio de 1898 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ĉaŝma Akvobaraĵo** (en urdua: چشمہ بیراج) estas akvobaraĵo sur la rivero Induso en la distrikto Mianvali de la Panĝaba provinco de Pakistano, 304 km nordokcidente de Lahore kaj je 56 km rivermalsupre de la Ĝinnah Akvobaraĵo. La kontrakto por la laboroj por la Ĉaŝma Akvobaraĵo estis atribuita la 10an de februaro 1967 al la Franca Entreprenaro *Société Dumez* kaj al la *Société Borie* kaj estis sukcese finkompletigita la 25an de marto 1971. La totala kosto de la laboroj por la Ĉaŝma Akvobaraĵo estis de 399 milionoj da rupioj sed la generado de elektra energio startis poste en 2001.

La **Ĉaŝma Akvobaraĵo** estas uzata por irigacio, inundokontrolo kaj generado de elektra energio. Estas loko de Ramsar-Interkonsento por protektado de la malsekejo.

32° 26′ 02″ N 71° 22′ 44″ O﻿ / ﻿32.43389 °N, 71.37889 °O﻿ / 32.43389; 71.37889 (mapo)Koordinatoj: 32° 26′ 02″ N 71° 22′ 44″ O﻿ / ﻿32.43389 °N, 71.37889 °O﻿ / 32.43389; 71.37889 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  "CHASHMA BARRAGE / CHASHMA RIGHT BANK CANAL PROJECT". Wapda.gov.pk. Arkivita el la originalo la 7an de julio 2014. Alirita la 24an de decembro 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705775
 |
Koordinatoj: 26° 38′ 34″ Nordo 83° 35′ 23″ Oriento﻿ / ﻿26.64283758611251 °N, 83.58969448910848 °O﻿ / 26.64283758611251; 83.58969448910848 (mapo)

Memormonumento al la Ĉaŭri-ĉaŭraj Martiroj
La **Ĉaŭri-ĉaŭra incidento** okazis en la 4a de Februaro 1922 en Ĉaŭri Ĉaŭra en la distrikto de Gorakhpur de la Unuiĝintaj Provincoj de Brita Hindio (nuntempa Utar-Pradeŝo) en Barato, kiam granda grupo de protestantoj partoprenis en la nekunlabora movado, ricevis pafadon fare de la polico. Reprezalie la manifestaciantoj atakis kaj bruligis policejon, mortigante ĉiujn ties okupantojn. La incidento rezultis en la morto de tri civiluloj kaj 22 policanoj. Mahatma Gandhi, kiu estis strikte kontraŭ violento, haltigis la nekunlaboran movadon je tutlanda nivelo la 12an de Februaro 1922, kiel rekta rezulto de tiu incidento. Spite la decidon de Gandhi, 19 arestitaj manifestaciantoj estis kondamnitaj al mortopuno, 14 al dumviva enprizonigo kaj aliaj al diversdaŭraj enprizonigoj fare de la britaj koloniaj aŭtoritatoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historio de la Ĉaŭri-ĉaŭra incidento


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746521
 |
la "federacia aglo", emblemo de la federaciaj, do tutlandaj institucioj de Germanio

ĉefkonstruaĵo de la Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio en Karlsruhe
La **Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio** - germane *Bundesverfassungsgericht* aŭ mallongigite *BVerfG* - estas la konstitucia kortumo de la ŝtato Germanio, do juĝas pri tio ĉu certaj (naciaj aŭ internaciaj) leĝoj kaj reguloj harmonias kun la ŝtata konstitucio aŭ ĉu ili malvalidu en Germanio. La kortumo havas duoblan funkcion, ĉar ĝi unuflanke estas sendependa konstitucia institucio, kaj aliflanke estas parto de la ŝtata juĝista povo pri la nacia kaj internacia juro. Per siaj modelaj verdiktoj ĝi donas konkretigan interpreton al la ŝtata konstitucio.

Kvankam ĝi kontrolas verdiktojn de aliaj juraj kortumoj en Germanio, la konstitucia kortumo ne estas parto de la ŝtataj juraj instancoj, sed kontrolas ilin kiel ĝi kontrolas ĉiujn ŝtatajn instituciojn, laŭ sola kriterio ĉu la instituciaj agoj estas laŭkonstituciaj. Ne ĝustas do nomi la kortumon la "supera jura kortumo de Germanio".

La kortumo havas sian sidejon en la urbo Karlsruhe. La modernisman ĉefkonstruaĵon, kiu konstruiĝis inter la jaroj 1965 kaj 1969, projektis la arkitekto *Paul Baumgarten*.

* Kategorio Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 375595
* GND: 2117905-0
* LCCN: nr92013443
* VIAF: 130623156
* ISNI: 0000000405559401
* SUDOC: 027603490
* BNF: 11960786k
* NKC: kn20101018003
 |
La **Islama Kulturcentro kaj Moskeo de Omar de Madrido** (Hispanio) estas konstruaĵo situanta en la numero 4 de la Strato Salvador de Madariaga, en la Kvartalo San Pascual (distrikto Linia Urbo). Ĝia okcidenta fasado vizaĝas al la M-30, pro kio ĝi estas populare konata kiel ***Moskeo de la M-30***.

Nuntempe ĝi estas la unua Plejgranda Moskeo de la ĉefurbo Madrido, post la moskeo de la Madrida Islama Komunumo, la Centra Moskeo de Madrido.

En 1976, 18 muzulmanaj landoj kun diplomatiaj reprezentantoj en Hispanio subskribis interkonsenton por konstrui moskeon en Madrido. Tamen, la projekto ne estis tuŝata dum 11 jaroj, ĝis kiam la reĝo Fahd de Sauda Arabio financis la konstruadon (2.000 milionoj da tiamaj pesetoj). Post kvin jaroj da laborado, la 21-an de septembro 1992, la sauda monarko kaj la hispana reĝo inaŭguris ĝin.

La ejo entute havas 12.000 kvadratajn metrojn distribuitaj en ses etaĝoj. Ĝi havas krom la moskeo, lernejon, bibliotekon (kun arabaj, hispanaj, anglaj kaj francaj fondusoj), du ekspozicieojn, muzeon, aŭditorion, gimnastikejon, la loĝejojn de la imamo kaj de la centro, restoracion kaj kafejon. La fasado estas el blanka marmoro, kaj la interno estas inspirita en la Alhambro de Granado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Islama Kulturcentro kaj Moskeo de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de la Islama Centro
La **Ĉefministro de Hungario** (hungare ***miniszterelnök***) estas la ĉefministro en Hungario. La Ĉefministro de Hungario kaj la Kabineto estas kolektive respondecaj pri ŝtatpolitiko kaj la agadoj de la Nacia Asembleo. La nuna ĉefministro estas Viktor Orban, gvidanto de la partio Fidesz, kiu estas en ofico ekde la 29-a de majo 2010. 

Laŭ la hungara konstitucio, la ĉefministro estas nomumita de la Prezidanto de Hungario kaj formale elektita de la Nacia Asembleo. Laŭ la leĝo, la prezidanto estas postulata por nomumi la gvidanton de la politika partio kiu gajnis la plimulton de sidlokoj en la Nacia Asembleo kiel ĉefministro. Se ne ekzistas partio kun plimulto, la prezidanto estas postulata por okazigi renkontiĝon kun la gvidantoj de ĉiuj partioj reprezentitaj en la kunigo kaj nomumi la personon plej verŝajna komandi plimulton en la kunigo. En la praktiko, kiam ĉi tiu situacio okazas, la ĉefministro estas la gvidanto de la partio kiu gajnas la plej multajn voĉojn en la elektoj, aŭ la altranga kungvidanto en la reganta koalicio .

Portreto de grafo Lajos Batthyány fare de Miklós Barabás, 1848. Li estis nomumita kiel unua Ĉefministro de Hungario.
La ĉefministro havas gvidan rolon en la ekzekutivo laŭ la hungara konstitucio, kiu donas al li la povon difini la ĝeneralan politikon de la registaro. La ĉefministro elektas la ministrojn de la registaro kaj havas la ekskluzivan rajton maldungi ilin. Kabinetkandidatoj aperas antaŭ unu aŭ pluraj parlamentaj komisionoj en malfermaj demandosesioj. Post tio, ili devas voĉdoni en la parlamento kaj ricevi la oficialan aprobon de la prezidanto.

Referencoj
----------

1. ↑  Registaro - Membroj de la Registaro, www.kormany.hu
2. ↑   *The Fundamental Law of Hungary*,

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala registara Retejo de la Oficejo de la Ĉefministro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311127
 |
**Ĉefministro de Irano** (perse نخست‌وزیر ایران) estis politika posteno en Irano kiu ekzistis dum pluraj malsamaj tempoperiodoj ekde la dinastio de Kaĝaroj (kiam la lando estis internacie konata kiel Persio aŭ Persa Imperio) ĝis plej laste la epoko de 1979 ĝis 1989 sekve de la Irana Revolucio. La nuntempe lasta ĉefministro de Irano estis Mir Hosejn Musavi.

Ĉefministroj de la kaĝara epoko
-------------------------------

En la kaĝara epoko, ĉefministroj estis konataj sub malsamaj titoloj. La posteno mem estis ĉefe konata kiel *ataabak* aŭ *ataabak-e a'zam* (granda *ataabak*), aŭ kelkfoje komence *sadr-e a'zam* (ĉefministro aŭ unua ministro), sed fine fariĝis *ra'is ol-vozaraa* (estro de ministroj). La titolo *naĥost vazir* (ĉefministro) malofte uziĝis. La ĉefministro estis kutime nomata per la honora titolo  *Hazrat-e Aŝraf*. Reza Ŝaho Pahlavi iĝis la lasta ĉefministro de la kaĝara dinastio en 1923.

Ĉefministroj de la epoko *Pahlavi*
----------------------------------

En 1925, Reza Pahlavi igis ŝaho de Irano. Li instalis *Mohammad-Ali Forughi* kiel la ĉefministro. En 1941 lia filo Mohammad Reza Pahlavi iĝis ŝaho. Li same instalis Mohammad-Ali Forughi kiel la ĉefministro. En 1951, *Mohammed Mosaddek* iĝis ĉefministro sed estis senpostenigita per puĉo en 1953. *Amir-Abbas Hovejda* iĝis ĉefministro de Irano en 1965 kaj restis en ofico ĝis 1977. *Ŝapur Baĥtiar* estis la lasta ĉefministro de la epoko *Pahlavi*.

Ĉefministroj de la Islama Respubliko de Irano
---------------------------------------------

Post la Irana Revolucio de 1979, Ajatolo Ĥomejni instalis *Mehdi Bazargan* kiel la ĉefministro de provizora registaro, kiu oficis ĝis novembro 1979. La registaro demisiis dum la Irana ostaĝo-krizo, sed oficiale menciiĝis ke tiu evento ne estis la sola kialo, kaj la decido por amaso demisio estis atingita unu tagon antaŭ la invado de la usona ambasado fare de iranaj studentoj.

La posteno restis malplena ĝis Abolhasan Banisadr iĝis prezidanto en januaro 1980 kaj elektis Mohamed Ali Raĝai kiel lia ĉefministro, ĉefe pro premoj fare de reprezentantoj de la parlamento de Irano, precipe tiuj proksime al la Islama Respublika Partio. Raĝai servis en la posteno ĝis Banisadr estis senpostenigita en junio 1981, kaj mem estis elektita prezidanto de Irano en la elektoj de la 24-a de julio 1981. Raĝai elektis *Mohamed Ĝavad Bahonar* kiel lia ĉefministro, sed ili kune estis murditaj en la ĉefministra oficejo nur kelkajn semajnojn poste, la 30-an de aŭgusto 1981.

Kiam Ali Ĥamenei iĝis prezidanto en la elektoj de oktobro 1981, li unue prezentis la dekstreman *Ali Akbar Velajati* al la parlamento de Irano kiel sia ĉefministro, sed ne ricevis la aprobon de la tiam maldekstrema plimulto de la parlamento, kiu tiam devigis sian propran preferatan ĉefministron al Ĥamenei, nome Mir Hosejn Musavi. La disputo finiĝis per enmiksiĝo de la Supera Gvidanto, Ajatolo Ĥomejni, kiu konsilis al la prezidanto akcepti la kandidaton Musavi.

Musavi utilis sub la titolo ĝis 1989, kiam la konstitucio estis amendita por forigi la titolon de ĉefministro kaj dividi liajn respondecojn inter la prezidanto kaj nove kreita titolo de unua vicprezidanto.
La Proksima Oriento laŭ la origina mapo de la Interkonsento Sykes-Picot
La rezolucio por la konferencaj minutoj, 25 aprilo 1920
La **San Remo-Konferenco** estis kunveno okazigita en San Remo en Italio la 19-26 Aprilo 1920 inter la gvidantoj de la venkaj Aliancitaj Potencoj de la Unua Mondmilito cele al klarigo de kelkaj demandoj lasitaj malfermitaj post la milito kaj la konferenco de Parizo en 1919. Ĉi tie, antaŭtraktado estis donita al, inter aliaj aĵoj, la germana militkompensa demando, la dividado de la Otomana Imperio venkita en la milito kaj la konkludo de paco kun Turkio .

Ĉeestis reprezentantoj de Britio, Francio, Italio kaj Japanio, same kiel Usono kiel observanto. Ĉi tie estis decidite, ke Francio ricevos mandaton por Sirio kaj Libano kaj ke Britio ricevos mandaton por Mezopotamio (Irako, vidu Brita Mandato Mezopotamio) kaj Palestino, la Palestina Mandato. Koncerne ĉi-lastan, la Aliancanoj konfirmis la tielnomitan Balfour Deklaracion pri "nacia hejmo por la judoj" tie. Francio ricevis la taskon de armea protekto de Kilikio, kaj Italio ricevis similan taskon en Adana. La konferenco ankaŭ larĝe aprobis la packondiĉojn por Turkio kiuj tiam estis subskribitaj en la Traktato de Sèvres la 10an de aŭgusto 1920.

Referencoj
----------

1. ↑  Olson, James Stuart.  (24 April 1991) *Historical Dictionary of European Imperialism*. Greenwood Publishing Group. ISBN 9780313262579.
2. ↑   San Remo Peace Conference Minutes (1920-04-25). Arkivita el la originalo je 28 July 2019. Alirita 2018-04-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aŭgusto 1920: Traktato de Sèvres, artikoloj 94 kaj 95 enhavantaj la San Remo Rezolucio
* Julio 1922: teksto de la Palestina Mandato (el Retarkivo {{{1}}})
* Eventoj de la 90a datreveno en San Remo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849321
 |
w1

Muzeo de la Nordia Heredaĵo
La 17-a de majo aŭ *Syttende Mai*—la festo de la norvega konstitucio—estas grava festo ankaŭ en Balardo
Placo Bergen estas parko en la centro de Balardo
**Ballard** (esperante *Balardo*) estas kvartalo en la nordokcidenta parto de Seatlo, Vaŝingtonio, Usono. Historie ĝi estis antaŭurba centro de skandinavia ekloĝado en epoko, kiam en la urbo mem oni rigardis skandinavidevenajn homojn dubeme, ofte rifuzante dungi ilin aŭ luigi al ili loĝejojn. Balardo formale urbiĝis en 1890, sed en 1907 Seatlo aneksis Balardon.

Ballard ricevis sian nomon de William Rankin Ballard, kiu ricevis la terenon kie la urbo fondiĝis kvazaŭ pune, rezulte de ĵeto de monero en 1887.

Registritaj Historiaj Lokoj en Balardo
--------------------------------------

Ĝis 2007, jenaj lokoj en Balardo listiĝis en la usona Nacia Registro de Historiaj Lokoj:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ballard Avenue (Historia Distrikto | Laŭ Ballard Avenue NW inter NW Market Street kaj NW Dock Place (listigita en 1976, n-ro 76001885). |
|  | Ballard Carnegie Library | En NW Market Street (listigita en 1979, n-ro 79002535). |
|  | Fire Station No. 18 | Ĉe la stratkruciĝo de Russell Avenue NW kaj NW Market Street (listigita en 1973, n-ro 73001876). |
|  | Ponto Ballard | (listigita en 1982, n-ro 82004231), |
|  | Kluzoj Hiram M. Chittenden kaj la Ŝipkanalo de Lago Vaŝingtona | (listigita en 1978, n-ro 78002751). |
w1

La publika biblioteko,  
konstruita en 1910
**Green Lake** (esperantigita kiel "***Verda Lago***") estas kvartalo en la norda parto de la urbo Seatlo, en la usona subŝtato Vaŝingtonio. Ĝi ricevis sian nomon pro la samnoma lago (kaj parko), kio konsistigas grandan parton de la areo de la kvartalo.

Enhavo
------

La kvartalo enhavas multajn kaj diversajn loĝejojn, inkluzive de kaj apartaj unufamiliaj domoj, plurfamiliaj domoj, kaj apartamentaj konstruaĵoj. Troviĝas publika bazlernejo kaj katolika mezlernejo. En la parko ĉirkaŭanta la lagon, oni disponigas interalie naĝbasenon kaj teatron. La publika biblioteko, konstruita en 1910 kaj restaŭrita en 2003-4, estas historie grava konstruaĵo financita de Andrew Carnegie.

Historio
--------

La regionon ĉirkaŭ la lagon ekspertizis usona komisiito en 1855, kaj la unua setlanto, Erhard Seifried, establis bienon de 0.53 km2 ĉe la nordorienta bordo de la lago en 1869. En 1891 debutis tramo inter Green Lake kaj Fremont, kaj samjare la kvartalo fariĝis parto de la urbo Seatlo.
Domo de la ĉefpoŝtejo en Essen
La domo de la **ĉefpoŝtejo de Essen** troviĝas en la urbocentro de Essen ĉe la Hache-Strato, sur angulo de Willy-Brandt-Placo kaj oblikve al la ĉefa stacidomo. Ĝi estas surlistigita en la monumentolisto de la urbo Essen.

Historio
--------

### Antaŭa domo (1903–1932)

La malnova poŝtoficejo estis konstruata en la jaroj 1900 ĝis 1903 laŭ vilhelminisma eklektikismo kun angulturo. La rapida kresko de la urba loĝantaro komence de la 20-a jarcento, ĉefe pro la almigrado de laboristoj por la minekspluato kaj la ŝtalindustrio de Krupp, kaŭzis, ke la domo ne plu sufiĉis al la bezonoj. Sekve la poŝtadministrado je Duseldorfo decidis komence de la 1920-aj jaroj novkonstruon. En 1932, kiam komenciĝis la lasta konstrufazo, oni malkonstruis la malnovan poŝtejon.

### Nuna ĉefpoŝtejo

La nuna ĉefpoŝtejo staras proksimume ok respektive dek kvar metrojn metita malantaŭen kompare kun sia antaŭa konstruaĵo. Tiel ekestis, vidate ekde la ĉefa stacidomo, pompa enirkampo en la urbocentron, kiu ekde 1994 nomiĝas Willy-Brandt-Placo kaj nur ekde tiam estas piedira zono. Vidavide de la ĉefpoŝtejo trans ĉi tiu placo staras Hotelo Handelshof en la oriento. La poŝtodomo ekestis proksimume en la jaroj 1924 ĝis 1933 en apartaj konstrufazoj. La arĥitekto Architekten Hoeltz planis ĝin kun fasado el brikaj kaj kalkaj ŝtonoj kiel kontrasto al la borso, la nuna Haus der Technik. La enveturejon al la strato *An der Reichsbank*, kiu kondukas en la malnovan bankokvartalon, surpontas premita pintarko.

La stilo de la unuaj du konstrufazoj kun brikŝtona fasado jam tiam estis kritikata kiel ne plu aktuala. Post tio arĥitekto Lindemann planis en la jaroj 1930 kaj 1931 la trian konstrusekcion laŭ la stilo de la nova objektivismo kun fasado el prilaboritaj muŝelkalko-ŝtonoj, kiu fermis la longecan alon ĉe Hachestraße al la nuna Willy-Brandt-Placo kaj malfermiĝis januaron de 1933. La tuta domaro estis grave difektata dum la Dua Mondmilito kaj poste riparata.
La domo estas monumentprotektata ekde 1988, tial ĝis somero de 2009 oni riparis ĉiujn proksimume 440 lignokadrajn fenestrojn.

* Antaŭa domo de 1903–1932Antaŭa domo de 1903–1932
* Okcidenta alo de Hoeltz (1924–1933)Okcidenta alo de *Hoeltz* (1924–1933)
* Suda vidaĵoSuda vidaĵo

Literaturo
----------

* *Essener Allgemeine Zeitung* de la 10-a de aprilo 1931
* Sigrid Watzlawik: *Visionen in Stein. Modernes Bauen in Essen 1910–1930.* Nobel / Verlagsgruppe Beleke, Essen 1998, ISBN 3-922785-49-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉefpoŝtejo de Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La domo en la listo de konstruaj monumentoj de Essen Arkivigite je 2014-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Ĉefpoŝtejo ĉe architektur-ruhr.de Arkivigite je 2014-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉefpoŝtejo vajmara
**Ĉefpoŝtejo vajmara** (germane: *Hauptpostamt Weimar*) troviĝas je Vajmaro, Germanujo (Goetheplatz nr 7/8), fronte al Kasse-turo ĉe stratangulo kun Schwanseestraße.

Historio
--------

Vajmaro ekĝuis pri poŝtstacio ekde 1615. La unua publika poŝtkesto instalitis tiuplace en 1834. La ejon starigis la arĥitekto Bechstein laŭ modelo de itala renesanco. La estiĝtempo devas esti inter 1886 kaj 1888. La sokla etaĝo estas el vajmara travertino dume la supra etaĝo de riĉe prilaborita antaŭa fasado estas el grejso el Tonndorf kaj Berka. La dua supra etaĝo kreitis el oolito el Bergern (apud Bad Berka).

Figuras tiu ĉi konstruaĵo sur listo de kulturprotektotaĵoj.

Notoj
-----

1. ↑  Nikolaus Griebel: *Ein Tag in Weimar: Wanderungen zu Weimarer Stadtarchitekturen*, tria eldono, Weimar 2008, p. 84-85
2. ↑  Gerd Seidel, Walter Steiner: *Baustein und Bauwerk in Weimar* (=Weimarer Schriften, 32), Weimar 1988, ISBN 3-910053-08-4, p. 40

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉefpoŝtejo de Vajmaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ĉefpreposta palaco** estas eklezia baroka historia monumento - nun biblioteko - en Eger.

Ĉefpreposta palaco en Eger

Historio
--------

En tiu loko estis domo el la 18-a jarcento. La nun videblan konstruaĵon konstruigis ĉefpreposto kaj grafo Ignác Batthyány laŭ projekto de Jakab Fellner inter 1774–1776. Batthyány mem mortis ĝuste antaŭ finkonstruo de la palaco.

En la frua 1849 en la palaco okazis kunveno de Henryk Dembiński, Artúr Görgey kaj György Klapka, poste ili iris al la batalejo de Kápolna.

La konstruaĵo
-------------

Fasado de ĉefpreposta palaco en Eger
La unuetaĝa palaco situas laŭ stratoangulo kaj ĝi formas brikon. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ornamriĉa enirejo. En la unua etaĝo balkono etendiĝas, kiun 4 kolonoj tenas; la ferajn partojn kreis Henrik Fassola. Ankaŭ kradoj antaŭ la teretaĝaj fenestroj estas laboraĵoj de Fassola.

Fontoj
------

* hungare kun mapo kaj fotoj hungare[*rompita ligilo*]
* hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝo de la biblioteko Arkivigite je 2007-04-03 per la retarkivo Wayback Machine

Memortabulo pri okazintaĵo en 1849
Kanalo de Bydgoszcz en ĉirkaŭaĵo de Łochów
La **kanalo de Bydgoszcz** respektive historie "kanalo de Bromberg" (pole *Kanał Bydgoski*, germane *Bromberger Kanal*) ligas la riveron Brda ĉe Bydgoszcz kun la rivero Noteć (pole, *Netze* germane) ĉe Nakło nad Notecią. La kanalo estas 26 kilometrojn longa kaj havas 6 kluzojn.

Ĝi estis konstruita inter la jaroj 1773 kaj 1774 post la Prusa anekso de okcidenta Pollando. La kanalo ligas la riveron Vistulo en oriento kun la riveroj Varto kaj Odro en okcidento kaj kreis ligon inter la plej gravaj akvovojoj de la regiono.

Krom la Finowkanal kaj la *Plauer Kanal* (parto de la nuna *Elbe-Havel-Kanal*) la "kanalo de Bromberg" estis la tria granda kanala projekto en la epoko de la prusia reĝo Frederiko la Granda (*Friedrich der Große').*

Komence de la 18-a jarcento la regiono de la posta kanalo suferis pro la Granda Nordia Milito, pro inundo kaj epidemio. Ĝia loĝantaro malkreskis al 700 en 1772, kiam ĝi iĝis parto de la prusia provinco *Posen* (pole Poznań). Pro konstruado de la "kanalo de Bromberg" la loka loĝantaro ekonomie reprosperis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kanalo de Bydgoszcz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kanał Bydgoski (pole)
* Muzeo Kanału Bydgoskiego Arkivigite je 2008-02-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Stowarzyszenie Kanał Bydgoski Arkivigite je 2007-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri akvovojo en Hungario. Por informoj pri akvovojo en Serbio, vidu la artikolon pri Granda Baĉka Kanalo, kiu nomiĝas ankaŭ Danuba-Tisa-Danuba Kanalo.
**Danuba-Tisa kanalo** estas projekto, kiu ĝis nun nur parte efektiviĝis. Ĝi celis mallongigi akvovojon je 690 km (de 798 ĝis teorie 108, depende de la elir- kaj elvenlokoj).
Oni kalkulis, ke la distanco Szolnok–Budapest (aerlinie) estas nur 108 km, dum sur akvovojo 798 km, do la plusvojo estas ĉ. 700 km. Tio malfaciligas la eluzon de la ŝipebleco de Tiso kaj ties alfluantoj.

Unuafoje okupiĝis pri la demando la parlamento en 1723. En 1789, la kortega konsilisto Ferenc Schönstein faris proponon por la reĝo pri la kanalo de Budapeŝto ĝis Szolnok. Li volis malpliigi la kostojn de la saloliverado. Laŭ proponoj de Schönstein, oni ellaboris la planojn. 

En la parlamento de 1839 József Beszédes, elstara hungara hidrologo, prezentis planojn pri la kanalo. Oni fondis eĉ akcian kompanion, kies unua subskribanto estis grafo István Széchenyi. La kompanion apogis la 38-a leĝo de 1840 per avantaĝoj. Pro la politikaj malavantaĝoj (revolucio), la movado malfondiĝis kaj la kanal-problemo reaperis nur en 1867. La 13-a leĝo de 1867 donis eblecon por la registaro surpreni krediton de 150 milionoj da frankoj. Oni volis el tio konstrui la kanalon, sed elspezis la monon por fervojkonstruo (sed oni jam kontraktis en 1868 kun entreprenistoj por konstruado de la kanalo). 

Inĝeniero László Keltor faris planon en 1894, krom tio okazis aliaj propraj planadoj. En 1900, en la komerca ministerio, oni organizis kanalplanadan sekcion. La ministro eldonis en 1905 planojn pri la afero en aparta volumo (*Adatok a Duna-Tisza-csatorna kérdéséhez, 1905*)

postresinta, elfosita parto de la kanalo
Poste la fervoja lobio malinstigis la laborojn kaj la planoj pri Danuba-Tisa kanalo plu dormis. Post la Dua mondmilito – en 1947 – oni elfosis, konstruis kanalon inter Dunaharaszti kaj Dabas (ĉ. 32 km). Ĝi nun servas por akvumado.

Fine de la 20-a jarcento, komence de la 21-a jarcento, pro instigo de kelkaj malsekegaj someroj, oni denove repensas la planojn nun rilate al akvumado de la seka ebenaĵo inter Danubo kaj Tiso.

Planitaj itineroj
-----------------

### Dunaharaszti-Csongrád

Oni ĉiam preferis la direkton de Dunaharaszti al Csongrád (apud Taksony, Mántelek, Peszéradacs, Kerekegyháza, Köncsog-puszták, Kiskunfélegyháza). En tiu ĉi kazo, oni devus altigi la akvon je 12 m per 4 kluzoj, poste per 7 kluzoj malaltigi la akvon je 34 m. 

La kanalo longus tiukaze 141 km.

### Dunaharaszti-Szolnok

La fakspertuloj, kiuj ne fidis je ŝipebleco de Maros, proponis, apogis la vojon al Szolnok.

Literaturo
----------

Orlóci István: A Tiszát a Dunával összekötő csatorna: a Duna-Tisza csatorna
***Las ratas*** (La ratoj) estas romano de la hispana verkisto Miguel Delibes publikigita en 1962. La intrigo temas pri la vivo en malgranda vilaĝeto de Kastilio, for de ĉefurbo kaj notinde tre malprogresinta.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Verkoj de Miguel Delibes. *Las ratas* malsupre dekstre.
La protagonisto estas Nini, dekunujaraĝa knabo kiu vivas nur kun sia patro, el Tío Ratero (ratĉasisto) en kaverno for de la vilaĝo. Nini estas speco de saĝulo al kiu la kamparanoj venas por ke li solvu dubojn pri la rikolto, la pluvo, la animaloj, la kalendaro ktp. kaj kiu havas tiun sciaron per «ciencia infusa» (denaska sciaro). Lia patrino (duonfratino de lia patro) estis enfrenezulejigita kiam Nini estis ankoraŭ infano, kaj tial li havas emocian apogon en sia hundino kaj en la kamparo kiun li bone konas. 

La vilaĝestro volas elhejmigi la loĝantojn de la kavernoj pro la premo de la provincestro, sed Tío Ratero malakceptas tion. Doña Resu, riĉa bigotino, volas, ke Nini estu edukita por progresi en la vivo, neglektante la enorman saĝecon pri la vivo de la kamparo kiu estas trezoro de Nini (kaj de la kamparana kulturo). Ekzemple kiam ŝtelĉasisto predas animalojn ne konsiderinte la idojn, Nini klopodas por savi ilin, tiel ke ĉiam estu animaloj. Tragedio alvenas kiam alia ratĉasisto de najbara vilaĝo konkurencas por la sama ĉasteritorio kun Tío Ratero kaj la predoj ekmalabundiĝas. Tiu estas la nura resurso por Tío Ratero kaj Nini: ili vendas la ĉasitajn ratojn al la loka drinkejo, kiel manĝaĵeto. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Komentoj
--------

Estas kontrasto inter la enorma boneco de Nini kaj la malico de la nova ratĉasisto unuflanke, kaj aliflanke inter la saĝeco de Nini kaj la nescio de la gravuloj de la vilaĝo kiu volas finigi la vivon de la kamparanoj tute ligitaj al ilia medio.

La romano estis adaptita al kino en la samnoma filmo "Las ratas" (1998) reĝisorita de Antonio Giménez Rico.

Referencoj
----------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Las ratas (novela) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849390
 |
La **North American F-86 Sabre (F-86)** estas usona jetmotora ĉasaviadilo.

Historio
--------

En 1944, North American fabrikis unuan jetmotoran ĉasaviadilon FJ-1 Fury por mararmeo. Tamen kiel jetmotora ĉasaviadilo, La maksima rapido de FJ-1 estis nur 800km/h. Post la Dua mondmilito, danke al Germanaj aeronaŭtikaj esploroj (kiel balaita flugilo), La prilaboro de F-86 estis rapide plibonigita. En 1949 F-86 komencis servon en Usona Aerarmeo.

Dum la Korea milito, F-86 batalis kontraŭ kontraŭulaj jetmotoraj ĉasaviadiloj, MiG-15. La batalo kun MiG-15 estis unua aerbatalo inter jetmotoraj ĉasaviadiloj. F-86 ankaŭ partoprenis dum la dua Tajvana Prokola Krizo en 1958. La aer-aera misilo AIM-9 Sidewinder unue uzis kontraŭ MiG-15 de Ĉina aerarmeo. Pakistano ankaŭ uzis F-86 dum la Barata-Pakistana konflikto en 1965 kaj 1971.

Sabre estis ĉefaj ĉasaviadiloj de Okcidenta Bloko inter la 1950-jaroj kaj 1960 jaroj, kiel Francio, Okcidenta Germanio, Hispanio. Kanado fabrikis 1,815 Sabre sub licenzo de Canadair. Reĝa Kanada Aerarmeo uzis Sabre ĝis 1962, kiam F-104 anstataŭis ĝin.

Vidu ankaŭ
----------

* Usona Aerarmeo

* North American F-86 Sabre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio North American F-86 Sabre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kluzo de la Glivica kanalo
La **Kanalo de Gliwice** aŭ **Glivica kanalo** (germane *Gleiwitzer Kanal*, dumtempe eĉ *"Adolf-Hitler-Kanal"*, pole ekde 1945 *Kanał Gliwicki*) kondukas en Valo de Kłodnica (germane *Klodnitz*) inter Gliwice (*Gleiwitz*) kaj Odro ĉe Koźle (*Cosel*) kaj estis konstruita inter 1934 kaj 1939 anstataŭ kaj sur loko de la malnova Kanalo de Klodnitz.

Ĝi havis la longon de ĉirkaŭ 41 km, profundon de 3,5m, larĝon de 38 m, altodiferencon de ĉirkaŭ 49 m. Ĝi estas ŝipebla dum 275 tagoj (de 15-a de marto ĝis 15-a de decembro) en jaro.

Post kiam oni profundigis, trankonstruis la Klodnican kanalon por ebligi ŝipveturon kun ŝarĝo ĝis 100 t kaj mergo de 1,20 m, okazis denova trakonstruo ekde 1934 kaj establo de modernaj (kaj malpli da) kluzoj, pli mallongaj *Trasse*).

La kanalo estis solene malfermita la 8-an de decembro 1939 kun nomo *"Adolf-Hitler-Kanal"* kaj fare de Rudolf Heß. Samtempe okazis la unua fosila preno por la Danub-Odra kanalo, fare de reprezentanto de Hitler. La laboroj por la ĉirkaŭ 320 km longa akvovojo estis baldaŭ ĉesigitaj.

La Glivica kanalo estas ŝipebla por ŝipoj kun mergo de 2,25 m. Ĝi alfluas la Odron en la haveno en Kłodnica.

Post finiĝo de la dua mondmilito, ekde 1950 ekis denove la ŝipado sur la nun pola *Kanał Gliwicki*. Pli poste oni atingis eĉ la celitan jaran varomason de 3 milionoj da tunoj. Dumtempe la transporto reduktiĝis je 300.000 t/jaro.

* Kategorio Kanalo de Gliwice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉeko** estas ordono de kliento al banko pagi difinitan sumon por nomumita persono (profitanto) aŭ al la portanto.

Kontraŭe al ĝirilo, ĉeko estas donata al la profitanto, ne al la banko. La ricevanto do povas tuj konstati, ke li estis pagita, kondiĉe ke la ĉeko estas fidinda.

Por eviti, ke la perdo de ĉeko signifas perdon de mono, eblas restrikti ĉekon al nekontanta pago. Tian ĉekon banko ne rajtas ŝanĝi al kontanta mono, sed nur elpagi al konto, kies posedanto estas konata. Tiel eblas eltrovi, kiu profitis de perdita ĉeko. Por tiel restrikti ĉekon oni en kelkaj landoj alskribas direktivon, en aliaj oni metas krucon el du strekoj.

Landoj, kies pagosistemo baziĝas sur ĉekoj, ofte havas tre severajn regulojn pri la uzo de senvaloraj ĉekoj. Ties uzanto povas perdi la rajton plu uzi sian konton aŭ sian kreditkarton.

Male al kambio ĉeko per si mem donas nenian garantion, ke oni efektive ricevos la monon de la indikita banko. Fakte ĝi pagos, se la kliento havas sufiĉan bonhavon aŭ krediton, alikaze ne. Por doni tiun garantion oni uzis de 1969 ĝis 2001 en multaj precipe eŭropaj landoj la *eŭroĉekkarton*, kies numeron oni notis sur la dorso de la ĉeko. Tio malpopulariĝis kaj fine estis ĉesigita favore al memstara uzo de la karto kiel debetkarto.

Komparo kun kambio
------------------

Kambia kaj ĉeka juro tre similas, kaj la formala rolo estas ambaŭkaze triangula pago-ordono (A ordonas al B pagi al C). Sed estas tri gravaj diferencoj:

* Por ĉeko ne ekzistas *akcepto*. Tial la supre menciita manko de garantio.
* Ĉeko estas ĉiam tuj pagenda. Mankas funkcio de kredito.
* Kiel profitanto povas esti indikata la portanto kaj plej ofte tio okazas. Tiam ne necesas surdorsigo por transdoni ĝin. Aliflanke ĝi estas malpli sekura en kazo de perdo.

* Kategorio Ĉeko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La kanalo apud Braunston
La **Grand-Union-Canal** (Granda Unia Kanalo) en Anglio estas parto de la brita kanala sistemo. Ĝi ligas la ekonomiajn kaj industriajn centrojn Londono kaj Birmingham. La kanalo havas longon de 220 km (137 mejlojn) kaj 166 kluzojn. Pluraj disbranĉiĝoj de la ĉefa kanalo ligas al ĝi i.a. la urbojn Leicester, Slough, Aylesbury, Wendover kaj Northampton.

La nomo *Grand-Union*-Kanalo iam estis nomo de kanalo ankoraŭ ekzistanta kiel parto de la disbranĉa kanalo al Leicester. Por eviti konfuzojn oni hodiaŭ nomas tiun *Old-Grand-Union*-Kanalo.

Historio
--------

La Grand-Union-Kanalo apud Westbourne Park, Londono
La Grand-Union-Kanalo apud Westbourne Park, Londono
Kluzo apud Apsley
Meze de la 19-a jarcento la privataj kanal-societoj eksentis la konkurencon de la pli rapida fervojo. Ili kuniĝis kaj decidis modernigi, t.e. pligrandigi kaj pliprofundigi, siajn kanalojn, tiel ke pli grandaj ŝipoj povus uzi ĝin kaj transporti pli da varoj.

La Grand-Union-Kanalo en ĝia hodiaŭa formo ekestis pro kuniĝo de pluraj kanaloj je la 1-a de januaro 1929. La ambicia modernigo-programo tamen neniam realiĝis komplete. Ĝis hodiaŭ nur relative malgrandaj ŝipoj povas traveturi de Londono ĝis Birmingham, ĉar ne ĉie kanalo kaj kluzoj estas sufiĉe larĝaj kaj profunda por modernaj transport-ŝipoj.

Kiel plej multaj kanaloj en Anglio ankaŭ la Grand-Union-Kanalo estis ŝtatigita en 1948 kaj hodiaŭ estas ŝtate administrita (nuntempe per British Waterways). De la 1970-aj ĝi ne plu estas uzata de komercaj transport-entreprenoj.

Hodiaŭ la kanalo ĉefe servas por turismo, akvo-sporto kaj libertempa boatado tiomgrade, ke ĝi estas pli vigla ol iam antaŭe en ĝia historio.

Literaturo
----------

* Hugh McKnight. The Shell Book of Inland Waterways. 2-a eld. 1981, p. 283-304 (David & Charles PLC) ISBN 978-0715382394 (en la angla)

* Grand Union Canal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Grand Union Canal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tri tipoj de ĉela divido
**Ĉela divido** estas la procezo per kiu gepatra ĉelo dividiĝas en du aŭ pli da ĉelidoj. Ĉela dividado kutime okazas kiel parto de pli granda ĉela ciklo. En eŭkariotoj, estas du klaraj specoj de ĉela divido: vegetativa divido, per kiu ĉiu ĉelido estas genetike identa al la gepatra ĉelo (mitozo), kaj reprodukta ĉela divido, per kiu la nombro de kromosomoj en la ĉelidoj estas malpliigita je duono por produkti haploidajn gametojn (mejozo). Mejozo produktas kvar idajn ĉelojn sub unu rondo de DNA-reproduktado sekvata de du dividoj. Homologaj kromosomoj estas apartigitaj en la unua divido, kaj frataj kromosomoj estas apartigitaj en la dua divido. Ambaŭ ĉi ciklaj dividaj cikloj estas uzataj en la procezo de seksa reproduktado en iu momento de ĝia vivciklo. Ambaŭ verŝajne ĉeestas en la lasta eŭkariota komuna praulo.

Prokariotoj (bakterioj) travivas vegetan ĉelan dividon nomatan duuma fisio, kie ilia genetika materialo estas apartigita egale en du ĉelidojn. Dum duuma fisio multaj estas la rimedoj de divido de plej multaj prokariotoj, estas alternativaj manieroj de divido, kiel burĝonanta, kiuj estis observitaj. Ĉiuj ĉelaj sekcioj, sendepende de organismo, estas antaŭitaj de unu sola rondo de DNA-reproduktado.

Por simplaj unuĉelaj mikroorganismoj kiel la amebo, unu ĉela divido estas ekvivalenta al reproduktado, tuta nova organismo estas kreita. Je pli granda skalo, mitotika ĉeldividaĵo povas krei idaron el multĉelaj organismoj, kiel ekzemple plantoj kiuj kreskas post tranĉoj. Mitotika ĉeldividaĵo ebligas per seksa reproduktado de organismoj formiĝi el la unuĉela zigoto, kiu mem estis produktita per meiota ĉeldividado de gametoj. Post kreskado, ĉela dividado per mitozo permesas kontinuan konstruadon kaj riparon de la organismo. La homa korpo travivas proksimume 10 kvaronojn da ĉelaj sekcioj dumvive.

La ĉefa zorgo de ĉeldividado estas la konservado de la originala genoma ĉelo. Antaŭ ol dividado povas okazi, la gena informo konservita en kromosomoj devas esti reproduktita, kaj la duobligita genaro devas esti apartigita inter ĉeloj. Multe da ĉela infrastrukturo implikas en konservado de gena informo inter generacioj.

* Kategorio Ĉela divido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pura poezio** estas termino uzata en literaturaj historio kaj kritiko por referenci poezian estetikon kiu en la intermilita periodo reagis kontraŭ la nova romantikismo kiu intencis enkonduki la dekadencismo. 

La pura poezio pintigis la poetikon de simbolismo opozicie al retoriko serĉante la esencecon de la vorto. En Italio ĝiaj ĉefaj reprezentantoj estis Giuseppe Ungaretti kaj la poetoj de la itala "ermetismo". Oni klopodis por purigi la vortumadon el pedagogio, oratoreco, politikaj kaj moralaj tendencoj, por rekonduki ĝin al esprimiva esenco. En Hispanio kelkaj proponantoj de tiu poezia subĝenro estis Juan Ramón Jiménez kaj kelkaj membroj de la Generacio de la 27-a, ĉefe en iliaj fruaj etapoj, kiel Jorge Guillén, inter aliaj.

La deveno de la koncepto "pura arto" kaj ties etendo al beletroj estas en Charles Baudelaire kaj en lia inspirinto, Edgar Allan Poe ("The poetic principle", 1850). La teoriojn pri pura poezio disvolvis en Anglio Andrew Cecil Bradley ("Poetry for Poetry's Sake", 1901), laŭ kiu la pura poezio konsistas en perfekta kunigo de enhavo kaj formo; kaj, en Francio, la abato Henri Bremond ("La Poésie pure", 1926), kiu sekvas Bradley sed egaligas poezioon kun mistikismo.

Bibliografio
------------

* Gustav Siebenmann. *Los estilos poéticos en España desde 1900*. Madrid, 1973: Gredos. pp. 297-298. ISBN 9788424904852.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Poesía pura en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850379
 |