recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jules Bianchi** (naskiĝis la  3-an de aŭgusto 1989(nun 1989-08-03) en Nico, Francio, mortis la 17-an de julio 2015 en Nico) estis franca aŭtosportisto. Li pilotis por la teamo "Marussia F1". Li debutis en Formulo 1 en 2013, pilotante por Marussia kune kun Max Chilton. Li antaŭe kuris en Formulo Renault 3.5, en Serio GP2 kaj Formulo 3.

Dum la Granda Premio de Japanio la 5-an de oktobro 2014, la aŭto de Bianchi kraŝis kontraŭ gru-veturilo kiu helpis la aŭton de Adrian Sutil, kraŝintan dum la antaŭa rondiro. La kurado estis nuligita post la kraŝo. La FIA (Federacio Internacia Aŭtomobila) publikigis komunikon, laŭ kiu komputila tomografio montris ke Bianchi suferis "gravan kap-vundon" en la kraŝo, kaj ke li estos transigata al intensa medicino post ĥirurgia operacio. Bianchi mortis en Nico, Francio la 17-an de julio 2015 el komplikaĵoj de siaj vundoj, 25-jaraĝa.

Referencoj
----------

1. ↑  "F1 driver Jules Bianchi injured after crash in Japan – latest updates", *The Guardian*, 5 oktobro 2014
2. ↑   Bianchi undergoes surgery after Suzuka crash. Formula 1 (5 oktobro 2014). Alirita 5 oktobro 2014.
3. ↑  DiZinno, Tony.  Jules Bianchi dies at age 25, his family confirms. NBC Sports (17 julio 2015). Alirita 17 julio 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jules Bianchi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Jules Bianchi
* Kariera statistiko de Jules Bianchi

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Jules Bianchi en la baza angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 529798
* GND: 1140437348
* VIAF: 107607694
* ISNI: 0000 0000 7754 5448
* SUDOC: 18740495X
* BNF: 161846620
 |
Justkomercaj varoj el Afriko**Justkomerca urbo** estas statuso aljuĝita de agnoskita justkomerco-testcertigita organizo (i.a. la Fairtrade Foundation (justkomerca fondaĵo) en Britio, TransFair Canada en Kanado ktp.). Ĝi priskribas areon dediĉitan al kampanjo pri justkomercaj varoj. Tiuj organizaĵoj aljuĝas same la statusojn: **justkomerca vilaĝo**, **justkomerca insulo**, **justkomerca universitato**, **justkomerca regiono**, ktp.

Historio
--------

La kampanjo por justkomercaj urboj lanĉiĝis je 2001 en Garstang, Lancashire, Anglio, pro la klopodo de Bruce Crowther, tiea subtenanto de Oxfam, kaj la Oxfam-Grupo de Garstang. La entrepreno, kiu celis antaŭenigi varojn certigitajn kiel justkomercajn en la urbo, tre sukcesis. Ĝis post du monatoj, konscio pri la justkomerca marko saltis al pli ol 70% en la urbo, kaj vendado de justkomerc-certigitaj varoj notinde pliigis. Plue, dum la kampanjo Garstang evoluigis ligojn al justkomercaj kakao-bienaj komunumoj en okcidenta Afriko, pro kio sekvis la ĝemel-urban rilaton inter Garstang kaj New Koforidua, Ganao.

Dum akiris la entrepreno ĉe Garstang pli vastajn famojn, la organizo *Fairtrade Foundation* lanĉis aron de Celojn Pri Justkomercaj Urboj kaj Gvidlibron Pri Agado, por instigi aliajn ripeti la sukceson de la urbo. Dum la tempo 2001-2006, al pli ol 209 britiaj urboj justkomercan statuson Fairtrade Foundation aljuĝis.

Por provi ripeti la sukceson de la programo pri justkomercaj urboj, tuteŭropan programon nomatan "Justkomercaj Urboj en Eŭropo", parte financitan de Eŭropa Komisiono, lanĉis kelkaj justkomerc-etikedantaj entreprenoj.

Novembre 2006, la unuan ajn kongreson pri Eŭropaj Justkomercaj Urboj la Universitato de *London Southbank* gastigis. La celoj de la kongreso estis:

* Eltrovi kaj evoluigi metodojn por plifortigi la ligojn inter komunumoj kaj organizoj publikaj kaj privataj.
* Evoluigi strategiojn por ebligi la modelon de la Britiaj Justkomercaj Urboj plenumi la bezonojn de ĉiu lando.

Post la sukceso de la unua, okazis dua kongreso en Bruselo en januaro 2008.

Ekzistas nuntempe (en majo 2010) pli ol 800 justkomercaj urboj en 18 landoj, ekzemple en Aŭstrio, Belgio, Britio, Finnlando, Francio, Germanio, Hispanio, Irlando, Italio, Kanado, Nederlando, Norvegio, Svedio, kaj Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Justkomerca urbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Max Havelaar Belgium - informoj pri la kampanjo en Belgio
* Max Havelaar France - informoj pri la kampanjo en Francio Arkivigite je 2007-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Justkomerca Irlando Arkivigite je 2007-02-22 per la retarkivo Wayback Machine
* TransFair Italia - informoj pri la kampanjo en Italio
* Fairtrade Max Havelaar Norge - informoj pri la kampanjo en Norvegio Arkivigite je 2008-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Rättvisemärkt - informoj pri la kampanjo en Svedio Arkivigite je 2006-09-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Fairtrade Foundation - informoj pri la kampanjo en Britio Arkivigite je 2007-06-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Garstang - "la monde unua justkomerca urbo"
La **Kabineto de Irano** (perse فيليد‌دولت ایران, Heyatedovlat-e Iran) estas oficiala korpo en Irano konsistanta el registaroficistoj, ministroj, kaj elektita sub la gvidado de la Prezidanto de Irano. Ĝia konsisto devas esti aprobita per voĉdono en la irana parlamento. Laŭ la konstitucio de la Islama Respubliko de Irano, la prezidanto povas eksigi la membrojn de la kabineto, sed li devas fari tion skribe, kaj la novaj nomumitoj devas denove ricevi la aprobon de la parlamento. La kabineto kunvenas ĉiun semajnon sabate en Teherano. Tamen, kromaj kunvenoj povas esti okazigitaj se la cirkonstancoj postulas tion. La prezidanto prezidas la kunvenojn. la supera gvidanto de Irano havas la aŭtoritaton maldungi kabinetmembrojn kiel ekzemple ministroj kaj vicprezidantoj, same kiel la prezidanton, en ajna momento, sendepende de la decidoj de parlamento .

Historio
--------

Sekvante la iranan revolucion de 1979, la statuso de la ŝaho kiel ŝtatestro estis forigita, efike finante la kontrolon de la Dinastio Pahlavi de la lando. La nova islama konstitucio de Irano kondiĉis, ke la prezidanto de Irano nomumus la iranan kabineton, inkluzive de la ĉefministro, kiu laŭsupoze estis aprobita per konfida voĉdono en la irana parlamento. Tamen, la amendo en 1989 prenis la potencojn de la ĉefministro kaj transdonis ilin al la prezidanto kaj Vicprezidanto .

Referencoj
----------

1. ↑  Deshmukh, Jay (26 July 2009).
2. ↑  "باهنر: جلسات دولت نهم از این پس غیرقانونی است".
3. ↑  Borger, Julian (3 September 2009).
4. ↑  "Iranian president fires two top officials; 2 more protesters reportedly killed",  *Los Angeles Times*, 27 July 2009.
5. ↑  "باهنر: جلسات دولت نهم از این پس غیرقانونی است",  *Aftabnews*, 26 July 2009. (perse)
6. ↑  "Mahmoud Ahmadinejad's cabinet includes female minister and man wanted over terror attack",  *The Guardian*, 3 September 2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Memorando de la eksterlanda komerca reĝimo de Irano – 145-paĝo oficiala PDFa dokumento priskribanta ĉiuj Ministerioj kaj institutoj filiiĝita al la Registaro de Irano kaj iliaj funkcioj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832344
 |
**Domino's Pizza** estas usona internacia ĉeno de rapidmanĝejoj kaj liverado de pico. La kompanio estis fondite fare de Tom Monaghan en 1960, kaj bazita en Ann Arbor, Miĉigano, Usono. La ĉeno funkciigas proksimume 13 812 filiojn en proksimume 89 landoj, kaj estas konsiderita la dua plej granda pica ĉeno en Usono, post Pizza Hut .

Historio
--------

En 1960, Tom Monaghan, en partnereco kun sia frato Jakobo, aĉetis malgrandan picejon en Ann Arbor, Miĉigano, nomita Dominic's Pizza, en interŝanĝo por antaŭeniĝo de 75 USD, la fratoj pruntis pliajn 500 USD por pagi por la loko. 8 monatojn poste li aĉetis la parton de sia frato de la komerco en interŝanĝo por Beetle aŭto kaj ŝanĝis la nomon de la loko al Domino's Pizza. Monaghan komencis vendi franĉizojn por funkciigi filiojn, kiam en 1978 la ĉeno jam havis 200 filiojn kaj en la fruaj 1980-aj jaroj la unuaj filioj estis malfermitaj ekster Usono, en Kanado kaj Aŭstralio. La 3 punktoj en la firmaa emblemo simbolas la unuajn tri filiojn .

Monaghan retiriĝis de administrado de la ĉeno en 1998, kaj vendis la kontrolajn akciojn al la usona investgrupo - Bain Capital, la firmao estis ofertita en la Novjorka Borso en 2004.

En la 2010-aj jaroj, la kompanio kreskis kun kapturna rapideco danke al la markado de la kompanio kaj akcelita disvolviĝo de filioj en la plej multaj landoj de la mondo. Kiel rezulto, la akcioj de la firmao grimpis de historia minimumo la 21-an de novembro 2008, kiam la akcioj staris je 3.03 USD, kaj atingis historian maksimumon en januaro 2022, kiam la akcioj staris je 567 USD, pliiĝo de pli ol dek ok. mil % kiu donis al la kompanio merkatan valoron de 15 miliardoj da dolaroj.

En 2020, la ĉeno vastigis la produktmenuon, aldonante sandviĉojn kaj salatojn.

Referencoj
----------

1. ↑  "Profile: Domino's Pizza Inc (DPZ)",  *Reuters*, June 9, 2017.
2. ↑   Welcome!. Domino's Farms Office Park. Arkivita el la originalo je June 11, 2017. Alirita June 11, 2017.

 Arkivigite je 2017-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑   Domino's Pizza - About Domino's / Fun Facts. *Domino's Pizza* (December 12, 2021). Arkivita el la originalo je January 29, 2021. Alirita June 6, 2018.
4. ↑   Domino's® Opens 1,000th Store in India. *PR Newswire* (February 8, 2016). Arkivita el la originalo je June 9, 2020. Alirita June 6, 2018.
5. ↑   Discover the World of Domino's. Arkivita el la originalo je May 23, 2022. Alirita September 26, 2018.
6. ↑   Domino's Pizza - About Domino's / History. *Domino's Pizza*. Arkivita el la originalo je December 17, 2020. Alirita June 6, 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835638
* GND: 4286024-6
* LCCN: n85283057
* VIAF: 24144647637755647009 129079041, 24144647637755647009
 |
flanka aerkuseno de Porŝe
**Aersako** (angle *airbag*) aŭ **aerkuseno** estas sekureca aparato en veturiloj, por la sidantoj. La aerkuseno abrupte plenbloviĝas okaze de akcidento inter la sidanto kaj iu rigida, malmola aŭtomobila parto.

Oni povas paroli pri *front-aerkusenoj* kaj pri *flank-aerkusenoj* por la stiranto kaj la kunsidanto, kiuj aersakoj hodiaŭ jam estas standardaj en la novproduktitaj veturiloj. La *flank-aerkusenoj* por la poste sidantoj kaj la *kapo-aerkuseno* aperas nuntempe ĉefe en la multekostaj veturiloj (nomata ankaŭ supra klaso). Oni povas malaktivigi la aersakon de la kunsidanto, ekz. okaze de bebo-sidejo.

La unua patento por aerkusen-simila ekipaĵo aperis en 1920 por aviadiloj. La unuaj aerkusenooj aperis amase ĉe la usonaj aŭtomobiloj ekde 1973. La fronta aerkuseno estis deviga en Usono en 1993. La unuajn flankajn aerkusenojn enkondukis Volvo en 1995 ĉe Volvo 850, la unuajn kapajn aerkusenojn en 1998 ĉe Volvo S80. La aerkuseno por motorbicikloj aperis en 2006 por Gold Wing 1800.

Funkcio: post kiam kraŝ-sensiloj (malakcelaj datenoj) sendas signon al la aerkuseno, ekbrulas eksplodaĵo (ĝis 1995 natria nitrido kun kalia nitrato, poste nevenenaj senacidaj kemiaĵoj). Pro tio plenboviĝas plasta, nilona aŭ alia poliamida sako ene de ĉ. 10–40 ms. La gasgeneratoro produktas ĉefe 60-150 litrojn da nitrogeno:
10 NaN3 + 2 KNO3 → 5 Na2O + K2O + 16 N2

Notoj
-----

1. ↑  NPIV,  Alirita la 30an de Decembro 2017.

* Kategorio Aerkuseno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ludkuboj aŭ ĵetkuboj, kiujn oni uzas por kreado de pasvortoj per Diceware-metodo.
**Diceware** (Dajsvaro) estas maniero por krei pasfrazojn, pasvortojn, kaj aliajn kriptologiajn variablojn uzante ludkubojn kiel hazardnombran elektilon.

Por krei pasfrazon, oni ĵetas ordinarajn ludkubojn. Por ĉiu vorto en la pasfrazo, oni devas ĵeti unu ludkubon kvinoble aŭ kvin ludkubojn unufoje. La ciferoj kiuj troviĝas sur la ludkubo(j) estas legita(j) kvazaŭ ĝi estu unu cifero. En la Esperanto-vortlisto 43146 signifas ke oni uzu la vorton "kugl". Dajsvara vortlisto estas listo de {\displaystyle 6^{5}=7\,776} unikaj vortoj. Preferinde vortoj kiuj estas facile memoreblaj fare de la uzanto.

La enhavo de la vortlisto ne devas esti kaŝita aŭ sekreta pro ke la sekureco de dajsvara pasfrazo restu en la kvanto de vortoj elektitaj kaj la kvanto de vortoj el la listo kiujn oni povas elekti.

Interesaĵoj
-----------

En oktobro 2015 pluraj gazetoj informis ke Mira Modi, 11-jaraĝa usona studentino, vendas kriptologie sekurajn pasvortojn kontraŭ 2 usonaj dolaroj. Ŝi vendis pasvortojn permane generitajn laŭ Diceware-maniero.

Referencoj
----------

1. ↑  Farivar, Cyrus.  This 11-year-old is selling cryptographically secure passwords for $2 each (angle). *Ars Technica*. Condé Nast. (2015-10-25). Alirita 2015-10-29.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Originala Diceware retpaĝaro (Angle)
* Esperanta traduko de la instrukcioj kaj vortlisto.
**Michel van Esbroeck** (naskiĝis la 17-an de junio 1934 en Malines, mortis la 21-an de novembro 2003 en Louvain-la-Neuve) – belga sciencisto kaj jezuito, orientalisto pri kristanismo kaj Bizanca Imperio. Krom franca orientalisto François Nau kaj germana orientalisto Anton Baumstark, unu el la la plej fekundaj esploristoj de la 20-a jarcento. En 1953 eniris jesuitan ordenon, ordiniĝis en 1970.

Scienca agado
-------------

De 1962 laboris en Brusela centro pri hagiografiaj esploroj en Museum Bollandianum, samtempe studante armenan, kartvelan, koptan kaj geezan lingvon en Katolika universitato de Loveno kaj en Bejruta Universitato. En 1975 sub gvido de Gérard Garitte defendis doktorigan tezon "Malnovaj kartvelaj liturgiaj predikoj" (Les plus anciens homéliaires géorgiens. Étude descriptive et historique). Li laboris surbaze de fontoj en multaj landoj, kiel en estinta Sovetunio. Lekciis en Romo kaj Parizo. En la jaroj 1987—1999 gvidis katedron pri orient-kristana filologio en Munkena Universitato.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574178
* GND: 107959712
* LCCN: n83068544
* VIAF: 68939706
* ISNI: 0000 0001 1447 2429
* LIBRIS: 185639
* SUDOC: 028185412
* BNF: 12007162z
* NLA: 35067929
* NKC: jn19981000996
* ICCU: CFIV081859
 |
**Blogo** (ankaŭ nomata *reta taglibro* aŭ *retlogo* aŭ *retskribejo*) estas reta raporto fare de persono. Blogoj estas lokitaj en la Interreton kaj preskaŭ ĉiam en la TTT. Blogoj enhavas liston de eroj (blogaĵoj aŭ blogeroj), kiuj ordinare estas ordigitaj de plej nova ĝis plej malnova kaj temas pri la ŝatokupoj, religio, politikaj, kredoj, okupo, k.t.p. de la bloganto. Blogoj kutime, sed ne ĉiam, permesas por legantoj komenti pri la eroj.

Blogo ordinare estas havebla en TTT-paĝo kaj RSS-a kanalo, tamen ne ĉiuj RSS-aj kanaloj estas blogoj.

Ekzistas multaj programoj por krei blogojn per PHP aŭ Perl kune kun SQL. Se oni ne havas konekton al TTT-ejo, kiu havas tiujn, ankaŭ ekzistas gastigaj servoj kiel LiveJournal aŭ Ĝangalo.com.

Termino
-------

La vorto "blogo" devenas de la samsignifa angla vorto "*blog*", kiu estiĝis el mallongigo de la vorto "*weblog*" (TTT-registri). Kelkaj esperantistoj preferas la ne-neologismajn esprimojn "reta taglibro" aŭ "TTT-protokolo". Malofte aperas la formo "trototolo", kiu estas ia sintezo de "TTT" kaj "protokolo". La enkonduko de la neologismo "blogo" en Esperanton estis pravigita en artikolo en Ĝangalo per la argumento ke tio plifaciligas la uzon de derivaĵoj kiel "blogi", "blogaĵo" kaj "bloganto", kiuj estas malfacile esprimeblaj surbaze de la peza esprimo "virtuala taglibro".

Blogaj programaroj
------------------

* WordPress – eblas ricevi konton nur per retpoŝtkonfirmo
* LiveJournal
* Blogger – ligita kun Google ktp. necesas konto ĉe Google

Fontoj
------

1. ↑  (en, eo) Sequoia Edwards, How to translate to Esperanto, p. 29/62, Smashwords.com
2. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Taglibro
* Podkasto
* Vikio
* Vlogo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Blogo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kolekto de ligiloj al esperanto-blogoj esperante
* Ipernity
* e-Planedo Arkivigite je 2007-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Memkompreneble
* Esperanto-blogoj – alternativaj amaskomunikiloj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36345
* LCCN: sh2003004628
* BNF: 13601021t
* NDL: 00959882
* NKC: ph346538
 |
**Michelle von Treuberg** - prononco [miŜEL fon TROJberk], naskiĝis la  9-an de novembro 1992(nun 1992-11-09) en Starnberg, Bavario, Germanio, do nun 30-jara - estas germana infana aktorino.

Vivo
----

Michelle von Treuberg aktore partoprenis en pluraj kinejaj kaj televidaj filmoj, unuafoje 12-jara en la televida filmo *Dem Himmel sei Dank* kaj en la televida serieto *Speer und Er* de 2005.

La unuan ĉefan rolon, tiun de knabino nomata „Sprotte" [ŜPROte], ŝi en 2006, do en aĝo de 13 jaroj, kun la samaĝulinoj *Paula Riemann, Lucie Hollmann, Zsá Zsá Inci Bürkle* kaj *Jette Hering* havis en la kineja filmo *Die Wilden Hühner* pri grupo de kvin ekpuberantaj knabinoj, unua parto de filma trilogio. La saman rolon ŝi ankaŭ havis en la sekvajara dua parto de la trilogio, *Die Wilden Hühner und die Liebe*, kaj komence de 2009, ĵus 16-jariĝinta, en la tria parto, *Die Wilden Hühner und das Leben*. Poste en 2009 ŝi videblis en la unua epizodo de la krimfilma serio *SOKO Köln*. En somero 2001 ŝi pasigis sian abituran ekzamenon en la gimnazio de Starnberg.

Filmografii
-----------

* 2005: *Dem Himmel sei Dank* (televida filmo)
* 2005: *Speer und Er* (televida serieto)
* 2006: *Die Hochzeit meines Vaters*
* 2006: 'Die Wilden Hühner (Film)|Die Wilden Hühner
* 2007: *Die Wilden Hühner und die Liebe'*
* 2009: *Die Wilden Hühner und das Leben*
* 2009: *SOKO Köln* (1-a epizodo: *Nicht von schlechten Eltern*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Michelle von Treuberg ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 492607
* GND: 131456792
* VIAF: 72525185
* ISNI: 0000 0000 1746 2616
* SUDOC: 162474369
 |
**Magneta bendo** estas porregistra materialo. Ĉe la analoga registro de aŭdmaterialo oni nomas ankaŭ sonbendo. Ĝi konsistas hodiaŭ el unu longa, mallarĝa, plasta bendo, kiu estas tavoligita per magnetigebla materialo. Ofte ankaŭ la dorsa flanko estas same kovrita. Pli frue ekzistis tavoligita papero kaj bendo el homogena magneta materialo. La hodiaŭa magneta bendo estas rezulto de esploroj, evoluigoj de AEG kaj IG Farben (BASF) en la jaroj de 1935 ĝis 1940.

Magneta bendo
La bendo estas surbobenigita kaj ofte enkonstruita en kasedoj.

Uzeblecoj
---------

* Sonbendoj – por surbendigo kaj reludo de analogaj sonsignaloj
	+ magnetofono
	+ poŝkasedilo (volkmeno)
	+ DAT
	+ DTRS
	+ ADAT
* Videobendo, videokasedo, videoregistrilo kaj videokamerao
	+ Betamax
	+ Video 2000
	+ VCR-sistemo
	+ U-matic
	+ VHS, S-VHS
	+ Video 8, Hi8
	+ DV kaj MiniDV
	+ M2

* datensekura surbendigo
	+ Datasette
	+ 3490
	+ AIT
	+ DAT
	+ DLT
	+ Floppy-Tape
	+ LTO
	+ QIC
	+ SLR
	+ VXA Sauch Exabyte

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magneta bendo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-05-26 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*
Ĉamĉjan
Mikajel Ĉamĉjan (armene: Միքայէլ Չամչեան, transkribita internacie kiel Mikayel Chamchian) n. la 4-an de decembro 1738, m. la 30-an de novembro 1823, estis armena meĥitarista monaĥo kaj historiisto. Li estas plej konata pro la verkado de ampleksa kaj influa historio pri Armenio en tri volumoj, kiuj retenis ĝian uzon kiel referenclaboro por akademiuloj laborantaj en la kampo de Armenaj Studoj dum pli ol jarcento.

Ĉamĉjan naskiĝis en Konstantinopolo kaj trejniĝis kiel juvelisto fare de la imperia juvelisto Mikajel Ĉelebi Duzjan. Li eniris la meĥitaran kongregacion en Venecio en 1762.

En 1774 li iĝis instruisto de la armena lingvo en la monaĥejo. En 1779 li verlas la *Kerakanutiun Haykazian Lezvi* (Քերականութիւն Հայկազեան լեզուի, Gramatiko de la Armena Lingvo). En 1784 li finis sian verkon "Patmutiun Hayots i Skzbane Ashkharhi Minchev tsam diarn" (Պատմութիւն Հայոց, Armena historio ekde la mondkomenco ĝis 1784). La verko ekigis la romantikan armenan naciismon.

Ĉamĉjan disponigis kronologion por la armenaj patriarkoj (kiel metite malsupren fare de Moseo de Ĥoreno en lia Historio de Armenio ), datrilatante la batalon de Hajko kun Beluso, kaj tiel la formadon de la armena popolo, al la 11-a de aŭgusto, 2492 a.K. Li ankaŭ estas la fonto por la tradicie akceptita dato por la fundamento de oficiala kristanigo de Armenio en 301 p.K.

En 1795 li estis sendita al Konstantinopolo por iĝi meĥitara reprezentanto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589592
* GND: 100648053
* LCCN: n88106521
* VIAF: 144763
* ISNI: 0000 0001 1584 2751
* SUDOC: 085890847
* BNF: 13014797w
 |
**Miklós Both** [miklOŝ bot], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Both Miklós** estas hungara mondmuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto).

Miklós Both gitarmuzikas
Miklós Both  naskiĝis la 3-an de junio 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Both aĝis 8, kiam li komencis gitarludi. Li studis estetikon kaj komunikadon en Katolika Universitato Péter Pázmány, sed li ankaŭ muzikadis en diversaj ŝlagrorkestroj. En 2004 li fondis jam propran orkestron, pli novan en 2012. Tiutempe li ligiĝis al la mondmuziko. En 2014 li vojaĝis al Ukrainio kaj Ĉinio, kie li kolektis kantojn. En la sekvaj jaroj li estis en Ukrainio, kie li registris 4000 popolkantojn kun dancoj, filmoj kaj intervjuoj. Li ricevis premiojn inter 2008-2018.

Elektitaj filmoj
----------------

* Kivilágos kivirradtig (komponisto, televizia filmo, 2005)
* Papírrepülők (aktoro, 2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto Arkivigite je 2019-05-14 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio kun foto
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Miklós Both en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642274
 |
**Miklós Erdélyi** [miklOŝ erdEji], laŭ la hungara skribmaniero **Erdélyi Miklós** estis hungara dirigento.

Miklós Erdélyi naskiĝis la 9-an de februaro 1928 en Budapeŝto. Li mortis la 1-an de septembro 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Erdélyi frekventis Muzikakademion Franz Liszt en Budapeŝto inter 1946-1951, kie li lernis de János Ferencsik. Li komencis sian karieron ĉe orkestro Harmónia kaj koruso de Hungara Radio. En 1951 li ekhavis postenon en Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie li ofte dirigentis operojn de Wolfgang Amadeus Mozart. Li dirigentis ankaŭ debutan prezenton de opero *Az ember tragédiája* en 1969. Li longe estis gastodirigento de orkestro de Nederlanda Radio kaj de orkestro en Tokio. Li ricevis premion Kossuth en 1975, inter 1960-1985 ankaŭ aliajn premiojn.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418217
* GND: 127228012
* LCCN: nr90000116
* VIAF: 34643043
* ISNI: 0000 0001 0887 0404
* BNF: 13893686r
* MBA: 5185ee0b-9fa4-447b-911d-dacad6c5c555
* BIBSYS: 4092788
* NKC: xx0158489
* ICCU: CUBV060683
 |
**Miklós László** [miklOŝ lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **László Miklós** estis hungara (poste usona) aktoro, dramisto, scenaristo. Lia origina nomo estis **Nicholaus Leitner**.

Miklós László  naskiĝis la 5-an de majo 1903 (aliaj dokumentoj mencias malsamajn datenojn) en Budapeŝto, li mortis la 19-an de aprilo 1973 en Usono en Novjorko.

Biografio
---------

Miklós László devenis el germana-juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1924. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Belvárosi. En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj teatroj, ekzemple en Teatro Renaissance, Gaja Teatro, Teatro Magyar. Tiutempe li ankaŭ verkis skeĉojn, komedietojn, kelkaj el ili estis prezentitaj ankaŭ en Vieno. En 1928 teatra revuo juĝis al li premieton, en 1934 lia teatraĵo ricevis akademian premion. En la sekva jaro li edziĝis. En 1938 li translokiĝis al Usono, kie en la sekva jaro li denove edziĝis. En 1940 li fondis hungarlingvan teatron en Novjorko. Li ricevis ankaŭ usonan ŝtatanecon en 1944.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Molnár: *Az ördög* - András (en la Gaja Teatro)
* Zsigmond Móricz: *Úri muri* - drinkejisto (1928 en la Gaja Teatro)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* Sonĝoaŭto (1934) – hotelisto
* *Úrilány szobát keres* (ankaŭ scenaristo, 1937) – edzo

Elektitaj teatraĵoj
-------------------

* *A legboldogabb ember* (1934) - premiita verko prezentita en Nacia Teatro (Budapeŝto)
* *Illatszertár* (1937, el tio scenarlibro *The Shop Around the Corner* (1940) en Usono, poste kiel *You've Got Mail* (1998))

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Big City* (1948)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-08-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
**Miklós Szemere** [miklOŝ semere], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szemere Miklós** estis hungara diplomato, parlamenta deputito, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *szemerei*.

Miklós Szemere naskiĝis la 21-an de aprilo 1856 en Kisazar (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Malé Ozorovce en Slovakio), li mortis la 20-an de aŭgusto 1919 en Vieno.

Biografio
---------

Miklós Szemere lernis en Miskolc, Sárospatak kaj Vieno, poste li studis en Ĝenevo, Oksfordo, Reĝa Akademia Liceo de Kolozsvár, fine li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li estis diplomato en Parizo, Romo kaj Sanktpeterburgo, dum li estis kartludisto kaj ĉevalvetkuristo. Pro la skandaloj li hejmenvenis en 1891 kaj okupiĝis pri ĉevalvetkuro, kartludo, celpafado, skermo. Inter 1901 kaj 1910 li estis parlamentano. Li ricevis kelkajn medalionojn pro la diplomataj servoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Fair play* (1896)
* *Ave Caesar* (ankaŭ germane, 1906)
* *Általános választójog – nők nélkül* (1912)
* *Szemere Miklós külpolitikai nyilatkozatai. 1903-1918.* (1918)

Memorigiloj
-----------

* strato en Budapeŝto
* 2 loĝkolonioj en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 5-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708460
* GND: 115142630X
* LCCN: n88049168
* VIAF: 152547280
* ISNI: 0000 0001 1091 5907
 |
**Miklós Szontagh** aŭ **Szontágh** [miklOŝ sontAg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szontagh Miklós** estis hungara kuracisto, balneologo, montgrimpisto. Lia samnoma patro estis Miklós Szontagh (1843) (same balneologo).

Miklós Szontagh  naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1882 en Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario en Újtátrafüred (nuntempa Nový Smokovec en Slovakio). Li mortis la 25-an de julio 1963 en Ĉeĥoslovakio en Levoča.

Biografio
---------

Miklós Szontagh apartenis ankaŭ al la germana minoritato. Li frekventis gimnazion en Lőcse, universitatojn en Straßburg kaj Budapeŝto. Li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1905. Post la diplomo li laboris en kliniko de Budapeŝto, poste en aliaj lokoj de la lando. Li edziĝis kaj iĝis ĉefkuracisto en sia naskiĝloko Újtátrafüred en 1909. Tiutempe li okupiĝis ankaŭ pri montogrimpado. Inter 1914 kaj 1916 li estis soldato, poste li estis estro de la armea kuracejo en Újtátrafüred. Inter 1917-1925 li pligrandigis la kuracejon, kiu apartenis al la plej modernaj kuracejoj de Eŭropo. Inter 1933-1938 li gvidis ankaŭ germanecan turisman grupon, poste li abdikis pro la naziismo. Li restis gvidanta kuraceja ĉefkuracisto ĝis 1945, poste - kiel parte germano - li ne estis deportita (nur sia edzino), sed li devis labori kiel simpla kuracisto en hospitalo de Levoča.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al **SZ**, poste serĉu la nomon)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560558
* VIAF: 314914165
* NKC: jo2015857605
 |
**TOMPA Miklós** estis rumanuja hungara reĝisoro, aktorpedagogo, teatrestro. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 28-an de decembro 1910 kaj mortis la 5-an de julio 1996 en Târgu Mureş. Li estas la filo de poeto László Tompa, la edzo de aktorino Gaby Mende, la patro de reĝisoro Gábor Tompa.

Biografio
---------

Miklós Tompa komencis sian karieron en Budapeŝto en Nacia Teatro ĉe Antal Németh. En la komenco de la 40-aj jaroj li reĝisoris en Kluĵo, en 1945 li estis la organizanto kaj unu el fondantoj de Székely Színház de Târgu Mureş, ĝis 1966 li estis ties direktoro. Ekde 1948 li estis profesoro de Magyar Művészeti Intézet, poste de la Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet, ekde 1976 ĝis 1981 ĝia rektoro. Ekde la komenco de la 60-a jaroj li reĝisoris altnivele la dramojn de Áron Tamási.

Ĉefaj reĝisoradoj
-----------------

* Miklós Bánffy: *A nagyúr*;
* Anton Pavloviĉ Ĉeĥov: *Sirály*;
* Sándor Bródy: *A tanítónő*;
* Lev Tolstoj: *A sötétség hatalma*;
* Maksim Gorkij: *Nyaralók*;
* András Sütő: *Pompás Gedeon*;
* Dramoj de Áron Tamási.

Fonto
-----

* Magyar színházművészeti lexikon

* Kategorio Miklós Tompa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225276
* VIAF: 165557719
* ISNI: 0000 0001 1337 160X
 |
**Miklósné Tóth** [miklOŝnE tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Miklósné** estis hungara pentristo, instruisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Mészáros Irén* (post la geedziĝo ŝi uzis la geedziĝan nomon Miklósné Tóth).

Irén Mészáros  naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1933 en Szerencs, ŝi mortis la 8-an de decembro 2013 en Miskolc.

Biografio
---------

Miklósné Tóth frekventis kalvinanan liceon Miskolc, kie ŝi lernis desegnadon de János Seres. Ŝi akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo de Eger, poste plian diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Post siaj studoj ŝi instruis en sia naskiĝurbo ĝis la emeritiĝo. Ŝi edziĝis kaj naskis filinon en 1955. Ŝi pentradis precipe somere aŭ libertempe aĵpentraĵojn, pejzaĝojn, portretojn, ĝenrojn. Ŝi ricevis ĉefe lokajn premiojn inter 1977-2013.

Ekspozicioj
-----------

* 34 solaj kaj 103 kolektivaj ekspozicioj, el ili 6 okazis eksterlande

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Aĵpentraĵo kun tulipoj
* Siófok
* Panoramo en Transilvanio
* Sunbanado
* Post banado
* Memportreto
* Inundo
* Stefano Bocskai inter la korteganoj
* Sunsubiro
* En masko

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-09-11 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618565
 |
**Mikozo** (*fungozo*) povas troviĝi ĉie sur la korpo. Plej ofte oni rimarkas ĝin nur, ĉar mikozoj jukas; ĝi estas tre kontaĝa kaj rezistkapabla. Kutime ĝi kreskas en epitela histo kaj ne kreskas malalte en la haŭto. 

La fungoj preferas varmajn, humidajn regionojn kiel akselojn, buŝon, nazon kaj generajn organojn. Sur la mukozo oni trovas plej ofte kandozon (*Candida albicans*). Mikozoj troviĝas precipe ĉe la ungoj kaj haroj, en la interspaco de la fingroj kaj piedfingroj, kie ofte la hidrolipida protekta membrano de la haŭto detruiĝis. La kreskado estas cirkla kaj tie la haŭto ruĝiĝas. 

Precipe malsaniĝemaj estas maljunaj homoj kaj homoj kun metabola malsano, ekzemple diabetuloj.

Ekzistas ankaŭ mikozoj ĉe bestoj kaj plantoj.

Tipoj
-----

Ekzistas du ĉefaj tipoj:

1: **Hifomicetoj**, kiuj plimultiĝas per micelio. Ĉe la ungoj la koloro estas flava ĝis bruna kaj kutime la ungoj dikiĝas. 

2. **Kandozo**, kiu plimultiĝas per sporoj. Ĉe la ungoj la koloro estas verda, ofte kombinita kun panaricio.

Terapio
-------

La kutima traktado estas: ofte ŝanĝi la ŝuojn, ŝtrumpojn, vestaĵojn kaj desinfekti ilin. Estas bone, ne vesti fremdajn ŝuojn kaj sekigi la haŭton.

Hifomicetoj povas resaniĝi per medikamentoj kaj ekstera traktado per kremo, sprajo ktp.

Kandozo estas pli malfacile resanigebla ol hifomicetoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Mugeto
* Ungomikozo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mykosen-Online

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
La mikrobiologio estas la scienco de mikroboj (protozooj, bakterioj, fungoj, virusoj), iliaj efikoj sur homa sano, iliaj interrilatoj kun naturo kaj kun aliaj mikroboj. La mikrobiologio estas ankaŭ la scienco, kiu esploras eblajn aplikojn de mikroboj por produktado.

Oni distingas kelkajn temojn en la mikrobiologio:

**La bakteriologio:** Kelkfoje la nomo "bakteriologio" estas aplikata por la esprimo "mikrobiologio". En ĉiutaga apliko, "bakteriologio" signifas la esploradon de bakterioj en rilato kun medicino aŭ agrikulturo.

**La bioteknologio kaj la aplikata mikrobiologio:** Bioteknologio estas la apliko de bakterio aŭ fungo por produktado de nutraĵoj (jogurto, pano, vino, fromaĝo), medikamentoj (kun helpo de gentekniko), industriokemio (alkoholo, acido), kaj enzimoj. Oni utiligas ankaŭ bakteriojn en metalominejoj por izoli kupron kaj oron. Tiuj bakterioj estas kapablaj desolvi kaj forigi la ŝtonaĵon.

**La ekologio de mikrobo:** Tiu sektoro esploras la interrilaton de bakterio kun aliaj mikroboj, animalo, planto kaj la naturo.

**La medicina mikrobiologio:** Tiu sektoro esploras la efekton de bakterioj sur homa sano.

**La virusologio:** Kvankam virusoj ne vivas (ili ne havas metabolon), konsideratas la virusologio parto de mikrobiologio, ĉar virusoj estas kapablaj de infekti ĉelon. La virusologio esploras la strukturon kaj reproduktociklon de virusoj.

Mikrobiologia kultivado estas metodo por atingi multobligon de mikroorganismoj, tiaj kiaj bakterioj en kiu oni preparas optimuman medion en laboratorio por helpi la deziratan procezon. Tia kultivado estas uzata kiel fundamenta metodo por la studo de la bakterioj kaj de aliaj mikroorganismoj kiuj okazigas malsanojn kaj por homoj kaj por aliaj animaloj; tiel ĝi iĝas grava fako kaj por medicino kaj por bestokuracado.

Vidu ankaŭ
----------

Zono de sterileco de Bunsen-ujo.
* Biokemio
* Biotekniko
* Genetiko
* Mikologio
* Arĥeoj
* Eŭkariotoj
* Prokarioto
* antibiotiko

Notoj
-----

1. ↑  Enfermedades infecciosas 6. Eld. Ángela Restrepo M. p. 14, en *Google Libros* alirita la 15-an de junio 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2006-04-08 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Mikrobiologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mikrobiologio en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
La rojo **Michelsbach** estas ĉ. ok kilometrojn longa orografie maldekstra flankrivero de la rivero Ahr en Rejnlando-Palatinato kaj Nordrejn-Vestfalio, Germanio.

Geografio
---------

### Rivervojo

La rojo Michelsbach fontas en la arbaro *Oberbusch* inter la vilaĝparto Leudersdorf de la komunumo Üxheim kaj la komunumo Wiesbaum proksime de la distrikta strato K 69 sur alteco de ĉ. 519 m super marnivelo. la fonto situas rekte ĉe la federacia limo. De ĉi tie la roj fluas laŭlonge de la limo ĝis Leudersdorf kaj tra la naturprotektejo *Michelsbach, Ahbach und Aulbach mit Nebenbächen*. La rojo turniĝas norden kaj pasas okcidente Uedelhoven tie ĝi enfluas sur alteco de 342 m de nordokcidente la riveronAhr.

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj

La altodiferenco de 177 metroj por la 8,3 km longa vojo egalas al avarĝa deklino de 21 ‰. La 10,6 km² granda akvokolekta areo deakvigas trans Ahr kaj Rejno al la norda maro.

| Alfluantoj de la Michelsbach (rivermalalten) |
| --- |
| Name | GKZ | Länge [km] | Lage | Mündungbei km | Einzugsgebiet[km²] |
| Etzelbach | 27181922 | 1,8 | dekstre | 6,3 | 1,273 |
| Stahlhofer Seifen | 27181924 | 2,2 | maldekstre | 4,0 | 1,143 |
| Erschfelder Seifen | 27181926 | 1,6 | maldekstre | 3,2 | 1,197 |
| Penneseifen | 271819272 | 1,0 | maldekstre | 2,3 |  |
| Käsbach (Merkstal) | 27181928 | 1,9 | maldekstre | 1,0 | 1,395 |

Rimarkoj
--------

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------
**Pál Salamin** [ŝalamin], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Salamin Pál** estis hungara hidrologo, profesoro.

Pál Salamin
Pál Salamin  naskiĝis la 23-an de aprilo 1913 en Budapeŝto. Li mortis la 22-an de oktobro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Salamin akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1940. Post siaj studoj li laboris en diversaj ŝtataj laborejoj, inter 1946-1948 li havis propran entreprenon (poste pro la ŝtatiĝo tiuj funkcioj ĉesis). Jam en 1946 li ekinstruis en la menciita universitato, kie li estis nomumita vicdekano en 1954, docento kaj katedrestro en 1961, en la sekva jaro universitata profesoro. Li kandidatiĝis en 1952. Li pensiuliĝis en 1977 pro grava malsano. Li ricevis memormedalojn en 1952 kaj 1967.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vízháztartási vizsgálatok* (1954)
* *Öntözött területek víztelenítése* (1959)
* *Vízrendezések. I* (1966)
* *A síkvidéki üzemi vízrendezés alapelvei és tervezése a nagytérségi vízrendezés keretében* (1978)
* *A vízügyi felső- és középfokú oktatás 200 éve* (1983)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo de 2000

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a paĝo) Arkivigite je 2014-08-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Salsa rosa*** (Rozkolora saŭco) estas hispana filmo de 1992 reĝisorita de Manuel Gómez Pereira  kun ĉefaktoroj Verónica Forqué kaj Maribel Verdú.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Pro hazardo interkonatiĝas Ana (Verónica Forqué) kaj Koro (Maribel Verdú). Koro cerbumas planon por malkovri ĉu ilia edzoj fidelas aŭ malfidelus. Ana, dekomence certas, ke ŝia edzo Tomás, eĉ havante kelkajn difektojn, estas viro kiu ĉiam estis fidela en ajna cirkonstanco. Kaj tiel ĝi estas... Sekvatage Ana vekiĝinte, alvokas Koro por averti, ke ŝi ne deziras sekvi la planon, ke ŝi preferas lasi aferojn kiaj ili estas. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Verónica Forqué (Ana)
* Maribel Verdú (Koro)
* Juanjo Puigcorbé (Tomás - edzo de Ana)
* José Coronado (Rosario - edzo de Koro)
* Julieta Serrano (Mariluz)
* Fernando Colomo (najbar)
* Carlos Hipólito (kliento)

Referencoj
----------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Salsa rosa (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838326
 |
**Johano RICCI** (elp. RIĉi) (1875-1941) estis itala pastro, misiisto kaj esperantlingva poeto.
Lia baptonomo estis Olinto, sed li alprenis la nomon Giovanni (Johano) kiam li iĝis franciskana monaĥo.

Li pastriĝis en 1898.

Li estis la aŭtoro de longa (en manuskripto 410-paĝa) originala eposo en Esperanto, *Uranogedio*. Fragmentoj el tiu manuskripto aperis en la unua eldono de *Esperanta Antologio*. Laŭ Auld tuta kanto aperis en la revuo Literatura Foiro en 1973.

Ricci estis romkatolika misiisto en Ĉinio de 1909 ĝis sia morto en 1941. Dum tiu tempo li ĉiam estis en Ĉinio, krom restado en Italio de 1915 ĝis 1918.
La manuskripto nun troviĝas en la Kolekto Auld en la Nacia Biblioteko de Skotlando, laŭ kies katalogo "*La uranogedio*. 410p. bros. Manuskripto. 4T(22) Esperanta originala literaturo: Poezio".

Krom la *Uranogedio*, Ricci verkis kelkdekon da libroj kaj artikoloj pri kristanismo en Ĉinio.

Ekstera ligilo (por dokumenti la ekziston):
 Arkivigite je 2005-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Mary Eileen McDonnell** (Wilkes-Barre (Pensilvanio), la  28-an de aprilo 1952(nun 1952-04-28) (71‑jara) estas usona teatra-, televida- kaj filma aktorino.

Post universitata finstudado ŝi plenumis dramo-instruadon. Ŝi komencis sian aktoran karieron en la teatro, kaj jam estis dum 20 jaroj sur la scenejo kiam oni petis ŝin por la rolo *Stands with a fist* (Staras kun pugno) en la filmo *Dances with Wolves* (Dancas kun lupoj) reĝisorita de Kevin Costner. Pro tiu rolo ŝi kandidatiĝis por la Oskar-premio por la plej bona aktorino en akcesora rolo. En 1992 ŝia rolo en *Passion Fish* (Pasia fiŝo) denove zorgis por sama kandidatiĝo. En 1996 ŝi aperis en *Independence Day*.

En la televido ŝi debutis en la televidserio *As the World Turns* (Dum la mondo turniĝas). Ŝi ludis en la hospitalserio ER la rolon de *Eleanor Carter*, la patrino de *John Carter*. Por tiu rolo ŝi kandidatiĝis por la Emmy-premio.

Ŝi ankaŭ rolis kiel *President Laura Roslin* en la miniserio Battlestar Galactica (Batalstelo Galaktika) (2003), kaj pliposta televidserio Battlestar Galactica (2004).

* Kategorio Mary McDonnell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374581
* GND: 129577324
* LCCN: no96021166
* VIAF: 85611985
* ISNI: 0000 0001 1450 6510
* SUDOC: 076931366
* BNF: 14012653n
* NLA: 36029824
* BIBSYS: 98015118
* NKC: xx0049046
* BNE: XX1107258
 |
ISO

situo de Middelburg
Urbodomo de Middelburg
Lange Jan kaj la *Nieuwe Kerk*

**Middelburg**, en esperanto **Mezburgo** aŭ **Midelburgo**, estas la ĉefurbo de la provinco Zelando kaj municipo en la regiono Walcheren. La municipo nombris en januaro 2005 46 582 loĝantojn kaj havas surfacon de 49 km². Krom la urbo Middelburg la municipo ampleksas la kernojn Nieuw en Sint Joosland, Arnemuiden, Kleverskerke kaj St. Laurens. Middelburg situas je la vojo A58 ĉe la fervojlinio Vlissingen-Roosendaal. La urbo estas tratranĉita de la kanalo tra Walcheren.

En la nordo de la urbocentro troviĝas la kun Madurodam komparebla Miniatuur Walcheren, kie oni montras 350 imitkonstruaĵojn el la ĉirkaŭaĵo en mezurproporcio de unu al dudek.

Historio kaj arkitekturo
------------------------

Middelburg jam ekestis meze de la 9-a jarcento. Dum arkeologiaj elfosadoj oni retrovis uzobjektojn de tiu periodo. Ekzistis tiam kastelo, kiu estis konstruita ĉu kiel defendo kontraŭ la vikingoj, ĉu ĝuste male de la vikinga reĝo Harald mem.

Ĉirkaŭ 1125 estis fondita abatejo. Ĝi ampleksis interalie du preĝejojn. Unu el ili, la Korusa preĝejo havas 89-metran turon kiu nomiĝas *Lange Jan* kaj estas por multaj homoj la simbolo de Mezburgo.

La marbranĉo 'Sloe' dum longa periodo estis ŝipveturebla. Tial Middelburg povis iĝi prospera komerca urbo, la plej grava de la lando post Amsterdamo. Multaj anglaj kaj francaj ŝipoj pasis en Middelburg. La nomoj de stratoj kaj malnovaj domoj ofte referencas al eksterlando.

Dum la dua mondmilito Middelburg multe suferis. La centro de la urbo estis severe bombita de la germanoj la 17-an de majo 1940. Feliĉe multaj malnovaj konstruaĵoj, kiel la urbodomo, estis renovigitaj post 1945.

En la jaro 2004 en Middelburg ekestis la unua zelanda universitato. La Roosevelt Academy havas sian sidejon en la malnova urbodomo de Middelburg. Temas pri la plej malgranda universitato de Nederlando kiu kunlaboras kun la universitato de Utrecht.

La nova urbodomo troviĝas ĉe la akvofluo fronte al la staciodomo kaj bushaltejo.

Dum la semajnfino de la 10-a ĝis la 12-a de junio 2005 la Nederlanda Esperanto-Junularo festis en Middelburg sian 40-jariĝon dum la Printempa Renkontiĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2006-03-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-12-31 per la retarkivo Wayback Machine
* La oficiala retpaĝo de Middelburg
* Miniatuur Walcheren

Referenoj
---------

* Middelburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Middelburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  *Leksara kolekto de ofte uzataj propraj nomoj* (Rikardo Ŝulco kaj Hermano Bermano, Paderborno 1989), p.89

| **Provinco Zelando**  |  |
| --- | --- |
| Borsele | Goes | Hulst | Kapelle | Middelburg | Noord-Beveland | Reimerswaal | Schouwen-Duiveland | Sluis | Terneuzen | Tholen | Veere | Vlissingen |
| Nederlando | Provincoj | Municipoj |
**Miksa DÉRI** [mikŝa], hungare **Déri Miksa** estis inventisto.
Li naskiĝis en Bács (Hungara reĝlando, nuntempa Baĉ en Serbio), en la 24-an de oktobro 1854, li mortis en Merano, en la 3-an de marto 1938.

Miksa Déri frekventis lernejojn en Budapeŝto kaj en Vieno por esti inĝeniero. Ekde 1877 li okupiĝis pri riveroj, pri ties digoj en Budapeŝto kaj en Szeged. Tie li interesiĝis ankaŭ pri elektrotekniko. Li konatiĝis kun Károly Zipernowsky. Ili havis komunan inventon pri **SW**-tipa generatoro. En 1885 Ottó Bláthy aliĝis kaj triope ili inventis novan transformatoron. En 1889 li okupiĝis pri elektraj surstrataj lumoj, poste en Italio laboris pri akvoenergia centralo. En 1904 li inventis elektran motoron, kiun oni mencias Déri-motoro. Li ricevis diversajn premiojn pro la laborado.

En Baja kaj Budapeŝto estas videblaj memortabuloj pri Déri.

Nova transformatoro de la hungaraj inventististoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385648
* GND: 117632619
* VIAF: 47544669
 |
kamelUskleco
la portebla MP3-ludilo *iPod* de la firmao *Apple*, ekzemplo de envorta majusklo
**Miks-usklo** aŭ **envorta majusklo**, respektive **kamelUskleco** (angle *camelCase*) estas usklo karakterizata de uzo de majusklo(j) post minusklo(j), kutime en vorto kunmetita el diversaj eroj, sen ke ligostreko aŭ antaŭa spaco dividus la majusklon disde la antaŭa litero respektive vortero. En pluraj naciaj lingvoj la fenomeno havas simile priskriban nomon kiel en Esperanto — en la angla oni kutime nomas la fenomenon "CamelCase", do "kamela usklo", ĉar vorto kun aldona vortomeza majusklo aspektas iom kiel kamelo kun ondiĝanta dorsa silueto de du ĝiboj.

Uzado de miksusklaj nomoj estas kutimo aŭ eĉ normo en diversaj programlingvoj, programaraj bibliotekoj, vikioj ktp.

En la komunlingva Esperanto miksusklo aperas precipe en sigloj: «AdE» (Akademio de Esperanto), «OkSEJT» (Okcident-Sovetia Esperantista Junulara Tendaro). Fojfoje ĝi videblas en nomoj sen esperantigo transprenitaj el aliaj lingvoj en Esperanton — plej ofte personaj nomoj, personaj pseŭdonimoj kiel tiu de la kantistino *Lady GaGa*, aŭ varmarkaj nomoj kiel ekzemple la portebla MP3-ludilo *iPod* de la firmao *Apple*. Tiu ekzemplo, tutekzakte, en la angla lingvo fakte devus nomiĝi *DromedaryCase*, do "dromedara usklo", ĉar ĝi ne havas vortokomencan, sed *nur* envortan majusklon, do kiel dromedaro nur havas *unu* ĝibon.

Tute kutimaj envortaj majuskloj tamen estas en mallongigaj formuloj, ekzemple en kemiaj formuloj kiel *NaCl* por natria klorido.

* Miksusklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Miksusklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)