recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **sudaj ŝtatoj de Usono** en vasta senco estas kultura regionego en la sudoriento de Usono. Laŭ la Usona Censa Buroo (angle *United States Census Bureau*) temu pri sume dek ses usonaj ŝtatoj kun areo de 2 384 143 km² kaj entute preskaŭ cent milionoj da loĝantoj. En historia senco temas pri tiuj el la pli orientaj ŝtatoj de Usono, kiuj situas sude de la linio Mason-Dixon, la limo inter Pensilvanio kaj Marilando, kaj en kiuj ĝis la jaro 1865 estis permesata la sklaveco. La plej multajn loĝantojn el inter la sudaj ŝtatoj de Usono havas Teksaso.

En pli malvasta senco la nomo celas tiujn dek unu el la usonaj ŝtatoj meze de la 19-a jarcentoj permesantaj sklavecon, kiuj en 1860/1861 post la elektiĝo de Abraham Lincoln kiel prezidanto de Usono malmembriĝis el la unio de la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko. Kvankam Abraham Lincoln ne postulis la malpermeson de sklaveco, ĉar decidi pri tio estis la tasko de ĉiu usona ŝtato individue, sed lia prezidantiĝo montris ke politikisto povas iĝi prezidanto de Usono ankaŭ sen subteno de la sudaj ŝtatoj. La dek unu ŝtatoj kreis la union Konfederaciitaj ŝtatoj de Ameriko, sed malvenkis en la sekva Usona Enlanda Milito (1861-1865). La reunuigita usona respubliko oficialigis leĝojn favore al pli da rajtoj por afrikdevenaj usonanoj kaj dum iom da tempo centre regis la sudajn ŝtatojn. 

Profunda Sudo (aŭ en angla *Deep South*) estas kultura kaj geografia subregiono en Suda Usono. Historie, ĝi estis diferencita kiel tiuj ŝtatoj plej dependaj el plantejoj kaj sklavohavaj socioj dun la epoko antaŭ la Usona Enlanda Milito.

Vidu ankaŭ
----------

* Golfa Marbordo de Usono
* Profunda Sudo
* Segregacio en rekonstruo
* Sudorienta Usono
* Sudokcidenta Usono
* Sudusona rokmuziko
* *Song of the South*

* Kategorio Sudaj ŝtatoj de Usono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sudaj ŝtatoj de Usono en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 342866
* LCCN: sh85125633
* VIAF: 172385572
* LIBRIS: 163520
* SUDOC: 027261204
* BNF: 11934175m
 |
La **kastelo de Alegrete** (portugale *Castelo de Alegrete*) estas portugala mezepoka kastelo en la civila paroĥo Alegrete, en la municipo Portalegre kaj en la samnoma distrikto de Portugalio.

Situanta nur 10 kilometrojn de Portalegre, la kastelo de Alegrete estas unu el la plej gravaj fortikaĵoj en la regiono Alta Alentejo, kaj ekde la mezepoko konsistigis fundamentan pozicion en regiona defendo. La plej multaj el la referencoj al ĝiaj originoj estas obskuraj. La tradicia literaturo sugestas, ke ĝia historio etendiĝas al la prapravoj de la portugala regno. Legendo sugestas ke Alegrete estis rekonkerita de la maŭroj en 1160 fare de la portugaloj gvide de la nobelo *Afonso Henriques*.

La unuaj dokumentoj indikas ke ĝi devenis de la 13-a jarcento, dum la regado de reĝo Alfonso la 3-a de Portugalio, kiam la fortikaĵoj estis aŭ konstruitaj aŭ rekonstruitaj.

En la sekvaj jarcentoj, Alegrete prenis gravan rolon en la militoj kun Kastilio.

La 8-an de aprilo 1384, la nobelo Nuno Álvares Pereira vizitis Alegrete kiel parto de sia defendo de Portugalio. Rn la Milito de Kastilia Sukcedo de 1475 ĝis 1479 la kastelo estis kaptita de la kastilianoj, sed rekonkerita de la armeo de la reĝo Alfonso la 5-a de Portugalio.

Novaj loĝlokaj rajtoj estis dokumente donitaj la 14-an de februaro 1516 fare de la reĝo Manuelo la 1-a de Portugalio La transiro inter tradicia mezepoka militado kaj la militado per pafiloj de pulvo determinis la malrapidan ruiniĝon de la kastelo. Dume, tamen, la dinastia krizo rezultiĝanta el la morto de reĝo Sebastiano la 1-a de Portugalio revigligis la gravecon de la mezepoka kastelo, pro ĝia limpozicio laŭ la hispana limo. Legendo skizas, ke la portugala kastelestro ofertis al Johano de Aŭstrio, batalante nome de Hispanio, tiam parto de la habsburga regno, vinon se li ne atakus la kastelon.

La 12-an de julio 1664, ekzistas noto pri riparoj de la fortikaĵoj. En 1704, portugalaj trupoj situantaj en Alegrete rezistis la sieĝon de Filipo la 5-a de Hispanio.

Dum la milito de la Oranĝoj ĝuste antaŭ la milito de Hispana Sendependiĝo, portugalaj soldataroj postenigitaj en Alegrete rezistis hispanan bombadon en 1801. Sed, la kastelo jam estis neinversigeble en malkresko.

* Kategorio Kastelo de Alegrete en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Domo de Paciĝo** (hungare *Megbékélés Háza*) estas metodista kirko en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Óbuda, en loĝkvartalo Békásmegyer.

Preĝejo Domo de paciĝo

Historio
--------

En Hungario vivas ankaŭ metodistoj. Tiu eklezio interrompis ĉiujn kontaktojn kun la socialisma ŝtato en la 1970-aj jaroj. En 1981 tamen la ŝtato agnoskis la metodistojn. Komence ili aranĝis mesojn en drinkejo. En 1992 ili ricevis parcelojn de Budapeŝto. Tie konstruiĝis tiu ĉi preĝejo en 1998 helpe de metodistoj, Budapeŝto kaj Óbuda.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto formanta krucoformon. La preĝejo havas 500 m², kaj simbolizas kaj la kristanismon, kaj la judismon. Ĝi havas 2 nesimetriajn turojn. En suba parto de la pli longa, kvadrata kaj senpinta turo troviĝas la ĉefenirejo. Post la pordo interne tuj oni konstruis galerion por la orgeno. Ornamaĵo de la sanktejo estas vinbero.

Fontoj
------

* kirka retejo[*rompita ligilo*]

* Kategorio Domo de Paciĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Almonacid de Toledo kaj fone la kastelo
La **kastelo de Almonacid** estas kastelo situanta en la municipo de Almonacid de Toledo, en la provinco de Toledo (Kastilio-Manĉo, Hispanio).

Situo
-----

La kastelo de Almonacid troviĝas en la municipo de Almonacid de Toledo, provinco de Toledo, je 20 km de la regiona kaj provinca ĉefurbo, Toledo, laŭ la aŭtoŝoseo nome *Autovía de los Viñedos*. Ĝi staras sur monteto kiu videblas el dekoj da kilometroj, ekde kie oni observas antikvan vojon al La Manĉo ekde ties strategia situo.

Historio
--------

La unua referenco dokumenta pri tiu kastelo datas el la jaro 848 kaj estas de islama deveno, kiam ĝi utilis kiel strategia gvatejo super antikva vojo al La Manĉo.

En la 11-a jarcento ĝi iĝis posedo de Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio kiel parto de la doto de sia edzino Zaida filino de la reĝo araba. Poste ĝi estis donata de Alfonso la 6-a al la Katedralo de Toledo, kaj estis reformata en la 14-a jarcento laŭ mendo de la arkiepiskopo de Toledo nome don Pedro Tenorio. Ĝi estis tiam uzata kiel prizono por don Alfonso Enríquez, infanto kaj grafo de Gijón kaj Noreña kaj filo bastarda de Henriko la 2-a, malliberigita laŭ ordono de sia frato Johano la 1-a.

En la 18-a jarcento ĝi iĝis parto de la posedoj de la grafoj de Mora kaj en 1809 iĝis rifuĝo por la trupoj de la generalo Venegas en la lukto kontraŭ la francoj en la Batalo de Almonacid, kvankam malsukcese, ĉar fine la kastelo estis konkerita de la franca armeo.

Literaturo
----------

* Castillosnet.org - Kastelo de Almonacid Arkivigite je 2013-08-09 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kastelo de Almonacid en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fiala János (1822-1911)
**Fiala János** [fiala ja’noŝ] (naskiĝis en Temesvár la 26-an de januaro 1822, mortis en San Francisco la 8-an de decembro 1911) estis hungara liberecbatalanto.

Li studis en militista lernejo de Graz, en 1848 iĝis hungara oficiro, kapitano, pli poste kolonelo en suda ĉefstabo de generalo Vetter.
Post malvenko de la hungara liberecbatalo, li fuĝis, elmigris kun Kossuth al Turkio, kie li iĝis adjutanto de Bern. Poste li veturis al Francio, kiun li forlasis post ŝtatrenverso de Napoleono la 3-a. Li elmigris al Usono, Sankta Luizo, kie li laboris kiel fervoja inĝeniero. Li skizis unuafoje grandan mapon pri Missouri. Li partoprenis ankaŭ en la usona Enlanda Milito en flanko de la nordanoj. Pli poste li setlis en Kalifornio, Alameda. Li skribis artikolojn en usonaj kaj hungaraj gazetoj (Hazánk, 1889 (Nia Patrujo)) pri la hungara liberecbatalo. Li fondis en San Francisco Hungaran Kunulan kaj Reciprokan Helporganizaĵon. Lian fratinon edzinigis Frigyes Pesty, hungara historiisto.

Literaturo: E. Vasváry: Lincoln's Hungarian Heroes Washington, 1939

* Kategorio János Fiala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Templo Bajjungŭan**, situante ekster Sjibjanmen de Pekino, estis la unua monaĥejo de Ĉjŭanĝen-sekto de taoismo kaj ankaŭ la unua sidejo de la Longmen-sekto. Oni konstruis tiun templon en 739 p.K. Ĝi antaŭe nomiĝis Tjanĉangguan. En 1224 la taoisto Ĉiŭ Ĉangĉun venis al Janĝing (la nuna Pekino) kaj ekloĝis tie. Poste oni konstruis halojn, palacojn kaj loĝdomojn sur la ruino de Tjan ĉanggŭan. Ĉiŭ Ĉangĉun estis unu el la sep disĉiploj de Ŭang Ĉongjang, la fondinto de la Ĉjŭanĝen-sekto de taoismo, kaj ankaŭ la kreinto de la Longmen-sekto. En la jaro de 1394 oni donis al la templo la novan nomon Bajjunggŭan.

La nune ekzistantaj haloj de la templo rekonstruiĝis dum Ming- kaj Ĉing-dinastioj. La templo havas la tri partojn mezan, orientan kaj okcidentan, kaj malantaŭan korton. Diŝingmen, 7-etaĝa portalo kun 4 kolonoj, aspektas tre impone. Tie antaŭe estis loko por observi planedojn. Sur la muro de la pordo estis skulptitaj ŝtonaj simietoj. Ĝi estas unu el la vidindaĵoj de la templo.

En la meza parto staras kvin haloj unu post alia kaj sonorila kaj tambura turoj. En la orienta kaj okcidenta partoj troviĝas po kvin flankaj haloj simetrie aranĝitaj.

La malantaŭa korto nomiĝis Junĝji-ĝardeno kaj ankaŭ Malgranda Penglaj. Ĝi kun la Ordinada Altaro kaj Junĝjiŝan-domo kiel la centro ornamiĝas per artefaritaj montetoj, ĉirkaŭ koridoro kaj ombroriĉaj arboj.

* Kategorio Templo Bajjungŭan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Bicske** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Batthyány [batjAni]) estas historia monumento en Hungario, en urbo Bicske.

Aerfoto pri kastelo de Bicske

Historio
--------

Lajos Ernő Batthyány konstruigis la kastelon laŭ planado de József Hild inter 1754-1755. Ĉefepiskopo József Batthyány pligrandigis ĝin en la 1770-aj jaroj kaj tiam estis konstruita ankaŭ la kapelo. Tivadar Batthyány trakonstruis la kastelon inter 1796 kaj 1799. Dum la Hungara revolucio de 1848 estis tie stabo de armeo de Habsburgoj, dum la 2-a mondmilito armeo hospitalo funkciis en la kastelo. En la malfrua 19-a jarcento la kastelo apartenis al diversaj riĉuloj, en 1928 la ministerio aĉetis ĝin, poste loĝejo por orfoj funkcias en la kastelo. Nuntempe ankaŭ ekspozicio pri familio Batthyány estas videbla.

Parto de la kastelo en Bicske

Konstruaĵo
----------

La duetaĝa kastelo situas sola en granda parko kaj formas U-literon. Ene troviĝas 64 ĉambroj.

Interne memorekspozicio pri Gyula Batthyány funkcias.

Parko
-----

Tiu ĉi parko estis la unua en Hungario, kiu estis kreita laŭ pejzaĝa parko. Ankaŭ la parko estas protektata.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2015-10-04 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare

* La koridoroLa koridoro
* La ŝtuparejoLa ŝtuparejo
* Memortabulo pri Kázmér BatthyanyMemortabulo pri Kázmér Batthyany

* Kategorio Kastelo de Bicske en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Brika pordego
**Vyšehrad** (legu Viŝehrad) estas fondita en la loko de eneolita burgejo (proksimume 2500 jaro a. K.), post tio slava burgejo, romana fortikaĵo kun remparoj pli altaj ol Praga burgo kaj poste eĉ grandega fortikaĵo gotika. Ties ĉefa tasko estis gardi sudan parton de Prago kaj kontroli fluon de rivero Vultavo.

Senpere post finiĝo de la tridekjara milito la famaj konstruistoj C. Lurago kaj G. Alliprandi projektis ŝanĝon de Prago en grandegan barokan citadelon. Ties restaĵoj plej bone konserviĝis ĝuste en Vyšehrad. La fortreso estis planita preskaŭ sen subterejo. Sole en la ĉirkaŭaĵo de pordegoj kaj en kelkaj pluaj lokoj estis konstruita ankaŭ subterejo. La subteraj koridoroj, aŭ ankaŭ kazematoj, ebligis rapidan kaj ŝirmatan transŝovon de soldatoj, sekura depono de materialo kaj pafadon kontraŭ malamiko.

Kiam francoj en la jaro 1741 konkeris Pragon, ili modernigis ankaŭ remparojn en Vyšehrad. En la jaroj 1838 – 1841 poste estiĝis ankaŭ nova enirejo ĝis subtera ĉambrego Gorlice.

En la subterejon en Vyšehrad oni eniras el suba, la tn. Brika pordego. Ĉi tie estas ankaŭ malgranda ekspozicio pri la historio de Vyšehrad. Ogiva koridoro kondukas en la rimarkindan subteran ĉambregon, al kiu oni diras Gorlice. Interesaj estas ankaŭ aperturoj de kreneloj, kiuj celas kontraŭ la urbo. En la muroj estas multe da aperturoj post trus-traboj kaj fostoj. La ĉambrego estis nome barita en kelkajn etaĝojn, kiuj servis kiel subtera kazerno kaj deponejoj. Hodiaŭ estas ĉefa atrakto de la ĉambrego originaloj de barokaj statuoj transportitaj el Karola ponto. En la subteraj spacoj okazas ankaŭ ekspozicioj kiel ekz. kelta Lughnasad (komence de aŭgusto).

Pri la subterejo en Vyšehrad ekzistas multe da mitoj.
La **Kastelo de Bikal** aŭ konata pri la iama posedanto Kastelo de Puchner estas historia monumento, nun hotelo en Hungario en vilaĝo Bikal.

Aerfoto pri Kastelo de Bikal

Historio
--------

Generalo Antal Puchner ricevis la bienon kune kun 3 vilaĝoj en 1841 de la Habsburgoj. Li estis fidela apoganto de habsburga Imperio. La kastelo estis konstruita en la malfruaj 1840-aj jaroj. Post jaroj ĝi ofte trakonstruiĝis, la nuna formo aperis en 1889. Inter 1993-1996 ĝi estis renovigita, poste deklarita historia monumento.

Konstruaĵo
----------

Bildoj pri la Kastelo de Bikal

La unuetaĝa malsimetria kastelo formas F-majusklon. Ĝi situas en parko, kiu estas ankaŭ historia monumento. La konstruaĵo mem estas atingebla el la ĉefvojo tra ornamriĉa pordo. En la unua etaĝo ornama balkono estas videbla, kiun 6 kolonoj tenas. La hotelaj ĉambroj imitas meblojn de la 19-a jarcento.

Fontoj
------

* hompaĝo
* hungare kun multe da fotoj
* fotoj pri la parko
* aerfotoj

* Kategorio Kastelo de Bikal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Katalin Szvorák** [svorAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szvorák Katalin** estas hungara kantisto pri popola muziko, profesoro kaj instruisto.

Katalin Szvorák  naskiĝis la 29-an de aprilo 1958 en Lučenec.

Biografio
---------

Katalin Szvorák apartenas al hungara minoritato en Slovakio. Ŝi frekventis lernejon en Fiľakovo, universitaton en Budapeŝto. En 1981 ŝi atingis la unuan lokon en konkurso *Röpülj páva* de Hungara Televizio, poste en 1988 en konkurso nomata pri László Lajtha. Inter 1983-2005 ŝi estis kantisto de fama koruso. Ŝi instruas kantadon en muziklernejo de Szentendre kaj Muzikakademio Franz Liszt. Dum 32 jaroj ŝi koncertis en 33 landoj pli ol 3000-foje. Ŝi havas 2 filojn. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2013, ekde 1980 ankaŭ aliajn premiojn.

Diskografio
-----------

* diversaj popolkantoj, ekleziaj-religiaj kantoj, poemoj de hungaraj poetoj en Supra Hungarujo, aparte menciinda *Énekeim* (Miaj kantoj) - elekto el jardeko el 8 diskoj

Fontoj
------

* hompaĝo

* Kategorio Katalin Szvorák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kazimierz Feliks Badeni** (naskiĝis la 14-an de oktobro 1846 en Surochów, apud Jarosław, mortis la 9-an de julio 1909) – pola grafo kaj politikisto, juristo kaj ĉefministro de la registaro de Aŭstrio-Hungario, aŭstra ĉambelano en 1878.

Vivo
----

Kazimierz Badeni devenis de la Badeni-familio stampanta sin per la italdevena blazono *Bończa*, kiu estis nobeligita en la 8-a jarcento. Li finis studojn akirante titolojn de doktoro pri juro kaj filozofio.

Li estis konservista politikisto. La politikan karieron komencis kiel starosto en Żółkiew, poste en Rzeszów kaj Krakovo. Li estis parlamentano por Sejmo (Pollando) de Reĝlando Galicio kaj Lodomerio de la 5-a ĝis 9-a kadencoj. En la jaroj 1888-1895 estis prokuristo de Galicio. Li klopodis mildigi polan-ukrainan konflikton. Li interkompreniĝis kun la ukraina movado, akre kontraŭbatalis naskiĝantan socialisman movadon kaj la popolan (kristana-socia de pastro Stojałowski). Paralele kun la ofico de Prokuristo plenumis postenon de prezidanto de la imperiestra-reĝa landa trezor-direkcio kaj de la galicia direkcio de ŝtataj bonaĵoj. Lia anstataŭanto estis Jan Lidl. En 1894 kiel prokuristo aktive partoprenis organizadon de la granda Universala Landa Ekspozicio en Lvovo - superaneksa prezentado de artaĵoj kaj kulturaĵoj de la pola nacio. Li disvolvis lernejan edukadon.

En la jaroj 1895-1897 estis ĉefministro de Aŭstrio. En saluta alparolo la imperiestro esprimis esperon, ke kun lia registaro volus kunlabori ĝis la morto. Lia registaro falis sub influo de la rezisto de germanoj kaj socialistoj post kiam enkondukis en Ĉeĥio egalrajtecon de la ĉeĥa kaj germana lingvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Joachim Badeni

Bibliografio
------------

* Leon Gustaw Dziubiński, *Poczet prezydentów, wiceprezydentów i obywateli honorowych miasta Lwowa* Listo de prezidentoj, vicprezidentoj kaj honoraj civitanoj de la urbo Lvovo, Lvovo 1896, p. 23–24

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kazimierz Badeni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artur Sporniak i Jan Strzałka – *Bóg działa urokiem* La Dio agas per ĉarmo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614550
* GND: 118651625
* LCCN: n91117677
* VIAF: 5724495
* ISNI: 0000 0000 5533 0235
* SUDOC: 137359381
* BNF: 122657485
* NKC: xx0044421
 |
**Kalnjik** (ukraine kaj ruse *Кальник*, rutene *Калник*, slovake *Kalník*, hungare *Beregsárrét* [beregŝArEt]) estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 30′ 58″ N 22° 35′ 56″ O﻿ / ﻿48.51611 °N, 22.59889 °O﻿ / 48.51611; 22.59889 (mapo)Koordinatoj: 48° 30′ 58″ N 22° 35′ 56″ O﻿ / ﻿48.51611 °N, 22.59889 °O﻿ / 48.51611; 22.59889 (mapo)
* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 125 m
* Loĝantaro: 870
* Poŝtkodo: 89633
* Telefonprefikso: +380 3131

Situo
-----

Kalnjik situas sur malebenaĵo.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1557 en formo *"Kalnyig"*, baldaŭe Kálnik. En 1894 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon Beregsárrét. En 1910 vivis en Beregsárrét 1265 loĝantoj, (945 rutenoj, 269 germanoj, 33 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Kalnjik/Beregsárrét. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

Panoramo de Kalnjik
Monda heredaĵo de UNESKO

La kastelo de Durham
**Kastelo de Durham** estas normanda kastelo en la urbo Durham en Graflando Durham, Anglio. Ĝi situas sur la pinto de monteto ĉe la rivero Viuro (Wear) sur duoninsulo de Durham, fronte al la Katedralo de Durham.
**Kastelo kaj katedralo de Durham** estis en 1986 de UNESKO registritaj sur la listo de mondheredaĵoj.

Historio
--------

La kastelo konstruiĝis en la 11-a jarcento fare de la episkopo de Durham kiel protekto kontraŭ atakoj. Ĝi havas grandan halon, konstruita de episkopo Antony Bek en la frua 14-a jarcento. Ĝi estis la plej granda halo en Anglio ĝis episkopo Richard Fox malgrandigis ĝin je la fino de la 15-a jarcento. Sed ĝi estas ankoraŭ 14 m alta kaj 30 m longa.

Kapeloj
-------

La kastelo havas du kapelojn: la Normanda kapelo, konstruita ĉ. 1078, kaj la Tunstall kapelo, konstruita en 1540.

Eksteraj ligiloj
----------------

* University College JCR retejo Arkivigite je 2006-08-19 per la retarkivo Wayback Machine

* EnirejoEnirejo
* KortoKorto
* TuroTuro

* Kategorio Kastelo de Durham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János HAAN** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haan János** estis slovaka hungaria luterana pastro. Liaj nepre menciindaj filoj estis Lajos Haan kaj Antal Haan.

János Haan  naskiĝis la 3-an de februaro 1779 en Hungara reĝlando en Abelova (nuntempa Ábelová en Slovakio), li mortis la 12-an de septembro 1855 en Békéscsaba.

Biografio
---------

János Haan apartenis al la slovaka minoritato de la lando. Li frekventis lernejojn en diversaj urboj de Supra Hungarujo, poste li studis teologion kaj filozofion en altlernejo. En la studjaro 1805 li lernis en Universitato de Wittenberg. Hejmenveninta li estis familia edukisto du jarojn. En 1809 li komencis sian pastran karieron en Sámsonháza, sed post monatoj nelonga interrompo okazis: li estis armea pastro. En 1811 li edziĝis, baldaŭ li havis 7 gefilojn. En 1818 li translokiĝis al Békéscsaba, kie li plenumis diversajn ekleziajn postenojn (kasisto, ĉefnotario, dekano).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Carmen, quo dum munere suo professoris decederet vir clar. Stephanus Sabel...* (1802)
* *Flosculus in coronam pie denati L. B. Alexandri Pronay ...* (Arad, 1839)
* *O užitečnom sadění dohána, rozmluvání...* (Szarvas, 1845)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 37-a paĝo)

* Kategorio János Haan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo Rákóczi** estas historia monumento en Hungario en Felsővadász.

Kastelo Rákóczi en Felsővadász

Historio
--------

La familio Rákóczi akiris la bienon en 1517, poste la familio konstruis kastelon. La turkoj okupis kaj detruis ĝin en 1567. Post falo de la liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la Habsburgoj forprenis la kastelon, ĝis 1945 la posedantoj estis diversaj familioj. Intertempe oftaj trakonstruoj okazis, sed la plej grava okazis en 1860 (tiam la kastelo ricevis etaĝon). Ekde 1871 ankaŭ poŝtejo funkciis en la kastelo. Dum la socialismo (eĉ poste) la kastelo funkcias kiel lernejo.

Konstruaĵo
----------

La kastelo en la historiaj tempoj
La kastelo situas en granda korto, kiu estis iam fama parko. Iam kreskis maloftaj kreskaĵoj. En la konstruaĵo perdiĝis grandparte la mebloj, same la biblioteko.

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*] hungare
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* Arkivigite je 2012-06-13 per la retarkivo Wayback Machine
* fotoj

* Kategorio Kastelo Rákóczi (Felsővadász) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Dédestapolcsány** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de *Serényi* [ŝerEnji] estas konstruaĵo en Hungario, apud vilaĝo Dédestapolcsány.

Kastelo de Dédestapolcsány

Historio
--------

En Dédestapolcsány grafa familio konstruis la malgrandan kastelon por somerumadi en 1903 (laŭ alia informo en 1898). La lasta posedanto mortis en la kastelo en 1961, tamen ekde 1948 la kasteleto apartenis al la somerumantaj pedagogoj, ekde 1968 gemaljunuloj loĝis tie. Depost la socialismo la domego estas privata posedaĵo kaj ŝajnas, ĝi estos konferenciejo.

Konstruaĵo
----------

La teretaĝa kastelo (kun keloj) situas sur deklivo apud la vilaĝo en granda parko. La vojo kuranta al la kastelo estas borderitaj kun kaŝtanarboj. La konstruaĵo formas proksimume kvadrato.

En la proksimeco troviĝas multe da kavetoj, krome roko, kie estas videbla panoramo al montaro Bükk.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun video
* Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine hungare

* Kategorio Kastelo de Dédestapolcsány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Konyorcsik** [jAnoŝ konjorĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konyorcsik János** estis hungara skulptisto, medalisto, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Koniorczyk*.

Laboristo fare de János Konyorcsik
János Konyorcsik  naskiĝis la 18-an de aprilo 1926 en Pesterzsébet, li mortis la 26-an de aŭgusto 2010 en Pilismarót.

Biografio
---------

János Konyorcsik komence lernis skulptadon en fabrika libera lernejo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1956. En la lasta jaro li havis stipendion. Liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Mikus, András Beck kaj Pál Pátzay. Li studvojaĝis en Ĉeĥoslovakio (1956), Sovetunio (1958, 1966, 1967), Suomio (1960, 1961), Italio (1962, 1963, 1964), Pollando (1965). Inter 1957 kaj 1986 li instruis en la industriarta mezlernejo. Inter 1966-1988 li estis amatora aktoro en filmoj. Li kreis skulptaĵojn konformajn al la socialismo. Li ricevis premiojn inter 1963-1986.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1972, 1979, 1985)
* Hódmezővásárhely (1973)
* Pilismarót (1981, 1990)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1950, 1955, 1959, 1964, 1971, 1976, 1986)
* Arthalo Budapeŝto (1954, 1960, 1968, 1978, 1988)
* Hódmezővásárhely (1955, 1958)
* Győr (1963)
* Pécs (1969, 1974)
* Hatvan (1982)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Patrino kun filo (Mátészalka)Patrino kun filo (Mátészalka)
* Monumento pri Hungara SovetrespublikoMonumento pri Hungara Sovetrespubliko
* Monumento pri liberiĝoMonumento pri liberiĝo
* Genuanta virinoGenuanta virino

Elektitaj medaloj
-----------------

* Sándor Kőrösi Csoma
* *400 éves az Egyetemi Nyomda* (1977)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2019-01-11 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Konyorcsik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622496
 |
**Kalsoy** (dane Kalsø) estas insulo sur nordorienta parto de Ferooj.

Geografio
---------

Mikladalur
Ĝi situas inter Eysturoy kaj Kunoy, apartenas al regiono Norðoyar. Ĝia areo estas 30,62 km², ĝi havas 13 montopintojn, el kiuj la du plej altaj estas  *Nestindar* (788 m) kaj *Botnstindur* (744 m). La okcidenta bordo de la insulo estas kruta, la orienta parto estas pli plata kaj kun mildaj valoj. La setlejoj troviĝas same sur tiu flanko. Sur la norda punkto de la insulo staras la lumturo *Kallur*.

Populacio
---------

Sur la insulo troviĝas kvar vilaĝoj, ĉiuj kvra sur la plata orienta parto: Húsar, Mikladalur, Syðradalur kaj Trøllanes. Pli malnove ekzistis ankaŭ setlejo Blankskáli, sed tion forlasis ties loĝantoj en 1812.

La insulo havas 120-130 loĝantojn.

Trafiko
-------

La vilaĝojn interkonektas vojreto kun tuneloj, kiu estis finkonstruita en 1986. Ekde post konstruo de la nova haveno, la malnovan ŝipeton anstataŭigas pramo, interligante Syðradalur al Klaksvík.

Kulturo
-------

Mikladalur kaj ties ĉirkaŭo estas ofte pentrita, ĉar tie plenkreskis pluraj pentristoj. Sur la insulo okazas la legendo de la fokulino.

* Kalsoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kalsoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa foto pri la kastelo de Keszthely

La **Kastelo de Keszthely** aŭ konata pri la iama posedanto **Kastelo de Festetics** apartenas al la plej imponaj historiaj monumentoj en Hungario en urbo Keszthely. Interne estas videblaj en 5 konstruaĵoj 6 ekspozicioj kiel muzeoj.

Aerfoto pri Palaco de Keszthely
Ornama pordo de la kastelo

Historio
--------

La grafoj Festetics estis progresemaj terposedantoj: ili fondis hospitalon, establis lernejon en la urbo kaj en 1797, György Festetics (agronomo) malfermis agrikulturan altlernejon Georgikon, kiu estis la unua tiaspeca en Eŭropo.

En 1739 Kristóf Festetics aĉetis kampojn sed la konstruado komenciĝis nur en 1745 kaj daŭris pli ol jarcenton. La plej menciinda arkitekto estis Viktor Rumpelmayer. Inter 1799 kaj 1801 György Festetics konstruis librejan alon, kie estis establita biblioteko. Inter 1883–1887 okazis la lasta konstruado, la turo kaj aliaj partoj estis konstruitaj.

La marmora ĉambro
Dum la 2-a mondmilito la kastelo mem ne difektiĝis, sed poste en la malstabila periodo parto de la mebloj malaperis. En 1945 en la kastelo sovetia milithospitalo funkciis, poste ĝi estis hungara kazerno, baldaŭ sudenta kolegio, samtempe urba biblioteko kaj muziklernejo. Ekde 1974 muzeo funkcias interne, kiun oni vizitas jare po 200,000 homoj.

La konstruaĵo
-------------

Krom la kastelo ankaŭ aliaj originaj konstruaĵoj troviĝas en la parko. La kastelo formas U-majusklon. Ĝi havas etaĝon, mansardojn kaj 101 ĉambrojn. La ekspozicio pri vivo de magnatoj funkcias en 20 ĉambroj. En konvena ĉambro ofte oni aranĝas koncertojn.

La biblioteko

Biblioteko
----------

La libraro estas la sola ampleksa aristokrata biblioteko, kiu pluvivas en Hungario. Ĝi havas 81 mil volumojn. Krom la grafa familio eĉ studentoj de Georgikon uzis la librejon. Dum la 2-a mondmilito oni enmurigis la pordojn, tial la kolektaĵo restis plena.

Keloj
-----

Kelkaj taksas la kelojn sub la kastelo 500-jara. Nuntempe ĝi estas vizitebla, estas rigardeblaj la boreloj, fine okazas gustumado de vinoj.

La kastelo kun parko

Parko
-----

La parko estas naturprotekta teritorio. Bedaŭrine en la 1980-aj jaroj publika vojo distranĉas la parkon, sed oni planas la tutan malkonstruon de la vojo. Onidire la plej aĝa arbo estas marĉa kverko (*Quercus robur*) havas kvarcent jarojn. En 2015 la parko estis renovigita.

Subĉielaj koncertoj estas okazigitaj somere en la parko.

Muzeoj
------

Krom la ĉefa kastelmuzeo estas videbla muzeo pri kaleŝoj en flanka konstruaĵo. Aliaj vizitindaĵoj estas spektakloj pri magnataj vojaĝoj, trajnaj modeloj, preparitaj bestoj, ekzotaj kreskaĵoj.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2014-04-27 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* hungare kun fotoj

* Kategorio Kastelo de Keszthely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Kápolnai** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kápolnai János** estis hungara aktoro, operetkantisto (tenoro). Lia origina familia nomo estis *Kirchner* kun la nomvarianto *Kirschner* ĝis 1899.

János Kirchner naskiĝis la 3-an de aprilo 1843 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 10-an de decembro 1907 en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

János Kápolnai komencis sian aktoran karieron en migra teatra kompanio de Imre Szigeti en Pozono en la teatra jaro 1860. Dum 15 jaroj li estis unu el la plej gravaj aktoroj province, ekzemple en Székesfehérvár (1861, 1874), Arad (urbo) (1863–1866, 1870), Hungara Teatro de Kolozsvár (1866, 1868-1869, 1873). Li estis membro de Népszínház inter 1875–1884, pli poste de Teatro de Kolozsvár. Pro maljuniĝo kaj voĉproblemo inter 1896-1899 li estis kasisto de la teatrejo, pli poste sekretario ĝis sia morto. Li havis edzinon.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Charles Lecocq: *Angot asszony lánya* - Ange Pitou
* Franz von Suppé: *La bela Galatea* - Pygmalion
* Robert Planquette: *A corneville-i harangok* - Grénicheux
* Jacques Offenbach:
	+ *La Belle Hélène* - Paris
	+ *Kékszakáll* (Blubarbulo) - titolrolo
* Johann Strauß (filo): *La Cigana Barono* - Barinkay
* Károly Huber: *A király csókja* - Lóránt

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Kápolnai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759035
 |


* Portalo pri Biografio
Enireja pordego.
**Kastelo Sigmundskron** (germane *Schloss Sigmundskron*, itale *Castel Firmiano*) estas ampleksa kastelo kaj aro de fortikaĵoj situanta proksime de Bolzano en Sudtirolo Italio. Nuntempe ĝi estas precipa sidejo de la muzeo pri montoj (Mesnera Montomuzeo) fondita de la sudtirola grimpisto Reinhold Messner.

Historio
--------

La unua historia mencio de la kastelo, sub la nomo *Formicaria* (poste *Formigar*), datiĝas de la jaro 945.

En 1027 Imperiestro Konrado la 2-a transdonis la kastelon al la episkopo de Trento. En la 12-a jarcento ĝi estis transdonata al ministerianoj, kiuj de tiam nomiĝis **Firmian**.

Ĉirkaŭ la jaro 1473 la Princo de  Tirolo, duko Sigismundo de Aŭstrio, aĉetis la kastelon, renomis ĝin Kastelo Sigmundskron kaj fariĝis ĝin fortikaĵo. De la malnova kastelo de *Formigar* restis nur kelkaj vestiĝoj, plejparte situantaj en la plej alta punkto de la ejo. Pro monmalfacilaĵoj Sigismundo devis garantie doni la kastelon baldaŭ poste. En la sekvantaj jarcentoj la kastelo ruiniĝis ĉiam pli.

Ĉe la fino de la 18-a jarcento la kastelo apartenis al la grafoj Wolkenstein, de 1807 al 1870 al la grafoj de Sarentino, poste ĝis 1994 al la grafoj de Togenburgo.

En la jaro 1996 la ruino iĝis propraĵo de la provinco Sudtirolo. En 2003, post longdaŭra diskutado Reinhold Messner ricevis licencon por sia de longe planita montomuzeo. La parta rekonstruado estis financiata de la provinco. Dum konstrulaboro,neolitika tombo estis malkovrita, en kiu estis trovataj la skeletrestaĵoj de virino. La aĝo de la tombo estas taksita je 6,000-7,000 jaroj.

Simbolo de la aŭtonomio
-----------------------

La fortikaĵo estas grava politika simbolo en Sudtirolo. En 1957, sub la gvidado de Silvius Magnago, la plej granda protestagado en la historio de Sudtirolo estis okazigita ĉi tie. Pli ol 30,000 homoj kunvenis en la ejo por protesti kontraŭ la malobservado de la traktato de Parizo kaj postuli liberecon por Sudtirolo ("Libereco de Trento").

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Sigmundskron en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Rondiro tra la kastelejo kaj muzeo en 81 fotoj Arkivigite je 2016-11-21 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kalto** |
| --- |
|  |
| Marĉa kalto, Caltha palustrisMarĉa kalto, *Caltha palustris* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ranunkolaloj *Ranunculales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ranunkolacoj *Ranunculaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Kalto** *Caltha*L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| vidu tekston |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kalto  |

 |
| v • d • r |

**Kalto** (*Caltha*) estas genro el ranunkolacoj de plurjaraj herboj, marĉoplantoj, kies ĉefa specio, la marĉa kalto (*Caltha palustris*) havas senpetalajn florojn kun kvin interne brilflavaj sepaloj kaj pluropaj fruktoj, kies frukteroj estas folikloj.

Inkludas 6 (laŭ diversaj esploroj 10 specioj aŭ 20 aŭ eĉ 40). La plantoj kreskas en medio de humidaj herbejoj kaj marĉoj en modera klimato en norda kaj suda hemisferoj. Ĉiuj estas staŭdoj atingantaj altecon inter 15-80 cm. Ekzemple al la pola flaŭro apartenas marĉa kalto *Caltha palustris*. En polaj fontoj oni aprobas ĝin ankaŭ kiel specio *Caltha palustris subsp. laeta*.

Morfologio
----------

### Formo

Tufe kreskantaj staŭdoj kun multfloraj tigoj ofte kun tigoj kuŝantaj kaj radikiĝantaj en nodoj.

### Folioj

Unuopaj, kun profunde entranĉita folibazo, rande krispa aŭ krenela. En sekcio Psychrophila al kiu apartenas specioj el suda hemisfero subaj foliplataj randoj estas supren volvitaj kaj ege diskreskitaj, tiel ke foliplato estas preskaŭ duobligita.

### Floroj

Floro kun unuopa perianto, kvin aŭ pli sepala, flava aŭ blanka. Stamenoj estas multnombraj. Ĝi havas de 5 ĝis 15 suprajn ovariojn. Ili ne havas nektariojn, sed nektaro estas ekskrecata ĉe bazo de karpeloj.

### Fruktoj

Platigitaj folikloj posedantaj verdajn aŭ nigrajn semojn.

Marĉa kalto

Specioj
-------

* marĉa kalto *Caltha palustris*
* *Caltha leptosepala*
* *Caltha natans*
* *Caltha scaposa*
* *Caltha sibirica*
* *Caltha sinogracilis*

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Caltha en theplantlist.org

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Knieć en la pola Vikipedio.* 

* Kalto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kalto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kalto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **kastelo (aŭ burgo) en Kéked** (konata ankaŭ pri la lasta posedanto *kastelo de Melczer*) estas historia monumento en Hungario en vilaĝo Kéked.

Kastelo en Kéked

Historio
--------

Oni taksas, ke gotika domego por nobelo estis konstruita en la 15-a aŭ 16-a jarcentoj. La hodiaŭa renesanca formo estiĝis inter la 17-a kaj 19-a jarcentoj. Laŭ arkeologiaj esploroj familio Kékedy konstruis la kastelon en la 16-a jarcento. Ĝi estis renovigita en 1617, post jardekoj trakonstruita. Tiam kreiĝis la interna korto kaj parto de la bastionoj, krome pro la militoj oni konstruis eksteran muron kaj aliajn defendaĵojn. Spite tion soldatoj de Emeriko Thököly prirabis la burgon. En 1770 kaj 1863 denove okazis ŝanĝoj. En la 1930-aj jaroj la kastelo estis modernigita, en la 1980-aj jaroj renovigita. Hodiaŭ hotelo funkcias en la kastelo.

Kastelo en Kéked

Konstruaĵo
----------

La kastelo-burgo situas en parko. La konstruaĵo formas brikon, meze estas interna korto. Ĉe 2 el la anguloj estas videblaj po unu cilindraj bastionoj. La interna parto estas adoptita al hotelo.

Fontoj
------

Parko de la kastelo
* nur fotoj
* malnova foto
* hungare Arkivigite je 2015-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hejma paĝo Arkivigite je 2015-08-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

* Kategorio Kastelo de Kéked en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kazimierz MAZUR** (naskiĝis la 2-an de decembro 1948, mortis la 6-an de septembro 2022) – estis pola aktoro filma, teatra kaj dublada. Kunfondinto de Indiĝena Pola Eklezio. Kontribuanto al Esperanto.

Vivo
----

En 1974 finis Ŝtatan Teatran Altlernejon en Varsovio. Gajnis popularecon pro la rolo de Tomaszek Niechcic en la filmo *Noktoj kaj tagoj*, bazita sur la romano de Maria Dąbrowska. Rolinta en 31 filmoj, gaste en 17, kaj 4-foje kiel dublisto. Unua edzino Beata Bogdańska-Mazur estis impresario, la dua Katarzyna Gärtner — komponistino, aŭtorino de ŝlagroj.

Sacerdoteco
-----------

Li estis indiĝena slava religiulo, kunfondinto de Indiĝena Pola Eklezio, registrita en 1995, en kiu plenumis rolon de Ĝenerala Oferisto kaj membro de Asocia Konsilio, sekretario kaj kasisto.

Esperanto
---------

Plurfoje prezentis kiel monologon la novelon de Aleksandr Puŝkin *La Neĝa Blovado*, ankaŭ dum unu el UK-oj en la 1990-aj jaroj. Poste voĉigis Esperantan version de la televida kurso de Esperanto "Mazi en Gondolando" kaj "Mazi revenas al Gondolando".

Vidu ankaŭ
----------

* Ausran-Klano
* Lech Emfazy Stefański

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kazimierz Mazur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rodzimy Kościół Polski


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 794904
* LCCN: no2008055369
* VIAF: 58888277
 |
**Katherine (Kate) Ann Moss** (naskiĝis la 16-an de januaro 1974 en Croydon, Londono) estas brita fotomodelino, tipo de magraj modeloj.

Ŝin, en aĝo de 14 jaroj, malkovris en flughaveno Calvin Klein kaj ŝi komencis en reklamoj pri kalsonetoj.

Ĉar ŝi altas 1,70 m, pezas 53 kg, oni trovas ŝin tro magra kaj malbona antaŭbildo por junuloj. Oni akuzis ŝin je bulimio kaj pro tromagreco.

Kariero
-------

Komence de la 1990aj jaroj Moss estis konkuranto de Cindy Crawford kaj Claudia Schiffer. Ŝi lukris en 1994 2,2 milionojn da USD.

Inter 1994 kaj 1998, Moss havis amrilaton kun Johnny Depp; ŝi aperigis en 1996 la libron *Kate*.

Moss en 1998 venis al malkutimiga kliniko pro siaj drog- kaj alkohol-problemoj. Spite al tio, ŝia kariero daŭris plu. En 2005 ŝi estis filmita kiel kokainkonsumanto. Pro tio ŝia kariero venis en krizon nur dum mallonga tempo. Ŝi nun lukras milionojn da dolaroj en jaro.

Literaturo
----------

* *Model of Imperfection von Katherine Kendall*. 2004, ISBN 1-59609-033-2
* *Kate*. Pavilion Books Ltd, 1996, ISBN 1-85793-840-2
* *Kate*. Pavilion Books Ltd, 1999, ISBN 1-86205-055-4

* Kategorio Kate Moss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129454
* GND: 119284839
* LCCN: nb97002511
* VIAF: 196547787
* ISNI: 0000 0000 4049 2194, 0000 0003 8562 5984
* SUDOC: 142673846
* BNF: 15633131s
* MBA: c68e3e4a-3631-48b8-9f2b-847c1eec1435
* NKC: js20060804023
* BNE: XX4952684
 |
La **Kastelo de Lovasberény** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Cziráky** [cirAki]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Lovasberény.

Kastelo de Lovasberény
Aerfoto pri la kastelo en Lovasberény

Historio
--------

En tiu loko la unua domego estis konstruita en la 15-a jarcento. En 1698 grafo renovigis ĝin, krome li konstruis apude kapelon. En 1730 familio Cziráky akiris la kastelon kune kun la plena bieno. Inter 1763–1767 la kastelo estis renovigita, post jardeko la interna ornama korto estis kreita. La nuna klasikisma formo kreiĝis inter 1804–1810 fare de Antal Mózes Cziráky, samtempe kun la parko. Novaj aloj estis konstruitaj en 1850 laŭ planoj de Miklós Ybl. Plena renoviĝo okazis en 1943. Dum la socialismo la loka kolĥozo profitis la kastelon, tiutempe granda parto de la parko neniiĝis. Ekde 1996 malrapida renoviĝo okazis.

La portiko

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas sola en rando de la vilaĝo, la kapelo kaj kelkaj kastelopartoj situas aparte, sed proksime. La fasado estas simetria, meze situas la portiko kun la ĉefenirejo. 4 kolonoj portas la timpanon.

Parko
-----

La parko kun lago kaj montetoj estis kreita kiel pejzaĝa parko laŭ planoj de Antal Mózes Cziráky.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto

Interno de la kapelo

* Kategorio Kastelo de Lovasberény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János László Beszédes** [jAnoŝ lAslO besEdeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beszédes János László** estis hungara skulptisto.

János László Beszédes  naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1874 en Feled (Hungara reĝlando, nuntempa Jesenské (distrikto Rimavská Sobota) en Slovakio), li mortis la 10-an de novembro 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János László Beszédes akiris diplomon en Reĝa Industridesegna Lernejo. Lia plej grava instruisto estis Lajos Mátrai. En la jaro 1890 li faris frisojn de banko en Konstantinopolo. Li poste laboris en Vieno, baldaŭ li plulernis en Munkeno kaj Parizo. Li estis dungita fare de franca Instituto de Kartografio, li faris kartografiajn laborojn en francaj kolonioj en Afriko kaj Azio. En tiu periodo li faris terakotajn aŭ bronzajn skulptaĵetojn pri la indiĝenoj. Hejmenveninta li kreis skulptaĵetojn pri la hungaraj kamparanoj.

Ekspozicioj
-----------

* 1923 Arthalo Budapeŝto (postmorta)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* József (Rabszolga) (1908)
* Borozgató
* Pipáját töltő csikós
* Parasztember korsóval
* Öreg csikós
* Subás juhász
* Parasztasszony
* Parasztember batyuval
* Juhász korsóval
* tombomonumentoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

* Kategorio János László Beszédes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Katedralo Sankta Jozefo** - rumane *Catedrala Sfântul Iosif* - estas romkatolika ĉefkatedralo (kaj ankaŭ paroĥo) en Rumanio, en la ĉefurbo Bukareŝto. La konstruaĵo estas monumento historia. Kermeso okazas la 19-an de marto.

Historio
--------

En 1877 la sendependa milito baris la konstruadon, sed estis ankaŭ financaj problemoj, sed ankaŭ eksterlandanoj helpis. Baldaŭe ofte okazis tertremoj (ekzemple en 1929, 1977) kaj bombardoj en 1944. En 1991 plena renoviĝo okazis. Interne la bildoj renoviĝis en 1986. En 1999 papo Johano Paŭlo la 2-a vizitis la preĝejon.

Ekde la jaro 2005 nur malmultajn metrojn apud la katedralo konstruiĝis 19-etaĝa moderna oficeja turdomo, nomata *Cathedral Plaza*. Katolikaj instancoj kaj internacie ankaŭ la Eŭropa Parlamento protestis kontraŭ la konstruo, pro timo de damaĝo de la katedralo kaj la same monumente protektita historia ĉefepiskopa rezidejo, en 2008 interrompiĝis la konstrulaboroj, sed fine de 2009 estis daŭrigitaj. Apelacia kortumo en Suceava decidis la 12-an de julio 2011 en lasta jura instanco, ke la moderna turdomo konstruiĝis kontraŭleĝe kaj estas malkonstruenda. La ĉefurbestro kaj ties kunlaborantoj persone respondecu pri kontrolo de la malkonstruo.

Konstruaĵo
----------

La ĉefaltaro pretiĝis el marmoro. Pli novaj fenestrobildoj pretiĝis en 1980. La nova orgeno estas unu el la plej bonaj en Rumanio.

Fontoj
------

1. 1 2  rezolucio de la Eŭropa Parlamento cele al protekto de la katedralo kaj ĉefepiskopa rezidejo jen angle, Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine france, germane,[*rompita ligilo*] hispane Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine, itale (havebla ankaŭ en aliaj oficialaj lingvoj de EU) Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  "La plej granda konstruaĵo en la lando kontraŭleĝas kaj malkonstruendas" en retejo *adevarul.ro* rumane
3. ↑  artikolo "Eŭropa Parlamento adoptis rezolucion protekte de la Katedralo Sankta Jozefo" en retejo *mediafax.ro* same rumane

* Kategorio Katedralo Sankta Jozefo (Bukareŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Nagykovácsi** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Teleki–Tisza** [tisa]) estas klasikisma historia monumento en Hungario, en Nagykovácsi.

Aerfoto pri la kastelo

Historio
--------

La bieno apartenis al familio Teleki ekde 1828 pro edziĝo, la kastelo mem estis konstruita en la fruaj 1840-aj jaroj. Ĝi estis loĝata nur dum ĉasadoj. En 1849 dum sieĝo de Buda stabo de Artúr Görgey tie loĝis. En la sekvaj jardekoj la kastelo estis plurfoje trakonstruita. Ekde la 1880-aj jaroj pro geedziĝo Lajos Tisza uzis la kastelon, eĉ blazono de Tisza estis metita sur la konstruaĵon. Dum la nazia erao la loko estis rifuĝejo de geinfanoj, la zorganto estis la Ruĝa Kruco. Ĝis 1951 la kastelo estis ripozejo de la agrikultura ministerio, poste de la defenda ministerio. Tiutempe jam ruĝa stelo ornamis la kastelon. Tuj post falo de la hungara revolucio de 1956 revoluciuloj defendis sin kelkajn tagojn kontraŭ la Ruĝa Armeo. Ekde 1958 ĝi estis feriejo aŭ edukejo de arbaristoj, en la parko en 1979 3 loĝdomoj konstruiĝis. En 1992 la edukejo transformiĝis al mezlernejo, kiu funkciis ĉi tie ĝis 2008. Post jaroj la nova posedanto estas la skolta asocio.

Flanko de la kastelo
Vido al la kastelo
Kelkfoje oni faris ene kaj ekstere filmojn.

Konstruaĵo
----------

Komence la kastelo estis teretaĝa, dum la oftaj trakonstruoj ĝi ricevis etaĝon. La kastelo kun keloj situas sola en mezo de granda parko. Ĝi formas brikon, sed estas aliĝantaj teretaĝaj domoj. En la parko troviĝas kapelo (3 metrojn alta) kaj kvadrata turo 15 metrojn alta (supozeble iam akvoturo) - ambaŭ en malbonaj statoj. La kapelo estis konstruita en 1837 memore al pesto. La kastela fasado estas simetria, laŭlonge serio de kolonoj estas videblaj. Sur la etaĝo laŭlonge estas teraso. En la flankaj partoj longaj balkonoj etendiĝas.

Parko
-----

Trafluas la parkon rojo, kiu enfluas al Danubo en mezo de Budapeŝto. En la parko futbalejo kaj similaj sportejoj funkcias. La menciindaj arboj estas fagoj, kverkoj, fraksenoj, kaŝtanoj, pinoj, salikoj, betuloj, robinioj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2013-12-15 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-05-25 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kastelo de Nagykovácsi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Markhot** [jAnoŝ markot], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Markhot János Nepomuk Márton** estis hungara juristo, politikisto, parlamentano. Lia familia nomvarianto estis *Markhót*, lia nobela antaŭnomo estis *vittenci*. Lia filo estis Gyula Markhot.

János Markhot
János Markhot  naskiĝis la 17-an de novembro 1811 en Hungara reĝlando en vilaĝo Alsóköröskény (nuntempa urboparto de Nitro en Slovakio), li mortis la 14-an de septembro 1888 en Nyitraivánka (nuntempa Ivanka pri Nitre en Slovakio).

Biografio
---------

János Markhot frekventis gimnazion en Nyitra, poste li akiris juran diplomon en Pozsony. En 1846 li estis nomumita ĉefjuĝisto de Nyitra (historia departemento), post 2 jaroj subdepartementestro. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis elektita parlamenta deputito. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis. En 1861 li rifuzis esti denove subdepartementestro. Tiutempe li estis opozicia politikisto. En 1869 li denove estis subdepartementestro, inter 1875-1881 denove estis parlamenta deputito, poste li retiriĝis. Li havis la titolon reĝa konsilisto.

Li havis edzinon, kiu naskis 4 gefilojn. Li estis boparenco de Lajos Kossuth.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* parlamentaj paroladoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]

* Kategorio János Markhot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)