recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mbur** (aŭ france **Mbour**) estas urbo en Senegalio kiu situas 80 km sude de la ĉefurbo Dakaro. Ĝi konsistas el 27 kvartaloj. La loĝantonombro sumiĝas je ĉ. 200.000. Mbur estas fama pro sia fajna kaj ebena sabloplaĝo de la Petite Côte. Krome la urbo havas iom grandan fiŝkaptan havenon. La regiono estas turisme evoluigita.

Alveno de la fiŝkaptistoj en Mbur

Turismo
-------

La malfermo de Internacia flughaveno Blaise-Diagne en proksima Diass grave kontribuas al la turisma disvolviĝo. La konstanta fluo de trafiko inter Mbur kaj Saly atestas pri la graveco de turismaj agadoj por la urbo Mbur. 

Kankurango - ritaj dancoj de la Madinkoj
Ankaŭ la manifestiĝo de "*Kankourang*" (ritaj maskodancoj ene de la komunumo Mandinka) allogas multajn turistojn. La 'Kankourang' estas en la reprezenta listo de Monda heredaĵo de Unesko.

Mbur estas ankaŭ konata pro ĝia eksperimenta ekologia naturrezervejo ('*Réserve écologique expérimentale de M'bour'*), protektita zono depost 1987.

Klimato
-------

Mbur estas influita de la mara vento kaj la malvarma fluo de Kanarioj, kio donas al la urbo relative mildan klimaton. La averaĝaj temperaturoj varias inter 20 °C kaj 35 °C, dum la jara mezumo estas ĉirkaŭ 26 °C. La plej malaltaj temperaturoj estas sentataj inter januaro kaj februaro, kie ĝi atingas ĝis 16 °C, dum inter marto kaj oktobro ĝi sentas ĝis 35 °C. La horoj de sunbrilo varias inter 8 kaj 9 horoj ĉiutage.

Transporto
----------

Loka transporto estas administrata kaj organizado per de taksioj. Eblaj pasaĝeroj komunikas sian cellokon per konvenciaj gestoj de la flanko de la vojo al la taksiisto, ĉi-lasta, se li akceptas, haltas kaj lasas pasaĝerojn eniri. La prezo dependas de la distanco kaj povas esti ĉirkaŭ 200 CFA-on por persono se vi volas atingi la najbaran municipon Saly Portudal. Taksioj estas ĝenerale kundividitaj inter diversaj pasaĝeroj, kiuj dividas la koston de la veturado.

Famuloj
-------

Viviane N'Dour (\* 1959), senegala Mbalax/R&B-kantistino, kiu komence de la 1990-aj jaroj estis fonkantistino ĉe la fama kantisto kaj komponisto Youssou N'Dour.

Ĝemeliĝo
--------

La urbo ĝemeliĝis en 1974 kun la bretona municipio Concarneau (Francio).

Filmo
-----

Moskeo Serigne Saliou Mbacké en MburMoskeo *Serigne Saliou Mbacké* en Mbur
*Les Enfants perdus de M’Bour* (La perditaj infanoj de M'Bour), filmo de Daniel Grandclément, Francio, 2009, 46', Dokumentofilmo pri la problemaro de almozopetantaj korano-lernantoj (talibés) en Senegalio.

Referencoj
----------

1. ↑  (fr) Unesco Kankurang, arĥivo
2. ↑  (it) Respondeca Turismo en Senegalo kun CPS: la urbo Mbur Arkivigite je 2019-09-06 per la retarkivo Wayback Machine, cps-ong.it, la 6-an de septembro 2019.

Vidu ankaŭ
----------

* Senegalio
* Esperanto en Afriko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri urbo en Anglio. Por informoj pri urbo en Usono, vidu la artikolon Taunton (Masaĉuseco).

Tudoraj konstruaĵoj en Taunton
**Taunton** estas la ĉefurbo de Somerset, Anglio. Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 60 479 loĝantoj sur areo de 16,32 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 706 loĝantoj/km².

Historio
--------

Dum la romia epoko estis vilaĝo kie nun situas suburbo de Taunton. Sub la anglosaksoj Taunton iĝis grava loko, kun sia propra monfarejo. Ĉirkaŭ 700 Ine (Wessex) konstruigis terkastelon, sed en 722 ties reĝino Aethelburg detruis ĝin pro timo ke ĝi estu kaptota de ribelantoj. Antaŭ 904 fondiĝis monaĥejo, kaj la urbo iĝis posedaĵo de la episkopoj de Winchester.

Dum la milito de rozoj okazis bataleto ĉe Taunton. En 1497, Perkin Warbeck, kiu pretendis la anglan tronon, atingis Taunton, sed fuĝis pro timo de la armeo de Henriko la 7-a (Anglio): post sia kaptiĝo li estis enkarcerigita ĉe Taunton antaŭ esti translokita al Londono.

Dum la mezepoko okazis komercaj bazaroj, kiuj famis pro la vendo de lana tolo fabrikita en la urbo. Fine de la 18-a jarcento estiĝis silkteksa industrio.

Dum la angla enlanda milito, la urbo estis okupata foje de subtenantoj de Karlo la 1-a (Anglio), foje de tiuj de la parlamento. De julio 1644 al junio 1645 reĝa armeo sieĝis la urbon. Dum tiu milito multaj antikvaj konstruaĵoj detruiĝis.

En 1685, post la subpremo de la ribelo de Monmouth, ĉe la kastelo de Taunton okazis parto de la "sangaj procesoj" de juĝisto Jeffreys, kiu tie mortkondamnis pli ol 200 ribelintojn.

Vidindaĵoj
----------

Antikvaj almozdomoj ĉe Taunton
Inter la vidindaĵoj de Taunton estas:

* almozdomoj fonditaj en 1615 por malriĉaj fraŭlinoj
* tudora drinkejo datiĝanta de 1578
* kastelo konstruita dum la normanda epoko kaj restaŭrita dum la 18-a kaj 19-a jarcentoj

* Taunton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Taunton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Taunton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Taunton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ziginĉor** estas la plej granda urbo de la samnoma regiono Ziginĉor en la Kazamanco, la suda parto de Senegalio. Ziginĉor estas la komerca centro de Kazamanco kaj grava komercejo inter Gambio kaj Gvineo-Bisaŭa.

Satelita bildo de la urbo.
Ziguinchor festis decembre 2004 sian 100-jaran funkcion kiel ĉefurbo de la Kazamanco.

La pramŝipo Le Joola trafikis inter Dakaro kaj Ziginĉor ĝis ĝi pereis la 26-an de septembro 2002, pereigante ĉirkaŭ 2 000 pasaĝerojn. Ekde 2005 la servon liveris la ŝipo Wils, kaj de 2008 la ŝipo Aline Sitoé Diatta.

La plej granda najbarurbo estas la 30 km norde situanta Bignona. Inter tiuj du urboj trapasas la lingvolimo inter la volofa kaj djola lingvoj.

En 1992 papo Johano Paŭlo la 2-a vizitis Ziginĉor-on, kiu formas la kristanan centron de Senegalio.

Okcidente kaj norde la regionon ĉirkaŭas mangrovo, kiu proponas ege multspecan naturon.

Ziginĉor estas militbazo kaj estas ligita al Dakaro kaj aliaj grandaj urboj de la regiono per civila flughaveno.

Okcidente de la urbo etendiĝas ĝis la Atlantiko marĉo- kaj riveropejzaĝoj, kiuj loĝigas diversajn gentojn, pli ol 30 lingvojn kaj multajn tradiciojn.

Ziginĉor estas grava loko por la turismo: ĉi tie la Klubo Mediterranée konstruis ripozejon por precipe franclingvaj eksterafrikanoj, kiu estas komlete izolita de la ĉirkaŭaĵo. Pro la izoliteco de la mono elspezata de la turistoj nur malmultege restas en la lando mem.

Elstaraj urbanoj
----------------

* Ousmane Sembène (1923–2007), verkisto kaj fimreĝisoro, „patro" de la kino sude de la Saharo

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |

* Gvinea arbara-savana mozaiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ziginĉor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ziginĉor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mehr Informationen zur Region sowie Bildmaterial gibt es über folgende Website einer Schulpartnerschaft
* Mapo
kastelo Tonbridge
**Tonbridge** estas urbo de Kent, Anglio. Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 38 657 loĝantoj.

La urbo fondiĝis dum la anglosaksa epoko, kie estis strategia ponto trans Rivero Medway. Pro inundoj, la urbo longe situis nur norde de la rivero. Dum la 11-a jarcento kastelo estis konstruita de Rikardo Fitz Gilbert, kiu partoprenis la normandan invadon de Anglio en 1066. Post la 1087-a morto de Vilhelmo la konkerinto, Rikardo Fitz Gilbert subtenis Roberton Curthose kiel reĝo de Anglio: Vilhelmo la 2-a sieĝis kaj kaptis la kastelon. Pluaj sieĝoj okazis dum la regado de Johano. Dum tiu de Henriko la 3-a sieĝita garnizono forbruligis la kastelon. La urbo kaj kastelo rekonstruiĝis kaj la kastelo iĝis reĝa loĝejo kaj arkivejo de Eduardo la 2-a. La kastelbieno nun estas parko kie ruinoj videblas; la ĉefa konstruaĵo servas kiel oficejo de la loka registaro.

En 1552 Eduardo la 6-a fondis lernejon por eduki la filojn de pli prosperaj ĉirkaŭuloj (jam estis proksima lernejo por filoj de malriĉuloj). La lernejo ankoraŭ ekzistas kiel privata lernejo, Tonbridge School.

Dum la angla enlanda milito parlamenta garnizono okupis la urbon kaj sukcese defendis ĝin.

Dum la dua mondmilito estis barakejo por kaptitoj.

Famuloj
-------

* Anna Atkins, botanikistino kaj ilustristino, konsiderata unu el la unuaj fotistinoj

* Kategorio Tonbridge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kamaran, videbla el la kosmo
**Kamaran-insulo** (arabe كمران) estas granda insulo de Jemeno en la Ruĝa Maro. La insulo havas surfacon de 108 km² (longas 18 km kaj larĝas 7 km) kaj situas en strategie grava loko ĉe la suda fino de la Ruĝa Maro. Aliaj fontoj donas surfacan areon de 57 ĝis 207 207 km². Ĝi situas en malprofunda akvo sur kontinenta breto de la Arabia duoninsulo, kun koralaj rifoj. La insula teritorio apartenas al Jemeno kaj estas parto de ties provinco Hadramaut.

Historio
--------

Kamaran estis okupita dum longa tempo fare de la portugaloj, la Osmana Imperio okupis ĝin en la 19-a jc. kaj uzis kvarantenan stacion por muslimaj pilgrimantoj al Mekao.

En junio de 1915, dum la Unua Mondmilito, la Brita imperio okupis la insulon per trupoj el Adeno. La Traktato de Lausanne de 1923 ĉesigis la posedrajton de la Otomana imperio kaj donis nebulajn formulojn pri estonto de la insulo. Britio plu retenis la insulon sub sia okupado, administris ĝin el Kolonio de Adeno. En 1949, Britio deklaris, ke guberniestro de Adeno estas same guberniestro de Kamaran. La insulo do ne iĝis parto de la la kolonio.

La 30-an de novembro 1967, Kamaran iĝis parto de la Popola Demokrata Respubliko de Jemeno (Suda Jemeno), sed iĝis okupita fare de la Jemena Araba Respubliko (Norda Jemeno) en 1972 kaj iĝis parto de la unuiĝinta Jemeno en 1990.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kamaran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kamaran Island page Arkivigite je 2006-12-18 per la retarkivo Wayback Machine
La **Granda Placo** (nederlande *Grote Markt*, ĝis en la 19-a jarcento *Breede Merckt* (Larĝa Placo) estas la centro de la urbo Groningen. Ĝi estas dominata de la Martinituro kaj la urbodomo el 1810. Alia prominenta konstruaĵo estas la oroficejo.

La Granda Placo kun Martinituro en 2010
Granda Placo en 1920, pentraĵo de Otto EerelmanLa Granda Placo estis antaŭ la Dua Mondmilito

La Scholtenshuis (Domo de Scholten) ĉ. 1895 je la norda flanko
unu el la plej belaj placoj en Nederland. La pentraĵo de Otto Eerelman montras la placon en sia antaŭa glorio. Dum la liberigo de la urbo, en aprilo 1945, grandaj partoj de la okcidenta, norda kaj orienta flanko estis detruitaj aŭ severe damaĝitaj. Post la milito oni konstruis en la stilo de rekonstruado. Je la okcidenta flanko en 1962, sur la loko de la detruita Waagstraat, oni konstruis novan urbodomon de la arkitekto Jo Vegter kiu estis ligita, per piedirponto, al la malnova urbodomo el 1810. En 1994 tiu parto de la urbodomo estis malkonstruita por cedi lokon al la hodiaŭa Waagstraatkomplekso, elpensita de la itala arkitekto Adolfo Natalini.
La plej novaj planoj por la placo, kiuj rilatas kun la konstruo de la Forumo, enhavas ke la nova orienta muro estas 17 metrojn antaŭenŝovota, per kio oni riparas la originan domfrontlinion de antaŭ la milito. Per tio oni provas atingi redoni 'sian grandecon' al la placo. En septembro 2011 la konstrulaboroj komenciĝis kaj oni anoncis ke la finkonstruo estos en 2016 aŭ 2017.

La Granda Placo kun urbodomo en 2007

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la novkonstruado Granda Placo (nederlande)

* Kategorio Granda Placo (Groningen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Traktato de Reciproka Kunlaborado kaj Sekureco Inter Usono kaj Japanio** (en japana 日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約, Nihon-koku to Amerika-gasshūkoku to no Aida no Sōgo Kyōryoku oyobi Anzen Hoshō Jōyaku, en *Treaty of Mutual Cooperation and Security Between the United States and Japan*), konata en Japanio ankaŭ kiel *Anpo/Ampo jōyaku* (安保条約) aŭ ĝuste *Anpo/Ampo* (安保) kiel mallongigo, estas traktato kiu establas militaliancon inter Usono kaj Japanio. La traktato estis por la unua fojo subskribita en 1951 en la Presidio de San-Francisko post la subskribo de la Traktato de San-Francisko (ofte konata kiel Pactraktato de San-Francisko) de la Sanfranciska Militmemora Operejo. Poste, la Sekurectraktato estis amendita en Januaro 1960 inter Usono kaj Japanio en Vaŝingtono.

Kiam la traktato estis por la unua fojo subskribita en 1951, ĝi enhavis klaŭzojn kiuj permesis al Usono agadi por havigi pacon en Orienta Azio kaj eĉ plenumi sian potencon en enlandaj kvereloj de Japanio. Tiu lasta parto menciita estis forigita en la reviziita versio de la traktato en 1960. En la amendita traktato, artikoloj kiuj specifas reciprokajn defendodevigojn kaj usonajn devigojn por informi al Japanio antaŭ la usonaj fortoj mobilizitaj estu inkluditaj por mildigi neegalan statuson sugestitan en la traktato de 1952.

La traktato establis, ke ajna atako kontraŭ Japanio aŭ Usono farita ene de Japania teritorio estu danĝera por la paco kaj sekureco de ambaŭ landoj. Ĝi postulis, ke ambaŭ landoj agados por fronti la komunan danĝeron. Por plenumi tiun postulon, ĝi establis la kontinuan restadon de la usonaj militbazoj en Japanio.

La traktado inkludis ankaŭ ĝeneralajn decidojn por la plua disvolvigo de internacia kunlaborado kaj plibonigo de estonta ekonomia kunlaborado.

En Japanio okazis amasa malkonsento pri la traktato, kio rezultis en la Anpo-protestoj.

Notoj
-----

1. ↑   Ryan Holmberg, "Know Your Enemy: ANPO," Art in America, Jan 2011.
2. ↑   Gordon, Andrew (2003). A Modern History of Japan: From Tokugawa times to the Present. New York: Oxford University Press.
3. ↑  Primary Source Document TREATY OF MUTUAL COOPERATION AND SECURITY BETWEEN THE UNITED STATES OF AMERICA AND JAPAN (19a de JANUARO, 1960)

* Kategorio Traktato de Reciproka Kunlaborado kaj Sekureco Inter Usono kaj Japanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718545
 |
**Salzkammergut** estas regiono en Aŭstrio ĉe la norda rando de la Alpoj. 

Historie ĝi estas la regiono ĉirkaŭ la urbo Bad Ischl karakterizita per salo-produktado kaj -eksportado (pro tio la nomo "salejo", "sala regiono"). Hodiaŭ "Salzkammergut" celas turisman regionon etendiĝantan de la urbo Salzburg ĝis la Almtal, de la valo de la rivero Vöckla ĝis la montara grupo Dachstein kaj la monto Grimming. 

Salzkammergut estas karakterizita de la rivera sistemo de la Traun kun entute 76 grandaj kaj malgrandaj lagoj, ĝiaj montoj kaj la montoj ĉirkaŭantaj ĝin (Dachstein, Totes Gebirge und Höllengebirge). Ĝi estas rigardata kiel unu el la plej belaj partoj de la aŭstriaj Alpoj, kie situas multaj banlokoj ĝuantaj favoran klimaton. 

Al la turisma regiono Salzkammergut hodiaŭ apartenas 54 komunumoj en tri federaciaj landoj de Aŭstrio. La plej granda parto (72 procentaĵoj) apartenas al Supra Aŭstrio, pliaj 16 procentaĵoj, la parto "Ausseerland" ĉirkaŭ la urbo Bad Aussee al Stirio, kaj la plej malgranda parto (12 procentaĵoj) al la federacia lando Salzburg (Salcburgio).

Vidindaĵoj
----------

* Hallstatt

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salzkammergut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Salzkammergut Tourismus-Marketing GmbH, oficiala retejo de la komunumoj de Salzkammergut en la germana, angla, itala kaj hungara
* retejo kun fotoj[*rompita ligilo*] de la regiono (germane kaj angle)
Pri la komunumo
---------------

**Lantsch/Lenz** estas urbo kaj komunumo de la komunumaro Belfort kaj la distrikto Albulo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 529 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Lantsch/Lenz situas sur suna teraso 500 metrojn super la Albulovalo ĉe ties norda flanko.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lantsch/Lenz limas en nordo al Arosa, en nordoriento al Alvaneu, en sudoriento al Brienz/Brinzauls, en sudokcidento al Alvaschein, kaj en okcidento al Vaz/Obervaz.

Nomo kaj lingvoj
----------------

Lantsch/Lenz estas dulingva formo por emfazi la dulingvecon de la komunumo. *Lantsch* (prononcu *lanĉ*) estas la romanĉa formo kaj *Lenz* (prononcu *lenc*) la germana. Komence de la 20-a jarcento preskaŭ la tuta loĝantaro parolis la romanĉan, kaj ankoraŭ en la jaro 1980 la romanĉlingvanoj estis 60,21% de la loĝantaro. Okaze de la lasta popolnombrado de la jaro 2000 nur ankoraŭ 36,70 % de la loĝantoj parolis la romanĉan, dum la germanlingvanoj kun 54,23% nun estas la absoluta plimulto.

Trafiko
-------

Lantsch/Lenz situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Koiro tra Tiefencastel al la Juliopasejo. Sur tiu vojo cirkulas la poŝtaŭtolinio de Lenzerheide al Davos, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lantsch/Lenz en la imperia urbaro datiĝas el la jaro 831 kiel *Lanzes*.

Oni trovis en Lantsch/Lenz ruinojn kaj objektojn el la frua ferepoko kaj la romia tempo, kiuj indikas, ke la loko jam frue estis loĝata.

En la 12-a jarcento Lantsch/Lenz apartenis al la Senjoroj de Belfort. Kiel parto de la tribunalo Belfort Lantsch/Lenz fariĝis en la jaro 1338 posedaĵo de la Grafoj de Togenburgo. Ek de 1436 ĝis la jaro 1850 Lantsch/Lenz estis membro de la Dektribunala Federacio. Ek de 1851 Lantsch/Lenz estas komunumo de la komunumaro Belfort en la distrikto Albulo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Lantsch/Lenz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-11-23)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lantsch/Lenz en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Lantsch/Lenz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Lantsch/Lenz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Albulo |
| --- |
| 
**Alvaschein:** Alvaschein• Mon • Mutten • Stierva • Tiefencastel • Vaz/Obervaz

**Komunumaro Belfort:** Alvaneu • Brienz/Brinzauls • Lantsch/Lenz • Schmitten • Surava

**Komunumaro Bergün:** Bergün/Bravuogn • Filisur

**Komunumaro Surses:** Bivio • Cunter • Marmorera • Mulegns • Riom-Parsonz • Salouf • Savognin • Sur • Tinizong-Rona |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Joinville (Haute-Marne) kaj Joinville (stacidomo). |



**Joinville** estas metropolo, municipo kaj universitata urbo en suda Brazilo en subŝtato Sankta Katarino. La metropolo apartenas al urbaro kaj Joinville estas unu el la plej altaj vivniveloj en Sud-Ameriko.

Panoramo en Joinville

Geografio
---------

Germana domo en Joinville konstruita en 1921
Joinville situas laŭ rivero en proksimeco de golfo. Curitiba troviĝas 107, Florianópolis 184, San-Paŭlo (urbo) 380, Guarulhos 391, Campinas 418, Porto Alegre 476, **Rio-de-Ĵanejro**, São Gonçalo 705, Belo Horizonte 869, Goiânia 1072, **Braziljo** 1174, Salvador de Bahio 1831, Maceió 2309, Recife 2508, São Luís 2690, Belém 2764, Manaus 2842 km.

Historio
--------

En nuna loko de Joinville estis loĝata jam antaŭ pluraj jarmiloj. La urbo mem estis fondita en 1851 fare de germanaj, svisaj kaj norvegaj enmigrintoj. Tamen la loknomo estas franca. La origina nomo antaŭ la urbofondo estis *Colônia Dona Francisca*. De 1850 ĝis 1888 alvenis 17,000 germanojn. La moderna industrio komenciĝis en 1887.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Joinville estas bazita sur industriaj agadoj kaj komerco. Aparte menciinda estas la motorfabrikado ekde 2012.

Vidindaĵoj
----------

* muzeoj
* kirkoj

Servoj
------

* Lernejo de Bolŝoj-baleto

Klimato
-------

Joinville situas en tropika zono. En la urbo pluvas jare po 2115 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en januaro. La averaĝa jara temperaturo estas 20 °C, ĝi varias inter 16-25 °C. En aŭgusto la temperaturo proksimiĝas al la frostopunkto.

Trafiko
-------

Joinville havas negravan lokan flughavenon. Ĝi situas 13 km de la urbocentro, internacia flughaveno de Curitiba 110 km. Aŭtovojo kaj fervojo atingas la metropolon.

Ĝemelurboj
----------

* Popola Respubliko Ĉinio Ĝengĝoŭo, Ĉinio
* Usono Chesapeake, Usono
* Slovakio Spišská Nová Ves, Slovakio
* Germanio Langenhagen, Germanio (2015)
* Francio Joinville-le-Pont, Francio
* Svislando Schaffhausen, Svislando (2011)

Fora kaj larĝa panoramo de Joinville
Larĝa panoramo de Joinville

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-07-13 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
* hejma paĝo Arkivigite je 2015-07-13 per la retarkivo Wayback Machine portugale

* Joinville (Brazilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Joinville (Brazilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon La Punt Chamues-ch (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**La Punt Chamues-ch** estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 719 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komumomo La Punt Chamues-ch konsitas el la iam sendependaj vilaĝoj La Punt norde de Eno kaj Chamues-ch sude de la rivero. La komunumo situas en Supra Engadino ĉe la suda fino de Albulopasejo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo La Punt Chamues-ch limas en nordo kaj oriento al Zuoz, en nordoriento al Madulain, en sudoriento al eksklavo de Madulain, en sudo al Pontresino, en sudokcidento al Samedan, en okcidento al Bever, kaj en nordokcidento al Bergün/Bravuogn.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Silvaplana tra la tura Engadino al Tirolo, al kiu en la komunumocentro kuniĝas la kantona vojo n-ro 749 de Tiefencastel trans Albulopasejo. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Scuol. Poŝtaŭtolinio kondukas trans Albulopasejo al Tiefencastel.

Lingvoj
-------

Ĝis en la 19-a jarcento en La Punt Chamues-ch la ĉefa lingvo estis la putera, tio estas dialekto de la romanĉa lingvo. Ankoraŭ dum la popolnombrado de 1980 la romanĉo kun 41,54% de la loĝantaro estis la ĉefa lingvo, dum 40% parolis la germanan kaj 10% la italan. En la jaro 2000 la nombro de germanlingvanoj altiĝis al 66,06%, dum ankoraŭ 20,61% parolis la romanĉan kaj 7,73% la italan lingvon.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Chamues-ch datiĝas el la jaro 1137 kiel *Campolouasto*. En la jaro 1244 menciiĝis La Punt kiel *Ponte*. Ĝis 1528 La Punt Chamues-ch formis parton de la paroĥo Zuoz. Ek de 1543 La Punt Chamues-ch estis najbararo de la tribunalkkomunumo Suot Funtauna Merla. Sur baze de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de la jaro 1851 La Punt Chamues-ch fariĝis politika komunum de la komunumaro Supra Engadino en la distrikto Malojo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Constant Wieser*: *La Punt Chamues-ch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-07-22)

Vidu ankaŭ
----------

* La Punt Chamues-ch (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Punt Chamues-ch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo La Punt Chamues-ch
* La Punt Chamues-ch en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion La Punt Chamues-ch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malojo |
| --- |
| 
**Komunumaro Bregaglia:** **Bregaglia**

**Komunumaro Supra Engadino:** Bever  •  Celerina/Schlarigna  •  Madulain  •  Pontresina  •  La Punt Chamues-ch  •  **Samedan**  •  S-chanf  •  Silso en Engadino  •  Silvaplana  •  Sankta Maŭrico  •  Zuoz |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Zizers (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Zizers** (prononcu *cicrs*, en la romanĉa lingvo *Zir* aŭ *Zezras*) estas komunumo kaj ĉefloko de la komunumaro Kvin Vilaĝoj kaj la distrikto Landquart en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 3199 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Zizers situas ĉe la orienta bordo de la rivero Rejno, ĉe okcidenta deklivo de la valo. Dank al la milda klimato, kiun kaŭzas la feno, varma suda falvento de la Alpoj, en Zizers situas eĉ vitejoj. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11, 01 km², de kiuj 38,5% estas kovritaj de arbaro, 41,5% servas por agrikulturo kaj 12,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Zizers limas en nordo al Maienfeld, en nordoriento al Igis, en sudoriento al Valzeina, en sudo al Trimmis, en okcidento al Untervaz, kaj en nordokcidento al Mastrils.

Trafiko
-------

La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A13. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de la Retia Fervojo de Landquart al Koiro kaj per poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Landquart.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Zizers datiĝas el la jaro 824 kiel *Zizuris*. En la jaro 955 la germana imperisetro Oto la 1-a donacis al sia grandbieno en Zizers la donagoprivilegion. Dum mezepoko Zizers posedis la merkatorajon, kaj havis centran funkcion en la regiono, kaj ĝi estis la ĉefloko de la Supera Tribunalejo Kvar Vilaĝoj, kiu post 1803 nomiĝas Kvin Vilaĝoj. Inter la jaro 1527 ĝis 1567 la civitanoj de Zizers iom post iom liberaĉetis sin de ĉiuj interezodevoj kaj servutoj.

Ĝis en la jaro 1854 al Zizers apartenis ankaŭ Mastrils, kiu tiam fariĝis memstara komunumo. En la jaro 1913 la tri tiamaj eksklavoj de Zizers Oberzollbruck, Russhof (nun Plantahof) kaj Untere Mühle estis disigitaj de Zizers kaj atribuitaj al la komunumo Igis.

Famaj personecoj
----------------

En sia ekzilo en Zizers la lasta imperiestrino de Aŭstrio Zita de Bourbon-Parma pasigis la finon de sia vivo kaj mortis la 14-an de marto 1989.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Adolf Collenberg*: *Zizers* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-10-09)

Vidu ankaŭ
----------

* Zizers (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zizers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Zizers
* Zizers en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Zizers** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Landquart |
| --- |
| 
**Komunumaro Kvin Vilaĝoj:** Haldenstein• Igis • Mastrils • Trimmis • Untervaz • Zizers

**Komunumaro Maienfeld:** Fläsch • Jenins • Maienfeld • Malans |  |

 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri legenda rabobirdo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Roĥo de Montpeliero.
**Birdo Roĥo**, **Rokbirdo** aŭ *ruĥ* (de la araba kaj persa رخ *roĥ*, asertita fare de Louis Charles Casartelli kiel mallongigita formo de la persa *simurgh*) estas grandega legenda rabobirdo, ofte priskribita kiel blanka. Laŭdire Roĥo estis tiel enorme granda ke ĝi kaptis kaj formanĝis elefantojn. En *Mil kaj unu noktoj*, Sinbado la Maristo ligis sin mem al la kruro de la birdo por tiel forflugi kun ĝi.

Birdo Roĥo detruas la ŝipon de Sinbado la Maristo.

Orientaj originoj
-----------------

La roĥbirdo havis siajn originojn, laŭ Rudolph Wittkower, en la batalo inter la hinda suna birdo Garudo kaj la ktonia serpento Nāga, vorto pri kiu A. de Gubernatis asertis ke ĝi signifas "elefanton" same kiel "serpenton". La mitemo de Garudo rajdanta elefanton kiu batalis kontraŭ krokodilon aperas en du sanskritaj epopeoj, la *Mahabarato* (I. 1353) kaj la *Ramajano* (III. 39). La rokbirdo aperas en arabaj geografioj kaj naturhistorioj, popularigita en arabaj fabeloj kaj la folkloro de maristoj. Ibn Batuta (iv. 305ff) rakontas pri monto ŝvebanta en aero super la Ĉiniaj Maroj, kiu estus la rokbirdo.

Notoj
-----

1. ↑  Casartelli, en ''*Journal of the Royal Asiatic Society* **28** 1891:345-f, notita de Wittkower 1938:256 noto 2.
2. ↑
3. ↑  Wittkower notis identigon de la roĥo kaj Garudo en Kalipadra Mitra, "The bird and serpent myth", *The Quarterly Journal of the Mythic Society* (Bangalore) **16** 1925-26:189.
4. ↑  Wittkower 1938:255 note 3 credits A. de Gubernatis, *Zoological Mythology* 1872, II, p. 94
5. ↑  Notita en Yule-Cordier, *Cathay and the Way Thither* IV (1916:146), notita de Wittkower 1938.

* Kategorio Birdo Roĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo pri Garanhuns

**Garanhuns** estas municipo, universitata urbego kaj diocezo de la brazila subŝtato Pernambuko. La grandurbo estas konata kiel "Suíça Pernambuka Svislando" pro ĝia plaĉa vetero dum somero kaj malaltaj temperaturoj dum vintro, nekutima en la regiono. Ĝi ankaŭ estas konata kiel "Grandurbo de Floroj" aŭ "Grandurbo de Pluveto".

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 141,122 en 2016
* Supermara alteco: 896 m
* Areo: 473 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 08° 53′ 25″ S 36° 29′ 34″ U﻿ / ﻿8.89028 °S, 36.49278 °U﻿ / -8.89028; -36.49278 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo en Garanhuns
Kirko en Garanhuns
Urbodomo de Garanhuns
Garanhuns situas sur altebenaĵo en orienta parto de la lando. Maceio kun Atlantiko troviĝas 120, Recife 198, Natalo (Brazilo) 374, Salvador de Bahio 506, Teresina 818, São Luís 1116, **Braziljo** 1458, Belo Horizonte 1464, Belém 1566, Goiania 1633, Nova Iguaçu 1711, **Rio-de-Ĵanejro** 1715, Campinas 1924, Guarulhos 1942, San-Paŭlo (urbo) 1952, Curitiba 2280, Campo Grande 2332, Manaus 2681, Porto Alegre 2805 km.

Historio
--------

Garanhuns urbiĝis en 1879.

Ekonomio
--------

En plena municipo de Garanhuns oni okupiĝas pri agrikulturo (floroj, tomatoj, maniokoj, bredado de bovoj, kaj kokoj), turismo kaj komerco.

Klimato
-------

Garanhuns apartenas al la tropika klimato, kiu estas pli malvarma pro la supermara alteco. La averaĝa jara temperaturo varias inter 18-21 °C. Dum la brazila vintro la temperaturo falas ĝis 7 °C. Tio estas tre malvarma, ja la grandurbo estas nur kelkajn gradojn sude de la ekvatoro. Jare pluvas po 874 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter aprilo-julio.

Trafiko
-------

Garanhuns havas flughavenon. El la urbego forkuras 5 vojoj.

Vidindaĵoj
----------

Monumento en Garanhuns
Avenuo en Garanhuns
* Vintra muzika festivalo (julio)
* monumento
* diversaj kirkoj

Fontoj
------

* oficiala paĝo portugale
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-05-31 per la retarkivo Wayback Machine angle
* WikiTrans kaj Guglo

* Garanhuns en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Garanhuns en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palhoça** [palhosa] estas marborda grandurbo kaj municipo en suda Brazilo en subŝtato Sankta Katarino. Ĝi apartenas al urbaro de Florianópolis

Bazaj informoj
--------------

Palhoça en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 137,334 (en 2010)
* Supermara alteco: 3 m (averaĝe)
* Areo: 395 km²
* Telefonkodo: 048
* Poŝtkodo: 88130-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 27° 38′ 42″ S 48° 40′ 04″ U﻿ / ﻿27.64500 °S, 48.66778 °U﻿ / -27.64500; -48.66778 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo pri Palhoça
Palhoça en 1928
Palhoça situas laŭ golfo de Atlantiko en suda parto de la lando. La najbaraj municipoj estas São José, São Pedro de Alcântara, Santo Amaro da Imperatriz, Paulo Lopes. *Florianópolis* troviĝas 15, Curitiba 253, Porto Alegre 364, San-Paŭlo (urbo) 500, Guarulhos 510, Campinas 550, Nova Iguaçu 755, **Rio-de-Ĵanejro** 759, Belo Horizonte 984, Campo Grande 1001, Goiânia 1221, **Braziljo** 1320, Salvador de Bahio 1941, Maceió 2415, Teresina 2583, Recife 2615, Natalo (Brazilo), 2815, São Luís 2833, Belém 2912, Manaus 2982 km.

Historio
--------

Palhoça estis fondita en 1793, kiam la konstruata vojo el Florianópolis atingis tiu ĉi lokon. Ĝia nomo venis de "pajlotegmento", nomita pro tiaj domoj de la indiĝenoj. En 1882 ĝi iĝis memstara, en 1894 la titolo estis levita al rajto pri municipo.

Ekonomio
--------

La loĝantoj de Palhoça laboras en industria regiono en la najbareco, en urbo Palhoça en komerco. En la plena municipo gravas ankaŭ la turismo kaj kaj fiŝkaptado.

Trafiko
-------

Marborda panoramo
Boatoj en la haveneto
Palhoça kuŝas laŭ grava vojo, kiu ĝenerale sekvas la marbordon al Florianópolis, krome kuras vojo al interno de la lando. La haveneto servas nur por fiŝkaptado. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Palhoça situas en subtropika klimato. La temperaturo varias somere 25-38 °C, vintre 6-11 °C. Jare pluvas po 1518 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La plej sekaj monatoj estas junio kaj julio.

Vidindaĵoj
----------

* marbordaj strandoj
* protektata regiono kuŝas proksime en la suda marbordo, kie ofte mangrovoj kreskas

Famuloj
-------

En Palhoça naskiĝis Egon Schaden, esperantisto.

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝo portugale

* Kategorio Palhoça en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**São José de Ribamar** [sa ĵoze di ribamar] estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Maranjo. Ĝi apartenas al urbaro de São Luís. La loknomo devenas de patrono de Maranjo.

Bazaj informoj
--------------

São José de Ribamar en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 174,267 (en 2015)
* Supermara alteco: m
* Areo: 386,282 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 02° 33′ 43″ S 44° 03′ 14″ U﻿ / ﻿2.56194 °S, 44.05389 °U﻿ / -2.56194; -44.05389 (mapo)

Geografio
---------

São José de Ribamar situas en nordorienta parto de la lando en orienta fino de duoninsulo laŭ Atlantiko. São Luís troviĝas 24, Teresina 313, Belém 508, Natalo (Brazilo) 1044, Recife 1183, Maceió 1214, Salvador de Bahio 1311, **Braziljo** 1532, Goiânia 1671, Manaus 1776, Belo Horizonte 1932, Nova Iguaçu 2249, **Rio-de-Ĵanejro** 2265, Campinas 2287, Guarulhos 2342, Campo Grande 2297, San-Paŭlo (urbo) 2350, Curitiba 2604, Porto Alegre 3148 km.

Historio
--------

Paroĥa kirko en São José de Ribamar
Origine tiu ĉi teritorio estis indiĝena vilaĝo. La plej gravaj historiaj okazintaĵoj estis en 1627 kaj 1952.

Trafiko
-------

Al São José de Ribamar kuras nur 2 vojoj, nature la pli grava el São Luís.

Klimato
-------

La klimato de São José de Ribamar estas tropika, varmega kaj humida. La averaĝa temperaturo estas 26 °C. La pluva sezono daŭras de januaro ĝis julio, la seka de aŭgusto ĝis decembro. La averaĝa pluvokvanto estas pli ol 2200 mm (ankaŭ dum la seka sezono pluvas, sed malpli.

Vidindaĵoj, vizitindaĵoj
------------------------

* plaĝo
* muzeo
* monumento
* katolikaj kirkoj

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio São José de Ribamar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Maranjo

* PlaĝoPlaĝo
* KirkoKirko
* MonumentoMonumento
* Vido al kirkoVido al kirko

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Timon** estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Maranjo. Ĝi apartenas al urbaro de Teresina.

Bazaj informoj
--------------

Timon en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 164,869 (en 2015)
* Supermara alteco: 69 m
* Areo: 1765 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 05° 05′ 38″ S 42° 50′ 13″ U﻿ / ﻿5.09389 °S, 42.83694 °U﻿ / -5.09389; -42.83694 (mapo)

Geografio
---------

Timon situas en nordorienta parto laŭ maldekstra banko de la Rivero Parnaíba. La najbaraj municipoj estas *Teresina*, *Caxias*, *Matões* kaj *Nazária*. Teresina troviĝas 2, São Luís (subŝtata ĉefurbo) 329, Belém 749, Natalo (Brazilo) 845, Maceió 933, Recife 934, Salvador de Bahio 996, **Braziljo** 1312, Goiânia 1466, Belo Horizonte 1652, Manaus 1922, Nova Iguaçu 1965, **Rio-de-Ĵanejro** 1980, Campinas 2032, Guarulhos 2081, San-Paŭlo (urbo) 2090, Campo Grande 2131, Curitiba 2362, Porto Alegre 2909 km.

Historio
--------

Historio de la portugala erao okazis en la 18-a jarcento. Dum instalado de Teresina la haveno de São José do Parnaíba (poste de Cajazeiras) graviĝis. En 1855 la loko iĝis vilaĝo kiel Sãaŭ Jozefo do Parnaíba. En 1864 la nova loknomo estis *St. Joseph de Cajazeiras*. La oficiala fondo okazis en 1890, la urbiĝo okazis en 1924. En 1924 la urbo prenis la nomon Timon.

Ekonomio
--------

En Timon nur malgrandaj entreprenoj funkcias, krome estas komerco, servoj, turismo, agrikulturo. La loĝantoj laboras precipe en Teresina, kiu situas transe de la rivero.

Trafiko
-------

Timon havas flughavenon. La voja kontakto al Teresina esas bona.

Klimato
-------

La klimato de Timon estas tropika. La averaĝa temperaturo varias en la monatoj inter 22-40 °C. La plej malseka monato estas aprilo, la plej seka periodo estas inter junio-septembro. La plej seka monato estas aŭgusto, pluvas nur ĉirkaŭ 13 mm.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Timon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Maranjo

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-11-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Vitória de Santo Antão** estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Pernambuko.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 135,805 en 2015
* Supermara alteco: 156 m
* Areo: 372 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 08° 07′ 35″ S 35° 18′ 27″ U﻿ / ﻿8.12639 °S, 35.30750 °U﻿ / -8.12639; -35.30750 (mapo)

Geografio
---------

Vitória de Santo Antão situas sur ebenaĵo en orienta parto de la lando. La najbaraj municipoj estas Glória do Goitá, Pombos, Moreno, Escada, Cabo de Santo Agostinho, São Lourenço da Mata. Recife (kun Atlantiko) troviĝas 45, Maceio 178, Natalo (Brazilo) 260, Salvador de Bahio 645, Teresina 896, São Luís 1172, Belo Horizonte 1608, **Braziljo** 1615, Belém 1638, Goiania 1789, Nova Iguaçu 1847, **Rio-de-Ĵanejro** 1850, Campinas 2071, Guarulhos 2086, San-Paŭlo (urbo) 2097, Curitiba 2426, Campo Grande 2489, Manaus 2792, Porto Alegre 2947 km.

Panoramo en Vitória de Santo Antão

Historio
--------

La unuaj portugaloj alvenis en 1626. Baldaŭ oni okupiĝis pri sukerkanoj. La oficiala fondiĝo okazis en 1811.

Ekonomio
--------

En plena municipo de Vitória de Santo Antão oni okupiĝas pri komerco, industrio (produktado de okulvitroj, manĝaĵoj, trinkaĵoj), agrikulturo (sukerkanoj, citronoj, brutoj).

Klimato
-------

Panoramo en Vitória de Santo Antão
Vitória de Santo Antão apartenas al la tropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C, ĝi ŝanĝiĝas inter 16-32 °C. Jare pluvas po 1211 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter marto-aŭgusto.

Trafiko
-------

Vitória de Santo Antão situas laŭvoje inter Recife kaj Caruaru.

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-12-01 per la retarkivo Wayback Machine angle
* WikiTrans kaj Guglo

* Kategorio Vitória de Santo Antão en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vidaĵo de Ĝeneralifo ekde la Alhambra
**Ĝeneralifo** estas vilao kun ĝardenoj uzata de la muzulmanaj reĝoj de Granado kiel ripozloko, situanta en la andaluza urbo Granado, Hispanio. Ĝi estis elpensita kiel kampara vilao, kie ornamitaj ĝardenoj, hortoj kaj arkitekturo integriĝis, proksime de Alhambra. La origino de ĝia nomo estas diskutita. Kelkaj pledas por *Yannat al-Arif* kiel *Horto de la Arkitekto*, kvankam tio povis signifi *La plej laŭdata ĝardeno*. Tiaj reĝaj hortoj estis oftaj en la hispan-arabaj kortegoj. Ĝi estis deklarita kiel Monda heredaĵo de UNESKO en 1984.

Ĝi estis konstruita dum la jarcentoj 12a al 14a kaj transformita de Abu I-Ŭalid Isma'il. Ĝi estas el nazaria stilo kaj situas ĉe unu el la flankoj de Alhambra. Ĝi estas aro de konstruaĵoj, kortoj kaj ĝardenoj, kio estas unu el la ĉefaj allogaĵoj de Granado, kaj kune kun Alhambra, estas unu el la arabaj ensembloj plej elstaraj de la civila muzulmana arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Regno de Granado
* Alhambra

Eksteraj ligiloj
----------------

* Patronato de la Alhambra y Generalife Arkivigite je 2010-08-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ĝeneralifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tujetsch** estas komunumo de la komunumaro Cadi/Disentis kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1791 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. La ĉefloko de la komunumo estas Sedrun.

Geografio
---------

Tujetsch estas la plej okcidenta komunumo de Kantono Grizono. Ĝi situas en la supra parto de la distrikto Surselva, la fontregiono de Antaŭa Rejno. La Lago de Toma sur alteco de 2345 m m.s. estas konsiderata kiel la fonto de la Antaŭa Rejno. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto Péz Tgietschen, kies kulino situas sura alteco de 3327 m s.m. La komunumo konsistas el la ĉefloko Sedrun kaj norde de Rejno la frakcioj Tschamut, Selva, Rueras/Dieni, Camischolas/Zarcuns, Gonda kaj Bugnei, kaj sude de Rejno Surrein kaj Cavorgia.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Tujetsch limas en nordo al Silenen (UR), en nordoriento al Disentis/Mustér, en sudoriento al Medel (Lukomagno), en sudo al Quinto (TI), en sudokcidento al Airolo (TI).

Trafiko
-------

Tra Tujetsch pasas la kantona ĉefvojo n-ro 19 de Ilanz tra Disentis kaj Oberalppasejo al Andermatt. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de la Matterhorn-Gotthard-Fervojo de Disentis tra Operalppasejo kaj Furkatunelo tra Brigo al Zermatt en Kantono Valezo. Kiam vintre la pasejvojo estas fermita la fervojo estas la unika trafikkonekto de Grizono al okcidento. Al sudo ekzistas pasejo kun piedvojo al Airolo en Kantono Tiĉino nome la Bornengopasejo kaj norden la Chrützli-Pasejo al Maderanervalo en Kantono Urio, kiu ankaŭ nur piede paseblas.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Tujetsch datiĝas el la jaro 1237 kiel *Thiuesch*. La teritorio de Tujetsch estis loĝita ek de la 8-a jarcento flanke de Disentis. La komunumo dum mezepoko apartenis al la tribunalo Cadi. Ek de la 12-a jarcento al Tujetsch almigris valzoj. Ili romanĉiĝis ĝis la 15-a jarcento, tamen restis multaj alemanlingvaj loknomoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Adolf Collenberg*: *Tujetsch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-12-22)

Vidu ankaŭ
----------

* Sedrun (stacidomo)
* Bugnei (stacidomo)
* Dieni (stacidomo)
* Rueras (stacidomo)
* Tschamut-Selva (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tujetsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Tujetsch

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Surselva |
| --- |
| 
**Komunumaro Cadi/Disentis:** Breil/Brigels  •  **Disentis/Mustér**  •  Medel (Lukomagno)  •  Schlans  •  Sumvitg  •  Trun  •  Tujetsch

**Komunumaro Ilanz:** Castrisch  •  Falera  •  **Ilanz**  •  Laax  •  Ladir  •  Luven  •  Mundaun  •  Pitasch  •  Riein  •  Ruschein  •  Sagogn  •  Schluein  •  Schnaus  •  Sevgein  •  Valendas  •  Versam

**Komunumaro Lumnezia/Lugnez:** Cumbel  •  Degen  •  Duvin  •  Lumbrein  •  Morissen  •  Sankt Martin  •  Suraua  •  **Vals**  •  Vella  •  Vignogn  •  Vrin

**Komunumaro Ruis:** Andiast  •  Obersaxen  •  Pigniu  •  **Rueun**  •  Siat  •  Waltensburg/Vuorz

**Komunumaro Safien:** Safien  •  **Tenna** |  |

 |
Koordinatoj: 14° 06′ 00″ N 87° 13′ 00″ U﻿ / ﻿14.10000 °N, 87.21667 °U﻿ / 14.10000; -87.21667 (mapo)

Tegucigalpo
*Basílica de la Virgen de Suyapa*, baziliko de la Virgo de Sujapa, patronino de Honduro
Kopio de antaŭkolumba templo en Tegucigalpo
**Tegucigalpo** (nacilingve ***Tegucigalpa***) estas la ĉefurbo de Honduro. Ĝi situas en la amnoma valo, je 990 metroj super marnivelo.

La loĝantaro estis en 2010 de 1 126 534 homoj.

Kune kun la apuda urbo de Comayagüela, situanta transe de la rivero Grande aŭ Choluteca, ĝi formas la Centran Distrikton, oficialan nomon de la ĉefurbo.

La plej gravaj industriaj sektoroj estas la teksa, sukera kaj tabaka.

Historio
--------

Tegucigalpo estis fondita en la 16-a jarcento, kiel centro de la mina aktivado de oro kaj arĝento. La ĉefurbeco pasis el Tegucigalpo al *Comayagua* kaj revene plurfoje en la unuaj jaroj, ĝis 1880, de kiam ĝi restis en Tegucigalpo. Tie fondiĝis en 1847 la unua universitato de la lando. Ĝi suferis grandajn damaĝojn en 1998 post la paso de la Uragano Mitch.

Panorama vido de la urbo je aprilo 2008Panorama vido de la urbo je aprilo 2008

* Tegucigalpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tegucigalpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tegucigalpo en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
*La promenejo de Andaluzio* aŭ *La maja y los embozados*, pentraĵo de Goya en 1777, ene de la ĝenrisma serio de la kartonoj de Goya por murtapetoj.
**Ĝenrismo** estas tendenco aŭ arta movado kiu montras kutimojn kaj morojn de la socio, reference al preciza regiono aŭ lando kaj al aro de ties tradicia folkloro. Ĝi havis specialan disvolvigon el la stetikaj proponoj de la Romantismo en Eŭropo kaj tre diversan montron en literaturo kaj pentrarto de la 19a jarcento.

Mariano José de Larra situigas la originon de la moderna ĝenrisma literaturo en Anglio, jam ĉe la sojlo de la 18a jarcento pro la publikigo de la gazeto *The Spectator* (1711-1712), nome​ efemera revuo eldonita de Joseph Addison kaj Richard Steele, planita kiel montrofenestro kaj semejo de tio kion ili mem nomigis «Essay or sketch of manners» (eseo aŭ skizo de kutimoj).

La intereso el tiu arta stilo kaj movado estas duobla. Unuflanke ĝi estas montro de la estetikaj sentoj de la respektivaj epokoj. Aliflanke ĝi utilas kiel historia referenco al aferoj kiuj povas esti konataj nur aŭ ĉefe danke al tiaj manifestoj. Tre ofte ĝenrismaj aŭtoroj estis interesataj ne nur pri la tiutempaj tipaj roluloj, kutimoj, pejzaĝoj, popolaj tradicioj, ktp. sed ĉefe pri tiuj kiuj tiam jam estis perdiĝintaj. Tiele la utileco de tia konservo ege gravas por la postaj jarcentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hispana literaturo de la Romantismo
* Hispana literaturo de la Realismo

Notoj
-----

1. ↑   Arnáiz, José Manuel (1987). Francisco de Goya, cartones y tapices. Madrid: Espasa Calpe. ISBN 84-239-5284-3.
2. ↑  Laŭ traduko el la hispana vorto "Costumbrismo" en la Vortaro de de Diego [*rompita ligilo*] Konsultita la 16an de aprilo 2018.
3. ↑   «Costumbrismo». DRAE. Konsultita la 16an de aprilo 2018. ««En las obras literarias y pictóricas, atención que se presta al retrato de las costumbres típicas de un país o región.»».
4. ↑   Román, Isabel. «Hacia una delimitación formal del costumbrismo decimonónico». En Departamento de Literatura Española. institucional.us.es. p. 167.  Konsultita la 16an de aprilo 2018.
5. ↑  Fernández López, Justo. «Costumbrismo en el siglo XIX». hispanoteca.eu.  Arkivigite je 2016-09-05 per la retarkivo Wayback Machine Konsultita la 16an de aprilo 2018.
6. ↑   Escobar Arronis, José. «"Literatura de 'Lo que pasa entre nosotros'. La modernidad del artículo de costumbrismo"». cervantesvirtual.com.  Konsultita la 16an de aprilo 2018.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Costumbrismo en la hispana Vikipedio.*

* Kategorio Ĝenrismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĥabrohaŭzo** (nederlande: *Gabber*) estas nederlanda tipo de haŭzo. Ĝi devenas el la pli duraj haŭsvariantoj origine el Detroit kaj el Belgio (*belga New Beat*). Ecoj de ĥabro estas rapidaj bastamburoj (foje eĉ pli ol 260 batoj minute) akompanitaj de tranĉaj baslinioj kaj rap- kaj kantosamploj. Multfoje ĉi-tiuj samploj venas el alia muziko aŭ el filmoj.

La unuaj ĥabrodiskoj aperis komence de la 1990-aj jaroj kaj produktiĝis en Rotterdam de artistoj inspiritaj de krudaj industriaj sonoj. En mallonga tempo ĥabro iĝis sufiĉe populara en Okcidenta Eŭropo. La anoj (ĥabruloj) de ĉi-tiu muzikmovado ofte kalvigis siajn kapojn kaj portis trejnvestojn (marko *Australian*).

Ĉirkaŭ 1995 ĥabro kulminis; preskaŭ ĉiusemajne miloj da adeptoj vizitis haŭsfestojn kie ili tutnokte ĝisfundumis je diskoj kiel Neophyte, Rob Gee kaj 3 Steps Ahead. Aperis magazinoj kiel Strove kaj Thundermagazine kaj kompilkodiskoj. Samtempe la pli gaja varianto *Happy Harcore* atignis regule la modkantolistojn kun kantoj kiel *Wonderfull days* de Charly Lownoise & Mental Theo kaj *I wanna be a hippy* de Technohead.

Komercigo kaj negativa pritrakto de ĥabruloj en amaskomunikiloj pro akuzoj de rasismo kaŭzis rapidan malpopularigon de la muziktipo je la fino de la '90-aj.

Aliaj gravaj artistoj estas interalie:  

DJ Promo, DJ Ruffneck, DJ Paul, Neophyte, DJ Buzz Fuzz, Marc Acardipane, DJ Rob, MC Drokz, Rotterdam Terror Corps, Angerfist, DJ Nosferatu, DJ The Darkraver kaj DJ Gizmo.

La vorto *Gabber* estas jiddevena nederlanda vorto kun signifo "amiko".

Muzikistoj
----------

* Euromasters
* Rotterdam Termination Source
* Chosen Few
* Showtek
* Vitamin
* Tellurian
* The Speed Freak
* DJ Dano
* Charly Lownoise & Mental Theo
* Dark Raver
* Endymion
* Ophidian
* 3 Steps Ahead
* Ruffneck
* Promo

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2023-07-26. Alirita 2023-07-31.

* Kategorio Ĥabrohaŭzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)