recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fort Collins** estas urbego en Usono, en subŝtato Koloradio, en Kantono Larimer. Ĝi estas administrejo de la kantono, krome grava universitata urbo. 

Situo de Fort Collins en la subŝtato kaj kantono

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 40° 33′ N 105° 04′ U﻿ / ﻿40.550 °N, 105.067 °U﻿ / 40.550; -105.067 (mapo)
* Areo: 122 km²
* Loĝantaro: 143 986 (en 2010)
* Supermara alteco: 1 525 m
* Horzono: UTC-7h (en somero UTC-6h)
* Poŝtkodoj: 80521-80528, 80553
* Telefonkodo: 970

Geografio
---------

Konstruaĵo en Fort Collins
Historia urboparto de Fort Collins
Fort Collins situas sur montaro en la meza landparto de Usono, en la norda parto de la subŝtato, en orienta parto de la kantono. Denvero (Koloradio) troviĝas 92 km.

Historio
--------

Fort Collins estis fondita kiel armea antaŭposteno de la Usona Armeo en 1864, sed en la sama jaro inundo detruis la tendaron. Ĝi defendis kontraŭ indianoj, tial oni konstruis fortikaĵon. Setlantoj komencis alveni en la najbareco de la fortikaĵo preskaŭ tuj. La unua lernejo kaj preĝejo malfermiĝis en 1866, en la sekva jaro la fortikaĵo jam aperis en mapo. En 1868 la fortikaĵo iĝis administrejo de la kantono. En 1955 granda sukeroproduktejo ekfunkciis. En 1977 abrupta inundo okazis pro pluvego, 5 homoj mortis. En 2006 Fort Collins estis la plej bona loko por vivi en Usono.

Klimato
-------

En Fort Collins la temperaturo averaĝe varias inter 2-18 ℃. La varmo kulminas en julio averaĝe 30 ℃, rekorde 31 ℃. La malvarmo kulminas en januaro averaĝe −8 ℃, rekorde −39 ℃. La precipitaĵo jare estas 410 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (vintre ankaŭ neĝas). La precipitaĵo kulminas en majo, malkulminas januare.

Trafiko
-------

Loĝantoj de Fort Collins uzis hejman flughavenon ĝis 2012, poste internacian flughavenon de Denvero. El la urbego kuras ĉefvojoj kaj trajnoj al Denvero kaj Vajomingo. Aŭtobusoj, troleoj kaj iomete tramo liveras la pasaĝerojn en la urbego.

Servoj
------

* Ŝtata Universitato de Koloradio

Vidindaĵoj
----------

Ĉeflernejo en Fort Collins
* muzeo, establita en 1941

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Wiki-Trans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
**Preĝejo de Arkianĝelo Sankta Mikaelo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Dunakeszi, en la iama vilaĝoparto.

Absido interne

Historio
--------

Dum la mezepoko jam funkciis kirko dediĉita al Sankta Mikaelo, kiun la turkoj okupis depost 1550. La paroĥo estis refondita en 1725, la nova baroka kirko estis preta en 1756, sed la murpentraĵoj estis faritaj en 1913. La orgeno estis kreita en 1892. Pro la loĝantarnombro en la jaroj 1936 kaj 1937 pli novaj partoj konstruiĝis al la malnova. Dum la ekspansio la malnova preĝejo estis konservita escepte de la ĉefan fasadon. Al la suda flanko estis aldonita la ĉefnavo kaj la flanka navo iĝis samlonga, kiel la ĉefnavo, tamen pli mallarĝa. La novaj konstrupartoj etendiĝis preter la origina preĝejo kun du sekcioj kaj la rifuĝejo, kiu de tiam funkciis kiel flanka kapelo. Inter 1970-1972 la preĝejo estis ekstere renovigita.

Statuo super la ĉefenirejo

Konstruaĵo
----------

La preĝejo kun du turoj situas sola laŭ placo. La fasado estas simetria, meze la ĉefenirejo funkcias. Super la ĉefenirejo estas ornama pluvŝirmilo, kiun 2 kolonoj tenas. Pli supre en niĉo skulptaĵo pri Sankta Mikaelo estas videbla. Ankaŭ la kvadrataj turoj havas apartajn enirejojn. La turpintoj estas tre malaltaj piramidoj. En la norda turo 3 sonoriloj sonoradas, la alia turo silentas. La interno estas baroka pompo. 

Kermeso okazas en la 29-an de septembro aŭ en la sekva dimanĉo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj hungare

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Pentrita fenestro
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en urbo Hajdúböszörmény (Hungario).

Historio
--------

La kirko (tiam dediĉita al Sankta Nikolao) en tiu loko ekzistis jam en 1332, sed tiutempe same estis ankaŭ aliaj kirkoj proksime. Dum la kontraŭturkaj bataladoj ili estis grandparte detruitaj. En 1609 Gabrielo Báthori fondis urbon por hajdukoj, ili estis kalvinanoj kaj uzis la katolikan preĝejon. La sporadaj katolikoj apartenis al Újfehértó ĝis 1814, poste al Balmazújváros. La katolikoj ne povis reakiri la malnovan kirkon. En 1858 oni aĉetis areon kun domoj por kirko, lernejo kaj paroĥo. La preĝejo mem estis konstruita inter 1861-1863. La paroĥo estis establita en 1861, la orgeno estis kreita en 1865. La lastaj renovigaj laboroj okazis en 1994.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed la fasado tuŝas la trotuaron. La fasado estas simetria, la enirejo situas meze, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas rektangula.

Kermeso okazas en 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Will Kymlicka** (naskita en 1962 en Londono(Ontario) estas kanada politika sciencisto kaj filozofo, profesoro pri politika filozofio en Queen's University ĉe Kingston, Kanado. Li estas unu el la plej internacie influaj politikaj sciencistoj, precipe pro lia esplorado pri etnaj problemoj kaj multkultura kunekzistado, same kiel la demando kiel klasika liberalismo povas funkcii en tutmondigita kaj diversetnaj medioj. 

En 2011 li estis elektita korespondanta membro de la Brita Akademio. Li havas honoran doktorecon kaj de la Universitato de Kopenhago kaj de la Katolika Universitato de Loveno.

Verkaro
-------

Li verkis *Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights* (Oxford University Press, 1995) kiu estas esenca teksto rilate al la filozofia bazo por multkulturaj politikoj. Ankaŭ rimarkinda inter liaj publikaĵoj estas *States, Nations and Cultures: Spinoza Lecture 1* (Van Gorcum, 1997).

Lastatempe lia studo pri bestaj rajtoj kondukis al la publikigo de *Zoopolis: A Political Theory of Animal Rights* (2013, kunaŭtorita kun Sue Donaldson, Oxford University Press, 2018). En ĉi tiu verko la limoj de la koncepto de civitaneco estas pridubitaj por inkluzivi bestojn, kaj en ĝi li pritraktas novajn formojn de kunvivado inter bestoj kaj homoj.  

### Tradukoj

Lia enkonduko al politika filozofio estis tradukita al 17 lingvoj, kaj lia libro pri multkultureco en 15 lingvoj.

Persone
-------

Li manĝas vegane jam dum pli ol 20 jaroj.

Bibliografio
------------

* *Liberalism, Community, and Culture.* 1989, ISBN 0-19-827599-4.
* *Contemporary Political Philosophy. An Introduction.*1990, ISBN 0-19-878274-8
* *Multicultural Citizenship.* 1995, ISBN 0-19-827949-3.
* *States, Nations and Culture.* 1997, ISBN 90-232-3224-0.
* *Finding Our Way: Rethinking Ethnocultural Relations in Canada.* 1998.
* *Politics in the Vernacular: Nationalism, Multiculturalism, Citizenship.* 2001.
* *Zoopolis: A Political Theory of Animal Rights.* Oxford University Press, 2011, ISBN 978-0-19-959966-0.

Vidu ankaŭ
----------

John Rawls

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retejo de Kymlicka ĉe Queen's University

Referencoj
----------



1. ↑  (en) *Fellows: Will Kymlicka.* British Academy, alirite la 19-an de oktobro 2020.
2. ↑  (angla, hispana, kataluna) Will Kymlicka, Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona (CCCB)
La **Kalvinana preĝejo** estas moderna religia konstruaĵo en urbo Halásztelek (Hungario).

Historio
--------

En la 19-a jarcento la nuna loko de Halásztelek apartenis al Tököl kaj nur sporade loĝis en tiu areo. En la 1930-aj jaroj jam okazis kalvinanaj diservoj en Halásztelek, en la lernejo aŭ en privataj domoj. Eklezie la kalvinanoj apartenis al Szigetszentmiklós. En 1955 ili konstruis loĝdomon, kiu fakte estis preĝdomo. Baldaŭ ankaŭ sonorilostablo konstruiĝis. Kirko estis konstruita jam depost la socialismo inter 1993-1995, sed la turo estis kovrita en 1996. Renovigaj laboroj okazis en 2015, samtempe la kirko estis konsekrita.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola laŭ stratangulo. La fasado estas malsimetria, ĉar flanke la kvadrata turo altiĝas. Interne laŭ la kutimo la muroj estas blankaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2022-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **kalvinana preĝejo de Hatvan** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Hatvan (Hungario).

Historio
--------

La unuaj mencioj pri sporadaj kalvinanoj okazis en Hatvan en la 18-a jarcento. En la 19-a jarcento la kalvinanoj apartenis al Hévízgyörk, sed en 1892 ili fondis memstaran grupon kaj loke en familia domo okazis jam la diservoj. Post 4 jaroj ankaŭ la luteranoj aliĝis al la grupo. Ili konstruis komunun kirkon kun paroĥo en 1898. Laŭ la popolnombrado en 1900 vivis en Hatvan 296 kalvinanoj. En 1902 la paroĥa statuso estis aprobita. Malgrandaj renovigaj laboroj okazis en 1912, 1916, 1926 kaj 1935. En 1967 pastra loĝejo estis alkonstruita al la kirko.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas en korto, sed la fasado rekte atingas la trotuaron. Kelkaj ŝtupoj kuras la enirejo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo nur iomete reliefas. La enirejo funkcias tra la turo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj, bildoj Arkivigite je 2022-01-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto

* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La domo *Zum Güldenen Rade* en Erfurto, kun la studio. La **ZDF-studio de Turingio** troviĝas en la urbokerno de Erfurto, en la domo ***Zum Güldenen Rade*** (Markt-strato nr. 50). Ĝi malfermiĝis en la 16-a de majo 1997, estante du jarojn pli frue ankoraŭ ege kadukiĝinta. Laŭdire ĝi estas la plej bela el ĉiuj landaj studioj de Germanujo.

Historio
--------

La lasta, barokstila alikonstruo estis en 1767 fare de la tabakaĵfabrikanto Livinus van Wynendhal. Li dungis surloke ĉ. 30 laborantojn. En la korto troviĝas mezepoka deponejo kun konservita tabakmuelejo. La antaŭa domo tiam estis unuigita kun la konstruaĵo en Allerheiligen-strato nr. 20/21.

En la supra etaĝo havas la ĉambroj surstraten fenestrantaj belajn stukitajn plafonojn kaj fenestroframojn el la mezo de la 16-a jc. Atesteblis krome multaj restoj historiaj (ekz. diloĉambro).

La unua mencio estis en 1493 kiel posedaĵo de la konsilanto Curt Kellner. La malantaŭa parto estas plej malnova, en la antaŭa domo estis sur mezepokaj keloj konstruita framskeleta domo, kies teretaĝo kaj unua etaĝo anstataŭitis dum alikonstruado de 1551-56 per masivaj eksteraj muroj.

Krom restoracio kaj ombroza bierĝardeno teretaĝe, troviĝas en la aliaj etaĝoj modernegaj studioj kaj radifoniaj kaj televidaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo okaze de la 15-a datreveno de la inaŭguro kiel amaskomunikila centro, en la ĵurnalo Thüringer Allgemeine de la 16-a de majo 2012.[*rompita ligilo*]
* Priskribo de la restaŭradlaboroj sur arkitekta fakretpaĝo.
* Retpaĝaro de ZDF.
Hendrik Willem Mesdag, Panorama Mesdag (1880-1881), vue reconstituée à 360°.Hendrik Willem Mesdag, *Panorama Mesdag* (1880-1881), vue reconstituée à 360°.

Koordinatoj: 52° 05′ 06″ N 04° 18′ 16″ O﻿ / ﻿52.08500 °N, 4.30444 °O﻿ / 52.08500; 4.30444 (mapo)

**Panoramo Mesdag** estas cilindroforma panorama pentraĵo de proksimume 14 metrojn alta kaj kun cirkonferenco de 120 metroj. La pentraĵo, unu el la plej malnovaj panoramoj el la 19-a jarcento de la mondo, estas panoramo de la Norda maro, la dunoj, Hago kaj Scheveningen. Ĝi apartenas al la *Pintcento de la regna Monumenta prizorgado* el 1990 en Hago, Nederlando.

Ĝi estas pentrita en 1881 de Hendrik Willem Mesdag, fama pentristo el la Haga skolo. Li estis specialigita en la pentrado de marvidaĵoj. Lia edzino Sientje Mesdag-van Houten kaj la pentristoj Théophile de Bock, George Hendrik Breitner kaj Bernard Blommers ankaŭ grave kontribuis al la pentrado.

Bildaro
-------

* Kategorio Panoramo Mesdag en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* EkstereEkstere
* InterneInterne
* DetaloDetalo
* Detalo de la pentraĵoDetalo de la pentraĵo
* La vilaĝo ScheveningenLa vilaĝo Scheveningen
* Post la ŝtormoPost la ŝtormo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673325
* GND: 16129365-7
* LCCN: nr97017072
* VIAF: 232817071, 203741797 172862424, 232817071, 203741797
* SUDOC: 035456434
* BNF: 13190646k
* ULAN: 500307440
* BIBSYS: 97050239
 |
Korto de teĥo kun argilo. 1.Ŝirmtabulo 2.Kadro 3.Argilo 4.Celo 5.Fuzeo
**Teĥo** (hispane ***tejo*** aŭ ***turmequé***)  estas sporto kiu konsistas en lanĉo de metala disko ĉirkaŭ 680 gramojn peza al kortoj de argilo (lokitaj en la randoj), ene de ludkampo 19,5 metrojn longa kaj 2,5 metrojn larĝa, por forblovi la fuzeojn (malgrandaj tubetoj kun polvo) kiuj troviĝas en la celo (metalo rondo kiu situas sur la korto) kaj tiel aldonante poentojn.

La teĥo estas difinita per leĝo 613 de 2000 kiel nacia sporto de Kolombio, ĝi estas agnoskata de Coldeportes kaj la Nacia Olimpika Komitato, kaj ĝi estas regata de la **Federación Colombiana de Tejo (Fedetejo)**.

Referencoj
----------

1. ↑  Definición de turmequé, según la Real Academia Española

Vidu ankaŭ
----------

* Santiago de Cali#Sporta infrastrukturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teĥo (sporto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Federación Colombiana de Tejo (Comité Olímpico Colombiano) Arkivigite je 2017-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Página dedicada a noticias del Tejo competitivo Arkivigite je 2016-10-06 per la retarkivo Wayback Machine

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tejo (deporte) en la hispana Vikipedio.*
**Elektra rezistivo** (aŭ **specifa rezistanco**) estas fizika grando kiu kvantigas kiom forte difinita materialo kontraŭas la fluon de elektra kurento. Malalta rezistivo indikas materialon kiu facile permesas la movon de elektra ŝargo. Rezistivo estas kutimee prezentata per la greka litero ρ (rho). La SI-unuo de specifa rezistanco estas omo·metro, kvankam ofte estas uzata la unuo Ω mm²/m .

La reciproko de la elektra rezistivo estas la elektra konduktivo aŭ specifa konduktanco.

La rezistanco de konduktilo kies sekca areo *A* estas konstanta laŭlonge la tuta longo *l*, estas kalkulebla per la formulo:

Konduktilo kun sekcio *A* kaj longo *l*
{\displaystyle R=\rho \cdot {\frac {l}{A}}}
kie *R* estas la elektra rezistanco, *ρ* la specifa rezistanco, *l* la longo kaj *A* la areo de la sekco.

Sekvas ke oni povas determini {\displaystyle \rho } mezurante la rezistancon de konduktilo kies mezuroj estas konataj:

{\displaystyle \rho ={R}\cdot {\frac {A}{l}}}
La sekca areo *A* de ronda konduktilo (ekzemple drato) kun diametro *d* estas:

{\displaystyle A=\pi \cdot {\frac {d^{2}}{4}}}

Specifaj rezistancoj de kelkaj metaloj, ofte uzatoj en elektrotekniko
---------------------------------------------------------------------

| metalo | ρ, omo·metro·10−6 |
| --- | --- |
| Aluminio Al | 0,028 |
| Volframo W | 0,055 |
| Fero Fe | 0,098 |
| Oro Au | 0,024 |
| Kupro Cu | 0.0172 |
| Plumbo Pb | 0,205 |
| Arĝento Ag | 0,016 |
|

Ĉiu tiuj valoroj validas je la temperaturo *t = 20 ℃*.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra konduktivo
* Konduktilo
* Rezistilo
* Superkonduktiveco

* Kategorio Elektra rezistivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gyula Török** [djula torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Török Gyula** estis hungara boksisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Gyula Török (boksisto) naskiĝis la 24-an de januaro 1938 en Kispest, li mortis la 12-an de januaro 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Török (boksisto) inter 1948-1967 estis boksisto en pluraj sportkluboj, ankaŭ province. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1957-1964, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1958-1964 60-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kun ora medalo (1960). Li finis sian aktivan sportan karieron en 1966, poste li estis trejnisto. Li ricevis premiojn inter 1960-2008.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foteto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818398
 |



* Portalo pri Biografio
**Ĝafna,** laŭ sinhala lingvo *යාපනය*, laŭ tamila lingvo *யாழ்ப்பாணம்* estas universitata urbego kaj ĉefurbo de Norda Provinco (Srilanko).

Mapo pri Srilanko, kie Ĝafna estas preskaŭ plej norde laŭ la marbordo (la surskribo estas "Jaffna")

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20,2 km²
* Supermara alteco: 5 m
* Loĝantaro: 172,812 (en 2012)
* Horzono: UTC + 5:30

Strato en Ĝafna
Parko en Ĝafna

Geografio
---------

Ĝafna situas en la samnoma duoninsulo de la lando laŭ la marbordo. Batticaloa troviĝas 286, Kolombo (urbo) 305, Sri Jayawardenapura Kotte 308, Moratuva 322 kilometrojn.

Historio
--------

Ĉirkaŭaĵo de Ĝafna estas loĝita jam 2000 Antaŭ Kristo. Dum la mezepoko antaŭurbo de Ĝafna estis ĉefurbo de regno. Portugaloj establis en nuna urbocentro de Ĝafna kolonian administran centron. De 1590 portugalaj komercistoj kaj katolikaj misiistoj estis aktivaj en la regiono. En 1658 post tri-monata sieĝo Nederlanda dominado komenciĝis. La nederlandanoj estis pli toleremaj, ol la portugaloj koncerne la religion kaj komercadon. Hinduaj temploj estis rekonstruataj. Britio transprenis la potencon en 1796. En brita rego Ĝafna ĝuis periodon de rapida kresko kaj prospero, la britoj konstruis la plej gravajn vojojn kaj fervojojn.

Post kiam Srilanko iĝis sendependa en 1948 de Britio, la rilato inter majoritato kaj minoritato malboniĝis. La bruligo de la ĝafna biblioteko ( tamile: யாழ் பொது நூலகம் எரிப்பு) estis grava historia okazaĵo en la historio de la srilanka enlanda milito. Dum la okazaĵo, membroj de la sinhala malplimulto tumultis en la nokto de la 31-an de majo 1981 en la urbo Ĝafna.

Civila milito erupciis en 1983, La ribelantoj estis la tamiloj, ili okupis Ĝafna en 1986 kaj de 1989 ĝis 1995. Depost fino de la civila milito en 2009 rifuĝintoj komencis reveni kaj videblaj rekonstruoj okazis.

Biblioteko en Ĝafna
Kulturdomo en Ĝafna

Ekonomio
--------

Ĝafna dum la pluraj koloniaj eraoj estis komercurbo, sed oni produktis ankaŭ vestaĵojn, kulturis tabakojn kaj rizojn. En la modernaj tempoj la haveno estas nur fiŝkapta haveno. Pro la enlanda militado la industrio preskaŭ malaperis kaj ĝis tiam ne revenis.

Trafiko
-------

Ĉefŝoseo kaj trajno laŭ la marbordo tuŝas la urbegon.

Klimato
-------

La klimato de Ĝafna estas tropika sen seka sezono. La averaĝa temperaturo estas tie la plej alta en la lando (averaĝe 28  ℃). Jare pluvas po 1303 mm, en ĉiuj monatoj ofte pluvas, tamen pli ofte inter oktobro-decembro.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj
* muzeo
* biblioteko

* Palaco en ĜafnaPalaco en Ĝafna
* Budhisma templo en ĜafnaBudhisma templo en Ĝafna
* Preĝejo Sankta JohanoPreĝejo Sankta Johano
* Moskeo en ĜafnaMoskeo en Ĝafna

Vidu ankaŭ
----------

* Bruligo de la ĝafna biblioteko

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2021-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
**San Antonio de Padua de la Concordia,** kutime mallonge **Concordia** estas urbego, grava universitata urbo, limpasejo kaj diocezo en nordorienta Argentino en provinco Entre Ríos, kie estas la ĉefurbo de samnoma departemento. La grandurbo estas konata kiel la nacia ĉefurbo de citronoj kaj oranĝoj.

Panoramo en Concordia

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 31° 24′ S 58° 01′ U﻿ / ﻿31.400 °S, 58.017 °U﻿ / -31.400; -58.017 (mapo)
* Areo: 43 km²
* Loĝantaro: 149 150 en 2010
* Supermara alteco: 31 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: E 3200
* Telefonkodo: 0345

Palaco en Concordia

Geografio
---------

Concordia situas sur ebenaĵo laŭ dekstre bordo de Urugvajo (rivero). Kontraŭe etendiĝas Salto (urbo) jam en Urugvajo. Paraná (Argentino) troviĝas 240, Rosario 302, Bonaero 360, La Plata 393, Kordobo (Argentino) 584, Mar del Plata 735, Saltaurbo 1032, Neuquén 1238 km.

Historio
--------

Katedsralo en Concordia
Hispanoj unue mezuris la areon en 1749. Concordia mem unue estis fondita en 1783, sed ĝi havis tiam alian loknomon. Laŭ alia dateno Concordia fondiĝis en 1832 kiel komerca centro. Multe de svislandanoj alvenis en 1859, germanoj el regiono de Volgo en 1878. En 1882 la urbeto havis 10.000 loĝantojn kaj tiutempe la trajno alvenis el Urigvajo. Sismo okazis en 1948. En 1983 proksime komuna akvoenergia centralo kun Urugvajo ekfunkciis.

Klimato
-------

Strato por piedirantoj en Concordia
En Concordia la averaĝa temperaturo varias inter 13-24 ℃, sed en januaro tio estas averaĝe 32 ℃, en julio 7 ℃. Jare pluvas po 1308 mm. En ĉiuj monatoj pluvas.

Trafiko
-------

Inter urboj Concordia kaj Salta estas voja kaj fervoja ligiloj. Apud Concordia flughaveno kaj rivera haveno funkcias. Bonaero estas atingebla per vojo, fervojo, kaj akvovojo.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* diversaj historiaj konstruaĵoj

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* oficiala hompaĝo
* angle
* mapo, distancoj

* Concordia (Argentino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Concordia (Argentino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 481347
* GND: 1277394997
* LCCN: n81027853
* VIAF: 72145067053366631408
* BNF: 151762385
* BNE: XX5046383
 |
**Osorno** estas urbego, universitata urbo kaj diocezo en suda Ĉilio en regiono Los Lagos, en la samnoma provinco Osorno. Ĝi estas provinca ĉefurbo.

Katedralo de Osorno

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 153,797 en 2012
* Supermara alteco: 35 m
* Areo: 951 km²
* Telefonkodo: 56 + 64
* Poŝtkodo: 5290000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 40° 34′ 21″ S 73° 08′ 07″ U﻿ / ﻿40.57250 °S, 73.13528 °U﻿ / -40.57250; -73.13528 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo en Osorno
Osorno situas ĉe kunfluejo de 2 riveroj antaŭ la samnoma vulkano Osorno. Pacifiko troviĝas 64, Puerto Montt 102, Temuco 209, Koncepciono 415, Talcahuano 425, Chillán 450, Rancagua (Ĉilio) 743, **Santiago de Ĉilio** 822, Valparaiso 840, Viña del Mar 853, Coquimbo 1192, La Serena (Ĉilio) 1198, Punta Arenas 1410, Antofagasta (urbo) 1899, Iquique 2281, Arica 2471 km.

Historio
--------

Ĉefplaco de Osorno
Osorno estis fondita fare de Pedro de Valdivia en 1553, sed tiu provo ne realiĝis. Denova jam sukcesa fondo okazis post 5 jaroj. En 1602 la indianoj detruis la loĝlokon, nur en 1792 Osorno estis rekonstruita, post 4 jaroj oni deklaris ĝin loĝloko. En la 1850-aj jaroj registaro de Ĉilio invitis ĉefe germanojn por kaŭzi kreskon en la regiono. Tertremo okazis en 2010.

Ekonomio
--------

Osorno estas agrikultura (tritikoj kaj avenoj) kaj bredada (bovoj, ĉevaloj) centroj. Pro konvena montpasejo estas bona kontakto kun Bariloĉe. La turismo evoluas, sed mankas la industriaj kaj servaj sektoroj.

Trafiko
-------

Osorno estas trafika nodo, kie kuras vojoj el nordo, sudo, oceano kaj Argentino. La urbego havas ankaŭ flughavenon.

Klimato
-------

Osorno havas oceanan klimaton. La averaĝa temperaturo estas 13 ℃, sed tio varias ekstreme inter – 7 (en junio) - 36 ℃ (en januaro). Jare pluvas (malofte neĝas) po 1318 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte junie.

Larĝa panoramo pri vulkano kaj lago ĉe OsornoLarĝa panoramo pri vulkano kaj lago ĉe Osorno

Vidindaĵoj
----------

Fortikaĵo en Osorno
* katedralo kaj aliaj kirkoj
* la proksima vulkano (aktiva sed negrava) kaj lago
* fortikaĵo

Famuloj
-------

En Osorno naskiĝis:

* Luis Serrano Pérez
* Marina Arrate.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2015-10-19 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-11-29 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
Kristala surfaco de galvanizita ŝosebarilo.
Stratlampo en Singapuro montranta la karakteran brilbildon.
**Varmega galvanizado** estas formo de galvanizado. Ĝi estas la procezo de kovrado de fero kaj ŝtalo per tavolo de zinko per enmetado de metalo en ujon de fandita zinko je temperaturo de ĉirkaŭ 840 ℉ (449 ℃). Eksponita al la atmosfero, la pura zinko (Zn) reagas kun oksigeno (O2) por formi zinkan oksidon (ZnO), kiu plue reagas kun karbona dioksido (CO2) por formi zinkan karbonaton (ZnCO3), kutime malhelgriza, forta materialo kiu haltigas pluan korodon en multaj cirkonstancoj, protektante ŝtalon sub la elementoj. **Galvanizita ŝtalo** estas amplekse uzata en aplikaĵoj kie korodorezistado necesas sen la kosto de rustorezista ŝtalo, kaj povas esti identigita pere de kristaliĝa bildo sur la surfaco (ofte nomata "spangle", *brilaĵetaro*).

Notoj
-----

1. ↑  GalvInfo (Aŭgusto 2011) GalvInfoNote / The Spangle on Hot-Dip Galvanized Steel Sheet (PDF). GalvInfo. Arkivita el la originalo je 2014-03-02. Alirita 27a de Februaro 2014.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-03-02. Alirita 2015-11-02.

* Kategorio Galvanizita ŝtalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Cráneo de Varanus griseus
**Dezerta varano** aŭ griza varano *(Varanus griseus)* estas specio el ordo skvamuloj *(Squamata)* subordo lacertoj *(Sauria)*, familio varanedoj *(Varanidae)*.

Jam Herodoto sciigis pri „landa krokodilo" en areo de la libiaj nomadaj popoloj.

Vivareo
-------

Ĝi vivas en herba-sablaj duondezertoj de norda Afriko kaj sudokcidenta Azio. En la Araba duoninsulo, ĝi ŝatas la rokajn dezertojn.

Priskribo
---------

Dezerta varano havas longan kolon, ĝia vosto estas cilindra, sen supra eĝo, pli dika ol parencaj specioj. La fendo-formaj nazotruoj estas diagonalaj; la incisivoj estas malgrandaj, sed larĝaj. Supre ĝin kovras brunaj krucaj bandoj sur grizflava fono; ĝia ventrosubo estas sabla-flava. Ĝi krekas pli ol 130 cm. La faringo estis treege ekspandebla, tiel ĝi povas gluti manĝaĵojn duoble pli dikajn ol ties kolo. La masklo kaj la ino aspektas same.

Nutrado, konduto
----------------

Ĝi nutras sin per etaj bestoj – insektoj, etaj ronĝuloj, plie etaj lacertoj, eĉ serpentoj – táplálkozik, sed manĝas eĉ ovojn de la birdoj, sed eĉ la kanibalismo okazas: maljunaj varanoj manĝas la junajn.

Ĝi fosas plej ofte kavaĵon ĉe bazo de arbusto aŭ granda roko, sed ĝi retiriĝas tien nur dum la plej varmegaj horoj de la tago, ĉar ĝi tre ŝatas la varmon, ĝi bonfartas en temperaturo super +30[[ ℃. En temperaturo de +10 ℃ ĝi estas preskaŭ rigida, en +15 ℃ ĝi movas tre malrapide.

Reproduktado
------------

Ĝi pariĝas en junio kaj en julio en mateno demetas la ovojn en intervalo de 10–15 minutoj en la sablon kaj kovras la 10–20 etajn ovalajn ovojn. La neston gardas la femalo. La junaj varanoj seks-maturiĝas en la 4-5. jaroj, tiam ili grandas ĉ. 50–60, malofte 80 cm.

* Dezerta varano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dezerta varano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dezerta varano en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Koordinatoj: 50° 04′ 09″ N 16° 40′ 37″ O﻿ / ﻿50.06917 °N, 16.67694 °O﻿ / 50.06917; 16.67694 (mapo)

**Bouda u Těchonína** estas nomo de zono de speciala konservada sistemo de Reto Natura 2000 situanta interne de la artileria fuortaro Bouda sur monto Bouda kun kodo CZ0533686.

Objekto de protekto
-------------------

Artileria fuortaro Bouda estas unu el la plej signifaj vintrejoj de vespertoj nigra barbastelo (*Barbastella barbastellus*) en Ĉeĥio kaj vintrejo de granda mioto (*Myotis myotis*) de superregiona signifo. La konkretaj specioj samkiel ankaŭ aliaj specioj de vespertoj estas endanĝerigitaj pro kulturado de arbaj monokulturoj kaj kun tio koneksanta likvido de arboj kun forfalanta arboŝelo, pro ŝanĝoj de klimato en la subterejaj vintrejoj, pro fermado de konvenaj lokoj por la travintrumado kaj rompado dum ĝi.

Priskribo de loko
-----------------

Fuortaro Bouda estas artileria fuortaro konstruita enkadre de konstruado de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj inter la jaroj 1936 kaj 1938. Temas pri aro de kvin fortikaĵaj objektoj kunigitaj per subtera sistemo de koridoroj, ĉambregoj kaj galerioj, kiu estis en la jaro 1938 de la armeo forlasita pro munkena interkonsento kaj nur en la jaro 1991 muzee alirebligita. Turisma sezono okazas de majo ĝis oktobro, en la restanta parto de la jaro estas movo de personoj en la areo sporada. La tuta sistemo estas tro ampleksa kun kvanto de konvenaj kaŝejoj kaj kun daŭra temperaturo ĉirkaŭ 5 ℃ kaj humideco. Multe da embrazuroj kaj aerumaj aperturoj kreas por la vespertoj kvanton da konvenaj alirvojoj. La loko kun areo 0,03 ha troviĝas sur katastra teritorio de municipoj Těchonín, Lichkov kaj Králíky.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informaj tabuloj ĉe EVV
* Retpaĝo de muzeo de Artileria fuortaro Bouda[*rompita ligilo*]
* Informoj sur www.nature.cz Arkivigite je 2020-06-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj sur AOPK ČR
* Souhrn doporučených opatření pro evropsky významnou lokalitu - Bouda u Těchonína (AOPK ČR)
**Ananindeua** estas urbego (preskaŭ metropolo) kaj municipo de la brazila subŝtato Parao. Ĝi apartenas al urbaro de Belém kiel naveda antaŭurbo aŭ antaŭurbo.

Bazaj informoj
--------------

Vido al vojo en Ananindeua
* Loĝantaro: 499,776 (en 2014)
* Supermara alteco: 20 m
* Areo: 185 km²
* Telefonkodo: 091
* Poŝtkodo: 67000-000
* Horzono: UTC -3
* 01° 21′ 57″ S 48° 22′ 19″ U﻿ / ﻿1.36583 °S, 48.37194 °U﻿ / -1.36583; -48.37194 (mapo)

Geografio
---------

Ananindeua situas en norda parto de Brazilo sur la marborda ebenaĵo laŭ golfo (same enfluejo de rivero) apud Belém. Ankaŭ kelkaj insuloj apartenas al la urbego. Belém troviĝas 14, São Luís 475, Manaus 1308, Natalo (Brazilo) 1542, **Braziljo** 1604, Recife 1668, Maceió 1678, Salvador de Bahio 1688, Goiânia 1705, Belo Horizonte 2119, Campinas 2399, São Gonçalo 2453, **Rio-de-Ĵanejro** 2459, Guarulhos 2466, San-Paŭlo (urbo) 2473, Curitiba 2677, Porto Alegre 3202 km.

Historio
--------

Universitato de Ananindeua
Tiu loko komence estis fervoja haltejo, poste urbeto por studentoj, dume la loko longe apartenis administre al Belém. Ananindeua sendependiĝis en 1943. En la 1970-aj jaroj multe da loĝejoj estis konstruitaj, sed la urbego estas ankaŭ (nun) "dormoĉambro" de Belém.

Klimato
-------

Ananindeua havas ekvatoran klimaton. Estas unusola sezono, ĉiam konstante estas varmo kun pluvo. Jare pluvas pli ol 2000 mm. La temperaturo apenaŭ varias (averaĝe 25 ℃).

Eksteraj ligiloj
----------------

Limo inter Belém kaj Anantapur
* portugale Oficiala paĝo
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2015-07-24 per la retarkivo Wayback Machine
Marsurfacaj temperaturŝanĝoj en Novembro 2007 montrante la areon de La Niña.
**La Niña** (|l|ɑː|ˈ|n|iː|n|j|ə|, uax [la ˈniɲa]) estas kongrua ocean-atmosfera fenomenono kiu estas la kontraŭparto de El Niño kiel parto de pli larĝa klimata modelo nome El Niño Suda Oscilado. La nomo La Niña originas el hispana, signife "la knabino", analoge al El Niño signife "la knabo". Ĝi estis ankaŭ nomita en la pasinto *kontraŭ-El Niño*, kaj El Viejo (signife "la maljunulo"). Dum periodo de La Niña, la marsurfaca temperaturo laŭ la ekvatora Orienta Centra Pacifika Oceano estos pli malalta ol normale ĉirkaŭ 3–5  ℃. En Usono, *apero* de La Niña okazas dum almenaŭ kvin monatoj de La Niña. Ĝi havas etendajn efikojn sur la vetero en Norda Ameriko, eĉ tuŝante la Atlantikan Uraganan Sezonon. La Niña ofte, sed ne ĉiam, sekvas al El Niño.

Referencoj
----------

1. ↑  Tropical Atmosphere Ocean project (2008-03-24).  What is La Niña?. Pacific Marine Environmental Laboratory. Alirita 2009-07-17.

Vidu ankaŭ
----------

* El Niño
* El Niño Suda Oscilado

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Niña en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio La Niña en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* What is La Niña? ĉe Tropical Atmosphere Ocean (TAO)
* La Niña episodes in the Tropical Pacific ĉe Climate Prediction Center
* El Niño–Southern Oscillation (ENSO) ĉe CPC
* Listo de El Niño kaj La Niña ekde 1950 ĉe CPC
Panorama foto en El-Ajn
**El-Ajn,** arabe: **العين‎‎,** angle **Al-Ain** laŭ alia transskribo **Al-ʿAyn** estas metropolo, universitata urbo kaj limpasejo en orienta Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj en emirlando Abu-Dabio. La urbego estas Kultura Heredaĵo de UNESCO. La loknomo signifas laŭvorte *La Fonto,* sed komprenu: *Ĝardenurbo*. La metropolo estas la due plej granda en Abu-Dabio kaj la kvara plej granda en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj.

Mapo de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, kie El-Ajn estas videbla laŭ landlimo de Omano
Pordo al la oazo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13,100 km²
* Supermara alteco: 292 m
* Loĝantaro: 631,005 en 2013
* Horzono: UTC +4
* Telefonkodo:

Urbomezo de El-Ajn
Parto de la fortikaĵo en El-Ajn

Geografio
---------

El-Ajn situas en orienta parto de la lando laŭ landlimo de Omano. Apud la metropolo monto 1300 metrojn alta (la plej alta en la lando) etendiĝas. Dubajo troviĝas 128, urbo Abu-Dabio 145 km.

Historio
--------

En tiu loko estas oazoj, kiujn la homoj profitis kontinue 4000 jarojn. La fortikaĵo estis konstruita en la malfrua 19-a aŭ frua 20-a jarcento por solidigi la kontrolon. En 1952 Saud-Arabio sendis rabatakantojn por kapti la fortikaĵon kaj integrigi la oazon al la saudi-arabia regno. Fortoj de la Omanaj Skoltoj, same kiel la armeo de Muskato-Omano, alvenis por rekapti la oazon. Kun brita interveno, la saudi-arabiaj trupoj kapitulacis.
Antaŭ sendependeco, El-Ajn estis parto de la araba sklavokomerca reto. En la 1960-aj jaroj oni aboliciis formale la sklavecon. La unua hospitalo estis establita en 1960. En 1971 la emirlando sendependiĝis, poste la urbo rapide kreskis. En la 1990-aj jaroj granda ribelo okazis inter la laboristoj en la industria zono de la urbego, sed la polico subpremis ĝin. La laboristoj engaĝitaj estis deportitaj. Ĝis 2006 la landlimo estis libera, sed poste jam pasporta kontrolo estas.

Strato en El-Ajn
Ornammonumento en El-Ajn
Konstruaĵo en El-Ajn
Muzeo

Ekonomio
--------

En El-Ajn laboras multe da enmigrantoj aŭ gastlaboristoj ekzemple el Bangladeŝo, Pakistano, Afganio. Gravas la turismo kaj komerco. La industrio produktas trinkaĵojn, cementojn, ceramikaĵojn kaj tre diversajn varojn, la agrikulturo fruktojn, legomojn, brutojn. En la urborando bazarado pri kameloj funkcias (unika en la lando). En El-Ajn universitatoj funkcias, la unua estis fondita en 1976.

Trafiko
-------

El El-Ajn kuras aŭtovojoj al diversaj direktoj. La aŭtovojoj ligantaj El-Ajn, Abu-Dabio, kaj Dubajo formas geografian triangulon en la lando. La metropolo havas internacian flughavenon.

Klimato
-------

En El-Ajn en la plena jaro pluvas nur 96 mm kaj la meza relativa humideco estas 60%. La averaĝa temperaturo estas 29  ℃, inter majo-septembro ĝi ofte estas pli, ol 40  ℃.

Vidindaĵoj
----------

* nacia kaj palaca muzeoj
* fortikaĵo
* arkeologia parko kun bronzepokaj restaĵoj
* moskeo
* bestoĝardeno
* amuzparko
* akvoparko kun surfado, kajakado kaj surtorenta flosado ekde 2012

Servoj
------

* Universitato de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
*
La **Norvega Marfluo** (konata ankaŭ kiel **Norvega Marborda Marfluo**) estas akva marfluo kiu fluas nordorienten laŭlonge de la Atlantika marbordo de Norvegio je profundoj de inter 50 kaj 100 metroj tra la Barencmara Malfermejo en la Barencan Maron. Ĝi kontrastas kun la Nordatlantika Marfluo ĉar ĝi estas pli malvarma kaj enhavas malpli da salo, ĉar plej el ties alfluanta akvo venas el la saleta Balta Maro same kiel de la norvegaj fjordoj kaj riveroj. Ĝi estas, tamen, konsiderinde pli varma kaj salenhava ol la Arkta Maro. Vintraj temperaturoj en la Norvega Marfluo estas tipe inter 2 kaj 5 ℃ dum la temperaturo de la akvo de Atlantiko superas 6 ℃.

La Norvegaj marbordaj akvoj estas dominataj de du ĉefaj akvamasoj, nome la Norvega Marborda Marfluo kaj la Nordatlantika Derivakvo (Atlantika Akvo). Ĉar la Norvega Marborda Marfluo moviĝas norden, la Nordatlantika Derivakvo estas miksita ene, plialtigante la salenhavon.

La marfluo estas kaj ventopelata, ekhavante akvon laŭlonge de la Norvega marbordo de sudokcidentaj ventoj (kreante plialtiĝon kaj tiele premdiferencojn), kaj ankaŭ pelata de sia salenhava distribuado kiu siavice kreas densecajn gradientojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Marfluo
* Norvega Fosego

Referencoj
----------

1. ↑  Saetre, Roald, ed. 2007. The Norwegian Coastal Current—Oceanography and Climate. Tapir Academic Press; Trondheim. ISBN 82-519-2184-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Norvega Marfluo Arkivigite je 2018-01-01 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLa kvin oceanoj |
| --- |
| Suda • Arkta • Atlantika • Hinda • Pacifika |

 |

Koordinatoj: 67° N 3° O﻿ / ﻿67 °N, 3 °O﻿ / 67; 3 (mapo)
Rostbovaĵo
**Rostbovaĵo** (de la angla *roast beef*) estas granda peco da bovaĵo, tranĉita el magra muskolparto de bovo. Rostbovaĵo povas esti tranĉita el la maldika aŭ dika lumbo, la vostpeco, la supra gluteo, la plata gluteo, la ŝultraĵo (*musculus teres major*) aŭ la gropaĵo (*musculus rectus major*).

La viandisto liveras la rostbovaĵon preta por manĝi por la konsumanto, do sen tendeno, membrano aŭ graso. La rostbovaĵo estas kutime rostita tiel, ke la interna viando restas ruĝa, sed estas kuirita. Tion vi povas atingi per rostado de la rostbovaĵo (lasu ĝin bruleti en oleo aŭ butero) kaj tiam kuiri al malalta temperaturo ĝis kerna temperaturo de 50 ℃ ĝis maksimume 60 ℃. termometro de kerna temperaturo povas servi. Kiam rostbovaĵo kuiratas tro longe kaj ĉe tro alta temperaturo, la karakteriza ruĝa koloro de la interna viando perdiĝas. Plie, la viando perdas multan humidon, tenacigante ĝin.

Malvarma rostbovaĵo en maldikaj tranĉaĵoj estas uzata kiel pansurmetaĵo. Kiam bovlumbaĵo estas tro multekosta, rostbovaĵo foje estas uzata por tranĉi el ĝi karpaĉo. Por tiu celo la rostbovaĵo kutime estas tranĉita duonfrostita per maŝino.

* Kategorio Rostbovaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 56° 44′ 40″ N 24° 43′ 17″ O﻿ / ﻿56.74444 °N, 24.72139 °O﻿ / 56.74444; 24.72139 (mapo)

**Ķegums** estas urbo en Latvia historia regiono Vidzeme, en la centro de Latvio. Ĝi apartenas al distrikto Ogre kaj situas en suda parto de la distrikto, sur la dekstra bordo de rivero Daŭgavo. La urbo estas konata en Latvio kun ĝia hidroelektra centralo (potenco 288 MW). La distancoj al la plej gravaj centroj estas 13 km de Ogre kaj 48 km de Rigo.

Historio
--------

La areo ĉirkaŭ Ķegums estis loĝita jam en la Mezepoko, la Rautenfeld-grandbieno estis situanta fare de la Daugava. Nuntempe, la grandbieno kaj antikvaj ejoj estas inunditaj per la rezervujo de la hidroelektra centralo (HEC) de Ķegums.

La nuna Ķegums komencis formiĝi kiel setlejo en 1936 kun la konstruado de la Ķegums HEC. La durbo ricevis sian nomon de la iamaj sojloj de Ķegums, kiuj estis poste inunditaj de HEC.

En 1949 Ķegums ricevis la statuson de laborista vilaĝo (poste urbvilaĝo). En 1991, kiam la statuso de urbaj vilaĝoj estis aboliciita, Ķegums ricevis la statuson de urbo.

Geografio
---------

La urbo situas en sudorienta parto de Meza Latva malaltebenaĵo (latve *Viduslatvijas zemiene*).

Averaĝa temperaturo estas -6  ℃ en januaro kaj +17  ℃ en julio. Da precipitaĵo falas 700–750 mm jare.

### Transporto

La aŭtovojo E22/A6 (Rigo-Daugavpils) kaj la fervoja linio Rigo-Moskvo pasas tra la urbo. Lokaj vojoj estas P8 (Ķegums HEC-Sigulda-Inciems) kaj P85 (Riga HEC-Jaunjelgava).

Loĝantaro
---------

Laŭ la stato de la jaro 2023 en la urbo vivis 2 072 personoj sur areo de 6,88 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 301 loĝantoj/km².

### Ŝanĝo de loĝantaro

| Jaro | Homoj |
| --- | --- |
| 1967 | 2000 |
| 2000 | 2440 |
| 2021 | 2063 |

### Etna strukturo

| Jaro | Homoj kune | Latvoj | Rusoj | Belorusoj | Ukrainoj | Poloj | Litovoj | La cetero |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 2440 | 1807 (74%) | 418 (17%) | 71 (3%) | 44 (2%) | 49 (2%) | 22 (1%) | 29 (1%) |
| 2021 | 2063 | 1626 (79%) | 279 (14%) | 41 (2%) | 30 (1%) | 32 (2%) | 15 (1%) | 40 (2%) |

Bildoj
------

* Aŭtovojo E22.Aŭtovojo E22.
* Loĝdomoj sur Ogres strato.Loĝdomoj sur Ogres strato.
* Hidroelektra centralo.Hidroelektra centralo.
* Fervoja stacidomo.Fervoja stacidomo.
* Lutera preĝejo.Lutera preĝejo.

Referencoj
----------

1. ↑  Toponavi.com. Distancoj.
2. 1 2  Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 2, p. 206.
3. 1 2  Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020
4. 1 2  stat.gov.lv

Eksteraj ligiloj
----------------

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Ķegums en Vikimedia Komunejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764520
* GND: 4660939-8
* VIAF: 234341634
 |
Koordinatoj: 56° 49′ 56″ N 24° 13′ 36″ O﻿ / ﻿56.83222 °N, 24.22667 °O﻿ / 56.83222; 24.22667 (mapo)

**Ķekava** estas setlejo en Latvia historia regiono Vidzeme, en la centro de Latvio. Ĝi estas ĉefurbo de distrikto Ķekava. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 52 km de Bauska kaj 19 km de Rigo.

Ĝis 2022, Ķekava estis vilaĝo. La ŝtatleĝo kondiĉas ke de 1-a julio 2022, Ķekava estos koncedita urborajtoj.

Historio
--------

En antikveco, Ķekava regiono estis relative malabunde loĝita areo en la norda parto de zemgala ŝtato Upmale, kun miksita etna kunmetaĵo. La livonoj ankaŭ vivis en tiuj lokoj kune kun la zemgaloj. En la 13-a jarcento la teritorio estis inkludita en Livonio.

Ķekava grandbieno kun akvomuelejo unue estis menciita en dokumentoj en la terdisputdokumentoj de la Livonia Ordeno kaj la Dekano de Rigo en 1435. Ĝis la Livonia Milito, Ķekava situis en la Dole paroĥo de la Arkidiocezo de Rigo.

Post la kolapso de Livonio en la 1560-aj jaroj, Ķekava estis inkluditaj en la Duklando Kuronio kaj Zemgalio. En 1629 ĝi estis akirita fare de Svedio. En 18-a jarcento ĉio distrikto estis inkludita en Rusia Imperio.

Ķekava multe suferis en la militoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, sed pro sia avantaĝa loko ĝi ĉiam estis restaŭrita. Post la Dua Mondmilito estis konstruita kokaĵfabriko, kiu iĝis la plej grava firmao en la vilaĝo. Ĝi daŭre funkcias hodiaŭ.

Geografio
---------

Setlejo situas en la Meza Latvia malaltebenaĵo (latve *Viduslatvijas zemiene*). Tra la setlejon fluas rivero Ķekava, la alfluanto de Daŭgavo. Okcidente de Ķekava estas grandaj marĉoj, oriente - Daūgavo.

Averaĝa temperaturo estas -5,5  ℃ en januaro kaj +17  ℃ en julio. Da precipitaĵo falas 700–750 mm jare.

Loĝantaro
---------

Laŭ la stato de la jaro 2023 en la urbo vivis 5 034 personoj sur areo de 9,37 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 537 loĝantoj/km².

Transporto
----------

La ĉefa ŝoseo de la setlejo estas E67/A7 Via Baltica (Talino-Varsovio). Aliaj gravaj vojoj estas la Riga pretervojo A5 kaj la vojo V6 Ķekava-Plakanciems.

Bildoj
------

* 
* KokaĵfabrikoKokaĵfabriko
* Rivero ĶekaviņaRivero Ķekaviņa
* Ene de la preĝejoEne de la preĝejo

Referencoj
----------

1. ↑  Toponavi.com. Distancoj.
2. 1 2  Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020

Eksteraj ligiloj
----------------

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Ķekava en Vikimedia Komunejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758505
* VIAF: 241241006
 |
maldekstra
**Tomsko** (ruse *Томск*) estas urbo en Rusio, la ĉefurbo de Tomska provinco. La urbo situas en Okcidenta Siberio ĉe la rivero Tomj (*Томь*), 60 kilometrojn de ĝia enfluejo en riveron Obj (Обь), kaj sur bordoj de la rivero Uŝajka (Ушайка) (enfluaĵo de ka rivero Tomj).

En la jaro 1959 la urbo havis 249 mil loĝantojn.

En 2005 la urbo havis 512,6 mil loĝantojn kaj estis la 34-e plej granda urbo de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en la jaro 2005) estas 69401.

La urbo estis fondita en 1604.

Ĝi havas statuson de urbo ekde la jaro 1782.

La interurba telefona kodo estas 3822; la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en 2020).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en la jaro 2005).

La urbo antaŭe havis la nomon "Tomskij ostrog" (ruse *Томский острог*, do *Tomska fortikaĵo*).

Klimato
-------

La klimato estas severa, kontinenta. Mezuma temperaturo estas −1,3 ℃. La plej malalta temperaturo estis registrita en januaro 1969: −55 ℃.

Edukado
-------

maldekstra
Tomska Ŝtata Universitato, fondita en 1878, estis la unua en Siberio. Ekde tiam en Tomsk aperis ankaŭ aliaj superaj lernejoj. En 2003 pli ol 83 mil tomskanoj (ĉirkaŭ kvinono de la urbanoj!) estis studentoj.

Ligna arkitekturo
-----------------

En Tomsk konserviĝis multaj specimenoj de ligna arkitekturo (en la strato Sovetskaja ekzemple). Bedaŭrinde, la lignaj konstruaĵoj de jaro al jaro iĝas malpli multaj.

Sporto
------

Tomsko havas bonan tradicion en volejbalo, basketbalo, ŝakoj. En la jaro 2005 la loka piedpilka teamo "Tomj" (Томь) eniris la superan ligon de la rusia ĉampionato.

Gravuloj
--------

* Tatiana Proskouriakoff

Esperanto en Tomsk
------------------

La nun funkcianta Tomska Esperanto-Klubo estis fondita en Tomsk la 19an de majo 1979. La unua prezidanto estis Aleksandro Shlafer. La nuna prezidanto, Aleksej Birjulin, estas unu el la 19 fondintoj de la klubo.

Vidu ankaŭ
----------

* Tramtransporto en Tomsko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de la urbestraro Arkivigite je 2020-11-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Fotoj de la 400-jariĝo de la urbo
* Ligna arkitekturo en Tomsk Arkivigite je 2004-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Tomsk City Site
* Stanislavo Belov (2010-06-18) Vojaĝo al Tomsko — urbo de Ĉeĥov, studentoj kaj humuristoj (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-09-18. Alirita 2017-09-18. *(blogaĵo pri vojaĝo al la urbo)*

Referencoj
----------

1. ↑  (nederlanda) Herman Vuijsje, Survoje al Vladivostok (Op weg naar Vladivostok), p. 76, eld. Lubberhuizen, 2012.ISBN 978 90 5937 300 6

* Tomsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tomsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Irana kuirarto** estas la etna kuirarto de Irano. Ĝi havas komunajn trajtojn kun unuflanke la mediteranea kuirarto pro ekzemple abunda uzo de tomatoj, melongenoj, koriandro, aromaj herboj, kaj la tjurkaj kuirartoj (ekzemple en centra Azio) kun abunda uzo de ŝafviando, kazeo, krudaj legomoj.

Ekzemplo de Irana plado
-----------------------

DOLMEH-JEH GOĜEH FARANGI (ĉefaj pladoj)

* Materialoj (po 4 personoj)
	+ 4 larĝaj tomatoj
	+ 250g da hakita ŝafidaĵo aŭ bovaĵo
	+ 100g da longgrajna rizo
	+ 2 mezgrandaj cepoj fajne hakitaj
	+ oleo
	+ 3-4 te-kulerplenoj da tomatkaĉo
	+ 2-3 te-kulerplenoj da citronsuko
	+ 2-3 te-kulerplenoj da sukero
	+ salo
	+ pipro
	+ 1/3 de taspleno da petroselo fajne hakita
	+ 1/3 de taspleno da mento fajne hakita
	+ 1/2 de taspleno da ŝenoprazo fajne hakita
	+ 1/3 de taspleno da ajlo fajne hakita
	+ 1/3 de taspleno da drakunkolo fajne hakita
* Preparado :

Fritu mezvarme la cepojn en oleo, ĝis ili blondiĝos, aldonu la viandon, kaj plu fritu, ĝis ties koloro ŝanĝiĝos. Aldonu ½ tason da akvo, salon, pipron kaj tomatkaĉon. Miksu kaj plu kuiri ĝis la akvo forbolos.
Fritu la legomojn en oleo. Kuiru la rizon en sala akvo. Elgutigu kaj lasu malvarmiĝi.
Fortranĉu la verton de la tomatoj, malplenigu ilin. Saligu ilian internon.
Miksu la viandon, la legomojn kaj rizon ; per tiu miksaĵo plenigu la tomatojn kaj remetu la ĉapojn de la tomatoj.
Metu 2-3 kulerojn da oleo en ujon bakujotaŭgan kaj enloku la tomatojn (ne stakante ilin), ne aldonu akvon, kaj kuiri en bakujo je malgranda temperaturo 15-20 minutojn.

Ekzemplo de kuko
----------------

NAN-GERDUI (desertoj)

* Materialoj (po 4 personoj)
	+ 6 flavaĵoj de ovoj
	+ 1 te-kulerpleno da vanilo
	+ 6 te-kulerplenoj da sukero
	+ 300 g da pistitaj juglandoj
* Preparado :

Miksu la ovoflavaĵojn, sukeron kaj vanilon, kaj solide kirlu, ĝis la miksaĵo iĝos tute densa kaj blanka. Aldonu la pistitajn juglandojn, kaj zorge miksu. Prenu malgrandajn pecojn de la pasto per te-kulero, kaj igu ilin globaj. Metu sur bakpapero en bakujon, kaj baku je 160 ℃ 20 minutojn.

Bildaro
-------

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nutrado kaj gastronomio |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Irana kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)