recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigravizaĝa arbopigo** |
| --- |
|  |
| Nigravizaĝa arbopigoNigravizaĝa arbopigo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Dendrocitta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***D. frontalis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Dendrocitta frontalis****(Horsfield, 1840) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigravizaĝa arbopigo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigravizaĝa arbopigo** (*Dendrocitta frontalis*) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. 

Tiu birdo estas iomete pli malgranda ol la Blua garolo kaj havas la komunan fortikan korpon kaj longan voston de tiu grupo. La **fronto, vizaĝo kaj gorĝo estas nigraj** kun **brusto, kolo kaj ŝultroj arĝentecaj** aŭ helblugrizaj. La **dorso estas helbruna** kun similaj subaj partoj. La flugilkovriloj estas blankaj kaj la unuarangaj flugilplumoj kaj vosto nigraj, kio videblas ripoze kiel tri partoj supre: hela, bruna kaj nigra el kapo al vosto. Ĝenerale similas al parencaj specioj Griza arbopigo kaj Ruĝeca arbopigo pro nigreca kapo, ruga dorso kaj griza koloro, sed tiu specio montras la nigran vizaĝon pli markitan kaj kontrastan kun ĉirkaŭaj blankaj zonoj transire al la specio de la Blankventra arbopigo, kiu montras pli ampleksajn blankajn partojn.

Tiu orientalisa specio loĝas larĝan strion (kvankam ofte tre limigita) el nordorienta barata Himalajo, Nepalo kaj tra Birmo en montetaj arbaroj kaj ofte tre alte.

Ili manĝas ĉefe senvertebrulojn de diversaj tipoj kaj kaptas termitojn dumfluge; ili manĝas ankaŭ fruktojn kaj berojn. Ili probable manĝas similajn manĝotipojn kiel aliaj arbopigoj.

La nesto estas eta klara strukturo ofte lokita inter tigoj de bambuo, etaj arboj aŭ arbustoj en bordo de klarejo. La ino demetas kutime 3-5 ovojn.

La voĉo estas priskribita kiel varia sed enhavas metalajn notojn kaj babileman alarmalvokon similan al tiu de aliaj specioj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Dendrocitta frontalis*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Buĉaĉ (stacidomo). |

Rivero Stripa en Buĉaĉ, 2005
Monumento al ukrainia poeto Taras Ŝevĉenko, 2016.
la malnova urbohalo de Buĉaĉ, kunlaboro de Bernard Meretyn (arĥitekto) kaj Jan Jerzy Pinzel (skulptisto).
**Buĉaĉ** (ukraine *Бучач*; pole *Buczacz*; jide בוטשאטש; germane *Butschatsch*) estas malgranda urbo situanta ĉe rivero Stripa (alfluanto de la rivero Dnestro) en Ternopila provinco, okcidenta Ukrainio. Ĝi estas administra centro de Buĉaĉa distrikto. Ĝi situas 135 km sude de Lvivo, en historia regiono de Galicio.

La urbo havis ĉ. 12.500 loĝantojn en 2001.

Historio
--------

La unua mencio de Buĉaĉ okazis en 1260, tiutempe la areon regis poloj, judoj, armenoj. La teritorion de duono de la 14-a jarcento regis Pollando. La urbon konkeris en 1772 kaj 1775 la turkoj. La urbon aneksis en 1772 Aŭstrio - dum la unua dispartigo de Pollando - kaj posedis ĝis 1918.

La plej grava industrio komence de la 20-a jarcento estis uzino kun 200 laboristoj (ĉefe junulinoj), kiuj produktis lignajn ludilojn.

La urbo estis parto de la Okcidenta Ukrainio post la dua mondmilito, la urbon ricevis Pollando en 1923.

Komence de la dua mondmilito, Orientan galicion aneksis Sovetunio, tiel ankaŭ Buĉaĉon. En 1941, la areon invadis germanoj kaj murdis dum du deportoj 3100 judojn en ekstermejo Bełżec. Kadre de sia holokaŭsto murdis surloke ĉ. 10 000 judojn. Poste Sovetunio forpelis germanojn kaj kadre de ekziligoj en Sovetunio en la jaroj 1945-46 deportis 31 355 polojn kaj 239 judojn.

Ekde 1991, la urbo apartenas al la sendependa Ukrainio. En 2007 laŭ iniciato de loĝantoj estis konstruita monumento al Stepan Bandera.

Famaj personoj
--------------

* Vilhelmo Francisko de Habsburgo-Loreno, ukraina politika aktivulo
* Lee Strasberg, usona aktoro
* Samuel Josef Agnon, israela Nobelpremiita prozisto
* Simon Wiesenthal, naskiĝinta tie ĉasisto de germanaj-naziaj militkrimuloj
* Emanuel Ringelblum
* Alicia Appleman-Jurman
* Mina Rosner

Vidu ankaŭ
----------

* Buĉaĉ (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Buĉaĉ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* geocities.com — Buĉaĉ

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226742
* GND: 4088755-8
* LCCN: n88025429
* VIAF: 139656147
* SUDOC: 176163964
* BNF: 15559495j
* NKC: ge341441
 |
Skabelo.
**Skabelo** (latine: *scabellum*) aŭ *piedapogilo* estas meblo, kies celo estas havigi komforton al sidanta persono, por ekzemplo, sur seĝo aŭ sofo. Temas tipe mallonga, mallarĝa tabureto, kvarkrura kun ŝirmaĵo kovrita el tolo, ledo aŭ lano kiu certigu la komfortecon. Ĝi ebligas ke la persono sidanta ripozigu la piedojn sur ĝi, apogante siajn krurojn en horizontala aŭ dekliveta nivelo, el kio venas la uzado de la termino *piedapogilo*.

Laŭ Francisko Azorín **skabelo** estas *Tabureto por apogi la piedojn, kiam la sidilo estas iomete alta.* Li indikas etimologion el la sanskrita *skabh, skambaté* (apogi) kaj de tie la latina *scammum*.

Uzado
-----

Alia formo pli mallonga de tabureto estas uzebla kiel helpilo kiam la piedoj de persono (ĝenerale, infano) ne atingas la plankon dum la sidado. Tiuokaze, la krurojn pli mallongajn de la persono oni ne metas horizontale: la tabureto simple estas metita sub ties piedoj.

Foje malgranda tabureto povas esti uzata kiel skabelo, kaj inverse.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 185.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Skabelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La centjara Esperanto*** estas filmo 47 minutojn longa de Roman Dobrzyński farita en 14 landoj okaze de la centjara jubileo de Esperanto (1887-1987), kiu montras diversajn formojn de ĝia aplikado (eldonita en Varsovio, Pollando, 1987).

Ĝi estas dokumento pri la praktika funkciado de la lingvo en tri kontinentoj, kun bazaj informoj pri la movado, unuafoje prezentita dum la 72-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), kiu okazis en Varsovio, Pollando, en 1987. Ĝi estis produktita de la Pola Televido en du lingvoj. La Esperantan version aĉetis UEA, kiel celuloidan bendon. Ĝi estis finita antaŭ la 72-a UK kaj dum ĝi ĉiutage prezentata. Ĝi principe vendiĝis memstare kiel VHS-PAL. Poste aperis en DVD kune kun la filmo *Varsovio cent jarojn poste*.

En 2021 la filmo estis elektita por kuninaŭguri la virtualan kongresejon de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto (VK). Ĝi spektiĝis la 16-an de julio 2021 kadre de la Inaŭgura Kinejo de la 2-a VK, post *Varsovio cent jarojn poste*, kiu estis la unua filmo. Iom poste ĝi ankaŭ estis disponigita en la jutubkanalo de UEA, UEAviva.

Eksteraj ligiloj
----------------

* En la libroservo de UEA
* *La centjara Esperanto* ĉe UEAviva
**El Marqués** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Canada, La –Villa de Marques-. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22011.

**El Marqués** signifas en la hispana "La Markiso".

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 79743 loĝantojn. El tiuj estis 39420 viroj kaj 40323 virinoj. La komunumo havas surfacon de 787,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1850 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 61541 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 157 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,26 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* El Marqués Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **evolua origino de religioj** kaj de religia kondutaro estas studfako rilata al evolucia psikologio, al paroldeveno kaj mitologio, kaj kruc-kultura komparo kun la antropologio de religio. Kelkaj celoj de intereso estas la religio en Neolitiko, pruvaro de spiriteco aŭ kulta kutimaro en Supra Paleolitiko, kaj similaĵoj eĉ en spiriteco de grandaj simioj.

La evidenteco de religia konduto en la unuaj homedoj antaŭ-*Homo sapiens* estas nenegebla. La intencaj enterigejoj, partikulare tiuj kiuj inkludas objektojn, povis esti unu de la unuaj formoj detekteblaj de religia praktiko. Kvankam pri tio estas polemiko, la evidenteco sugestas, ke la neandertaloj estis la unuaj homedoj kiuj entombigis intence siajn mortintojn. 

La personoj apartenantaj al eklezioj aŭ kredantaj en religioj akiras siajn ideojn kaj religiajn praktikojn tra la socia ekspono.

Bibliografio
------------

* Churchward, Albert. (1924) The Origin and Evolution of Religion (2003 reprint: ISBN 978-1-930097-50-6).
* Cooke, George Willis. (1920) The Social Evolution of Religion.
* Hopkins, E. Washburn. (1923) Origin and Evolution of Religion.
* Reichardt, E. Noel. (1942) Significance of Ancient Religions in Relation to Human Evolution and Brain Development.
* Wade, Nicholas. (2006) Before the Dawn: Recovering the Lost History of Our Ancestors. The Penguin Press ISBN 1-59420-079-3.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717774
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

Bretona danco, Brest
Tio kio estas nomita **"Bretona danco"** estas farita de la antaŭa tradicia danco praktikita en la kamparulaj lokoj de Bretonio ĝis la tempo nomita inter du militoj.

La granda plimulto de la dancoj, ĉefe la plej malnovaj, estas grupaj dancoj, ronde aŭ en vastaj grupoj.

Sed ekzistas danc-ludoj aŭ estis importitaj kiel : galop nantais, jilgodenn, aliflanka an-dro aŭ Hanter dro, ...

Origino
-------

La originoj de la bretonaj dancoj estas tre vastaj. La multiplikeco de la variantoj, de la evoluoj, la ekzisto de originaj-dancoj kaj idaj-dancoj faras de ĝia danc-formulado tre malklaran tabelon.

### Mez-Epoko

Historie, oni povas trovi priskribojn kiuj datiĝas de la Renesanco, ekzistis du formoj de bretonaj dancoj:

* gavoto
* piedpasigo

Akompanado
----------

Tradicie, la bretonaj dancoj estis akompanitaj de blovinstrumentistoj (Sakfluto-Baszumilo aŭ kombinado inter sakfluto, Baszumilo, akordiono kaj vielle à roue) aŭ kun unu aŭ pluraj kantistoj. Klarneto kaj violono havas ankaŭ gravan lokon en la historio de bretona muziko eĉ se ilia importo datiĝas de pli malfrue.

### La instrumentoj

La *biniou kozh* aperis je la 18-a jarcento kaj sidis pli forte ol veuze antaŭ ol esti forpuŝita de la skota biniou braz je la 20-a jarcento.

### La kanto

Viroj kaj virinoj povas kanti je kan ha diskan, unuj kaj aliaj siavice, ripetante la finon de la alia. La Kan ha diskan estis praktikita (krom la paro sakfluto-bombardo aŭ ne) sidante sur tre vasta areo kiu estas pli aŭ malpli Kernevo.
  

* Kategorio Bretona danco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Flago de Bretonio
**Bretona naciismo** estas la naciismo de la tradicia provinco de Bretonio en Francio. Bretonio estas konsiderita kiel unu el la ses Keltaj nacioj (kune kun Kornvalo, Irlando, la Manksinsulo, Skotlando kaj Kimrio). Kiel ĉe la klopodoj de multaj najbaraj regionoj, bretona naciismo kombinas politikajn kaj kulturajn aspektojn.

La politikaj aspiroj de la Bretonaj naciistoj inkludas la deziron akiri la rajton al mem-regado, ĉu ene de Francio aŭ sendepende de ĝi, kaj por akiri pli da potenco en la Eŭropa Unio, Unuiĝintaj Nacioj kaj aliaj internaciaj institucioj.

Bretona kultura naciismo inkluzivas gravan lingvan eron, kaj la parolantoj de la bretona kaj de la galoa serĉas egalecon kun la franca lingvo en la regiono. Kulturaj naciistoj ankaŭ serĉas revivigon de la bretonaj muziko, tradicioj kaj simboloj, kaj la forĝadon de fortaj ligiloj kun aliaj Keltaj nacioj.

La franca pozicio inkludas gamon de konsideroj, el permeso al Bretonio por havi propran registaron al limigado de deziroj por sendependeco.

Nuntempaj politikaj partioj aŭ movadoj tenantaj Bretonajn naciismajn vidpunktojn estas la Bretona Demokratia Unuiĝo, la Bretona Partio, Emgann, Adsav kaj Breizhistance.

* Kategorio Bretona naciismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bretona krakeno
**Krakeno** estas speciala bretona biskvito.

Krakeno de Bretonio
-------------------

La bretona **Krakeno** estas bretona biskvito kies paston oni unue brogis : pribolado en akvo antaŭ enfornado je alta temperaturo. Ĝi similas proksimuman diskon kun suprenlevitaj bordoj. Ĝi estas sensala kaj sensukera.

Ĝin oni ne konfuzu kun la belga krakeno.

Origino de la nomo
------------------

La nomo originus en la nederlanda *crakelinc*: "kraketas subdente". En la franca ĝi estas *Craquelin de Bretagne*.

Apartaĵo
--------

Brogado eksplodigas la amelograjnojn en gluteno.

Historio kaj geografio
----------------------

La ĉi-tipaj biskvitoj estas laŭ regionoj multvariaj. Ekzisto de diskoformaj krakenoj en orienta Bretonio estas delonga konaĵo.La unua konata recepto datumas je 1607. (franclingva vikipedio)

Faro
----

Paston oni faru. Oni ĵetu ĝin en bolantan akvon por unua kuiro broga. Post eltiro oni ĵetu la pecojn en malvarman akvon. Sekiĝu la diskoj post eltiro. Lasta momento estos rosto en forno kiu donos plenan kraketo-kapablon kaj koloron.

Uzo
---

Pro la aparta kuveta formo de la krakeno, ĝin vi povas kutime ŝmiri per buteraĵo...

Diskutota
---------

La difinoj de PIV pri kringo kaj krakeno estas iome proksimaj. Se konsideri sensalecon aŭ sensukerecon ĉu la plej taŭga vorto por la bretona krakeno estus kringo?

Tie ĉi PIVaj difinoj :

kring/o 🍴 Seka dolĉa ringoforma biskvito. ☞ krakeno.

kraken/o 🍴 Seka, salita biskvito, ĝenerale 8— forma. ☞ kringo.

Ĉu tiu paĝo estu renomita Bretona Kringo ?

Referencoj
----------

1. ↑  Dictionnaire étymologique, Larousse, 1971.

Vidu ankaŭ
----------

* Breco
* Kringo
* Kekso
* Brogi

* Kategorio Bretona Biskvito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hibrida zono** ekzistas kie la teritorioj de du interreproduktantaj specioj aŭ diverĝaj interspecifaj stirpoj kuniĝas kaj kruc-fekundiĝas. Hibridaj zonoj povas formiĝi *in situ* (surloke) pro la evolucio de nova stirpo sed ĝenerale ili rezultas el duaranga kontakto de patraj formoj post periodo de geografia izolado, kio permesis ties diferencigon (aŭ speciigon). Hibridaj zonoj estas utilaj en la studo de genetiko de speciigo ĉar ili povas havigi naturajn ekzemplojn de diferencigo kaj (foje) de la genfluo inter populacioj kiuj estas je ioma punkto inter reprezentado de unusola specio kaj reprezentado de multaj specioj en reprodukta izoleco.

Ĉar hibridoj estas malpli fekundaj ol ties gepatroj, tio kondukas al hibrida zono kie la hibridoj estas hegemoniaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Endler, J..  (1977) *Geographic Variation, Speciation and Clines*, Monographs in Population Biology (Volume 10). Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 9780691081922.
2. ↑  Köhler, S. (2003). "Mechanisms for partial reproductive isolation in a Bombina hybrid zone in Romania" (PDF). Prelego por tezo.  Alirita la 7an de Marto 2017.
**Hibridpiano** estas laŭteknike akustika piano (konstruita kiel pianeto aŭ pianego), kiu disponas pri aldonaj enigitaj elektrikaj sonpreniloj (kun antaŭamplifiko) (1970-aj/1980-aj jaroj) aŭ enigita diĝita tekniko (ekde la 1990-aj jaroj). Temas je tio pri la kompromiso, kombini la avantaĝojn de akustika piano (ekz. senlima polifonio, nuancoriĉa sono kaj vera ludsento, senlima dinamiko-ekzakteco) kun tiuj de elektronika piano.

Historio
--------

Jam komence de la 1930-aj jaroj profesoro Walther Nernst evoluigis kune kun la firmaoj Bechstein (mekaniko) kaj Siemens (elektroniko) elektroakustikan pianon nome Neo-Bechstein aŭ Bechstein-Siemens-Nernst-pianego, kies kordojn frapis etmarteletoj; la oscilojn indukte deprenis sonpreniloj, la oscilojn estis amplifikataj per valvo-amplifikilo (kaj rilate sonkoloron influata) kaj reproduktata per laŭtparolilo.

Ĉar la fruaj elektronikaj pianoj ne havis pianosimilan sonon, oni enkonstruis dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj la klasikan akustikan pianomekanikon en pli modernajn, pli malpezajn kaj tamen pli stabilajn kestojn pli taŭgajn por la vojaĝmuzikado. La ingoj de ĉi tiuj aparatoj konsistis el malmola plasto kaj metalo. Oni rezignis pri grandaj resonkestoj. Oni merkatigis ĉi tiujn aparatojn kiel stabilaj, transporteblaj elektronikaj pianoj kaun vera pianosono. Celpersonoj estis profesiaj muzikantoj de roko, popo kaj ĵazo.
**Crésuz** estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 299 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Crésuz situas en la Friburgaj Antaŭalpoj ĉe la suda bordo de la Lago de Montsalvens, proksimume 6,5 kilometrojn oriente de la urbo Bulle kaj 20 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Crésuz kaj la setlejo Petits Monts.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,78 km², de kiuj 35,0 % estas kovritaj de arbaro, 33,9% servas por agrikulturo kaj 23,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Crésuz limas en nordo al Cerniat, en oriento al Charmey, en sudo aliflanke de la Lago de Montsalvens al Broc, kaj en okcidento al Châtel ĉe Montsalvens.

Trafiko
-------

Tra Crésuz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo al Jaun. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 7 kilometrojn oriente de la komunumo norde de Bulle. Pere de du buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga kaj poŝtaŭtolinio al Bulle, Jaun kaj Friburgo al Cerniat la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Crésuz datiĝas el la jaro 1301 kiel *Cresu*. Dum mezepoko Crésuz apartenis al la Senjorujo Corbières. Post ties divido en la jaro 1249 Crésuz apartenis al la Kunsenjorujo Charmey. En la jaro 1319 la loĝantaro de Crésuz estis liberigita de la vokta imposto. En februaro 1475 Crésuz konkludis civitan kontrakton kun la urbo Friburgo. De 1552 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi apartenis al la friburga Voktejo Corbières, tiam ĝi estis atribuita al la Distrikto Grejerco.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Crésuz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-07-13)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Crésuz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Crésuz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Crésuz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Grejerco |
| --- |
| Bas-Intyamon • Botterens • Broc • Bulle • Châtel ĉe Montsalvens • Corbières • Crésuz • Echarlens • Grandvillard • Grejerco • Hauteville • Haut-Intyamon • Jaun • La Roche • Le Pâquier • Marsens • Morlon • Pont-en-Ogoz • Pont-la-Ville • Riaz • Sâles • Sorens • Val-de-Charmey (Cerniat • Charmey) • Vaulruz • Vuadens |  |

 |
*Sellenger's round* estas angla kampardanco. En la fakterminaro de anglaj kampardancoj, ĝi estas *Circle for as many as will* (cirklo por tiom da dancantoj kiom oni bontrovas). Origine tiu estis dancita ĉirkaŭ la Majoarboj kaj iĝis unu el plej klasikaj anglaj "kampardancoj" (vidu John Playford).

Disvolviĝo: (por la fakaj terminoj vidu en la artikolon Anglaj kampardancoj)

La melodio sekvas skemon: A(8 pulsoj).A. - sur kiuj estas dancitaj la sinsekvaj "enkondukoj" - B(16 pulsoj).B. - sur kiuj dancitas la refreno -, kaj ripetitas kvarfoje.

* 1-a enkonduko

pelpaŝoj dekstren kun rekuniĝo de piedoj sur la 8-a pulso
pelpaŝoj maldekstren kun rekuniĝo sur la 8-a pulso.
* refreno

*set* D. kaj *set* malD. antaŭenirante centren.
duoblaĵo por retropaŝi kaj sin trovi kontraŭ la partneron.
*set and turn*
* 2-a enkonduko

1 duoblaĵo al cirklocentro
retropŝi 1 duoblaĵon
la sama ree
* refreno
* 3-a enkonduko

*sides* (D. kaj malD.)
* refreno
* 4-a enkonduko

*arms* (D. kaj malD.)

### Eksteraj ligiloj

video de la danco
**Crèvecœur-sur-l'Escaut** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 678 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2010.

Blazono de Crèvecœur-sur-l'Escaut.

Geografio
---------

Limoj de la komubumo
Crèvecœur-sur-l'Escaut situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Crèvecœur-sur-l'Escaut etendiĝas sur 19,06 km².

Historio
--------

La vilaĝo cedis parton de sia teritorio (entute 1 785 hektarojn) por krei la komunumon Les Rues-des-Vignes. Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Gilbert Drain, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Crèvecœur-sur-l'Escaut apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Marcoing

* Kategorio Crèvecœur-sur-l'Escaut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 279747
* LCCN: n2006003147
* VIAF: 126881883
* SUDOC: 055327842
* BNF: 15266736t
 |
**El Manzano** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *El Manzano* estas tradukebla etimologie al *La pomarbo*.

Preĝejo kun invertita sonorilmuro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 36,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 75 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 67 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753277
 |
**El Milano** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. *El Milano* estas tradukebla al *La Milvo*, kio videblas en la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 22,66 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 122 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas norde kun Cerezal de Peñahorcada kaj La Zarza de Pumareda, oriente kun Cabeza del Caballo, sude kun Villasbuenas kaj okcidente kun Barruecopardo. Ĝi distas 83 km de Salamanko, provinca ĉefurbo, kaj 17 km de Vitigudino. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752751
 |
**El Perdigón** [elperdiGON] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Vino en la sudo de la provinco. *El Perdigón* estas tradukebla al *La virperdriko* (kio videblas en la blazono) sed etimologie eble rilata al derivaĵo el "petra", ŝtono. 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Perdigón, San Marcial kaj Tardobispo, okupas totalan areon de 51,22 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 647 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas nur 13 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas norde kun Entrala kaj Tardobispo, sude kun Casaseca de Campeán, oriente kun Morales del Vino kaj okcidente kun San Marcial.

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. Poste estis industriaj enspezofontoj rilate al la fervojo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (vinkeloj, preĝejo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754121
* VIAF: 108144648593700962919
 |
**El Pobo** [elPObo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 35 km nordoriente de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas iom sudokcidente de Ababuj kaj norde de Monteagudo del Castillo, Neregula tereno ĉirkaŭas ĝin, pere de nombraj ravinoj kiuj enfluas en riveron. La loĝloko mem kuŝas je 1399 msm.​

Historio
--------

Konturo de la preĝejo.
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. Dum la Mezepoko kaj la cetero de la Antikva Reĝimo, ĝis la provinca divido de 1833, ĝi estis tero de reĝlando, ene de la komunumo de domaroj de Teruelo en la Sesma del Campo de Monteagudo.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj) kaj rura turismo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en El Pobo oni malaltiĝis ĝis nunaj 112 loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   «Instituto Geográfico Nacional».. Arkivita el la originalo je 2021-04-18. Alirita 2022-10-05.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797606
 |
**El Oso** [elOso] estas municipo en la nordo-centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. *El Oso* estas komprenebla maletimologie kiel "la urso", sed etimologie la nomo devenas el la latina vorto *lutosus* ("koteca, argileca"), reference al la tereno (apud granda natura lageto, nome Laguna del Oso). Alia popola etimologio aludas al antaŭromia granita skulptaĵo de "porkobovo", nun malaperinta, kiu estis miskomprenata kiel de urso fare de la popolo.

El Oso en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 149 loĝantojn. Ĝi perdis 450 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 21 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Cabizuela, San Pascual, Hernansancho, Riocabado, Las Berlanas kaj Gotarrendura.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estas de 1250.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761854
 |
**El Parral** [elpaRAL] estas municipo en la nordode la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *El Parral* estas komprenebla kiel vitejo.

El Parral en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 61 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 46 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762240
 |
**El Pedroso de la Armuña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *El Pedroso de la Armuña* estas tradukebla etimologie al *La ŝtonejo de la A*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Pedroso de la Armuña kaj La Ventosa, okupas totalan areon de 20,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 222 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 30 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. Limas norde kun Espino de la Orbada, oriente kun Cantalpino, sude kun Arabayona de Mógica kaj okcidente kun Pitiegua kaj La Orbada. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. En Julio 1916, la loĝloko alinomiĝis de El Pedroso al El Pedroso de la Armuña​ pora diferenci ĝin disde alia samnoma loĝloko nome El Pedroso, Provinco Sevilo, Andaluzio. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753596
* VIAF: 316732788
 |
**William James KIRKPATRICK** (27-a de februaro, 1838 – 20-a de septembro, 1921) estis usona komponisto, ĉefe konata pro siaj himnomuzikaj komponaĵoj. Li naskiĝis en Duncannon (Pensilvanio); la patro, Thomas Kirkpatrick, estis instruisto kaj muzikisto.

En 1854 William translokiĝis al Filadelfio por studi la muzikon kaj la ĉarpentistikon. Tie li studis voĉan muzikon sub profesoro T. Bishop. Kirkpatrick ludis interalie la violonĉelon, fajfilon, fluton, orgenon, kaj violonon. Li aliĝis al la eklezi-muzikaj societoj Harmonia Sacra kaj Societo Haydn, ekkonante tie multajn eminentajn komponistojn. En 1855 li fariĝis ĥorestro en metodista preĝejo. Ekde 1858, Kirkpatrick laboris kun A. S. Jenks, kiu helpis lin eldoni sian unuan himnokolekton, *Devotional Melodies*, en 1859. Per sia aktiveco en la societo Harmonia, li ekkonis d-ron Leopold Meignen, sub kiu li studis ĉefe la muzikan teorion kaj komponadon.

En 1861, Kirkpatrick edziĝis al sia unua edzino. Nelonge post la nupto, li aliĝis al la 91-a regimento de la Pensilvaniaj Volontuloj kiel flutetmajoro. En oktobro 1862 oni abolis tiun postenon. Li revenis Filadelfion kaj laboris kiel ĉarpentisto por vivteni la paron. Dum la postaj 11 jaroj, Kirkpatrick elektiĝis ĉeforgenisto de Metodisma-episkopisma kirko Ebenezer, studis la tub-orgenon, daŭrigis voĉlecionojn, kaj komencis eldonadi multajn himnojn. Ankaŭ tiuperiode li ekkonis John R. Sweeney. Ili baldaŭ fariĝis muzikkarieraj partneroj. La morto de la edzino en 1878 instigis lin forlasi ĉarpentadon kaj dediĉi sin tute al muziko kaj komponado. Inter 1880 kaj 1897, Sweeney kaj Kirkpatrick eldonis 49 gravajn librojn. Ankaŭ tiuperiode Kirkpatrick ricevis la mastradon pri la tuta muzika programo ĉe la Metodisma-episkopisma kirko Grace. En 1893 li denove edziĝis, kaj fariĝis mondvojaĝanto kun sia edzino. Tra la jaroj li eldonis preskaŭ 100 gravajn verkojn, kaj multajn ĉiujarajn verkojn kiel ekzemple paskaj, kristnaskaj kaj porinfanaj antemoj.

William J. Kirkpatrick mortis la 20-an de septembro, 1921, en Germantown (Pensilvanio). Lia tombo estas en Filadelfio.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 364407
* GND: 14010934X
* LCCN: no97062589
* VIAF: 34654021
* ISNI: 0000 0000 8113 8466
* BNF: 140007626
* MBA: 8c081b40-dae2-4573-af29-fd2bb989b34f
 |
La **nacia flago de Brunejo** estis adoptita la 29-an de septembro 1959 kiam la lando estis brita protektorato, kaj estis retenita kiam la lando akiris plenan sendependecon la 1-an de januaro 1984, kiel Brunei Darussalam (Ŝtato de Brunei, Loĝejo de Paco). La flago havas la blazonŝildon de Brunejo en la centro, sur flava kampo. La kampo estas transirita de nigraj kaj blankaj diagonalaj strioj, kvankam ili estas oficiale nomitaj paralelogramoj.

La ŝildo: duonluno (simbolante Islamon) interligita kun sunombrelo (simbolanta monarkion), kaj du gantoj sur ambaŭ flankoj. Sub la duonluno estas rubando. En la duonluno kaj rubando estas arablingvaj surskriboj tradukataj kiel "Ŝtato Brunejo, Loĝejo de paco" kaj la landa devizo, "Ĉiam en servo sub konsilado de Dio"

En Sudorienta Azio, flava estas tradicie la koloro de reĝeco, kaj la reĝaj normoj de Malajzio kaj Tajlando. Nigra kaj blankaj strioj reprezentas la ŝtatministrojn de Brunejo, kaj flava reprezentas la Sultanon. La nacia emblemo estis metita en la centro en 1959. Simila versio de tiu flago, sen la ŝildo, estis unue uzitaj en 1906. 

* Flago de Brunejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flago de Brunejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barato • Barejno • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |
| **Flagoj de ŝtatoj limigite agnoskitaj**: Abĥazio • Montara Karabaĥo • Norda Kipro • Palestino • Sud-Osetio • Tajvano |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
La **kvina hilberta problemo**, aŭ en aliaj vortoj problemo numero 5 el la Hilbert-a listo de problemoj promulgita en 1900 de Davido Hilberto, koncernas la karakterizadon de grupoj de Lie.

Formulaĵo, kiu estis akceptita dum longa periodo, estis, ke la demando estis karakterizi grupojn de Lie kiel la topologiajn grupojn, kiuj estas ankaŭ topologiaj sternaĵoj. En terminoj pli proksimaj al tiuj, kiujn Hilberto mem devus uzi, ĉirkaŭ la identa ero *e* de la koncernata grupo *G*, oni havas iun malfermitan aron *U* en Eŭklida spaco enhavanta *e*-on, kaj sur iu malfermita subaro *V* de *U* oni havas kontinuan bildigon

*F*:*V* × *V* → *U*
kiu kontentigas la grupajn aksiomojn, kie tiuj estas difinitaj. Ĉi-tio estas parto de tipa loke eŭklida topologia grupo. La problemo estas tiam montri, ke *F* estas glata funkcio proksime al *e* (ĉar topologiaj grupoj estas homogenaj spacoj, ili ĉie aspektas same kiel proksime al *e*).

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |
La **perihelio** (de la grekaj vortoj *περί*- "proksima" kaj *ἥλιος* "suno", signifante **apudsuno** en esperanta translingvigado) estas tiu punkto en la orbito de planedo, asteroido, kometo aŭ iu ajn alia objekto, kie ĝi plej proksimas (greke *peri*) al la suno (greke *helios*). En la perihelio ĉiu tia objekto atingas sian plej grandan rapidecon en sia ĉirkaŭsuna orbito. Astroj, kiuj orbitas la sunon en elipsa orbito, atingas la perihelion unufoje dum ĉiu rondiro. La tero atingas la perihelion proksimume du semajnojn post la nordvintra solstico. Pro tio la vintroj estas averaĝe pli mildaj en la norda hemisfero kompare kun la sama latitudo en la suda. La mala punkto de la orbito estas *afelio*.

Kometoj kun parabola aŭ hiperbola orbito atingas la perihelion nur unufoje kaj poste neniam revenas en la proksimecon de la suno. 

La punkto en kiu la luno kaj aliaj naturaj aŭ artefaritaj satelitoj de la tero plej proksimas al tiu nomiĝas *perigeo*. La mala punkto en tia orbito estas *apogeo*.

Ĝenerala termino por la punkto en kiu iu ajn satelito plej proksimas al la astro kiun ĝi orbitas estas *periapsido*. La mala punkto, kie ĝi plej malproksimas kaj plej malrapidas nomiĝas *apoapsido*.
**Soma Szarvasi** [ŝoma sarvaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szarvasi Soma** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia familia nomvarianto estis *Szarvassy* [sarvaŝi].

Soma Szarvasi  naskiĝis en 1861 en Esztergom (laŭ alia informo en Hungara reĝlando en Párkány (nuntempa Štúrovo en Slovakio), li mortis la 1-an de marto 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Soma Szarvasi frekventis aktorlernejon, poste li komencis sian aktoran karieron en migranta trupo de Béla Tóth en 1884. En la sekva jaro li havis rolojn en trupo de Lajos Dancz, poste en aliaj trupoj (ekzemple en 1890 de Kálmán Egri, en la sekva jaro de Antal Deréki). En mezo de la 1890-aj jaroj lia teatrestro estis Lajos Makó. Ekde 1900 li longe estis membro de Teatro Szigligeti (Nagyvárad). Baldaŭ li vivis kiel emerito en Budapeŝto, sed li kelkfoje ludis ekzemple en Gaja Teatro. Li havis edzinon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* - Szörényi
* Zoltán Thury: *Katonák* - ĉefrolo

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Barlanglakók* (1915) – arbaristo
* *Lengyelvér* (1920) – grafo Drache
* *Zsuzsanna és a vének* (1928)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ombrelo de Sankta Petro** hungare **Szent Péter esernyője** estas la titolo de hungara romano de Kálmán Mikszáth. Ĝi apartenas al la majstroverkoj de la aŭtoro, spite tion, ke ĝi estas pli precize romaneto. Mikszáth verkis ĝin en 1895.

Historio
--------

La historio okazas en 2 apartaj lokoj, kvazaŭ 2 memstaraj okazintaĵoj, nur en la fino ili renkontiĝas.

Nova juna pastro alvenas en la vilaĝon. Baldaŭe sendatas ankaŭ bebo, kiu estas fratino de la pastro. Ankaŭ venis famo, ke mortis ilia patrino, tial la pastro devas zorgi pri la juna fratino. La pastro iras preĝi al la preĝejo kaj lasas la bebon en la korto. Post minutoj ekpluvas kaj iu metas ombrelon super la bebon. La vilaĝanoj kredas, ke tiu estas ago de Sankta Petro. Poste eĉ mirakloj okazas pro la ombrelo.

En la alia okazintaĵo vivas maljuna riĉulo havanta parencaron kaj ankaŭ duonfilon. La riĉulo mortas kaj la parencoj heredis nenion. La filo estas talenta kaj iĝas advokato. Ankaŭ li esploras la heredaĵon. Hazarde li konjektas, ke supozeble la valorpaperoj troviĝas en tenilo de ombrelo. Dum serĉado li konatiĝas kun fraŭlino, kiu estis la bebo en la pli frua historio. Ili ekamas unu la alian.

Post la konatiĝo la advokato ekscias, ke la serĉata ombrelo troviĝas en la preĝejo, sed jam sen tenilo. Tamen la junulo trovas la trezoron, kiu estas la fraŭlino.

La historio estis ĝis tiam trifoje adaptita al filmoj kaj al teatraĵo.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
Atentu: Tiu-ĉi artikolo traktas la montoĉenon **Albis** en Svislando. Por la komunumo kun la nomo *Albiş* en Rumanio vidu sub: Albiş.

---

**Albis** estas molasa montoĉeno de la Antaŭalpoj. Ĝi entendiĝas de Uetliberg (870,6 m super la marnivelo) en la nordo ĝis ĝia plej alta punkto Bürglen ankaŭ konata kiel Albishorno (914,6 m super la marnivelo) en la sudo. La montoĉeno formas la limon inter la distriktoj Horgen kaj Affoltern.

*Albis* estas ankaŭ la nomo de setlejo apartenanta al la komunumo Langnau ĉe Albis sur la kulmino de Albispasejo.

Montopasejoj
------------

Tri montpasejstratoj kondukas super la Albisĉeno, nome la Albispasejo, Buechenegg kaj Waldegg, kiuj la tutan jaron estas paseblaj. La koordinatoj indikitaj situas je la Albispasejo.

Turismo
-------

La Albisĉeno estas bone malfermita al la loka kaj eĉ internacia turismo. La Sihlvalo-Zuriko-Uetliberg-Fervojo unuflanke pasas tra la tuta Sihlvalo kaj aliflanke suprenveturas preskaŭ ĝis la ponto de la monto Uetliberg. Ĉe la mezo de la monto-ĉeno aertelfero ligas la komunumon Adliswil kun Felsenegg, kaj finfine eblas per la poŝtaŭtobuslinio de Langnaŭ ĉe Albis al Hausen ĉe Albis atingi la Albispasejon.

### Planeda instrupado

Sur la kresto inter Albispasejo kaj Uetliberg troviĝas la planeda instrupado, laŭ kies longeco troviĝas modeloj de la planedoj kaj astroj de nia sunsistemo.

Televidsendiloj
---------------

Sur Uetliberg kaj Felsenegg troviĝas du gravaj televid- kaj radioelsendturoj de la svisa ŝtata televido kaj radio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Migrado-propono de Ueltiberg ĝis Albishorno

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Albis** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)
**Bystrianská jaskyňa** (Kaverno de Bystrá) troviĝas sur la suda flanko de Malaltaj Tatroj en proksimeco de turisma centro Tále – Srdiečko, ĉe la municipo Bystrá en Distrikto Brezno. La malnovaj partoj de la groto estis konataj de malnovtempoj. La nove konatajn partojn malkovris en la jaro 1926 esperantisto Jozef Kovalčík kaj fratoj HOLMAN, kiam ili trapenetris tra profundaĵo Peklo (Infero) en pluajn areojn. Nuntempe estas por publiko alirebla la groto de la jaro 1968.

La groto kreiĝadis en malhelgrizaj kalkoŝtonoj de meza triaso kaj apartenas al la tipaj likaj grotoj. Ĝi ekestis per modeliga, erozia kaj korozia agadoj de akvo de rivereto Bystrá, kiu trafluis likojn diversdirekten, kaj ankaŭ far de falo de kelkaj partoj de plafonoj. Ĝiajn plej profundajn partojn trafluas subtera fluo, kiu elfluas surteren ĉe la civito Valaská. En la groto estas reprezentitaj ĉiuj bazaj formoj de sintra ornamaĵo kun tipaj kreaĵoj de sintrigitaj torentaj gruzoj en plafonaj kaneloj.

Al la plej grandaj kaj interesaj areoj apartenas Enira katedralo, en kiu estas lokigita memortabulo honore al batalfalinta partizano, kiu estis pafmortigita dum la kontraŭfaŝisma ribelo rekte en la groto. Sintrajn ornamaĵojn kreas stalaktitoj, stalagmitoj kaj gutŝtonaj kurtenoj. Eksterordinare atent-interesaj estas Sonoraj stalaktitoj, Baldakeno kaj Forĝista forĝejo.
El la tuta konata longeco de 3 000 m estas por publiko alireblaj 750 m. La rigard-teritorio estas komforta, sen pli ekstremaj alto-diferencoj.

Ekster la trarigardebla teritorio troviĝas kurac-salono, kie oni nuntempe sukcese kuracadas malsanojn de spirorganoj ĉe la infanoj – speleoterapion. Ĉi tiu salono estas por publiko nealirebla.
Veturo al la groto estas ebla per ŝtata ŝoseo Banská Bystrica – Podbrezová – Tále, aŭ Kráľova Lehota – Mýto pod Ďumbierom – Bystrá.

* Kategorio Bystrianská jaskyňa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Füzérradvány** [fuzEradvAnj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely.

Kastelo de Füzérradvány

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* Supermara alteco: 195 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4848/21.5291
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 3993
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Füzérradvány situas sur malebenaĵo, fine de mallonga sakovojo el Pálháza. La lasta urbo troviĝas 2, Sátoraljaújhely 20, Miskolc 89 km.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1262 en formo *"Rodowan"*. Tiutempe la loko estis reĝa biencentro. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 17-a jarcento precipe slovakoj kaj germanoj refondis la komunumon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Füzérradvány 653 homoj (637 hungaroj, 8 slovakoj). Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Eduardo la Konfesanto de 1830, la turo estas 25 metrojn alta
* kalvinana preĝejo
* Kastelo de Füzérradvány aŭ kastelo de Károlyi [kAroji] kune kun arboreto

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Füzérradvány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lumtubo** aŭ **neontubo** estas maldikaj, vitrotuboj, plenigitaj per et-prema gaso kaj ĉe kies finoj troviĝas elektrodoj. Je alta tensio, la gaso eklumas. La unuan uzeblan lumtubon evoluigis en 1910 la franca Georges Claude, kiu plenigis ĝin per neono (tial en multaj lingvoj oni uzas la disvastiĝintan esprimon **neontubo**). 

Ĝiaj elektrodoj ne estas varmigitaj, tial oni nomas ĝin malvarm-katodaj fluoreskaj lampoj, ĉe kiuj la UV-lumon transformas lumigaĵon al videbla radiado, lumo (angle: *Cold Cathode Fluorescent Lamp*, mallonge *CCFL*). Oni uzas ĝin, kie necesas la longdaŭra vivtempo, tiel ekz. en iamaj komputilaj ekranoj.

La uzata elektra kampo estas 400 V je metro (ĉe ĉ. 30- mm diametro) ĝis 1000 V je metro (ĉe ĉ. 8-mm-a diametro).

Koloro de la lumtubo
--------------------

La koloro de la lumtubo dependas de la gaso kaj de la lumiga pulvoro. 

Sen lumiga pulvoro:

* Neono: oranĝ-ruĝa (neontubo)
* Neono kun hidrargo en verda tubo: verda
* Heliumo: blanka-rozkolora
* Heliumo en flava tubo: flava
* Nitrogeno: flave rozkolora
* Karbona dioksido: blublanka
* Kriptono: blanka
* Argono: blua (kun aldono de hidrargo).

Pro tio, ke la unuajn lumtubojn oni plenigis per neono, tial en la ĉiutaga uzo disvastiĝis en multaj lingvoj la esprimo *neontubo*, kaj oni nomas tiel la lumtubojn, sendepende de la enigita gaso. 

Nuntempe, oni plenigas la lumtubojn per argono. La argono kaj la hidrarga-amalgama miksaĵo formas UV-lumon, kiun transformas al blanka lumo la t.n. "lumpulvoro" sur la lumtuba vando.

Galerio
-------

* Helio
* Neono
* Ksenono
* Kriptono
* Argono

Vidu ankaŭ
----------

* Ampolo
* Arkolampo
* Fluoreska lampo
* Inkandeska lampo
* Lampo
* Lumigo
* Plasmo

* Kategorio Lumtubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)