recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la biologia termino de junaĝo respektive juneco. Pri la junulara Esperanto-klubo JUNECO vidu apartan tekston. |

Hebo, la helena diino de la juneco
**Junaĝo**, ankaŭ nomata **juneco**, estas etapo dum la vivo de homo, kiu laŭ malsamaj difinoj aŭ inkluzivas aŭ (en la senco de adolesko) sekvas infanaĝon kaj ampleksas la evoluon ĝis la fruaj plenkreskulaj jaroj. UNO nomas **junulo** ĉiun personon pli maljunan ol 14 jaraj kaj pli junan ol 26 jaroj. Laŭ historiaj kaj soci-kulturaj cirkonstancoj la limoj de la junaĝo varias.

Junuloj estas pli korresonaj al idealismo ĝenerale, ol plenkreskuloj, pli emaj entuziasmiĝi kaj allogiĝi je ia ajn movado kun noblaj tendencoj. Pro tio de la komenco mem de la E-movado ili grandnombre partoprenis ĝin kaj ofte ludis en ĝi ne malgravan rolon. Post diversaj provoj antaŭmilitaj en 1920 fondiĝis Tutmonda E-Junulara Asocio (TEJA), celanta unuigi la E-istajn junulojn. TEJA eldonis dum kelkaj jaroj gazeton la *E-ista junularo*. Post kelkjara stagno en 1933 TEJA denove pli vigle ekagadis (Vd la artikolon TEJO)..

La tri ĉefaj vivfazoj estas: Junaĝo | Plenkreskaĝo | Maljunaĝo.

La tri fazoj de junaĝo estas: Bebeco | Infaneco | Adolesko

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri junaĝo/juneco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *En juneco logas, en maljuneco tedas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *En juneco ni petas, en maljuneco forĵetas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ne ekzistas juneco sen kapricoj, nek maljuneco sen malicoj.* **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Monda Junulara Tago
* Maljunaĝo

Referencoj
----------

* Kategorio Junaĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Junaĝo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑  Junularo en 

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
2. ↑   Arkivigite je 2011-12-25 per la retarkivo Wayback MachineEl la biblioteko de Leru
situo de la rivereto Amstel
La rivereto **Amstel** (*Aeme-stelle*, malnovnederlanda vorto por akveca teritorio) estas kanaligita rivero de 31 kilometroj en la sudo de la nederlanda provinco Nord-Holando. La teritorio ĉe ambaŭ bordoj de la rivero nomatas "Amstelland".

La rivereto Amstel en Amsterdamo, fone la ponto *Magere Brug*
palaco *Oostermeer* borde de la rivereto Amstel

Historio
--------

Dum la mezepoko la marĉa areo (nederlande *veen*) ĉirkaŭ la rivereto estis pli kaj pli sekigita. La gajnita teritorio estis agrikulture uzata, pli poste oni ankaŭ forprenis torfon por bruligado. Komence de la 13-a jarcento okcidente de la vilaĝo *Ouderkerk aan de Amstel* ekestis la marĉlaborista loĝloko Amstelveen.

Per konstruo de digo en la 13-a jarcento ĉe la norda parto de la rivero ekestis la fiŝista vilaĝo Amsterdamo, kiu unuafoje skribe menciiĝis en 1275 kaj ricevis urbajn rajtojn en 1300. Pro sia favora situo ĉe la golfo Zuiderzee, kiu faciligis ŝipan komercon kun nordokcidenta Germanio kaj plu kun Skandinavio, kaj la bona rivera konekto al Dordrecht kaj Antverpeno, la vilaĝo iĝis urbeto kaj prospera komerca centro.

Rivera vojo
-----------

Origine la rivereto Amster ekestis per konfluo de la riveretoj *Drecht* kaj *Kromme Mijdrecht* sude de Uithoorn. Pro la kanaligo kaj la konstruo de kanalo *Amstel-Drecht*, la malnova rivervojo ne plu bone rekoneblas. Parto de la origina rivereto Amstel nun estas parto de la kanalo *Amstel-Drecht*. La rivereto havas plurajn nacie konatajn pontojn, aparte en la urbo Amsterdamo.

Konstruaĵoj
-----------

En la 17-a kaj 18-a jarcentoj borde de ĝi ekestis pluraj luksaj vilaoj de riĉaj civitanoj, interalie la palaco *Oostermeer* bildigita maldekstre.

La Amstelhof estas iama maljunulejo kaj nuntempe hejmo de la muzeo Hermitage Amsterdam. Ĝi estis konstruita ĉe la rivero Amstel en 1682.

* Kategorio Amstel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Balázs Barsi** [balAĵ barŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barsi Balázs** estas hungara katolika pastro, franciskana monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Teixler István* [tejksler iŝtvAn].

Balázs Barsi
István Teixler naskiĝis la 5-an de januaro 1946 en Sióagárd.

Biografio
---------

Balázs Barsi eklernis en benediktana gimnazio de Győr en 1960, post 4 jaroj li aliĝas al la franciskanoj en Esztergom kaj portas la ordenan nomon Balázs. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1973, sed li studis ankaŭ en teologia altlernejo en Budapeŝto. En 1968 li monahiĝis, post tri jaroj li pastriĝis. En 1972 li ekinstruis en franciskana gimnazio de Esztergom. Inter 1980-1982 li studis en Strasbourg kaj li ankaŭ doktoriĝis. Hejmenveninta li instruis ankaŭ en la teologia altlernejo en Budapeŝto, ekde 1993 ankaŭ en Muzikakademio de Budapeŝto. En 1993 lia gimnazio translokiĝis al Szécsény, kie li instruis kaj edukis plu ĝis 1997. Tiam li iris al Sümeg, kie li havis plurajn postenojn en la franciskana hierarkio. En 2006 li fondis preĝejon en Sümegcsehi. Li ricevis premiojn inter 2005-2019.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Étkezési imák. Asztali áldások családoknak, szemináriumoknak, szerzetesközösségeknek, lelkigyakorlatos házaknak* (kunaŭtoro, 1991)
* *Krisztus, a mi reménységünk* (2002)
* Barsi Balázs–Telek Péter-Pál: *Új magasság és mélység 1–2. Szentírási elmélkedések az egyházi év minden napjára* (kunaŭtoro, 2016–2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-02-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679338
* GND: 1090802560
* VIAF: 121396195
* ISNI: 0000 0000 7931 4387
* SUDOC: 154144355
 |
Koordinatoj: 50° 14′ 21″ N 17° 20′ 42″ O﻿ / ﻿50.23917 °N, 17.34500 °O﻿ / 50.23917; 17.34500 (mapo)

**Dolní Údolí** (ĝis 1949 *Dolní Grunt*, germane *Nieder-Grund*, *Niedergrund*, *Nieder Grund*) estas domaro en Ĉeĥio, loka parto de urbo Zlaté Hory. Vivas ĉi tie 33 loĝantoj (2021). Ĝi situas 6 km sudokcidente de Zlaté Hory, en montetaro Zlatohorská vrchovina apud ties dislimiĝo kun montaro Hrubý Jeseník, sur meza fluo de rojo Olešnice.

Historio
--------

Dolní Údolí estas unuafoje menciata en la jaro 1450 kiel *Dolní Olešnice* (germane *Nieder-Olsnitz*), komence de la 16-a jarcento jam sub nomo *Nieder Grund*. Sed eblas, ke rilatas ĝin jam pli malnovaj mencioj al la jaroj 1337 kaj 1338. Minado de oro kaj fererco, dokumentita arkeologie en la ĉirkaŭaĵo jam en la 13-a jarcento, atestas pri frua estiĝo de la vilaĝo. Tio estis devene minista domaro de minista urbo Zlaté Hory. En 1673 ĉi tie estis konstruita forĝejo por malpli kvalita fero, efikis ĉi tie ankaŭ monstampejo kaj produktejo por produkti sulfatan acidon. En la 18-a jarcento ĉi tie funkciis bierfarejo.

Ĝis nuligo de patrimonia administrado en la jaro 1850 Dolní Údolí apartenis al senjorujo Cukmantl (Zlaté Hory), kiu estis en posedaĵo de vroclavaj episkopoj. Ekde la jaro 1949 la municipo estis kunigita kun Horní Údolí en unu municipon sub nomo Údolí. En la jaro 1960 Dolní Údolí estis kiel domaro alligita al Zlaté Hory.

En la jaro 1938 post munkena interkonsento la municipo estis alligita al Germanio kaj la 8-an de majo 1945 ĝi estis konkerita fare de Ruĝa Armeo. Ĝis la jaro 1945 la municipo estis pure germana. Post ellandigo de la devenaj germanaj loĝantoj post la jaro 1945 estis en Horní kaj Dolní Údolí ekloĝintaj vico da grekaj familioj, kiuj ekloĝis en Ĉeĥoslovakio sekve de intercivitana milito. Sed multaj el la novaj loĝantoj revenis Grekion post ŝanĝo de interrilatoj en la jaro 1975.

En la jaro 1953 ĉi tie kraŝis ĉasaviadilo de pola aerarmeo.

En la municipo estas konservita vico da precipe popolaj konstruaĵoj el la 19-a jarcento.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 534 |
| 1880 | 542 |
| 1890 | 572 |
| 1900 | 552 |
| 1910 | 508 |
| 1921 | 451 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 469 |
| 1950 | 214 |
| 1961 | 138 |
| 1970 | 132 |
| 1980 | 66 |
| 1991 | 26 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 19 |
| 2011 | 27 |
| 2021 | 33 |

En Dolní Údolí estas registritaj 60 adresoj: 53 daŭraj objektoj kaj 7 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 47 domoj, el tio 11 daŭre loĝataj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Zlaté Hory (7) |
| --- |
| Dolní Údolí ~ Horní Údolí ~ Ondřejovice ~ Rejvíz ~ Rožmitál ~ Salisov ~ Zlaté Hory |

 |
**Otero de Herreros** [oTEro deREros] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierras de Segovia* (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco. La loknomo *Otero de Herreros* estas etimologie komprenebla kiel Monteto de Forĝistoj. Ĉe la fervoja stacio estas nova kvartalo Canalejas [kanaLEĥas]. 

Otero de Herreros en la provinco Segovio.
Preĝejo.
Ermitejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 43,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 957 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male malgraŭ malgranda malaltiĝo post la 1970-aj jaroj ĝi fakte estis ĉiam ĉirkaŭ 1 000 loĝantoj dum la tuta jarcento ĉefe pro sia funkciado kiel serva urbo de la provinca ĉefurbo. 

Ĝi distas 22 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Segovia, Ortigosa del Monte, Valdeprados, Vegas de Matute kaj El Espinar.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La origina nomo de Otero de Herreros estis Ferreros (forĝistoj), por iama setlejo survoje al Valdeprados abandonita fine de la 15-a jarcento. La nova setlejo estis konstruita sur monteto. Oni supozas, ke la forĝistoj al kiuj aludas la nomo jam estis tie en epoko de romianoj rilate al elfosado kaj prilaborado de metaloj, pri kio ankoraŭ troveblas restaĵoj: fandofornejoj, putoj, kanaletoj kaj granda ŝtonrubejo ĉe *Cerro de los Almadenes*, kie estis registroj de minoj en 1601 el kupro kaj arĝento. La setlejo apartenis al *Sexmo de San Martín de la Comunidad de ciudad y tierra de Segovia*. 

El 25a de Aŭgusto 1970 ĝis 28a de Februaro 1980 Ortigosa del Monte ne estis sendependa, sed submunicipo de la municipo Otero de Herreros.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis. Aparte gravas piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kun malofta sonorilmuro sur sonorilturo kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767220
* VIAF: 316734278
 |
la centra konstruaĵo de la *Guildhall School of Music and Drama* en la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre*
La **Guildhall School of Music and Drama** estas altlernejo pri muziko kaj teatro, fondita dum la jaro 1880 en Londono. Ĝi estas posedaĵo de la urbo Londono (*Corporation of London*, do "korporacio de Londono") kaj ricevas siajn financojn el la urba kaso, kaj tial nomiĝas laŭ la malnova centra sidejo de la korporacio, la historia konstruaĵo Guildhall, kvankam la altlernejo mem neniam troviĝis tie.

La unua konstruaĵo por la altlernejo estis malnova vardomo en la urboparto *Aldermanbury*, sed tiu domo jam baldaŭ montriĝis tro malgranda. Nova konstruaĵo de la altlernejo konceptiĝis de la urba arkitekto *Horace Jones* kaj inaŭguriĝis en decembro 1886. Ekde la jaro 1977 la altlernejo situas en parto de la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre* starigita en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj.

En la alternejo dum la jaro 2009 studis pli ol 800 studentoj, du trionoj el ili britoj. La alternejo tutmonde estas gvida institucio por la fakoj muziko, opero, drama teatro, teatra administrado kaj teatra tekniko.

La "junula departamento", dimanĉa lernejo por 4- ĝis 18-jaraj aktoremuloj, en 2005 ricevis la premion *Queen´s Anniversary Award* atestante al ĝi esti aparte laŭdinda pedagogia iniciato. La instruistoj en la fakoj teatra administrado kaj teatra tekniko plejparte profesie laboras en grandaj teatrejoj, kio al iliaj studentoj donas la eblecon jam dum la studo kolekti praktikajn spertojn kaj plekti utilajn profesiajn kontaktojn.

En la alternejo por dramaj kaj operaj surscenigoj ekzistas teatrejo kun 308 sidlokoj. La teatra departamento tamen ankaŭ fojfoje prezentas surscenigojn en aliaj londonaj teatrejoj.

En 2010 la altlernejo planas inaŭguri novan 48-etaĝan konstruaĵon ĉe la strato *Milton Court* iom oriente de la la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre*. La nova konstruaĵo havu koncertejon kun 650 sidlokoj, teatrejon kun 220 sidlokoj kaj studian teatrejon de 90 sidlokoj. Krome tie estu televidaj kaj radiofoniaj studioj, ekzercaj kaj edukaj ĉambroj kaj administraj oficejoj de la institucio. La konstrukostojn de proksimume 40 milionoj da britaj pundoj parte kovru enspezoj pro lu-dono de aldone konstruitaj loĝejoj.

Finstudintoj de la altlernejo
-----------------------------

Inter la finstudintoj de la altlernejo estas

* Thomas Adès
* Orlando Bloom
* Daniel Craig
* Dido Armstrong
* Joseph Fiennes kaj
* Ewan McGregor

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Guildhall School of Music and Drama en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo
La **IATA-kodo** estas tri-litera kodo uzata por referenci plejmultajn flughavenojn tra la tuta mondo. La kodaro estis establita de la IATA (*International Air Transport Association*). Tiuj literoj estas ekzemple eksponataj sur la vojaĝetiketoj por bagaĝoj. La aplikado de la IATA-kodo estas planita de la IATA-rezolucio 763 kaj administrata ekde la IATA-sidejo en Montrealo, Kebekio. 

La kodoj eldoniĝas duonjare en la "IATA Airline Coding Directory". Ĉiu kodo restas unika kaj do devas indiki nur unu flughavenon : oni tamen rajtas reuzi malaperintajn kodojn por novaj flughavenoj. Multaj landoj, ekzemple Kanado, ne plu uzas IATA-kodojn en siaj oficiala aeronaŭtikaj periodaĵoj. 

La IATA-kodo por la Internacia Flughaveno Portlando estas ekzemple PDX.

Notoj
-----

1. ↑   IATA Memorandum SKED457, see Item 6.1.4. Arkivita el la originalo je 2008-10-29. Alirita 2008-05-16.
2. ↑   IATA Airline Coding Directory. Arkivita el la originalo je 2008-05-11. Alirita 2008-05-16.

Vidu ankaŭ
----------

* IATA

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de IATA Arkivigite je 2009-04-10 per la retarkivo Wayback Machine angle
La **Internacia Alfabeto de Sanskrita Transliterigo** (IAST) - angle *International Alphabet of Sanskrit Transliteration* - estas la universitata normo por la transliterito de sanskritaj tekstoj al latina alfabeto. La alfabeto baziĝas sur transliteriga sistemo prezentita unuafoje en 1912 en orientalista kongreso en Ateno. La alfabeto ebligas nemiskompreneblan transliterigon de Nagario kaj aliaj skribsistemoj de la hindia subkontinento. 

En la sekva tabelo listiĝas la karaktroj de la sistemo IAST (majuskloj kaj minuskloj) kun siaj nagariaj ekvivalentoj kaj la prononco laŭ la Internacia Fonetika Alfabeto por sanskrito respektive la hinda lingvo en tradicia sinsekvo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| vokaloj | अ [ə]  a  A | आ [ɑː]  ā  Ā | इ [i]  i  I | ई [iː]  ī  Ī | उ [u]  u  U | ऊ [uː]  ū  Ū | ऋ [ɹ̩]  ṛ  Ṛ | ॠ [ɹ̩ː]  ṝ  Ṝ | ऌ [l̩]  ḷ  Ḷ | ॡ [l̩ː]  ḹ  Ḹ |

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| diftongoj | ए [eː]  e  E | ऐ [aːi]  ai  Ai | ओ [oː]  o  O | औ [aːu]  au  Au |

  


|  |  |
| --- | --- |
| signo "anusvara" | अं [ⁿ]  ṃ  |
| signo "visarga" | अः [h]  ḥ  |

  


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| senvoĉaj konsonantoj | क [k]  k  K | च [tʃ]  c  C | ट [ʈ]  ṭ  Ṭ | त [t̪]  t  T | प [p]  p  P |
| aspiraj senvoĉaj konsonantoj | ख [kʰ]  kh  Kh | छ [tʃʰ]  ch  Ch | ठ [ʈʰ]  ṭh  Ṭh | थ [t̪ʰ]  th  Th | फ [pʰ]  ph  Ph |
| voĉaj konsonantoj | ग [g]  g  G | ज [ɟ]  j  J | ड [ɖ]  ḍ  Ḍ | द [d̪]  d  D | ब [b]  b  B |
| aspiraj voĉaj konsonantoj | घ [gʰ]  gh  Gh | झ [ɟʰ]  jh  Jh | ढ [ɖʰ]  ḍh  Ḍh | ध [d̪ʰ]  dh  Dh | भ [bʰ]  bh  Bh |
| nazaloj | ङ [ŋ]  ṅ  Ṅ | ञ [ɲ]  ñ  Ñ | ण [ɳ]  ṇ  Ṇ | न [n]  n  N | म [m]  m  M |
| duonvokaloj |   | य [j]  y  Y | र [r]  r  R | ल [l]  l  L | व [v]  v  V |
| siblantoj |   | श  [ɕ]  ś  Ś | ष [ʂ]  ṣ  Ṣ | स [s]  s  S |   |
| senvoĉaj frikativoj | ह [ɦ]  h  H |   |   |   |   |

Transliteriga normo por skribsistemoj de la hindia subkontinento
----------------------------------------------------------------

En la lingvistika faka literaturo kiel plivastigo de la sistemo IAST troveblas fonetika notigo laŭ normo de la barata *Nacia Biblioteko en Kalkuto*, angle nomata *National Library at Calcutta* (NLAC).
**Guidó Prodam,** (aŭ *Guido*) laŭ hungarlingve kutima nomordo **Prodam Guidó** (aŭ *Prodám*) estis itala-hungara apotekisto, piloto.

Guidó Prodam
Guidó Prodam  naskiĝis la 12-an de septembro 1882 en eksklavo de Hungara reĝlando en Fiume (nuntempa Rijeka en Kroatio). Li mortis la 1-an de julio 1948 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Guidó Prodam apartenis al la itala minoritato de la lando. Li akiris apotekistan diplomon en Scienca Universitato Ferenc József. Post siaj studoj li laboris en Budapeŝto kiel apotekisto, tiutempe li edziĝis. Li vidviĝis en 1910 kaj li forlasis la apotekon kaj li okupiĝis nur pri la flugmaŝinoj. En Mátyásföld (nuntempe loĝkvartalo de 16-a distrikto de Budapeŝto li lernis gvidadon de la flugmaŝinoj, poste li kreis proprajn maŝinojn. En 1911 estis li la unua, kiu flugis super interno de Budapeŝto, poste super la maro apud sia naskiĝurbo. Tiu lasta flugo ne sukcesis kaj li falis la maron. Reveninta al Budapeŝto li oficiale faris ekzamenon pri gvidado de flugmaŝino. En 1913 li studvojaĝis al Parizo helpe de ministerio pri komerco. En 1914 li denove travivis akcidenton, tial nur en 1917 li povis batali en la 1-a mondmilito. Li estis trafita dum flugo en la sekva jaro, li iĝis militkaptito. Reveninta al Budapeŝto li establis apotekon sub nomo "Handikapa Aglo", sed li bankrotiĝis. Li vivtenis sin nur el handikapa helpmono.

Memorigiloj
-----------

* strato kaj memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Guido Prodam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gosztola** [gostola] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 30
* Poŝtkodo: 8978
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°35′19″N 16°31'32″E

Situo
-----

Gosztola situas sur mildaj deklivoj, fine de longa sakovojo el Rédics. Lenti troviĝas 5, Nova 20, Letenye 27, Zalaegerszeg 41, Budapeŝto 243 km-ojn  Arkivigite je 2016-08-08 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1237 laŭ tiama hungara ortografio *"Gosztolya"*. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin proksime de la nova landlimo. Lernejo neniam funkciis tie. La malbonaj kontaktoj kun Jugoslavio dum komenco de la socialismo kaŭzis preskaŭ formorton de la vilaĝo. En Gosztola migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Maria Magdalena, renovigita en la 1990-aj jaroj

Fontoj
------

* 

* Kategorio Gosztola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Frank Isaac PAÍS GARCÍA**, aŭ "Paris", (naskiĝis la 7-an de decembro 1934 en Santiago de Cuba, mortis la 30-an de julio 1957 en Santiago de Cuba) estis studenta dirigento, instruisto kaj revoluciulo de Kubo kiu luktis kontraŭ la diktatoreco de Fulgencio Batista pere de la Movado 26-a de Julio. Lia murdo fare de policanoj surstrate de Santiago de Cuba la 30-an de julio de 1957, kiam li estis nur 22-jaraĝa, eksplodigis protestotajdon en la tuta lando kaj konstituis gravan eventon por akcelo de la Kuba Revolucio. Li estas konsiderata en Kubo kiel martiro de la revolucio.

Li estis filo el galegaj enmigrintoj; lia patro estis protestanta pastoro. Orfo, li devis rapide enmiksiĝi en la studado por prepari sian estontecon. Komence de la 1950-aj jaroj li jam engaĝiĝis en la kontraŭdiktatora movado. Fine de 1956 li apogis la venon de la revoluciuloj de la ŝipo Granma.

La 9-an de marto de 1957 li estis arestita kaj juĝita kun la malmultaj postvivantoj de la Granma kaj de la insurekciantoj de la 30-a de novembro, kaj estis liberigita en majo 1957, meze de granda popola agitiĝo. Ekde tiam li estis unu de la ĉefaj organizantoj de la apogo al la gerilo de Sierra Maestra kaj al la etendo de la insurekcio al la tuta insulo.

La 30-an de junio de 1957 estis murdita lia frato Josué País kaj ĝuste post unu monato li mem dum perforto kaj linĉado fare de policanoj surstrate en Santiago de Cuba, kun Raúl Pujol.

Referencoj
----------

1. ↑   *En el recuerdo eterno, Frank País García*, por Dania Sánchez Parra, CMKC. Arkivita el la originalo je 2008-06-17. Alirita 2010-07-20.

* Kategorio Frank País en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 329228
* GND: 141227486
* LCCN: n80120235
* VIAF: 11152922
* ISNI: 0000 0000 7889 5538
* SUDOC: 147019680
* BNF: 12173039t
* BNE: XX1393542
 |
**Estépar** [esTEpar] estas loĝloko kaj municipo en la centrokcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*. La loknomo *Estépar* estas eble etimologie komprenebla kiel *Stepejo*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 102,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 604 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 300 loĝantojn el 1991.

Ĝi distas 22 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la rivero Arlanzón kaj ĝia alfluanto la rivero Hormazuela. Ĝi limas kun la municipaj teritorioj de Iglesias, Hornillos del Camino, Rabé de las Calzadas, Frandovínez, Tamarón, Celada del Camino, Cavia, Cayuela, Albillos, Pampliega, Mazuela, Presencio, Arcos kaj Villangómez.

La municipo Estépar enhavas 11 loĝlokojn, nome la jenaj: Arenillas de Muñó, Arroyo de Muñó, Estépar, Hormaza, Mazuelo de Muñó, Medinilla de la Dehesa, Pedrosa de Muñó, Quintanilla-Somuñó, Vilviestre de Muñó, Villagutiérrez kaj Villavieja de Muñó; inter ili nombras tiuj kiuj havas la aldonon *de Muñó*, alude al iama loĝanto-posedanto Nuño aŭ Muñoz, kio aperas ankaŭ en la municipa blazono.

La loĝloko estas ĉe la Aŭtovojo de Kastilio A-62 kiu ligas Burgoson (nordoriente) kun Venta de Baños (sudokcidente), nome inter Buniel kaj Celada del Camino.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Amastombo de ekzekutitoj dum la Hispana Enlanda Milito fare de insurekciantaj dekstruloj.
En la Hispana Enlanda Milito la areo tuj falis en teritorio kontrolita de la frankismaj insurekciantoj kaj ne okazis subpremado fare de maldekstruloj; tamen la dekstruloj subpremadis kaj eĉ ekzekutis multajn suspektitojn.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj kaj restaĵoj de kasteloj kaj fortikaĵoj.

Bildoj
------

* Preĝejo de Sankta Stefano en Arenillas de Muñó.Preĝejo de Sankta Stefano en Arenillas de Muñó.
* Turo en Arenillas de Muñó.Turo en Arenillas de Muñó.
* Hormaza.Hormaza.
* Panoramo de Mazuelo de Muñó.Panoramo de Mazuelo de Muñó.
* Kastelo de Mazuelo de Muñó.Kastelo de Mazuelo de Muñó.
* Panoramo de Villavieja de Muñó.Panoramo de Villavieja de Muñó.
* Romanika absido de la preĝejo de Villavieja de Muñó.Romanika absido de la preĝejo de Villavieja de Muñó.
* Pilorio de Villavieja de Muñó.Pilorio de Villavieja de Muñó.
* Pejzaĝo de Villavieja de Muñó kun la ermitejo kaj la monteto sur kiu estis kastelo.Pejzaĝo de Villavieja de Muñó kun la ermitejo kaj la monteto sur kiu estis kastelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775548
 |
**Eswars** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 348 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Eswars estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Eswars etendiĝas sur 2,78 km².

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Francis Régnault, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Vidindaĵoj
----------

La loka preĝejo, dediĉita al Sankta Jakobo, estas novgotika kaj estis aliformita de Charles Leroy, la arkitekto de la baziliko-katedralo Notre-Dame-de-la-Treille en Lille.

Administrado
------------

Eswars apartenas al la kantono Cambrai-Est, kies ĉefurbo estas Cambrai. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Cambrai-Est


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 278299
* GND: 4802720-0
* VIAF: 239219955
* BNF: 15266791z
 |
**Guijo de Granadilla** [GIĥo de granaDIja] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *guijarreños*. La censita populacio en 2008 estis de 632 loĝantoj.

Situo
-----

Guijo de Granadilla estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierras de Granadilla, je altitudo de 390 m; je 120 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 74,55 km².

Flaŭro kaj klimato
------------------

La vegetaĵaro tipa de la areo estas anzinoj, korkokverkoj kaj makiso kie hegemonias cistoj, genistoj kaj ruĝa lavendo.

La klimato estas tipa mediteranea, kun plej varmaj monatoj julio kaj aŭgusto kun mezaveraĝaj temperaturoj de 27 °C kaj la plej malvarmaj monatoj decembro kaj januaro kun mezaveraĝaj temperaturoj de 7,5 °C. La pluvo ĉefe vintre kun 275 mm.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (ĉefe olivoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj kaproj). Iom da konstruado kaj servoj.

Gravulo
-------

En Guijo de Granadilla loĝis kaj mortis la poeto José María Gabriel y Galán. La parolmaniero, la pejzaĝoj kaj la popola idiosinkrazio de la loĝantaro inspiris plej parton de ties poezio. La municipo de Guijo de Granadilla konservas la domon kie loĝis la poeto, konvertita en muzeo.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Gotard-tunelo. |

Gotarda Baza Tunelo
**Gotarda Baza Tunelo** (**GBT**) estas 57,1 km longa fervojtunelo tra la Alpoj kies norda enirejo situas en Erstfeld kaj la suda enirejo situas en Biasca (Svislando). Ĝi estas la plej longa fervojtunelo en la mondo. Ĝis 2016 la plej longa tunelo estas Sejkan (tunelo) en Japanio, inter Honshu kaj Hokkaido, kiu longas je 53 km. La inaŭguro okazis la 1-an de junio 2016 en ĉeesto de la kompleta Federacia Konsilio, de François Hollande, prezidanto de Francio, Angela Merkel, kanceliero de Germanio, Matteo Renzi, prezidanto de Italio. La malfermo okazis la 11-an de decembro 2016. Dum la konstruado, kiu daŭris 17 jarojn, mortis 9 laboristoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Gotarda Baza Tunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gotarda Baza Tunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sankt-Gotardo (montpasejo)
* Porta Alpina
* Herrenknecht

Fonto
-----

* Gotard-tunelo
**Ledovoje minejo** estas la gasokondensata minejo, kiu situas en nord-orienta parto de la Barenca maro, 700 km nord-oriente de la urbo Murmansko kaj estas parto de la Oriento-Barenca naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1992 kaj plu esplorata.

Geologio
--------

La minejo estas ligita al nord-okcidenta parto de la Ŝtokmano-Ledovoja montobreĉo kaj estas braĥiantiklinala falto, kiu etendiĝas nord-oriente kaj estas limigita sud-okcidente kaj nord-oriente per subparalela sistemo de ŝiraj rompoj. La volbo de Ledovoje levaĵo havas okcidentan kaj orientan kupolojn. En la okcidenta kupolo je profundeco 1815-2125 m estas malkovritaj gasokondensataj kuŝejoj en terigenaj sedimentaĵoj de la meza ĵurasio: tavoloj Ju0, Ju1, Ju1-1, Ju2. La efika dikeco de la kolektujoj varias de 3 ĝis 29,1 m, poreco 16-17%, komenca tavolpremo 19,4-21,2 MPa.

Elminigado de gaso dum elprovo estis 65-355 mil m³/tage. Gasakva kontakto situas je la absoluta marko -1845,1 ĝis -2131,1 m. la ĉefa kapacito estas ligita al la tavolo Ju1 je la profundeco 2023 m. La gasohava dikeco de la produktohavaj sedimentaĵoj estas 50,3 m, poreco 17%, komenca tavolpremo 20,8 MPa. La kuŝejo estas tavola, volba, 33 x 17 km, alteco 79 m. La gasakva kontakto estas markita laŭ la absoluta marko -2689,7 m. 

La tavolgaso estas sensulfura kaj enhavas jenajn elementojn: metano 92,84%, etano 2,16%, propano 0,54%, butanoj 0,39%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 1,15%, azoto 2,65%, karbonduoksido 0,27%. Enhavo de gasokondensato en la Ju1-1 estas 13 gramoj/m³.

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 91,7 miliardoj da kubaj metroj.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Ледовое месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 222. ISBN 5-85270-327-3.
**Eszter Bellai** [ester], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bellai Eszter** estas hungara operkantisto (soprano), operetkantisto.

Eszter Bellai  naskiĝis la 20-an de majo 1956 en Szigetvár.

Biografio
---------

Eszter Bellai frekventis muzikan mezlernejon en Pécs, poste ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1982. Ŝia plej grava instruisto estis Erika Sziklay. Iom poste ŝi plulernis en Vieno. En 1984 ŝi aliĝis al opera trupo de Teatro Kisfaludy. En 1985 en kantokonjurso en Antverpeno ŝi atingis 3 unuajn lokojn. Baldaŭ ŝi estis gastokantisto en Reĝa Operejo de Budapeŝto, Nacia Teatro (Szeged), Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Csokonai (Debrecen), Nacia Teatro (Pécs). En la sekvaj jaroj ŝi kantadis ankaŭ eksterlande (Argentino, Francio, Belgio, Germanio, Aŭstrio, Suomio, Meksiko, Israelo, Aŭstralio, Italio). Ŝi instruas private kantadon.

Ŝi ricevis plurajn premiojn inter 1985-2010, en 2005 ŝi ricevis la titolon "eterna membro de teatro Kisfaludy". Ŝi havas edzon kaj naskis 2 gefilojn.

El ŝia opera repertuaro
-----------------------

* Ferenc Erkel:
	+ *Bánk bán* — Melinda
	+ *Hunyadi László* – Szilágyi Erzsébet
* Giuseppe Verdi:
	+ *Il Trovatore* – Leonora
	+ *Aida* – titolrolo
	+ *Nabucco* - Abigel
	+ *La Traviata* - Violetta
	+ *Don Carlos* - Erzsébet
* *Otello* - Desdemona
* *Un balo in Maschera* - Amelia
* Georges Bizet: *Carmen* — Micaela
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* – Santuzza
* Giacomo Puccini:
	+ *Madama Butterfly* — titolrolo
	+ *La Bohème* - Mimi
	+ *Tosca* - titolrolo
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Nedda

El ŝia opereta repertuaro
-------------------------

* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő*
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**Frank Hornby** (15a de majo 1863 – 21a de septembro 1936) estis angla inventisto, negocisto kaj policano. Li estis pioniro pri ludil-disvolvigo kaj fabrikado, kaj kvankam li ne havis formalan edukadon en inĝenierado, li estis responsa pro inventado kaj produktado de tri el plej popularaj linioj de ludiloj bazitaj sur inĝenieraj principoj en la 20a jarcento: Meccano, Trajnoj Hornby kaj Ludiloj Dinky. Li fondis ankaŭ la britan ludilentreprenon Meccano en 1908, kaj lanĉis ĉiumonatan publikaĵon, nome *Meccano Magazine* en 1916.

La inventoj kaj iniciatoj de Hornby faris lin milionulo en la 1930-aj jaroj, kaj li eniris en politiko en 1931 kiam li estis elektita Konservisma Parlamentano por la distrikto Everton. La heredo de Hornby restis longe post lia morto danke al entuziasmuloj tra la tuta mondo kiuj ankoraŭ konstruas modelojn Meccano kaj kolektas liajn ludilojn. La 150a jariĝo de la nasko de Hornby estis celebrata en Liverpool kaj Brighton la 15an de majo 2013.

Patento GB190100587A por Meccano

Referencoj
----------

* McReady, Anthony.  (2002) *The Toy Story – The Life and Times of Inventor Frank Hornby*. Ebury Press, p. 288. ISBN 0-09-188117-X.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Frank Hornby en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Frank Hornby's Life and the History of Meccano Arkivigite je 2015-11-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Frank Hornby: The Boy Who Made $1,000,000 With a Toy
* Short Pictorial History of Frank Hornby. Archived from the originalArkivigite je 2006-02-15 per la retarkivo Wayback Machine on 2006-02-15.
* Liverpool Lives – Frank Hornby


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 540585
* LCCN: n88020115
* VIAF: 123130867
 |
**Eszter Szilágyi Szabó** [ester silAdji sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Szabó Eszter** estis hungara aktoro.

Eszter Szilágyi Szabó  naskiĝis la 10-an de aprilo 1915 en Hódmezővásárhely, pri la morto mankas informoj.

Biografio
---------

Eszter Szilágyi Szabó lernis la aktoran profesion en privata lernejo de Kálmán Rózsahegyi. Ekde 1937 li havis rolojn en Nacia Teatro (Szeged), en trupo de Géza Kardoss en Pécs kaj Kassa. Ekde 1937 ŝi ricevis rolojn ankaŭ en filmoj. Inter 1940 kaj 1945 ŝi apartenis al pluraj malgrandaj teatroj ĉefe en Budapeŝto, poste ŝi forlasis la landon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Titania
* Ferenc Herczeg: *Kék róka* - Cecil

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Segítség, örököltem!* (1937) - figuranto
* *Mária két éjszakája’‘ (1940) - pentristino*
* *Enyém vagy!’‘ (1942) - modisto*
* *Gyanú’‘ (1944)- edzino*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*
**Gyula Haász** [djula hAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haász Gyula** estis hungara arkitekto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Haasz* aŭ *Haas*.

Gyula Haász naskiĝis la 8-an de oktobro 1877 en Budapeŝto, li mortis la 13-an de oktobro 1951 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Haász devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1901. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Steindl, Győző Czigler kaj Alajos Hauszmann. Post siaj studoj li akiris spertojn en arkitekturaj atelieroj. Inter 1904 kaj 1913 li laboris kune kun Béla Málnai. Intertempe en 1910 li edziĝis.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* muziklernejo en Miskolc
* pluraj pluretaĝaj domoj en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Haász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690420
 |
**Gyula JÁKÓ** [djula jAkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Zágoni Jákó Gyula** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Gyula Jákó  naskiĝis la 3-an de marto 1857 en Transilvanio en Felsődoboly (nuntempa Dobolii de Sus en Rumanio), li mortis la 15-an de junio 1908 en Hungara reĝlando en Abrudbánya (nuntempa Abrud en Rumanio).

Biografio
---------

Gyula Jákó faris abiturienton en mezlernejo de la kalvinana kolegio de Nagyenyed en 1878, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1881. Post siaj studoj li estis devige soldato, poste li faris la necesajn praktikajn laborojn en diversaj minejaj objektoj. Inter 1885 kaj 1887 li estis asistanto en la akademio, dume li partoprenis en fondo de Tutlanda Mineja kaj Metalurgia Asocio. Depost la instruado li havis postenojn en diverdaj salaj kaj ercaj minejoj. Ekde 1904 li laboris ĝismorte en oficejo de Abrudbánya.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 90-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József Czégi** [jOĵef cEgi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czégi József** estis hungara inĝeniero, profesoro.

József Czégi  naskiĝis la 1-an de majo 1922 en Kaposszekcső. Li mortis la 8-an de aprilo 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Czégi abiturientis en gimnazio de Dombóvár, poste li akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1945. Pli frue dum la studentaj jaroj li faris inĝenierajn laborojn en uzinoj. Ekde 1943 li ankaŭ instruis en la universitato, li atingis la instruan rangon adjunkto en 1949, docento en 1959. En la studjaro 1953 li instruis en Altlernejo de Szolnok. En 1954 li kandidatiĝis. Inter 1963 kaj 1966 li estis vicdekano. Li okupiĝis pri lagroj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Irányelvek a siklóscsapágyak korszerű tervezésére* (1951)
* *Siklócsapágy kézikönyv* (Manlibro pri glataj lagroj), (1953-54)
* *Műanyagok a gépiparban* (Plastoj en la maŝinindustrio), (1961)
* *Siklócsapágyazások* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 

***Esperanto aktuell*** estas la titolo de la gazeto de la Germana Esperanto-Asocio (GEA). Jare aperas ses numeroj. Ekde 2011 la gazeton kune redaktas la baratdevena germano Yashovardhan Singh kaj la slovako Stano Marček – internacia redakcia duopo.

Enhavo
------

La tuta revuo enhavas artikolojn ĉu en la Germana ĉu en Esperanto.

En ĝi aperas informoj pri la Esperanto-movado en Germanujo, raportoj pri Esperanto-ekskursoj, multe da novaĵoj el Interreto, fragmentoj de aliaj gazetoj kiuj parolis pri Esperanto, kalendaro de venontaj Esperanto-aranĝoj, impresoj post okazaĵoj en Esperanto-centroj, intervjuoj.

Kelkaj paĝoj kun fotoj estas presitaj kolore.

Historio
--------

La unua eldonaĵo kun la titolo aperis en la 1970-aj jaroj, ĝi servis al la Ludwig-Samenhof-Gesellschaft kiu provis altiri "amikojn de Esperanto„. Tiu eldonaĵo ne rilatas al GEA.

Ekde 1982 GEA havis novan revuon kun la nomo *Esperanto aktuell*, en formato A5. Dek jarojn poste ĝi ricevis la aspekton (kaj formaton, A4) de la regiona Esperanto-gazeto en Badeno-Virtembergo (*Esperanto in Baden-Württemberg*). Dum la unuaj jaroj oni eldonis alterne esperantlingvan kaj germanlingvan ekzempleron, sed fine oni decidis havi ĉiujn ekzemplerojn miksite.

Pasintaj redaktoroj
-------------------

Redaktoroj de *Esperanto aktuell* estis i.a. Richard Reuchlin, Dirk Willkommen, Rudolf-Josef Fischer, Andreas Ludden, Frank Stocker, Alfred Knapp, Ziko van Dijk, Dirk Kretschmann kaj Alfred Schubert.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-gazetoj en Germanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Esperanto-gazetoj tra la tuta mondo: Okcidenta Eŭropo„ ĉe YouTube
* aktualaj informoj[*rompita ligilo*] (esperante)
* jen iuj rete legeblaj gazetopartoj el 2012 kaj 2011[*rompita ligilo*] (en formato pdf)
* kaj jen iuj partoj el 2006 ĝis 2010[*rompita ligilo*] (en formato pdf)
**Guidó Hoepfner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Hoepfner Guidó Kornél** estis hungara (kun germana radiko) arkitekto. Lia persona nomvarianto estis *Quidó*.

Guidó Hoepfner naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1868 en Szepesváralja (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio), li mortis la 26-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Domego en Budapeŝto fare de Guidó Hoepfner
Hotelo en Ótátrafüred fare de Guidó Hoepfner

Biografio
---------

Guidó Hoepfner akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1891. Post siaj studoj li havis postenon 5 jarojn en Hungaraj Ŝtafervojoj, poste li estis helpanta arkitekto apud Alajos Hauszmann. Post jaroj li plej ofte laboris kun Géza Györgyi (arkitekto), ili projektis ofte hotelojn. Li ricevis 3 premiojn inter 1906-1918.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* preĝejo Sankta Roĥo en Szabadka (1896)
* hotelo en Herkulesfürdő (1906)
* pluraj vilaoj kaj pluretaĝaj loĝdomoj en Budapeŝto
* propra vilao (Budapeŝto, 1931)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Guidó Hoepfner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686836
 |
**Gyula KAUTZ** [djula kaŭc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kautz Gyula** estis hungara ekonomikisto, juristo, politikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1865).

Gyula Kautz en 1892
Gyula Kautz en 1865
Gyula Kautz  naskiĝis la 5-an de novembro 1829 en Győr. Li mortis la 27-an de marto 1909 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Kautz maturiĝis en katolika gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Jura Akademio (Győr), fine li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Pli poste li studvojaĝis en Germanio. En 1851 li ekinstruis en diversaj akademioj, universitatoj. Ekde 1865 li estis ankaŭ deputito parlamenta, poste li konigis la jam sendependan (konstitucian) buĝeton. En la jaroj 1873-1874 li estis rektoro en Reĝa Universitato de Budapeŝto. En 1883 li ekhavis estran postenon en banko.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Theorie und Geschichte der National-Oekonomie*
* *Die National-Oekonomik als Wissenschaft* (1858)
* *Die geschichtliche Entwicklung der National-Oekonomik und ihrer Literatur* (1860)
* *A nemzetgazdaság és pénzügytan rendszere* (1890)

Memorigiloj
-----------

* strato en Győr inter 1908–1948

Fontoj
------

* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Gyula Kautz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445474
* GND: 116079088
* LCCN: n92065583
* VIAF: 89472926
* ISNI: 0000 0000 8485 1275
* SUDOC: 09297824X
* BNF: 12922884z
 |
**Barono József Csekonics** [jOĵef ĉekoniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csekonics József** estis hungara altranga oficiro, establinto de la hungara ŝtata ĉevalobredado. Lia nobela antaŭnomo estis *zsombolyai* [ĵombojai].

József Csekonics  naskiĝis la 22-an de februaro 1757 en Kőszeg. Li mortis la 26-an de aprilo 1824 en Pest (urbo).

Biografio
---------

József Csekonics frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste armean lernejon en Vieno. Li soldatiĝis en 1774, li servis en diversaj lokoj de Habsburga Imperio.

Busto pri József Csekonics
József Csekonics
Li okupiĝis komence neoficiale pri ĉevaloj, sed en 1784 li ricevis permeson de la kortumo establi reĝan ĉevalaron en Mezőhegyes. Tiutempe estis kutimo (ja sola ebleco) peli la bovojn al Vieno. Csekonics establis kolektan stacion kaj bredejon laŭvoje en Bábolna (urbo) en 1789. La armeo jam havis altkvalitajn ĉevalojn, Csekonics ricevis rangojn majoro en 1787, kolonelo en 1790. Post jaroj li ricevis la taskon por provizi la armeon per viandaĵoj (brutoj), poste li ricevis premion, eĉ en 1806 li generaliĝis. En 1809 li batalis kontraŭ Napoleono.

Li edziĝis dufoje, resume li havis 5 gefilojn.

Lia libro
---------

* *Praktische Grundsütze die Pferdezucht betreffend* (Praktikaj principoj de la ĉevalbredado), (1817)

Memorigiloj
-----------

* busto en Bábolna

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj C, CS, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj C, CS, poste serĉu la nomon)

* Kategorio József Csekonics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 548848
* GND: 1035246694
* VIAF: 121363095
* ISNI: 0000 0000 7942 9491
 |
**József Csiszár** [jOĵef ĉisAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csiszár József** estis hungara agronomo, mikrobiologo, altlerneja instruisto.

József Csiszár naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1901 en Magyaróvár, li mortis la 13-an de oktobro 1955 en Mosonmagyaróvár.

Biografio
---------

József Csiszár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1924. Post la diplomo li laboris 2 jarojn en la urba administracio, poste li laboris en la eksperimenta stacio pri laktoj (baldaŭ instituto, apartenaĵo de la akademio). En 1940 li atingis la postenon staciestro. En 1949 li akiris diplomon kun pli alta grado kaj li kandidatiĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1953 li instruis en agrikultura universitato. Li okupiĝis pri higieno kaj teknologio pri laktoj kaj laktaĵoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Die Milch mit fettspaltenden Eigenschaften (lipolytisch aktive Milch), als Ursachedér ölig ranzigen (sog. schmirgeligen) Milch* (1932)
* *Tejgyűjtő és fölözőüzemek* (1940)
* *Tejipari technológia I-II.* (1952-1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 353-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717801
 |
**Guijuelo** [giĤŬElo] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar kaj al la municiparo Guijuelo. *Guijuelo* signifas *rokaron*.

*Jamón de Guijuelo*, Protektita nomigo de origino (EU).
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cabezuela, Campillo, Guijuelo y Palacios, okupas totalan areon de 63,23 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havas 5 627 loĝantojn. Male al la plej parto de la najbaraj loĝlokoj, ĝi ricevis loĝantaron, fakte de tiuj kiuj perdis ĝin, kaj kvarobligis sian loĝantaron dum la 20-a jarcento, pere de aktiva industrio pri viando ĉefe el porkoj (ĉefe por ŝinkoj -kun Protektita nomigo de origino (EU)- kaj duarange kolbasoj. La 65% de la laboristaro, nome totalo de 2525 laboristoj estas dungitaj de la industrio ĉefe de nutraĵa industrio. La porkoj estas alportitaj el Andaluzio kaj Ekstremaduro sed la ĉitiea industrio profitas el la seka malvarmo de la altaj teroj de la regiono utila por ŝinkigi la viandon de la porkoj.

Ĝi estas trapasata de la iama ŝoseo N-630 kaj nun estas ĉe la aŭtovojo Ruta de la Plata, kiel ĉefa urbo inter Salamanko kaj Béjar.

La urbestro estas de desktra partio PP.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752210
* VIAF: 316733523
 |
**József Csemegi** [jOĵef ĉemegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csemegi József** estis hungara arkitekto, profesoro.

József Csemegi  naskiĝis la 30-an de oktobro 1909 en Budapeŝto. Li mortis la 22-an de februaro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Csemegi akiris arkitektan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li partoprenis en arkeologiaj esploroj en Zsámbék kaj Eger. Depost la 2-a mondmilito li faris teknologian esploron kaj rekonstruon en Reĝa Palaco (Budapeŝto). Ekde 1950 li instruis en la menciita universitato kaj en Arta Altlernejo. En 1951 li estis docento en la universitato, post 2 jaroj katedrestro en la altlernejo. En 1957 li kandidatiĝis. En 1959 li ricevis postenon en oficejo, kiu okupiĝis pri historiaj monumentoj. Li partoprenis en rekonstruoj de historiaj monumentoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Szentély-körüljárós csarnok-templomok a középkorban* (1937)
* *A budavári főtemplom középkori építéstörténete* (1955)
* *Közép-európai románkori centrális templomainak építészettörténeti kérdése* (1961)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-10-01 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.