recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Loĝejoj en Dummar.
Dummar, preĝejo kaj moskeo fone.
**Dummar** (arabe دمر) estas municipa distrikto de Damasko, Sirio, en la nordokcidento de la urbo. Ĝi estas la plej granda distrikto de Damasko laŭ areo.

Historio
--------

La konstruado de la distrikto ekis en la 1970-aj jaroj, kaj venis la unuaj loĝantoj en la mezo de la 1980-aj jaroj. Nuntempe ĝi estas ĉefe antaŭurbo de meza klaso hejmo de multaj damaskaj profesiuloj.

La municipo inkludas la Kurdan kvartalon Ŭadi al-Maŝari (arabe وادي المشاريع, kurde *Zorava*, kio signifas Valajn Projektojn)

Ekde la komenco de la Siria Enlanda Milito, ĝi estis konata kiel *plej sekura areo* de Damasko.

Kvartaloj
---------

* Al-Arin (loĝ. 14,285)
* Dahijet Dummar (loĝ. 18,739)
* Dummar al-Gharbijah (loĝ. 30,031)
* Dummar al-Ŝarkijah (loĝ. 19,739)
* Al-Vurud (loĝ. 14,167)

Notoj
-----

1. ↑   (2009) *Arabic Dialectology (Studies in Semitic Languages and Linguistics)*. Brill. ISBN 90-04-17212-2.
2. ↑   (2007) *Arabic in the city: issues in dialect contact and language variation*. Routledge. ISBN 0-415-77311-3.
3. ↑   Kurds of Damascus: Trapped Between Secession and Integration.

 Arkivigite je 2016-04-18 per la retarkivo Wayback Machine
la parlamentejo en Vindhuko
La **Nacia Asembleo** (angle *National Assembly*) estas la dua ĉambro de la parlamento de la Respubliko Namibio. La Nacia Konsilio de Namibio konsistigas la unuan ĉambron de la parlamento.

Laŭ la namibia konstitucio de marto 1990 la Nacia Asembleo de Namibio havas 72 deputitojn, kiuj elektiĝas en ĝeneralaj balotoj por daŭro de 5 jaroj. Ses el la deputitoj estas rekte nomumitaj de la ŝtata prezidento kaj tial ne havas rajton partopreni en voĉdonoj. Prezidanto de la Nacia Asembleo estas *Theo-Ben Gurirab*.

Rezultoj de la parlamentaj balotoj de la 15-a kaj 16-a de novembro 2004:

| Partio | Procentaĵo da voĉoj | Seĝoj |
| --- | --- | --- |
|  SWAPO | 75,60 % | 55 |
|  Kongresaj demokratoj (COD) | 7,20 % | 5 |
| Demokratia Gimnastikeja Alianco (DTA) | 5,02 % | 4 |
| Nacia Unueca Demokratia Organizaĵo (NUDO) | 4,10 % | 3 |
| Unuiĝinta Demokratia Fronto (UDF) | 3,50 % | 3 |
| Respublikana Partio | 1,90 % | 1 |
| *Monitor Action Group* (MAG) | 0,80 % | 1 |
| Nomumitaj parlamentanoj |  | 6 |
|  | 100% | **78** |

Nacia Asembleo kaj Nacia Konsilio havas sian sidejon en la nacia ĉefurbo Vindhuko kaj kunvenas en la tiel nomata "palaco de inko".

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficialaj paĝoj de la Nacia Asembleo (en la angla)
* konstitucio de Namibio
* rezultoj de la parlamentaj balotoj en Namibio Arkivigite je 2013-01-12 per Archive.today
La **Karmelana preĝejo de Bruna Skapulario** estas religia konstruaĵo kun abatejo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Angyalföld.

Historio
--------

En 1895 la karmelanoj aĉetis parcelon, kie post unu jaro kapelo 14 m. longa, 7 m. larĝa pretiĝis, kio estis la unua preĝejo de Angyalföld. Post 2 jaroj jam preĝejo kaj ankaŭ abatejo formiĝis spite la financajn problemojn. La kapelo iĝis parto de la abatejo.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unusolan navon kun 3 enirejoj kaj flanke turojn. La plej granda turo estas 70 metrojn alta, la supro estas kovrita per kupro. La alia turo estas pli malalta, fine estas okangula tureto ĉe la sanktejo. La ĉefaltaro prezentas la brunan skapularion, la flankaj altaroj estas dediĉitaj al Koro de Jesuo, Sankta Antonio el Padovo, Dolora Dipatrino, Stefano la 1-a (Hungario), Terezo el Avila, Sankta Jozefo kun la malgranda Jesuo kaj Tereza de Lisieux.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

La abatejo

* Kategorio Preĝejo Bruna Skapulario (Angyalföld) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo Koro de Jesuo** estas jesuita konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Józsefváros. Ĝi estas centra preĝejo de la hungaraj jesuitoj.

Historio
--------

La jesuitoj denove venis al Budapeŝto en la fruaj 1880-aj jaroj. Ili akiris parcelon por konstruado de preĝejo kaj monaĥejo post kelkaj jaroj. La monaĥejo estis preta en 1890, la preĝejo en la frua 20-a jarcento. Pro financaj problemoj daŭris longe la konstruado.

Menciindas, ke la preĝejo iĝis tiel impona, ke post jaroj oni konstruis kalvinanan preĝejon en Víziváros, kiu similas al tiu preĝejo.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ malgranda placo, apude monaĥejo kaj aliaj jezuitaj domoj estas videblaj. En la placo estas skulptaĵo pri grafo Nándor Zichy, kiu estas ĉefa mecenato de la konstruado. La fasado estas simetria. Flanke 2 turoj altiĝas, inter la turoj meze funkcias la enirejo. Impona fenestrorozo estas videbla en mezo de la fasado. La navo estas alta, sed estas ankaŭ 2 malaltaj apudnavoj, do la konstruaĵo sekvas la bazilikan konstrusistemon. La sanktejo estas duono de oklatero.

Kermeso okazas en vendredo post la 2-a dimanĉo de Pentekosto.

Fontoj
------

* hungare
* fotogalerio
* hungare[*rompita ligilo*]

Preĝejo Koro de Jesuo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La praga Pankracio-preĝejo
La **Kirko Sankta Pankracio** (ĉehe: *Kostel svatého Pankráce*) en la samnoma urboparto de Prago 4, origine gotika, rekonstruita en frua baroka stilo konstruaĵo kun la sonorilturo. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kulturaj monumentoj en suda Prago, Ĉeĥio.

Loko
----

La kirko de Sankta Pankracio situas en la parko inter la stratoj Na Pankráci, Sinkulova kaj Na Klikovce. Laŭ la patrono de la eklezio, romia martiro Sankta Pankracio (Pankrác, origine latine Pancratius, ĉeĥe Všebor). De la nomo de la kirko estas derivita la nomo la ĉirkaŭa kvartalo de Prago 4 - Pankrác.

Historio
--------

En la loko de hodiaŭa preĝejo (tiam en vilaĝo nomita Krušina) estis en la 11-a jarcento tombejo, kie iam staris romanika rotondo. Ĝi estis poste rekonstruita al gotika preĝejo. Estis, tamen, dum la husanaj militoj, en 1420 difektita en rilato kun la Batalo sur Vyšehrad (proksima parto de Prago).

Pliajn damaĝojn suferis la kirko dum la Tridekjara Milito en 1648, kiam ĝi estis difektita per imperia kaj sveda interpafadoj dum la sveda sieĝo de Prago. Tiu periodo ankaŭ kanonkugloj, kiuj estas ankoraŭ videblaj en la muro de la kirko. Du jarojn poste, en 1650, la kirkon rekonstruis jezuitoj de Michle (alia parto de Prago). En 1757, aliflanke, la kirko estis denove prirabita de la prusa armeo. Kiam la jezuita ordeno en 1773 malpermesitis, la kirko estis malkonsekrita en 1818 kaj uzita kiel pulvovendejo. Ĉe la turno de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, aliflanke, ĝi estis fare de la eklezio re-konsekrita kaj asignita sub la administrado de Nusle-preĝejo de Sankta Venceslao (Nusle estas proksima parto de Prago).

La arkeologiaj esploroj en 1968-1970 kiuj okazis sub la preĝejo, malkovris la fundamentan muron de la romanika rotondo el la malfrua 12-a jarcento.

Hodiaŭ, la kirko de Sankta Pankracio apartenas al Nusle-paroko de la Romkatolika Eklezio.

Sonorilejo
----------

Apud la kirko staras kvarlatera etaĝa baroka sonorilturo, ĝi estas 19 kaj duono metrojn alta. Al ĝia norda muro estis metita en la konstruon nigra ŝtona slabo kun mistera surskribo. La turo havas duoncirklajn paf-fenestrojn, kun la tegmento kun lanterno kaj finialo.

En la sonorilturo estas pendigita unu el la plej malnovaj sonoriloj en Bohemio de Prago, kiun faris Bartolomeo sonorilfaristo de Prago en 1505. La sonorilo kies diametro estas 1,20 m, alteco 86 cm kaj pezo de 350 kg, estas ornamita kun reliefo de Sankta Jakobo la malgranda kun libro. Tamen la sonorilo en la turon estis donita en la jaro 1700.

Dum la konstruo de la C-linio de la Praga metroo, kiu kuras rekte sub la sonorilejo, estis necese solidigi ĝiajn fundamentojn.

En 2003, necesis malmunti kaj ripari la ĉarniron de la sonorilo. Tiam la sonorilo estis denove pendigita kaj ekde tiam ĝia sonorado estas kontrolita fare de komputilo.

Ekskteraj ligiloj
-----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Pankracio (Prago) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie ĉe stovezata.praha.eu Arkivigite je 2017-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Prie ĉe kirchbau.de, sur listo de miloj da preĝejoj
La **preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Felsőmarác.

Historio
--------

En tiam nomata vilaĝo Marác la kirko estis menciita unuafoje en 1274. Ĝi estis pligrandigita en 1436. Tiutempe ĝi estis paroĥa loko, sed dum la kontraŭturkaj bataladoj ĝi ruiniĝis kaj la jam kalvinana loĝantaro akiris ĝin kaj uzis ĝis 1674. Laŭ priskribo en 1698 la konstruaĵo havis nur murojn, krome nenion. Nur en 1733 ĝi estis renovigita. En 1870 turo estis alkonstruita, samtempe la navo pligrandigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en mezo de la vilaĝo en korto. Iam ĉirkaŭ la preĝejo tombejo funkciis. Antaŭ la kirko estas kruco malantaŭ krucifikso. La fasado estas simetria, antaŭe vestiblo el ligno plene reliefas. La absido estas plurlatera, idente alta kaj larĝa kun la navo. Ĉe la absido sakristio etendiĝas, sed pli malalta, ol la navo. Interne la altaro estas dediĉita al Sankta Elizabeto de Hungario.

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* 

* Kategorio Preĝejo Elizabeto de Hungario (Felsőmarác) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Interna foto
Plano de linio en Pollando**Fervojlinio Warszawa Wschodnia Osobowa – Gdańsk Główny** estas pola elektrizita fervoja linio de Varsovio al Gdansko. Longeco de tiu ĉi linio estas 323,333 km.

Historio
--------

La unua parto de linio (inter Tczew kaj Gdansk) estis konstruita en jaro 1852, kvin jaroj poste estis la linio plilongigita al Malbork. En jaro 1876 estis la linio plilongigita al Ilawa. En jaro 1873 estis aldonita dua relo en parto Malbork - Tczew kaj de jaro 1875 estis du reloj inter Gdansk kaj Malbork.
En jaro 1876 estis konstruita parto inter Ilawa kaj Montowo, en jaro 1877 inter Dzialdowo kaj Montowo. En jaro 1877 estis konstruita parto inter Varsovio kaj Mława, kiu estis en sama jaro konektita al en tiu jaro finkonstruita parto inter Mława kaj Dzialdowo.
En jaro 1969 estis elektrizita parto de linio inter Tczew kaj Gdansk, en jaro 1972 estis elektrizita parto inter Varsovio kaj Nasielsk tra Legionowo. En jaroj 1983 - 1985 estis elektrizita resto de linio.
Maksimuma rapideco de trajnoj je tiu ĉi linio estas en kelkaj partoj 160 km en horo. Nuntempe la linio estas rekonstruata, ke en estonteco estu maksimuma rapideco 200 km en horo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fervojlinio Warszawa Wschodnia Osobowa – Gdańsk Główny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fervojlinio Warszawa Wschodnia Osobowa – Gdańsk Główny en Pola Tutlanda Fervoja Bazo - bazakolejowa.pl

.
**Kirko Elizabeto de Hungario** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en kvartalo Rákoscsaba [rAkoŝĉaba].

Historio
--------

En 1921 oni komencis krei parcelojn, tial la loĝantaro dikiĝis. Oni fondis komisionon por konstrui propran preĝejon. La navo estis preta en 1939, tiam oni aranĝis jam mesojn. Konstruado de la turo prokrastiĝis pro la mondomilito, poste pro la socialismo. La orgeno estis farita en 1940, sed nur post 2 jardekoj oni metis ĝin tien. Dum Hungara revolucio de 1956 sovetia tanko pafis la enirejon. En 1967 moderna turo estis konstruita. En 1973 internaj trakonstruoj okazis.

Konstruaĵo
----------

La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre la turo altiĝas. La absido estas kvarlatera. Interne menciindas 2 pentraĵoj pri Elizabeto de Hungario kaj Emeriko de Hungario. Ĉe la altaro granda ligna kruco estas videbla.

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare

* Fasado de la kirkoFasado de la kirko
* Malantaŭa parto de la kirkoMalantaŭa parto de la kirko
* Fenestroj en la kirkoFenestroj en la kirko
* Memortabulo pri la martiroj en 1956Memortabulo pri la martiroj en 1956

* Kategorio Preĝejo Elizabeto de Hungario (Rákosmente) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Franciskana preĝejo de Elizabeto de Hungario** estas romkatolika preĝejo kaj monaĥejo en Hungario, en urbo Szombathely en la ĉefplaco, kiu estas la plej malnova kirko.

Historio
--------

En tiu loko jam la romianoj havis prakristanan kirkon. Arkeologoj trovis tiujn restaĵojn, poste ankaŭ hungaran mezepokan romanikan kirkon. Apude hospitalo funkciis. En la 1360-aj jaroj el la hospitalo iĝis monaĥejo de franciskanoj kaj la preĝejo gotikiĝis. En 1541 pro religiaj konfliktoj la franciskanoj rifuĝis, sed ili revenis en 1630. En 1634 konsekro okazis omaĝe al Elizabeto de Hungario. Tiam pretiĝis la nova baroka navo, la ĉefaltaro kaj flankaltaroj de Dipatrino kaj Sankta Francisko el Asizo. En 1723 pro incendio la turo bruliĝis. Post 7 jaroj la monaĥejo pligrandiĝis.

Inter 1926-1950 ĉeflernejo de la franciskanoj funkciis en la monaĥejo, dume la konstruaĵo pligrandiĝis. Inter 1950-1990 la franciskanoj estis forpelitaj.

Konstruaĵo
----------

En la preĝejo la ĉefaltara bildo prezentas la incendion en 1716, kie estas videbla la tiutempa urbo. Sur la muro estas malgranda restaĵo de gotika fresko pri Sankta Elizabeto de Hungario el la 14-a jarcento. Sub la preĝejo kriptoj troviĝas. 

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

* Preĝejo Elizabeto de Hungario (Szombathely) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Preĝejo Elizabeto de Hungario (Szombathely) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La hospitala preĝejo.
La **Preĝejo Sankta Spirito** (germane: ***Hospitalkirche***) estas jam ne uzata preĝejo en Erfurto, proksime al la Juri-Gagarin-pretervojo.

La preĝejo servis kiel malsanuleja kapelo apartenanta al la komplekso de la Granda hospitalo. Ĝi troviĝis ekster la urbomuroj proksime al la Krämpfer-urbopordego kaj anstataŭis la hospitalon de Sankta Marteno en la urbokerno.

Jam 1183 estis malsanulejo kun kapelo surloke, kiun prizorgis regulitaj aŭgustenaninoj antaŭ ol transloĝiĝi en 1196 al la novkonstruita Preĝejo Sankta Kruco. Novaj enloĝantoj estis mallongan tempon franciskanoj.

La malsanulejo estis novkonstruita ekde 1389 kaj funkciis ĝis la fino de la 19-a jc. La kirko jam ne estas al dispono je liturgia uzo sed utiliĝas kiel deponejo de la proksima Muzeo pri turingia folkloro. Sur la preĝeja muro estas malnova sunhorloĝo.

Por tiu ĉi preĝejo konstruis orgenon la renomita orgenfaristo Johann Georg Schröter.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Spirito (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la kirko ĉe *Erfurt.de*.
* Pri la sunhorloĝo.

Subnotoj
--------

1. ↑  Fr. Böumer - C. Will:  *Regesten zur Geschichte der Mainzer Erzbischöfe II* , (Innsbruck 1886) p. 100-101, nr. 339.
**Kapucena kirko Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento (ekde 1997) en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en Vár (distrikto), en kvartalo Víziváros.

Historio
--------

Oni supozas, ke en tiu ĉi loko jam dum la mezepoko monaĥejo funkciis. Dum dominado de turkoj oni konstruis moskeon kaj banejon, el ili restis iom da muroj trovitaj en 1972. En 1687 la jezuitoj ricevis la moskeon, tio estis trakonstruita tuj, krome la banejo iĝis jezuita hospitalo. En la sama jaro György Széchényi establis tie kapucenan monaĥejon. Li ricevis ankaŭ la kirkon kaj la hospitalon en la sekva jaro. Ekde 1697 la kirko estis ofte trakonstruita aŭ pligrandigita. En 1716 okazis la solena konsekro. En 1760 estis faritaj interne grandaj barokaj altaroj. En 1777 la fasado plene barokiĝis. En 1856 oni konstruis pli novan turon (la malnova estis malkonstruita) kaj formiĝis la nun videbla formo, krome denova konsekro okazis. En 1944 bombo trafis la kirkon, sed post la milito la preĝejo renoviĝis (denove en 1969). Dum la socialismo la kapucenoj estis forigitaj.

Konstruaĵo
----------

La kirko kune kun la monaĥejo situas laŭ vojo, eĉ laŭ la trotuaro en proksimeco de Danubo. En mezo de la fasado la ĉefenirejo funkcias, pli supre troviĝas reliefoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario), pli supre skulptaĵo pri Elizabeto de Hungario (1856), la plej supre la turo altiĝas. La sanktejo estas rektangula. Interne la freskoj estis pentritaj en 1927, sed restis nur fresko pri Reĝo Kristo. La ĉefaltaro bildo pri Elizabeto de Hungario estis pentrita en 1954. La benkoj alvenis en 1876 de Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár). Menciindas pentraĵo pri Sankta Floriano de 1813. En la galerio orgeno funkcias ekde 1926.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo post la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La **Preĝejo de Pentinta Mario Magdaleno** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Fenyőfő, en la vilaĝocentro.

Historio
--------

La kirko havanta mezepokan fundamenton estis konstruita en 1720? aŭ en 1771?. Ĉiuj mebloj estis faritaj en la 18-a jarcento. Inter 1992-1995 renovigo okazis. En 2010 la ekstera parto renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

Antaŭ la preĝejo ŝtona kruco farita en 1822 situas. La konstruaĵo havas po unu navon kaj turon. La turo situas super la enirejo. La sanktejo estas duonronda kaj pli mallarĝa, ol la navo. Sakristio ligiĝas al la sanktejo. La ĉefaltaro estis farita el ligno. Freskoj ornamas la murojn.

Kermeso okazas en la 22-an de julio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
supra platformo kaj parto de la telero
La radioteleskopo de Arecibo estis elstara radioteleskopo, ĉefa instalaĵo de la astronomia Observejo de Arecibo, en Porto-Riko. Ĝi funkciis inter 1963 kaj 2020 kaj estis la plej granda teleskopo de simpla aperturo, ĝis konstruo de FAST en Ĉinio, en 2016. La instalaĵo ankaŭ kapablis elsendi ondojn al la ekstera spaco, kio ebligis ĝian uzon kiel radaron por korpoj en la Sunsistemo (ĝis la distanco de Saturno).

Strukturo
---------

Astronomia laboro
-----------------

En popola kulturo
-----------------

Centro por vizitantoj
---------------------

Fermo kaj detruo
----------------

La strukturo alfrontis plurajn tertremojn. Unu el ili, en  2014, damaĝis kablon, kaj dum la riparoj, kiuj daŭris ĉirkaŭ 2 monatoj, la teleskopo ĉesigis siajn normalan funkciadon. En januaro de 2020 oni fermis denove la instalaĵojn por inspektado, post alia tremo. Kroma minaco estis tropikaj ŝtormoj, kiel la huraganoj *Maria*, en 2017, aŭ *Isaias*, fine de julio kaj komence de aŭgusto de 2020.

Post tiu lasta uragano, la 10an de aŭgusto, rompiĝis unu el la kabloj kiuj tenis la platformon, kaŭzante damaĝojn interalie al la gregoria volbo, la ponteto kaj la telero. Laŭ la teknikaj priskriboj de la kabloj, la restantaj estu kapablaj elteni la pezon intertempe, ĝis kiam oni instalas novan kiun oni mendis. Tamen, la 7an de novembro rompiĝis alia kablo el la sama turo, denove kaŭzante truon en la telero. Post konsultado kun spertuloj, la aŭtoritatoj decidis definitive fermi la teleskopon kaj plani ĝian malkonstruon, ĉar laboro sur la strukturo en tiaj cirkonstancoj estis konsiderata tro riskaj por laboristoj. Dum la sekvaj semajnoj okazis pli da damaĝoj en la kabloj kaj fine la 1an de decembro la strukturo kolapsis kaj falis en la teleron. Neniu homo estis vundita.

Notoj
-----

1. ↑  Puerto Rico's Iconic Arecibo Observatory Closed by Major Earthquake


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709398
 |
La **Turo Eŭropo** (hispane *Torre Europa*) estas nubskrapulo de la hispana urbo Madrido.

La turo havas 121 metrojn alte kaj ĝi estas la 7-a plej alta el la nubskrapuloj de la hispana ĉefurbo, sed eble baldaŭ ĝi estos la naŭa pro projekto pri konstruado de du novaj nubskrapuloj nomataj *Turoj de Valdecarros*. La konstruaĵo gastigas oficejojn de pluraj entreprenoj. Entute ĝi havas 30 etaĝojn kaj situas en la financa kvartalo AZCA, plej ekzakte en la angulo de la Avenuo de la Generalo Perón kaj la Avenuo de la Kastilia (n-ro 95).
Dum la semajnfinoj, ĝi fariĝas tre vigla pro la noktumado tie, danke al la pluraj trinkejoj kaj aliaj centroj, kiuj malfermas siajn pordojn en la niveloj de la subtero.
La Turo Eŭropo estis konstruita en la jaro 1985, ĝia arkitekto estas Miguel Oriol e Ybarra, kaj tiu ĉi estis la plej grava nubskrapulo dezajnita de li. La fasado tre similas al la konstruaĵoj de World Trade Center, kvankam la bazo tre malsimilas. En la plej alta parto ĝi havas horloĝon kun tre videbla lumo nokte. 
Je la 5-a de oktobro 1990 ĝi suferis incendion en la 29-a etaĝo, sed feliĉe ĝi ne havis gravajn konsekvencojn. La terorista bando ETA atakis ĝin je la 1-a de majo 2002 per 20 kg da potenca eksplodaĵo, sed sukcesis detrui nur kelkajn fenestrojn.

Vidu ankaŭ
----------

* AZCA

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Turo Eŭropo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de Turo Eŭropo
* Turo Eŭropo: priskribo kaj fotoj Arkivigite je 2010-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Franciskana preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario** kune kun monaĥejo estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Székesfehérvár.

Historio
--------

Antaŭ dominado de turkoj en tiu loko kapelo (pli frue palaco) funkciis, laŭ la onidiro en tiu loko naskiĝis mem Emeriko en 1007. La nun videbla preĝejo konstruiĝis inter 1720-1743. La orgeno estis farita en 1740, ĝi renoviĝis en 1820, 1855, 1909, 1930, 1965. La franciskanoj revenis en la urbon en 1688. La turo estis plialtigita en 1886. La preĝejo estis renovigita en 1930.

Preĝejo
-------

La preĝejo kune kun la monaĥejo situas en la urbomezo laŭ strato. La ĉefenirejo troviĝas meze de la fasado, la alia (pli nova) enirejo troviĝas flanke de la navo. La turo situas apud la sanktejo. Interne bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Emerikon, kiam anĝeloj portas lin al la ĉielo. La origina bildo estis trapentrita en 1884.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Monaĥejo
--------

La duetaĝa konstruaĵo estis konstruita inter 1741-1743. Ĝi aliĝas al la preĝejo kaj formas U-literon. La monaĥejo estis grava loko por la franciskanoj dum la historio. Nuntempe eklezia muzeo funkcias interne.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2012-06-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare

Interno de la preĝejo

* Kategorio Preĝejo Emeriko de Hungario (Székesfehérvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Radioterapio (Akrao, Ganao)
La **radioterapio** estas proceduro por la kuracado de malsanoj (ĉefe kancero) per la uzo de joniga radiado.

Bazo de la radioterapio
-----------------------

Unu el la efikoj de la joniga radiado sur la vivan materion estas la damaĝo de la ĉeloj, kiam la radiado superas difinitan kvanton. La efiko estas des pli akuta kiam la ĉelo dividiĝas ofte, kaj tial la kanceraj ĉeloj suferas pli grandan damaĝon ol la normalaj. Tiun efikon oni malkovris baldaŭ post la ekuzado de la ikso-radioj, tiel ke jam Marie Curie proponis la uzon de tiu radiado por la kuracado de la kancero.

La Radioterapio aŭ Radioterapia Onkologio estas klinika specialaĵo, kombinanta la teĥnikojn de la Medicino kaj la Fiziko. Ĝi bezonas tre kontrolitajn procedurojn, kaj jam delonge pruvis sian efikon por la kuracado de granda varieco da onkologiaj malsanoj.

Tipoj de radioterapio
---------------------

Oni povas klasigi la Radioterapion en diversaj tipoj, laŭ jenaj kriterioj:

### Laŭ la distanco al la radioaktiva fonto

Kiam la fonto troviĝas en kontakto kun la homa korpo oni parolas pri **Brakiterapio**.

La plej konata formo de Radioterapio estas la **Teleterapio aŭ ekstera radioterapio**. En ĝi la fonto de radiado estas je ioma distanco de la homa korpo. La fonto povas esti:

* Tubo de ikso-radioj, uzata nuntempe malofte, kaj nur por tre surfacaj kanceroj.
* Lineara Akcelilo, en kiu elektronoj estas akcelataj pere de elektra kurento. Oni povas lanĉi la elektronojn mem aŭ oni povas, per koliziigo de la elektronoj sur difinitan celon, krei gama-radiadon.
* Radioaktiva fonto lokita ene de ŝildo, kiu elsendas gama-radiadon en difinitan direkton. La plej kutima izotopo estas la kobalto-60, kaj tial la nomo *kobaltobombo* kiun ĝi foje ricevas.

Novaj proceduroj estas uzataj en la lastaj tempoj, kiel la radiokirurgio, la stereotaktika radioterapio, la Radioterapio kun Modulita Intenseco (IMRT), la Tutkorpa Radioterapio (TBI, *Total Body Irradiation*).

Oni povas konsideri Radioterapio la uzadon de izotopoj kiujn oni enmetas en la internon de la korpo por kuraci la kanceron. Tiu proceduro estas tamen ĝenerale konsiderata kiel parto de la Nuklea Medicino.

### Laŭ la sinsekvo de uzo

La radioterapio povas esti

* **Ekskluziva Radioterapio**, kiam ĝi estas la nura traktado de la malsano.
* **Komplementa Radioterapio**, kiam ĝi uziĝas kun alia metodo, ĉu antaŭ aŭ pli ofte, post la kirurgio.
* **Samptempa Radioterapio**, kiam ĝi uziĝas samtempe kun la Kemioterapio, por potencigi la efikon de ambaŭ.

Flankaj efikoj de la Radioterapio
---------------------------------

La radioterapio efikas ankaŭ sur la sanajn histojn, kaj tial ĝi posedas kromefikojn.

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri la medicina fako radiologio, kiu diagnozoserĉe uzas radiadon, ĉefe rentgenajn radiojn, por bildigo de korpaj strukturoj
* Onkologia kirurgio

* Kategorio Radioterapio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Radioterapio en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
La preĝejo vintre.
La **preĝejo Sankta Triunuo** (germane: *Dreifaltigkeitskirche*) estas belega protestantisma preĝejo en la vilaĝocentro de Gräfenhain, Germanio.

Historio
--------

La inter 1727-48 laŭ planoj de la gotaa supera landĉefarkitekto Johann Erhard Straßburger konstruita preĝejo estas ekzemple elstara de baroka arto en malurba protestanta regiono.

Ekde la restaŭro de la orgeno de inter 1993-96 kaj danke al la agadoj de la amikara Thielemann-societo la preĝejo estas internacie konata intertempe. Jam inter 1986-91 oni estis restaŭrina la internon kaj denove surtaglumigis la belecon de tiu ĉi edifigejo.

Priskribo
---------

La interno altvalora faritis de la gotaa kortega orgenfabrikanto Johann Christoph Thielemann, de la gotaa skulptisto Graff (1731- figuraj ornamaĵoj de la orgena fasado), de la gotaa kortega pentristo Georg Conrad Dörffling (1744 - ambonaltaro kaj orgena fasado) kaj de la schwarzburg-a kortega pentristo Gottfried Wunderlich (1745 - plafono). Lia duka moŝto mem partoprenis la meton de la fundamenta ŝtono kaj stampigis monerojn specialajn por la festotagoj.

Post konstrulaboro daŭrinta ĉ. 18 monatojn la preĝejo konsekritis en la ĉeesto de la duko Frederiko la 2-a (Saksio-Gotao-Altenburg) en la 4-a de junio 1728. Frederiko la 2-a, nepo de duko Ernesto la Pia, konsideris tiun ĉi preĝejkonstruon post la Tridekjara milito grava paŝosigno por ŝtata rekonstruo.

Orgeno fama
-----------

La Thielemann-orgeno nombriĝas hodiaŭ inter la plej gravaj kaj belsonaj orgenoj el la tempo de Johann Sebastian Bach en Turingio. Samtempe ĝi estas unu el la malmultaj originalaj instrumentoj el la Thielemann-ateliero. La belega fasado orgena montras en la mezo kvazaŭ kiel koronilon du blazontabulojn kun la duka-saksia blazono kaj el la stuka foliaro farita litero F. Ĝi mallongigu la nomon de duko Frederiko, preĝejkonstrukomisiinto.

Literaturo
----------

* Ellrich/Heinke/Hoerenz: *Zwischen Hörsel und Wilder Gera*, ISBN 3-86160-167-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Triunuo (Gräfenhain) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la Thieleman-orgenaj amikoj
* Pri la preĝejo, kun bildoj de la interno
**Cisterciana preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Budapeŝto, en distrikto Újbuda.

Historio
--------

Cistercianoj en 1912 komencis instrui en la proksima gimnazio. Baldaŭe ili fondis novan paroĥon. La paroĥejo kaj la etpreĝejo pretiĝis en 1924, la pli nova gimnazio en 1929. La etpreĝejo estis malkonstruita kaj impona nova preĝejo konstruiĝis. En 1950 la cistercianoj estis forigitaj, sed ili revenis en 1989. La preĝejo estis renovigita interne inter 1972-1975, ekstere inter 1976-1979.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas du turojn laŭ la fronto.

La preĝejo estas Monumento historia. Kermesoj okazas en la 5-an de novembro kaj en la sekva dimanĉo. En la preĝejo ankaŭ koruso funkcias kaj oni aranĝas ankaŭ koncertojn.

Fontoj
------

* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Emeriko de Hungario (Újbuda) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Marteno de Tours** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Bogács (Hungario).

Historio
--------

En tiu loko romanika kirko Sankta Georgo estis konstruita en la 13-a jarcento. Post jarcento ĝi gotikiĝis. Depost dominado de turkoj la preĝejo prenis novan patronon Marteno de Tours. Renovigaj laboroj okazis en 1801 kaj 1901. La orgeno estis farita en 1908. Oni restaŭris la kirkon en 1972, la turopinto ricevis pli novan formon kaj en 1984.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monteto en la tombejo, kie troviĝas ankaŭ statuo pri Johano Nepomuko farita en 1824. En la simetria fasado la kvadrata turo kun la enirejo reliefas. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La navo finiĝas en rektangula absido same alta, sed iomete pli mallarĝa, ol la navo. Sakristio kaj kapelo aliĝas al la navo. La turo, la sakristio kaj la absido havas apogpilierojn ĉe la anguloj. La altara bildo prezentas Sanktan Martenon. La benkoj venis el Germanio en 1995. Ĝuste post jardeko alvenis skulptaĵo el Britio, almenaŭ 400 aĝa.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

Preĝejturo

* Kategorio Preĝejo Marteno de Tours (Bogács) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Preĝejo Sankta Triunuo** estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Kaposvár, ĝis 1970 en vilaĝo *Toponár* (poste Toponár iĝis urboparto de Kaposvár kaj la preĝejo iĝis la plej malnova kirko de la urbo).

Historio
--------

La baroka kirko estis konstruita inter 1779–1781. En 1818 oni fondis la paroĥon, sed la paroĥa domo estis preta nur en 1838. En la 20-a jarcento kelkaj renovigaj kaj restaŭraj laboroj okazis. Nova orgeno estis aĉetita en 1967, ĝi estis renovigita en 2004. La kirko havas kripton.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas videblaj ankaŭ mondmilita monumento (1990), statuoj pri Sankta Vendelo kaj Sankta Triunuo (1906), 2 ŝtonaj krucoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kaj altiĝas. La navo finiĝas en malpli alta absido. Ambaŭflanke estas sakristioj. En la interna parto István Dorfmeister (1729) pentris la freskojn kaj la ĉefaltaran bildon en 1781. La freskoj plurfoje estis restaŭritaj. La mebloj, predikejo, altaroj, baptujo estas barokaj el la 18-a jarcento. 

Kermeso okazas en dimanĉo post Pentekosto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
*
La **Karaa maro** (ruse *Карское море*) estas randa maro de la Arkta Oceano, kiu situas norde de la kontinenta parto de Rusio kaj geografie konsideriĝas parto de la limo inter Eŭropo kaj Azio.

La maro okcidente limiĝas pere de la arkoforma duobla insulo Nova Zemlo, kiu konsistas el la kvara kaj la sesa plej grandaj insuloj de Eŭropo. Oriente la insularo Norda Zemlo kaj la Tajmira Duoninsulo limigas ĝin. Sude la maro interalie tuŝas la Jamalan Duoninsulon kaj pli sude la Okcident-Siberian Malaltebenaĵon, kaj la Gidanan Duoninsulon kaj pli oriente la Nord-Siberian Malaltebenaĵon. 

La Karaa maro etendiĝas inter proksimume la 70-a kaj la 80-a norda latituda grado kaj la 55-a ĝis 105-a orienta longituda grado. La maro averaĝe profundas 118 metrojn kaj do estas relative malprofunda. La plej profunda punkto, iom nordoriente de la norda insulo de Nova Zemlo, situas 620 metrojn sub la marnivelo.

Tiu maro estas difinita kiel mara ekoregiono laŭ la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj la organizaĵo *The Nature Conservancy*, do biogeografie apartenas al Arkta Mara Regno, unu el la 13 Maraj Regnoj. Kune kun Barenca maro ĝi estas en tutmondaj 200-unuo pro sia signifo por la biodiverseco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Tutmondaj 200; numero 198 : Barenca-karaa maroj (WWF) Arkivigite je 2012-10-15 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Karaa maro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Karaa maro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rArkta Oceano |
| --- |
| Maroj | Barenca maro • Blanka maro • Beaufort-maro • Vandel-maro • Orientsiberia maro • Gronlanda maro • Maro de Princo Gustavo Adolfo • Karaa maro •
Lapteva maro • Linkolna maro • Norvega maro • Ĉukĉa maro • | Mapo de Arkta Oceano |
| Golfoj | Bafina Golfo • Hudsona Golfo • |
| Markoloj | Hudsona Markolo • |
| Marfluoj |

 |
La **preĝejo Ignaco Lojola** estas romkatolika kirko en Hungario, en urbo Balatonalmádi, pli precize en iama vilaĝo Vörösberény [voroŝberEnj]. Apude monaĥejo etendiĝas, kiu nun estas hotelo.

Historio
--------

En vilaĝo Vörösberény jam en 1297 menciiĝis preĝejo, kiu nun estas kalvinana preĝejo. Post dominado de turkoj jezuitoj alvenis en 1626 kaj ili konstruis monaĥejon kaj apude kapelon de Sankta Tombo en la 1750-aj jaroj. La ordeno ĉesis en 1773, tamen ili konstruis imponan barokan preĝejon en 1779.

Konstruaĵo
----------

La freskoj prezentas vivon de Sankta Ignaco Lojola. Ĉe la sakristio estas bildoj pri Moseo kaj "Plorantaj virinoj ĉe la Sankta Tombo". La orgeno funkcias ekde 1974.

Kermeso okazas en la 31-an de julio.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

* Kategorio Preĝejo Ignaco Lojola (Vörösberény) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

}}


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo de Marteno de Tours** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Feldebrő.

Historio
--------

La origina romanika preĝejo imitas kirkojn de Bizanco, la suba preĝejo imitas la okcidenteŭropajn preĝejojn, kien oni metis la sarkofagojn. Tio estas rezulto de la tiama hungara politiko, ja tiutempe oni ne elektis firme inter Bizanco kaj Romo. Pri la konstruado tute mankas dokumentoj. La unua preĝejo estis kvadrata (20 metrojn longa) kun 5 navoj centre kun turo. Baldaŭe ĝi estis trakonstruita al trinava krucoforma konstruaĵo. Supozeble en ĉiuj jarcentoj la preĝejo trakonstruiĝis. Estas videbla fenestro gotika.

Navo de la suba preĝejo estas 20 metrojn longa. Sur la muroj mezepokaj freskoj kun 54 figuroj estas videblaj pri Kristo, profetoj kaj apostoloj.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

* Preĝejo de FeldebrőPreĝejo de Feldebrő
* Interna partoInterna parto
* Gotika fenestroGotika fenestro
* FreskojFreskoj
* Fresko pri KristoFresko pri Kristo

* Kategorio Preĝejo Marteno de Tours (Feldebrő) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kirko Sankta Triunuo** estas historia monumento en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Rákospalota.

Historio
--------

En tiu loko jam estis mezepoka preĝejo, poste gotika preĝejo en la 14-a jarcento. Dum dominado de turkoj Palota senhomiĝis, la preĝejo ruiniĝis. Ĝi estis plene rekonstruita en 1735, tamen restis iom da malnovaj gotikaj partoj kaj tiam estis konstruita la sakristio. La turo estis konstruita nur en 1807. La orgeno estis farita en 1864. Palota ricevis rajton pri memstara paroĥo en 1884, tial tiu ĉi kirko estis la paroĥa kirko ĝis ekfunkcio de Kirko Dipatrino de Hungaroj (Rákospalota). Difektoj okazis dum sieĝo de Budapeŝto (1945) kaj Hungara revolucio de 1956, la postaj riparoj faris la konstruaĵon jam novbaroka. En 2005 la konstruaĵo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola inter deketaĝaj loĝdomoj, kiuj estis konstruitaj dum la socialismo. Antaŭ la preĝejo kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo, la plej supre la turo altiĝas. La navo estas kvarangula, la sanktejo estas sesangula. Interne la altaro estis kreita el ŝtono en 1830, la pentraĵo prezentas Sanktan Triunuon. La orgeno kaj aliaj internaĵoj en 2005 renoviĝis.

Oni aranĝas mesojn ankaŭ al greko-katolikoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* Arkivigite je 2016-02-16 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Triunuo (Rákospalota) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo de Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Balatonederics.

Historio
--------

La unua kirko funkciis en tiu loko jam en la 13-a jarcento. Post 3 jarcentoj la turkoj okupis ĝin. La sekva preĝejo estis konstruita en 1752. Ĝi bruldetruiĝis pro incendio en 1838. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1895-1898. Ĝuste post jarcento ĝi renoviĝis. La orgeno estis farita en 1900 kaj estis trakonstruigita en 1909.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unusolan kvadratforman turon super la ĉefenirejo. Antaŭ la konstruaĵo 2 ŝtonaj krucoj situas. En la fasado estas videbla ankaŭ malgranda fenestrorozo. 2 sakristioj aliĝas al la navo, la pli nova estis konstruita en 1956.

Kermeso okazas en la 29-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
* hungare kun malnova foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Johano Baptisto (Balatonederics) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo de Marteno de Tours** estas romkatolika fortresopreĝejo en Hungario, en vilaĝo Kemenesszentmárton, en la centro. La vilaĝo ricevis la nomon pri patrono de la preĝejo.

Historio
--------

La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. Dum la kontraŭturkaj bataloj ĝi estis trakonstruita al fortresopreĝejo. La specialaj fenestroj ankaŭ nun gardas la funkcion por pafadi eksteren (iam estis ankaŭ defenda etaĝo). En la 17-a jarcento la preĝejo trakonstruiĝis. En 1732 la katolikanoj forprenis la preĝejon de la luteranoj (pli frue estis tie centro de luteranoj). Pli nova trakonstruo okazis en la 18-a jarcento, tiam la navo ricevis barokan aspekton, ankaŭ la turo estis trakonstruita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo staras sur 2 metrojn alta artefarita monteto kaj havas unusolan turon. Kontraŭe la sanktejo estas duonronda kaj malpli larĝa, ol la navo. La altara bildo pri Sankta Marteno estis pentrita en la 19-a jarcento.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare
* Arkivigite je 2012-05-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉefsidejo de la Banko de Hispanio (Madrido), konstruita el 1884 al 1891.
La **Banko de Hispanio** (hispane: *Banco de España*), estas la nacia centra banko de Hispanio. Establita en Madrido en 1782 fare de Karlo la 3-a, hodiaŭ la banko estas membro de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj. Lia reganto estas Pablo Hernández de Cos ekde junio 2018.

Originale nomita en la 18-a jarcento, "Banco Nacional de San Carlos" (Nacia Banko de Sankta Karlo), ĝia unua direktoro estis franca bankisto François Cabarrus, konata en Hispanio kiel Francisco Cabarrús. En 1946 post la Hispana Enlanda Milito, la registaro de Franco metis la bankon sub streĉita kontrolo. Ĝi estis formale naciigita en 1962. Sekvante la restarigon de demokratio en la 1970-aj jaroj, la banko komencis serion de transformoj kaj modernigoj kiuj daŭras ĝis hodiaŭ.

Per la eniro de Hispanio en la Ekonomian kaj Monan Union de la Eŭropa Unio en 1994, la Banko de Hispanio iĝis membro de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Banco de España (metroo de Madrido)

* Banko de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Banko de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 347242
* GND: 4262564-6 119361-2, 4262564-6
* LCCN: n50054360
* VIAF: 126096087
* ISNI: 0000 0004 1765 8546
* SUDOC: 028860462
* BNF: 12060835j
* ULAN: 500302314
* NLA: 35013026
* NKC: ko2009549559
* BNE: XX144580
 |
**Preĝejo de Marteno de Tours** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Ólmod, ĉe rando de la vilaĝo.

Historio
--------

La baroka kirko estis konstruita en 1772, sed la turo nur en 1840. La galerio estis pligrandigita en 1925. La freskoj estis pentritaj en 1981.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unusolan turon super la enirejo kaj unu navon. La sanktejo finiĝas per 5 el la okangulo. Ankaŭ sakristio aliĝas al la konstruaĵo. La barokaj ĉefaltaro kaj la predikejo devenis el la 18-a jarcento. Ĉe la sanktejo estas surskribo: "UGIO JE KAO ON KO IMA MOC." La ĉefaltara bildo prezentas simbolon de Sankta Triunuo kaj ankaŭ Marteno de Tours estas videbla, kie estas latina surskribo: "St. / Martinus / ora pro / nobis".

Kermeso okazas en la 11-an de novembro. La preĝejo estas memorloko de "Vojo de Sankta Marteno" (latine Via Sancti Martini) kaj ankaŭ memorloko de "Via Tektonica" inter urboj Sopron kaj Szombathely.

Fontoj
------

* hungare kun bildoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Tabulo por montri la pilgrimvojon

* Kategorio Preĝejo Marteno de Tours (Ólmod) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Radovan Karadžić
**Radovan Karadžić** (naskiĝis la 19-an de junio 1945) estas serba politikisto kaj militkrimulo, kiu estis arestita en julio 2008 pro la akuzoj pri militkrimoj dum la Bosnia milito.

Vivo
----

Karadzic naskiĝis en Petnjica, en Montenegro, en serba familio. Lia patro estis gvidanto de la ĝendarmoj dum la Dua Mond-Milito, kaj estis malliberigita dum granda parto de la infaneco de la filo. En 1960, Radovan Karadzic translokiĝis al Sarajevo por studi psikologion. En la sepdekaj jaroj, li studis en Danio kaj Usono. Post lia reveno al Jugoslavio, li fariĝis psikologo, sed en 1984 li estis arestita kaj pasis jaron en la malliberejo pro trompado, ĉar li uzis publikan monon por konstrui domon pro si mem.

En 1989, Karadzic fondis la Serban Demokratan Partion, kiu emis reprezenti la serbojn de Bosnio kaj Hercegovino. En 1992, la plejmulto de la loĝantaro de Bosnio voĉdonis favore al sendependeco de Jugoslavio en referendumo, sed preskaŭ ĉiuj serboj de la provinco bojkotis la referendumon, kaj kreis propran respublikon, poste nomatan la Serba Respubliko. Karadzic fariĝis la prezidanto de tiu. Dum la posta periodo, estis multe da akra batalado en Bosnio, kaj serbaj fortoj respondecis pri masakroj de ne-serbaj civiluloj. Dekoj da miloj da homoj estis mortigitaj, centoj da miloj devis forlasi siajn hejmojn, kaj miloj estis metitajn en koncentrejojn kie multaj mortis. Oni akuzas Karadzic esti persone respondeca de kelkajn masakrojn, inkluzive de la masakro de Srebrenico, en kiu 8 000 Islamaj bosnianoj estis mortigitaj.

En 1995, la Internacia Tribunalo por la eksa-Jugoslavio deklaris ke li kulpis pro militkrimoj, kaj la usona registaro oferis rekompenson je 5 milionoj da dolaroj por lia kaptado. Tamen, li sukcesis pasi la venontajn 13 jarojn kaŝita de la internaciaj aŭtoritatoj, kaj li fariĝis heroo por parto de la serba loĝantaro. En julio 2008, li estis finfine arestita de la serbaj aŭtoritatoj. Oni malkovris ke li vivis en Belgrado, kie li kreskigis longan barbon kaj praktikis kiel spertulo pri dubindaj alternativaj medikamentoj, kaŝante sian veran indentecon.

La 24-an de marto 2016 oni agnoskis lin kulpa de la krimo kontraŭ la homaro kaj de la genocido en Srebrenica kaj kondamnis al 40 jaroj de mallibero.

Vidu ankaŭ
----------

* Masakro de Srebrenico

Bibliografio
------------

* M. Glenny, *The Fall of Yugoslavia*, 1992
* N. Malcolm, *Bosnia, A Short History*, 1994
* Robert J. Donia, *Radovan Karadžić: Architect of the Bosnian Genocide*, Cambridge University Press, Cambridge 2014, ISBN 978-1-10707-335-7

  

* Radovan Karadžić en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Radovan Karadžić en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 252731
* GND: 119300354
* LCCN: n96083762
* VIAF: 37009306
* ISNI: 0000 0001 1055 1154
* LIBRIS: 66173
* SUDOC: 033475377
* BNF: 12433746q
* NLA: 35960044
* BIBSYS: 12043607
* NKC: jx20041202001
* BNE: XX1530462
 |
La iama pilgrimokirko en Oberpreilipp
La **Preĝejo Sankta Vito** (germane *Sankt-Veits-Kirche*) en Rudolstadt-Oberpreilipp, Germanujo, estas kirko protestantisma kun grava historio.

Historio
--------

La fama Mario-altaro de 1489
Temis pri unu el la plej malnovaj en tiu regiono; ĝi konstruitis en 1090 laŭ bizanca stilo kaj en la kuro de la tempo ĝi iĝis pilgrima. Tion kaŭzis ankaŭ la legendo ke Sankta Antonio vojaĝante misie al la soraboj mortis surloke kaj entombigitis sub "sankta monteto". Bedaŭrinde parto de la kirko pro malsufiĉa arthistoria kono malkonstruitis en 1862 dume la tura teretaĝo kun bela volbo el la 13-a jarcento konserviĝis. Altvalora Mario-triptiko de 1489 el la Skolo de Saalfeld, altaro de Sankta Anna, kiuj post la Reformacio venis el la malkonstruita Abatejo de Saalfeld al Oberpreilipp, kaj ujo por benita akvo troviĝas en la Urba muzeo de Saalfeld. 

La nuna kirko (de 1862) estas hala kaj rektangula. La turo nuna estas okangula kun piramida tegmento. En sia malsupra parto estas rondarkaj fenestroj, supre bovokuloj kun kvarpartaj ornamaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Vito (Oberpreilipp) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie sur eklezidistrikta retpaĝaro
En gramatiko, **posesivo** (mallongigo: POSS) estas vorto aŭ gramatikaĵo, kiu indikas la rilaton de posedo aŭ aparteno vastasencaj.

Sintakso
--------

Diversaj lingvoj povas havi diversajn sintaksojn por posesivoj.

### Genitivo

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Genitivo.
Kelkaj lingvoj havas unikan kazon, la **genitivon**, kiu funkcias kiel posesivo. Ekzemple, en la germana lingvo:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *das* | *Buch* | *des* | *Junge-n* |
| ART.NOM | libro | ART.GEN | knabo-GEN |
| "la libro de la knabo" |

La posesivo (la fakto ke la libro apartenas al la knabo) esprimiĝas per la kazo genitivo de la artikolo *des* kaj la substantivo *Jungen*.

### Prepozicioj aŭ postpozicioj

En kelkaj lingvoj, oni uzas prepozicion aŭ postpozicion (simile al la Esperanta *de*) por esprimi posesivon. Ekzemple, en la japana lingvo oni uzas la postpozicion *no* "de":

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 猫 | の | 色 |
| *neko* | *no* | *iro* |
| kato | de | koloro |
| "la koloro de la kato" |

### Posesivaj pronomoj

Multaj lingvoj havas specialajn posesivajn pronomojn, por montri posedon, apartenon, aŭ aliajn rilatojn. Ekzemple, en Esperanto oni havas la pronomojn *mia*, *kies*, ktp.

Kelkaj lingvoj havas kaj ĝeneralan genitivon kaj specialajn posesivajn pronomojn. Ekzemple, la rusa lingvo havas kaj la regulan genitivon меня *menja* "de mi" kaj la posesivon мой *moj* "(la) mia".

### Enklizaĵo

En la angla lingvo, oni uzas la morfemon *’s*, kiu estas enklizaĵo, ne vera kaza sufikso, ĉar ĝi povas havi kiel komplementon substantivan sintagmon, ne nur unu substantivon:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *the* | *king* | *of* | *England=’s* | *power* |
| ART | reĝo | de | Anglio=POS | potenco |
| "la potenco de la reĝo de Anglio" |

Semantiko
---------

En diversaj lingvoj, la signifokampo de la posesivo povas esti vasta aŭ malvasta. Jen kelkaj oftaj signifoj de posesivoj:

* posedo ("mia libro", "ŝia domo")
* aparteno ("mia lernejo", "lia lando")
* konsisto ("mia kruro", "la turo de la kastelo")
* parenceco aŭ alia interhoma rilato ("via patrino", "nia amiko")
* kreinto, verkinto ("la novelo de Baghy", "la pentraĵo de Picasso")
* uzanto ("mia taksio", "via aŭtobuso")
* faranto aŭ farato ("lia ekzekuto", "mia foriro")

Referencoj
----------

1. ↑   "posesiv/o", *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020* (esperante).
2. ↑   Leipzig Glossing Rules: Conventions for interlinear morpheme-by-morpheme glosses (angle) (2015-05-31).