recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Paulino MASIP Roca** (La Granadella, provinco Ilerdo, 11a de majo 1899 - Ĉolula, Meksiko, 21a de septembro 1963) estis hispana verkisto kaj kinscenaristo de la Generacio de la 27-a, kiu faris grandan parton de sia kariero en ekzilo en Meksiko.

Biografio
---------

Li edukiĝis en Logroño. Inter 1919 kaj 1921 loĝis en Parizo.

A su regreso a España, entró en contacto con la poderosa editorial Espasa-Calpe de Madrid, para la que tradujo algunos libros. En Logroño ayudó a fundar el Ateneo Riojano y fue su vocal en letras y secretario. Allí fundó, con la ayuda de su padre, un intelectual liberal, y dirigió entre 1924 y 1925 El Heraldo de La Rioja, y fundó y dirigió también entre 1926 y 1928 El Heraldo Riojano. Pero su oposición a la dictadura de Miguel Primo de Rivera le valió un sinnúmero de multas gubernamentales que ahogó económicamente la empresa hasta su cierre. Entonces viaja a Madrid con la idea de dedicarse al periodismo. En 1930, inicia su relación con escritores de su generación, como Manuel Andújar y Alejandro Casona, entre otros. Trabaja en la revista Estampa, alcanza la Jefatura de Redacción del diario Ahora y en 1933, tras ser su crítico teatral, es nombrado director de La Voz de Madrid, el más joven de España. Luego regirá El Sol, todos ellos republicanos y liberales. Frecuenta las tertulias de José Ortega y Gasset en el café Granja El Henar y la del Café Regina, presidida por Manuel Azaña.
La blanka turo
*Yeoman Warder* (*Beefeater*) en ĉiutaga uniformo
La **Turo de Londono** (anglalingve *Tower of London*, aŭ tradicie pli simple *The Tower*) estas historia monumento lokita en la centro de Londono, Anglio, ĉe la norda bordo de la rivero Tamizo. Ĝi situas en la distrikto Tower Hamlets kaj estas apartigita de la kvartalo City per vakua areo nomita Tower Hill.

La Turo de Londono estas ofte konfuzita kun la "blanka turo", kiu estas fakte nur parto de la originala, kvadrata fortikaĵo konstruita de Vilhelmo la 1-a en 1078. La turo konsistas el aro da pluraj konstruaĵoj, organizitaj centre de du paralelaj ĉirkaŭmuroj.

La turo origine ludis la rolon de fortikaĵo, reĝa palaco kaj malliberejo (precipe por altrangaj kaj reĝaj kaptitoj, ekzemple la estoita Elizabeto la 1-a). Dum la Unua Mondmilito kaj la Dua Mondmilito la fortikaĵo denove funkciis kiel malliberejo, kaj 12 ekzekutoj de homoj akuzitaj je spionado estis aranĝitaj tie. Post Dua Mondmilito la difekto kaŭzita dum la *Blitzkrieg* (fulmomilito) estis riparita, kaj la fortikaĵo estis malfermita al publiko.

Hodiaŭ la kastelo estas unu el la plej popularaj turismaj vidindaĵoj de Londono. Ĝi estas administrata de la bonfara fonduso "Historiaj Reĝaj Palacoj", kaj en 1988 estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.

La Turo de Londono kaj Esperanto
--------------------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el Eŭropo. Jen kiel oni prezentas Londonon kun tri grandaj vidindaĵoj nome la Londona Fortreso, la Ponto de la Ĉefturo kaj la Vestminstera Abatejo:

> 
> Super la Atlantiko nun al urbego vojaĝas
> Uttu kaj Fidiaso: -Jen la Londona Fortreso,
> la Ponto de l' Ĉefturo super rivero Tamiza.
> Jen Vestminstere brilas subvide nun l' Abatejo,
> kiu de l' tuta lando reĝhistorion ilustras.
>

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 119.

* Turo de Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Turo de Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Amanoj** (en la latina: *Amani*) estis tribo de popolo aŭtrigonoj. Ties teritorio estis tiu plej orienta en nuna Kantabrio (Hispanio), plej probable en la Valo de Sámano, pro la loknomoj de tiu areo. Ties plej grava loĝloko estis tiu, kiun romianoj nomis Portus Amanum (*Amana Haveno*), proksima al Castro Urdiales. En la 1-a jarcento, en malkomenciĝo de la Kantabraj militoj, amanoj koncentriĝis en Portus Amanum. En la jaro 69 romianoj kreis vilaĝon, kiu poste iĝis urbeto Flaviobriga, al kiu verŝajne amanoj transloĝiĝis. Kvankam ekzistas dokumentoj, ceramikaĵoj kaj moneroj atestigantaj la ekziston de haveno kaj urbeto, la restaĵoj ankoraŭ ekzistantaj hodiaŭ estas tre malmultaj. Laŭ esploro de la ceramikaĵoj, oni povis konstati ekziston de komerco en Portus Amanum: plej eble, de la vilaĝo oni sendis aĵojn al Juliobriga kaj la Norda Altebenaĵo, ĉar estis diversaj vojoj al tie.

Bibliografio
------------

* Fortea Pérez, José Ignacio; *Transiciones: Castro Urdiales y las Cuatro Villas de la Costa de la Mar en la historia*, pp 28-30. Ed. Universitato de Kantabrio (2002). ISBN 978-84-8102-297-1.
40° 24′ 54.72″ N 3° 42′ 36.6″ U﻿ / ﻿40.4152000 °N, 3.710167 °U﻿ / 40.4152000; -3.710167 (mapo)

Turo de Lujanes.
Domo kaj Turo de Lujanes.
La arkitektura komplekso de la **Domo kaj Turo de Lujanes** [luĤAnes], ĉe la Placo Villa de Madrido, Hispanio, estas unu el la plej antikvaj de la urbo. Domo kaj turo datas de diferencaj epoko, tiele ke la turo povas esti datita de komenco de la 15a jarcento, dum la domo de iom poste je fino de tiu sama jarcento. En la unua duono de la 15a jarcento ĝi estis rezidejo de Gonzalo García de Ocaña, grava trezorfunkciulo. En 1450 ĝi estis aĉetita de Pedro de Luján, servisto de la reĝo, por 181.000 maravedoj.

Karakteroj
----------

La aro, de mudeĥara stilo (la turo havas pordon kun hufarko en la fasado ĉe la *strato Codo*), konsistas el senjora domego kaj fortika turo finita per tureto. La domo havas neregulan mapon kun centra korto, kaj estis rekonstruita de Juan de Luján en 1494, kaj en ĝi loĝis la familio Lujanes aŭ de San Salvador, ĝis la morto de María de la Peña de Francia Casimira Luján, 4a grafino de Castroponce.

Notoj
-----

1. ↑  .*Luján, historia de un linaje madrileño*. Emilio Luján. Editorial La Rana. Madrid 2012

* Domo kaj Turo de Lujanes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Domo kaj Turo de Lujanes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Poloj kaj Hungaroj*, la 17a jc.
La hungar-pola frateco
**Pol', hungaro: frata paro, Dum batalo, drink-regalo** (pole: **Polak, Węgier, dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki**, hungare: **Lengyel, Magyar – két jó barát, együtt harcol, s issza borát**) – historia proverbo aperanta en la pola kaj hungara lingvoj, mallonga rimaĵo diranta pri familiara amikeco kaj parenceco de la pola kaj hungara nacioj.

Teksto
------

* Pol', hungaro: frata paro,
* Dum batalo, drink-regalo,
* Vigla kapo, brava koro,
* Benu ilin di'-sinjoro!

(elpoligis Antoni Grabowski)

Pole: *„Polak, Węgier, dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki."* ("Pol', hungaro: frata paro, Dum batalo, drink-regalo" ; *Bratanki* lengyelül unokatestvér, mely azonban a régi lengyel nyelvben testvért jelenthetett.)

*"Polak, Węgier, dwa bratanki / I do szabli, i do szklanki / Oba zuchy, oba żwawi / Niech im Pan Bóg błogosławi."*
(*"Lengyel-magyar két jó barát / Együtt harcol s issza borát / Vitéz s bátor mindkettője / Áldás szálljon mindkettőre."*)

*„Polak, Węgier, dwa bratanki, i do bitki, i do szklanki!"*

Pol', hungaro: frata paro / Lengyel, magyar – két jó barát / Polak, Węgier, dwa bratanki - Budapeŝto, (Március 15-e tér)

Tago de Amikeco
---------------

La 12-an de marto 2007 parlamento de Hungario akceptis deklaron pri agnosko de la tago 23-a de marto *Tago de Pola-Hungara Amikeco*. La deklaron apogis 324 parlamentanojn, neniu sindetenis, neniu kontraŭis.

Analogan decidon la 16-an de marto 2007 aklame voĉdonis la Pola Sejmo.

Organizaĵoj
-----------

En Pollando, same kiel en Hungario ekzistas multe da organizaĵoj pri pola-hungara amikeco:

* Krosno, Leszno, Lodzo, Lubaczów, Olsztyn, Poznań, Radomsko, Słupsk (aktivas tie la iama hungara diplomato en Varsovio Andras Asztalos (esperantisto), Varsovio

* Esztergom, Győr, Miskolc

Referencoj
----------

1. ↑

Literaturo
----------

* Csapláros István: „Polak, Węgier — dwa bratanki". en: Uő: A felvilágosodástól a felszabadulásig. Tanulmányok a magyar–lengyel irodalmi kapcsolatok köréből. Budapest, 1977. 9–43. ISBN 963-270-446-0

Vidu ankaŭ
----------

* Stefano Báthori
* Jozefo Bem
* Ladislao la 3-a
* Pál Teleki
* Wacław Felczak

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pol', hungaro: frata paro, Dum batalo, drink-regalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Konu la veron pri eventoj de 1956 en Poznań kaj Budapeŝto
* e-Bratanki Arkivigite je 2012-02-19 per la retarkivo Wayback Machine, Vortaro hungara-pola kaj pola-hungara
* Pola-Hungara Historia Societo je la nomo de Józef Piłsudski
* Interreta portalo pri pola-hungara amikeco
La **Turo Valencio** estas nubskrapulo de Madrido en Hispanio.

La nubskrapulo Turo Valencio troviĝas en la vojkruciĝo de la Avenuo Menéndez Pelayo kun la Strato O'Donnell, fronte al unu el la stratanguloj de Retiro. Kun 94 metroj alte kaj 28 etaĝoj, ĝi estas la 15-a plej alta konstruaĵo de la hispana ĉefurbo. Ĝi estis planita kiel rezideja konstruaĵo en 1968 de la arkitekto Javier Carvajal, kaj konstruita en la jaroj 1970 kaj 1973, estante urbestro la estonta prezidanto de la Registaro sub Franco, Carlos Arias Navarro.

La Turo Valencio staras en la malgranda tereno kie antaŭe estis fajrestingistejo, kaj malgraŭ la dubo de la arkitektoj pri la ĝia kvalito, ĝi estis akre kritikata ĉar ĝi ne respektis la stilon de la apudaj konstruaĵoj kaj ĉefe pro la vida proksimeco ekde la Placo Cibelo ĝis la Pordo de Alcalá. Antaŭ la akraj kritikoj, oni devis halti la konstruadon, sed denove komenciĝis sekvasomere, profitante la ferian parentezon de la loĝantaro.

* Kategorio Turo Valencio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ostankina televidturo
La **Ostankina televidturo** (ruse Останкинская телебашня, aŭ la televidturo en Ostankino) estas televida kaj radia turo en Moskvo, Rusujo. Ĝi estas alta 540 metrojn (1.772 futojn) kaj troviĝas je koordinatoj 55° 49′ 11″ N 37° 36′ 42″ O﻿ / ﻿55.81972 °N, 37.61167 °O﻿ / 55.81972; 37.61167 (mapo). Ĝi estas en listo de la Monda Federacio de Grandaj Turoj.

La turo estis finkonstruita en 1967. Tiam ĝi estis la plej alta konstruaĵo en la mondo. La projektisto Nikolaj Nikitin uzis novajn ideojn por konstruo: ĝia korpo estas farita el ferbetono plifortigita per internaj ŝtalaj drategoj kaj nur la pinto estas metala. La turo ne havas profundan fundamenton, tamen ĝia stabileco estas atingita per peza baza konusforma parto. En la turo estas 7 rapidaj liftoj (3 por ŝarĝoj kaj 4 por pasaĝeroj).

Restoracio
----------

Ĉirkaŭ alteco egala 330 m funkciis la trietaĝa restoracio nomata "*La Sepa Ĉielo*", kies rondaj haloj rotacias kune kun vizitantoj, por ke tiuj observu pitoreskajn ĉirkaŭaĵojn. Unu plena rotacio daŭriĝas unu horon.

Incendio
--------

Incendio la 27-an de aŭgusto 2000 
La 27-an de aŭgusto 2000 pro elektra fuŝkontakto ekbrulis kabloj en la alta parto de la turo kaj baldaŭ fajro uraganis jam sube. TV kaj radiobrodkasto por Moskvo kaj moskva regiono estis rompita. Vespere sekvonttage incendion oni ĉesigis. Kvar homoj tiam pereis kaj kelkaj fajroestingistoj estis grave vunditaj.

Sporto
------

La 21-an de julio 2018 okazis altkuro supren de la Ostankino Turo, kiun partoprenis atletoj el 12 landoj. Ili superis la vojon laŭ la mallarĝa, spirala ŝtuparo kaj atingis la placeton troviĝantan je alteco 337.0 metroj.

La plej bona en la leviĝado inter 28 atletoj estis germano *Christian Riedl*, kiu trakuris supren 1704.0 interŝtupojn je 9 minutoj kaj 51 sekundoj. Inter virinoj venkis *Cynthia Harris* (Indianapolis, Indianao, Usono), kiu la saman vojon trakuris je 12.0 min kaj 15.0 sek.

Absolutaj rekordoj estis tiam rompitaj en la kategorioj de viroj kaj virinoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri la turo ruse, angle
* video

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Ostankina televidturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ostankina televida centro
* Listo de plej altaj nubskrapuloj de Moskvo
La **alĝeria vario de la araba**, **alĝeria araba dialekto**, **alĝeri-araba lingvo** aŭ fojfoje **alĝeria lingvo** (konata kiel Darĝa aŭ Dziria en Alĝerio) estas lingvo derivita de vario de la arabaj lingvoj parolata en norda Alĝerio. Ĝi apartenas al la magreba araba lingva kontinuumo kaj tiel estas parte reciproke komprenebla kun la tuniza kaj maroka variaĵoj.

Kiel aliaj varioj de la magreba araba, la alĝeraj dialektoj havas plejparte ŝemidan vortprovizon, kun gravaj berbera kaj latina (afrik-latinida) subtavoloj kaj multaj pruntovortoj el la franca, otoman-turka kaj hispana.

La alĝera araba estas la indiĝena lingvo de 75 ĝis 80 procento el alĝerianoj kaj estas mastrita de 95 ĝis 100 procento el ili. Ĝi estas esence parolata lingvo, uzata en ĉiutaga komunikado kaj distro, dum la klasika araba estas ĝenerale rezervata por oficiala uzo kaj edukado.

Vidu ankaŭ
----------

* Araba lingvo

Referencoj
----------

1. ↑  Elimam, Abdou.  (2009) *Du Punique au Maghribi :Trajectoires d’une langue sémito-méditerranéenne*. Synergies Tunisie.
2. ↑   (22 December 2009) *Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook*. Walter de Gruyter. ISBN 978-3-11-021844-2.
3. ↑   Arabic, Algerian Spoken. Alirita 2016-02-25.
Aguascalientes
**Aguascalientes** estas la ĉefurbo de la meksika subŝtato Agvaskaljento kaj de la samnoma komunumo. La urbo troviĝas en la sudcentra parto de la ŝtato (koordinatoj: 21°52′51″N, 102°7′46″O), en samnoma valo. La urbo ŝuldas sian nomon al la riĉeco rilate al varmakvaj fontoj. Oni diras ke Aguascalientes estas unu de la plej sekuraj urboj de la lando. Konata estas Aguascalientes ĉefe pro teksaĵindustrio kaj la foirejo "San Marcos".

Laŭ unu de la lastaj popolnombradoj en 2005 Aguascalientes havis 663.679 loĝantoj. Preskaŭ 100 % de la enloĝantaro parolas la hispanan lingvon. Kune kun la ĉirkauo Aguascalientes tamen atingas pli ol 800.000 loĝantojn.

Aguascalientes situas en la Meksika Altebenaĵo je nivelo de ĉ. 1880 metroj super la marnivelo. La meza temperaturo en la jaro estas 18 gradoj. La plej varma monato estas junio, la plej malvarma januaro. La meza pluvkvanto estas je 500 mm. En somero pluvoj estas multe pli oftaj ol en la aliaj sezonoj.

La sidejo de la Nacia Instituto pri Statistiko, Geografio kaj Informadiko INEGI estas en la sudo de la urbo. Oni elektis tiun lokon char la verŝajno de naturaj katastrofoj (tertremoj, uraganoj) en Aguascalientes estas tre malalta.

La urbo fondiĝis je la 22a de oktobro 1575 fare de Juan de Montoro Rodriguez. Dr-o Jerónimo de Orozco sendis la koncernan leteron (permeson) pri la fondo de la Villa de la Asunción de las Aguas Calientes.

Antonio López de Santa Anna dekretis la 23an de majo 1835 la dividon de la partio zakatekana kaj nomumis kiel provincestron Pedro García Rojas. Post la franca atako al Meksiko Maximilano de Habsburgo reintegriĝis Aguascalientes al Zacatecas. Nur post 1857 Aguascalientes aperis en la politika konstitucio kiel ŝtato

Hodiaŭ Aguascalientes estas floranta urbo. Sendube Aguascalientes apartenas al la plej interesaj meksikaj urboj. En Aguascalientes estas multaj parkoj, multaj interesaj historiaj konstruaĵoj kiel ekzemple la registara palaco, la komunuma palaco, la legislativa palaco, la teatro Morelos. Estas diversaj kulturaj centroj kaj multaj interesaj preĝejoj kiel ekzemple la bazilika katedralo, la templo de San Antonio, la templo de Guadalupe, la templo de del Señor del Encino, la templo de la Merced o Rosario.

Aguascalientes ankaŭ invitas al aĉetumado. Estas multaj komercaj centroj kie oni povas aĉeti interesajn varojn.

Inter la 1a kaj la 5a de majo 2008 en Aguascalientes okazis la 9a Meksika Esperanto-Kongreso. Aguascalientes estas la sidejo de la Meksika Esperanto-Instituto (MEI) sub la gvido de sia direktoro Vicente Valdes Bejarano.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 242621
* LCCN: n83129093
* VIAF: 155976947
* SUDOC: 02757539X
* NKC: ge443287
 |
La **Golfa araba** aŭ *ĥalijia* (el la klasika araba خليجي ḫalīǧī, golfarabe [xæˈliːd͡ʒiː] aŭ اللهجة الخليجية al-lahǧah al-ḫaliǧiyyah [ælˈlæhd͡ʒæ l.xæˈliːˌd͡ʒijːæ]) estas vario de la araba etendita tra la marbordaj regionoj de la Persa Golfo kaj de kelkaj partoj de la interno de la Araba duoninsulo. Ĝi estas la parola lingvo uzata en Kuvajto, oriento de Sauda Arabio, Barejno, Kataro, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Omano kaj sudoriento de Irano. Lingve ĝi estas konsiderata proksima al la araba de Naĝdo. Ene de la Golfa araba, la araba de Barejno kaj la omana araba montras la plej grandajn diferencojn pri koresponda interkompreneblo, pro kio ofte ili estas referencataj kiel sendependaj varioj.

Ĝi estas parolata de 6.8 milionoj da parolantoj (2016).

Notoj
-----

1. ↑   McCarus, Hamdi A. Qafisheh ; (1977). «Introduction». A short reference grammar of Gulf Arabic (en angla). Tucson, Ariz.: University of Arizona Press. p. xvii. ISBN 0-8165-0570-5.
2. ↑  Gulf Arabic en *Ethnologue* (19a eld. 2016)
**Alexander ARCHIPENKO**, (ukraine: *Олександр Порфирович Архипенко*) (naskiĝis la  30-an de majo 1887(nun 1887-05-30) en Kievo, mortis la 25-an de februaro 1964 en Novjorko) estis usona skulptisto de ukraina deveno.

Biografio
---------

Li trejniĝis al pentrado kaj skulptado en Kievo kaj Moskvo de 1902 al 1906. En 1908 li instalis sin en Parizo kie li kontaktiĝis kun avangardaj movadoj, interalie la grupo de kubistoj. Ekde 1910, li ekspoziciis en Salono de Sendependuloj kaj en Aŭtuna Salono. Li disvolvis plastikan esprimmanieron fonditan sur opozicioj de rektaj kaj kurbaj, vertikalaj kaj oblikvaj linioj, de konkavaj kaj konveksaj surfacoj, de malplenoj kaj plenoj. Lia priserĉo pri materioj montriĝas en liaj "skulpto-pentraĵoj" kaj liaj kunmetaĵoj.

En 1913, kvar el liaj verkoj estis prezentitaj en *Armory Show* en Novjorko.

En 1921 li forlasis Francion por iri en Germanion, poste en Usonon en 1923. Li akiris usonan ŝtatanecon en 1929. En 1933 li ekspoziciis en Ukrainia pavilono en Ĉikago en la kadro de Monda Foiro *Century of Progress*.

Li estis elektita al *American Academy of Arts and Letters* (Usona Akademio de Artoj kaj Beletroj) en 1962.

Bibliografio
------------

* *Encyclopédie de l'art*, La Pochothèque/Garzanti

vidu ankaŭ
----------

* Ora Sekcio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alexander Archipenko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.archipenko.org

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Alexander Archipenko en la franca Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 470180
* GND: 118649949
* LCCN: n80014586
* VIAF: 71544609
* ISNI: 0000 0000 8344 562X
* SUDOC: 027362949
* BNF: 13487980k
* ULAN: 500022523
* NLA: 35007806
* NDL: 00431657
* RKD: 2295
* NKC: jn20000700073
* BNE: XX1191415
 |
Preĝejo Sankta Johano Baptisto.
La **Preĝejo Sankta Johano Baptisto** (armene: Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ Եկեղեցի, *Surp Hovhannes Mkrtiĉ* ) estas monumenta preĝejo de la Armena Apostola Eklezio en la urbo Abovjan, provinco Kotajko, Armenio.

Superrigardo
------------

La konstruo estis lanĉita en aŭgusto 2006 kaj financita de la armena komercisto Gagik Carukjan. Post 7-jara daŭro de konstrulaboroj, la preĝejo estis finfine konsekrita en majo 2013 de Katolikoso Garegino la 2-a, kun la ĉeesto de tiama prezidento de Armenio Serĵ Sargsjan, prezidento de Belorusio Aleksandro Lukaŝenko kaj eksa prezidento de Armenio Robert Koĉarjan.

La ĉefa arkitekto de la preĝejo estas Artak Ghuljan, kaj la konstru-inĝenieroj estas Hovhannes Mejrojan kaj Tigran Dadajan. La internaj pentraĵoj estas verkoj de Abraham Azarjan kaj Hajk Azarjan. Tamen la arkitektura teamo de la preĝejo grupigis ĉirkaŭ 40 pentristojn, skulptistojn kaj arkitektojn
.

Referencoj
----------

1. ↑  Newly-built Saint John church of Abovyan consecrated
2. ↑  Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ օծվեց Աբովյանի Սբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին

* Kategorio Preĝejo Sankta Johano Baptisto (Abovjan) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Moskva Nikulin cirko en Cvetnoj Bulvardo** estas unu el la plej malnovaj nemoveblaj cirkoj en Rusio. Ĝin establis juddevena elstara akrobato, dresisto kaj impresario Albert Salamonskij pro mono de komercisto *Danilov*. Arkitekto de la konstruaĵo estis *August Weber*. La cirko ekfunkciis la 20-an de oktobro 1889.

Bronza skulptaĵo kun Jurij Nikulin apud la cirkoEn 1919 la cirko estis naciigita kaj renomita kiel *la Unua Ŝtata Cirko*.

Ekde 1983 gin estris Jurij Nikulin, kiu ĝis tiam laboris tie kiel klaŭno.

Dum 1986 - 1989 la konstruaĵo estis grave renovigita, kvankam la ĉefa fasado preskaŭ ne ŝanĝiĝis. Estis aldonitaj kelkaj ejoj necesaj por servistoj kaj animaloj. La cirka halo havas 2000 sidlokojn. Alteco de ĝia kupolo atingas 22 metrojn. La unua spektaklo okazis la 29-an de septembro 1989.

Decembre de 1996 omaĝe al 75-a datreveno de Jurij Nikulin la cirko ricevis lian nomon. Ekde 1997 post morto de Jurij Nikulin lian postenon okupas lia filo Maksim Nikulin.

Antaŭ enirejo de la cirko ekde 2000 troviĝas bronza monumento kun Jurij Nikulin staranta apud la malvova aŭto, farita de skulptisto Aleksandr Rukaviŝnikov.

Vidu ankaŭ
----------

* Granda Moskva cirko ĉe Vernadskij-avenuo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Moskva Nikulin cirko en Cvetnoj Bulvardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala paĝo ruse, angle
* historio kaj fotoj ruse
la ĉefa enirejo
**Altlernejo de belartoj (Rusio) aŭ la moskva Lernejo de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo** (ruse *Моско́вское учи́лище жи́вописи, вая́ния и зо́дчества*) estas lulilo de multaj rusiaj artistoj funkciinta ekde 1843 ĝis 1918.

Historio
--------

En 1838 la moskva societo de belartoj luis konstruaĵon en *Mjasnickaja strato, 21* por instrui pentrarton al talentaj knaboj senkoste. La bela palaco konstruita laŭ projekto de elstara rusa arkitekto Bazilo Baĵenov fine de la 18-a jarcento troviĝas encentre de Moskvo kaj estas ofte menciata en multaj skribaj fontoj kiel unu el rimarkindaj vidindaĵoj de la rusia ĉefurbo.

En 1843 la societo aĉetis ĝin kaj fondis tie lernejon de pentrarto kaj skulpturo. Ekde 1865 en ĝi oni ankaŭ instruis arkitekturon. Diplomitoj havis samajn rajtojn kaj priveligiojn kiel iliaj kolegoj studintaj en Rusia Akademio de Belartoj (Sankt-Peterburgo).

Ekde 1896 la lernejo iĝis altlernejo (universitato), en kiu oni instruis krome la ĝeneralajn lernofakojn. Studa kurso por pentristoj kaj skulptistoj daŭris ok jarojn, por arkitektoj - dek jarojn.

Post 1918: plua historio
------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Rusia Akademio de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo.
Post la Oktobra Revolucio en 1918 la Altlernejo estis reorganizita kaj nomiĝis la *Dua Belarta metiejo*, ekde 1920 - *Alta belarta-teknika metiejo (VĤUTEMAS)*, ekde 1926 - *Alta belarta-teknika instituto (VĤUTEIN)*, ekde 1930 - *la moskva akademia Instituto de balartoj* (ekde 1946 - nome de Vasilij Surikov).

En 1986 la Sovetia registaro redonis la konstruaĵon al la nova *Instituto de pentrarto, skulpturo kaj belarta pedagogio*, laŭ iniciato de fama pentristo Ilja Glazunov. Poste ĝi renomiĝis kiel la *Rusia Akademio de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo*. Glazunov iĝis ĝia rektoro.

Kelkaj famaj profesoroj kaj diplomitoj
--------------------------------------

* Konstanteno Korovin
* Aleksio Savrasov
* Bazilo Perov
* Valentino Serov
* Isako Levitan
* Mikaelo Nesterov
* Konstantin Makovskij

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Altlernejo de belartoj (Rusio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* kroniko de la konstruaĵo en Mjasnickaja, 21 ruse
* Arkivigite je 2013-10-26 per la retarkivo Wayback Machine la Rusia Akademio de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo ruse
**Pribilci** (makedone Прибилци) estas vilaĝo en Opština Demir Hisar en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 266 loĝantoj, kaj laŭ la censo de septembro 2021 estis ankoraŭ 153.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas ĉirkaŭ en la centra parto de Opština Demir Hisar. La alteco estas ĉirkaŭ 630 - 1030 m.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 9,9 km².

Proksimume en la mezo, de nordokcidento ĝis sudoriento, la Nigra Rivero (Črna Reka) fluas tra la vilaĝo.

Paralele al la rivero troviĝas la regiona vojo R1305 , kiu ligas urbojn Demir Hisar kaj Kičevo.

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 266 homoj.

Ĉiuj loĝantoj estas makedonoj.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo kaj arbaro.

Pluaj fotoj
-----------

* Pribilci - loko de la vilaĝo en la municipoPribilci - loko de la vilaĝo en la municipo
* Pribilci - vilaĝa butikoPribilci - vilaĝa butiko
* Pribilci - vilaĝa preĝejo "Ĉeliro de la Plej Sankta Dipatrino"Pribilci - vilaĝa preĝejo "Ĉeliro de la Plej Sankta Dipatrino"

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Прибилци en la makedona Vikipedio.* 

1. ↑  loĝantaro de la Respubliko de Norda Makedonio laŭ etna alligiteco, laŭ setlejo, censo de septembro 2021 (makedone kaj angle)
**Tran Ngoc** (naskita **Tran Hong Ngoc**) estas fama gastiganto de vjetnama televidstacio - VTV.

Biografio
---------

MC Tran Ngoc, kies plena nomo estas Tran Hong Ngoc, estas la MC kun varma voĉo, ĉarma rideto kaj juneca stilo, lasante impresojn en la spektantaro de la programo "Sekreta Pordo" ĉe VTV3 tagmeze. Semajne. Ne nur sukcesante kun "Sekreta Pordo", Tran Hong Ngoc ankaŭ estas konata pro esti MC por multaj grandaj muzikaj spektakloj, kiel la plej freŝa spektaklo de JYJ-grupoj en Vjetnamio. La natura kaj humura programo gvidata kun la rideto ĉiam sur la lipoj de Tran Ngoc igis virinajn fanojn "ne manĝi bone, dormi senĝene". La MC estis naskita en 1987, bela Hong Ngoc ŝajnas pli juna ol sia aĝo laŭ la nivelo de "sensencaĵo" malpli ol lia onklino 9x.

Atingo
------

Nomumita por *impona Gastigkategorio* ĉe VTV Awards 2018.

La spektaklo kondukis
---------------------

* Alfronti
* Sekreta pordo
* Finoj al Olimpo :

2013: La ponto por la Faklernejo de Bac Giang (Bac Giang)

En 2014: La ponto por la Tien Giang-Mezlernejo por la Donacitoj (Tien Giang)

En 2015: rekta ponto en Quang Tri Urba Lernejo

En 2016: Speciala Altlerneja Ponto de Le Hong Phong, Nam Dinh-provinco. 

* Kunvenu La Televidaj Aktoroj 2020
* Harmonia kanto
* Bonvolu elekti la ĝustan prezon
* Scienca malkovro: Grandegaj eksperimentoj - VTV7
* Adoleska Lernejo - VTV7
* *La historio de la ŝafoj*. - VTV7
* Neniu flustro - VTV7
* Coutdown 2019 - Danco de la lumo - Ponto de Bo Ho
* Premioj VTV 2019 - La sukceslisto numero 2
* *Matena kafo kun VTV3*

Juĝisto
-------

* SPEAK UP 2017
* Speak up 2019

Incidento
---------

*Dum la registrado de la programo Bonvolu elekti la ĝustan prezon - Lunan Novjaron 2015.* *Post anonci la produkton por 4 ludantoj diveni la prezon, MC Tran Ngoc subite diris la veran prezon de la produkto.*

Referencoj
----------

1. ↑   .
2. ↑   .
3. ↑   .
4. ↑  . Arkivita el la originalo je 2020-02-06. Alirita 2020-02-06.
5. ↑   .
6. ↑   .
7. ↑   .
8. ↑   .
9. ↑   .
10. ↑   .
11. ↑   .
12. ↑   .
13. ↑   .
14. ↑   .

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679606
 |
**Andrés CARRANQUE de Ríos** [kaRANke] (Madrido, 1902 - samloke, 6a de oktobro 1936) estis hispana verkisto, ĵurnalisto kaj aktoro.

Biografio
---------

Li estis de malriĉa familio (14 gefratoj) en popola kvartalo de Madrido (El Rastro). Li eklaboris kiel knabo en diversaj okupoj. Ekde 1918 li jam vagadis senpage kaj senhejmis (kiel rezulto estis oftege enkarcerigita) tra Santandero, Bilbao, Parizo, Antverpeno ktp. Almozulis kaj vizitis tre diversajn prizonojn, kio ofte utilis al li por legadi abunde. Ĉefe en Hispanio li ricevis apogon de anarkiistoj. De tiu epoko li ekhavis materialon por libro de poezio *Nómada* (1923), kaj rakontoj aperintaj en la tiama gazetaro. 

Samjare li militservis kaj poste sukcesis aliri al literatura etoso, pere de noveloj publikigitaj en *Ahora*, *La Voz*, *Heraldo de Madrid*, *Estampa* kaj *Ciudad*), kaj ekkarieris kine kiel figuranto, ekzemple por filmoj tiom diversaj kiel la superrealista *Al Hollywood madrileño* (1927), de Nemesio M. Sobrevila, aŭ la adaptaĵo de *Zalacaín el aventurero* (1929), de Francisco Camacho pri la novelo de Pío Baroja, kiun li konis dum la filmado, kaj kiu verkis la prologon de lia romano *Uno* (1934). Li aperis ankaŭ en *La del soto del Parral* (1929) de León Artola kaj en *El héroe de Cascorro* (1929), de Emilio Bautista. La 5an de novembro 1930 li veturis al Parizo serĉe de laborposteno kiel dublisto en la unuaj farotaj sonfilmoj en hispana lingvo.

Tiam en kontakto kun la hispanisto Jean Cassou kaj la poeto René Crevel li aliris al la superrealistaj etosoj de Parizo. Reveninte li publikigis sian membiografian romanon *Uno* (1931). En 1936 li denove veturas al Parizo por kvara kaj lasta fojo, formante parton de la hispana delegitaro al la Unua Internacia Kongreso por la Defendo de la Kulturo. Alveninte tien li iris viziti Crevel, sed li ĵus estis memmortiginta sin la antaŭan tagon.

Li publikigis sian romanon *Cinematógrafo*, kadre de realisma tradicio, sed kun influoj de Dostojevskij. Ĝi temas pri la kinetoso tute kritike. Kvakam li koincidis kronologie kun la cetero de la Generacio de la 27-a kaj eĉ laŭ diversaj faktoroj (verkis poezion, alproksimiĝis al avangardoj kaj publikigis ĵurnalisme), li apenaŭ kontaktis kun la pli burĝaj verkistoj de la ĉefa grupo de la generacio. Li mortis frue pro stomaka kancero en 1936 jam sub la unuaj bombardado al Madrido fare de la frankisma armeo.
La **Kirko Sankta Johano** (germane *Johanniskirche*) troviĝas en Gera, Germanio, Clara-Zetkin-strato. La brikŝtonaĵo starigitis en 1881-85 en nova urbokvartalo fare de la fama arkitekto August Hartel. Apud la kirko troviĝas la Zabel-gimnazio. 

La kirko en 2014

Historio
--------

La patroneco transprenitis de la en 1824 malkonstruita, plej malnova paroĥeja kirko de la urbo. Ĝi forbrulis dum la fajrego de 1780. La internaj pentradoj de la novgotikaĵo estas de 1891. Nuntempe ĝi estas unu el la plej grandaj novgotikaj preĝejoj de Meza Germanio.

En 1928 estis unuafoje restaŭradlaboroj. Bombaviadiloj detruis en la 6.4.1945 la tegmenton, la vitralojn kaj la rozon. Post novaj restaŭradegoj inter 1972-75 estis novkonsektro en la 11.5.1975. En aŭtuno 1989, antaŭ la Turniĝo, tiu ĉi preĝejo estis kontraŭkomunisma kunvenejo. En la jaro 1995 sarkofagoj de Reuß-dinastianoj metitis en la sakristion, i.a. de Henriko la 2-a (Reuß-Gera) kaj de ties dua edzino Magdalene; en 2007 ĝi forigitis en la malnovan festejon de ĉe la Eosta tombejo.

Priskribo
---------

Imponas la pordoj el kverka ligno kun gisferaj ornamaĵoj kaj la plumbaj vitraloj. La eosta arkaĵo estas plilarĝigita. Ĉe la ĥorejo troviĝas pli malaltaj alkonstruaĵoj kun etaj turoj. Ĉe la longaj navoj estas libere starantaj kolonoj kun mallarĝaj galerioj. Menciindas ankaŭ la kruĉipa volbaĵo centra, ambono kaj altaro (ĉiuj originantaj el la konstrua tempo). Ene troviĝas pli ol 1200 sidlokoj. La sudokcidenta turo, kun la latuna kruco, estas 70 metrojn alta. Statuo de surĉevala imperiestro Vilhelmo, starigite en la 22.3.1894 antaŭ la kirko kaj farite de Gustav Eberlein, estis malkonstruita dum al tempo nacisocialisma. Orgeno de 1885 konstruitis de Richard Kreutzbach el Borna; de la originala instrumento restis nur la fasado kaj kelkaj orgenfajfiloj.

La kripto de la Reuß-princoj sub la malnova Johano-kirko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Johano (Gera) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj sur la urba retejo Arkivigite je 2016-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj sur arkitektura paĝaro Arkivigite je 2023-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj sur la komunuma paĝaro Arkivigite je 2016-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
**Tuggen** estas komunumo en la distrikto March en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 2 878 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Tuggen situas ĉe la sudorienta flanko de la Supra Lago de Zuriko, kaj ĉe la suda bordo de la Linth-Kanalo, kiu norde de Tuggen alfluas al la lago. La ĉefa setlejo situas sude de la montoĉeno Buechberg, kiu disigas ĝin de la Lago de Zuriko. La plej alta punkto de la komunumo estas la pinto Rotegg sur Buechberg kun alteco de 624 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Tuggen mem ankaŭ al vilaĝetoj Bolenberg, Girendorf kaj Holeneich.

Najbaraj komunumoj
------------------

Tuggen limas en nordo al Schmerikon (SG), en nordoriento al Uznach (SG), en oriento al Benken (SG), en sudo al Schübelbach, kaj en okcidento al Wangen.

Trafiko
-------

En oriento la komunumo havas propran alveturejon al al svisa aŭtovojo A53. Sudoriente de la komunumo situas la aŭtovojtriangulo Reichenburg inter A53 kaj la svisa aŭtovojo A1. Per buslinioj al la stacidomoj de Siebnen kaj Uznach la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Vidindaĵoj
----------

La baroka preĝejo Sankt-Erhard kaj Viktor estis konstruita en la jaro 1733 kaj 1734. Ĝi estis benita en 1736 sed konsekrita la 29-an de aŭgusto 1743. Unua merovinga preĝejo samloke estis konstruita jam fine de la 7-a jarcento. Sekvis 2-a preĝejo proksimume en la jaro 1100 en romana stilo kaj en la 14-a jarcento tria en gotika stilo. En la jaro 1994 la preĝejo estis renovigita kaj la altaro novkonsekrita.

Historio
--------

Tuggen menciiĝis jam en la 7-a jarcento kiel *MARCHA TUCCUNIE*, kiu donis la nomon ne nur al la hodiaŭa komunumo sed ankaŭ al la tuta distrikto.

En la jaro 610 la kristanaj misiistoj Sankta Gallus kaj Kolumbo de Lŭeuil vizitis la lokon. Ili devis tamen fuĝi, ĉar Gallus bruligis la paganajn templojn kaj ĵetis la oferdonojn en la lagon. Hodiaŭ Sankta-Gallus estas sur la blazono de la komunumo.

Ĝis meze de la 16-a jarcento La Lago de Tuggen etendiĝis ĝis al la marĝeno de la vilaĝo. Tiu lago malaperis pro landiĝo. Postrestis de la iama lago marĉo ĉe la suda marĝeno de Buechberg kaj diversaj kanaloj.

Bildaro
-------

* Katolika preĝejo Sankt-Ehrhard kaj ViktorKatolika preĝejo Sankt-Ehrhard kaj Viktor
* Altaro de la baroka preĝejo Sankt-Ehrhard kaj ViktorAltaro de la baroka preĝejo Sankt-Ehrhard kaj Viktor
* VilaĝocentroVilaĝocentro
* Lernejo de TuggenLernejo de Tuggen

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de la preĝejo en la retejo de la katoloka paroĥo Tuggen Arkivigite je 2011-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Fonto: Informoj pri la historio de Tuggen en la retejo de la komunumo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tuggen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Tuggen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto March |
| --- |
| maldekstraAltendorf • Galgenen • Innerthal • Lachen • Reichenburg • Schübelbach • Tuggen • Vorderthal • Wangen |  |

 |
Johann Lucas von Hildebrandt, gravega barokarĥitekto de Aŭstrujo
**Johann Lucas von HILDEBRANDT** (naskiĝinta la 14-an de novembro 1668 en Vieno, mortinta samloke la 16-an de novembro 1745) estis aŭstra arĥitekto.

Vivo
----

Li iris por trejniĝo al Italujo kaj disĉiplis en Romo i.a. ĉe Carlo Fontana. Reveninte Vienon ĉirkaŭ 1690 li fariĝis en 1698 imperiestra konsilisto kaj en 1701 kortega ĉefinĝeniero.

Lia unua elstaraĵo estis la inter 1710 kaj 1713 konstruita Kinsky-palaco ĉe Freyung (Vieno). Tiam li ankaŭ faris plurajn konstruaĵojn en Salcburgo, ekz. Kastelo Mirabell. En 1712 li dezajnis la sarkofagon por imperiestro Jozefo la 1-a.

Lia ĉefverko estis tamen la vasta komplekso de Kastelo Belvedere kiun li faris por Eŭgeno de Savojo. Ĝi havas du partojn, *Unteres Belvedere* (kun la ekonomiejoj kreitaj inter 1693 kaj 1716) kaj *Oberes Belvedere*, i.a. ĝardena kastelo (finkonstruo en 1724) kiu gastigis inter 1776 kaj 1891 la imperiestran bildokolekton. De 1898 ĝin nove aranĝis Emil von Förster; tronheredanto Franz Ferdinand de Aŭstrio-Este igis ĝin rezidejo sia. 

Post la brulkonsumiĝo de Konvento Göttweig Hildebrandt planis novkonstruon; sed liaj planoj nur parte realiĝis. Estante nedepende de italaj modeloj li iel nordigis la barokan stilon; liaj plastikaj dekoracioj estas riĉaj kaj delikataj.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Lepsiko 1907, p. 323 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johann Lucas von Hildebrandt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pri Hildebrandt en historia leksikono de Malsupra Aŭstrio
**Sketada derbio** estas kontaktosporto ludata de du teamoj kun kvin anoj rulsketante en la sama direkto ĉirkaŭ kurejo. Ludado konsistas el aro de mallongaj matĉoj en kiuj ambaŭ teamoj indikas "ĵamiston", kiu poentas preterpasante anojn de la kontraŭa teamo. La teamoj klopodas obstrukci la kontraŭan ĵamiston, samtempe helpante ilian propran ĵamiston. Sketada derbio estas ludata de ĉirkaŭ 1250 amatoraj ligoj tutmonde, preskaŭ duone ekster Usono.

Kvankam la sporto devenis el usonaj rulsketadaj maratonoj de la 1930-a jardeko, Leo Seltzer kaj Damon Runyon estas agnoskitaj por la baza evoluo de la sporto al sia eka konkursa formo. Profesia sketada derbio rapide estiĝis populara; en 1940 pli ol kvin miliono da spektantoj rigardis ĝin en ĉirkaŭ 50 usonaj urboj. En la sekvaj jardekoj, tamen, ĝi fariĝis pli teatra ol atletika. Ĉi tiu formo de ludado plejparte finiĝis post la nuna revivigo en la unua jardeko de la 21-a jarcento. Kvankam kelkaj ecoj kiel ludantaj kromnomoj kaj buntaj uniformoj estis retenitaj, oni forlasis planitajn atakojn kun antaŭdestinitaj gajnintoj.

Moderna sketada derbio estas internacia sporto plejparte ludata de tute-inaj amatorteamoj, aldone al la kreskanta nombro de viraj, miksitaj, kaj junioraj teamoj, kaj estis konsiderita por la Somera Olimpiko 2020. La plejparto de la modernaj ligoj kunhavas fortan "memfaru ĝin"-etiko. En 2014, la Women's Flat Track Derby Association (WFTDA), havis 243 plenmembrajn ligojn kaj 114 lernantajn ligojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Common Ground: the alternative sport of roller derby. YouTube. Alirita 2013-02-15.
2. ↑  Moffett, Matt, "As the World Turns, So Do the Wheels of Roller Derby - WSJ.com", *Online.wsj.com*, 2013-02-03. Kontrolita 2013-02-15.
3. ↑   Roller Derby: The Fastest Growing Sport In America. YouTube (2012-02-26). Alirita 2013-02-15.
4. ↑  Neale, Rick (June 24, 2008). "All-Female Roller Derby Elbows Its Way In as a Legitimate Sport", *USA Today*
5. ↑   Will roller derby be included in the 2020 Olympics? | Olympics | Sports | National Post. Sports.nationalpost.com (2011-07-04). Alirita 2012-03-06.
6. ↑   Arkivigite je 2015-08-26 per la retarkivo Wayback Machine
7. ↑
8. ↑   SpudTown Knockdown 3: An Interview with CandyMan, Tournament Director | Fragglepuss. Fragglepuss.wordpress.com (2012-08-29). Alirita 2013-02-15.
9. ↑   WFTDA Member Leagues.

* Kategorio Sketada derbio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Reĝlando Kartli-Kaĥetio** (kartvele: ქართლ-კახეთის სამეფო, *kartl-kaĥetis samepo*) (1762–1801) estis kreita en 1762 per la unuiĝo de du orientaj kartvelaj reĝlandoj Kartli kaj Kaĥeti. De la frua 16-a jarcento, laŭ la Amasja Paco en 1555 , ĉi tiuj du reĝlandoj estis sub irana rego. En 1744, Nader Ŝaho donis la reĝecon de Kartli al Teimuraz la 2-a kaj tiun de Kaĥeti al sia filo Irakli la 2-a, kiel rekompenco por ilia lojaleco. Kiam Nader Ŝaho mortis en 1747, Teimuraz la 2-a kaj Irakli la 2-a profitis la regantan malstabilecon en Iranon mem, kaj deklaris *faktan* sendependecon. Post kiam Teimuraz la 2-a mortis en 1762, Irakli sukcedis lin kiel reganto de Kartli, tiel unuigante la du.

Reĝlando Kartli-Kaĥeti en Kaŭkazio.Irakli povis, post jarcentoj da irana regado super Kartvelio, garantii la aŭtonomion super sia reĝlando tra la kaoso, kiu eksplodis post la morto de Nader Ŝaho. Li fariĝis la nova kartvela reĝo de politike unuiĝinta orienta Kartvelio la unuan fojon en tri jarcentoj. Kvankam Irakli ofertis sian *laŭjuran* submetiĝon al la lastatempe establita zanda dinastio tuj post la unuiĝo en 1762, la reĝlando restis vere sendependa dum la venontaj tri jardekoj. En 1783, Irakli subskribis la Traktaton de Georgijevsk kun la Rusa Imperio, per kiu li formale metis la investituron de Kartli-Kaĥetio en la manojn de la rusa monarko, kaj igis la reĝlandon rusa protektorato. Inter aliaj, ĉi tio provizis la nominalan garantion por protekto kontraŭ novaj iranaj provoj, aŭ de iuj aliaj, rekonkeri aŭ ataki orientan Kartvelion. De la 1790-aj jaroj, nova forta irana dinastio, la kaĝaroj, aperis sub Agha Mohammad Ĥan, kiu montriĝus pivota en la historio de la mallongdaŭra reĝlando.

En la sekvaj jaroj, sekurigante kontinentan Iranon, la nova irana reĝo ekrekonkeris Kaŭkazon kaj reimponis ĝian tradician superregadon super la regiono. Post kiam Irakli la 2-a rifuzis kondamni la traktaton kun Rusio kaj libervole reakcepti la superregadon de Irano kontraŭ paco kaj prospero por sia reĝlando, Agha Mohammad Ĥan invadis Kartli-Kaĥetion, kaptis kaj prirabis Tbilison, efike revenigante ĝin sub iranan regon. Ĉi tio tamen estis mallongdaŭra, ĉar Agha Mohammad Ĥan du jarojn poste estis murdita. Irakli la 2-a mem mortis jaron post tio.

La sekvaj jaroj pasis en konfuzo kaj kulminis en 1801 per la oficiala aneksado de la reĝlando fare de Aleksandro la 1-a en la rusa imperio dum la nominala foriro de la filo de Irakli, Georgo la 12-a al la trono Kartli-Kaĥetio. Post la rusa-persa milito de 1804-1813, Irano oficiale cedis la reĝlandon al Rusio, markante la komencon de rus-centrigita ĉapitro en kartvela historio.

Referencoj
----------

1. ↑  
Eur, Imogen Bell.  (2002) *Eastern Europe, Russia and Central Asia 2003*. Taylor & Francis, p. 170. ISBN 1-85743-137-5.
2. ↑  Encyclopædia Britannica, "Treaty of Georgievsk", 2008, retrieved 2008-6-16
3. 1 2 3 4  Hitchins 1998, pp. 541-542.

* Kategorio Reĝlando Kartli-Kaĥetio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **Borbála Andrássy** [andrAŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Andrássy Mária Theodóra Julianna Borbála** estis hungara taglibristo. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *csíkszentkirályi kaj krasznahorkai* [ĉIksentkirAji krasnahorkai], ŝia nomvarianto post la geedziĝo estis *Pallavicini-Andrássy Borbála*. Ŝiaj gepatroj estis Tivadar Andrássy kaj Eleonóra Zichy, ŝia edzo estis György Pallavicini, ŝia plej konata filo estis Antal Pálinkás-Pallavicini.

György Pallavicini kaj Borbála Andrássy
Borbála Andrássy naskiĝis la  9-an de januaro 1890(nun 1890-01-09) en Budapeŝto, ŝi mortis la 18-an de aŭgusto 1968 en Montrealo.

Biografio
---------

Borbála Andrássy ekde 1905 estis edukita fare de Gyula Andrássy (pli juna). Ŝi edziniĝis en 1911, poste ŝi naskis kvarfoje. [[]]. [[]], lia [[]] okazis en. L Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare
* datenoj angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851968
 |


* Portalo pri Biografio
La **Respubliko de Sieno** (itale *Repubblica di Siena*, latine *Respublica Senensis*) estis historia ŝtato konsistanta de la urbo de Sieno kaj ties ĉirkaŭa teritorio en Toskanio, centra Italio. Ĝi ekzistis dum pli ol 400 jaroj, de 1125 al 1555. Dum ties ekzisto, ĝi laŭpaŝe vastiĝis tra suda Toskanio kaj fariĝanta unu el la gravaj ekonomiaj potencoj de la mezepoko kaj unu el la plej grava komercaj, financaj kaj artismaj centroj en Eŭropo. 

De 1287 ĝis 1355, dum la regado de la Noveschi, la Respubliko spertis periodon de granda politika kaj ekonomia grandeco: novaj konstruaĵoj estis komisiita, inkluzive de la Katedralo de Siena, la Palazzo Pubblico kaj granda parto de la urbaj ĉirkaŭmuroj kompletiĝis. Ĉi tiu registaro estas fakte difinita de historiistoj kiel la "bona "administrado".  

Kombinaĵo de ekonomia malpliiĝo, incitita de la Nigra Morto kaj politika malstabileco finfine gvidis al ties ensorbo fare de la rivala Respubliko de Florenco dum la itala Milito de 1551–1559. Malgraŭ rezistado dum 18 monatoj, ĝi fine kapitulacis la 21-an de aprilo 1555, markanta la finon de la respubliko.

Referencoj
----------

1. ↑  Ascheri, Mario. *Storia di Siena dalle origini ai giorni nostri* (en la itala). Biblioteca dell'Immagine.
2. ↑  "Siena nell'Enciclopedia Treccani". *www.treccani.it* (en la itala). Reprenita la 11-an de septembro 2021.
3. ↑  M. Bowsky, William (1986). *Un comune italiano nel Medioevo. Siena sotto il regime dei Nove (1287-1355)* (en la itala). Il Mulino. ISBN 8815012214.

Vidu ankaŭ
----------

* Sieno
* Grandduklando de Toskanio

* Kategorio Respubliko de Sieno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ekzistas ankaŭ pilka sporto nomata golfo.*

---

Bengala Golfo en Sudazio
Golfo de Baracoa, Kubo
İzmir, en Turkio
**Golfo** estas parto de akva areo, enprofundiĝinta en ter-masivon, sed havanta liberan akvoŝanĝon kun ĉefparto de la sama areo. Foje la nomon "bahia 2014587" portas kelkaj partoj de mondoceano, kiuj per siaj hidrologiaj reĝimoj estas maroj, ekz. Meksika Golfo, Hudsona Golfo, Persa bahía

Inverse kelkaj marpartoj, kiuj havas ĉiujn ecojn de golfo,
estas nomataj ne golfoj, sed "maroj",
ekz. Ruĝa Maro kaj Adriatiko (= Adria Maro).

Gravaj golfoj
-------------

| Golfo | surfaco(mil kv.km) |
| --- | --- |
| Bengala Golfo | 2 172 |
| Meksika Golfo | 1 602 |
| Granda Aŭstralia Golfo | 1 335 |
| Hudsona Golfo | 819 |
| Gvinea Golfo | 753 |
| Alaska Golfo | 384 |
| Sankt-Laŭrenca Golfo | 249 |
| Persa Golfo | 241 |
| Biskaja Golfo | 194 |
| Kalifornia Golfo | 160 |

Vidu ankaŭ
----------

* Fjordo
* Golfeto
* Rio (geografio)

* Kategorio Golfo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2006-12-05 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**La pola instituto kaj Sikorski muzeo** estas instituto kaj muzeo pri Władysław Sikorski en Londono.

Historio
--------

Władysław Eugeniusz Sikorski (n. la 20-an de majo 1881 en Tuszów Narodowy, proksime al Mielec, mortis la 4-an de julio 1943 en Ĝibraltaro; (La deira flugilo havis akcidenton. )
Sikorski estis pola militisto kaj politikisto, armea generalo de Pola Soldataro, Supera Komandanto de Polaj Armitaj Fortoj kaj ĉefministro de registaro en ekzilo dum la dua mondmilito.

La Sikorski historia instituto administras diversajn skribaĵojn de Sikorski.
La vidvino Helena Sikorska kaj membroj de organiza komitato
fondis la muzeon en 2-an majo 1945.

Vidu ankaŭ
----------

* Pola Muzeo en Rapperswil (Rapperswil; (Svisujo) Arkivigite je 2011-07-22 per la retarkivo Wayback Machine (vidu ankaŭ ligiloj pri polaj muzeoj:polaj muzeoj en okcidento
* PISM

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La pola instituto kaj Sikorski muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala paĝo de "La pola instituto kaj Sikorski muzeo" en Londono Arkivigite je 2011-07-22 per la retarkivo Wayback Machine