recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mixtla de Altamirano** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Mixtla de Altamirano. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 110.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9572 loĝantojn. El tiuj estis 4810 viroj kaj 4762 virinoj. La komunumo havas surfacon de 60.9 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 36 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 0 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1650 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 7201 personoj. En la jaro 2000 temis pri 8368, do temis pri kresko / malkresko je 3.05 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 7012 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 6933 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mixtla de Altamirano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-05-19 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Miĥajlovsk** (ruse *Михайловск*) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65228504.

La urbo estis fondita en jaro 1805.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1961.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Miĥajlovskij Zavod (Miĥajlovskij Uzino, Михайловский Завод) ĝis 1961.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 56° 26′ N 59° 07′ O﻿ / ﻿56.433 °N, 59.117 °O﻿ / 56.433; 59.117 (mapo)Koordinatoj: 56° 26′ N 59° 07′ O﻿ / ﻿56.433 °N, 59.117 °O﻿ / 56.433; 59.117 (mapo)

La urbo estas en 10 km de fervoja stacio Miĥajlovskij Zavod (Miĥajlovskij Uzino, Михайловский Завод).

La urbo estas sur okcidenta deklivo de meza Uralo.

En jaro 1959 la urbo havis 10,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 10,5 mil loĝantojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Miŝaroj** aŭ **Miŝaraj tataroj** (memdifino: мишәрләр mişärlär, tatare *mişär tatarları*) estas subgrupo de la Volgaj tataroj kaj la indiĝenaj homoj de la Respublikoj Mordvio, Tatarstano, Baŝkirio kaj Ĉuvaŝio de Rusio, de la Provincoj Penza, Uljanovska, Orenburgo, Niĵnij-Novgoroda, Samara, Volgogrado kaj Saratovo, kaj enmigrinta minoritato de Finnlando. La plimulto de finnaj tataroj estas Miŝaraj tataroj. La Miŝara tatara dialekto estas unu el la du Volgaj Tataraj dialektoj.

Ili estas posteuloj el triboj de Kumanoj-Kipĉakoj kiuj estis miksitaj kun la Burtoj, inter la dekstra bordo de la Volgo al la dekstra bordo de la rivero Okao norde. La origino de Miŝaraj tataroj el Miŝara Jurto estis Volgaj finnoj, kiuj venis sub Tatara influo kaj adoptis la Mordvan lingvaron kaj la sunaisman islaman religion.

En la 19-a jarcento la ĉefa versio estis la turka influo de antikva finn-ugra tribo *Meŝora*. Inter la Miŝaroj, ofte, estas la vido de la origino de la Ora Hordo. Neniu sciencisto konsentas pri la temo. 

Ankaŭ kontestata estas la demando pri la origino de la nomo. Krom la distordita versio de la vorto  *Meshchora* , oni propagas hipotezon pri la termino de la rilato kun la nomo de la triba alianco *Mozhar/Madjars* (unu de la sep triboj konata kiel *magiaroj*, malnova tribo de la regiono de Danubo).

Finnlando
---------

La tatara-finna komunumo devenas de enmigrado kiu okazis inter la jaroj 1800 kaj 1900. La ĉefa etna grupo estis la Miŝaroj (98%), krom de Kirgizoj, Uzbekoj, Turkmenoj kaj Turkoj.

Referencoj
----------

1. ↑  M. Z. Zekiyev Mişerler, Başkurtlar ve dilleri / Mishers, Bashkirs and their languages Arkivigite je 2014-04-08 per la retarkivo Wayback Machine. In *Türkiyat Araştırmaları Dergisi* 73-86
2. ↑  Eta Enciklopedio Brockhaus e Efron
3. ↑  Orlov A. M. Meschera, Meshcheryakov, Mishari. - Kazan Tatar. Vol. Publishing House, 1992. - S. 112. - ISBN 5-298-01050-4
4. ↑  Tataroj ( "Gento kaj Kulturo" RAN Serioj). - M: "Nauka", de 2001. - P. 36.
5. ↑  Bedretdin, Kadriye: Tatara-finnaj Verkoj. Orienta Finna Societo, 2011. ISBN 978-9380-78-0

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Mishar Tatars » el la anglalingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston. 
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Мишари » el la ruslingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston. 
 |

* Miŝaroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Miŝaroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
en la jena sekco de homa cerbo la mjela plilongigo estas signita per la nombro 5
La **mjela plilongigo** (latine *medulla oblongata*) estas la plej suba parto de la cerbo. Ĝi apartenas al la cerba trunko (latine *truncus cerebri*) kaj do al la centra nerva sistemo.

La mjela plilongigo konsistigas la "mjelan cerbon" (latine *myelencephalon*) kaj en anatomiaj terminaroj ankaŭ latine estas nomata *bulbus medullae spinalis* ("spina mjela bulbo") aŭ *bulbus cerebri* ("cerba bulbo"). Kune kun la malantaŭa cerbo (latine *metencephalon* ĝi konsistigas la "romban cerbon" (latine *rhombencephalon*). Ne precize eblas vidi la suban limon de la mjela plilongigo al la mjelo: Laŭ difino la supra limigo de ĝi estas la cerba ponto (latine *pons cerebri*) kaj la suba limigo la disbranĉiĝo de la unua spina nervo el la mjelo. La en sekcoj videbla liga linio inter ambaŭ duonoj de la mjela plilongigo estas latine nomata *raphe* kaj konsistas precipe el kruciĝantaj nervaj fibroj.

* Kategorio Mjela plilongigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
Mjombaro en la Nacia Parko de Suda Luangwa, Zambio.
**Mjombaro** estas tipo de arbara savano en la suda parto de Afriko. Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj de la Nacia Geografia Societo. Ĝia karakteriza kaj superreganta arbogenro estas mjombo (*Brachystegia*), kun 21 specioj. La loke kaj internacie konata termino *miombo* rilatas kaj al genro kaj al vegetaĵaro. La vorto originas el la bantua lingvaro. Ankaŭ la arbogenroj isoberlinio (*Isoberlinia*) kaj julbernardio (*Julbernardia*), kun respektive 3 kaj 2 specioj, estas kundominantaj.

Disvastiĝo
----------

La mjombaro etendiĝas tra Zimbabvo, Zambio, Mozambiko, Angolo, Demokratia Respubliko Kongo, Tanzanio kaj Malavio. Kun areo de ĉirkaŭ 5 milionoj da kvadrataj kilometroj, la mjombaroj havas la plej grandan etendiĝon de seka duonarbaro en la mondo.

Priskribo
---------

Mjombaro en la nordo de la Nyika-Altebenaĵo ( Malavio ).
La mjombaro karakteriziĝas de tiuj specioj kiuj vegetas en duonaridaj regionoj. Rekonmarko de la arboj estas ke siaj folioj dum mallonga periodo ŝanĝiĝas al or-ruĝaj koloroj, kiuj kaŝas la subkuŝantan klorofilon, tiel ke okazas dum aŭtuno en la Norda duonglobo. La verda koloro de la folioj revenas kiam ekas la pluva sezono. La libro "The Miombo Transition: Woodlands & Welfare in Africa", CIFOR (1996), ISBN 979-8764-07-2, korektita de Bruce M Campbell estas norma referenco pri la priskribo de la mjombaroj kaj pri ilia utilo por la homo kaj la bestaro de la savano.

Faŭno
-----

Kelkaj bestospecioj troviĝas hejme en tiuj malfermaj arbaroj kaj kelkaj el tiuj eĉ ricevas nomon danke al tia arbartipo ekzemple la birdospecioj miomba kalamonasto (*Calamonastes undosus*), Angola rokturdo aŭ miomba rokturdo (*Monticola angolensis*), ktp.

Mjombaraj ekoregionoj
---------------------

* Angolaj mjombaroj (Angolo, Demokratia Respubliko Kongo)
* Centra-zambezaj mjombaroj (Angolo, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Malavio, Tanzanio, Zambio)
* Orientaj mjombaroj (Malavio, Mozambiko, Tanzanio)
* Sudaj mjombaroj (Malavio, Mozambiko, Zambio, Zimbabvo)

Vidu ankaŭ
----------

* Arbara-savana mozaiko
* Centraj kaj orientaj mjombaroj
* Nacia Parko Mosi-oa-Tunya
* Zambezaj inunditaj herbejoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Ekoregiono AT0706 : Orientaj mjombaroj (WWF)
Situo de Mladenovo en Serbio (en la verda municipo).
Romkatolika preĝejo en Mladenovo
Serba preĝejo en Mladenovo
**Mladenovo,** serbe **Младеново,** germane kaj kroate **Bukin,** hungare **Dunabökény** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka. En 1945 oni nomumis la vilaĝon pri milita heroo "Mladen Stojanović" [stojanovitj].

Bazaj informoj
--------------

* Alto super marnivelo: 88 m
* Areo: 87 km²
* Loĝantaro: 3350
* Poŝtkodo: 21422
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Mladenovo situas proksime de Danubo.

Historio
--------

Grafo Buky [buki] fondis komunumon en la proksima insulo en la 13-a jarcento. Post la turka erao precipe germanoj alvenis tien. En 1750 kaj en 1810 inundoj okazis, tial la vilaĝanoj trovis novan lokon por la vilaĝo iom for de Danubo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dunabökény 3628 homoj (2958 germanoj (82%)). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2002 loĝis en Mladenovo 3358 homoj, (serboj 3171 (94%), jugoslavianoj 63, kroatoj 20, hungaroj 16, slovakoj 6 kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1812, en 1934 pligrandiĝis, la turo estas 39 m-ojn alta
* tombeja kapelo omaĝe al Tombo de Kristo de 1879
* serba preĝejo
* skulptaĵo pri Mladen Stojanović

* Kategorio Mladenovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Moby-Dick*** estas romano de la usona verkisto Herman Melville publikita en 1851. Ĝi rakontas la aventuron de balenŝipo *Pequod* kaj ĝia obsedita kaj sindetruiga persekutado de granda blanka baleno (kaĉaloto) ekigita de la ŝipestro, kapitano Ahab.
La romano, marĝene de la persekutado kaj disvolvigado de la roluloj, estas precipe enciklopedieca, en kiu la aŭtoro inkluzivis longajn kaj detaligatajn priskribojn pri la ĉasado de balenoj en la 19a jarcento kaj aliaj detaloj pri la marista vivo de tiu epoko. Eble pro tio ĝi ne havis komercan sukceson en la unua eldono, kvankam poste ĝi helpis la famigadon de la aŭtoro kaj situigi lin inter la plej bonaj usonaj verkistoj.

*Moby-Dick* estas verko kun profunda simbolismo. Oni kutime konsideras ke ĝi havas karakterojn de la alegorio kaj epopeo. Ĝi inkluzivas referencojn al temoj tiel diversaj kiel biologio, religio, idealismo, obsedo, pragmatismo, venĝo, rasismo, hierarkio kaj politiko.

La navigantoj de la balenŝipo *Pequod* venas el pluraj landoj: Ĉilio, Francio, Islando, Nederlando, Italio, Malto, Ĉinio, Danio, Portugalio, Barato, Britio, Tahitio, Hispanio kaj Irlando, kio sugestas ke *Pequod* estas reprezento de la homaro.

La bibliaj aludoj de la nomoj de la roluloj aŭ la signifo de la blanka baleno multe pripensigis la legantojn kaj kritikantojn dum pli ol unu jarcento.

Batalo kontraŭ Moby Dick
Ilustraĵo el frua eldono de Moby Dick
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Modelo.* |

Lokomotivejo de makettrajno, laŭ modelo de franca lokomotivejo antaŭ 1940
Simpla makettrajno el la serio DRG 80 de firmao Märklin
**Modela fervojo** estas malgrandigita reproduktado de originala fervojo. La elementoj de la reproduktado ĉefe estas trajnoj, konstruaĵoj kaj pejzaĝoj. Estas tipe, ke la miniaturaj lokomotivoj povas mem veturi per enkonstruita propulsilo. La rapideco de veturanta makettrajno estas regulita aŭ permane aŭ duonaŭtomate per rega panelo aŭ tutaŭtomate per relajsoj, elektroniko kaj/aŭ komputilo.

La konstruado, aranĝado kaj uzado de tiuj makettrajnoj iĝas hobio por multaj homoj kiuj malstreĉiĝas per detala dediĉado al tiu agado. Krome kaj je pli alta skalo makettrajnoj povas esti allogaĵo ĉu por turismaj celoj ĉu kiel propagando por fervojaj instancoj, ĉu muzeoj, ĉu ŝtataj institucioj, ĉu stacidomoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Lionel Corporation
* Ludiltrajno
* Trajnoj Hornby

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Makettrajno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Superrigardo pri normado de makettrajnoj
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri korpo kiel modelo en arto. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Modelo.* |

 Knabo kun fruktokorbo, la verko de la itala baroka artisto Caravaggio, en kiu la modelo estas lia plej bona amiko, la sicilia pentristo Mario Miniti kiu estis 16-jara tiutempe.
**Modelo** estas homo, kiu prezentas sian korpon antaŭ pentristo, fotisto, skulptisto aŭ spektakloartisto, aŭ antaŭ klaso, kiu lernas ĉi tiujn artajn profesiojn, por produkti artaĵon bazitan sur la modela figuro, sen fidi nur sur imago.

La modelo kiel profesio aŭ agado
--------------------------------

Kiam la modelo laboras, li estas petata resti en fiksa pozicio kaj ne paroli dum kelkaj minutoj aŭ horoj. Kelkfoje la modelo estas uzata nur en parto de la krea procezo, kiu povas esti sufiĉe longa, kaj pli ofte la artisto estas kontenta kun portretaj fotoj de la modelo.

La okupo kutime ne estas plentempa laboro sed flanka, kvankam ekzistas homoj, kies profesio estas modelado. Modeloj povas esti de ambaŭ seksoj. Pagitaj modeloj ne estas kutime rekonitaj, kaj kutime restas anonimaj. En aliaj kazoj, la modelo inspiras la artiston, kies laboro dependas de lia ĉeesto, kaj tiam ofte estas ankaŭ referenco al lia identeco. En aliaj kazoj la modeloj estas parto de la privata mondo de la artisto, kaj tute ne estas profesiuloj. Usona ilustristo, Norman Rockwell, uzas amikojn kaj najbarojn kiel modelojn por laboro, ĉu komerca reklamo aŭ arta laboro.

Kiam la modelo estas fakte persono serĉanta artaĵon kiu prezentas sian figuron, li pagas la artiston por sia laboro. En tiaj kazoj ĝi ne estas modelo sed kliento "sidanta" antaŭ la artisto. Tio estis antaŭe akceptita nur en alta socio ĉar tia artverko ne estis malmultekosta.

Historio
--------

La uzo de la modelo verŝajne komenciĝis en antikva Grekio. En tiu tempo modeloj kun kaj sen vestaĵo estis utiligitaj kiel videblas el la skulptaĵoj de tiu periodo. Poste en la Mezepoko tiu uzo de la nuda korpo estis verŝajne ĉesigita, eble pro la influo de kristanismo. Kun la apero de la Renesanco, la artistoj revenis kaj uzis modelojn por siaj verkoj. Ŝajnas, ke kun la tempo la referenco al la homa korpo ŝanĝiĝis, kaj kun ĝi la sinteno al ĝia uzo en arto.

Nuda modelo
-----------

Nuda modelo estas modelo, kiu prezentas sian korpon kiam ŝi aŭ li estas nuda, por krei bildon aŭ statuon.

Nuda modelado por arto diferencas de pornografio en tio, ke ĝia celo ne estas krei stimulon por la eligo de seksaj impulsoj, sed uzi la korpon por krei arton.

Modelo en fotoarto
------------------

Ekde la komenco de la uzo de fotarto, ankaŭ estis bezonataj modeloj por ĉi tiu arto. Ĉar bezonis tempon por ke ankaŭ fotarto estu konsiderita formo de arto, fotistoj havis malfacilecon en akirado de modeloj, kaj precipe nudaj modeloj. Posttempe, regularoj estis realigitaj kiuj konservas la rajtojn de la modelo al privateco. Ekzistis kazoj kiam modeloj en pli posta aĝo gajnis famon kaj iĝis steluloj en sia propra rajto, en kiuj ekestis demandoj koncerne la rajtojn uzi tiujn fotojn, ĉar ilia valoro pliiĝis, pro la evoluo de la modelo kaj ne la pliiĝo de la graveco de la fotisto.
La rojo **Modenbach** estas ĉirkaŭ 30 km longa orografie dekstra flankrivero de la Speyerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Rivervojo
---------

La rojo Modenbach fontas en la Palatinata Arbaro oriente de la Palatinata akvodislimo en alteco de ĉ 460 m super marnivelo. La fonto situas ĉe montselo inter la montoj Steigerkopf (alteco 613.6 m) kaj Pfaffenkopf (alteco 566 m) im Westen.

Komence la rojo fluas sudorienten, poste oriente tra la samnoma valo ĝis Hainfeld. Malsupre de la vilaĝo ĝi turniĝas al nordoriento kaj fluas tra Edesheim atingante la malaltebenaĵon de Supra Rejno. Tri kilometroj post Freisbach alfluas ĝin de dekstre la Bruchbach, la plej granda alfluanto.

Post pliaj kvin kaj duona kilometeroj la Modenbach ĉe la suda rando de la komunumo Hanhofen de dekstre enfluas la rivereton Speyerbach.

Historio de la aertrafiko
-------------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **La fontoj de ĉi tiu sekcio pri Historio de la aertrafiko ne sufiĉas.

---**
Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Novembro 2014)*Bonvolu krei Kategorio:Artikoloj sen sufiĉaj fontoj pri Historio de la aertrafiko! |

La supra valo de la Modenbach estis scenejo en la 18a jarcento de aertrafika historio Johann Andreas von Traitteur evoluigis paralele al la famaj Fratoj Montgolfier varmaera balono. Nur unu jaro post la francoj li ekis en la jaro 1784 al sia unua veturo, kiu estis 10 km longa trans montdorso.

Referencoj
----------
Modluro
**Modluro** estas elemento dekora uzata en diversaj artaj verkoj, inter ili, kaj eble ĉefe, en arkitekturo. Ĝi konsistas el reliefo aŭ elstaraĵo de markata komponaĵo kiu konservas saman aŭ similan profilon laŭ sia tuta longo. Tiu profilo aŭ transversa sekcio difinas kaj diferencigas la multajn tipojn de modluroj.

Laŭ Francisko Azorín **modluro** estas *Ornamo, de unuforma, elstara profilo, garnituranta konstruon, meblon, k. c. Ĝiaj elementoj povas esti plataj aŭ rondaj, konkavaj aŭ konveksaj, kaj oni nomas ilin laŭ ilia geometria nomo: tamen, jen kelkaj tipaj nomoj. Streko, strio, faceto, listelo, kanelaĵo, astragalo, skozio, cimazio, apofigo.* Li indikas etimologion el la latina *modulus*, el *modus* (formo). Kaj li klarigas la menciitajn tipojn pere de la koncernaj bildoj.

Kelkaj modluroj povus esti arkivolto, astragalo, listelo, kanelo, cimatio aŭ toro.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 141-142.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Modluro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Modluro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajanus

**Moesia Superior** estis provinco de la Romia Imperio.

Moesia Superior, jen malhelruĝe akcentita
Moesia (jen latine, bulgare *Мизия*, greke *Μοισία*, sefbe *Мезија*) estis antikva lando en sudorienta Eŭropo, sude de la rivero Danubo, en kiu origine loĝis la trakoj. Dum la jaro 29 antaŭ Kristo la Romia Imperio konkeris ĝin kaj dum la jaro 6 deklaris ĝin romia provinco: origine unu provinco, dum la imperiestro Domiciano en la jaro 87 ĝi estis dividita en okcidentan parton, Moesia Superior, kaj orientan parton, Moesia Inferior, dividitan de la rivero *Cebrus* (la moderna *Cibirica* respektive *Zibru*).

Moesia Superior ampleksis grandajn partojn de la hodiaŭa ŝtato Serbio kaj la okcidenton de Bulgario. La okcidentan limon de la provinco konsistigis la rivero Drina, la sudan la montoj Balkan kaj Šar, la nordan - kiel dirite - la Danubo.

Dum la epoko de imperiestro Tiberio la provinco estis ofte atakita de la nordaj triboj de dakoj kaj sarmatoj: Kiam la Romia Imperio konkeris Dakion dum la jaro 106, la atakoj ĉesis, ĝis dum la jaro 271 la gotoj devigis la romian imperiestron Aŭrelianon lasi al ili Dakion. La imperiestro *Valens* dum la jaro 375 permesis al la okcidentaj gotoj, kiuj estis premitaj de la hunoj, ekloĝi en Moesia. Inter la 5-a kaj 7-a jarcentoj sekvis la slavoj. Ekde la jaro 679 aldone la prabulgaroj venis al la regiono kaj iom post iom miksiĝis kun la traka, romia kaj slava loĝantaro: Ekde la jaro 681 ekzistis la Bulgara Imperio.

Gravaj urboj de la provinco *Moesia Superior* estis

* Viminatium (Kostolac),
* Singidunum (Beogrado),
* Naissus (Niš) kaj
* Colonia Ulpia Ratiaria (Arčar).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSPQR Provincoj de la Romia Imperio (en 117) SPQR |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |
En la ekonomika teorio, la teorio pri mendado kaj ofertado montras, kiel la prezo kaj la kvanto de varoj estas determinataj de la merkato.

En ĉiu merkato, kiam mendado superas ofertadon, la prezoj emas kreski. Male, kiam ofertado superas mendadon, la prezoj emas malkreski. Tiel la merkato ekvilibriĝas: mendado egalas ofertadon. Prezo estas vidata kiel funkcio de la kurboj de ofertado kaj mendado.

Historio
--------

Ĝin unuafoje priskribis Ksenofono (angle ĉe 4.6.[*rompita ligilo*]), jene:

"... Kresko de nombro de kupraĵ-metiistoj kondukas al prezofalo de la kupraĵoj kaj la metiisto retiriĝas de tiu agado. Same okazas ĉe la forĝistoj. Same, se greno kaj vino estas abunda kaj tiel tiuj estas malkaraj, la profito malaperas kaj multaj ĉesas kultivi la agron kaj ekagadas kiel komercistoj, vendistoj aŭ uzuristoj..."

Kurboj de ofertado kaj mendado
------------------------------

En la grafikaĵo oni konsideru la prezon (vertikale montratan) kiel nedependan variablon, el kiu rezultas certaj mendo kaj oferto, ambaŭ mezurataj per siaj kvantoj, montrataj horizontale. Tre malalta prezo rezultigus grandan mendon, sed nulan oferton, ĉar ne valoras produkti la varon aŭ doni la servon. Inverse, tre alta prezo rezultigus altan oferton, sed malgrandan mendon. Ambaŭ statoj ne estus stabilaj.

Oni vidas en la bildo, ke ekvilibriĝas la merkato, kiam mendado egalas ofertadon, je la prezo P\* kaj kvanto K\*. Kiam ofertado estas pli granda ol mendado, la aĉetantoj povas trudi malpli grandan prezon. Kiam mendado estas pli granda ol ofertado, la vendantoj povas postuli pli altan prezon.

Se la influo de prezo al mendado funkcias bone, la mendado estas elasta rilate al prezo. Se plialtigo aŭ malplialtigo de prezo ne ŝanĝas aĉetadon, mendado estas *malelasta* rilate al prezo.

Inverse ankaŭ la ofertado dependas de la prezo (krom ĉe neplimultigeblaj objektoj kiel antikvaĵoj aŭ grundo). Ju pli alta la prezo, des pli altajn kvantojn la vendantoj emas produkti.

Problemo ne estas nur en priskribado de fenomenoj koncerne de terminoj "ofertado" kaj "mendado".

Lingvo-uzo
----------

La formo "Mendado kaj ofertado" estas populara esprimo. En ekonomikaj faktekstoj oni plej ofte parolas pri "Proponado kaj postulado"

Vidu ankaŭ
----------

* Mikroekonomiko
* Ekstera efiko
* Nevidebla mano
* Protektismo
* Dumpingo
* Profito
* Spezo
* Spezokonto
* Negoco
* Laborista benefico
* *La Riĉo de Nacioj*
* Prezmekanismo
* Kapitalismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mendado kaj ofertado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2018-04-19 per la retarkivo Wayback Machine (Nehaltigeblaj prezaltiĝoj)
* Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine (Monda energikonsumo malkreskas)
* Arkivigite je 2006-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-12-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2004-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-05-22 per la retarkivo Portuguese Web Archive
* Arkivigite je 2020-12-04 per la retarkivo Wayback Machine SAP Demand Planning

Referencoj
----------

1. ↑  Internacia komerca-ekonomika vortaro sub *Supply and demand*.
2. ↑  Konsilita ankaŭ de *Monato*.
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri biologio. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Modelo.* |

**Model-organismoj** estas organismoj kiuj estas tre taŭgaj pri genetika kaj alia biologia esploro.

Ecoj
----

La ideala model-organismo

* similas la homon (koncerne anatomio, fiziologio, biokemio, genetiko ktp.)
* estas jam karakterizita (koncerne la samaj aĵoj)
* ekhavas multajn posteulojnf
* estas facile kulturita (manĝaĵo, loĝigo, kresko, temperaturo ktp.)

Ekzemploj
---------

**Animaloj**:

(*Caenorhabditis elegans*)
Bananmuŝo / Drozofilo (*Drosophila melanogaster*)
Grand-Meksika Salamandro, Aksolotlo (*Ambystoma mexicanum*)
Laev-Rano (*Xenopus laevis*)
Muso (*Mus musculus*)
Zebrofiŝo (*Brachydanio rerio*)
Brankiostomo (*Branchiostoma floridae*)
Ŝafoj
**Arĥeoj** kaj Bakterioj**:**

(*Escherichia coli*)
**Fungoj**:

Aktinomiketoj (*Actinomycetes*)
Kandido (*Candida albicans*)
Gistofungoj
(*Saccharomyces cerevisiae*)
(*Pichia pastoris*)
Filamenta Gistofungo (*Schizosaccharomyces pombe*)
**Plantoj** (sen **Algoj**):

(*Arabidopsis thaliana*)
**Protistoj**:

(*Cryptosporidium parvum*)
(*Giardia lamblia*)
Unuĉelaj verdaj algoj (*Chlamydomonas reinhardtii*)
**Virusoj**:

Tabakmozaikviruso

* Kategorio Model-organismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Centro Democrático y Social** (*Demokratia kaj Socia Centro*) estas politika partio hispana de ideologio modera kaj centrista.

Li estis fondita la 29-a de julio de 1982 de la eksprezidento de la registaro hispana Adolfo Suárez kun grupo de disidentoj de lia antaŭa partio, la UCD. En la unua kongreso, en oktobro de 1982, oni elektis Suárez kiel prezidanto kaj la eks-ministroj Agustín Rodríguez Sahagún, Rafael Calvo Ortega kaj Manuel Jiménez de Parga kiel membroj de la Nacia Komitato, kun aliaj eks-membroj de la UCD kiaj José Ramón Caso, Jesús María de Viana, Joaquín Abril Martorell, Fernando Castedo, Gerardo Harguindey, José Antonio Escudero López, Abel Cádiz kaj José Luis González Quirós.

Ĝi prezentiĝis en la balotado de 1982 kiam ĝi akiris pli da 600,000 voĉojn sed nur 2 deputitojn: nome la propra Suárez el Madrido kaj Rodríguez Sahagún el Avilo. Decembre José Ramón Caso estis elektita ĝenerala sekretario de la CDS. Tiu partio klopodis akapari la majoritaton de la voĉdonantaro antaŭa de la ankoraŭ ekzistanta UCD, sed vidiĝis superita de la PSOE kaj Alianza Popular.

* Kategorio Centro Democrático y Social en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Modern Times (Tempoj Modernaj)*** estas la tridek-dua studialbumo de Bob Dylan, fare de Columbia Records kaj publikita la 29-an de aŭgusto 2006.

Polemiko pri aŭtoreco
---------------------

Baldaŭ post publikigo, la albumo incitis debaton koncerne la aŭtorecon. Multaj kantoj havas radikojn en pli malnovaj verkoj, kvankam Dylan donis novajn kantotekston al ĉiu kanto.

* "Thunder on the Mountain" havas duan verson bazita sur la kanto "Ma Rainey" de Memphis Minnie. Dylan miksas la kantoteksto de Memphis Minnie, anstaŭiganta Alicia Keys kaj "Hell's Kitchen" por "Ma Rainey" kaj ŝia naskiĝloko de Georgia. La gitarludo similas al tiuj de Chuck Berry, precipe la kanto "Let it Rock".

* "When the Deal Goes Down" estas bazita sur la melodio de "Where the Blue of the Night (Meets the Gold of the Day)", kantita de Bing Crosby.

* "Beyond the Horizon" estas bazita, en melodio kaj strukturo, sur la kanto "Red Sails in the Sunset", verkis per Jimmy Kennedy kaj Hugh Williams je 1935.

Pliaj fontoj
------------

Albuquerque diskĵokeo Scott Warmuth spuris almenaŭ dek grandajn liniojn kaj frazojn spurita al la 19-a-jarcenta Usona poeto Henry Timrod .

Ankaŭ, Nov-Zelanda poeto Cliff Falis trovis multajn similecojn inter kantoteksto de Modern Times kaj unua-jarcenta poeto Ovidio. Fell konsideris tiun ne plagiato, sed omaĝo, notanta la rekta referenco al Ovidio en la unua kanto de la albumo, "Thunder on the Mountain", kun la linio "Mi estis sidanta, studanta la Arto de Amo",  La Arto de Amo estis fama verko de Ovidio.

Respondo de Dylan al la polemiko
--------------------------------

Neniu de tiuj aliaj estas kreditita, kvankam Dylan agnoskis indiferente kelkajn el la uzoj. En 2006 Newsweek intervjuo, Dylan menciis ke li verkis kanto bazita sur Bing Crosby melodio.. Dylan havas historion de aperteco pri sia teknikoj, kaj sia uzado de malnovaj klasikaĵoj. En 2004 intervjuo kun la Los Angeles Times, li deklaris:

Nu vi devas kompreni, ke mi ne estas melodisto. Miaj kantoj estas aŭ bazitaj sur malnovaj protestantaj himnoj aŭ Carter Familio kantoj aŭ variadoj de la bluso formo .

La manko de danko oficiala ne estas problemo laŭleĝa.

Kantolisto
----------

1. Thunder on the Mountain
2. Spirit on the Water
3. Rollin' and Tumblin'
4. When the Deal Goes Down
5. Someday Baby
6. Workingman's Blues #2
7. Beyond the Horizon
8. Nettie Moore
9. The Levee's Gonna Break
10. Ain't Talkin'

Dungitaro
---------

* Bob Dylan – gitaro, kanto, harmoniko, piano, produktado

Kromaj muzikistoj
* Denny Freeman – gitaro
* Tony Garnier – basgitaro
* Donnie Herron – ŝtalo gitaro, violono, vjolo, mandolino
* Stu Kimball – gitaro
* George Receli – tamburoj

Referencoj
----------

1. ↑   | Mokot Rich, NY Times, 14-a Septembro, 2006
2. ↑   Transcript: Another Look at Bob Dylan – Newsweek Entertainment – MSNBC.com". Arkivita el la originalo je 2007-02-06. Alirita 2007-02-06.
3. ↑   Los Angeles Times, 4-a avrilo, 2004
**Mex** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 640 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Mex situas en sudokcidento de la regiono Centro de Vaŭdo, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Mex kaj la nova loĝsetlejo Les Esserts.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,83 km², de kiuj 27,4% estas kovritaj de arbaro, 55,2% servas por agrikulturo kaj 16,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mex limas en nordo al Sullens, en oriento al Crissier, en sudo al Villars-Sainte-Croix, kaj en okcidento al Vufflens-la-Ville.

Trafiko
-------

Tra Mex pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 kaj la svisa aŭtovojo A1, kiel plej proksima alveturejo estas la vojnodo Villars-Sainte-Croix kun la svisa aŭtovojo A9, situanta 1 kilometron sude de la komunumo. Pere de la loka buslinio n-ro 32 de la regiona transportentrepreno Laŭzano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mex datiĝas el la jaro 1154 kiel *Mais*. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj setlejaj ŝpuroj, kiuj datiĝas supozeble el la romia epoko. En la 14-a jarcento Mex estis dividitaj al du feŭdoj, kiuj en la 15-a jarcento denove estis kunigitaj. La fortikaĵo, la tiel nomita Suba Kastelo estis ligita feŭdo de la Senjoroj de Cossonay. Inter 1585 kaj 1798 Mex esits havaĵo de la familio de Charrière. En la 18-a jarcento Salomon kaj Catherine de Charrière transformis sian sidejon, la Supran Kastelon al centro de la mondeca vivo en la regiono de Laŭzano. De 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Mex estis parto de la komuna berna kaj friburga Senjorujo Orbe kaj Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Cossonay, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Mex

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo Arkivigite je 2013-12-03 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *François Béboux*: *Mex* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-11-12)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mex

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Mex** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Centro de Vaŭdo |
| --- |
| Assens • Bercher • Bettens • Bioley-Orjulaz • Bottens • Boulens • Bournens • Boussens • Bretigny-sur-Morrens • Cugy • Daillens • Echallens • Essertines-sur-Yverdon • Etagnières • Fey • Froideville • Goumoëns • Jorat-Menthue • Lussery-Villars • Mex • Montanaire • Morrens • Montilliez • Ogens • Oppens • Oulens-sous-Echallens • Pailly • Penthalaz • Penthaz • Penthéréaz • Poliez-Pittet • Rueyres • Saint-Barthélemy • Sullens • Villars-le-Terroir • Vuarrens • Vufflens-la-Ville |  |

 |
Mapo de la mondo, el Ptolemeo-eldono de 1548
La **moderna epoko** aŭ simple la **moderno** estas unu el la tri grandaj epokoj de okcidenta historio. La moderna epoko sekvis la eŭropan mezepokon, kiu sekvis la antikvan epokon. La moderna epoko daŭras hodiaŭe se oni konsideras la nuntempan epokon kiel parto de la moderna epoko, kaj ĝis la franca revolucio de 1789 male.

Periodigo
---------

Historiistoj malkonsentas pri la ekzakta dato de la komenciĝo de la moderna epoko:

* ĉu renesanco, renesanca humanismo, aŭ eŭropa libropresado (ĉirkaŭ 1450);
* ĉu la konkero de Konstantinopolo (1453);
* ĉu la fino de la *Reconquista* kaj la alveno de Kolumbo en Ameriko (1492) kiel simbolo de la Epoko de Malkovroj;
* ĉu la reformacio de Martin Luther (1517);
* aŭ ĉu jam la granda pestepidemio (1347 ĝis 1353) markas ĝian komencon?

Multaj historiistoj akceptas la jaron 1500 kiel ekon de la nova epoko. Ĉar la epokoj estas konstruaĵoj de historiistoj kaj ne ekzistas en la pasinteco mem, la plejparto de historiistoj ne fervore pridebatas la precizan periodigon.

Subperiodigo
------------

Ene de la moderna epoko oni distingas ofte tri fazojn. Same kiel la ĉefa periodigo, historiistoj melkonsentas pri la ekzaktaj datoj.

Frua moderna epokoLa frua moderna epoko komenciĝas ekde la Kolumba "Malkovro de Ameriko" de 1492 ĝis la franca revolucio de 1789.
Pli moderna epokoLa pli moderna epoko komenciĝas ekde la franca revolucio de 1789 ĝis la oktobra revolucio de 1917 aŭ la fino de la unua mondmilito en 1918.
Nuntempa epokoLa nuntempa epoko sekvas la pli modernan epokon kaj daŭras ĝis nun.

Vidu ankaŭ
----------

* Antikvo
* Mezepoko
* Tempolinio

Literaturo
----------

* Egon Friedell: *Kulturgeschichte der Neuzeit. Die Krisis der europäischen Seele von der schwarzen Pest bis zum Weltkrieg*. 3 Bde. Beck, München 1927–1931 (de)

Eksteraj ligiloj
----------------

* germane Artikolo pri la malkovro de *perspektivo* kiel iniciigo de la moderno

* Moderna epoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Moderna epoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Moderna epoko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Mola geranio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | verdukotiledonoj eurodicots |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Geranialoj *Geraniales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Geraniacoj *Geraniaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Geranio *Geranium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Geranium molle***L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Mola geranio  |

 |
| v • d • r |

**Mola geranio** (*Geranium molle* L, 1753) estas unu- aŭ dujara planto el la familio Geraniacoj kaj el genro Geranio.

#### Priskribo

Geranio mola estas malgranda planto kovrita de longaj molaj haroj, kiuj donas al ĝi blanketan rebrilon. Ĝiaj harozaj tigoj longas 10 ĝis 40 cm kaj multe disbranĉiĝas. La folioj, kiuj mane dividiĝas en 5 – 7 lobojn atingas 1 – 4 cm. La stipuloj triangulas kaj ruĝkoloras. Kiam oni ĉifas la foliojn, venas odoro de ĉina inko. La malhelpurpuraj floroj larĝas je 8 – 12 mm kaj ĝenerale duopas kun pedunklo 1 – 8 centimetro longa. La 5 sepaloj iom mukras kaj la samnombraj petaloj estas entranĉitaj.

#### Kreskloko

Oni trovas tiun ĉi planton en okcidenta Azio, Nordafriko, Rusio kaj tuta Eŭropo. Ĝin oni renkontas en herbejoj, en ĝardenoj, en razenoj, kaj rande de vojoj, ekde aprilo ĝis septembro.
**Molekula genetiko** estas fako de biologio kaj genetiko kiu studas la strukturon kaj funkcion de genoj je molekula nivelo. Molekula genetiko uzas la metodojn de genetiko kaj de molekula biologio por klarigi molekulan funkcion kaj interagadojn inter genoj. Ĝi nomiĝas tiele por diferenci ĝin el aliaj subfakoj de genetiko kiaj ekologia genetiko kaj genetiko de populacioj.

Krom determini la modelon de descendantoj, molekula genetiko helpas al kompreno de disvolviĝ-biologio, nome genetikaj mutacioj kiuj povas okazigi kelkajn tipojn de malsanoj. Pere de uzado de metodoj de genetiko kaj de molekula biologio, molekula genetiko malkovras la tialojn kial trajtoj estas portataj kaj pri kiel kaj kial kelkaj povas mutacii.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Molekula genetiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* NCBI:

Plia legado
-----------

* Sites and databases related to genetics, cytogenetics and oncology Arkivigite je 2005-10-12 per la retarkivo Wayback Machine, ĉe Atlas of Genetics and Cytogenetics in Oncology and Haematology
* Jeremy W. Dale kaj Simon F. Park. 2010. Molecular Genetics of Bacteria, 5a Eldono ISBN 978-0470741849
La **Antikva Egiptio** estis la posta subdivido de la Supra Egiptio kiu konsistis el la oazo de Fajum ĝis Asiut.

En la Antikva Egiptio la teritorio havis du grandajn dividojn (Supra Egiptio kaj Suba Egiptio), prnante kiel referencon la riveron Nilo. Tiuj ĉi regionoj estis subdividitaj je nomosoj, regataj de *nomarkoj*. La Supra Egiptio konsistis el la tuta regiono de la Nildelto ĝis Memfiso (proksime al Kairo). La Supra Egiptio iris de Memfiso ĝis Elefantina (proksime al Asuano) 

La norda parto, la delto, apartenis al la regno suba Egiptio, kun ĉefurbo en Memfiso; la suda parto apartenis al la regno Supra Egiptio, kun ĉefurbo en Tebo (proksime al nuna Luksoro). Tiel, en la egipta parto de la Nila valo, almenaŭ nome, daŭre estis du regnoj nomataj la "Du Landoj". 

La tuta kvanto de nomosoj variis inter 37 kaj 47, laŭ Plinio la Maljuna, de la 1-a jarcento a.K. En epoko de Strabono, kiu vizitis Egiption ĉirkaŭ la jaro 25 a. K. ĝi estis dividita en 37 nomosojn, dek en la Suba kaj 17 en la *Meza Egiptio* (Heptanomido) kaj aliaj dek en la Supra Egiptio.

Meza Egiptio
------------

Ne eblas determini en kiu periodo, se ĝi vere ekzistis, la Meza Egiptio estis konsiderata tria teritorio de Egiptio. Pri kvanto de ĝiaj nomosoj estas malmultaj duboj: sep, sed malfacilas scii kiuj estis tiuj ĉi precipaj nomosoj en ĉiu epoko. Plejverŝajne ili variis laŭ la loka prospero, kaj la sortoŝanĝoj de la militoj, la komercado aŭ la migrado, kiuj de tempo al tempo, pliigis aŭ malpliigis la teritorion kaj la kvanton. 

Laŭ Ptolemeo kaj Agatarkido, kiuj vivis multan tempon post la originaj dividoj kaj kiuj eble suferis modifojn, verkis ke la "sep nomosoj" estis: (1) Memfiso; (2) Herakleopolis; (3) Krokodilopolo, renomita Arsinoe; (4) Afroditopolis; (5) Oksirinĥo; (6) Kinopolis; kaj (7) Ĥnum. 

La teritorioj de la grandaj kaj malgrandaj oazoj ĉiam estis konsiderataj parto de Meza Egiptio, kaj pro tio ili eble estis naŭ kaj ne sep, la nomosregantoj (nomarkoj) ĉeestantoj de la ĝenerala asembleo kunveninta en Fajum.
La majuskliga klavo "Shift", la stirklavo "Ctrl", la Windows-klavo kaj la Alt-klavo estas ekzemploj de modifklavoj
**Modifklavo** estas klavo sur klavaro, kiu ŝanĝas la signifon de alia klavo, se oni tiun premas, dum la modifklavo estas premata.

Skribmaŝino kutime havas du majuskligajn klavojn, kiuj ŝanĝas la signifon de literklavoj de minuskloj al majuskloj. Depende de la klavararanĝo, ili estas necesaj ankaŭ por tajpi certajn ne-literajn simbolojn.

Komputila klavaro kutime aldone havas unu aŭ du stirklavojn; aliaj modifklavoj dependas de la klavaro. Sur klavaroj por IBM-ecaj komputiloj oni trovas Alt-klavo(j)n kaj ofte ankaŭ Windows-klavo(j)n kaj AltGr-klavon. Sur klavaroj por Macintosh-komputiloj troveblas kutime du komandklavoj kaj du opciklavoj. Iuj el tiuj aldonaj klavoj ebligas tajpadon de pli da simboloj, aliaj utilas por uzi klavkombinojn.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomputilaj klavoj |
| --- |
| Senpaŝaj klavoj | 
* Kunigo
 |
| Modifklavoj | 
* Stirklavo
* Ŝaltklavo
* Alt/Option (Apple)
* AltGr
* Command/Meta (Apple/MIT/Sun klavaroj)
* Windows
* X
* Super
* Hyper
* Fn (kompaktaj klavaroj)
 |
| Baskulklavoj | 
* ScrLk
* Num Lock
* Caps Lock
 |
| Navigado | 
* Arrow
* Page Up/Page Down
* Home/End
* Esc
 |
| Redaktado | 
* Return/Enter
* Backspace
* Insert
* Delete
* Tab
* Space bar
 |
| Diversaj | 
* System request/Print screen
* Break/Pause
* Menu
* Numeric keypad
* Function
* Power management (Power, Sleep, Wake)
* Language input
* any key
* Macro key
 |

 |
Kirurgia masko
De kie venas la sanmasko? - video de la jutuba kanalo Scivolemo.
**Kirurgia masko** *aŭ **sanmasko*** celas esti eluzata de sanlaboristoj dum kirurgio kaj dum flegado por bari la bakteriojn ĵetitajn en likvaj gutetoj kaj aerosoloj de la buŝo kaj nazo de la portanto. Ili ne estas dezajnitaj por protekti la portanton de enspirado de aeraj bakterioj aŭ viruspartikloj. Kirurgiaj maskoj estas populare portitaj de la popolo en orientaziaj landoj por redukti la eblecon de disvastigado de aeraj malsanoj.

Jam fine de la 20-jarcento ili populariĝis en kelkaj orientaziaj landoj ĉefe kontraŭ poluado, kaj tutmonde pro evito de malsufero pro alergioj kaj evito de kontaĝo de diversaj malsanoj inter kiuj COVID-19.

Kiel uzi ĝin
------------

Sen kirurgia masko, aeraj malsanoj povas esti facile transdonitaj per spiraj gutetoj
La Monda Organizo pri Sano (OMS) rekomendas:

* Detale metu ĝin tiel ke ĝi kovru la buŝon kaj la nazon, forte ŝnuru ĝin por ke ne estu spaco inter ĝi kaj la vizaĝo.
* Ne tuŝu ĝin dum vi portas.
* Demetu per la ĝusta tekniko (malŝnuru ĝin en la nukso sen tuŝi sian frontan parton).
* Post demeto aŭ tuŝo de la masko oni devas lavi siajn manojn per hidroalkohola likvaĵo aŭ per akvo kaj sapo se ili estas videble malpuraj.
* Kiam la masko estu malseketa anstataŭu ĝin por alia pura kaj seka.
* Ne reuzu maskojn de unu sola uzo kaj tuj forĝetu ĝin post uzado.

En Esperanto
------------

Pavel Fischer-Kotowski en tripaĝa artikolo skizas priskribon de tiuj maskoj kaj aldonas konsilojn por ties ĝusta uzado, emfaze al la epidemio de KOVIM-19.

Referencoj
----------

1. ↑   Kiel uzi kirurgiajn maskojn (angle). Alirita 2020-04-08.
2. ↑  Pavel Fischer-Kotowski, "Ĉu la masko utilas?", Kontakto, nº 304, aprilo 2021, pp. 5-7.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kirurgia masko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Buŝnazmasko
* Ganto
* Vizaĝoŝirmilo
**Alcocero de Mola** [alkoZEro deMOla] estas loĝloko kaj municipo en la oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La termino *Alcocero* eble povas esti etimologie komprenebla kiel *Hordeejo*, dum la aldono *de Mola* estis el 1938 (Hispana Enlanda Milito) omaĝa aludo al la faŝisma generalo Emilio Mola, kiu mortis en aviadakcidento tie. La nuna leĝo pri historia memoro devigas retiri tiajn omaĝojn al la frankisma diktaturo, sed la ŝtata aparato tre ofte ne plenumas tiun devon.

Geografio
---------

Faŝisma monumento al Mola.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 33 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 35 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun Castil de Peones, Prádanos de Bureba, Carrias kaj Valle de Oca; kaj estas trafluata de la rivero Oca [Oka].

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773795
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon St. Peter-Molinis (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Molinis** estas komunumo de la komunumaro Schanfigg kaj la distrikto Plessur en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 137 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Molinis situas en la valo de Schanfigg sude de la rivero Plessur, proksimume 10 kilometrojn oriente de Koiro ĉe la norda flanko de la monto Weisshorn. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Molinis mem la setlejoj Gadenstett, Usser Zana kaj Inner Zana.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Molinis limas en nordo al Sankt Peter-Pagig, en oriento al Peist, en sudo al Arosa, en okcidento al Tschiertschen-Praden, kaj en nordokciento al Lüen.

Trafiko
-------

La komunumo Molinis havas komunan stacidomon kun la najbara vilaĝo Sankt Peter ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Koiro al Arosa. La kantona ĉefvojo al Arosa pasas norde de la rivero Plessur kaj do ne tuŝas la teritorion de la komunumo, kiu situas sude de la rivero. Aŭte oni povas atingi la komunumon per flanka vojo tra Sankt Peter.

Lingvoj
-------

Kiel la nomo Molinis (de la romanĉa vorto *molina* por *muelejo* la komunumo estis origine romanĉlingva. En la 16-a jarcento la komunumo germaniĝis. La loĝantaro de Molinis alprenis la valzan dialekton, kiu disvastiĝis en la valo ek de Langwies.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Molinis datiĝas el la jaro 1335 kiel *Mulina*.

Dum mezepoko la Monaĥejo Sankt Luzi en Koiro estis bienposedanto en Molinis. Ĝis 1338 la Senjoroj de Vaz estis la mastroj de la regiono. Poste la Grafoj de Werdenberg kaj ek de 1363 la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1436 Molinis aliĝis kune kun la tribunalkomunumo Sankt Peter al la Dektribunala Federacio. Ek de 1479 la landa suvereneco apartenis al Aŭstrio. En la jaro 1530 la komunumo aliĝis al la reformacio.
En la jaro 1652 la civitanoj de Molinis sin liberaĉetis de Austrio kaj en la jaro 1657 ankaŭ de la episkopejo de Koiro. En la jaroj 1875 ĝis 1877 estis konstruita la veturebla vojo supre de Molinis kaj en la jaro 1908 la vojo al Sankt Peter. En la jaro 1914 estis inaŭurita la stacidomo ĉe la fervojo de Koiro al Arosa.

En la jaro 1980 ŝlimlavango kaŭzis grandajn damaĝojn al la vilaĝo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Molinis* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-11-24)

Viduankaŭ
---------

* St. Peter-Molinis (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Molinis en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Oficiala retejo de la komunumo Molinis

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Molinis** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Plessur |
| --- |
| 
**Komunumaro Koiro:** **Koiro**

**Komunumaro Churwalden:** **Churwalden**  •  Tschiertschen-Praden

**Komunumaro Schanfigg:** **Arosa**  •  Calfreisen  •  Castiel  •  Langwies  •  Lüen  •  Maladers  •  Molinis  •  Peist  •  Sankt Peter-Pagig |  |

 |