recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Pri domaro en municipo Tisá en distrikto Ústí nad Labem temas artikolo Antonínov (Tisá).*

Koordinatoj: 50° 46′ 34″ N 15° 14′ 59″ O﻿ / ﻿50.77611 °N, 15.24972 °O﻿ / 50.77611; 15.24972 (mapo)

**Antonínov** (germane *Antoniwald*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Josefův Důl en distrikto Jablonec nad Nisou sur maldekstra flanko de valo de rivero Kamenice. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudoriente de Josefův Důl. Tra Antonínov kondukas fervojlinio Smržovka – Josefův Důl. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 91 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 190 loĝantoj.

**Antonínov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,29 km².

Antonínov etendiĝas sur suda piedo de monto Mariánská hora. Sudoriente ĝi najbaras kun vilaĝo Mariánská Hora kaj Albrechtice v Jizerských horách. Sudokcidente poste kun Dolní Maxov – plua konsisto de Josefův Důl; nordokcidente poste kun Josefův Důl mem. La limon kun Dolní Maxov kreas proksimume rivero Kamenice, kun Josefodol poste rojo Jedlová.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 692 |
| 1880 | 811 |
| 1890 | 975 |
| 1900 | 1 166 |
| 1910 | 1 170 |
| 1921 | 989 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 992 |
| 1950 | 512 |
| 1961 | 393 |
| 1970 | 343 |
| 1980 | 259 |
| 1991 | 212 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 205 |
| 2011 | 207 |
| 2021 | 190 |

Pluaj fotoj
-----------

* Domoj en AntonínovDomoj en Antonínov
* Eksa vitrofarejoEksa vitrofarejo
* Brika domoBrika domo
* Domoj ĉe la riveroDomoj ĉe la rivero
* VojoVojo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Josefův Důl (4) |
| --- |
| Antonínov ~ Dolní Maxov ~ Josefův Důl ~ Karlov |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ĥotono** (Choton) estas internacia planlingvo proponita de Pascal A. Kramm, el Nordrejn-Vestfalio, Germanio, en 2004. Ĥotono estas bazita sur la angla, germana kaj japana lingvo. La aŭtoro kontraŭas interlingvaon ĉar latineca, kaj, laŭ li la angla estas la "nature" uzata internacia lingvo kaj la germana estas la lingvo de plejparto de eŭropanoj.

Ekzemplo
--------

Genezo 11:1-9 (Babel Turo)

1 ima Sembu welt häfte eins shprahCH mit säim wörd.

2 tabiing ost-e, hito findte flätland shinar-ni änd setlte soko.

3 itra säite einanda: "kom! maCHmasho renga änd feua itra saro." itra uhste renga shtat shtein änd tehr shtat mörtel.

4 sorekara itra säite: "kom! baumasho ziti für ichra mit turm soko made skei, joh-ni maCHu name für ichra, So-ni ichra isnai ferstreute üba Sembu erd."

5 aba hashem komte daun joh-ni miru ziti änd turm hito iste bauing.

6 hashem säite: "if äs eins folk shprahCHing ein shprahCH itra häf beginte tuing kono, nichz itra plan tuing wil is unmöglich für itra.

7 kom! ikumasho daun änd konfuhs itras shpraCH, So itra wil wakanai sich."

8 So hashem ferstreute itra üba Sembu erd, änd itra shtopte bauing ziti.

9 dakara ziti iste namete babel, weil soko hashem konfuhste Sembu welts sprahCH; soko kara hashem ferstreute itra üba Sembu erd.

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2005-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Bözen** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 698 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Bözen situas okcidente de la montpasejo Bözberg ĉe la supra parto de la rivero Sissle. La vilaĝon ĉirkaŭas montetoj, kiuj apartenas al la Tavola Ĵuraso.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,96 km², de kiuj 0,86 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,44 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 615 m s.m. sur la kulmino de la monto *Schemel*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 397 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Sissle.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bözen limas en nordo al Elfingen, en oriento al Effingen, en sudo al Zeihen, kaj en okcidento al Hornussen.

Trafiko
-------

La komunumo Bözen estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Frick al Brugg kaj per poŝtaŭtolinio al Effingen.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko, kiu transiras Bözberg-Pasejon. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas inter Effingen kaj Zeihen (direkte al Zuriko) kaj en Frick (direkte al Bazelo).

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bözen datiĝas el la jaro 1284 kiel
*Boze*.

Dum mezepoko Bözen apartenis al la senjora bieno Elfingen, kiu estis posedaĵo de la Monaĥejo Murbach en Alzaco. La senjora bieno estis vendita en la jaro 1291 al la Habsburgoj. Reĝino Agnes de Hungario donacis la havaĵon en la jaro 1322 al la Monaĥejo Königsfelden en Windisch. En la 14-a jarcento estis kreita la Senjorejo Bözberg, kiu unue apartenis al la Senjoroj de Schönau kaj ek de la komenco de la 15-a jarcento al la familio de Arnold de Rotberg el Bazelo, al kiu apartenis la malalta jurisdikcio. En la jaro 1460 la regiono estis konkerita de la urbo Berno, kiu integris ĝin al la voktejo Schenkenberg.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Bözen fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Bözen
* Bözen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bözen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
**Miguel Ángel BLANCO Garrido** (Ermua, 13-a de majo de 1968 - Lasarte, 13-an de julio de 1997), magistratano pere de la Popola Partio de Ermua, Biskajo. Estis forkaptita de la terorisma organizaĵo ETA dum du tagoj ĝis li estis trovita mortvundite.

Biografio
---------

Filo de Miguel Blanco kaj Consuelo Garrido, ambaŭ naskiĝitaj en la vilaĝo Xunqueira de Espadañedo (Orense), kaj frato de María del Mar Ángel Blanco. Li estis licenciulo pri Ekonomiko en la Eŭska Universitato en Sarriko (Bilbao). Li unue laboris kiel masonisto kun sia patro, ĝis li trovis alian laboron pli konforma al siaj studoj kiel ekonomikisto en la asesorejo *Eman Consulting* en Eibar kien li veturis ĉiutage per trajno.

Miguel Ángel akordigis sian laboron kun muziko. Li ludis drumon kiel amatoro en muzika grupo nomita *Poker* kaj estis ŝatanto de la grupo *Héroes del Silencio*. Ankaŭ li ŝatis sporton kaj li planis organizi protestan marŝon al Madrido por peti la rekonstruado kaj remalfermo de plursportejo en Ermua, kiu post sia morto portos sian nomon.

En 1995 aliĝis al Novaj Generacioj de la Popola Partio, tiam direktataj de sia amiko Iñaki Ortega. Tiu convinkis lin kaj sukcesis ke li aniĝis la provincan plenuman komitaton kaj poste Miguel Ángel kandidatiĝis en la municipa elektado por Ermua, kiam sia partio kvarobligis la antaŭajn rezultojn en Ermua, atingante sian magistratan postenon.

Kvankam needziĝinta, li havis koramikinon kaj projektis edziĝi en septembro de 1997.

Forkapto
--------

Miguel Ángel Blanco estis forkaptita la 10-an de julio de 1997. Samtage okazos voko en la nomo de ETA al ĵurnalo *Egin* kiel kutime, postulante al la hispana registaro (tiam kondukita de José María Aznar) alproksimiĝon al Eŭskio de ĉiuj prizonuloj de ETA antaŭ ol 48 horoj, kiel nepra kondiĉo por liberigi Miguel-Ángel-on.

50 minutojn post fino de la ultimato, anoj de ETA pafis dufoje al kapo de Miguel Ángel Blanco la 12-an tagon de julio je la 16:50. Pafoj ne sukcesis mortigi lin tuj. Li estis trovata kaj portata al hospitalo kie li mortis la 14-an de julio, je la 4:30.

* Kategorio Miguel Ángel Blanco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206217
* GND: 112971134X
* LCCN: n98011750
* VIAF: 16535873
* ISNI: 0000 0000 3505 9513
* BNE: XX5573364 XX1406815, XX5573364
 |
**Alexa Bakonyi** [aleksa bakonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakonyi Alexa** estas hungara aktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Bakonyi-Kiss*.

Alexa Bakonyi naskiĝis en 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alexa Bakonyi maturiĝis en ekonomia gimnazio en sia naskiĝurbo en 2006, poste ŝi akiris rolojn en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) kaj en malgrandaj teatroj en Budapeŝto. Ekde 2011 ŝi havas ankaŭ filmajn rolojn. Ŝi akiris diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 2019. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Tibor Csizmadia kaj Gergely Kocsis.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* *Szentandrásnapi mámor* (2016)
* *Egykutya* (2020)

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Margarét* (mallonga filmo, 2011) - patrino
* *A Játékkészítő* (2016) - Guppi
* *Keresztanyu* (3 epizodoj en televizia serio, 2021) - Vámos Annabella

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730839
 |
La Géométrie
**La Geometrio** (pli konata sub sia origina nomo en la franca, **La Géométrie**) estas verko eldonita en 1637 kaj verkita de Rene Descartes (Kartezio). La verko estis origine la kvara kaj lasta parto de la origina verko de Kartezio kiu inkluzivas la *Diskurso pri la Metodo*, kaj liaj eseoj pri meteologio kaj optiko. 

Tiu ĉi verko estas unu el la plej konataj el la verkoj de Kartezio kaj okupiĝas pri solvado de problemoj en geometrio per algebraj iloj, tiel Kartezio fakte inventis la kampon konatan kiel analitika geometrio, subfako de algebra geometrio, tiel esence kunigante la du ĉefajn kampoj de matematiko en tiu tempo, nome algebro kaj geometrio kiel unu temo. La laboro de Kartezio en la verko estis utiligita kiel bazo por la laboro de Leibniz kaj Newton en la evoluo de infinitezima kalkulo.

Kartezio estas ofte meritigita je la invento de la kartezia koordinato (sistemo de koordinatoj pere de aksoj), sed la verko ne enhavas precizan priskribon de la paro de aksoj x kaj y kiel koordinataj aksoj, sed tiuj en la verko de Kartezio traktas "Papoajn problemojn", kiu traktas trovi la geometrian lokon por punktoj kun specialaj ecoj rilate al kolekto de konataj linioj. Por solvi la problemon, Kartezio markis paron de nekonataj perpendikularaj linioj kiel x kaj y, kaj konatajn liniojn estis markitaj kiel a,b,c ktp. El tiu ĉi ideo naskiĝis la kartezia aksa sistemo, la centra esplorilo en la kampo de analitika geometrio.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **La Geometrio** en Vikimedia Komunejo
* La verko en la retejo Gutenberg

* Citaĵoj de La Géométrie at Wikicitaĵo
* Kopio de *La Géométrie* en Projekto Gutenberg
* Cornell Universitato Biblioteka kopio de *La Géométrie*
* Arkivo.Org: *La Geometrio de Renato Kartezio*
* Faksimilo (fr) : *La Géométrie*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810713
* VIAF: 302556980
* SUDOC: 034735267
* BNF: 125457933
 |
**Alexander Haubold Marschall von Bieberstein** (\* 1635; † 1694) estis oficiro saksa-weißenfelsa komandante la fortikaĵojn de Heldrungen kaj Querfurt. Li ankaŭ estis ĉefadministranto *(Amtsmann)* de la posedaĵoj de Heldrungen kaj kavalirbienposedanto en Bretleben kaj Artern.

Vivo
----

Estante filo de Alexander Marschall von Bieberstein li akiris en la 5.1.1685 por la sumo de 1000 guldenoj la bienon en la urbokerno de Artern, kiu nomiĝis poste *Unterhof* kaj la kastelon Ritteburg de la dinastianoj de Göttfort.

La membro de la Fruktodona Societo nomitis fare de la aliaj klubanoj epitete *La akrulo*. Lia frato estis Leonhardt Marschall von Bieberstein, kiu postlasis la neplenaĝan filon Julius Heinrich Marschall von Bieberstein. Li adoptitis fare de Alexander Bieberstein.

En la preĝejo de Bennstedt ekzistas granda epitafo por li kaj lia edzino Christiane Sybille († 1691).

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Alexander Haubold Marschall von Bieberstein en la germana Vikipedio.*

Literaturo
----------

Johann Schütze: *Abyssus Gratiae Divinae Exuberans Supra Peccatum, Das ist: Der unerschöpffliche Abgrund Göttlicher Gnaden/ so weit übertrifft aller Sünden Schaden/ und dannenhero aller Noth und Todt kräfftiglich entgegen zu setzen ist : ... Bey ... Leichenbestattung/ Des ... Alexander Marschalchs von Biberstein ... In der Kirchen zu Döbeln/ am 30. Aprilis ... lauffenden 1668. Jahres.*, Halle 1668
**Klavdia Ivanovna ŜULĴENKO** (ruse *Клавдия Ивановна Шульженко*) estas granda sovetia, ukraindevena kantistino kaj aktorino, kies unika talento disfloris dum ekzistado de Sovetunio.

Ŝi naskiĝis la 24-an de marto n.s. 1906 en Ĥarkovo, Rusia Imperio (nun Ukrainio), mortis la 17-an de junio 1984 en Moskvo, RSFSR.

Patro *Ivan Ivanoviĉ Ŝulĵenko* laboris kiel kontoristo de la fervoja kompanio kaj libertempe ŝatis muziki per blovinstrumentoj kaj kanti. Li sukcesis rimarki talenton de sia filino kaj jam ekde infanaĝo iĝis ŝia mentoro en kantolernado. La familio ne estis multenombra, krom la gepatroj kaj Klavdia estis ankoraŭ pli aĝa filo *Nikolaj*.

Post sukcesa fino de gimnazio en 1923 ŝi debutis kiel aktorino en la Ĥarkova Drama teatro. Samjare ŝi komencis kanti enpublike lirikajn romancojn, kiuj tre plaĉis al aŭskultintoj pro ŝiaj senkomparebla voĉo kaj nekutima kantomaniero.

En 1930 Klavdia edziniĝis al *Vladimir Koralli (Kemper)* kaj maje de 1932 naskis filon *Igor*.

En 1934 Ŝulĵenko debutis en kino en filmo *"Kiu estas via amiko?* (ŝia rolo estis *Vera*).

En 1936 aperis enmerkate ŝiaj unuaj gramofonaj diskoj, kiuj tuj estis venditaj kaj iĝis raraĵoj.

Ekde 1940 ĝis 1945 la geedzoj laboris en la ĵaza trupo, kiun ili fondis en Leningrado. Dum la Dua mondmilito Ŝulĵenko kune kun la orkestro prezentis pli ol mil koncertojn por sovetiaj soldatoj en la sieĝita Leningrado kaj aliloke. Ŝiaj kanzonoj *"La blua tuketo"*, *"Ekfumu ni!"* kaj ceteraj entuziasmigis tiujn por novaj venkoj.

En 1954 la geedziĝo ĉesis, ĉar tiam ŝi ekamis kameriston *Georgij Epifanov*, al kiu ŝi edziniĝis en 1956. La nova edzo estis pli juna ol ŝi je dek du jaroj.

Poste ŝi kantis sole kaj la koncertajn halojn ĉiam superplenigis ŝiaj geadorintoj, kies aplaŭdoj daŭris longatempe.

La 17-an de junio 1984 Klavdia Ŝulĵenko mortis. Ŝin oni sepultis en la moskva Novodeviĉje tombejo (la 10-a tereno). Sur la tomboŝtona bareliefo estas alligita la blua tuketo, kiu fariĝis simbolo de ŝia rimarkinda kantado. 

En 1971 la kantistino meritis plej valoran rangon - popola artistino de USSR kaj estis dekorita per Lenin ordeno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2011-10-29 per la retarkivo Wayback Machine muzeo en Ĥarkovo ruse
* diskografio ruse
* kanzono *"La blua tuketo"* kantita en 1942 video
* Arkivigite je 2008-06-09 per la retarkivo Wayback Machine biografio + fotoj ruse
* Arkivigite je 2008-10-24 per la retarkivo Wayback Machine biografio ukraine
* biografio angle

* Kategorio Klavdia Ŝulĵenko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391910
* GND: 122173341
* LCCN: n81122150
* VIAF: 14967780
* ISNI: 0000 0000 0293 7738
* BNF: 13990222v
* MBA: 3758c649-c9bd-4aec-88b3-2ded38060965
 |
**Gabriella Jakupcsek** [jakupĉek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jakupcsek Gabriella** estas hungara prezentisto.

Gabriella Jakupcsek  naskiĝis la 18-an de januaro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gabriella Jakupcsek frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis en la Teatra kaj Filma Altlernejo, kiun ŝi forlasis kaj akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1990, fine ŝi lernis en ĵurnalista lernejo. Post la diplomo ŝi estis prezentisto kaj redaktoro de Hungara Televizio ĝis 1999. En tiu periodo ŝi ankaŭ frekventis ĵurnalistan lernejon en Parizo. Ekde 2000 ŝi daŭris la prezentistan laboron en privata televizio, krome ŝi faris similan laboron en privata radio. Inter 2011-2015 ŝi denove estis videbla en la Hungara Televizio. Ŝi ricevis premion en 2007. Ŝia unua edzo estis Gábor Máté, en la 1980-aj jaroj ŝi naskis 2 filojn, en la dua geedziĝo filinon en 2008.

Ŝiaj libroj
-----------

* *Hepehupa* (2002) (kun iu alia)
* *Megúszhatatlan* (2016)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-08-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Gabriella Jakupcsek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la malfermejo ĉirkaŭita de
Tor-Cairn
**Alex Tor** estas 291 m alta konusforma rokmonteto (*Tor*) nordoriente de *St Breward* en la okcidento de la pluvmarĉo *Bodmin Moor* (kornvale *Goen Bren*) en Kornvalo,Anglio.

Sur la pinto situas la malfermejo el veterdisfalanta granita plato, ĉirkaŭita de granda kompleksa *Tor-Cairn*, prehistoria kultejo en formo de ringo-kairno en ties centro situas la malfermejo.

De la pinta altebenaĵo oni povas vidi *Brown Willy* kaj *Buttern Hill*. Ankaŭ videblaj jenaj ekzemploj de "Tor-Cairn" estas: *Catshole Tor, Corndon Tor, Cox Tor, Hameldown Tor, Limsboro Cairn, Rough Tor*, Tolborough Tor, Top Tor, Tregarrick Tor, White Tor (Peter Tavy) *kaj* Yes Tor*.*

Rondmontetoj kaj kairnoj estas disvastigata en Kornvalo; pli ol 3000 estas konataj.

Literaturo
----------

* Frances Lynch: *Megalithic tombs and Long Barrows in Britain*. Shire, *Princes Risborough* 1997, ISBN 0-7478-0341-2 (*Shire archaeology* 73).
* Elizabeth Shee Twohig: *Irish Megalithic tombs*. Shire, *Princes Risborough* 1990, ISBN 0-7478-0094-4 (*Shire archaeology* 63).
* Jürgen E. Walkowitz: *Das Megalithsyndrom.* volumo 36 en *Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas*, 2003, ISBN 3-930036-70-3.
**Mekanizado** konsistas en havigi al homaj agantoj de maŝinaro por helpi en la fizika postularo de la laboro. La termino povas esti uzata ankaŭ por aludi al uzado de maŝinoj por anstataŭigi la permanan laboron aŭ la uzadon de bestoj. La venonta paŝo de la mekanizado estas la aŭtomatigado.

La termino estas ĉefe uzata en la industria medio. Post la apero de mekanizitaj iloj aŭ maŝinoj, kiel la torno funkcianta per vaporo oni malpliigis draste la tempon necesan por realigi diversajn taskojn, plibonigante la produktivecon. Nuntempe, malmultaj al la taskoj de konstruado realiĝas per permanaj iloj.

Fakte la mekanizado estas supera epoko ene de la historio de teknologio.

Homa mekanizado
---------------

Kiel termino de sociologio aŭ antropologio (kaj eĉ en sociologio) povas esti uzata en metafora senco por aludi la nuntempan vivon de la homo, tro mekanizaita, tio estas suferanta tro striktajn kaj rutinajn labortagojn, farante ĉiame same, kiel maŝinoj. La sento de robotiĝo estaskonstanta en la kulturo de la fino de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a jarcento.

Agrikultura mekanizado
----------------------

La unua paŝo al la industria agrikulturo estis la uzado de la traktoro. Poste ĝis la uzado de la komputilo en traktoroj kaj aliaj maŝinoj por pli precise difini la diversajn farotajn taskojn surkampe evoluis multaj maŝinoj.

Milita uzado
------------

La termino estas uzata ankaŭ en la milita kunteksto por aludi al uzado de tankoj kiuj uzas raŭpotransmision, ĉefe la transporto de milita personaro. La Mekanizado plibonigis draste la moveblojn kaj militkapablon de la infanterio. En la armeoj de industriaj landoj, la tuta infanterio estas tipe mekanizita, kun la ebla escepto de la aertransportita armeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Mekanizita agrikulturo
fasado kun bosaĵo ĉe Palazzo Medici-Riccardi en Florenco, ĉirkaŭ 1440
La **boso** aŭ **bosaĵo** (de la meza altgermana *bozen*= ‚bati‘) estas faktermino en konstrufako. Boso signifas la kruda aŭ prilaborita elstaraĵo sur la ekstera surfaco de naturŝtono ĉe muro. La prilaborado de tiaj ŝtonoj nomiĝas ‚bosi‘.
**Bosaĵo** estas masonaĵo el ŝtonkvadroj kies frontflanko estas malfajne prilaborita (bosita). Ĉe mezepokaj burgoj la bosoj estis prilaboritaj samforme.

Laŭ Francisko Azorín **boso** estas *Tipa reliefo lasita en la faco videbla de la ŝtonblokoj ĉe iaj konstruaĵoj.* Kaj li indikas etimologion el latina *bosse, bossa* (ĝibo). kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj *bosi*, nome reliefigi, prilabori boson, diamantpinta boso, krudlasata boso...

Variantoj de la murbosado
-------------------------

La boso origine estas por malebligi la forglitadon de la pezaj ŝtonoj de la levŝnuregoj. Jam dum la eŭropa antikvo kaj antaŭkolumba Ameriko oni uzis tiun teknikon por ornami la konstruaĵojn.

Oni distingas multajn specojn de *bosaĵo*:

* ĝibokvadroj havas glatan randon ĉirkaŭ la boso.
* kusenkvadroj estas kvadroŝtonoj kun glatigitaj bosoj
* diamantkvadroj havas piramidforman frontfacon.

Ĉiuj tipoj de bosaĵoj ankaŭ ekzistas kiel puco-masonaĵo.

Bildaro
-------

* bosajtipoj
* bosoj en naturŝtonobosoj en naturŝtono
* duonglobformaj bosoj kiel ornamaĵo de la masonaĵoduonglobformaj bosoj kiel ornamaĵo de la masonaĵo
* muranguloburgo La Turmurangulo  
burgo La Tur
* muranguloburgo Cagliatschamurangulo  
burgo Cagliatscha

* bosaĵoj
* „remburbosaĵo". Florenco, Palazzo Strozzi. „remburbosaĵo". Florenco, Palazzo Strozzi.
* pilastro kun diamantkvadro. Catania, universitato pilastro kun diamantkvadro. Catania, universitato
* bosaĵo ĉe la Palazzo Pitti en Florencobosaĵo ĉe la Palazzo Pitti en Florenco
* Wiehl - domo No 560, Wilsonova strato, en Slaný,Wiehl - domo No 560, Wilsonova strato, en Slaný,

Vidu ankaŭ
----------

* Bosokvadro

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 39.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Boso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Boso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Statuo de Gabrielle Petit en la placo Saint-Jean de Bruselo
**Gabrielle Petit** naskiĝis la 20-an de februaro 1893 en Tournai en Belgio, kaj estis mortpafita la 1-an de aprilo 1916 en Schaarbeek, en Belgio. Flegistino, ŝi iĝis spionino dum la Unua mondmilito.

Biografio
---------

Ŝi estas 21-jaraĝa, kiam en 1914 la germanaj armeoj subite invadis Belgion. Ŝi devis prokrasti sian edziniĝon. Ŝia fianĉo Maurice Gobert enregimentiĝis kaj ŝi varbiĝis kiel flegistino. La junulo, vundita dum la unuaj bataloj, estis kaptita, sed li senprokraste forfuĝis. Li kaŝis sin en sia lando tiam okupata. Konvaleskanta, li volis reiri al la belga armeo fortikigita malantaŭ la rivero Izero. Tiam li devis trairi Nederlandon ekster la konflikto, transiri al Anglio kaj fine alveni en la nordan Francion. Dum tiu vojaĝo Gabrielle akompanis kaj subtenis lin.

En tiu alianca lando, post mallonga trejnado al spionado, ŝi konsentis plenumi proponitan mision. Reveninte en Bruselon je la fino de julio 1915, ŝi kolektis kaj transigis al la aliancaj staboj informojn pri la pozicioj kaj la movadoj de la malamikaj trupoj en la sektoro de Maubeuge kaj de Lille.

Unuafoje la germana sekreta polico suspektis pri ŝi. Ŝi estis arestita, pridemandita kaj pro manko de indicoj, ŝi estis liberigita. Ŝi prenis falsan identecon sub la nomo de «Fraŭlino Legrand» kaj daŭrigis siajn misiojn ĝis ŝi estis denove arestita en januaro 1916. La 3-an de marto, germana milita tribunalo kondamnis ŝin al mortpuno. Ŝi estis mortpafita la 1-an de aprilo en la nacia Pafejo ĉe Bruselo. Ŝi prononcis «Vivu la reĝo! Vivu la …» sed ne havis tempon por fini sian parolon. Ŝi estis 23-aĝa.

Diservo Te Deum estis celebrita honore al ŝi en la katedralo Saints-Michel-et-Gudule en Bruselo. Post la milito la postrestaĵoj de Gabrielle Petit estis elterigitaj. Nacia funebraĵo okazis en majo 1919. Ĉeestis la reĝino Elisabeth de Bavière (1876-1965) kiu demetis la krucon de la Ordeno de Leopold sur la ĉerkon en granda momento de popola emocio.

Memoro
------

Statuo memore al la tro juna heroino staras sur la placo Saint-Jean en Bruselo.
Alia statuo honoras ŝin en ŝia naskiĝ-urbo Tournai.
Strato en Molenbeek-Saint-Jean kaj placo en Tournai nomiĝas Gabrielle Petit, same kiel strato en Rouveroy, municipo de Estinnes.

Fonto
-----

* Kategorio Gabrielle Petit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 379451
* GND: 1048700380
* LCCN: n2014067624
* VIAF: 308179003
* ISNI: 0000 0004 3072 0260
* SUDOC: 186248334
* BNF: 16974865r
 |
**Károly Schneller** [kAroj ŝneler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schneller Károly** estis hungara juristo, profesoro, statistikisto.

Károly Schneller  Arkivigite je 2016-05-06 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 12-an de julio 1893 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 12-an de decembro 1953 en Szeged.

Biografio
---------

Post unu jaro de la naskiĝo de Károly la familio translokiĝis al Kolozsvár. La juna Károly frekventis ĉiujn lernejojn en tiu ĉi urbo. Li akiris diplomon en 1917, poste li plulernis en Vieno. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en Budapeŝto en la ĉefurba statistika oficejo. En 1920 li ekinstruis en la jura luterana akademio en Miskolc. Li instruis ankaŭ en Scienca Universitato Ferenc József en Szeged ekde 1922, en Scienca Universitato Péter Pázmány ekde 1933, en Scienca Universitato de Kolzsvár ekde 1940. En la lasta universitato li estis katedrestro. Post la 2-a mondmilito li revenis al Szeged, kie li establis la juran fakultaton, samtempe li estis dekano ĝis 1947, katedrestro ĝismorte. Li estis rektoro en 1949.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Népesedéspolitika-többtermelés* (1922)
* *Évaluation de la mortalité infantile* (1924)
* *Die demologischen Eigenthümlichkeiten der protestantischen Bevölkerung Ungars.* (1930)
* *Il bilancio del recente miglioramento della mortalita europea* (1937)
* *Időszerű gondolatok a népesedésről* (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Schneller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 557384
* GND: 119160846
* LCCN: n92051154
* VIAF: 72197972
* ISNI: 0000 0000 7860 9183
* BNF: 16530605v
* NKC: jn19990210562
 |
Kastelo Sankta Vincento.
Preĝejo *Asunción*.
Ĝenerala vidaĵo de la vilaĝo.
Vidaĵo de la ponto.
**Montemayor del Río** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar. *Montemayor del Río* estas tradukebla al *Plej Granda Monto de la Rivero*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,30 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havas 272 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento.

La loĝloko havas altitudon de 677 m super la marnivelo. Montemayor estas en montara areo de la Centra Sistemo, en la sierra de Béjar. Situa sur la sudoriento de la provinco Salamanko, tre proksime al la provinco Cáceres, ĝia municipa teritorio atingas ĝis la separlimo inter la du provincoj. Por alveni al la loĝloko, ĉu norde ĉu sude, oni devas veni laŭ la ŝoseo N-630 aŭ la aŭtoŝoseo *Ruta de la Plata*, kaj devojiĝi ĉe Peñacaballera. Poste oni devas laŭiri sep km laŭ mallarĝa kaj malfacila loka ŝoseo.

Vidindaĵoj
----------

Ĉirkaŭe hegemonias la kaŝtanarboj kio rezultas en grava fonto por la ekonomio kaj metiartoj (ĉarpentado, kestoj ktp.). Proksime estas interesaj lokoj por altiri turismon, kiel Béjar, Baños de Montemayor, Hervás, Candelario, La Alberca, Miranda del Castañar, Barco de Ávila, Santibáñez de Béjar kaj Puente del Congosto. 

La urbestro estas de la dekstra partio PP.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752237
* VIAF: 316732842
 |
Koordinatoj: 50° 09′ 37″ N 12° 53′ 18″ O﻿ / ﻿50.16028 °N, 12.88833 °O﻿ / 50.16028; 12.88833 (mapo)

**Nové Stanovice** (germane *Neu Donawitz*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stanovice en distrikto Karlovy Vary. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sudoriente de Stanovice. Norde de la vilaĝo troviĝas akva rezervujo Stanovice kun restaĵoj de alvetureja vojo al Stanovice kaj inundigita ponto Farský most de la malnova vojo al Pila. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 35 loĝantoj. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 14 adresoj.

Nové Stanovice situas en katastra teritorio **Stanovice** kun areo 12,79 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo aperas en la jaro 1813. Post forŝovo de sudetgermanoj post la dua mondmilito okazis fakte senhomigo de la vilaĝo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 232 |
| 1880 | 239 |
| 1890 | 236 |
| 1900 | 217 |
| 1910 | 176 |
| 1921 | 176 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 152 |
| 1950 | 29 |
| 1961 | 34 |
| 1970 | 23 |
| 1980 | 16 |
| 1991 | 6 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 7 |
| 2011 | 23 |
| 2021 | 35 |

Memorindaĵoj
------------

En la vilaĝo troviĝas memorige protektata domo n-ro 13 (memorindaĵo ĝi estas ekde la jaro 1958). Temas pri kamparana bieneto el la 19-a jarcento kun bakista forno, kiu hodiaŭ servas kiel refreŝigeja kabano.

Pluaj fotoj
-----------

* Bieneto n-ro 13 en Nové StanoviceBieneto n-ro 13 en Nové Stanovice
* Bieneto en Nové StanoviceBieneto en Nové Stanovice

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Stanovice (4) |
| --- |
| Dražov ~ Hlinky ~ Nové Stanovice ~ Stanovice |

 |
**Károly Szabados** [kAroj sabadoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabados Károly** estis hungara komponisto, dirigento. Lia origina familia nomo estis *Svoboda*, lia frato estis Béla Szabados.

Károly Svoboda  naskiĝis la 28-an de januaro 1860 en Pest (urbo), li mortis la 24-an de januaro 1892 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Szabados komence lernis muzikon de Ferenc Erkel, poste li akiris diplomon en la Muzikakademio de Budapeŝto en 1875. Liaj pli gravaj instruistoj estis Ferenc Liszt, Robert Volkmann kaj Kornél Ábrányi (komponisto). Li dirigentis en Nacia Teatro de Kolzsvár, poste en Nacia Teatro (Budapeŝto), fine inter 1887 kaj 1890 en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Lia baleto (ĉefverko) estis prezentita en 1891 en la Operejo. Lia edzino estis baletisto same en la Operejo.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* pluraj operoj
* *Vióra* (baleto, 1891) - laŭ novelo *A tengerszem tündére* de Mór Jókai
* diversaj kantoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Szabados en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bo** estas grandurbo, la dua plej granda urbo de Sieraleono. Ĝi estas ankaŭ administra centro kaj universitata urbo.

Mapo pri Sieraleono, kie estas trovebla ankaŭ Bo

Bazaj informoj
--------------

* koordinatoj: 07° 57′ N 11° 44′ U﻿ / ﻿7.950 °N, 11.733 °U﻿ / 7.950; -11.733 (mapo)
* loĝantaro: 233 684 en 2012
* Telefonkodo: 32
* Supermara alteco: 15 m
* Horzono: UTC - 5

Situo
-----

Bo situas sur ebenaĵo en la interna parto (iomete sude) de la lando. Fritaŭno troviĝas 240 km.

Historio
--------

Bo ricevis fervojon al la ĉefurbo en 1889. Baldaŭe la urbo iĝis eduka centro. Nuntempe la urbo estas politike grava nesto de la opozicio.

Klimato
-------

Bo etendiĝas en la tropika klimato kun musono. La pluva sezono daŭras inter majo ĝis oktobro, la ceteraj monatoj estas iom sekaj. Jare pluvas po 5080 mm. La temperaturo varias inter 21-31 Celsius.

Trafiko
-------

Bo havas flughavenon kaj fervojon al Fritaŭno kaj al la orienta landoparto. Vojoj estas al la proksimaj urboj.

Ĝemelurboj
----------

* Usono Inglewood, Usono

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
**Lauwil** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 339 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Lauwil situas sur teraso nordoriente de la monto *Gleitenberg*, kiu apartenas al la Ĵurasa Montaro kaj estas kun 1132 m s.m. la plej alta punkto sur la teritorio de la komunumo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lauwil limas en nordo al Bretzwil, en nordoriento al Reigoldswil, en sudo al Mümliswil-Ramiswil (Kantono Soloturno), kaj en okcidento al Beinwil (Kantono Soloturno) kaj Nunningen (Kantono Soloturno).

Trafiko
-------

Lauwil situas flanke de la trafikvojoj ĉe fundo de sakstrato. Al la reto de la publika trafiko la komunumo estas konektita per la buslinio 91 de Baselland Transport AG, kiu konektas ĝin kun Bretzwil kaj Reigoldswil kaj dum la ĉefaj trafikhoroj ankaŭ kun la stacidomo de Waldenburg.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lauwil datiĝas el la jaro 1194 kiel *Luiwilre*.

En mezepoko Lauwil apartenis al la Baronejo Waldenburg. La Baronoj de Ramstein kaj la Monaĥejo Schöntal ankaŭ posedis bienojn en la vilaĝo. En la jaro 1366 Lauwil fariĝis posedaĵo de la episkopo de Bazelo, kiu vendis ĝin en la jaro 1400 al la urbo Bazelo. Dum la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1832 la loĝantaro de Lauwil luktis flanke de la urbo Bazelo, tamen la komunumo en la jaro 1833 estis atribuita al la nova Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Lauwil
* Lauwil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Lauwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Waldenburg |
| --- |
| WaldenburgWaldenburgArboldswil  •  Bennwil  •  Bretzwil  •  Diegten  •  Eptingen  •  Hölstein  •  Lampenberg  •  Langenbruck  •  Lauwil  •  Liedertswil  •  Niederdorf  •  Oberdorf  •  Reigoldswil  •  Titterten  •  **Waldenburg** | Waldenburg |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**fazeolo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabaloj *Fabales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fabacoj  *Fabaceae*  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ****Phaseolus**** L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri fazeolo  |

 |
| v • d • r |

ĝardenaj fazeoloj („verdaj fazeoloj")
*Phaseolus vulgaris* - Muzeo de Tuluzo
ĝermantaj ĝardenfazeoloj
floroj de ĝardenfazeolo
**Fazeolo** (latine *Phaseolus*) estas genro el familio fabacoj (*Phaseolus*), manĝebla amelhava legomo. En pli larĝa senco, ĝi estas komuna nomo de diversaj plantoj kun similaj fruktoj en la familio fabacoj.

Specioj
-------

* Tepari-fazeolo
* Bruna fazeolo
* Ruĝa renfazeolo
* *Apios americana*
* Borlotofazeolo

Pelargonidino
-------------

Pelargonidino estas natura pigmento apartenanta al la familio de la antocianidino, kaj kiel ĉiuj antocianinoj, ĝi estas kontraŭoksidanto, kiu produktas karakterizan oranĝokoloron. Pelargonidino troviĝas en geranio kiel ruĝa pigmento kaj ĝi ankaŭ respondecas pri la ruĝokoloreco de la filodendro, apartenanta al la familio de la arumacoj aŭ aracoj. La floroj oranĝo-koloraj de la *Lysimachia monelli* posedas plej altan koncentriĝon de la pelargonidina pigmento. Ĝi ankaŭ estas la ĉefa konstituanto de la *Phaseolus vulgaris*.
**Boada** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo kaj al la municiparo Sierra de Francia.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Boada kaj Porciones, okupas totalan areon de 30,2 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 292 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Historio
--------

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

Bildo de ABC pri la "Afero Boada", 14a de Decembro 1906.
Boada akiris famon en 1905, kiam diskoniĝis, ke la lokaj estroj proponis al la Prezidanto de Argentino translokigi la tutan loĝantaron al Argentino, post kiam privatigo de la komuna bieno lasis senteraj la kamparanojn, kio rezultis en malsatego. Pro tio la lokanoj estis taksitaj kiel *"kontraŭpatriotoj"* fare de la gazetaro, pro kio ili respondis, ke *"patriotismo estas manĝi kaj manĝigi la gefilojn"*.

Post tiu polemiko, en 1906 oni ordonis la kreadon de eksperimenta kultivejo en Boada kun moderna materialo por kultivo kaj instruado.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko

Notoj
-----

1. ↑   Robledo, Ricardo (Kunord.) (2001). *Historia de Salamanca* V. Siglo Veinte. Salamanca: Centro de Estudios Salmantinos. pp. 49-53
2. ↑  El Adelanto de Salamanca. 16a de Februaro 1906

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752453
* VIAF: 316735091
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: BOA |

Boa estas konstruita el framoj de MF 77
La **Boa** estas eksperimenta vagonaro de la Metroo de Parizo, elpensita de RATP surbaze de framoj de MF 77. Ekservigita en 1985, ĝi veturis ĝis 1993 antaŭ ol esti forlasita kaj feraĵita en 1999.

Tiu prototipo destinita elpensi la metroon de la estonto, ebligis eksperimenti plurajn gravajn novaĵojn, hodiaŭ uzatajn en la novaj veturantaj materialoj de la metro-reto. Ĝi ŝuldas sian nomon al unu el ili, nome trairado inter vagonoj, kio donas al ĝi la internan aspekton de boao.

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Parizo
* RATP
* MF 88

Eksteraj ligiloj
----------------

* Boa en metro-pole.net Arkivigite je 2014-01-09 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rVeturanta materialo de la metroo de Parizo |
| --- |
| Estinta | 
* M1
* Sprague-Thomson
* MA 51
* MP 51
* MP 55
* Zébulon
* Boa
 |  |
| Estanta | 
* MP 59
* MF 67
* MP 73
* MF 77
* MF 88
* MP 89
* MF 01
* MP 05
* MP 14
 |
| Estonta | 
* MF 19
* MR3V / MR6V
* MRV
 |
| Traktoroj | 
* Sprague
* TMA
* TME
 |
| **Vidu ankaŭ:** Veturanta materialo de RER kaj Transilien |

 |
**Humoreske** estas en la literaturo ĝenronomo de humura rakonto aŭ novelo kaj en la muziko nomo por mallonga, serena, gaja aŭ komika instrumenta muzikaĵo.

La humoresko en la literaturo
-----------------------------

La nocio *humoresko* ekestis en la 1-a jardeko de la 19-a jarcento kaj estis formita analoge al la nocioj grotesko, burlesko kaj arabesko. Humoresko komence estis mallonga, serena, naiva, aminda, pardonema kaj humura historio, kiu ofte ekprenis okazintaĵojn el la burĝa kaj establita ĉiutago kaj pro tio rolas en burĝaj cirkonstancoj. ekde la 1820-aj jaroj ankaŭ humuraj kaj pli kaj pli satiraj romanoj (humoreskaj romanoj) estas nomataj humoreskoj. 

Klasikaj reprezentantoj de la humoreska romano estas Jean Paul, Adolf Stern, Henry Fielding kaj Charles Dickens.

La humoresko en la muziko
-------------------------

Robert Schumann enkondukis en 1839 la nocion el la literaturo unuafoje per sia pianokomponaĵo op. 20 en la muzikon (ĉi tiun li dediĉis al Julie von Webenau). Similaj praformoj de humoresko estas skerco kaj burlesko. Schumann enkondukis la titolon, por permesi al si sub la signifo de la *humura* (germane: humorig) kompoziciajn liberecojn kaj por ne plu vidi sian verkon ligita al tradiciitaj formreguloj. Humoresko estas en la romantisma muziko plejofte pianomuziko. Pluaj ĉefaj ecoj de humoresko estas krom mallongeco kaj serena karaktero de la komponaĵo profundpenso kontrastriĉaĵo.

La nocion transprenis aliaj komponistoj, ekz.: 

* Antonín Dvořák, Humoreske Op. 101 Nr. 7
* Edvard Grieg, Humoresker, Opus 6
* Engelbert Humperdinck, Humoresko E-maĵora por orkestro
* Georg Schumann, k. a. Humoresko en variacia formo, Gestern Abend war Vetter Michel da op. 74 (orkestrohumoresko)

Literaturo
----------

**La humoresko en la literaturo**

* R. Grimm: *Begriff und Gattung Humoreske.* Jahrbuch der Jean Paul Gesellschaft. 1968, ISSN 0075-3580.
* D. Burdorf, C. Fasbender (Hrsg.): *Metzler Literatur Lexikon.* 3. Auflage. Metzler, Stuttgart, Weimar 2007, ISBN 3-476-01612-9.
* Anton Ĉeĥov: *Humoresken und Satiren.* 2 Bände. Herausgegeben und übersetzt von Peter Urban. Diogenes, Zürich 2001, ISBN 3-257-06266-4.

**La humoresko en la muziko**

* B. Appel: *Zum musikalischen Humor in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts unter besonderer Berücksichtigung des Formproblems.* Dissertation. Universität Saarbrücken, Saarbrücken 1981.

Eksteraj ligiloj
----------------

**La humoresko en la literaturo**

* Carl Maria Seyppel, Schlau, schläuer, am schläusten, Ägyptische Humoreske[*rompita ligilo*], niedergeschrieben und abgemalt 1315 Jahre vor Christus von C. M. Seyppel, Hofmaler und Poet seiner Majestät des Königs Rhampsinit III, Memphis, Mumienstraße No 35, 3 Etage, 4x Klingeln, ausgegrabenes Buch, Düsseldorf, Bagel, 1882; DFG-Projekt „Digitalisierte historische Kinderbücher"

**La humoresko en la muziko**

* Humor in der Musik. Universität Paderborn, Musikdidaktik (Seminar-Reader)
**Gábor Hulkó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hulkó Gábor,** laŭ la slovaka uzo **Gabriel Hulko** estas slovakia hungara inĝeniero, membro (ekstera (2007)) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Hulkó  Arkivigite je 2016-08-20 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 1-an de januaro 1947 en Stará Ďala (nun Hurbanovo).

Biografio
---------

Gábor Hulkó apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, eventuale en Slovakio. Li estis nomumita docento en 1981 en Slovaka teknologia universitato en Bratislava, li doktoriĝis samloke en 1992 kaj li profesoriĝis post 2 jaroj. Ekde 2009 li esploras en Universitato de Óbuda. Li estas ankaŭ institutestro en Bratislavo. Li ricevis hungaran kaj (ĉeĥo)slovakiajn premiojn inter 1999-2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *DESIGN OF DISTRIBUTED PARAMETER SYSTEMS OF CONTROL* (1995)
* *Intelligent Casting Dies with Embedded Components and Space Distributed Parameters* (2007)
* *Engineering Methods and Software Support for Modelling and Design of Discrete-time Control of Distributed Parameter Systems* (2010)
* *Robust Control of Temperature Fields in Steel Casting Mould as Distributed Parameter Systems* (2015)

Fontoj
------

* slovake
* hungarlingva biografio kun foto
* (la koncerna teksto estas legebla pli frue


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Janota,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Janota Gábor** estas hungara fagotisto, altlerneja instruisto.

Gábor Janota naskiĝis la 27-an de januaro 1936 en Turda (Rumanio). Li mortis la 6-an de aprilo 2021

Biografio
---------

Gábor Janota apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li maturiĝis en konservatorio en Győr, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1961. Li estis la unua fagotisto en simfonia orkestro de Hungara Radio inter 1962 kaj 1970, inter 1970-1972 kaj 1974-1976 en kanada orkestro, 1977-1993 (kun iterrompoj) en hungara orkestro. Inter 1966–1968 kaj 1993–1994 li instruis en la konservatorio en Győr, inter 1972-2006 en la Muzikarta Altlernejo (kiel docento). Ekde la 1970-aj jaroj li estis ankaŭ gastoprofesoro precipe en Usono kaj Kanado, krome en aliaj lokoj li gvidis majstrokursojn. Li estis reviviĝanto de la fagotkulturo en Hungario. Li ricevis la unuan premion dum la studentaj jaroj en 1958. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Lakatos
* Lívia Vizsolyi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635720
* GND: 141632186
* LCCN: n88645419
* VIAF: 60663915
* ISNI: 0000 0000 7998 6933
* MBA: 5f99e914-0327-4060-9262-910f2669c9ab
 |
dekstra
**Bornitrido** aŭ **bora nitrido** (kun kemia formulo **BN**) estas bor-nitrogena kemia kombinaĵo, kiu ekzistas en 4 modifaĵoj.

La kubforma β-bornitrido (borazono) estas dura materialo kun duona dureco ol tiu de diamanto.
Ĝi gravas ĉefe kiel akrigaĵo ĉe prilaboro de ŝtalo, ĉar ĝi –  male al diamanto  – ne povas fordoni karbonon je temperatura influo al la ŝtalo (karbido). Sinteza aŭ natura diamanto uzatas kiel akrigaĵo por durmetaloj (volframkarbid-kobalta "alojo"), glaso kaj naturŝtono.

Oni uzas kuban bornitridon (kBN) kiel ekonomie plej efikan akrigaĵon por ŝtalo (plej bone ekde 55 Rc).

La grafitsimilaj heksagonalaj modifaĵoj de bornitrido uzatas kiel lubrikaĵoj ("neorganika grafito"). Ĉe alta temperaturo kaj granda premo transformiĝas ĝi de la heksagonala en la kuba modifaĵo, analoge al transformiĝo de grafito al diamanto.
Ambaŭaj bornitrid-modifaĵoj estas senfinaj kaj ne kondukas kurenton.

Al la bornitrido estas tre simila la titankarbido kaj titannitrido.

sekurecaj preskriboj
--------------------

Bornitrido, laŭ EK-direktivoj ne estas danĝera materialo (eĉ por akvo) kaj tiel oni ne povas atentigi pri tio.

* Kategorio Bornitrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Partido Verde Ecologista de México** (Verda Ekologia Partio de Meksiko - **PVEM**) estas meksika partio. Ĉefa celo estas la mediprotektado.

Balotoj
-------

La PVEM estis en la prezidentaj balotoj de la jaro 2006 kune kune la PRI kiel Alianco por Meksiko Ambau partioj kune atingis 22,26%. En la balotoj de la jaro 2009 (balotoj por federaciaj parlamentanoj) la PVEM gajnis entute 2.291.298 voĉojn, kiu egalas al 6,71 %.

Kritiko
-------

En la lasta tempo oni forte kritikis la partion pro la strategia alianco kun la PRI kaj ĉar ĝi pledas por la reenkonduko de la mortpuno. Tio laŭ multaj meksikanoj estas tute oportunista kaj populista. La partio en tiu punkto ne atentas pri la Global Green Charter. Pro tio la Eŭropa Verda Partio ekde la 10a de februaro 2009 ne plu rekonas la PVEM, kiel parto de sia familio. Samtempe oni petis al la Mondaj Verduloj (Global Green) eksigon de la partio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de la partio
* Rezultoj de la balotoj 2009 (federacia parlamento)