recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Michael Stanley DUKAKIS** [MAJkl STENli duKAkis] (naskita la 3-an de novembro 1933 en Brookline en Masaĉuseco) estas usona politikisto, membro de la Usona Demokrata Partio.

Dukakis, filo de grekaj enmigrintoj, abiturientiĝis en 1955 ĉe la Kolegio de Swarthmore kaj armeservis. En 1960 li diplomiĝis pri juro ĉe la jura fakultato de Universitato Harvard (*Harvard Law School*).

En 1974 li elektiĝis guberniestro de Masaĉuseco, promesinte ne altigi la vendimposton, kion li poste tamen faris. Interalie pro disputo pri altaj impostoj li perdis la kandidatecon de sia partio en 1978; lia sampartiano Edward J. King iĝis guberniestro. De 1983 ĝis 1990 Dukakis denove havis tiun postenon.
En tiu tempo Masaĉuseco prosperis interalie pro furoro de nov-teknikaj entreprenoj, kio akiris la nomon "Masaĉuseca Miraklo".

En 1977 li kaŭzis atenton per publika rehabilito de Sacco kaj Vanzetti, ekzekutitaj en Masaĉuseco kvindek jarojn antaŭe.

Prezidenta kandidateco
----------------------

Interalie surbaze de la Masaĉuseca Miraklo Dukakis atingis esti prezidenta kandidato de sia partio en 1988. En la elektoj li malvenkis kontraŭ la respublikana kandidato, ĝistiama vic-prezidento George H. W. Bush.

Ŝlosilaj faktoj en la elekta kampanjo eble estis lia rifuzo de la mortpuno kaj lia subteno al programo de ferietoj por prizonuloj. Liaj kontraŭuloj uzis ambaŭ faktojn por prezenti Dukakis kiel danĝeron por la publika sekureco. En televida diskuto Dukakis respondis la demandon, ĉu li aprobus la mortpunon, se iu perfortus kaj murdus lian edzinon, per senemocia "Ne, kaj mi supozas, ke vi scias, ke mi kontraŭis la mortpunon dum mia tuta vivo." Multaj opiniis, ke Dukakis estu montrinta iom da emocio, pensante pri kruela krimo al amata homo.

Plua vivo
---------

Ĉar la ekonomia recesio trafis ankaŭ Masaĉusecon, la politiko de Dukakis estis pli kaj pli kritikata.
En 1990 li eksiĝis kiel guberniestro, unue iĝis estrarano de fervoja kompanio Amtrak kaj poste profesoro pri politika scienco en la Nord-orienta Universitato en Masaĉuseco.

Dukakis estas edzo de *Katherine D. Dukakis*; ili havas tri gefilojn kaj vivas en la gepatra domo de Dukakis en lia naskiĝurbo Brookline.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-07-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2010-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-03-18 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35727
* GND: 118879693
* LCCN: n80011660
* VIAF: 3764338
* ISNI: 0000 0001 1436 8728
* SUDOC: 029383722
* BNF: 12102234z
* ULAN: 500216108
* NLA: 35414330
* NDL: 00620603
* BIBSYS: 90583537
* NKC: jx20060426001
* BNE: XX5400059
 |
**Michel AFLAK** (arabe ميشيل عفلق), naskiĝis en Damasko en 1912, mortis en Parizo en 1989, estis araba politika pensisto fondinto de la partio *Baas\**, partio arabe-naciisma, modernisma, laika kaj progresisma, kun ankaŭ celo ŝtate reunuigi la tutan araban popolon. 

\*Poste la partio *Baas* disiĝis en pluraj. La reganta partio kiun estris Saddam Hussein en Irako, samkiel tiu alia, kiu regas en Sirio estas inter ili.

Michel Aflak, el kristana familio francparolanta (en Sirio estis tiutempe forta franca influo pro kolonitempa ĉeesto komence de la 20-a jarcento) studis en la pariza Sorbono de 1928 ĝis 1932. Reveninte en Sirio, li instruis historion kaj starigis studirondon, kiu iĝis en jaro 1947 la "partio por la socialisma renaskiĝo" *Baas*, kiu enspaciĝis en plejmulte de la arabaj landoj, de la persa golfo ĝis atlantika oceano, kaj kies pricipoj baziĝas sur araba naciismo kaj ia socialismo nemarksisma fundamentita sur la homa persono. Lia filozofio estis influita de personalismo de Emmanuel Mounier kaj Aflak estis malfalsa humanisto priokupa pri plena florado kaj digneco de homa persono. Li estis pure intelektulo, kaj neniam plenumis ian registaran oficon, restis respektata en la mondo kiel simbolon de la liberigcelo kaj digneccelo de la araba popolo.

Post la povokapto per *baas* en Irako jare 1968, li loĝadis en tiu lando. Tie li estis entombigita post lia morto. Lia tombo estis en oktobro 2003 profanita de la usonanoj, kiuj terrabotilis ĝin, eĉ ne ebligante je lia familio reakiri lian kadavron.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22378
* GND: 119166933
* LCCN: n88640744
* VIAF: 15573748
* ISNI: 0000 0001 1746 1653
* SUDOC: 027941353
* BNF: 12013505g
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Vaspart. |

**Michel Vaspart**, naskiĝinta la 22-an de februaro 1948, estas franca politikisto. Li estis elektita senatano de Côtes-d'Armor la 28-an de septembro 2014.

Biografio
---------

Entreprenestro, li estas urbestro de Pleudihen-sur-Rance ekde aprilo 1992 (reelektita en marto 2014), 1-a vic-prezidanto de Dinan Komunumaro. Li estis departementa konsiliano de la kantono Dinan-Est de 2001 ĝis 2014.

Li kandidatis por la deputitaj balotoj de 1997, de 2002, de 2007 kaj de 2012. Li malvenkis fronte al respective Charles Josselin, Jean Gaubert kaj Viviane Le Dissez.

Listokapo de UMP okaze de la senatanaj balotoj de septembro 2014, li konkeris unu el la tri seĝoj okupitaj de la maldekstro.

En la Senato, li estas membro de la Komisiono pri daŭriva evoluigo, substrukturoj, ekipado kaj teritoria aranĝo kaj de la senata delegitaro pri entreprenoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lia slipo en la interretejo de la Senato

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri franca politiko |
| Portala ikono | Portalo pri Côtes-d'Armor |
Aviadila foto de la Granda Kartuzio. La **Granda Kartuzio** (france *Grande Chartreuse*, latine *Magna Cartusia*) estas la ĉefmonaĥejo de la kartuzianoj
La **Granda Kartuzio** (france *Grande Chartreuse*, latine *Magna Cartusia*) estas kartuzio, tio estas la ĉefmonaĥejo de la kartuzianoj.

Priskribo
---------

Ĝi situas en montara ĉeno, norde de la grandurbo de Grenoblo, en la komunumo de Saint-Pierre-de-Chartreuse (departemento Isère). Origine, la Kastelo apartenis al la diocezo de Grenoble-Vienne. En 1084 la sankta episkopo Hugo de Châteauneuf donis ĝin al la ermito Bruno de Kolonjo kaj liaj anoj kiuj fondis la Kartuzianan ordenon.

Hodiaŭ al vizitantoj ne estas permesita la aliro al la loko kaj motorveturiloj estas malpermesitaj sur la ĉirkaŭaj vojoj. Tamen, muzeo pri la kartuziana ordeno kaj la vivo de giaj monaĥoj kaj monaĥinoj staras proksimume du kilometrojn fore.
La ordeno estas apogita per la vendo de likvoro kiu estis populara en Francio kaj poste ĉirkaŭ la mondo ekde la frua 18-a jarcento.

La angla poeto Matthew Arnold skribis unu el siaj plej bonaj poemoj, *Stanzas from the Grande Chartreuse* dum nelonga restado en la monaĥejo ĉirkaŭ 1850. La trankvila, sereneca kaj monaĥa trankvilo iĝis, por li, la murmuroj de forvelkanta mondo kiu kontrastis al tio, kion li vidis kiel la furioze emerĝantan aĝo de maŝinaro. La Granda Kartuzio ankaŭ estis priskribita en la revizio de *The Prelude, Book VI* de William Wordsworth, linioj 416-88 (1850; Wordsworth vizitis la monaĥejon en 1790), kaj en *Praeterita* de John Ruskin.

Sekvante la novan leĝon pri asocioj de 1901 kaj ĝian interpreton de malpermeso de religia amasa unuiĝo (ekz. en ordenoj) oni fermis multajn famajn religiajn instituciojn en tuta Francio, inkluzive de la Granda Kartuzio. La monaĥoj trovis rifuĝon en Italio ĝis 1929, sed revenis en 1940 kiam la karutzio remalfermitis fare de la registaro de Philippe Pétain.

Ĉe la fino de de la Dua mondmilito la Granda Kartuzio estis utiligita kiel hospitalo fare de la Aliancanaj Trupoj. Pli poste, la konata nazia kunlaboranto Paul Touvier estis kaŝita fare de la monaĥoj sub pseŭdonimo.

Famo post filmado
-----------------

Dokumentada filmo germana-svisa-franca pri la monaĥejo kun la titolo *Le Grand Silence / Die große Stille* (reĝisoro: Philip Gröning) ricevis agnoskon en la filmfestivalo post ĝia premiero en 2005.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Granda Kartuzio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo ĉe la Granda Kartuzio.
* Pri la filmo de 2005.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 493501
* GND: 10103137-3
* LCCN: n82093807
* VIAF: 141472293
* ISNI: 0000 0001 2324 3716
* SUDOC: 027596257
* BNF: 11876370k
 |
Meteoradaro en la Eksperimenta Stacio de la INTA en Pergamino, kaj je 400 m estas Klimata Stacio, datas el la 1a de Januaro 1910.
**Meteologia radaro** aŭ *Veterradaro* estas tipo de radaro uzita en meteologio por lokigi precipitaĵojn, kalkuli iliajn itinerojn kaj iliajn tipojn (pluvo, neĝo, hajlo, ktp.). Krome, la tridimensia informaro povas esti analizita por ekkoni la strukturo de la ŝtormoj kaj ties ebloj itineri kaj damaĝi. Finfine, la eĥoj de precipitaĵoj kaj de sennuba atmosfero de la veterradaro permesas ĉirkaŭkalkuli la direkton kaj rapidecon de la vento en la malaltaj zonoj de la atmosfero.

La "meteo radaro" estas foje uzata kun detektiloj de fulmoj, por lokigi la plej grandan aktivecon de ŝtormo.

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.

* Meteologia radaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Meteologia radaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 787266
* GND: 4270420-0
* LCCN: sh85110320
 |
**Fera ponardo de Tutanĥamono** ege kongruas kun meteora kompono, inklude homogenecon. Origine malkovrita en 1925 en la reĝa tombo de Tutanĥamono nome KV62 de la 14-a jarcento a.K. de la Valo de la Reĝoj fare de la arkeologo Howard Carter, la fera ponardo estas de meteorŝtona deveno.

Ekde la 1960-aj jaroj la alta enhavo de nikelo en la klingo estis akceptita kiel indikilo de meteora deveno. Pli ĵusa studo publikigita en junio 2016 atingita pere de analizoj per fluoreska spektrometro de Ikso-radioj montris, ke la kompono de la klingo estas ĉefe el fero (Fe) kaj el 11% da nikelo (Ni) kaj 0.6% da kobalto (Co). Tio signifas, ke ĝia kompono estas metita ene de mediano de grupo de 76 antaŭe malkovritaj fer-meteorŝtonoj.

> 
> La enhavo de nikelo en la kerna metalo de plej el ferometeoritoj gamas el 5% ĝis 35%, dum ĝi neniam superas 4% en historiaj feraj artefaktoj el surteraj ercoj produktitaj antaŭ la 19a jarcento.
> 
> 
> 

Krome, la proporcio inter nikelo kaj kobalto de tiu klingo estas komparebla al fermeteoraj materialoj.

En la epoko de la mumiigo de la kadavro de la faraono proksimume en la jaro 1323 a.K. (nome Bronzepoko), fera fandado kaj produktado estis rara. Feraj objektoj estis uzitaj por nur artaj, ornamaj, ritaj, donacaj kaj ceremoniaj celoj kaj por pigmentado. Tiel, fero dum tiu epoko estis pli valora ol oro aŭ konsiderita pormalica. Feraj artefaktoj estis donacitaj kiel reĝaj premioj dum la periodo tuj antaŭa al la regado de Tutanĥamono (t.e. dum la regado de Amenhotep la 3-a).

Notoj
-----

1. ↑  Bjorkman (1973). "Meteors and Meteorites in the Ancient Near East". Meteoritics and Planetary Science. 8: 124.
2. 1 2 3 4  
 (2016) "The meteoritic origin of Tutankhamun's iron dagger blade", *Meteoritics & Planetary Science* **51** (7), p. 1301. doi:10.1111/maps.12664.
3. 1 2  
Johson, Diane (from: Open University), "Why did Tutankhamun have a dagger made from a meteorite?", *IBTimes Co. Ltd.*, 3 June 2016.
4. ↑  
Walsh, Declan, "King Tut's Dagger Made of 'Iron From the Sky', Researchers Say", *The New York Times Company*, 2a de junio 2016.
5. ↑  
Panko, Ben, "King Tut's dagger made from an ancient meteorite", *American Association for the Advancement of Science*, 2a de junio 2016.
6. ↑  
Bjorkman, J.K..  (1973) *Meteors and Meteorites in the Ancient Near East*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673343
 |
**Metodo de Trachtenberg** [traĥ'ten'berg] estas kunaĵo da teĥnikoj eltrovitaj kaj disvolvitaj de Jakow Trachtenberg por rapide fari artimetikajn kalkulojn. Trachtenberg komencis verki la metodon dum sia tempo en Nazia malliberejo kiel rusa juda prizonulo en Ukraino. Tutaĵo da liaj teĥnikoj estas disponeblaj libre en kelkaj lingvoj; la angla eldono nomiĝas *The Trachtenberg Speed System of Basic Mathematics* (La Baznivelmatematika Rapidmetodo de Trachtenberg).[1]

Teĥnikoj por multiplikantoj de unu ĝis dekdu
--------------------------------------------

### 'Nombro' kaj 'Najbaro'

La verkistoj uzas vortojn 'nombro' kaj 'najbaro' havante aliajn signifojn ol en matematiko. En la libro, 'nombro' estas cifero en la multiplikato kaj 'najbaro' estas la cifero apude kaj dekstre de la cifero. Ekzemple, en nombro {\displaystyle 612} {\displaystyle 2} estas 'nombro' sen 'najbaro', {\displaystyle 1} estas 'nombro' havante 'najbaron' {\displaystyle 2} kaj 'najbaro' de 'nombro' {\displaystyle 6} estas {\displaystyle 1}. 

### Multipliki per 11

En la angla lingva eldono, la unua leciono temas pri instrui multipliki per multiplikantoj de unu ĝis dekdu. La unua nombro enkondukata en la leciono estas 11.

#### Teĥniko

Por {\displaystyle 612\times 11}, la algoritmo estas sube: 

1. Skribu la plej dekstran 'nombron' (cifero) en {\displaystyle 612} kiel la plej dekstra cifero de solvo.
2. Aldonu 'najbaron' de la dua plej dekstra 'nombro' al ĝi kaj skribu la sumon kiel la dua plej dekstra cifero de solvo.
3. Refaru la saman al {\displaystyle 6}.
4. Ne ekzistas iu ajn 'nombro' maldekstre de {\displaystyle 6}. Tial oni aldonu {\displaystyle 6} al {\displaystyle 0} kaj skribu la solvon kiel la plej maldekstra cifero en la solvo.

Informfontoj
------------

1. ↑   [1985] (2012) *The Trachtenberg Speed System of Basic Mathematics*. Rupa Publications India Private Limited, p. 270. ISBN 978-02-856-2916-5.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun la metroa sistemo "Tokyo Metro" (東京メトロ), administrata de la kompanio "Tokyo Metro Co. Ltd." |


---

Metroa enirejo de la stacio "Ebisu" (kvartalo Ŝibuja)
**Metroo de Tokio** (japane 東京の地下鉄, Tōkjō no ĉikatecu) estas sistemo de transporto operaciata de du malsamaj kompanioj: Toej (都営 [Toei]) kaj Tokyo Metro (東京メトロ [tōkjō metoro]). Tokio havas 13 metroliniojn, kun tuta longo de 286,2 km, kio iĝas ĝin la kvina plej granda metroreto de la mondo, post la metrooj de Novjorko, Londono, Moskvo kaj Madrido. Ĝi estas la dua plej uzata en la mondo, kun 2'500 milionoj da uzantoj ĉiujare. La unua metroo en Azio, estis inaŭgurita en Tokio en decembro 1927. En 1995 ĝi havis internacian famon, kiam la terorisma grupo Aum Ŝinrikjo ("Supera Vero") atencis per sarino en la metroo, okazigante 27 mortintojn.

Historio
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Linio Ginza (en la sekcio "Historio").
Konstruado de la metroo de Tokio komencis la 29-an de septembro 1925 fare de kompanio ***Tokyo Underground Railway***. La 30-an de decembro 1927 estis malfermata unua linio inter stacioj Asakusa kaj Ueno.

En la jaro 1941 oni anstataŭigis la kompanion *Tokyo Underground Railway* per nova kompanio ***Teito Rapid Transit Authority*** (帝都高速度交通営団 Teito Kosokudo Kocū Eidan), konata ankaŭ kiel **Ejdan** (営団 [Eidan]) aŭ **TRTA**. Ĝi administris metroon de Tokio ĝis la jaro 2004. La kompanio obeis al "Japana Ministerio pri Tero, Infrastrukturo kaj Transporto". Tio estis unu el la lastaj japanaj fervojaj kompanioj, administrataj de la registaro.

En la jaro 1953 la ununura linio, kuniginta la staciojn Asakusa kaj Ŝibuja, ricevis apartan nomon "linio Ginza", kiun ĝi havas ĝis nun. Oni nomis ĝin per aparta nomo por distingi ĝin de la dua linio — linio Marunouchi, kiun oni komencis konstrui en 1951 kaj malfermis en 1954.

Ĉe la administrado de la kompanio Ejdan la plena nomo de linioj inkluzivas la noman de la kompanio "営団": 営団千代田線 [Eida Ĉijoda-sen], 営団銀座線 [Eidan Ginza-sen], ktp. En la jaro 2004 la metroo de Tokio jam havis 13 linioj, kiel nun.

La 1-an de aprilo 2004 granda parto la Metroo de Tokio estis privatigata. La privatigita parto ricevis nomon *Tokyo Metro Co. Ltd.*. La restinta parto estas dua metroa sistemo Toej, administrata de *Tokyo Metropolitan Bureau of Transportation* (東京都交通局 [Tōkjōto kōcū kjoku]).

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Tokio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Metroo de Tokio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
La plurvoluma enciklopedio **Meyers Konversations-Lexikon** estas signifa ĉiutema germanlingva enciklopedio kaj referencilo, eldonata en la 19-a kaj 20-a jarcentoj en pluraj eldonoj de la institucio *Bibliographisches Institut* (bibliografia instituto) en la urbo Mannheim. Ĝi havas sian nomon laŭ la instituta fondinto Joseph Meyer). La projekto ekde la jaro 1986 ne plu aktualiĝas, favore al la enciklopedio *Brockhaus*, post kiam la eldonejo Brockhaus kaj la bibliografia instituto en 1984 estis fuziigitaj.

Apartaĵoj
---------

La legangoj de la enciklopedio de Meyer ekde la unua eldono, ekde la jaroj 1839 kaj 1855 eldonitaj en impresaj 52 volumoj, havis la eblecon komuniki kun la eldonistoj kaj proponi ŝanĝojn, esprimi kritikojn kaj deziri ampleksigojn. Ĉiu volumo havis aldonaĵon pri la korespondaĵo de la temoj traktataj en la volumo. Jam la unuaj volumoj havis multajn grafikaĵojn kaj planojn, kiuj klarigis temojn kompletige al la skriba teksto. 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Al tiu-ĉi enciklopedio de la homa scio estas aldonataj: la portretoj de la plej signifaj homoj de ĉiuj epokoj, la vidaĵoj de la plej rimarkindaj lokoj, la planoj de la plej grandaj urboj, cent mapoj pri la malnova kaj nova priskribo de la tero, pri statistiko, historio kaj relegio ktp. kaj multaj miloj da bildoj de naturhistoriaj kaj komercaj objektoj. **"** |
| — titola paĝo de la unua eldono |

 |

unua paĝo de la 12-a volumo de la 5-a eldono el la jaro 1897
### Reta eldono

Inter la jaroj 2006 kaj 2009 la eldonejo senkoste ofertis 150 000 historiajn artikolojn el la enciklopedio en la komputila reto. Laŭ eldonejaj informoj la oferto uziĝis pli ol 14 milionojn da fotoj ĉiumonate. Malgraŭ ampleksa prilaboro de la reta eldono en septembro 2008, la eldonejo finis tiun eldonon en marto 2009. La eldoneja klarigo estis ke la reta eldono de la enciklopedio de Meyer tre similas tiu de la enciklopedio Brockhaus, kaj ke la eldoneja nomo Brockhaus, sinonima por la samnoma enciklopedio, estonte ne ligiĝu al la koncepto de "universala enciklopedio", sed al novaj projektoj de la eldonejo pri infana literaturo kaj teme limigitaj, nur prigeografiaj enciklopedi(et)oj. Tamen la retejo retrobibliothek.de transprenis la retan eldonon de la enciklopedio de Meyer en la ne plu kopirajte protektita 16-voluma kvara eldono de la jaroj 1885 ĝis 1890 kaj plu senkoste disponigas ĝin. 

En la vikimedia komunejo, kolekto de liberaj dosieroj uzeblaj en ĉiuj vikimediaj projektoj, ĉiuj 16 volumoj de la 4-a eldono - kaj tekstoj kaj ilustraĵoj - estas publikigitaj en skanita formo. En la germanlingva eldono de la projekto vikifontoj la dosiera materialo ankaŭ prezentatas en formo tekste serĉebla.

* Meyers Konversations-Lexikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Meyers Konversations-Lexikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

En vikifontoj
-------------

 la 4-a enciklopedia eldono en la germanlingva branĉo de la projekto vikifontoj
Tipa usonano mezklasa domo
Meza riĉaĵo per plenkreskulo (2017)
La termino **Meza klaso** aŭ **Mezklaso** estas grado, tavolo aŭ socia klaso kiu aplikiĝas al personoj kun meza sociekonomia nivelo kiu situantas inter la laborista klaso kaj la alta klaso. En la sociaj sciencoj tio termino priskribas socian kaj ekonomian grupon de homoj kun akceptebla financa kapablo, kiuj ne havas eksterordinaran aŭ videblan influon aŭ riĉaĵon.

La Mezklaso, estas termino kiu aludas al la sociala tavolo sub la alta klaso, kiu vivtenas sin el rentoj (kaj ne el propra laboro) kaj super la malalta klaso en sociologio. En amaskomunikiloj, en landoj kiaj Hispanio kutime oni aludas ofte la Mezklason kaj ne tiom la laboristan klason aŭ malaltan klason, kio kondukas al kutima konfuzo identiĝi kun la Mezklaso pro ties lingva signifo, por granda procento de la loĝantaro. Strikte, la Mezklaso estas laŭnombre pli malgranda ol la procento de la loĝantaro kiu memidentigas kiel Mezklaso.

La mallarĝa sed plipreciza difino de la meza klaso laŭ domanaroj estas tiuj kies malneta enspezo varias inter 75% kaj 125% de la meza enspezo. Laŭ alia akceptita kalkulmetodo, la meza klaso estas difinita laŭ domanaroj, kies enspezo varias inter 75% kaj 125% de la mediana enspezo (la enspezlinio, kiun duono de la salajruloj gajnas supre kaj duono gajnas malsupre). 

La vasta difino de la meza klaso rezultas el la divido de la loĝantaro de iu lando laŭ sociekonomikaj klasoj. Tiu dividado distingas inter alta klaso (ekzemple la 1% de la riĉuloj), kaj la laborista klaso, kun la meza klaso intere. Tiu ĉi dividado difinas la mallarĝigan dividadon kiel "mez-malalta klaso".

La meza klaso estas la klaso sur kiu baziĝas la industriigita socio. La anoj en ĉi tiu klaso estas, kutime, la dungitoj kiuj dungis la plej multajn el la sistemoj en la komerca-privata kaj publika sektoro, kaj ankaŭ estas la ĉefaj konsumantoj de la diversaj konsumvaroj en la merkato. En marksisma sociologio, aliflanke, la frazo "meza klaso" estas utiligita kiel nomo por la klaso de burĝaj domposedantoj, kiuj gajnas sian porvivaĵon de komerca proprieto, administrado, kaj liberaj profesioj, kontraste al la proletaro - la klaso de salajritaj laboristoj, kiuj perlaboras sian vivon per manlaboro.

Vidu ankaŭ
----------

* Socia tavoliĝo
* Blanka kolumo

Bibliografio
------------

* Arriba, Ana & Serrano Pascual, Araceli (2002). Pobreza y Exclusión. Madrid: CSIC.
* Erikson, Robert & Goldthorpe, John H (1993). The Constant Flux: A Study of Class Mobility in Industrial Societies. Cary (NC): Oxford University Press. ISBN 0-19-827908-6.
* Esping-Andersen, Gösta (1999). Social Foundations of Postindustrial Economies. Cary (NC): Oxford University Press. ISBN 0-19-874200-2.
* Weber, Max (1976). «Stände und Klassen». Wirtschaft und Gesellschaft, cap. IV. Tübingen: Mohr. ISBN 3-16-538521-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diagonal Asociación Civil - NRO argentina kiu proponas oportunon de labora kaj socia relokigo al la meza klaso malriĉigita
* *Desoccidentalización*, artikolo de Lluís Bassets pri la monda etendo de la meza klaso. El País, 20a de marto de 2010.

* Meza klaso en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La kopirajta simbolo, "©", estas uzata por indiki, ke verkaĵo estas submetita al kopirajto.
**"Aŭtorrajto"** estas termino ofte uzata en rilato al juro pri intelekta propraĵo.

La termino estas konsiderata kiel rekta traduko de la franca esprimo *droit d'auteur* (angle *author's rights* kaj germane *Urheberrecht*). Ĝi estis enkondukita (1777) en Francio fare de Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais, kiu havis rilatojn kun Benjamin Franklin. Ĝi estis ĝenerale uzata rilate al la civila juro pri kopirajto kaj en la kopirajta juro en Eŭropa Unio. Aŭtorrajtoj estas internacie protektitaj pere de la Konvencio de Berno por la Protekto de Literaturaj kaj Artaj Verkoj kaj pere de aliaj similaj traktatoj. Koncerne la "spirita verko", la termino *aŭtoro* estas uzata en tre ampleksa senco, kaj inkludas komponistojn, artistojn, skulptistojn kaj eĉ arkitektojn: ĝenerale, aŭtoro estas la persono kies kreivo kondukas al kreo de protektata verko, kvankam la preciza difino varias el lando al lando.

Aŭtorrajtoj havas du diferencajn komponantojn: nome la ekonomiaj rajtoj de la verko kaj la moralaj rajtoj de la aŭtoro. La ekonomiaj rajtoj estas proprietaj rajtoj kiuj estas limigitaj en la tempo kaj kiuj povas esti transigitaj fare de la aŭtoro al aliaj personoj sammaniere kiel ajna alia proprietaĵo (kvankam multaj landoj postulas, ke la transigo estu farata en la formo de skribita kontrakto). Ili intencas ebligi, ke la aŭtoro aŭ la tenanto profitu finance el la kreaĵo, kaj inkludas la rajton rajtigi la reproduktadon de la verko en ajna formo (Artikolo 9a, de la Konvencio de Berno) La aŭtoro de teatraĵoj havas ankaŭ la rajton permesi la publikan ludadon de siaj verkoj (Artikolo 11a, de la Konvencio de Berno).

La protekto de la moralaj rajtoj de aŭtoro estas bazita sur la vidpunkto ke kreaĵo estas iel esprimo de la personeco de la aŭtoro: la moralaj rajtoj estas tiele personaj rajtoj de la aŭtoro, kaj ne povas esti transigitaj al alia persono escepte pere de testamento post la morto de la aŭtoro. La reĝimo de moralaj rajtoj ege diferencas inter landoj, sed tipe inkludas la rajton esti identigita kiel la aŭtoro de la verko kaj la rajton malakcepti distordon aŭ mutilon de verko kiu povus esti damaĝa al honoro aŭ reputacio de la aŭtoro (Artikolo 6abis, de la Konvencio de Berno). En multaj landoj, la moralaj rajtoj de aŭtoro estas porĉiamaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭtorrajto kaj kopirajtaj monopoloj

Notoj
-----

1. ↑   Konvencio de Berno por la Protekto de Literaturaj kaj Artaj Verkoj (el Monda Organizaĵo de Intelekta Propraĵo)  Alirita la 24an de februaro 2019.
Elvidejo sur pinto de Monto János
**Monto János** hungare **János-hegy** (=Johano-monto) estas 527 m-ojn alta kalkoŝtona monto (la plej alta en Budapeŝto) ĉe rande de Budapeŝto. Post Budapeŝto Budakeszi etendiĝas. Fagoj kaj kverkoj kovras preskaŭ la tutan monton. La monto apartenas al distrikto Hegyvidék.

Aertelfero el Monto János, fone domoj de Buda videblas

Historio
--------

Pli frue oni nomumis la monton monto Pozsony, ĉar onidire dum pura vetero oni vidis eĉ Pozsony-on kaj nature la Karpatojn. En la 19-a jarcento sur la supro staris skulptaĵo pri Sankta Johano. La monto iĝis tiutempe tre ŝatata loko de la loĝantoj de Budapeŝto. En 1882 ankaŭ Elizabeto de Aŭstrio-Hungario vizitis ĝin. Tial ekde 1910 elvidejo 23.5 m-ojn alta honore al Elizabeto ekfunkciis. 101 ŝtupoj kondukas al la elvideja supro, kie dum la socialismo ruĝa stelo (nokte lumigita) funkciis. En 2005 la elvidejo renoviĝis. Apud la elvidejo panorama restoracio funkcias. La monto havas ankoraŭ nekonatan kavernon, nur la enirejo estas videbla, la tuto ŝtopiĝis. Ne estas permeso malkovri ĝin.

Trafiko
-------

Pluraj vojetoj por turistoj atingas la supron. Ekde 1949 la infana fervojo havas haltejon (same tiel nomata *János-hegy*) en 409 m-ojn alta loko, poste oni uzas vojeton. Ankaŭ aertelfero funkcias ĝis la pinto.

Ĉe la piedo de la monto troviĝas Pilgrima Baziliko omaĝe al Dipatrino en Máriaremete.

Interesaĵoj
-----------

Mihály Eisemann komponis furoran ŝlagron pri la monto: *Johano, estu sur monto János*.

* Kategorio Monto János en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vido de cerro Paine Grande, centre, super glacimontero devena el la glaĉero Grey (videbla maldekstre) flosanta en la samnoma lago.
La **Monto Paine Grande** aŭ en hispana **cerro Paine Grande** estas monto situa en la masivo Paine, en la interno de la Nacia Parko Torres del Paine, en la Ĉilia Patagonio. Administracie, ĝi situas en la regiono Magallanes y de la Antártica Chilena kaj en la Provinco Ultima Esperanza.

Situa sudokcidente de la masivo, la cerro Paine Grande posedas kvar pintojn: la ĉefa (3 050 m), la Punta Bariloche (2 600 m), la centra Cumbre Central (2 730 m) kaj la norda Cumbre Norte (2 750 m).

Referencoj
----------

1. ↑   «Paine Grande» ĉe andeshandbook.org

Bibliografio
------------

* Gino Buscaini et Silvia Metzeltin, Patagonia, tierra mágica para viajeros y alpinistas, Desnivel, 2000, 304 p. (ISBN 9788489969575)
* Alan Kearney, Mountaineering in Patagonia, Cloudcap, 30 juin 1993, 168 p. (ISBN 9780938567301)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paine Grande ĉe andeshandbook.org Konsultita la 30an de Januaro 2017.
La vulkano **monto Pissis** (hispane *Monte Pissis* aŭ *Cerro Pissis*) - en la provinco Rioĥo de Argentino havas altecon de 6795 metroj super la marnivelo kaj sekve estas la dua plej alta vulkano de la tero kaj la tria plej alta monto de Sudameriko. Ĝi unuafoje grimpiĝis dum la jaro 1937 fare de la poloj Stefan Osiecki kaj Jan Szczepanski. La vulkana masivo, kiu apartenas al la montaro Andoj, situas inter la argentinaj provincoj La Rioja kaj Catamarca, kaj havas kvin montopintojn: la plej alta nomatas *Pissis CAM (Club Andino Mendocino)*, la aliaj kvar estas *Gendarmería Nacional, Cardenal Samoré, UPAME* kaj *Ejército Argentino*.

Dum 1994 argentina fakularo per moderna satelita poziciiga tekniko mezuris altecon de la montopinto, laŭ kiu ĝi estus la plej alta vulkano de la tero, antaŭ la "konkuranto" Ojos del Salado. Tiuj mezuroj tamen dum la sekvaj jaroj montriĝis neripeteblaj kaj sekve eraraj, tial ke la monto plejverŝajne restas "nur" la dua plej granda tera vulkano.

Baza punkto por montogrimpoj estas la argentinaj urbetoj *Tinogasta* kaj *Fiambalá*. La monto situas tre izolite kaj la baza kampadejo por lia grimpo plej bone atingeblas per aŭto taŭga por malstrata tereno. Sekve ĝi relative malofte grimpiĝas.

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispanlingva paĝo pri la monto Pissis Arkivigite je 2007-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva paĝo pri la monto
* dua anglalingva paĝo pri ĝi
Monto de krucoj
**Monto de krucoj** (litove *Kryžių kalnas*) estas artefarita monto troviĝanta norde de litova urbo Šiauliai. Estas starigitaj sur ĝi miloj da krucoj.

Historio
--------

Laŭ arkeologiaj trovoj komence de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento proksime de la hodiaŭa monteto situis en la 14-a jarcento burgo de la germanlingva armee ekspansiema Livonia Ordeno. La unuaj krucoj estis starigitaj surloke en la unua duono de la 19-a jarcento omaĝe de viktimoj de pola novembra ribelo el la jaro 1831, kiuj estis tie sepultitaj. Kiel pluaj estis sur tiu ĉi loko sepultitaj viktimoj de plua pola ribelo, januara ribelo el la jaro 1863.

Komence de la 20-a jarcento estis sur la loko proksimume 100 krucoj kaj ilia nombro danke al enlandaj kaj eksterlandaj pilgrimantoj senĉese kreskis. En la tempo, kiam Litovio estis parto de Sovetunio, la reganta reĝimo klopodis la lokon kiel nedeziratan religian kaj nacian simbolon kelkfoje likvidi. La krucoj estis kelkfoje neniigitaj per buldozoj, unuafoje en la jaro 1961, sed lokaj loĝantoj ĉiam denove starigis ilin. En la tempo de liberigo de la politikaj rilatoj post la jaro 1985 Sovetunio rezignis pri la klopodo neniigi tiun ĉi lokon.

Kaj la monto de la krucoj impresis ĉiujn pro sia neimagebla grandeco. Ĝi estas unika loko en la mondo kun centoj kaj centoj da miloj da diversgrandaj kaj diversformaj krucoj, kapeletfostoj, statuetoj de sanktuloj, ĉirkaŭvinditaj per rozariaj ĉenoj, alportitaj de pilgrimantoj. La krucoj, starigitaj de homoj, enplektiĝas en ununura mirinda ornamaĵo, komplika kiel la vivo mem, kaj ili konfirmas la esperon je Dia helpo vivi pli noble, pli honeste kaj pli bone. Entute: simpla aranĝo, ne artefarita aŭ inĝeniera, kiu kortuŝas pro la signifo kaj paroliva atesto (eĉ la vento, kiu tintingis la rozariajn ĉenojn ŝajnis atentigi nin pri la sopiro de la devotecaj amasoj).

Dum la soveta reĝimo
--------------------

La starigado de krucoj sur la monto, krom la devoteca signifo, iel signifis ankaŭ la reziston kontraŭ tiu regimo. En 1961 oni komencis detrui la monton kies krucoj estis bruligitaj, forigitaj aŭ enterigitaj. Tamen post ĉiu detruado la monto de la krucoj renaskiĝis kaj iĝis simbolo de la suferoj, de la nevenkebla kredo, de la sopiro je sendependo kaj de la esperoj de la litovoj. Tio famigis la monton ekster la limoj de Litovio tiel ke la 7an de Septembro 1993 Papo Johano Paŭlo la 2a vizitis ĝin kaj donacis al la loko lignan statuon Krucon, kiu tie staras.
Hodiaŭ la monto estas celo de vico de turistoj kaj pilgrimantoj el la tuta mondo, kiuj alportas senĉese novajn krucojn.
En 2000 apud la monto de la krucoj estis starigita moderna monaĥejo en kiu vivas junaj franciskanaj pastroj. La vizito estis tre interesa, samkiel la alparolo de la reprezentanto. La klostra kapelo, malantaŭ la altaro, havas grandegan vitran fenestron tra kiu videblas la tuta monto.

Kryžių kalno panoramaKryžių kalno panorama

* Monto de krucoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monto de krucoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Turnul Chindiei*, Târgovişte, Rumanio.
**Mezepokaj fortikaĵoj** referencas al militmetodoj en Mezepoko kiuj temis pri disvolvigo de konstruado kaj uzado de fortikaĵoj en Eŭropo, proksimume el la falo de la Okcidenta Romia Imperio ĝis la Renesanco. Dum tiu jarmilo, fortifikaĵoj ŝanĝiĝis la militoj, kaj siavice tio resultis en la aranĝo de novaj taktikoj, armiloj kaj teknikoj por sieĝo kaj konkero de urboj.

La gvatoturo konstruiĝis dekomence plej ofte el ligno, sekve apenaŭ ĝi defendis la gvatanton kontraŭ atakoj. Dum la militadoj oni ofte uzis porokazajn civilajn konstruaĵojn por gvatoturo, ekzemple preĝejoturojn. Ofte oni konstruis vicon de gvatoturoj. Remparo aŭ defenda muro estas murego aŭ tera altaĵo antaŭita de fosaĵo, ordinare ĉirkaŭ urbo aŭ alia grava loko por ĝin defendi. Laŭ la epokoj la konstruado de remparoj ŝanĝiĝis. Komence remparo estis nura palisaro ligna kaj ĝi evoluis dum la erao de fortikaĵoj kaj kasteloj al ŝtonmurego, kelkfoje plurajn metrojn dika. Tio ĉio rezultis en la konstruado de burĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Mezepoka militado

Bibliografio
------------

* Toy, Sidney. (1985) Castles: Their Construction and History. ISBN 978-0-486-24898-1.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737621
 |
**Middelburg (Mpumalanga)** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Mpumalanga.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 63 km²
* Loĝantaro: 205.403 (en 2012)
* Supermara alteco: 1490 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: 013

Geografio
---------

Middelburg (Mpumalanga) situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. Emalahleni troviĝas 25, Benoni 123, **Pretorio** 124, Johanesburgo 146, Durbano 477, Port Elizabeth 984, Kaburbo 1396 km.

Historio
--------

Middelburg estis establita kiel **Nasareth** en 1864. La loknomo estis ŝanĝita en 1872 al Middelburg por marki ĝian situacion duonvoje inter Pretorio kaj la orminadurbo de Lydenburg. La britoj konstruis grandan koncentrejon en Middelburg dum la 2-a kontraŭbura milito, kie multe da homoj mortis.

Ekonomio
--------

Middelburg (Mpumalanga) estas granda industria urbo, kie gravas ankaŭ la terkultivado. La plej grava industria branĉo estas produktado de ŝtaloj. Ankaŭ la turismo evoluas.

Trafiko
-------

El Middelburg (Mpumalanga) la plej grava vojo kuras al Emalahleni, krome estas 4 malpli gravaj vojoj al aliaj direktoj.

Klimato
-------

Middelburg (Mpumalanga) havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-21 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas iom malpli, ol 700 mm. La pluvo en novembro kulminas. Inter majo-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo por nederlandanoj konstruita en 1890
* memormuzeo en la iama deportejo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* mapo[*rompita ligilo*]
**Harvey Hart** (1928-1989) estis kanada reĝisoro kaj televida produktisto.

Hart studis ĉe la Universitato de Toronto antaŭ esti kontraktita de la Canadian Broadcasting Corporation (CBC) en 1952. Por ĝi li kreis pli ol 30 televidajn produktaĵojn, inter ili plurajn epizodojn de televidserio Festival, kiel *"Home of the Brave" [Hejmo de la bravulo]* (1961) kaj *"The Luck of Ginger Coffey" [La Sorto de Ginger Coffey]* (1961), adaptoj de la romano The Luck of Ginger Coffey.

En 1963 li forlasis Kanadon kaj iris al Usono, kie, en la sekvaj jaroj, li reĝisoris epizodojn por televidserioj kiel ekzemple "The Alfred Hitchcock Hour" kaj "Star Trek", same kiel teatraĵoj kiel Bus Riley's Back in Town (1965) kaj The Sweet Ride (1968).

Li revenis al Toronto en 1970, kie li reĝisoris plurajn filmojn, inkluzive Fortune and Men's Eyes [Fortuno kaj la Okuloj de la Viroj] (1971), The Pyx (1973), Shoot (1976) kaj "Goldenrod (1976), per kiu li gajnis la premion Canadian Screen Award for Best Director

Meze de 1970-a jardeko li reĝisoris kelkajn epizodojn de televidserion Columbo: *By Dawn's Early Light* (1974), *A Deadly State of Mind* (1975), *Forgotten Lady* (1975), kaj *Now You See Him* (1976). Li daŭre disigis sian tempon inter film-laboro en Kanado kaj televida laboro en Los Angeles dum la 1980-aj jaroj. Li ricevis premion Golden Globe Award for Best Miniseries or Television Film pro East of Eden kaj premion Gemini Award pro *Passion and Paradise* (1989).

Li mortis pro koratako en 1989.

Referencoj
----------

1. ↑   Harvey Hart Biography - Film Reference.
2. ↑  Rist, Peter Harry (2001). "Harvey Hart", in *Guide to the Cinema(s) of Canada*. Edited by Rist. Westport, Conn.: Greenwood Press. (ISBN 9780313299315). pp. 91-92.
3. ↑   Harvey Hart - Canadian Film Encyclopedia. Arkivita el la originalo je 2012-10-06.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-10-06. Alirita 2019-02-03.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631187
* GND: 1277690278
* LCCN: nr00001004
* VIAF: 227397450
* ISNI: 0000 0003 6421 6540
* SUDOC: 129437816
* BNF: 138950094
* BNE: XX1634430
 |
**Meződ** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. En la loknomo mező signifas hungare: kampo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 6 km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 7370
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°17′13″N 18°06'03″E

Situo
-----

Meződ situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Pécs-Dombóvár kaj fervoja linio Budapeŝto-Szentlőrinc preteriras. Sásd troviĝas je 4 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la romianoj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1475 laŭ tiama hungara ortografio *"Mezeed"*. Post la mezepoko la komunumo supozeble senhomiĝis pro la turkoj. En la 18-a jarcento hungaroj refondis la komunumon, poste ankaŭ germanoj alvenis.

En Meződ migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika lerneja kapelo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj el la 20-a jarcento
* sonorilostablo

* Kategorio Meződ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mezőszilas** [mezOsilaŝ] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Sárbogárd. Mező signifas hungare: kampo.

Katolika preĝejo de Mezőszilas
Kalvinana preĝejo de Mezőszilas
Kastelo de Mezőszilas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 65 km²
* koordinatoj: 46° 49′ 00″ N 18° 28′ 49″ O﻿ / ﻿46.81667 °N, 18.48028 °O﻿ / 46.81667; 18.48028 (mapo)Koordinatoj: 46° 49′ 00″ N 18° 28′ 49″ O﻿ / ﻿46.81667 °N, 18.48028 °O﻿ / 46.81667; 18.48028 (mapo)
* Loĝantaro: 2340
* Poŝtkodo: 7017
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

Mezőszilas situas laŭ ĉefvojo Dunaföldvár-Balatono. Simontornya troviĝas 12, Sárbogárd 17, Enying 26 km-ojn.

Historio
--------

Pli frue keltoj kaj avaroj vivis tie, dume la romianoj postlasis vojon Sophiane-Gorsium. Longe estis tie 2 apudaj vilaĝoj *Szilas* kaj *Balhás*, kiuj unuiĝis. La nuna loknomo oficialiĝis en 1942 (pli frue estis *Szilasbalhás*). La loko famiĝis pri ĉevalobredado. Nuntempe lernejo por rajdistoj funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1935
* kalvinana preĝejo
* Kastelo de Mezőszilas

Famuloj
-------

En la iama Szilasbalhás naskiĝis Károly Kovács (aktoro).
Meĥanismo de la aparato

La **meĥanismo de Antikithera** (μηχανισμός των Αντικυθήρων), ankaŭ nomata astrolabo de Antikithera, estas ĉirkaŭ 2100-jara bronza (jam ŝtoniĝinta) horloĝsimila meĥanismo kaj estis turnebla per ekstera prenilo. Elias Stadiatos, greka kaptisto de spongoj, malkovris ĝin en la 17-a de majo 1902 ĉe Antikithera, ĉ 40 m sub la maro, nun ĝi troviĝas en la greka Nacia Muzeo de Ateno (Εθνικό Μουσείο Αθηνών). Oni supozas, ke ĝi estis produktita en la insulo Rodos.

Analizoj
--------

Derek de Solla Price
Oni povis movi la movilojn pri la sunosituo kaj lunosituo. La meĥanismo enhavas ĉirkaŭ 30 dentoradojn, kies proporcioj unu al la alia helpis kompreni ĝin. Evidentiĝis ke unu proporcio estas 254:19, kio estas la rilata nombro de ĉieliro de suno kaj luno (13,368). Rentgenaj analizoj okazis nur en 1971, 1993 kaj denove en 2005. Ekde 2006 oni pluanalizis supozitajn surskribojn. En la jaro 2008 la laborgrupo de *Antikythera Mechanism Research Project* esploris la malantaŭan flankon de la konstruaĵo pli detale kaj interpretis ĝin.

Pioniraj detaloj
----------------

* unua komplika mekanismo kun dentoradoj
* unua diferenciala transmisiilo

Rezultoj
--------

La nomoj de la monatoj sur la du diskoj de la malantaŭa flanko estas korintaj. Per la suba disko montriĝas luneklipsoj kaj suneklipsoj. Sur la antaŭa flanko troviĝas nur unu disko, tie la monatnomoj devenas el la egipta kalendaro. Tiu disko montras la movadon de la suno, luno kaj videblaj planedoj. La meĥanismo helpis la ŝipadon de la antikvaj grekoj. Tiun tezon publikigis Derek de Solla Price en 1959, en artikolo de "Scientific American".

Rekonstruoj
-----------

La meĥanismo de Antikithera kaj unu rekonstruo troviĝas en la *Nacia Muzeo de Ateno*. Pluaj rekonstruoj troviĝas en la *Astronomisch-Physikalisches Kabinett* en Kaselo, Germanio, kaj en la *American Computer Museum* en Bozeman, Montano Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Meĥanismo de Antikithera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube

* Nature 454, 614 (2008)
* Arkivigite je 2012-10-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Tridimensia Antikithera Simulilo Arkivigite je 2020-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 54° 03′ 00″ N 57° 49′ 00″ O﻿ / ﻿54.05000 °N, 57.81667 °O﻿ / 54.05000; 57.81667 (mapo)

**Meĵgorje** (ruse *Межгорье*) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80507.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1995.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Ufa-105 (Уфа-105);
* Beloreck-16 (Белорецк-16).

En jaro 2002 la urbo havis 19,1 mil loĝantojn.

Flago de Baŝkirio
Administra divido de Baŝkirio

**Ĉefurbo**: Ufa

**Urbaj distriktoj**:
Agidel |
Kumertau |
Meĵgorje |
Neftekamsk |
Oktjabrjskij |
Salavat |
Sibaj |
Sterlitamak |
Ufa 

**Municipaj distriktoj**:
Abzelilova |
Alŝeeva |
Arĥangelska |
Askina |
Aurgaza |
Bajmaka |
Bakala |
Baltaĉeva |
Belebeja |
Belokataja |
Belorecka |
Biĵbuljaka |
Birska |
Blagovara 
Blagoveŝĉenska |
Buzdjaka |
Burajeva |
Burzjana |
Ĉekmaguŝa |
Ĉimŝa |
Davlekanova |
Duvana |
Djurtjulia |
Fjodorovka |
Gafura |
Ĥajbulina |
Janaula |
Jermekejeva |
Iglina |
Iliŝeva |
Iŝimbaja 
Kaltasa |
Karaidela |
Karmaskala |
Kiga |
Krasnokama |
Kugarĉa |
Kuŝnarenkova |
Kujurgaza |
Meleuza |
Meĉetlina |
Miŝkina |
Mijaka |
Nurimanova |
Salavata |
Sterlibaŝeva |
Sterlitamaka |
Ŝarana 
Tatiŝla |
Tujmaza |
Uĉala |
Ufa |
Zianĉura |
Zilaira
Página del *Meshari*
***Meshari*** (albane, "Preĝlibro") estas la unua libro skribita en la albana lingvo. La libro estis verkita de Gjon Buzuku, katolika kleriko en 1555. La libro enhavas 188 paĝojn kaj estas dukolumne ordigita. Meŝari estas traduko de la ĉefaj partoj de la katolika liturgio en la albana. Ĝi enhavas la liturgiojn de la ĉefaj katolikaj festoj de la jaro, komentarioj pri la preĝlibroj, eroj de la Biblio, ritoj kaj katekismoj. Ĝi estis tradukata por helpi la albanajn katolikojn preĝi en sia propra lingvo la ĉiutagajn religiajn diservojn. La ununura kopio de ĉi libro nuntempe troviĝas en la Vatikana Biblioteko.

*Meŝari* estis malkovrita en 1740, perdita kaj remalkovrita en 1909. En 1930, la libro estis fotokopiita kaj sendita al Albanio. En 1968 estis publikigita kun komentarioj de lingvistoj.

*Meŝari* estas skribita per la norda dialekto (*gegërisht*), en latina alfabeto, kun kelkaj modifitaj literoj. La libro enhavas riĉan vortprovizon kaj la ortografio kaj gramatiko ŝajnas observi establitajn regulojn, kio montras eblan pli fruan tradicion de la skriba albana lingvo.
**Miahuatlán de Porfirio Díaz** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Miahuatlán de Porfirio Díaz*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 059.

Geografio
---------

**Miahuatlán de Porfirio Díaz** apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca, kaj estas la administra centro de la regiono kaj distrikto. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 32185 loĝantojn. El tiuj estis 15394 viroj kaj 16791 virinoj. La komunumo havas surfacon de 326.61 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1600 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2272 indiĝenoj. El tiuj 1771 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1771 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Miahuatlán de Porfirio Díaz Arkivigite je 2007-06-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Michael Christoph HANOW** (ankaŭ Hanov, Hanovius) (12a de Decembro 1695, en Zamborst ĉe Neustettin, Pomeranio – 22a de Septembro 1773, en Danzig) estis germana meteorologo, historiisto, profesoro de matematiko kaj ekde 1717 rektoro de *Akademisches Gymnasium Danzig*.

Hanow estis edukita en Danzig kaj Leipzig kaj estis privata instruisto en Dresden, Leipzig kaj Danzig. En 1727 li iĝis membro de la *Akademisches Gymnasium Danzig*. Li verkis nombrajn artikolojn kaj librojn. Ekde 1739 li publikigis la *Danziger Nachrichten* nome ĉiusemajna gazeto kun la veterprognozo. La termino *biologio* estis de li enkondukita aŭ disvastigita. En la jaroj 1745 al 1767 li verkis *Jus Culmense*, nome kompleta Kulm leĝo (*Kulmer Recht* aŭ urba regularo) kaj kolekton de ĝis tiam nepublikigitaj Prusiaj dokumentoj.

Kun Georg Daniel Seyler, Gottfried Lengnich kaj David Braun li apartenis al la grupo de plej gravaj lokaj historiistoj de la 18a jarcento.

Bibliografio
------------

* Michael Christoph Hanow: *Philosophiae naturalis sive physicae dogmaticae: Geologia, biologia, phytologia generalis et dendrologia.* 1766.
* Carl von Prantl, *Works of Hanov, Michael Christoph*. en: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). volume 10, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, page 524 f.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Michael Christoph Hanov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verkoj de Hanow en la Katalogo de la Germana Nacia Biblioteko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610125
* GND: 104356294
* LCCN: n86113882
* VIAF: 41889361
* ISNI: 0000 0001 2129 7673
* SUDOC: 030795745
* BNF: 12213902w
* BIBSYS: 98023856
* BNE: XX1664600
 |
**Molnári,** kroate **Mlinarci** aŭ *Mlinarce* estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Letenye.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 720
* Poŝtkodo: 8863
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°23′07″N 16°49'50″E

Situo
-----

Molnári situas sur ebenaĵo, laŭ maldekastra bordo de Muro (rivero) (kontraŭe Kotoriba troviĝas), laŭ flankovojoj. La rivero estas landlimo de Kroatio. Letenye troviĝas 12, Nagykanizsa 18, Csurgó 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1321 laŭ tiama hungara ortografio *"Molnáry"*. En la 16-a jarcento la vilaĝo trovis sin en fronto inter Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio, tial la komunumo preskaŭ senhomiĝis. Baldaŭe precipe kroatoj alvenis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj,infanĝardeno, kulturdomo, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1990
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj de 1990