recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Reverso de la jefersona nikelo
La **nikelo**, en usona uzado, estas kvin-cenda monero stampita kaj eldonita de la Usona Monservo. Ĝi estas komponita de 75% da kupro kaj 25% da nikelo, kio nomigas la pecon. Ĝi estis eldonita ekde 1866.

La arĝenta monmero de duono da dekcendo, egala al kvin cendoj, estis eldonita ekde la 1790-aj jaroj. La Usona Enlanda Milito okazigis ekonomiajn malfacilaĵojn, eligante oron kaj arĝenton el la cirkulado; reage anstataŭ malmultvalorajn monerojn, la registaro dekomence eldonis papermonerojn. En 1865, la Kongreso abolis la monbileton de kvin cendoj post Spencer M. Clark, estro de la *Currency Bureau* (valutservo, nune *Bureau of Engraving and Printing*, servo de stampado), lokigis saian propran portreton sur la monbileto. Post sukcesa enmeto de moneroj ducendaj kaj tricendaj, sen valora metalo, la Kongreso ankaŭ rajtigis kvincendan moneron konsistan el baza metalo; la stampejo ekstampis tiun version en 1866.

La komenca desegno de la Sigelnikelo estis stampita el 1866 ĝis 1883, tiam ĝi estis anstataŭita de la Libereckapa nikelo. La Bubala nikelo estis enmetita en 1913 kiel parto de klopodo por pliigi la belecon de la usonaj moneroj; en 1938, sekvis la Jefersona nikelo. En 2004 kaj 2005, oni eldonis specialajn desegnojn honore de la ducentjariĝo de la Ekspedicio de Lewis kaj Clark. En 2006 oni eldonis diversajn desegnojn. Je la fino de 2013, kostis pli ol naŭ cendojn produkti nikelon;. tiele la Stampejo serĉas eblon malaltigi la koston uzante malpli kostajn metalojn.

Referencoj
----------

1. ↑   US Mint Cost To Make Penny and Nickel Declines in FY 2013 (2014-01-20).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kvincenda monero (Usono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* US Mint Unveils Dramatic New Nickel Designs for 2005 Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine, el la retejo de la Usona Stampejo
**Johann Christian HERTZER** (naskiĝinta la 20-an de junio 1807 en Ilmenau, mortinta samloke la 18-an de februaro 1884) estis germana politikisto kaj arĥitekto. Inter 1849 kaj 1873 li urbestris en sia naskiĝurbo.

Vivo
----

Hertzer venis el humila fono. Unue li finis metilernadon kiel ĉarpentisto, antaŭ ol iri al Petrovaradin kaj Peŝto. Poste li ankaŭ laboris kiel arkitekto en Ilmenau. La malnova funebrohalo en la tombejo (1836) kaj la ondbaseno en la Ilm-valo (1838), kiu estis disfaligita ĉirkaŭ 1900, estis konstruitaj laŭ liaj dezajnoj.

Je kristnasko 1848 Hertzer estis elektita urbestro de la urbo Ilmenau, la 2-an de januaro 1849 li ekoficis. Kiel rezulto de la Revolucio 1848 ekzistis nova urba leĝaro en Ilmenau, kiu estis metita en efikon por la unua fojo fare de Hertzer. La Kickelhahn-turo ankaŭ estis konstruita en 1854/55 dum regado de Hertzer, kiu metis la fundamentan ŝtonon por ĝi. En 1869 Hertzer malfermis lindan legadpavilonon *Sophienlesehalle* en Lessing-parko kiu estis ĉefe uzita de kuracbangastoj. Hertzer ankaŭ promociis la kuraclokon kaj feri-industrion en Ilmenau alimaniere dum sia permanenta ofico, tiel ke multaj migradopadoj kaj promenejoj estis aranĝitaj en la najbareco de la grandurbo sub lia direkto.

Graveco
-------

La longa urbestra deĵoro de Hertzer kondukis al diversaj honoroj por li. En 1899, ekzemple, la ĉirkaŭ unu kilometron longa Hertzer-promenejo estis aranĝita ĉe la piedo de Lindenberg-monto. Dek kvadratoj kun monumentoj por gravaj Ilmenau-elstaruloj kaj banurbogastoj estis metitaj sur ĉi tiun mejlon de famo, inkluzive de unu kun monumento en honoro de Hertzer. Ĝi estis kreita fare de Max Bechstein, dume la industriulo Hermann Naumann disponigis la ŝtonojn por aranĝado de la tuto.

Literaturo
----------

* Reinhard Döring: *Die Ilmenauer Promenaden*. Ilmenau, 1999. ISBN 3-929730-25-1


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757688
* GND: 104556446X
* VIAF: 305917767
 |
La **premio Lumière** (france *Prix Lumière*, foje ankaŭ Trophée Lumière aŭ duon-angle *Lumière Award*) estas kinopremio nomata laŭ la fratoj Lumière, kiu ekde la jaro 1996 estas ĉiujare atribuata en Parizo. La premion aljuĝas la *Académie Lumière*; la ĵurio konsistas el pli ol 200 reprezentantoj de ne-franciaj amaskomunikiloj. 

La ceremonio, en kiu publike anonciĝas la premiitoj, ĉiujare okazas inter mezo de januaro kaj fino de februaro. Kontraste al la iom pli poste aljuĝata premio César, la premio Lumière nur celas origine franclingvajn filmojn.

La premion en 1995 iniciatis la usona *Edward Behr* kaj la franca filmproduktoro *Daniel Toscan du Plantier*. Modelo estis la usona Premio Ora Globo, kiun ĉiujare reprezentantoj de internaciaj amaskomunikiloj aljuĝas en Los-Anĝeleso.

Kategorio
---------

La premio Lumière aljuĝatas en sume 8 kategorioj. Kiel pri la usona Akademia Premio aŭ la franca premio César, en ĉiu kategorio estas anoncataj kvin nomumoj, inter kiuj la ĵurio elektas la gajnanton. 

| Kategorio | franca kategoria nomo | atribuata ekde la jaro |
| --- | --- | --- |
| Plej bona filmo | *Meilleur film* | 1996 |
| Plej bona reĝisoro | *Meilleur réalisateur* | 1996 |
| Plej bona scenaro | *Meilleur scénario* | 1996 |
| Plej bona aktoro | *Meilleur acteur* | 1996 |
| Plej bona aktorino | *Meilleure actrice* | 1996 |
| Plej bona nova aktoro | *Meilleur espoir masculin* | 2000 |
| Plej bona nova aktorino | *Meilleur espoir féminin* | 2000 |
| Plej bona franclingva filmo | *Meilleur film francophone* | 2003 |

La premio por la "plej bona franclingva filmo" atribuiĝas al filmoj, kiuj ekstere de Francio produktiĝis en la franca lingvo. Tiu kategorio anstataŭis la inter la jaroj 1996 kaj 2002 atribuitan "premion Lumière por plej bona eksterlanda filmo" (*Prix Lumière du meilleur film étranger*).

Ekde la jaro 2006 la francia televida kanalo *TV5 Monde* krome aljuĝas la specialan premion *Prix du public mondial* ("premio de la monda publiko").

Eksteraj ligiloj
----------------

* premiitoj 2009 en la retejo *allocine.fr* (france) Arkivigite je 2009-01-22 per la retarkivo Wayback Machine
* la premio Lumière en la anglalingva prifilma datumbazo *Internet Movie Database* Arkivigite je 2009-10-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Adolf Hugo FLINTZER** (naskiĝinta la 4-an de majo 1862 en Eisenach, mortinta la 23-an de junio 1917 en Vajmaro) estis germana pentristo kaj ilustristo. Li estis malsenedzina havante tri filinojn (Sanna, Hildegard kaj Marianne). Li estas arthistorie neglektita en niaj tagoj.

Tombo de Hugo Flintzer

Vivo
----

Post studoj inter 1881 kaj 1884 ĉe Grandduka saksia altlernejo en Vajmaro ĉe Max Thedy kaj posta restado (ekde la 21.4.1884) en Munkeno ĉe la Akademio pri plastikaj artoj ĉe Wilhelm von Lindenschmit (la pli juna) li iĝis direktoro en 1896 ĉe la vajmara altlernejpreparejo *Fürstliche freie Zeichenschule*. Inter liaj disĉiploj troviĝis uloj kiuj poste mem iĝis gravuloj kaj instruistoj de Bauhaus (ekz. Marianne Brandt). Posteulo lia estrece estis Franz Emil Goepfart, alia Thedy-disĉiplo.

Ĉe Flintzer lernis ekz. la (ŝton)skulptisto Max Schwarz kiu kreis la imponan tomboŝtonon de Flintzer ĉe la Historia tombejo vajmara en formo de kelta kruco. Ĝi ankoraŭ ekzistas. Flintzer mortis soldatinte dum la Unua mondmilito pro tifo.

Li ankaŭ aktivis kiel libra ilustristo kio ŝajne pleje konatigis lian agadon.

Memoro
------

En la 2017-a jaro okazis ĉe Urbomuzeo de Vajmaro speciala ekspozicio. Dum la lastaj vivomonatoj li kreis la emocivekantan ciklon *Vater unser* kun enplekto de militaj travivaĵoj. Ĝi konsideratas ĉefverko lia.

Okaze de internacia artekspozicio en 1891 kiun okazigis Societo de berlinaj artistoj okaze de la 50-a datreveno klubfondiĝa ankaŭ Flintzer prezentis sin per ĝenropentraĵo.

Referencoj
----------

1. ↑  Matrikulara atesto
2. ↑  Adresaro de 1916, p. 146 La schwarz-a ateliero troviĝis *Am Friedhof 3 E*.
3. ↑
4. ↑  Li ekzemple plibeligis bilde eldonon de la goetan *Die Leiden des jungen Werther*  kaj diversajn poemajn antologiojn
5. ↑  Gravis ankaŭ ilustrado de verkoj de Nikolaus Lenau kaj Heinrich Heine *(Buch der Lieder)*.
6. ↑   Sonderausstellung Stadtmuseum Weimar 2017. Arkivita el la originalo je 2022-01-26. Alirita 2022-01-29.
7. ↑  *Internationale Kunst-Ausstellung veranstaltet vom Verein Berliner Künstler anlässlich seines fünfzigjährigen Bestehens 1841-1891: Katalog*, Verlag des Vereins Berliner Künstler, Berlin 1891, p. 10.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753841
* GND: 135578213
* VIAF: 35674926
* ISNI: 0000 0001 1054 0084
* NKC: xx0265885
 |
La tiel nomata **trivialnomo** aŭ **popollingva nomo** estas nescienca nomo en biologio, kemio, medicino kaj farmacio. Trivialnomoj estas en la respektiva fako ofte konata nomo el la ĉiutaga lingvo. Temas pri simila koncepto al komuna nomo.

Biologio
--------

En la biologia nomenklaturo trivialnomo estas regiona aŭ etnolingva esprimo por vivaĵoj aŭ taksono anstataŭ ilia scienca nomo. En Esperanto ekzemple „leono" por la duparta specionomo *Panthera leo*. Ofte la trivialnomoj en etnoligvoj ne estas unusignifa. Ekzemple la germana „Butterblume" staras por tuta vico de flave florantaj plantoj de diversaj gradoj de parenceco.

Kompletigonta Listo de popollingvaj nomoj de plantoj\_

|  |
| --- |
|  |
|  |
| popollingva nomo | scienca nomo |
| Neforgesumino | miozoto |
| sunfloro |  unujara helianto |
| kivo | Actinidia |  |

Kaj kelkaj aliaj.

Kemio
-----

En kemio la trivialnomoj por ŝtofoj povas esti nomoj, kiuj ne estas laŭ la reguloj de la sistema kemia nomenklaturo difinitaj de la IUPAC-reguloj. Aliokaze malfacilas koni la konsiston kaj strukturo de kemia substanco aŭ de ŝtofo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Trivialnomo en la Vikivortaro (Universala vortaro)

Referencoj
----------
Princepiskopo Josef Altenweisel
**Josef ALTENWEISEL** (naskiĝinta la 6-an de decembro 1851 en Niederndorf, Distrikto Kufstein, mortinta la 25-an de junio 1912 en Matrei am Brenner, Distrikto Innsbruck Land) estis aŭstra teologo kaj romkatolika princepiskopo de Brixen.

Vivo
----

Post studo de filozofio kaj teologio en Romo li doktoriĝis kaj ordinitis sacerdoto en la 10.6.1876. Post reveno patrujen li docentis ĉe Kollegium Borromaeum Salzburg kaj ekde 1883 profesoris pri dogmatiko ĉe la fakultato teologia en Salzburg. En la 6.5.1904 li nomumitis per imperiestra dekreto de Francisko Jozefo la 1-a princepiskopo de Brixen kion konfirmi papo Pio la 10-a en la 2.7.1904. Konsekro iĝis en la 11.9.1904 en Romo fare de kardinalo ŝtatsekretario Rafael Merry del Val y Zulueta.

Li estis domprelato papa, tronasistanto papa, reĝa kaj imperiestra registarkonsilisto, membro de supera ĉambro parlamenta de Vieno kaj de la landa parlamento en Innsbruck. En majo 1907 li ankaŭ iĝis ano de la katolika studenta korporacio *KÖHV Leopoldina Innsbruck* (ene de Cartellverband).

Post morto pro apopleksio li entombigitis en la episkopa kripto de la Katedralo de Brixen. Lia busto kune kun kvar aliaj episkopoj troviĝas sub la statuo de la bona Paŝtisto sur komuna tombo.

Referencoj
----------

1. ↑  Gaudentius Koch (eld.): "Das Große Leben Christi oder Ausführliche, andächtige und bewegliche, ganz Vollkommene Beschreibung Des allerheiligsten Lebens und bittern Leidens Unseres Herrn Jesu Christi Und seiner glorwürdigsten Lieben Mutter Mariae […]. Dargestellt durch Pater Martinus von Kochem, Kapuziner. (Bernkastel 1689)." Ĉe: *Das Buch von der Schöpfung bis zum Himmelreich […].* Sankt-Augustinus-Verlag, Franz W. Drees, Köln am Rhein/München 1912, p. VIII.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Josef Altenweisel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Altenweisel ene de la katolika hierarkio
* Pri li en biografia leksikono de CV


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753526
* GND: 143837990
* VIAF: 168971916
* ISNI: 0000 0001 1802 8763
* NKC: xx0198292
 |
**Polessk** aŭ en esperantlingva latinliterigo sen duobla konsonanto **Polesk** (ruse *Полесск*, germane *Labiau*, litove Labguva, pole Labiawa/Labiewo) estas urbo en Kaliningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en la jaro 2005) estas 27230501.

Laŭ administrado de Sovetunio, ĝi havas statuson de urbo ekde la jaro 1946.

La urbo en Sovetunio antaŭe estis nomita:

* Лабиау (Labiau) de 1945 ĝis 1946.

La interurba telefona kodo estas 01158, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 52′ N 21° 06′ O﻿ / ﻿54.867 °N, 21.100 °O﻿ / 54.867; 21.100 (mapo).

La urbo situas borde de la rivero Dejma (Дейма, germane *Deime*). Ĝi disponas pri fervoja stacio. 

En jaro 1959 la urbo havis 6,4 mil loĝantojn, en jaro 2002 estis 7,7 mil loĝantoj.

Historio
--------

La urbo estis fondita en la jaro 1258. Ĝis 1945, ĝi apartenis al Germanio kaj nomiĝis Labiau.

Vidu ankaŭ
----------

* Sambianoj
Moderna premkuirilo.
**Premmarmito** aŭ **premkuirilo**, **prempoto, rapidkuira poto** estas hermete fermebla kuirpoto, en kiu la manĝaĵoj pretiĝas pro la estiĝanta vaporpremo (vidu premo) pli rapide ol en kutima kuirpoto. En la premmarmito, la vaporo povas varmiĝi eĉ ĝis 130 °C, tiel pli rapide kuiriĝas la manĝaĵo, restas pli da vitaminoj kaj mineralaj materialoj.

La prempotoj havas kutime du premvalvojn: la ĉefan valvon kaj la valvon de sekureco. La ĉefa valvo agas (malfermas), se la premo ene de prempoto iĝas pli alta ol la antaŭregulita premo. La valvo de sekureco agas ĉe pli alta premo se pro iu kialo la ĉefa valvo ne funkcias norme kaj tiel malebligas eksplodon de la poto.

La modernaj prempotoj havas reguleblan ĉefan valvon, alivorte, ebligas reguli la premon (kaj tiel la temperaturon) de kuirado. Prempotoj kun neregulebla ĉefa valvo kuiras kutime ĉe 120 °C ĉe normala atmosfera premo.

Rimarkinda, ke la temperaturo de kuirado dependas de **absoluta** premo en la poto kaj la valvoj regulas la rilatan premon, alivorte la premon super atmosfera premo. Tio signifas, ke la temperaturo de kuirado ĉe estiĝanta premo ekzemple en alta montaro estas malplia ol ĉe marnivelo (same kiel ĉe kuirado en kutima kaserolo).

La antaŭaĵon de la moderna premmarmito inventis Denis Papin en la 17-a jarcento (Papin-poto).

* Kategorio Premmarmito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Polichundo.
**Polichundo** estas termino uzata por hundoj dresitaj cele al helpo en publika sekureco kaj polica esplorado. Krome ili estas konsiderataj kiel unu el la plej bonaj akompanantoj dum esplorado kiu postulu grandan flarpovon kaj instinkton. 

Polichundoj estas uzataj por serĉi spurojn, por trovi drogojn, eksplodaĵojn, homojn (perditajn infanojn, senhelpajn individuojn, fuĝintojn) aŭ kadavrojn, sed ankaŭ kiel armilo helpante policistojn aŭ por gardado.

Diversaj uzoj
-------------

Germana ŝafhundo.
### Por kontrolo de publika ordo

* Germana ŝafhundo
* Rottweiler
* *Dobermann*
* *Malinois*

### Por kontrolo kaj detekto de eksterleĝaj substancoj

* Biglo
* Skolopa spanielo
* *Foxhound*
* Orkolora reporthundo
* Labradora ĉashundo
* *Malinois*
* *Springer spaniel*
* *Weimaraner*
* *Basset Hound*

### Spurhundoj

Belga *Malinois* polichundo en Viskonsino.
* Germana ŝafhundo
* Skolopa spanielo
* Boksero
* *Malinois*
* Labradora ĉashundo

### Serĉado de kadavroj

* Biglo
* *Malinois*
* *Bloodhound*

Bibliografio
------------

* Thomas Baumann: Neue Wege der Polizeihundeausbildung. Kynos Verlag, 1996, ISBN 978-3-929545-50-0
* Urs Ochsenbein: Die Hundeausbildung nach Urs Ochsenbein: Vom Begleiter im Alltag bis zum Dienst-und Rettungshund.
* Müller Rüschlikon Verlag, 1. Auflage, 2004, ISBN 978-3-275-01498-9
**Plopsaland** estas flandra amuzparko en De Panne ĉe la Norda Maro kaj la landlimo kun Francio. Estas haltejo de la marborda tramo antaŭ la enirejo de la parko.

Melipark
--------

En 1932 Albéric Florizoone, konata de la mielofabrikanto Meli fondis la amuzparkon *Melipark*. Siatempe okazis tie edukaj spektakloj kun abeloj. Krom tio bestoj kaj granda ludĝardeno estis la allogaĵoj. En 1952 malfermiĝis *fabeloarbaron*. La parko ĉefe allogis marvizitantojn kaj nord-francojn. Aldoniĝas regule novaj, modernaj amuziloj.

En la 90aj jaroj la amuzparko ekhavas multe malpli da vizitantoj. Ĝi ne plu estis populara. La familio Florizoone vendas la parkon fine de 1999 al Studio 100 kaj VMMa. Albéric Florizoone post lia morto estis akceptita en la IAAPA Hall Of Fame, kiu junigas ĉiujn gravajn pionirojn de la amuzparka industrio.

Plopsaland De Panne
-------------------

"Plop-a" restoracio en Plopsaland De Panne
Plopsaland malfermas siajn pordojn je la 20-a de aprilo 2000. La parko estas nomita laŭ la porinfana televida programo Koboldo Plop kaj Samson en Gert de Studio 100. Ĝi ĉefe enhavas allogaĵojn por familioj: *La arbaro de Plop*, la *Ĝardeno de Plop*, *La kastelo de la drako* kun familia ondotrajneto ktp. En la parko elpaŝas kiel aktoroj infanaj herooj kiel Samson en Gert kaj Wizzy en Woppy. Aliaj menciindaĵoj estas i.a. trajneto, pirata ŝipo kaj farmbieno porinfana.

Plopsaland endoma
-----------------

Plopsaland malfermis antaŭ nelonge endoman amuzparkon en Hasselt.

Plopsa Coo
----------

En 2006 la Plopsaland-grupo aĉetis amuzparkon ĉirkaŭ Coo, kiun oni baptis *Plopsa Coo*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝaro de Plopsaland
Kine, la **B filmoj** estas filmoj kun minimuma buĝeto kaj reklamado kaj kies ambicio estas trafi moderan sukceson.

Ekde la 1930-oj, en la usona kinejoj videblis du filmoj en la sama seanco. La unua (*A filmo*) estis buĝetega filmo kun ĉieesta reklamo por allogi la spektanton dum la dua (*B filmo*) estis malpli fama filmo kiu uzeblis kiel kromaĵo. Preskaŭ ĉiuj spektantoj venis nur por vidu la unuan, sed kelkaj restis por la dua. Do, tiu sistemo ebligis al malbuĝetegaj produktaĵoj famiĝi fronte al la ĝenerala publiko.

Longe, tiu esprimo signifis filmon kun malbona kvalito, sed ekde la 1990-oj, ĝi estas precipe uzita por signifi filmon ne destinita al la ĉefa flua publiko sed prefere tiu, kies intereso kuŝas en iu aparta fako.

B filmoj
--------

Kelkaj B filmoj pro ajnaj kialoj poste famiĝis, kia *Ladies of the Chorus* en kiu aperis Marilyn Monroe, kiu post sia famiĝo sekve famigis ankaŭ tiun filmon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio B filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* B movies ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
* The Biology of B-Movie Monsters analizo fare de Profesoro Michael C. LaBarbera, Universitato de Ĉikago
* Dwight Cleveland collection of posters, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

Intervjuoj de B filmo profesiuloj
* The Astounding B-Monster Archive
* Badmovies.org Interviews
* Rogue Cinema
* Search My Trash
**Johann Ehrenfried ZSCHACKWITZ** ankaŭ **Zschackwiz** (naskiĝinta la 25-an de julio 1669 en Kösen, mortinta la 28-an de oktobro 1744 en Halle) estis germana historiisto kaj heraldikisto.

Vivo
----

Post frekvento de la konventa gimnazio de Zeitz li studis inter 1688 kaj 1691 en Lepsiko teologion, jursciencojn kaj hsiorion. Inter 1693 kaj 1697 li servis por la duko de Saksio-Gotao: tie ĉi kiel provizadoficiro de la regimento de la kirasistoj. Poste li estis sekretario de la saksia elektprinca guberniestro en Dresdeno estante ankaŭ en la servoj de marŝalo von Biberstein diplomate. Ekde 1705 li komencis verki en Lepsiko. En 1711 li transloĝiĝis al Eisenach por labori kiel arĥiva sekretario. En Koburgo kaj poste en Hildburghausen Zschackwitz laboris ankaŭ kiel instristo.

Fuĝinte je Halle pro falo en malfavoron li estis ekde 1731 eksterorda kaj sep jarojn pli malfrue orda profesoro pri regna historio kaj juro. Li entombigitis sur la historia urba tombejo (kripta arko nr.6).

Verkoj
------

* Heraldica oder Wappenkunst nebst Nachricht vom alten Kriegswesen und dem Ceremoniellen großer Herren und deren Abgesandten, Leipzig, 1735

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikifontaro
* Biografio sur la retpaĝaro de la universitato de Halle
* "Zschackwitz, Johann Ehrenfried" de Reinhold Brode, che: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 45 (1900), p. 444–445 (tie ĉi interrete)

Notoj
-----

1. ↑  Gert Oswald: *Lexikon der Heraldik.* Bibliographisches Institut Leipzig, 1984

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747876
* GND: 117014931
* LCCN:
* VIAF: 56632895
* ISNI: 0000 0000 8135 2403
* LIBRIS: 358275
* SUDOC: 067041299
* BNF: 120722258
* NKC: ola20040929001
 |
**Polihidroksibutirato** (**PHB**) estas polihidroksialkanoato (PHA), polimero apartenanta al la poliesteroj kaj kiu estis izolita kaj karakterizita inter 1923 kaj 1926 fare de la franca mikrobiologo Maurice Lemoigne. PHB estas produktita fare de mikroorganismoj (precipe *Alcaligenes eutrophus* aŭ *Bacillus megaterium*) ŝajne kiel respondo al stataj aŭ fiziologiaj streso. La polimero estas primara produkto de karbono-asimilado (el glukozo aŭ amelo) kaj ĝi estas uzata kiel energiokonserva molekulo de la mikroorganismo. 

La mikroba biosintezo de PHB ekas per kondensado de du molekuloj de acetil-CoA al acetoacetil-CoA kaj kiu poste reduktiĝas al hidroksibutiril-CoA. Tiu lasta kombinaĵo estas uzata kiel monomero por polimerizi je PHB. 

Polihidroksibutirato estas alloga pro ties uzebleco kiel plasta materialo, simila al polipropileno (PP). Ĉar PHB aperas kiel rigida kaj rompiĝema materialo, eksponas pri alta grado je kristaliĝo, alta fandopunkto de ĉ. 180 °C, sed plej grave PHB estas rapide biomalkombinebla, malsame al PP.

Du faktoj malhelpas la disvastiĝon de PHB: altaj produktaj kostoj kaj la rompiĝemo. Nun oni fokusas pri produktado de PHB per plantoj (ekz. verga milio).

vidu ankaŭ
----------

Aliaj biomalkombineblaj polimeroj:

* polikaprolaktono
* poliglikolido
* polilakta acido
*Ne konfuzu ĝin kun Ploské.*

---

**Ploske,** ukraine **Плоске,** hungare **Dombostelek** [domboŝtelek] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 39′ 54″ N 22° 53′ 57″ O﻿ / ﻿48.66500 °N, 22.89917 °O﻿ / 48.66500; 22.89917 (mapo)Koordinatoj: 48° 39′ 54″ N 22° 53′ 57″ O﻿ / ﻿48.66500 °N, 22.89917 °O﻿ / 48.66500; 22.89917 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 89311
* Telefonprefikso: +380 3133

Situo
-----

Ploske situas laŭ rojo. Svaljava troviĝas je 17 km-oj.

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en 1597. Ĝis Traktato de Trianon Dombostelek apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ploske/Dombostelek. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo el la 18-a jarcento
* Kategorio Virtuozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Virtuozo en la Vikivortaro (Universala vortaro)

**Virtuozo** estas iu, kiu regas certan kapablon ĝis perfekteco aŭ helpe de speciala tekniko.
La esprimo iĝis de la Latina (*virtus* = virto) trans la Itala (*virtuoso* = kapabla) en Esperanton kaj ĝenerale signifas elstaran lertecon kaj akrobatikon en la praktikado de certaj agadoj. Unuasignife la esprimo estis aplikata rilate al gravaj muzikistoj kaj kantistoj. Paganini estis virtuozo per la violono, Liszt kaj Chopin per piano. Kiel nuntempaj virtuozoj de la klasika gitaro ekzemple estu nomataj la muzikistoj ĉirkaŭ Pepe Romero. Ĉe la gambovjolo estas la katalunia gambovjolisto Jordi Savall. Ankaŭ en la roka kaj popa muzikoj ekzistas virtuozoj kiel ekz. Jimi Hendrix, Joe Satriani aŭ Steve Vai.

En la lingva evoluo la nomo estas ankaŭ uzata por aliaj ol muzikaj sferoj: oni povas same paroli pri „virtuozaj kuiristoj" kile pri „virtuozoj ĉe la komputilklavaro" Virtuozo evoluigis siajn kapablojn ĝis majstreco, kaj tiel estas la malo de nuraj diletantoj.

Muzikon plejofte oni nomas virtuoza, se ĝi faras altajn postulojn al la teknikaj kapabloj de la muzikistoj, ekz. altan ludrapidecon, malfacilajn akordojn, grandajn saltojn kaj plenan eluzadon de la sonamplekso.

* Kategorio Virtuozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ploskij Potik,** ukraine **Плоский Потік,** slovake **Potok,** hungare **Pataktanya** [pataktanja] estas malgranda, ne memestara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Ploske.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 38′ 43″ N 22° 53′ 37″ O﻿ / ﻿48.64528 °N, 22.89361 °O﻿ / 48.64528; 22.89361 (mapo)Koordinatoj: 48° 38′ 43″ N 22° 53′ 37″ O﻿ / ﻿48.64528 °N, 22.89361 °O﻿ / 48.64528; 22.89361 (mapo)
* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 349 m
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 89311
* Telefonprefikso: 3133

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1500. Ĝis Traktato de Trianon Pataktanya apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ploskij Potik/Pataktanya. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Ploskij Potik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koralrifoj formas kompleksajn marajn ekosistemojn kiuj havigas enorman biodiversecon.
**Maraj ekosistemoj** estas la plej grandaj akvaj ekosistemoj de la Tero kaj estas distingitaj pro siaj akvoj kiuj havas tre altan enhavon da salo. Tiuj sistemoj kontrastas kun la nesalakvaj ekosistemoj, kiuj havas pli malaltan enhavon de salo. Maraj akvoj kovras pli ol 70% de la surfaco de la Tero kaj estas kalkulita pri pli ol 97% de la akvodisponeblo de la Tero kaj pri 90% de la loĝebla spaco sur la Tero. Maraj ekosistemoj inkludas ĉemarbordajn sistemojn, kiel la salmarĉoj, kotejoj, maralgejoj, mangrovoj, rokaj intertajdaj sistemoj kaj koralrifoj. Ili etendiĝas ekster la marbordoj por inkludi ĉebordajn sistemojn, kiel en la surfaca oceano, pelagoceanaj akvoj, profunda maro, oceanaj hidrotermaj fontoj, kaj la margrundo. Maraj ekosistemoj estas karakterizitaj per la biologia komunumo de organismoj kiuj estas asociaj kaj ties fizika medio.

Notoj
-----

1. ↑   Oceanic Institute. Arkivita el la originalo je 2019-01-03. Alirita 2018-12-01.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-01-03. Alirita 2021-12-22.
2. ↑  "Ocean Habitats and Information", 2017-01-05.
3. ↑   Facts and figures on marine biodiversity | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (angle). Alirita 2018-12-01.

* Kategorio Mara ekosistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699802
* NKC: ph123020
 |
La diferencoj en plumaro ĉe Blua dikbekulo, el supre suben, inter reprodukta masklo (alternativa plumaro), nereprodukta masklo (baza plumaro), ino kaj rilata Indigo dikbekulo
**Plumaro** estas kaj la tavolo de plumoj kiu kovras birdojn kaj la bildo, koloroj kaj aranĝado de tiuj plumoj. Laŭ la diversaj kombinoj de tiuj faktoroj oni helpas la distribuadon de la birdoj en speciojn, genrojn ktp. Bildoj kaj koloroj de plumaro varias inter specioj kaj subspecioj kaj povas varii ankaŭ inter diferencaj aĝoj, klasoj, seksoj (seksa dimorfismo kaj sezono (ĉu reprodukta ĉu ne). Ene de iu specio povas esti ankaŭ nombro de diferencaj kolorformoj. Diferencojn en plumaro uzas ornitologoj kaj birdumantoj por distingi inter specioj kaj kolekti alian specifan informon pri specioj.

La seksoj de la specioj ĉefe en la tropikaj regionoj estas samkoloraj kaj portas ofte dum la tuta jaro samriĉan plumaron. Ĉe la nordaj migrantoj (en norda hemisfero) la masklo ekster la kova tempo portas la saman koloron kiel la ino. Kiam en aŭtuno ili atingas la travintrajn regionojn en la sudo, la masklo ŝanĝas la kovovestaĵon kontraŭ la ripozvestaĵo. Antaŭ ol ili forlasas sian travintroregionon en la sudo kaj flugas al la nordo, ili denove surmetas sian kovovestaĵon, ĉar ili bezonos reklami teritoriojn kaj allogi inojn: tio okazas ĉefe en precizaj genro. Temas pri seksa duformismo, sed ĉiukaze estas esceptoj al tiu distribuado inter migrantaj kaj nemigrantaj specioj.

Eklipsa plumaro
---------------

Multaj anasoj havas brilan, kolorplenan plumaron, montranta fortan seksan dimorfismon por allogi inon. Tamen ili plumoŝanĝas al senkolora plumaro for de la reprodukta sezono. Tiu ineca aspekto estas la **eklipsa plumaro** aŭ **eklipsoplumaro**. Kiam ili plumoŝanĝas al eklipsa plumaro, la anasoj iĝas senflugaj dum mallonga tempoperiodo. Kelkaj specioj de anasoj restas en eklipso dum unu al tri monatoj somere, dum aliaj retenas la kriptan plumaron ĝis la venonta printempo kiam ili entreprenas alian plumoŝanĝon por reveni al sia reprodukta plumaro. Kvankam tio okazas ĉefe ĉe la Anasedoj, ankaŭ aliaj kelkaj specioj (ekzemple la Bankiva koko) havas eklipsan plumaron.

Albinismo
---------

Vidu ankaŭ
----------

* Terminologio de Humphrey-Parkes
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Plumbagriza ruĝvostulo** |
| --- |
|  |
| Plumbagriza ruĝvostulo, masklo, el Himaĉal Pradeŝ, BaratoPlumbagriza ruĝvostulo, masklo, el Himaĉal Pradeŝ, Barato
Plumbagriza ruĝvostulo, ino, el  Himaĉal Pradeŝ, BaratoPlumbagriza ruĝvostulo, ino, el Himaĉal Pradeŝ, Barato |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Rhyacornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***Rh. fuliginosa'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rhyacornis fuliginosa****(Vigors, 1831) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Plumbagriza ruĝvostulo  |

 |
| v • d • r |

La **Plumbagriza ruĝvostulo** (***Rhyacornis fuliginosa***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de *Rhyacornis*, kiu havas ankaŭ nur alian specion, kiu estas endemismo de Filipinoj, dum tiu estas pli disvastigata en sudaziaj landoj kiel Afganio, Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ili formas parton de la grupo de la ruĝvostuloj, sed ne estas proksimaj parencoj de la veraj ruĝvostuloj nome fenikuroj.

Temas pri birdo simila laŭ aspekto al la Nigra ruĝvostulo, ĉar estas ankaŭ ĝenerale **nigreca kun ruĝa vosto**, sed la Nigra ruĝvostulo havas kromajn blankajn flugilmakulojn kaj dukoloran voston, ĉar ties centro estas bruna dum la bordo estas ruĝecaj, dum ĉe la Plumbagriza ruĝvostulo la **vosto estas tute bruneca** kun iom da ruĝeca nuanco, sed kolore homogena kaj la generale nigreca koloro estas nuance al malhelgriza, kion montras la nomoj de la specio Plumbagriza ruĝvostulo kaj *Rh. Fuliginosa*, kio aludas en la latina al malhelgriza koloro.

La preferata habitato estas rapidaj torentoj kun ŝtonoj. Ili ŝajne preferas ankaŭ torentojn kun granda populacio de insektoj kiaj Efemeroj.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

* ĉe Kasol en Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Baratoĉe Kasol en Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato
* ĉe Kasol en Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Baratoĉe Kasol en Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato
* en Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Baratoen Kullu - Manali Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato

Referencoj
----------

1. ↑  Stephanie Manel, Jean-Marie Dias, Steve J. Ormerod (1999) Comparing discriminant analysis, neural networks and logistic regression for predicting species distributions: a case study with a Himalayan river bird. Ecological Modelling 120:337-347
La Polinezia Triangulo estas geografia regiono de Pacifika Oceano kun Havajo (1), Novzelando (Aotearoa) (2) kaj Paskinsulo aŭ Rapa Nui (3) ĉeangule. Centre estas Tahitio (5), kun Samoo (4) okcidente.
La **Polinezia Triangulo** estas regiono de Pacifika Oceano kun tri insularoj ĉe ties anguloj: nome Havajo, Paskinsulo (*Rapa Nui*) kaj Novzelando. La termino estas ofte uzata kiel simpla vojo por difini Polinezion.

La multaj insulaj kulturoj ene de tiu ampleksega triangulo parolas lingvojn el la polinezia lingvaro, kiu estas klasita de lingvistoj kiel parto de la oceania subgrupo de la malajopolinezia lingvaro. Ili ĉiukaxe derivas el la pra-aŭstronezia lingvo parolata en Sudorienta Azio antaŭ 5,000 jaroj. Polinezianoj kunhavas ankaŭ similajn kulturajn tradiciojn, arton, religion, kaj sciencon. Antropologoj kredas, ke ĉiuj modernaj polineziaj kulturoj descendas el ununura prakulturo setligita en Suda Pacifiko fare de migrintaj malaj-polineziaj popoloj (*vidu ankaŭ artikolon* Lapita kulturo).

Ĉefaj kulturoj de Polinezio estas tiuj de novzelandaj naorioj, indiĝenaj Havajanoj, kaj la indiĝenaj popoloj de Paskinsulo, Markizinsuloj, Samoo, Usona Samoo, Franca Polinezio, Kukinsuloj kaj Tongo.

Estas ankaŭ ioma pruvaro pri polineziaj vizitoj al kelkaj el la ĉeantarktaj insuloj sude de Novzelando, kiu estas for de Polinezio mem. Peco de poto estis trovita ĉe la Antipodaj Insuloj, kaj estas nun ĉe la Te Papa muzeo en Velingtono, kaj estas ankaŭ restoj de polinezia setlado date reen al la 13a jarcento en Insulo Enderby en la Aŭklandoj.

Estas ankaŭ nombraj polineziaj perifreeiaj setlintoj for de la triangulo en najbaraj Melanezio kaj Mikronezio.

Referencoj
----------

1. ↑  O'Connor, Tom *Polynesians in the Southern Ocean: Occupation of the Auckland Islands in Prehistory* in New Zealand Geographic 69 (Septembro-Oktobro 2004): 6-8)
2. ↑  Anderson, Atholl J. & Gerard R. O'Regan *To the Final Shore: Prehistoric Colonisation of the Subantarctic Islands in South Polynesia* in *Australian Archaeologist: Collected Papers in Honour of Jim Allen* Canberra: Australian National University, 2000. 440-454.
3. ↑  Anderson, Atholl J. & Gerard R. O'Regan *The Polynesian Archaeology of the Subantarctic Islands: An Initial Report on Enderby Island* Southern Margins Project Report. Dunedin: Ngai Tahu Development Report, 1999
4. ↑  Anderson, Atholl J. *Subpolar Settlement in South Polynesia* Antiquity 79.306 (2005): 791-800

Eksteraj ligiloj
----------------

* Polinezia Kulturcentro
* Bernice Pauahi Bishop Museum
**Hiperbato** estas la literatura figuro kiu konsistas en ŝanĝo aŭ misordonigo de la natura sintaksa ordo de la frazo, kiu en multaj lingvoj estas Subjekto + Verbo + Komplementoj kaj, ene de frazo, kerno + subelemento.

Laŭ Planeta y Agostini, oni povas distingi kvar tipojn de Hiperbato: la **tmezo**, kiu konsistas en intermeti vorton inter du elementoj de alia komponita, la **parentezo**, kiu konsistas en intermeti en frazo interjekcion aŭ frazon kun distinga tono, la **anastrofo**, kiu konsistas en malantaŭmeti la prepozicion al substantivo kiu teorie regas, kaj la **histerologio**, kiu konsistas en ŝanxgi la ordon de la vortoj kaj diri unue tion kiu devus iri poste.

Preskaŭ ĉiam tiu figuro celas unu el du motivoj: ĉu la deziro imitar la sintakson de la latina kaze de kelkaj latinidaj lingvoj, ĉar en tiu lingvo la verbo situas fine de la frazo, ĉu elstarigi aŭ substreki la signifon de la elemento movita el ĝia kutima loko, preskaŭ ĉiam por alporti ĝin al la unua loko de la frazo. Malpli arte, oni uzas ĝin ankaŭ por metrikaj kialoj situigi necesan akcenton, faciligi sinalefon aŭ ebligi rimon. Ĉiukaze ĉar Esperanto havas sufiĉe liberan sintaksan ordon kaj estas uzata de parolantoj de diversaj denaskaj lingvoj kun diversaj sintaksaj ordoj, en tiu lingvo hiperbato ne tiom ŝokas ol en aliaj lingvoj kun multe pli rigida sintaksa ordo.

Hiperbato estis fugiro ĉede uzata en la kortegeskaj epokoj de la historio de la literaturo kies celo estis nobeligi la lingvaĵon, ĉefe en la latineska prozo de la 15a jarcento kaj en la estetiko de la Baroko konata kiel Gongorismo.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Figuroj
Esence 3-dimensia nememspegulsimetria kvarkubo
Esence 3-dimensia nememspegulsimetria kvarkubo
Esence 3-dimensia memspegulsimetria kvarkubo
Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de nememspegulsimetria plurkvadrato
Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de nememspegulsimetria plurkvadrato
Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
Nememspegulsimetria kvinkubo
Ĉiuj eblaj kvinkuboj, kun la nememspegulsimetriaj paroj montritaj
2×2×2 kubo - unu el okkuboj
En matematiko, **plurkubo** estas plurformo kun kubo kiel la baza formo. Ĝi estas la tri-dimensia analogo de la ebena plurkvadrato.

Plurkubo povas esti konstruita surbaze de ĉiu plurkvadrato per aldono de la 3-a dimensio. Sed ekzistas ankaŭ esence 3-dimensiaj plurkuboj, kiuj ne povas esti tiel konstruitaj. Esence 3-dimensia plurkubo konsistas el minimume 4 kuboj.

Plurkuboj estadas nememspegulsimetriaj kaj memspegulsimetriaj. Plurkubo konstruita surbaze de plurkvadrato ĉiam estas memspegulsimetria, eĉ se la fonta plurkvadrato estas nememspegulsimetria. Ĉi tio estas ĉar aldono de ankoraŭ unu dimensio donas la novan eblecon de turnado.

La kubo de Soma kaj la kubo de Bedlam estas ekzemploj de pakantaj problemoj bazitaj sur plurkuboj.

Kalkulado de plurkuboj
----------------------

Simile al plurkvadratoj, plurkuboj povas esti kalkulitaj en diversaj manieroj, depende de tio ĉu nememspegulsimetriaj solidoj estas kalkulita po unufoje (ambaŭ reflektoj kune) aŭ dufoje (ĉiu reflekto kalkulita kiel malsama).

Ekzemple, estas 1 nememspegulsimetria kvarkubo kaj 6 kvarkuboj kun spegula simetrio, donante kvanto de 7 aŭ 8 kvarkuboj respektive. Malsimile al plurkvadratoj, la kutima kalkulado estas la lasta unu, pro tio ke en fizika aro de plurkvadratoj, nememspegulsimetriaj formoj povas esti turnitaj tra la 3-a dimensio por iĝi iliajn spegulajn bildojn, kio ne eblas por plurkuboj.

Ekzemple, la kubo de Soma uzas ambaŭ formojn de la nememspegulsimetria kvarkubo.

| *n* | Kvanto de *n*-plurkuboj  kun reflektoj kalkulataj kiel malsamaj | Kvanto de *n*-plurkuboj  kun reflektoj kalkulataj kiel samaj |
| --- | --- | --- |
| 1 | 1 | 1 |
| 2 | 1 | 1 |
| 3 | 2 | 2 |
| 4 | 8 | 7 |
| 5 | 29 | 23 |
| 6 | 166 | 112 |
| 7 | 1023 | 607 |
| 8 | 6922 | 3811 |

Kevin Gong kalkulis plurkubojn supren ĝis *n*=16.

Vidu ankaŭ
----------

* Plurkubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Plurkubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Plurformo
* Plurkvadrato
* Plurseslatero
* Kuba kahelaro
* Kahelaro
* Kvarkubo
* Kvinkubo

Eksteraj ligiloj
----------------

* A000162 en OEIS - kvantoj de *n*-plurkuboj kun reflektoj kalkulataj kiel malsamaj
* A038119 en OEIS - kvantoj de *n*-plurkuboj kun reflektoj kalkulataj kiel samaj
* Numerado de plurkuboj de Kevin Gong
**August Alexander KÄMMERER** (en Rusio ankaŭ: *Kemmerer*; naskiĝinta la 8-an de marto 1789 en Artern, mortinta la 3-an de februaro 1858 en Sankt-Peterburgo) estis germana geologo kaj apotekisto.

Vivo
----

August Alexander Kämmerer deĵoris kiel Oberberg-apotekisto (mastro de la Supra apoteko, ruse: *Glavnaja gornaja apteka*) kaj ĉefminejdirektoro en Sankt-Peterburgo. Je la komenco de la 19a jarcento li fondis la unuan modernan apotekon en Sankt-Peterburgo kaj helpis en 1818 fondi la Farmacian societon peterburgan. En 1845 oni nomumis lin ties unua estro. En Hejdelbergo li doktoriĝis per la discertacio *Überblick der Theorien der Geologie Werners und Huttons* (pri la teorioj geologiaj de Werner kaj Hutton). La Imperiestra-ruslanda akademio medicina nomumis lin ankaŭ *apotekisto unuarango*. En 1824 li iĝis ĉefa kemiisto kaj baldaŭ poste estro de Oberberg-apoteko. Laŭ komisio ruslandregistara li vojaĝis en 1839 al Bad Pyrmont por kunveni kun germanaj naturscienculoj kaj kuracistoj. Caro Nikolao la 1-a eĉ responduligis pri la eduko de la infanoj.

Honoroj
-------

Nordenskjöld nomis por li en la 5.4.1851 la variaĵon silikatmineran el *Kämmererit*. Kämmerer donacis siajn kolektojn de mineraloj al la universitato de Tartu. Caro Aleksandro la 2-a nomumis lin Orda ŝtata konsilisto kaj rajtigis lin nomiĝi *ekscelenco*.

Literaturo
----------

* Schmölling, Klaus: "Über das Mineral Kämmererit und dessen Namenspaten, den Gelehrten Dr. August Alexander Kämmerer (1789-1858) aus Artern", en: *Aratora. Zeitschrift des Vereins für Heimatkunde, -Geschichte und -Schutz von Artern e.V.*, 19/2009, 284 paĝoj
* Otfried Wagenbreth: *Geschichte der Geologie in Deutschland*, Springer-Verlag 2014, ISBN 978-3-662447123

Referencoj
----------

1. ↑  Pri la eduko de estontaj caroj en la 19a jarcento kun mencio de Kämmerer: *Zaren auf der Schulbank* fare de Olga Dudnikova ĉe la lifestyle-rubriko de "Russia Beyond", 15.3.2015

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la mineralogia sekcio de ĉe la Altlernejo de Tartu, kiun kunfondis Kämmerer Arkivigite je 2019-12-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Bildo de *Kämmererit*, ŝtono honore nomita por Kämmerer
* Kemmerer en la fakgazeto *Flora*, vol. 1, 10-a jarkolekto (1827), el Regensburg


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672744
* GND: 117564494
* VIAF: 35237516
 |
**Polinomoj de Hermite** estas polinomoj kun realaj koeficientoj, kiuj estas difine per rikuraj formuloj:

{\displaystyle H\_{n+1}(x)=2xH\_{n}(x)-2nH\_{n-1}(x)}

{\displaystyle H\_{0}(x)=1}

{\displaystyle H\_{1}(x)=2x}

Ĉi tiuj polinomoj estas uzata en priskribo de kvantuma harmonika oscilatoro.

Genera funkcio
--------------

Polinomo de Hermite estas koeficientoj apud variablo t en serio de Maclaurin de funkcio 
{\displaystyle g(x,t)=e^{-t^{2}+2tx}}, do estas forulo:

{\displaystyle g(x,t)=e^{-t^{2}+2tx}=\sum \_{n=0}^{\infty }H\_{n}(x){\frac {t^{n}}{n!}}}

Skemoj de polinomoj
-------------------

Sube estas kvar skemoj de unuaj polinomoj de Hermite:

Atributoj de polinomoj de Hermite
---------------------------------

* {\displaystyle H\_{0}(x)=\left.e^{-t^{2}+2tx}\right|\_{t=0}=1}

* {\displaystyle H\_{1}(x)=\left.{\frac {d}{dt}}\left(e^{-t^{2}+2tx}\right)\right|\_{t=0}=2x}
* {\displaystyle {\frac {dH\_{n}(x)}{dx}}=2nH\_{n-1}(x)}
* {\displaystyle H\_{2n}(0)=(-1)^{n}{\frac {(2n)!}{n!}}}
* {\displaystyle H\_{2n+1}(0)=0}
* {\displaystyle H\_{n}(-x)=(-1)^{n}H\_{n}(x)}

Vidu ankaŭ
----------

1. polinomoj de Czebyszew,
2. polinomoj de Laguerre,
3. polinomoj de Legendre.
Recikla kodo por Polipropileno.
**Polipropileno** (mallongigo **PP**, ankaŭ nomata **Polipropeno**) estas termoplasto kaj apartenas al grupo de poliolefinoj. Polipropilenoj estas produktitaj per polimerizado de monomeraj propenoj kun helpo de katalizilo. Oni produktis en 2001 ĉirkaŭ 30 milionojn da tunoj el polipropileno.

Historiaj informoj
------------------

Polipropileno estis unuafoje sintezita en 1951 fare de John Paul Hogan kaj Robert Banks. La industria sintezo komenciĝis en 1957 baze de laboro de Giulio Natta.

Proprecoj
---------

La denso de PP varias inter 0,895 g/cm³ kaj 0,92 g/cm³, tiel la polipropileno estas unu el la plej malpezaj plastoj.

La elastecmodulo de PP estas 1450 N/mm².

PP havas pli grandajn rigidecon, durecon kaj firmecon ol polietileno, sed tiuj estas pli malgrandaj ol ĉe aliaj plastoj, ekz. poliamido.

PP havas la vitrotransiran temperaturon de 0°C ĝis -10°C kaj tiel ĝi iĝas ĉe malvarmo rompiĝema. La maksimuma uztemperaturo estas inter 100 kaj 110 °C. La kristalit-fandareo troviĝas de 160 ĝis 165°C.

Polipropileno povas esti plenigita per mineralaj plenigaĵoj, kiuj modifas ĝiajn ecojn. Ĝi rezistas al alkoholo, organikaj solvaĵoj, grasoj; ŝanĝiĝas je benzino, benzolo kaj hidrokarbonoj. Ĝi bone solviĝas je alta temperaturo en ksilolo, tetralino kaj dekalino kaj aliaj solvaĵoj.

PP estas senodora, uzebla en nutraĵa industrio kaj farmacio.

Produktado
----------

PP estas sintezata per polimerado de propenoj.

Struktura formulo de PP:

* Kategorio Polipropileno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Duonpeniso de nordamerika krotalo (*Crotalus adamanteus*).
**Duonpeniso** estas unu el paro de enmeteblaj organoj de masklaj skvamuloj (serpentoj, lacertoj kaj vermolacertoj).

Duonpenisoj estas kutime invertitaj, ene de la korpo, kaj estas elvertitaj por la reproduktado danke al erektebla histo, multe plie ol ĉe la homa peniso.
Nur unu estas uzata samtempe, kaj maskloj alternas ties uzadon inter kopulacio kaj kiel kutima resurso por plialtigi la sperman produktadon kiam la intertempo inter kopulacioj estas relative mallonga. La Duonpeniso mem havas varion deformoj, depende el la specio. Ofte, la Duonpeniso havas dornetojn aŭ hokojn por ankri la masklon ene de la ino. Kelkaj specioj eĉ havas forkecajn Duonpenisojn (ĉiu Duonpeniso havas du pintojn). Seksa konflikto pri la kopulacia daŭro povus esti forminta la evoluon de la Duonpenisa morfologio, favore al pli prilaboritaj organoj en specioj kie longa daŭrado de kopulacio estas speciale profita al maskloj, spite la asocian penon por inoj.
Ĉar ili estas invertitaj kaj elvertitaj, Duonpenisoj ne havas tute fermitan kanalon por la kondukado de spermo, sed sperman fendon kiu sigeliĝas kiam la erektebla histo etendas.

Duonpenisoj de la okcidenta diamantdorsa krotalo (*Crotalus atrox*).

Vidu ankaŭ
----------

* Reptilioj

Notoj
-----

1. ↑   Hemipenes.
2. ↑  Holmes MM, Putz O, Crews D, Wade J (April 2005). "Normally occurring intersexuality and testosterone induced plasticity in the copulatory system of adult leopard geckos", *Horm Behav* **47** (4), p. 439–45. doi:10.1016/j.yhbeh.2004.11.020.
3. ↑   Iguana Anatomy.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-03-16. Alirita 2013-10-26.
4. ↑  Tokarz, R. kaj Slowinski,J. Alternation of hemipenis use as a behavioural means of increasing spermtransfer in the lizard Anolis sagrei. *AnimalBehaviour*. 40: 374–379. 1990.
5. ↑  KING, RICHARD B.; JADIN, ROBERT C.; GRUE, MICHAEL; WALLEY, HARLAN D. Biological Journal of the Linnean Society. Sep2009, Vol. 98 Issue 1, p110-120. 11p.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Duonpeniso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Romia Imperio en 117
La **Dua Juda-Romia Milito**, difinita ankaŭ **milito de Kitos**, disvolviĝis inter la jaroj 115 kaj117, kuntrenante grandan parton de la judaj judaj diasporaj urboj dum la regado de la romia imperiestro Trajano.

En la jaro 70, certa nombro de ribeluloj, eskapinta el la katastrofo de la Unua Juda-Romia Milito trovis rifuĝon en Aleksandrio kaj en Cirenio. Iliaj ideoj trovis fekundan grundon en la malsuperaj popolaj klasoj, sed la superaj klasoj kun la burĝaro restis fidelaj al la romia povo, eĉ ili transdonis multajn el tiuj ribeluloj al romia justico. Post tiuj epizodoj, laŭlonge de 40 jaroj la rilatoj inter judoj kaj Romo estis trankvilaj kaj la imperiestro Nerva abolis la kompensan imposton de la judoj, sed tensio inter Judoj kaj Grekoj, en Aleksandrio, restis ĉiam alta, provokante ofte kunpusiĝojn kaj tumultojn. La plejgranda parto de rabenoj kaj de la popolo akceptis la surmetiĝon al Romo kiel provizoran sed necesan ĉar antaŭvolitan de Dio prepare de la alveno de la mesia epoko, prokrastigita senscie.

Sen en aliaj judaj medioj de Palestino kaj de la juda diasporo tiu sinteno ne plaĉix ĉar en ili elstaris konvino matrice apokalipsa aŭ ke la detruo de Jerusalemo kaj de ties Templo estis la kulmina momento de la sufera periodo antaŭa de la mesia erao kun nemankebla juda venko. Tiuj ideoj trovis esprimon en libroj aperinta en la literatura scenejo inter la jaroj 70 kaj 135, la Apokalipso de Baruk kaj la kvara libro de Esra kie estas dirate ke la leono estas la Mesio kaj ke la aglo subfalanta estis la Romia Imperio.

Tio kaj alio fariĝontaj akumulo de tensio, enfluis en ribelon kiu surprizis la romian potencon kaj ĝia imperistron Trajanon

La milita ribelo komenciĝis en Cyrenaica en 115 por etendiĝi al Egiptio kaj Kipro, kie la ribeluloj detruis Salaminon, kaj de urboj al vilaĝoj kaj de okcidento kaj oriento, precipe en Judujo kaj Galileo. Tiu milita stato daŭris ĝis 117. Tre violentoj estis la kunpusiĝoj inter judoj kaj grekoj.

Trajano uzis pezan manon kontraŭ la ribeloj de la diversaj landoj kaj plifortigis la kontrolon de la teritorioj per la starigo de dua konstanta milita korparo.

Notoj
-----

1. ↑  tiu nomo devenas, laŭ esploristoj, el la romia generalo L. Quietus, kie Quietus koruptiĝis al "Kitos".

Bibliografio
------------

* Mireille Hadas-Lebel, *Rome la Judée et les Juifs,'* Paris, A. & J. Picard,‎ 2009 (ISBN 978.2.7084.0842.5

Vidu ankaŭ
----------

* Judaj militoj
* Unua Juda-Romia Milito
* Tria Juda-Romia Milito
* Trajano
* Nerva