recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kiosko
Kiosko en Patmos Grekio
**Kiosko** estas nefermita paviloneto en ĝardeno, laŭ la turka aŭ persa maniero. Ĝi estas islamdevena konstruaĵo, kun kolonetoj, ronda aŭ plurangula formo. Ĝi havas tegmenton sed ne murojn, ĝi protektas kontraŭ sunradioj kaj pluvo. Se la kiosko estas granda, en parko, povas okazi koncertoj en ĝi kaj aŭskultantoj staras en la parko. Kiosko estas ankaŭ urba, ordinare ronda budeto por vendo de gazetoj, floroj ktp.

Laŭ Francisko Azorín **kiosko** estas *Paviloneto en placo, publika ĝardeno, bulvardo, k.c. por vendi publikigaĵojn, k.c. aŭ por aliaj diversaj celoj.* Li indikas etimologion el la araba *kusk* (paviloneto).

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 111.
2. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Belvedero
* Pavilono
* Barako
* Kabano
* Budo

* Kategorio Kiosko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kirketo Virgulino de la Doloroj
La **Kirketo Virgulino de la Doloroj** aŭ **Kapelo Virgulino de la Doloroj** aŭ en hispana **Templete de la Virgen de los Dolores** de Arundo (provinco Malago, Hispanio), estas konstruaĵo fakte nek kirko nek preĝejo sed surstrata kapeleto, el la periodo de Fernando la 6-a, el 1734. Ĝi troviĝas en la kvartalo *Mercadillo* aŭ *Bazareto*, aligita al la domoj de la samnoma strato. La kapelo posedas rektangulan formon, kun vegetala ornamaĵo, kiu volvas pentraĵojn de la evangeliistoj.

Ĉe balkoneto estas altaro el ligno kun la figuro de la Virgulino de la Doloroj. Ĉe la flankoj estas la blazonoj de la Katolikaj Gereĝoj kaj de la reĝo Filipo la 5-a. Rimarkindas du pilierojn el jonika stilo kun kvar strangaj homformaj figuroj kiuj ŝajnas eliri el semujoj kaj estas ligitaj ĉe la koloj per ŝnuregoj. Du el ili estas kvazaŭ simboloj de falintaj anĝeloj, dum la aliaj du estas klare personaj figuroj. Tiuj figuroj apartenas klare al spirito manierisma de la 18a jarcento.

Laŭ legendo la *Templete* stariĝis ĉe la loko kie la mortokondamnitoj laste preĝis antaŭ esti ekzekutitaj ĉe proksima placo en la 17a al 18a jarcentoj. Tiu fakto kaj tiu ke la figuroj estas ligitaj ĉe la kolo per ŝnuroj, atribuas al tiu konstruo la nomon de *El Templete de los Ahorcados* (la kapeleto de la pendigitoj).

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kirketo Virgulino de la Doloroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2009-07-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2010-06-18 per la retarkivo Wayback Machine
**Kimle** estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Mosonmagyaróvár. Kamana slave signifas ŝtono. La komunumo estas kroate **Kemlja**, germane **Kimling**.

Katolika kirko en la iama Horvátkimle
Katolika kirko en la iama Magyarkimle
Kamparana domo en la iama Magyarkimle

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9181
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 37  km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.818/17.3678
* Loĝantaro: 2300

Situo
-----

Kimle situas ambaŭflanke de Mosoni Duna. Fervojo kaj aŭtoŝoseo **M1** inter Budapeŝto kaj Vieno estas ne tro for. Mosonmagyaróvár troviĝas je 8 km-oj.

Historio
--------

La vilaĝo senhomiĝis post la kontraŭturkaj bataloj, poste kroatoj kaj ŝvaboj refondis ĝin. La ŝvaboj estis deportitaj al Germanio en 1946. En 1959 kolĥozo **Rákóczi** formiĝis en tiama vilaĝo Magyarkimle, poste formiĝis en la proksimeco kolĥozoj **Tritikospiko** kaj **Eta Danubo**, kiuj aliĝis al Rákóczi.

En 1966 ponto konstruiĝis tra la riverobranĉo, sekve memstaraj vilaĝoj **Horvátkimle**, **Magyarkimle** kaj **Novákpuszta** unuiĝis. En Novákpuszta kampadejo funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Vizito de Maria (Kimle) omaĝe al **Serpa** en la iama Magyarkimle el la 13-a jarcento, kiu tute barokiĝis en 1692, la turo estas 20 m-ojn alta
* romkatolika (iam gotika) Preĝejo Sankta Mikaelo (Kimle) en la iama Horvátkimle, kiu barokiĝis en 1780
* moderna preĝejo

Famuloj
-------

En la iama Magyarkimle naskiĝis entomologo Gyula Kadocsa.

* Kategorio Kimle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Naturrezervejo** aŭ naturprotekta areo estas mezeŭropa nocio pri forte protektita areo por rezervo de la ekosistemo.

En la naturrezervejo oni protektas la planto-, bestospeciojn. Ĝi estas ofte pli malgranda ol nacia parko kaj celas protekti pro sciencaj aŭ naturrezervaj kaŭzoj areojn, rarajn speciojn aŭ belan pejzaĝon, estaĵojn. La naturrezervejo povas esti biotopoj, marĉoj, montaraj lokoj, arbaroj.

Ĉiuj landoj de la mondo enkondukas en siajn regularojn la koncepton de rezervejo (natura, biologia, ktp) laŭ siaj propraj terminoj kaj kun siaj propraj limigoj.

En la naturrezervejo, la fajrigo, kultivado de agro estas malpermesita aŭ nur per biologiaj metodoj (en Hungario).

Birdorezervejo (nomita foje ankaŭ *ornitologia rezervejo*) estas naturrezervejo celita por protekti birdo-speciojn. Kiel ĉe aliaj naturrezervejoj, ankaŭ en birdorezervejo la ĉefa celo estas eviti, ke specio iĝu endanĝerita aŭ formortinta. Tipe, birdospecioj en rezervejo estas protektitaj kontraŭ ĉasado kaj habitatodetruo.

Naturrezervejo en malsamaj landoj
---------------------------------

### Germanio

Oni signas la naturrezervejojn en Germanio per aglo sur verda ŝildo (en iama BRD, la okcidento de la ŝtato) kaj per strigo sur flava ŝildo (en iama GDR, la oriento).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| naturrezerveja ŝildo en okcidenta Germanio, | en orienta Germanio | kaj en Svislando |

En 1995 estis en Germanio 5.314 naturrezervejoj sur areo de 6.845 km². La plej grandan surfacon de 1.416 km² kovras la naturrezervejoj de la federacia lando Bavario kaj kun 1.275 km² sekvas tiuj de Malsupra Saksio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Naturrezervejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biodiverseco
* Specifa protekto: nacia parko, biosfera rezervejo, natura parko
* Eŭropaj protektaj areoj Reto Natura 2000


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34668
* LCCN: sh85090196
* BNF: 11935584x
* NKC: ph124936
 |
*Por la vektora operatoro «kirlo» vidu artikolon Kirlo (matematiko).*

---

Akvoglasa kirlo farita de kirlilo maŝina
**Kirlo**, estas rapida rondoturno de fluido (ekz. akvo aŭ aero).

Ekzistas pluraj formoj de kirloj depende de la movanta fluaĵo; ekzemple *akvokirlo* aŭ *ventokirlo*.
*Ventokirlego* aŭ *kirloventego* estas ciklono kaj povas okazigi tornadojn, uraganojn kaj tajfunojn.
Vortico estas ankaŭ kirlaĵo de fluaĵo.

Krome, aliaj eroj povas kirliĝi, ekz. neĝeroj, polvo aŭ folioj en la aero. Figursence povas ankaŭ pensoj kirliĝi en cerbo, ktp.

Kuirarte oni povas kirli likvaĵojn: ovojn, kremon, ... Foje tiel naskiĝas ŝaŭmo. La ilo por kirlado estas la kirlilo, kaj ĝi povas esti aŭ maŝino aŭ speciala kulero. Kirlilo estas precipe uzata por la bakado de kukoj, ĉar ofte oni bezonas kirlitajn ovojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Tornado (ŝtormo)

* Kategorio Kirlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222215
* GND: 4128386-7
* NDL: 00574096
* NKC: ph1182142
 |
Situo de Kamĉatka provinco en Rusio
**Kamĉatka provinco** (ruse *Камчатская область*) estis provinco de Rusio. Ĝi situas en la sudo de duoninsulo Kamĉatko. Proksimume 350 000 homoj loĝas sur 171 300 kvadrataj kilometroj. En 2007, la Kamĉatka provinco unuiĝis kun Korjakio kaj iĝis la Kamĉatka regiono.

Pli ol duono de la loĝantoj vivas en la ĉefurbo, Petropavlovsk-Kamĉatskij. Ekster tiu urbo la loĝdenso estas tre malalta. La plejparto de la loĝantoj estas rusoj, krome troviĝas indiĝenaj siberiaj popoloj: korjakoj kaj itelmenoj. La unuaj rusoj atingis la regionon en la 17-a jarcento. En 1740 oni fondis la nunan ĉefurbon.

Ekonomie plej gravaj estas ŝipkonstruado, fiŝkaptado kaj la ligna industrio. Ministoj produktas interalie karbon kaj oron. Venas pli kaj pli da turistoj, ĉefe al la vulkana kaj gejsera regiono, kiu estas Monda Naturheredaĵo de Unesko.

Urboj
-----

| Urbo | ruse | loĝantoj |
| --- | --- | --- |
| Petropavlovsk-Kamĉatskij | Петропавловск-Камчатский | 195.982 |
| Jelizovo | Елизово | 40.547 |
| Viluĉinsk | Вилючинск | 24.605 |
| Kluĉi | Ключи | 7.100 |

* Kategorio Kamĉatka provinco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kislőd** [kiŝlOd], germane **Kischludt** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Ajka. Kis signifas: malgranda.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 38 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.1448/17.6218
* Loĝantaro: 1202 (2015)
* Poŝtkodo: 8446
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo en valo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Graz, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk. Ajka troviĝas 9, Veszprém 27, Pápa kaj Zirc po 28 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la bronzepoko, baldaŭe tie estis vojo de la romianoj. La vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1336, tiam ricevinta la titolon kampurbo. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la komunumon. Germanoj refondis ĝin en 1730. Vilaĝservoj estas germanaj lernejo kaj infanĝardeno, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1780
* eklezia muzeo

Famuloj
-------

En Kislőd naskiĝis politikisto Antal Bélafi.
barataj muzikistoj ludantaj mridangamon (maldekstre) kaj gatamon (dekstre), en prezento de karnatika muziko
**Karnatika muziko** (sanskrite कर्णाटकसङ्गीतम्, IAST: *karnāṭaka saṃgītaṃ*) estas muzika sistemo kutime asociigita kun la suda parto de Barato, kies areo pli-malpli kovras la kvar modernajn ŝtatojn de Barato Andra-Pradeŝo, Karnatako, Keralo kaj Tamilnado. Ĝi estas unu el la du ĉefaj sub-ĝenroj de la barata klasika muziko, kiu evoluis el antikvaj tradicioj de hinduismo; la alia sub-ĝenro nomiĝas *hindustana muziko* en norda Barato kaj diferencas interalie pri persaj kaj islamaj influoj.

Kontraste al la hindustana muziko el norda Barato, la ĉefa emfazo en karnatika muziko estas kantado; la plej multaj komponaĵoj estas verkitaj por esti kantataj, kaj eĉ se ludataj nur per muzikiloj ili estu prezentataj en kanta, *gāyaki*-stilo.

La karnatika muziko kutime prezentiĝas fare de eta ensemblo de muzikistoj, kiu konsistas el gvida prezentisto (kutime kantisto), melodia akompano (kutime violino) kaj specon de liuto, *tambura*, kiu ludas kontinuan bazan tonon dum la prezentaĵo. Aliaj tipaj instrumentoj dum ensemblaj prezentoj estas gatamo, mridangamo, la tambureto *kanĝira* kaj fluto. Kvankam improvizo ludas gravan rolon en la barata klasika muziko, la karnatika muziko kutime kantiĝas baze de komponaĵoj. La plej komuna formo de komponaĵo nomiĝas *kriti* aŭ *kirtanam*; ĝi evoluis inter la 16-a kaj la 20-a jarcentoj fare de en Barato tre konataj komponistoj.

Barata kaj karnatika muzika gamo havas por ĉiu tono elekton da varietaj tonaltoj, nomataj *ŝrutoj*. Ĉiu tonalo aŭ melakarto havas propran karakterizan ŝrutaron.

Kvankam karnatika muziko estas moda ĉefe en suda Barato, ĝi ricevas pli kaj pli da atento kaj publiko en aliaj partoj de la mondo, kien signifaj grupoj da sudbaratanoj elmigris. La urbo Ĉenajo ĉiujare gastiĝas festivalon pri karnatika muziko dum decembro, kiun ĉiujare partoprenas pli ol 2000 muzikistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hindia klasika muziko
* Hindustana klasika muziko

Literaturo
----------

* Kassebaum, Gayathri Rajapur. ‘Karnatak raga’ (2000). En Arnold, Alison. *The Garland Encyclopedia of World Music*. Nov-Jorko kaj Londono: eldonejo Taylor kaj Francis.
* Moorthy, Vijaya (2001). *Romance of the Raga*. Nov-Delhio: Eldonejo *Abhinav*.
* Pranesh, Meera Rajaram (2003). *Musical Composers during Wodeyar Dynasty (1638-1947 A.D.)*. Bangaloro: Eldonejo Vee Emm.
* Viswanathan, T. & Cormack, Jody (1998). En Nettl, Bruno; Russell, Melinda. *In the Course of Performance: Studies in the World of Musical Improvisation*. Ĉikago kaj Londono: Eldonejo "University of Chicago Press".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karnatika muziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* simpla enkonduko al klasika muziko de suda Barato - parto 1 (angle) Arkivigite je 2008-05-17 per la retarkivo Wayback Machine
* simpla enkonduko al klasika muziko de suda Barato - parto 2 (angle) Arkivigite je 2008-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
* DMOZ-registro de retaj ligiloj pri karnatika muziko Arkivigite je 2009-01-21 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271828
* LCCN: sh85088861
 |
La **Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco** aŭ **Kanad-usona Konsento pri Libera Komerco**, en angla *Canada–United States Free Trade Agreement* (*CUSFTA*), oficiale *Free Trade Agreement between Canada and the United States of America*, france *Accord de libre-échange entre le Canada et les États-Unis D'Amérique*), estis interkonsento pri internacia komerco atingita de negocistoj de Kanado kaj Usono la 4an de Oktobro, 1987, kaj subskribita de la estroj de ambaŭ landoj la 2an de Januaro, 1988. Tiu interkonsento laŭgrade nuligis ampleksan gamon de komercaj limigoj por dek-jara periodo, kaj rezultis en substanca pliigo de trans-lima komerco kiel pliigo de la lasta anstataŭita komercokonsentyo. Per la aldono de Meksiko en 1994, FTA estis superita de la Nordamerika Liberkomerca Interkonsento (en angla: *North American Free Trade Agreement (NAFTA)*, en franca: *Accord de libre-échange Nord Américain (ALENA)*, hispana: *Tratado de Libre Comercio de América del Norte (TLCAN)*).

Kiel asertita en la interkonsento, la ĉefaj celoj de la Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco estis la jenaj:

* Elimini barilojn de komerco kaj en varoj kaj en servoj inter Kanado kaj Usono
* Faciligi kondiĉojn pri justa konkurenco ene areo de libera komerco establita de la interkonsento
* Sufiĉe liberigi kondiĉojn por investado ene de tiu areo de libera komerco
* Establi efektivajn procedurojn por la kunadministrado de la interkonsento kaj la dissolvo de disputoj
* Meti la fundamenton por plia duflanka kaj multflanka kunlaborado por etendi kaj plibonigi la profitoj de la interkonsento

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑   Canada–United States Free Trade Agreement (FTA). Foreign Affairs, Trade and Development Canada. Arkivita el la originalo je 6a de Decembro, 2014. Alirita 12a de Decembro, 2018.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-12-06. Alirita 2020-12-11.
3. ↑   The Canada–U.S. Free Trade Agreement.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710072
* LCCN: n87937905
* VIAF: 296258946
 |
Satelita bildo de King Sound uzante programon de NASA.
**King Sound**, **Kinga Golfo** aŭ **Reĝa Golfo**, estas granda golfo en norda Okcidenta Aŭstralio. Ĝi etendas el elfluo de la rivero Fitzroy, nome unu el la plej grandaj riveroj el Aŭstralio, kaj malfermas al la Hinda Oceano. Ĝi estas ĉirkaŭ 120 km longa, kaj averaĝe ĉirkaŭ 50 km larĝa. La havenurbo Derby kuŝas ĉe la elfluo de la rivero Fitzroy ĉe la orienta bordo de la Kinga Golfo. Tiu Reĝa Golfo havas la plej altajn tajdojn en Aŭstralio, kaj inter la plej altaj en la mondo, atingante maksimumajn altojn de 11.8 metroj ĉe Derby.

Aliaj riveroj kiuj elfluas en la golfon estas la riveroj Lennard, Meda, Robinson kaj May.

La nomo devenas el la esploristo Phillip Parker King.

16° 50′ S 123° 25′ O﻿ / ﻿16.833 °S, 123.417 °O﻿ / -16.833; 123.417 (mapo)Koordinatoj: 16° 50′ S 123° 25′ O﻿ / ﻿16.833 °S, 123.417 °O﻿ / -16.833; 123.417 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Derby tides at derbytourism.com.au Arkivigite je 2007-02-18 per la retarkivo Wayback Machine. Konsultita la 7an de januaro 2007

* Kategorio King Sound en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Klajiĉevo situas en la mapo en la verda munucipo

Bazaj informoj
--------------

**Klajiĉevo** (klajitjevo) serbe **Кљајићево,** slave **Kljajićevo,** hungare **Kerény,** germane **Kernei** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Sombor. Tiu vilaĝnomo riceviĝis en 1949 memore al Miloŝ Kljajiĉ (Miloš Kljajić).

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 6010
* Poŝtkodo: 25221
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Klajiĉevo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Sombor-Vrbas.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1391 en formo *Sent Kiraj* (=Sankta Reĝo). Post la turka serboj kaj germanoj alvenis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Klajiĉevo 6012 da homoj, (serboj 5603 (93 %), jugoslavianoj (1 %) kaj aliaj).

Galerio
-------

* Preĝejo de KlajiĉevoPreĝejo de Klajiĉevo

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino

* Kategorio Klajiĉevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kanada Akto 1982** (en angla *Canada Act 1982*; france *Loi de 1982 sur le Canada*) estas "Akto" de la Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando kiu estis aprobita (kiel oni asertas en la prologo), je peto de la Parlamento de Kanado, por "patriigi" la konstitucion de Kanado, kio finigis la povon de la Brita Parlamento por amendi la Konstitucion de Kanado. Tiu akto ankaŭ finis formale per la provizoj por "peto kaj konsento" fare de la Statuto de Westminster 1931 rilate al Kanado, kvankam la Brita parlamento havis ĝeneralan povon por aprobi leĝojn etendiĝintajn al Kanado je ties propra peto.

Aneksita kiel "Schedule B" al la akto estas la teksto de la *Constitution Act, 1982*, en ambaŭ el la kanadaj oficialaj lingvoj (t.e. angla kaj franca). Tiel ambaŭ tekstoj estas same oficialaj.

Notoj
-----

1. ↑  *Canada Act 1982*, s. 3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kanada Akto 1982 en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Kanada Akto 1982 en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Canada Act 1982 en legislation.gov.uk
* Table of Constitutional Documents Arkivigite je 2021-04-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Digital Reproduction of the Original Act on the Parliamentary Archives catalogue Arkivigite je 2021-07-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709848
 |
**Kiniraso** (helene  *Κινύρας* , latine *Cinyras*) estis en la helena mitologio filo de la kilikia reĝo Sandako kaj lia edzino Farnako, (aŭ filo de asiria reĝo Pafo). Li estis kipra reĝo, patro de Afrodita amanto Adoniso kaj de Adonisa patrino Mirho.

Mirho kaj Kiniraso, gravuraĵo de Virgil Solis (1514–1562)
Kiniraso sekvis sian patron Sandakon, kiu foriris el Asirio en Kilikion, kie fondis la urbon Kelenderison. Kiniraso pli poste eksidiĝis sur Kipro, kie fondis la urbon Pafoson kaj edziĝis al Metharmo, filino de kipra reĝo Pigmaliono. Al la geedzoj naskiĝis filo Oksiporo kaj laŭ tiu ĉi versio de la mito, filo Adoniso kaj filinoj Orsediko, Laogoro kaj Braisia. Kiniraso poste regis longe tre feliĉe. LIa riĉeco, simile kiel de lidia reĝo Kroiso, fariĝis en la antikva epoko proverba.

Kiniraso komencis sur Kipro ekspluati kupron kaj ankaŭ oni lin markas inventinto de pavimeroj kaj iloj, kiel tenajlo, martilo kaj amboso.

Dum lia regado okazis fama Troja milito. Kiam al li venis delegacio, en kiu estis sparta reĝo Menelao, Agamemna kuriero kaj amiko Taltibio kaj itaka reĝo Odiseo, kiuj konvinku lin, ke li fariĝu ilia ligano. Kiniraso riĉe fordonacis ilin kaj promesis al ili, ke sendos en la militon kvindek ŝipojn. Sed fine li sendis nur unu ŝipon, kiun estris lia filo Migdaliono.

En la dua edzeco estis lia edzino Kenĥriso. Naskiĝis al ili filino Mirho (Smirno), honore al kiu Kiniraso fondis samnoman urbon en Malgranda Azio. Kiniraso fariĝis la unua sacerdoto de Afrodita kaj konsekris al ŝi templon en la urbo Pafos. Lia proverba bonŝanco forlasis lin, kiam lia edzino fanfaronis, ke ilia filino estas pli bela ol diino Afrodita mem. La diino ne povis toleri tian komparon kaj preparis teruran venĝon: Mirho ekamis sian patron tiel, ke ne povis sian amon regi.

Helpe de sia vartistino, kiu la reĝon ebriigis per vino, fariĝis lia amantino. Kiam pli poste Kiniraso eksciis, kio okazis, prenis gravon kaj provis sian filinon mortigi, sed tiu sukcesis fuĝi en foran eksterlandon. Tie ŝi malbenis sin mem per terura damno, ke dioj senigu ŝin de la vivo kaj de la morto. Dioj do transformis ŝin en arbon, al kiu estis destinite ĉiam plori. Likvaĵo, kiu el la arbo gutas, ĝis nun nomiĝas mirho. Mirho poste, jam transformita en arbon, naskis filon kaj samfoje sian fraton, nomatan Adoniso, kiu pli poste fariĝis amanto de la diino Afrodita.

La legendo ne estas de la greka deveno. Grekoj transprenis ĝin verŝajne de fenicoj. Jam en la antikvaj epokoj rigardis ĝin "kanton el fremdaj landoj", kiel prezentas ĝin en sia transversado romia poeto Ovidio en la verko Metamorfozoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kinyras en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Kiniraso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Klarka truto
Native and non-native U.S. range for O. clarkii, cutthroat trout[34]
Trout cutthroat fish oncorhynchus clarkii clarkii
La **Klarka truto**, **Truto de Clark**, **Salmo de Clark** aŭ **Koltranĉa truto** (*Oncorhynchus clarkii*) estas specio de nesalakvaj fiŝoj de la genro de Onkorinkoj, familio de Salmonedoj kaj ordo Salmonoformaj. Ĝi estas unu el multaj fiŝospecioj populare konataj kiel *truto*. Ĉiuj subspecioj de Klarka truto estas serĉataj kiel fiŝhoka fiŝo, ĉefe inter fiŝhokistoj kiuj ĝuas el muŝa fiŝhokado.

Kelkaj indiĝenaj subspecioj de Klarka truto estas nune listitaj kiel minacataj, ĝenerale pro habitatoperdo kaj enmeto de neindiĝenaj specioj.

Teritorio kaj habitato
----------------------

La **Klarka truto** estas indiĝena de okcidenta Nordameriko.

Notoj
-----

1. ↑   *Oncorhynchus clarkii*. Kunigita Taksonomia Informo-Sistemo.

* Kategorio Klarka truto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Klarka truto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko**, mallongigite kiel **SSR Kirgizio** (kirgize *Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы*) estis la oficiala nomo de Kirgizio kiam ĝi estis unu el la 15 respublikoj de Sovetunio dum pluraj jardekoj.

Historio
--------

La kirgiza popolo apartenis al la Rusa Imperio, ekde ĝia konkero far la rusoj en la 19-a jarcento. Post la Rusa Revolucio de 1917, ĝi restis sub la soveta kontrolo ekde 1918. La 14-an de oktobro 1924 establiĝas la *Aŭtonoma Oblasto Kara-Kirgizio* ene de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko. La vorto *Kara-Kirgizo* estis uzata por distingi ilin de la kazaĥoj, kiuj ĝis 1925, ankaŭ estis nomataj *kirgizoj*. En 1925, ĝi konvertiĝas en la *Kirgiza Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko* ankoraŭ ene de la RSFSR de Rusio. La 5-an de decembro 1936 ĝi disiĝis de Rusio, kiam ĝi akiris la rangon je Soveta Socialisma Respubliko ene de Sovetunio. En decembro 1990 oni renomis ĝin *Respublik Kirgizio*, kaj la 31-a de aŭgusto 1991, ĝi proklamis la sendependon disde Sovetunio.

42° 52′ N 74° 36′ O﻿ / ﻿42.867 °N, 74.600 °O﻿ / 42.867; 74.600 (mapo)

* Kategorio Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kisharsány** [kiŝharŝAnj] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós. Kis signifas en la loknomo: malgranda.

Blazono de Kisharsány

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8611/18.3671
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 7800
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Kisharsány situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Siklós troviĝas 6, Villány 9, Kozármisleny 24, Pécs 34, Budapeŝto 234 km-ojn [*rompita ligilo*].

Historio
--------

Vilaĝo **Harsány** menciiĝis unuafoje en 1235. Post la tatara invado sur la proksima monto fortikaĵo konstruiĝis. En 1334 departementa kunsido okazis tie. Inter 1918-1921 la serboj okupis Kisharsány-on. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, vendejo, bakejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana klasikisma preĝejo de 1842
* katolika kapelo omaĝe al Senmakula Koro de Dipatrino de 1961
* vinkeloj

Famuloj
-------

En Kisharsány naskiĝis:

* aktoro Mariska Gazsi
* ministro Ferenc József Nagy.

* Kategorio Kisharsány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Kinĉeŝ,** ukraine **Кінчеш,** ĉeĥe **Kinčes,** hungare **Kincses** [kinĉeŝ] estas ne memstara malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo de Koritnjani.

* 48° 34′ 28″ N 22° 18′ 17″ O﻿ / ﻿48.57444 °N, 22.30472 °O﻿ / 48.57444; 22.30472 (mapo)Koordinatoj: 48° 34′ 28″ N 22° 18′ 17″ O﻿ / ﻿48.57444 °N, 22.30472 °O﻿ / 48.57444; 22.30472 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 89435
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Kinĉeŝ situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

La vilaĝo naskiĝis dum dominado de Ĉeĥoslovakio. Tiam la ukrainoj fondis lernejon en biencentro nomata Kincses por disrompi la hungarecon. Poste ankaŭ domoj konstruiĝis. Inter 1938-1945 la hungara regiono kun slavaj insuloj (kiel Kinĉeŝ) rehungariĝis pro la Unua Viena Arbitracio. Ekde 1945 Kinĉeŝ apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 vivis en Kinĉeŝ 328 homoj, inter ili 82 hungaroj.

Vidindaĵoj
----------
**Karol Fryderyk Libelt** (naskiĝis la 8-an de aprilo 1807 en Poznań, mortis la 9-an de junio 1875 en Brdowo estis pola mesianisma filozofo, politika kaj socia aganto, prezidanto de Poznana Societo de Scienc-Amikoj.

Li estis filo de ŝuisto. Finis Gimnazion al Sankta Mario Magdaleno en Poznań. En la jaroj 1826-1830 studis en Berlino klasikan filologion, filozofion kaj matematik-naturajn sciencojn. Tie estis ŝatata disĉiplo de Hegelo. En 1830 doktoriĝis kaj poste iom ekvojaĝis tra Eŭropo ekkoncele. Post reveno al Pollando partoprenis novembran ribelon kiel artileriisto, kio malebligis al li por kelkaj jaroj labori kiel instruisto. Lia sinteno dum kelkaj bataloj gajnis por li avancon ĝis subleŭtenanto kaj krucon de la Ordeno Virtuti Militari.

Filozofio
---------

Kiel filozofo Libelt strebis al kreo de la sistemo de nacia filozofio, kio devus esti kompilaĵo de diversaj nuntempaj al li esplordirektojn surbaze de pola kulturo de romantisma epoko. Filozofia sistemo de Libelt rememoras intuiciismon de Henri Bergson. Lia filozofio apogas sur mesianismo kaj hegelismo. Ties centra punkto estas aserto, ke dialektiko de la realo ne koncernas logoson, intelektan forton, racian fenomenon, sed la unuon de sentumo.

Elektitaj laboraĵoj
-------------------

* *O odwadze cywilnej* (Pri civila kuraĝo)
* *O miłości ojczyzny* (Pri amo al la patrio)
* *Kwestia żywotna filozofii* (Viveca problemo de filozofio)

* Kategorio Karol Libelt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 405112
* GND: 120684470
* LCCN: n85283660
* VIAF: 77152718
* ISNI: 0000 0001 0918 1854
* SUDOC: 194884953
* BNF: 12770330v
* NKC: jx20070306008
* BNE: XX1343162
 |
**Kipushi** estas grandurbo, grava minurbo kaj diocezo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio).

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 1329-1378 m
* Loĝantaro: 132.861 en 2012
* Horzono: UTC + 2
* 11° 45′ 45″ S 27° 15′ 00″ O﻿ / ﻿11.76250 °S, 27.25000 °O﻿ / -11.76250; 27.25000 (mapo)Koordinatoj: 11° 45′ 45″ S 27° 15′ 00″ O﻿ / ﻿11.76250 °S, 27.25000 °O﻿ / -11.76250; 27.25000 (mapo)

Geografio
---------

Kipushi situas en montaro laŭ landlimo de Zambio en la suda parto de la lando. Lubumbashi troviĝas 28, Likasi 103, Kolwezi 225, Kinŝaso 1554 km.

Ekonomio
--------

En Kipushi la ĉefa okupiĝo estas la minado sur la surfaco kaj ankaŭ subtere. Dum la kolonia erao la oficiala nomo de la minejo estis **Prince Léopold**. Ĝi produktas kuprojn, plumbojn kaj zinkojn (foje aliajn maloftajn ercojn). La minado kulminis en 1988. Dum regado de Mobutu Sese Seko la minado ĉesis.

Trafiko
-------

El Kipushi vojoj kuras al Lubumbashi kaj Zambio, krome estas malpli grava vojo norden.

Klimato
-------

En Kipushi la averaĝa temperaturo varias inter 18 kaj 25 °C. La varmo kulminas en septembro, malkulminas en junio. Jare pluvas po 1240 mm. Inter majo-septembro neniam aŭ apenaŭ pluvas. La pluvo kulminas inter decembro-februaro.

Fontoj
------

* Franca kaj hungara Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
* mapo
Kisaĉ situas en la mapo en la verda municipo
Slovaka luterana preĝejo de Kisaĉ
**Kisaĉ,** serbe **Кисач,** slave **Kisač,** hungare **Kiszács** [kisAĉ] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Novi Sad.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* Alto super marnivelo: 85 m
* Loĝantaro: 5470
* Poŝtkodo: 21211
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Kisaĉ situas sur ebenaĵo. Novi Sad troviĝas 16 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1464 en hungara formo *"Kis-Alcz"* loĝata de hungaroj. Dum la turkoj la komunumo senhomiĝis, kiu rehomiĝis en la 18-a jarcento. En 1776 multe da slovakoj alvenis. En 1848 la hungara armeo venkis la serbojn kaj kroatojn, dume la vilaĝo bruldetruiĝis. En 1900 vivis en Kiszács 4250 homoj (3953 slovakoj, 160 serboj, 81 hungaroj, 58 germanoj). Tiutempe la komunumo havis la rangon grandvilaĝo kaj ĝis 1918 apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Újvidék, poste al la baldaŭa Jugoslavio. Hungario reokupis ĝin inter 1941-1944. En 2002 loĝis en Kisaĉ 5471 homoj, (4505 slovakoj (82 %), 650 serboj (12 %), 106 jugoslavianoj, 52 hungaroj, 33 ciganoj, 27 kroatoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* serba ortodoksa preĝejo de 1773
* luterana slovaka preĝejo de 1796, en 1799 turo alkonstruiĝis, en 1866 la preĝejo pligrandiĝis

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Kisaĉ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
situo de la Kanalo de Sankta Georgo
Reliefa mapo de la kanalo sude kaj la Irlanda Maro norde
La **Kanalo de Sankta Georgo** (angle *St George’s Channel*, kimre *Sianel San Siôr*, irlande *Muir Bhreatan*) estas mara kanalo inter Irlando kaj Kimrio. Ĝi ligas la Irlandan Maron norde kun la Kelta Maro respektive la Atlantika Oceano sude. La plej malvasta punkto situas inter la kabo *Carnsore Point* en la irlanda graflando Wexford kaj la kabo *St David’s Head*, la plej okcidenta punkto de Kimrio en la graflando *Pembrokeshire*.

Historie, la tuta mara parto inter Irlando kaj sudokcidenta Britio de la duoninsulo Lleyn en nordokcidenta Kimrio ĝis Land's End en sudokcidenta Anglio nomiĝis Kanalo de Sankta Georgo. La nomo devenis de legendo el la 14-a jarcento, laŭ kiu la sankta Georgo, romia soldato origine el Kapadokio, ŝipe pasis la kanalon dum vojaĝo de Bizanco al Britio.

La mara kanalo inter la insuloj *Novbritio* kaj *Novirlando* en la Bismarka Insularo de Papuo-Nov-Gvineo konsekvence same nomiĝas Kanalo de Sankta Georgo.

* Kategorio Kanalo de Sankta Georgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kisrákos** [kiŝrAkoŝ] estas malgranda vilaĝo (ankaŭ municipo) en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo hungare signifas: malgranda-kankra. Verŝajne en la loka rojo estis multe da kankroj. La malgranda signifas tion, ke proksime estas simila vilaĝo, sed pli granda.

Blazono de Kisrákos

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 9936
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°51′41″N 16°30'01″E

Geografio
---------

Kisrákos situas sur mildaj deklivoj laŭ traira flankovojo. Kisrákos estas parto de Nacia Parko **Őrség** kaj Hanság. Őriszentpéter troviĝas 8, Körmend 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1428. La vilaĝo formiĝis, kiel serio da farmoj.

Vilaĝservoj estas municipa administracio, migra poŝto, kulturdomo, interretejo, kuracejo (semajne po 1).

Vidindaĵoj
----------

Kisrákos havas kalvinanan preĝejon konstruitan en 1843. La turo estas 30 m-ojn alta.

* Kategorio Kisrákos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kineta energio** (aŭ **movenergio**) estas energio, kion havas ero aŭ objekto **pro sia rapido**. Do, ĉiuj objektoj aŭ eroj kiuj moviĝas havas kinetan energion.

Plue
----

### De energio al energio

Tiu energioformo povas iri de objekto al alia objekto. Ĝi ankaŭ povas transformiĝi el, aŭ al, aliaj energioformoj :
  

  

*Ekzemple, se iu frapas per mano pilkon supren, tiu havigas kinetan energion al la pilko. La kineta energio iras de la mano al la pilko, kiam la frapo okazas. Sekve, kiam la pilko supreniras, la kineta energio iĝas potenciala energio. Kiam estas jam nur potenciala energio, la pilko ne plu supreniras, ĝi komencas malsupreniri. Tiam la potenciala energio reiĝas kineta energio ĝis la pilko tuŝas la grundon. (La tero tiam ricevas la kinetan energion de la pilko, kio disiĝas per la formado de varmo. (Varmo estas ankaŭ energio).)*

### Mezurunuoj

La oficiala mezurunuo de la kineta energio, kiel de ĉiuj energioj, estas la Ĵulo (J). Tamen, oni ankaŭ uzas la Kalorion : 1 kal = 4.184 J. (La Kalorio fakte estas la historia mezurunuo de la varm-energio.)
La dimensioj de energio estas M L2 T−2.

### Kalkulo

Relativeca (1) kaj "klasika" (2) kineta energio pri maso de 1kg
{\displaystyle E\_{k}=m\_{0}c^{2}\left({\frac {1}{\sqrt {1-({\frac {v}{c}})^{2}}}}-1\right)\ ,}

kie:

{\displaystyle E\_{k}} - kineta energio
{\displaystyle m\_{0}} - maso de senmova objekto
c - lumrapideco
v - rapido de objekto.
En klasika mekaniko estas:

{\displaystyle E\_{k}={\frac {mv^{2}}{2}}\ ,}

kie:

{\displaystyle E\_{k}} - kineta energio
m - maso de la ero aŭ objekto
v - rapido de la ero aŭ objekto
kiu estas proksimumaĵo de generala formulo, kiu nur validas por v << c.

Ankaŭ vidu
----------

* elektra energio
* kemia energio
* atoma energio
* potenciala energio
* varmoenergio
* muskola energio

Vidu ankaŭ
----------

* Ĵulo

* Kategorio Kineta energio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Karolina Turo sur Kaitsch-monto
**Karolina Turo** (germane *Karolinenturm*) estas belvideja turo sur Kaitsch-monto apud Kiliansroda, Germanujo. Ĝi altas 26 metrojn kiu starigitis en 1909 el kalka grejso je honoro de la tro frue mortinta granddukino Karolino (Saksio-Vajmaro-Eisenach). Post surgrimpo de 106 ŝtupoj ĝis la belvedera platformo oferiĝas al oni bona malproksimdistanca vido ĝis Vajmaro, Kiliansroda, Mechelroda, Mellingen, la Turingia Baseno kaj - dum bonegan veterkondiĉoj - eĉ ĝis Kyffhäuser kaj Harco. Sude facile ekkoneblas la ĉeno de Turingia Arbaro.

Kune kun du najbaraj turoj - Hain-turo apud Vajmaro kaj Paŭlina Turo apud Bad Berka – ĝi unuiĝas per la 26 km longa migradopado *Drei-Türme-Wanderweg*.

Historio
--------

Kaitsch estis pro sia elstara situo nature ĉefloko dum la unua geodezio-kampanjo de la Turingiaj Ŝtatoj en la jaro 1851-a. En 1888 metitis trigonometria punkto de la Gvardia kavaleribrigado Potsdamo por la prusa geodezimezurado. Supre instalitis ligna observadejo. Poste alikonstruis ĝin anoj de Thüringerwald-Verein kaj faris de ĝi belvidejon. Ĝi tamen devis malkonstruiĝi en 1904 pro troa kadukemo.

En 1905 kolektiĝis anoj de turkonstrusocieto por starigi konstruaĵon en honoro de la mallonge antaŭe mortinta juna granddukino Karolino de Saksio-Vajmaro-Eisenach. La sumo de 18.000 kovritis danke al monkolektoj tutlandaj de societoj kaj unuopuloj. La ŝtonoj por la turo devenas el la ŝtonrompejo ĉe Mechelroda. La meto de la fundamenta ŝtono estis en la 28.6.1908 dume la festa inaŭguro faritis en la 7.11.1909. Dum GDR-tempo la tuto ne prizorgitis longe. Ekde 1987 la anaro *Kötschberggemeinde e.V.* engaĝiĝis pri laŭpaŝa rekonstruo. Renovigitis fenestroj kaj tegmento; la altebenaĵo kun gazonoj, sidbenkoj, ludejo kaj informpadeto por sciemuloj.

Notoj
-----

1. ↑  Mittleres Ilmtal - Tourismus

Literaturo
----------

* Hartmut Stabe: *Türme im Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach. Entdecken, Besuchen, Erwandern.* Weimar 2005, ISBN 3-930687-46-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karolina Turo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
Echinoderes hwiizaa.jpg*Echinoderes hwiizaa*
***Kinorhyncha*** (el la antikva greka: κινέω, translit. kīnéō, laŭvorte. 'mi movas', ῥύγχος rhúnkhos "nazo") estas filumo de malgrandaj (1 mm aŭ eĉ malpli) maraj senvertebruloj kiuj estas disvastiĝintaj en koto aŭ sablo je ĉiuj profundoj kiel parto de *meiobenthos*. Ili estas nomataj ankaŭ *kotodrakoj*.

Kinorinkuloj estas segmentitaj, senmembraj animaloj, kun korpo konsistanta je kapo, kolo, kaj trunko de dekunu segmentoj. Malkiel ĉe kelkaj similaj senvertebruloj, ili ne havas eksterajn *cilio*jn, sed anstataŭe havas nombrajn spinojn laŭlonge de la korpo, plus ĝis sep cirkloj de spinoj ĉirkaŭ la kapo. Tiuj spinoj estas uzataj por movado, retirante la kapon kaj pelante antaŭen, poste alkroĉante la subtavolon per la spinoj dum tiras la korpon.

Notoj
-----

1. ↑   Brusca, Richard C; Brusca, Gary J (2003). Invertebrates Alirita la 24an de Aprilo 2018. ISBN 978-0-87893-097-5. paĝo 347

* Kategorio Kinorhyncha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kinorhyncha en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La usona kancelario en Manilo, Filipinoj.
**Kancelario** estas laŭ PIV instanco de diplomatio, kiu kongruas kun diversaj konceptoj, nome la jenaj:

* Loko, kie oni metas sur diplomatiajn aktojn aŭ politikajn dokumentojn la sigelon de la ŝtato, kaj oni konservas ilin: ekzemple papa kancelario; juĝeja kancelario; kancelaria stilo.
* La kancelaria administracio mem: ekzemple *la kancelario rifuzis aprobi la projekton*.
* Loko en oficejo, en kiu oni akceptas la klientojn, konservas aŭ esploras la dokumentaron.
* La tiea oficistaro.

Laŭ la nomo *kancelario* en kelkaj landoj, kiel ekzemple en Argentino kaj Hispanio, oni subkomprenas la ejon kie troviĝas la oficejoj de la Diplomatia Misio aŭ la Konsulejo. Oni povas uzi la terminon ankaŭ por speciala oficejo ene de la ambasadoj, delegitarejo aŭ konsulejo.

Antikve, la reĝa kancelario estis la ejo aŭ la instanco dediĉita al registrado, elsendo kaj sigelado de la reĝaj dokumentoj. La ĉefa funkciulo de tiu aŭ sekretario de la reGo estis nomata "kanciliero". Tiu posteno datas de Konstantino la Granda.

En kelkaj landoj de Ameriko la kancelario estas la Ministerio pri Eksteraj Aferoj kaj ties titolo estas nomata "kanciliero".

Notoj
-----

1. ↑  NPIV  Alirita la 30an de Novembro 2018.
2. ↑  MAEC, Documentos (decembro 2015). «TÉRMINOS DIPLOMÁTICOS». Arkivigite je 2018-12-21 per la retarkivo Wayback Machine Documento maec.es. Ministerio pri Eksteraj Aferoj. Alirita la 30an de Novembro 2018.

* Kategorio Kancelario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kirlofritado** en uoko
**Kirlofritado** (爆 bào)
**Kirlofritado**, **uokado** (ĉine: 炒, pinjine: chǎo) aŭ renversanta fritado estas kuirtekniko, origine el Azio, por prepari nutraĵon en uoko (en Indonezio vadjango), en varmega oleo sur forta fajro. Dum la fritado la nutraĵo daŭre estas kirlata (origine per skuado de la uoko).

Kirlofritado venas el la ĉirkaŭaĵo de la urbo Kantono. Antaŭ jarcentoj tie apenaŭ kreskis ligno kaj fajrofontoj do estis malabundaj. Tio signifas ke oni devis ekonomie kuiradi. La solvo estis tranĉi viandon kaj legomojn en etaj pecoj kaj kuiri en volba pato sur fortega fajro sur kiu la uoko fariĝis malhelruĝa kaj samtempe friti ĉiujn ingediencojn tre rapide.

Temperaturo
-----------

Estas du bazoteknikoj, la tielnomata Chao (炒) (malalta temperaturo) kaj Bao (爆) (alta temperaturo) tekniko. La Chao tekniko uzas temperaturon inter 160 °C kaj 240 °C, la Bao tekniko ĝis super 650 °C. Ĉe la Bao tekniko la uoko fariĝas malhelruĝa pro la varmego.

Karakteriza eco de kirlofritado estas ke la temperaturo restas pli alta ol la boltemperaturo de akvo kaj pro la formo de la uoko la kontaktsurfaco estas granda tiel ke la liberiĝinta malsekaĵo tuj vaporiĝas. Pro tiu forpreno de humido la gusto koncentriĝas en la legomoj kaj la prepartempo estas mallonga, kio donas la tipan guston - interalie pro la Maillard-reago kaj karameliĝo kaj ĉe la Bao tekniko pro la aldono de fumgustigilojn. Kune tio nomiĝas Wok hei (simpligite: 镬气; tradicie: 鑊氣).

Alia eco de kirlofritado estas la kraketanta sono dum la preparado. Tio estas komparebla kun akvoguteto kiu falas en vermega pato kaj ekdancas kiel globeto.
Tio ankaŭ estas grava indiko pri la temperaturo ĉar se la humido ne tuj povas vaporiĝi pro ekzemple tra malalta temperaturo aŭ tro granda preparporcio, la kraketanta sono transiras al la siblanta sono de kuirado. En tiu kazo la humido ne sufiĉe rapide estas forprenata de la manĝaĵo kaj la preparmetodo ne estas kirlofritado sed kuirado en uoko.

Grava kondiĉo dum ĉi tiu preparmetodo estas ke la momento de pretkuiriĝo de ĉiuj ingrediencoj devas estis la sama. Tio signifas ke la preparlaboroj devas esti tiel ke la grandeco kaj la formo de la fritota produkto estas adaptitaj al la pretkuirtempo.

Oleo
----

Ĉar kirlofritado estas kuirtekniko kun tre alta temperaturo la uzata oleo devas esti malpeza kaj havi sufiĉe altan fumpunkton. Pli pezaj oleoj kiel (nerafinita) olivoleo kun multaj gustigiloj kaj aromoj, ne uzeblas pro la bruligado de tiuj komponentoj. Oleo kun alta fumpunkto, ofte rafinita oleo kiel arakidoleo, sojoleo kaj rizoleo estas tre taŭgaj. Maizoleo kaj sunfloroleo ankaŭ estas bone uzeblaj.

* Kategorio Kirlofritado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La kandelabro starigitia omaĝe al Sankta Bonifaco
La **Bonifaco-Kandelabro** (germane: *Bonifatius-Kandelaber*) troviĝas supre de la vilaĝo Leinatal-Altenbergen, ekde 1811 kiam la skulptisto Friedrich Wilhelm Eugen Döll faris ĝin.

Priskribo kaj historio de pereinta preĝejo
------------------------------------------

Apuda turomodelo de la unua Johano-kirko
La monumento konsistas el sabloŝtona kolono, kiu tronas sur sepŝtupa soklo kun ok globoj. Sur ĝia pinto tri anĝeloj portas fajrujon kun tri flamoj. La 10 metrojn alta monumento memorigas onin per sia formo pri mezepoka liturgia kandelingo. Ĝi staras sur sep ŝtupoj kaj ok grejsaj globoj havante ĉepintan fajropaton portatan de tri anĝelaj kapoj: ties tri flamoj signifas la tri konfesiojn, kiuj supren kaj ĉiuflanken entendiĝas.

La en la 17-a de junio 1811 per ekumena solena ceremonio inaŭgurita kandelbaro memoras la agadon de Sankta Bonifaco, kiu laŭtradicie tie ĉi unuafoje en tuta Turingio predikus kaj baptus.

En lia tradicio estas ankaŭ la Kirko Sankta Johano kiu troviĝis surloke ĝis la 18-a jarcento konsiderite la plej malnova baptokirko de Turingio. Ĝia historio tamen postsekveblas ĝis la mezo de la 11-a jarcento.Tiam Ludwig der Bärtige, la prapatro de la postaj turingiaj landposedantoj el la dinastio de la Ludovikidoj, ricevis la vilaĝon Altenbergen. Li starigis la Johano-preĝejon kaj lasis ĝin altrangigi kiel paroĥejan kirkon fare de la majenca ĉefepiskopo Bardo (+ 1051). Ekde 1085 la vilaĝo kun kirko apartenis al la najbara benediktana abatejo Reinhardsbrunn, la kutima monaĥejo de la landgrafoj de Turingio. Ĉu vere tri jarcentoj antaŭe Bonifaco estis konstruiginta samloke preĝejon ne plu pruveblas - ĉar la plej malnova raporto pri tio faritis nur 700 jarojn poste far la kronikisto Johann Rothe [+ 1434) el Eisenach.

Starigo de la kandelabro
------------------------

En 17.6.1811-a starigitis la kandelabro laŭ instigo de la altenbergen-a arbohakisto Nicolaus Brückner, en kunteksto kun la Bonifaco-adorado. Ĉeestis reprezentantoj de la kvar ĉirkaŭantaj vilaĝoj Altenbergen, Catterfeld, Finsterbergen kaj Engelsbach. La solenaĵoj estis malkutime gravaj kaj partoprenis ilin ankaŭ lia duka moŝto Aŭgusto (Saksio-Gotao kaj Altenburg) kun familio sia. Ankaŭ en niaj tagoj okazas pentekostlunde diservo surloke. Por Brückner nomitis la ĉefa strato de Altenbergen.

La monumento memoru la pereintan kirkon kaj estu signo de interkonfesia respekto antaŭ la agadoj de la sanktulo, la "apostolo de la germanoj". Ĝi simboligas la humanisman kristanecon de tiu tempo (ĉ.la jaro 1800). En tiu ĉi tradicio la kandelabro restaŭritis en 1992; ĉe ĝi okazas regule ekumenaj diservoj.

Literaturo
----------

* Hartmut Ellrich, Theophil Heinke, Karsten Hoerenz: *Zwischen Hörsel und Wilder Gera. Die Kirchen der Superintendentur Waltershausen-Ohrdruf*, Wartburg Verlag, Vajmaro, ISBN 3-86160-167-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kandelabro (Altenbergen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio detala
* Kandelabro kaj kirko kaj vilaĝohistorio en kunteksto
**Kirchfidisch,** hungare **Egyházasfüzes** estas iama vilaĝo en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Kohfidisch.

Preĝejo de Kirchfidisch
Strato en Kirchfidisch
Panoramo de Kirchfidisch

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro:
* Poŝtkodo: 7512
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: OW

Situo
-----

Kirchfidisch troviĝas de Oberwart 18, Szombathely 28 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1221 laŭ tiama hungara nomo *„Fuzes"*. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. En 1910 vivis en Egyházasfüzes 571 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Egyházasfüzes apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Kirchfidisch iĝis ekstera vilaĝparto de Kohfidisch.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1770

Komunumoj pri *egyházas* (=ekleziejo) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------------

Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Egyházasbást | Egyházasdengeleg | Egyházasfalu | Egyházasfüzes | Egyházasgerge |
| Egyházasharaszti | Egyházashetye | Egyházashollós | Egyházaskér | Egyházaskesző |
| Egyházaskozár | Egyházasrádóc |  |  |  |

* Kategorio Kirchfidisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kispirit** (kiŝpirit) estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser. La loknomo signifas laŭvorte: malgranda pirito, tamen estas neniu interrilato kun la erco.

Blazono de Kispirit

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 8496
* Telefonprefikso: 88

Geografio
---------

Kispirit situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Marcal troviĝas en la proksimeco. Kispirit preskaŭ kontaktiĝas kun Nagypirit. Devecser troviĝas je 22, Ajka 36, Veszprém (urbo) 60, Budapeŝto je 168 km-oj  Arkivigite je 2016-09-18 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1532 en formo *Pirit*. Tiutempe loĝis tie servutuloj kaj malriĉaj nobeloj.

En Kispirit migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1739
* sonorilostablo de 1737
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

* Kategorio Kispirit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)