recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mudeĥara turo kun ceramikaj ornamoj de la Preĝejo de Santo Tomé.
*La entombigo de la grafo Orgaz* en la Preĝejo de Santo Tomé.
La **Preĝejo de Santo Tomé** de Toledo troviĝas en la historia kerno de la urbo Toledo, Hispanio, kaj estis fondita kiel preĝejo post la kristana konkero de la urbo fare de la trupoj de la reĝo Alfonso la 7-a. Aperas citita jam en la 12-a jarcento, kiel konstruita sur la tereno de iama moskeo de la 11-a jarcento. Komence de la 14-a jarcento, ĝi estis ruiniĝinta kaj estis totale denove rekonstruita mende de Gonzalo Ruiz de Toledo, Senjoro de Orgaz kaj tiele oni transformis la antikvan araban minareton de la moskeo en sonorilturo de mudeĥara stilo. Ties famo devenas el la fakto ke ĝi gastigas interne, la faman pentraĵon *La entombigo de la grafo Orgaz* de El Greco, kiu videblas enirinte tra aparta malantaŭa enirejo.

Referencoj
----------

1. ↑   Fernández González 2003: p. 177
2. ↑   González Simancas 2005: p. 204
3. ↑   Parro 1866: p. 247

Literaturo
----------

* Fernández González, Demetrio (2003). Gonzalo Ruiz de Toledo, Señor de Orgaz: (1323). Toledo: Instituto Teológico San Ildefonso. ISBN 978-84-93253585.
* González Simancas, Manuel (2005). Toledo: Sus Monumentos Y El Arte Ornamental. Valladolid: Maxtor. ISBN 84-9761-148-9.
* de Mariátegui, Eduardo (1866). Crónica de la provincia de Toledo. Madrid: Ronchi y Compañía.
* Parro, Sixto Ramón (1857). Toledo en la mano o descripción histórico-artística de la magnífica catedral y de los demás céleb res monumentos: tomo II. Toledo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Preĝejo de Santo Tomé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Preĝejo de Santo Tomé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Iglesia de Santo Tomé* en Arte Viaje. Konsultita la 19-an de junio de 2011.
**Etna malplimulto** estas etno, kiu vivas kiel malplimulto de la loĝantaro sur teritorio de ŝtato, kaj diferenciĝas de la resto de la loĝantaro en pluraj karakterizaxoj kiel lingvo, kulturo aŭ religio.

En multaj regionoj de la tero etnaj malplimultoj ankaŭ vivas dise sur la teritorioj de pluraj ŝtatoj. Kutime la etnanojn ligas sento de komuneco, sed la ebleco de translimaj kontaktoj ofte estas limigata fare de la koncernaj ŝtatoj. Ekzemploj pri tio estas en Hispanio respektive Francio (eŭskoj, katalunoj), en Rumanio (hungaroj, historie germanoj), en okcidenta Azio (kurdoj) aŭ en la arbaraj, montaj regionoj de Vjetnamio, Laoso kaj Tajlando (hmongoj kaj pliaj etnoj).

Se en Eŭropo etna malplimulto plenumas la kondiĉojn de la kadra konvencio por la protekto de naciaj malplimultoj de la Konsilio de Eŭropo kaj estas agnoskata laŭ ŝtata juro, laŭ internacia juro ĝi ofte nomatas nacia malplimulto.

Kriterio
--------

Etna malplimulto povas diferenciĝi per la sekvaj ecoj de aliaj etnoj vivantaj en la sama regiono:

* kulturaj faktoroj (lingvo, religio, historio, kutimoj)
* teritoriaj faktoroj (vivareo)
* la socia identeco (sento de aparteno, sento de komuneco) Zugehörigkeitsgefühl, Zusammengehörigkeitsgefühl)
* rilato al la etna plimulto (interago, translokiĝoj, historio de la interago)
* konduto de la etna plimulto al la malplimulto (integrigo aŭ ekskludo)

Ofte ne samtempe troveblas ĉiuj el la ecoj - sed se oni kiel bazo difinas la komunajn trajtojn de la difinoj de la Konsilio de Eŭropo kaj de la Unuiĝintaj Nacioj pri "etna malplimulto", kiel objektivaj ecoj videblas klaraj limoj rilate al etnaj, religiaj aŭ lingvaj karakterizaĵoj kaj statistika malmulteco kaj ne-domineco en la ŝtato, dum subjektivaj kriterioj kiel memdifino ne sufiĉas. Do ankaŭ grupo karakterizata per nur unu objektive notebla diferenco kiel lingvo aŭ religio povas esti etna malplimulto.

* Kategorio Etna malplimulto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Unuiĝintaj Ŝtatoj de Grand-Aŭstrio** estis ideo de grupo de politikistoj ĉirkaŭ la tronheredonto Franz Ferdinand, por transformi Aŭstrio-Hungarion al federacio. La ideon ellaboris kaj aperigis sub titolo **Vereinigten Staaten von Groß-Österreich** Aurel Popovici en 1906.

Ĉar en hungara parto de Aŭstrio-Monarĥio venkis la sendependecaj partioj (1905-6), kiuj volis memstaran armeon kaj ekonomion, doganpolitikon por Hungario, la aperigo de la ideo estis politika rimedo por ke la hungaroj cedu. 

La ideo mem celis transformon de Aŭstrio-Hungario al federacia komunumo de 16 aŭtonomaj regionoj, en kiuj la naciaj malplimultoj akirintus kulturan aŭtonomion. Post kiam la hungaroj obeis kaj rezignis pri dualisma transformo de la monarĥio (1906-7), la propono silentiĝis kaj ĉesis tute kun murdo de la tronheredonto.

Fontoj
------

* Kowalski, Erich: *Die Pläne zur Reichsreform der Militärkanzlei des Thronfolgers Franz Ferdinand im Spannungsfeld von Trialismus und Föderalismus*; Wien 2005
* Aurel Popovici: *Die Vereinigten Staaten von Groß-Österreich*, Leipzig 1906

Eksteraj ligiloj
----------------

* mapo, angle
* mapoj, hungare Arkivigite je 2007-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Madeleine FOING-HAUDEBINE** (naskiĝis 1898 - mortis la 31-an de januaro 1978 post operacio en pariza hospitalo) estis franca esperantistino, Honora Membro de UEA.

Ŝi lernis Esperanton en 1932 kaj okupiĝis ekskluzive pri ĝi dum la resto de sia multrilate admirinda vivo. Konatiĝinte kun la fama Cseh-metodo, en 1933, s-ino Haudebine restis fidela al ĝi kaj fariĝis unu el la plej konataj Cseh-metodaj instruistoj kaj ĝenerale unu el la plej persistaj laborantoj sur la pedagogia kampo en la movada historio dum kvin jardekoj. Ŝi instruis en Francio (1932/33 kaj poste), Nederlando (1933/35, ankaŭ post la milito), Svedio (1935/38), Belgio (1938/40), Danio (1948/49), Norvegio (1949/53), denove Danlando (1953/57). En 1958 ŝi vojaĝis al Hinda Unio, por instrui tie plenajn 16 jarojn, kun interrompo en 1965, kiam ŝi samcele vojaĝis al Japanio. Ŝia *Utila Manlibro pri Hindujo* aperis en 1967. Ŝi ofte prelegvojaĝis. En pluraj Universalaj Kongresoj s-ino Haudebine gvidis Cseh-metodajn seminariojn; laste en Rejkjaviko, 1977.

Post la morto de la brusela esperantistino Simonne Obozinski en 1962 estis kreita *Fondaĵo Simone Obozinski* por 'helpi laŭeble la movadon en Oriento, pli speciale en Hindujo, kie,
— kiel multaj scias —, sin dediĉas nunmomente S-ino Haudebinne [tiel], la konata profesorino, kiu, antaŭ la dua mondmilito, dum iom longa tempo tiel aktive
laboris en nia lando, kie ŝi organizis multajn kursojn'.

Verkoj
------

* *Popular Esperanto Correspondence Course* (1964)
* *Utila Manlibro pri Hindujo* (1967)

Tradukoj
--------

* Thiis, Helge: *Nidaros Cathedral in Pictures* (English, Esperanto, Français, trad. Esperanta: Lif Berg; L. K. Hunnes; Mme Haudebine, 1953)

Bildaro
-------

* Letereto kaj subskribo de Madeleine Haudebine, 1977Letereto kaj subskribo de Madeleine Haudebine, 1977
*

Ekstera ligilo
--------------

Aŭstria Nacia Biblioteko posedas plurajn fotojn de s-ino Haudebine.

Referencoj
----------

1. ↑  Franca Esperantisto, numero 500 *Centjara asocia Esperanto-movado en Francio*, p. 202, mencias 1899 kiel naskiĝjaron.
2. ↑  Nekrologo en Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 71, n. 867 (1978), p. 63.
3. ↑  Ekzemple en Winschoten, Leeuwarden, Sneek kaj Heerenveen laŭ Flandra Esperantisto 231, oktobro 1953, p. 3.
4. ↑  Sonorilo, 1962-4, p. 65.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36337
* GND: 1060274086
* VIAF: 311443608
 |
**Anthon Gerard Alexander van RAPPARD** (14a de majo, 1858, Zeist – 21a de marto, 1892, Santpoort) estis nederlanda pentristo kaj desegnisto. Li estis lernanto de Lawrence Alma-Tadema kaj dum ĉirkaŭ kvar jaroj estis amiko kaj mentoro de Vincent van Gogh, kiu ŝajne aprezis lin po sia socia engaĝiĝo, inter aliaj tialoj.

Biografio
---------

*Laboristoj en la brikejo de Ruimzicht*, ĉirkaŭ 1885.
Laŭ la RKD li laboris en Parizo, Bruselo, Utreĥto, Amsterdamo kaj Terschelling, antaŭ translokiĝi al Santpoort. Li studis en la Rijksakademie kaj estis membro de Utreĥtaj artistosocietoj kiel "Kunstliefde" kaj "Utrechtse Kunstkring" (kiun li fondis kun sia amiko Ludwig Willem Reymert Wenckebach), kaj "Arti et Amicitiae" en Amsterdamo.

La leteroj kiujn van Gogh sendis al van Rappard dum ilia korespondado en la jaroj 1881-1885 estas grava fonto por la kompreno de la biografio kaj verkaro de van Gogh. Nuntempe, la verkoj de van Rappard estas raraj pro sia mallongva vivo. Liaj pentraĵoj estas tre aprezataj.

Notoj
-----

1. 1 2 3  Anthon van Rappard en la RKD

Fontoj
------

* Jaap W. Brouwer, Jan Laurens Siesling & Jacques Vis, *Anthon van Rappard, companion & correspondent of Vincent van Gogh; his life & all his works*, De Arbeiderspers, Amsterdam & Gary Schwartz, Maarssen 1974 (ISBN 90-295-3441-9)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anthon van Rappard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alexander Gerhard Anton van Rappard en Artnet


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690649
* GND: 128402865
* LCCN: no96009051
* VIAF: 34448059
* ISNI: 0000 0000 6641 3415
* SUDOC: 226266680
* BNF: 10710523m
* BPN: 40772009
* ULAN: 500014708
* RKD: 65637
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Unukolora turdo** |
| --- |
|  |
| Unukolora turdoUnukolora turdo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Turdedoj *Turdidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Turdus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***T. unicolor'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Turdus unicolor****(Tickell, 1833) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Unukolora turdo  |

 |
| v • d • r |

La **Unukolora turdo** (*Turdus unicolor*) estas birdospecio membro de la familio de Turdedoj en Azio. 

Ĝi estas komuna en malfermaj arbaroj de Himalajo. Populacioj moviĝas iom suden en Barato en vintro. 

La **Unukolora turdo** estas ĉiomanĝanta, kaj nutras sin el ampleksa vario de insektoj, tervermoj kaj beroj. Ili nestumas en arbustoj aŭ simile. Ili ne formas arojn. Masklo de tiu malgranda specio de turdo havas **uniforme blugrizajn suprajn partojn** (de kie devenas la nomo kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo, kie *unicolor* signifas precize *unukolora*), kaj blankecan ventron. Inoj kaj junuloj havas pli brunajn suprajn partojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Turdus unicolor*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
anteridio (ruĝa) kaj oogonio (apude dekstre) la algo „Chara contraria"
La **anteridio** de la greka „antheros" = floranta) estas botanika termino: Ĝi estas la maskla gametangio (seksa organo) ĉe kriptogamaj plantoj kiel muskoj, filikoj, likopodioj kaj kelkaj algoj respektive fungoj. En la anteridio kreskas la moveblaj spermatozoidoj, kiuj fekundiĝas en la inaj seksorganoj, nome la arĥegomioj respektive oogonioj, la ovolojn. La surteraj muskoj bezonas akvon por la transporto al la aĥegonio. La akvogutoj povas naĝi mallongdistance en akvoguto al la arĥegonio. La arĥegonioj estas logitaj ĉemotaksise. Eblas ankaŭ majstri pli grandajn distancojn ĉe dioikaj plantoj sprucigante akvogutojn kun spermatozooj al la ina planto.

Ĉe semplantoj (*spermatophytina*) la anteridio estas reduktita al la genera ĉelo de la polenkerno.
Ankaǔ la filikoj havas anteridiojn.

Literaturo
----------

* Ulrich Lüttge, Manfred Kluge, Gabriela Bauer: Botanik. Wiley. Weinheim.1994. ISBN=3-527-30031-7.
* Hans Otto Schwantes: Biologie der Pilze. Eine Einführung in die angewandte Mykologie. serio = Uni-Taschenbücher. volumeno 1871. Ulmer. Stuttgart. 1996. ISBN 3-8252-18 71-6

* Kategorio Anteridio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eto** (greke **ητα**; majuskle **H**, minuskle **η**) estas la 7-a litero de la greka alfabeto. En la sistemo de grekaj nombroj ĝi valoras ok. Oni prononcas ĝin longa **e**. El eto devenas la latina H kaj la cirila И. La lasta prononciĝas kiel "i" en la rusa lingvo kaj en ukraina lingvo alie, kiel guturalo, kiel *y* en la pola lingvo.

En novgreka lingvo la litero estas prononcata kiel [ˈita], kaj prezentas fermitan antaŭan nerondan vokalon /i/. En klasika greka, ĝi prezentis longan malfermitan mezan antaŭan nerondan vokalon /ɛː/.

Historio
--------

La litera formo H estis originale uzata en plejparto de grekaj dialektoj por prezenti senvoĉan laringan frikativon /h/. En ĉi tiu funkcio, ĝi estis pruntita en la 8-a jarcento a.K. de la etruska alfabeto. De tie estis ellaborita la latina alfabeto kun ĝia litero H.

Simboloj
--------

Oni uzas ĝin en fiziko por efikeco kaj dinamika viskozeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Greka alfabeto

* Eto (litero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eto (litero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saaremaa** (ruse *Sarema*, germane kaj svede *Ösel*, dane *Øsel*, latine *Osilia*) estas estonia insulo kaj la plej granda insulo de la insularo inter la Balta maro kaj la Riga-golfo. Ĝi havas la areon de 2 673 km² kaj loĝantaron de ĉirkaŭ 40 000 homoj.

La insulo estas plata kun forte tranĉita bordo, konsistanta el kalkŝtono kaj dolomito. Plimulto de la insulo estas marĉa, la aliajn rokajn aŭ neproduktemajn grundojn kovras malriĉa arbustaro, kelkfoje pinarbaroj. Sur nordaj kaj okcidentaj partoj de la insulo altiĝas montetoj, dum la orientaj kaj sudaj regionoj estas plataj kaj pli kultiveblaj.

Karujärv (estone "Ursa lago") estas lago, kiu situas en okcidenta parto de la insulo Saaremaa, en distrikto Lääne-Saare. Ĝi estas la plej granda lago sur la insulo Saaremaa kaj la 13-a laŭ grandeco en Estonio.

La insulon konkeris en 1227 la Ordeno de Glavaj Fratoj, kiu fondis tie episkopejon. Ĝi estis posedaĵo de Danio (ekde 1559), Svedio (ekde 1645), poste de Rusio (ekde 1721) kaj fine de Estonio (1918). Ĝia plej granda komunumo estas Kuressaare (pli frua Kingissepa) sur la suda parto. Oni povas vidi tie la solan mezepokan fortikaĵon de la Baltmara regiono.

Saarema kaj la najbara Muhumaa estas interligataj per diga vojo. Ambaŭ insuloj kune konsistigas la estonan distrikton Saaremaa.

* 
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑  www.saarema.ee

Eksteraj ligiloj
----------------

* Saaremaa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Saaremaa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pri Saaremaa, estone

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Estonio |
| --- |
| 
Harju • 
Hiiu • 
Ida-Viru • 
Jõgeva • 
Järva • 
Lääne • 
Lääne-Viru • 
Põlva • 
Pärnu • 
Rapla • 
Saare • 
Tartu • 
Valga • 
Viljandi • 
Võru
  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 3793
* GND: 4043261-0
* LCCN: sh89002574
* VIAF: 663154380919430290364 237697409, 663154380919430290364
* LIBRIS: 160987
* BNF: 15323854n
* NKC: ge1123517
 |
**Grijalba** [griĤALba] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Odra-Pisuerga*. La loknomo *Grijalba* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Preĝejo*, el *Ecclesia Alba*, kiel ĝi aperas en fruaj dokumentoj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,753 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 111 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 50 el 1991. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |  | 2013 |  | 2018 |  | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 168 |  | 139 |  | 119 |  | 123 |  | 112 |  | 100 |  | 111 |

Ĝi distas 46 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe 1 km de la rivero Odra.

Historio
--------

Novklasika preĝejo de Sankta Mikaelo.
Gotika preĝejo de Sankta Maria (Nia Sinjorino de la Reĝoj).
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En la jaro 999, Grijalba aperas en donacdokumento de la grafo Sancho Garcés al la Monaĥejo de Sankta Petro de Kardenjo.​ La registro *Becerro de San Miguel de Villamayor de Treviño* kolektas dokumentojn en kiuj oni citas Grijalba kiu, laŭ Becerro, apartenis al diversaj senjorlandoj kaj abatlando. Ĝi dependis de la Monaĥejo de *Las Huelgas Reales* inter 1202 kaj 1222.

Inter 1300 kaj 1500, ĝi estis ligita al Castrojeriz. En 1500, ĝi estis enkadrita en la pastraro de Villasandino kaj jam havis la du preĝejojn, nome de Sankta Maria kaj de Sankta Mikaelo.​ 

Grijalba formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la gotika preĝejo de Sankta Maria, la novklasika preĝejo de Sankta Mikaelo kaj blazondomoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774731
* VIAF: 316732893
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Yvette Vierne** (naskiĝis en 1932, mortis la 1-an de julio 2006) estis franca kuracistino kaj esperantistino. Doktoriĝinta fininto de la studoj de medicino, ŝi pro konsciencaj duboj rifuzis eniri la profesian vivon de kutima kuracisto de la okcidenta prisana sistemo, sed anstataŭe iĝis kapo de laboratorio de profesoro *Mirouze* en Montpellier.

Tre aktiva malgraŭ ŝia malkapablo, kiu katenis ŝin al rulseĝo, ŝi estis membro de multnombraj Esperanto-asocioj, inkluzive de la urba Esperanto-Grupo, nomata Kultura Esperanto-Centro de Montpellier, kies prezidanto ŝi iĝis de 1979 ĝis 2000, post la morto de la antaŭulino *Antoinette Hortolan*.

Per granda energio ŝi organizis plurajn Esperanto-konferencojn: la nacian Esperanto-kongreson de UFE en 1976 en La Grande-Motte, samjare la kongreson de KELI en Montpellier, kaj en 1998 kun multaj helpantoj la Universalan Kongreson de UEA same en Montpellier. Proksimume tridek jarojn ĝis sia morto ŝi direktis la ĉiujarajn Internaciajn Semajnojn de Esperanto *(ESI)* en Sète, krome ricevis kaj gastigis multajn esperantlingvajn vojaĝantojn per la "Pasporta Servo", kaj multajn jarojn funkciis kiel Ĝenerala Delegito de UEA kaj Nacia Komisiito pri ties jarlibro.

Fontoj
------

* informoj pri la Internacia Semajno de Esperanto en 2011, kun biografiaj informoj pri ŝi (france)
* cirkulero de 2009 de la Kultura Esperanto-Centro de Montpellier, kun iom da kromaj informeroj (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 534185
 |
**Herreros de Suso** [eREros deSUso] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *Herreros de Suso* estas komprenebla kiel *Forĝistoj de Supro*. La maldekstra duono de la blazono reprezentas simbole bildojn rilate al forĝistoj.

Herreros de Suso en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 131 loĝantojn. Ĝi perdis 640 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 50 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Narros del Castillo, Vita, Blascomillán, San García de Ingelmos, Solana de Rioalmar kaj El Parral.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762014
 |
La **Eksterparlamenta opozicio** (germane; *Außerparlamentarische Opposition*, mallongigo: *APO*) estis opozicia movado en FRG kiu celis realigi celojn politikajn per eksterparlamenta agado. Ĉio komenciĝis post la formiĝo de la granda koalicio inter CDU kaj SPD en 1966 kaj la opinio de multaj, ke ekde tiam platformo por politikaj alternativoj en asembleoj oficialaj perdiĝus. Similaj protestaj agadoj estis ankaŭ ekster de Germanlando.

Historio
--------

APO estis larĝa informiga agada forumo kiun subtenis antaŭ ĉio kleritaj maldekstruloj. La plej antaŭeniganta forto estis la studenta ligo *Sozialistischer Deutscher Studentenbund* (SDS). APO taksis sin neaŭtoritata movado kaj agadis ofte per spontaneaj, provokantaj protestoj (kun gamo disde ŝercaj gerilaj agadoj kaj persidadaj okupoj de domoj ĝis manifestacioj perfortaj).

Estiĝis APO en la kvereloj pri la organizado de altlernejoj, sed baldaŭ la simpatiantoj ĝenerale atakis regantajn strukturojn kiel ankaŭ la ekonomian kaj politikan sistemojn de FRG. Oni kontraŭis ekzemple diversajn akceptitajn specialajn leĝojn kontraŭopoziciajn *(Notstandsgesetze)* kaj la koncentriĝon gazetaran: ĉefa celo estis tiukuntekste la amaskomunikila hamburga koncerno Axel Springer. Krome oni instigis al publika, malferma kaj aktiva konfrontiĝo kun la nacisocialismaj jaroj. Protestoj kontraŭ la Vjetnama milito radikaligis anojn de APO. Kulminoj de la APO-faritaĵoj estis kampanjo kontraŭ Springer dum Pasko de 1968 post la atenco je la studenta gvidanto Rudi Dutschke kaj la demonstracioj kontraŭ la Notstand-leĝoj en majo de 1968.

Dum la integrigema politiko sub kanceliero Willy Brandt ekde 1969, APO ekdisfalis. Ĝi neniam estis unuforma organizaĵo sed havis multajn diversajn branĉojn. Kelkaj pioniroj de tiuj novaj maldekstruloj engaĝiĝis laŭ la volo de Dutschke en *marŝo tra ĉiuj institucioj*. Malplejmulto rezignaciis pro la malefiko de la manifestacioj kaj aliĝis al Rote Armee Fraktion kaj aliaj tiaj radikalaj grupoj. Pri la grado de la rolo de GDR en la subteno de APO kun la intenco malstabiligi la okcidentgermanan politikon estas diversaj opinioj.

Literaturo
----------

Wieland Eschenhagen: "Außerparlamentarische Opposition", en: *Microsoft Encarta 2007*, [DVD], Microsoft Corporation, 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------

* APO-arkivo en Berlino
* Tilman Fichter, Siegward Lönnendonker: Berlin: Hauptstadt der Revolte, 1980
* Tekstoj kaj bildoj pri APO en Berlino
* Superrigardo pri la APO-arkivo kaj ĝia trotskisma kolekto
* BPB Informationen zur politischen Bildung (kajero 258)
La **Golfo de Majno** (angle *Gulf of Maine*) estas randa maro de la Atlantika Oceano ĉe la orienta bordo de Norda Ameriko, kiu ampleksas 179.000 kvadratajn kilometrojn. La golfo situas inter la Kabo Morua *(Cape Cod)* en Masaĉuseco, Usono kaj la kabo insulo Sable *(Cape Sable Island)* en Nov-Skotio, Kanado. La maro ampleksas la tutan marbordon de la usonaj federaciaj ŝtatoj Nov-Hampŝiro kaj Majno, plus la marbordon de Masaĉuseco norde de la Kabo Morua, kaj la sudan kaj okcidentan marbordon de la kanadaj provincoj Nov-Brunsviko kaj Nov-Skotio.

Kun la Golfo de Majno ligiĝas la Golfo de Masaĉuseco kaj la Golfo de Fundy. En la Golfo de Fundy troviĝas la tutmonde plej alta diferenco inter alta kaj malalta tajdo.

La rivero Charles elfluas en la golfon.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Golfo de Majno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la Esplora Instituto Golfo de Majno (anglalingvaj)
* paĝoj de la golfa Konsilio pri Mara Medio (same anglalingvaj)
**KOZMA Tibor** estis rumania hungara reformita pastro, teologia profesoro naskita en Szabadka la 3-an de decembro 1909 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de januaro 1981. Li estis la patro de reformita pastro, eklezia verkisto Zsolt Kozma.

Biografio
---------

Tibor Kozma studis teologion en Koloĵvaro en jaroj 1927-1931 kaj en Bazelo 1937. Li estis helppastro en Zalău (1931-33), poste pastro en Țaga, Braniștea (1934-44), Panic (1945-46). Li estis religiinstruisto en Zalău en jaroj 1947-50, koncertmajstro de la Kolozsvári Állami Magyar Opera, poste pastro de 1959 ĝis 1962 en Kolozsvár (Kerekdomb), inter 1963-1966 teologia inspektisto konferencia de la *Kolozsvári Református Egyházkerület*, inter 1966-1976 profesoro de la *Protestáns Teológiai Intézet*.

Verko
-----

* *Téma és Textus a prédikációban* (Kolozsvár, 1940);
* *Az „imago Dei" problémája és a prédikált Ige* (Kolozsvár, 1942).
* *A református istentisztelet elvi alapvonalai* (Kv. 1966).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
* Romániai magyar irodalmi lexikon
**Golfo de Kvarner** (kroate **Kvarnerski zaljev**; itale **Golfo del Quarnero/Quarnaro/Carnaro**), estas golfo en Kroatio en la nordo de la Adriatiko, kaj situas inter la Istria duoninsulo kaj la kroata marbordo. La ĉefaj insuloj en golfo de Kvarner estas Cres, Krk, Pag, Rab kaj Luŝinj. La kerno de la golfregiono estas okcidente de la insuloj Krak kaj Cereso, dum la parto en la sudo kaj oriente de ili estas konata kiel Little Kvarnerić.

Mapo de la Kvarner Golfo
La plej grava urbo, kiu kuŝas ĉe la bordo de la golfo, estas Rijeko, kaj la profundo de la akvoj de la golfo permesas al ĉiuj specoj de ŝipoj atingi la havenon de la urbo. Golfo de Kvarner ĝuas agrablan mediteranean klimaton kaj krudajn kaj montajn strandojn. Ĉio el tiuj kontribuis al la evoluo de turismo laŭ la marbordoj de la Golfo kaj sur la ĉefinsuloj ene de ĝia amplekso.

Fontoj
------

* "Kvarner (Kvarnerski zaljev)", *Istrapedia*.

* Kategorio Golfo de Kvarner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826371
* LCCN: sh91005243
* VIAF: 105144647647864153402
 |
**MAKKAI Piroska** [makai piroŝka] *Medve Andrásné* (naskita la 23-an de februaro 1910 en Domány; mortinta en 1998 en Budapeŝto) estis rumanuja hungara grafikistino kaj pentristino. Ŝi estis la pli aĝa fratino de reformita pastro, etnografo, redaktoro Endre Makkai.

Biografio
---------

Piroska Makkai finis la mezlernejon en Petroşani (1929), ŝi studis arton en Kluĵo en Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro (1933), iom da tempo ŝi laboris en Porcelanfabriko Iris de Kluĵo (1933-34), poste ŝi plustudis en la budapeŝta Belarta Altlernejo (1935). Ŝi estis mezlerneja instruistino en Oradea, Reghin, Baia Mare, kie de lasta loko ŝi organixis en 1949 pentristlernejon. En 1956 ŝi translokiĝis Hungarujon kaj ŝi estis desegninstruistino ĝis sia pensiuliĝo (1965). Ŝi estis anino de Barabás Miklós Céh.

Ekspozicioj
-----------

* Kluĵo, Baia Mare, Lupény, Prago, Moskvo kaj Sofio;
* Korunk Galerio (1981).

Albumoj
-------

* *Az asszony* (antaŭparolo de László Szabédi, Méhkas kiadás, Kv. 1943);
* *Toldalag* (antaŭparolo de Jenő Szentimrei, Nb. 1944).
* *21 fametszet* (ksilografaĵoj). Aperis okaze de 200-a datreveno de naskiĝo de János Bolyai, Válasz Könyvkiadó, 2002.

Libro
-----

* *Fiú és apa* / Son and Father:*Bolyai János és Bolyai Farkas életéből* fába metszette M. Makkai Piroska Weszely Tibor; M. Makkai Piroska, Heti Válasz Lap- és Könyvkiadó

Eksteralj ligiloj
-----------------

* Ksilografoj

Fonto
-----

* Artportalo.hu
**Tibor Kálmán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kálmán Tibor** estis hungardevena usona grafikisto, redaktoro. Lia familia nomvarianto estis **Kalman**.

Tibor Kálmán  naskiĝis la 6-an de julio 1949 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de majo 1999 en Porto-Riko.

Biografio
---------

La familio Kálmán disidis post falo de la Hungara revolucio de 1956 al Usono. Ili vivis en urbeto apud Novjorko. Tibor Kálmán studis en universitato ĵurnalismon nur jaron. En la 1970-aj jaroj li eklaboris en malgranda librovendejo, kiu poste iĝis "Barnes & Noble". Post jaroj li iĝis fasonisto de la librovendejoj, ja en 1978 la firmao havis 51 librovendejojn. En la sekva jaro li establis kun kelkaj kolegoj komunan firmaon pri fasonado. Apartenis al la klientoj ekzemple Talking Heads. Li kreis novtipajn reklamojn. En 1981 li edziĝis. En 1990 li estis nomumita ĉefredaktoro de revuo "Colors". Inter 1993-1995 li faris la redaktajn laborojn en Romo. Temoj de la revuo estis multkulturismo kaj tutmondiĝo. Li kreis aŭdacajn desegnaĵojn, ekzemple la papo kaj Elizabeto la 2-a (Britio) kiel negroj. Pro malsano Kalman reiris al Novjorko, kie li laboris ankoraŭ kelkajn jarojn.

Ekspozicio
----------

* San Francisko (1997)

Lia libro
---------

* *Perverz optimista* (membiografio, 1999)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630639
* GND: 120736527
* LCCN: n80147785
* VIAF: 76489917
* ISNI: 0000 0001 2140 3691
* SUDOC: 153419660
* BNF: 136157139
* ULAN: 500238565
* RKD: 405119
 |
**Eksterdistrikta urbo** estas teritoria administra unuo interalie en **Germanio**: La plej grandaj urboj de la ŝtato ne apartenas al iu distrikto, sed mem havas saman rangon kiel la distriktoj: Eksterdistriktaj urboj plenumas memstare la taskojn kaj de komunumo kaj de distrikto. Ĝenerale eksterdistriktaj urboj estas grandurboj, do urboj kun pli ol 100 000 loĝantoj, sed ekzistas esceptoj. La grandurboj Berlino, Bremeno kaj Hamburgo eĉ estas federaciaj landoj samrangaj al ekzemple Nordrejn-Vestfalio aŭ Bavario.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Eksterdistrikta urbo (Aŭstrio)Eksterdistrikta urbo (Aŭstrio)DECEisenstadtEisenstadt

|  |
| --- |
| Eisenstadt  |

DECGrazGraz

|  |
| --- |
| Graz  |

DECInnsbruckInnsbruck

|  |
| --- |
| Innsbruck  |

DECKlagenfurtKlagenfurt

|  |
| --- |
| Klagenfurt  |

DECKremsKrems

|  |
| --- |
| Krems  |

DECLinzLinz

|  |
| --- |
| Linz  |

DECRustRust

|  |
| --- |
| Rust  |

DECSalzburgSalzburg

|  |
| --- |
| Salzburg  |

DECSt. PöltenSt. Pölten

|  |
| --- |
| St. Pölten  |

DECSteyrSteyr

|  |
| --- |
| Steyr  |

DECVillachVillach

|  |
| --- |
| Villach  |

DECWaidhofenan derYbbsWaidhofenan derYbbs

|  |
| --- |
| Waidhofenan derYbbs  |

DECWelsWels

|  |
| --- |
| Wels  |

DECWienWien

|  |
| --- |
| Wien  |

DECWienerNeustadtWienerNeustadt

|  |
| --- |
| WienerNeustadt  |

 |
| Ĉiuj 15 eksterdistriktaj urboj en Aŭstrio |

En la federacia lando Baden-Virtembergo la germanlingva nomo por tiuj "urboj sendependaj de distriktoj" estas *Stadtkreis* (urba distrikto), en la aliaj 15 federaciaj landoj de Germanio ili nomiĝas germane *kreisfreie Stadt*.

En **Aŭstrio** la paralela koncepto nomatas germane *Statutarstadt* ("statuta urbo"), laŭ la stato de decembro 2012 entute ekzistas 15 tiaj urboj. La mapo dekstre montras ilin.

En **anglalingvaj landoj** oni ĝenerale nomas urbojn de tia administra statuso angle *independent cities* (sendependaj urboj), kaj en **Rusio** la paralela koncepto estas ruse *городской округ* (urba distrikto).

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭtonoma urbo

* Kategorio Eksterdistrikta urbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tibor Melczer** [melcer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Melczer Tibor** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Tibor Melczer  naskiĝis la 5-an de majo 1879 en Békéscsaba. Li mortis la 2-an de julio 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Melczer akiris diplomon en teknika universitato en Vieno, poste li denove faris ekzamenon por la diplomo en Reĝa Teknika Universitato József en 1900. Li havis invitojn por instrui en ambaŭ universitatoj, fine li elektis la hungaran universitaton. Post jaroj li edziĝis, li forlasis la instruadon kaj li ricevis postenon apud Vieno en flughaveno. Li spertiĝis pri flugmaŝinoj, sed li interesiĝis ankaŭ pri la samo en Hungario. Depost 1909 li hejmenvenis kaj daŭris la instruadon en universitato József [jOĵef]. Komence de la 1-a mondmilito li gvidis flugmaŝinaron ĉe Vieno, poste li estis ĉefinĝeniero en fabriko pri flugmaŝinoj en Aszód. Liaj projektitaj flugmaŝinoj havis grandajn sukcesojn. Li laboris plu dum la Hungara Sovetrespubliko kune kun Aladár Zsélyi. En 1922 la fabriko estis detruita pro Traktato de Trianon, tial Melczer revenis al la universitato por instrui. Li estis nomumita privata profesoro en 1926, eksterordinara profesoro en 1932.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A nagy aeroplánok kérdése* (1912) - kun Aladár Zsélyi
* *A sárkányrepülőgépek működésének és számításának alapelvei* (1929)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Pesquera de Duero** [pesKEra deDŬEro] estas municipo en la oriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campo de Peñafiel* (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Pesquera de Duero* estas etimologie komprenebla kiel Fiskaptejo de Doŭro.

Pesquera de Duero en la provinco Valadolido.
La komarko *Campo de Peñafiel* de la provinco Valadolido, malhelblue, sudoriente.
Preĝejo de Sankta Johano.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 55,98 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 434 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 100 el 1996. 

Ĝi distas 51 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Piñel de Abajo, Curiel de Duero, Peñafiel, Padilla de Duero kaj Quintanilla de Arriba. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rivero Doŭro.

Historio
--------

En la areo troviĝis restaĵoj antaŭromiaj kaj romiaj. En la 16-a jarcento Pesquera floris, aparte per la disvastiĝo de vitejoj kaj vinproduktado. La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Ĉefa enspezofonto kaj aktiveco estas vinproduktado: 23 vinproduktejoj registritaj en 2015 laŭ protektita devennomo Ribera del Duero.

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas blazondomoj, la placo kun portikoj kaj enireja arko (kiu aperas en la blazono), la preĝejo de Sankta Johano kaj kvar ermitejoj inter kiuj elstaras tiu de Rubialejos.

Bildoj
------

* Enireja arko al la placo.Enireja arko al la placo.
* Ermitejo de Rubialejos.Ermitejo de Rubialejos.

Panoramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766132
* VIAF: 316735622
 |
**Ĉirmiri,** laŭ (hindie **चिरमिरी**) estas urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Ĉatisgaro, en distrikto Korija.

Templo en Ĉirmiri

Demografio
----------

Ĉirmiri havis populacion de 100 800 en 2021 kun legopovo 66%.

Geografio
---------

Ĉirmiri situas laŭ rivero en montaro 586 metrojn super la marnivelo. Ambikapur troviĝas 87, Korba 102, Singrauli 117, Bilaspur 127, Rajgarh 179, subŝtata ĉefurbo Rajpuro 228, Ĝabalpur 248, Ranĉio 304, Kolkato 620, tutlanda ĉefurbo Delhio 794, Mumbajo 1094 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ĉirmiri estas minurbo, la unua minejo pri karboj malfermis en 1930, post 2 jaroj komenciĝis fakte la minado. La sekvaj minejoj malfermis en 1942, 1945 kaj 1946. Ili estis privataj, sed la ŝtato naciigis ilin en 1973.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Ĉirmiri konsistas el karbominado, spite la surfacan minadon la areo havas densajn arbarojn, kiu enhavas ekzotikan flaŭron kaj faŭnon kun naturaĵoj por la turistoj.

Lingvoj kaj religioj
--------------------

En Ĉirmiri la ĉefaj lingvoj estas la hindia kaj la ĉatisgara. Plejparte hinduoj vivas en la urbego.

Trafiko
-------

En Ĉirmiri finiĝas flanka fervoja linio, ankaŭ por pasaĝeroj, sed la minejoj havas alian linin. 3 vojoj kuras al la urbego.

Klimato
-------

Ĉirmiri havas tropikan klimaton kun influo de musonoj. Jare pluvas 1422 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-septembro. Novembre kaj decembre apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 17-30 °C.

Karbominado ĉe Ĉirmiri

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* naturaj vidindaĵoj (naturaĵoj) en la ĉirkaŭaĵo

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796893
 |
**Golgota kapelo,** oficiale **Kapelo de Apoteozo de Sankta Kruco** estas romkatolika kapelo en la urbo Miskolc, Hungario. Ĝi estis konstruita en la 1860-aj jaroj, kaj situas sur deklivo de Avas.

Historio
--------

Oni aĉetis parcelon por la kapelo en neloĝata, sed pitoreska loko en 1857. En la sekva jaro oni konstruis vojon, la kapela konstruado mem okazis en la 1860-aj jaroj. Post la konstruo la loko iĝis ŝatata por la ekskursantoj.

Post la 2-a mondmilito oni establis tie soldatajn tombejojn por rusoj kaj rumanoj, la arboj estis dishakitaj. Baldaŭe oni konstruis diversajn domojn sur la malplenajn lokojn, dum la socialismo la kapelo forlasiĝis.

Ekde la 2000-aj jaroj estas plano pri la renovigo, sed okzis nur malgranda laboro. Foje okazas mesoj kaj rememoraj kunvenoj apud la kapelo.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas tute sola. La fasado enhavas meze la grandan enirejon. Super la navo malalta, svelta turo altiĝas, krome en la kvar anguloj malaltaj turetoj situas. La sanktejo estas plurlatera. La altaro estis farita el ligno.

Bildoj
------

* La kapelo sur malnova bildkartoLa kapelo sur malnova bildkarto
* 
* 
* Tri krucojTri krucoj

Fontoj
------

* kun foto
* hungare[*rompita ligilo*]
* kun fotoj Arkivigite je 2016-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* kun mapo Arkivigite je 2013-07-24 per la retarkivo Wayback Machine
**László Acsády** [lAslO aĉAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Acsády László** estas hungara nervobiologo, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019), membro de Academia Europaea.

László Acsády naskiĝis la 29-an de julio 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Acsády akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1991, poste li eklaboris en akademia medicina esplorinstituto. Li doktoriĝis (Ph.D.) en la universitato en 1997. Li esploris ankaŭ en Universitato Rutgers en Newark en Nov-Ĵerzejo ekde 1996. Ekde 2003 li gvidas esplorgupon pri Hipokampo (cerboparto) kaj en:Thalamus en Budapeŝto. Li ricevis premiojn ekde 1996, stipendion en 2010.

Elektitaj kontribuoj (kun aliaj)
--------------------------------

* *GABAergic cells are the major postsynaptic targets of mossy fibers in the rat hippocampus* 1998
* *Selective GABAergic control of higher-order thalamic relays* 2005
* *A highly collateralized thalamic cell type with arousal-predicting activity serves as a key hub for graded state transitions in the forebrain* 2018

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kaj intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665423
* ORCID: 0000-0002-0679-2980
* RID: C-7773-2014
 |
**Éva Rakusz** [rakus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rakusz Éva** estas hungara kajakisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono, trejnisto, instruisto.

Éva Rakusz naskiĝis la 13-an de majo 1961 en Miskolc.

Biografio
---------

Éva Rakusz akiris diplomojn en 1995 kaj 2001. Depost sia sporta kariero ŝi instruis gimnastikon kaj ŝi estis trejnisto en Tiszaújváros ĝis la emeritiĝo en 2020. Ŝi ricevis premiojn inter 1988 kaj 2019.

### Sporta kariero

Éva Rakusz komencis kajakadi sur Tiso en Tiszaújváros. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1988 kun arĝenta kaj bronza medaloj (en 1984 Hungario bojkotis la olimpikon). En mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1986 kvarope kun Erika Géczi, Rita Kőbán kaj Erika Mészáros. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron ĉirkaŭ 1989 pro malsano.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kaj biografieto kun foto
* rezultoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810453
 |



* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kalvadoso |

Malsamaj verdaj koloroj montras la malsamajn lokojn kie Kalvadoso estas farita
Kalvadoso "Le Père Jules"
**Kalvadoso** (france *Calvados*, familiare "*Calva*") estas alkohola trinkaĵo. Ĝi estas farita el distilita cidro en Normandio, unu el la plej malnovaj Provincoj de Francio (kreita en 911). Ĝi ricevis sian nomon de loko nomata Calvados, fama pro ties produktado (foje nomata «Pays d'Auge»). Ĝi ankaŭ estas farita en aliaj lokoj en Normandio inkluzive de Manche (Cotentin) kaj Orne (Domfront).

Kiel Kalvadoso estas farita
---------------------------

La maniero fari Kalvadoson estas distili cidron dufoje. La unuan fojon, kiam tio efektiviĝas, la rezulto estas likvaĵo enhavanta 28% ĝis 30% da alkoholo. La duan fojon kiam tio efektiviĝas, la kvanto de alkoholo pliiĝas ĝis ĉirkaŭ 40%.

Ekde 1942 Kalvadoso havas sian propran *Appellation d'Origine Contrôlée* (AOC), kio signifas, ke ĝi devenas de unu loko. La reguloj estas:

* La « Calvados Pays d’Auge » (25% de la produktado): la Cidro devas deveni de pomoj el « Pays d'Auge ». Du raŭndoj da distilado en plur-foja Distililo
* La « Calvados » (74 % de la produktado): la pomoj uzataj por la cidro devas deveni el Normandio.
* La « Calvados Domfrontais » (1% de la produktado): bazo por la produktado estas pomoj kaj piroj el regiono nomata « domfrontais », estas nur unu raŭndo da distilado en distililo.

Kiel Kalvadoso estas servata
----------------------------

Kalvadoso povas esti servata ĉu sola ĉu kun glacikuboj, kiel koktelo, aperitivo aŭ kiel digestigilo. Ĝi tre bone sidas kun fromaĝo, ĉokolado, deserto aŭ glaciaĵo. Oni ankaŭ povas manĝi krespojn kun Kalvadoso.

Kalvadoso ankaŭ povas esti aldonita al kafo. Homoj kutime faras tion fine de la vespermanĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kalvadoso (brando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pomoj, cidro kaj Kalvadoso en Pays d'Auge, Normandio
* Ferme du Ponctey Normandio Arkivigite je 2020-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Kalvadoso Le Père Jules

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Calvados (drink) en la baza angla Vikipedio.*
**Rondonópolis** estas municipo, universitata grandurbo kaj diocezo de subŝtato Mato-Groso, en Brazilo. Ĝi estis antaŭe konata kiel *Rio Vermelho* (=Ruĝeca Rivero), nun ĝi estas la tria plej granda municipo en Mato-Groso.

Bazaj informoj
--------------

Loko de Rondonópolis en Brazilo (ruĝa punkto).
* Areo: 4.165 km²
* Supermara alteco: 227 m
* Loĝantaro: 235,320 en 2015
* Horzono: UTC -4 (somere UTC -3)
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Rondonópolis situas en okcidenta parto de la lando laŭ rivero. Cuiabá (subŝtata ĉefurbo) troviĝas 215, Campo Grande 443, Goiânia 573, **Braziljo** 722, Campinas 1066, Curitiba 1141, San-Paŭlo (urbo) 1148, Guarulhos 1150, Belo Horizonte 1194, Nova Iguaçu 1364, **Rio-de-Ĵanejro** 1391, Porto Alegre 1549, Manaus 1598, Salvador de Bahio 1776, Belém 1801, Teresina 1807, São Luís 1922, Maceió 2183, Recife 2338, Natalo (Brazilo) 2426 km.

Prefektejo en Rondonópolis

Historio
--------

Konata historio de Rondonópolis komenciĝis en la malfrua 19-a jarcento, tiam oroserĉantoj esploris la regionon. Inter 1907-1909 oni konstruis telegrafan linion. En 1902 alvenis la unua familio, en 1910 la vilaĝo formiĝis, post 5 jaroj loĝis proksimume sepdek familioj en tiu loko. Rondonópolis urbiĝis en 1953.

Ekonomio
--------

Municipo Rondonópolis estas ĉefe agrikultura teritorio (sojfaboj, brutaro). En la urbego oni produktas kristalojn kaj teksaĵojn.

Katedralo de Rondonópolis
Nokta Rondonópolis
Enirejo de florĝardeno
Santa Casa

Trafiko
-------

Rondonópolis havas malgrandan flughavenon. La publika transporto estas farita per aŭtobusoj integritaj kun Cuiabá. Rekta ĉefvojo kuras al Cuiabá, krome estas aliaj regionaj flankovojoj.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo

Ĝemelurboj
----------

* Brazilo Uberlândia, Brazilo
* Brazilo Ribeirão Preto, Brazilo
* Brazilo Araçatuba, Brazilo
* Usono Aŭstino, Usono
* Argentino Kordobo (Argentino), Argentino

Esperanto en Rondonópolis
-------------------------

En 1984 Associação Rondonopolitana de Esperanto kaj Fundação Sócio Cultural Educacional Vale do Sol klopodis starigi Esperanto-kurson en Rondonópolis. Pro tio, oni invitis Valdemir Moreira, el Iporá, ĉar kvardek personoj promesis studi la lingvon.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Mato-Groso

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2021-10-04 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝo
* mapo

* Rondonópolis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rondonópolis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Cyanea* sp.
La **leonharara meduzo** (*Cyanea capillata*), konata ankaŭ kiel **giganta meduzo** aŭ pli simple **hararmeduzo**, estas la plej granda konata specio de meduzo. Ties teritorio estas limigita al malvarmaj, borealaj akvoj de Arkto, norda Atlantika, kaj norda Pacifika Oceanoj. Ili oftas en la Manika Markolo, Irlanda Maro, Norda Maro kaj en akvoj de okcidenta Skandinavio sude ĝis Kattegat kaj Øresund. Ili povas ankaŭ drivi en la sudokcidenta parto de la Balta Maro (kie ili ne povas reproduktiĝi pro la malalta salenhavo). Similaj meduzoj, kiuj povas estis de la sama specio, oni scias ke ili loĝas en maroj ĉe Aŭstralio kaj Novzelando. La plej granda registrita specimeno, alteriĝinta sur la marbordo de Golfo de Masaĉuseco en 1870, havis korposakon kun diametro de 2.3 metroj kaj tentaklojn 37.0 m longajn. La hararmeduzo estis observata sub 42°N latitudo dum ioma tempo en la plej grandaj golfoj de la orienta marbordo de Usono.

La hararmeduzo uzas siajn pikvundajn tentaklojn por kapti, reteni kaj manĝi predojn kiaj fiŝoj, markreaĵoj kaj pli malgrandaj meduzoj.

Fotaro
------

* Hararmeduzo kaptinta PleurobrachiaHararmeduzo kaptinta *Pleurobrachia*
* Hararmeduzo kun kompletaj fadenoj videblajHararmeduzo kun kompletaj fadenoj videblaj
* Hararmeduzo kunpremitaHararmeduzo kunpremita
* Hararmeduzo laŭ stelformoHararmeduzo laŭ stelformo
* Hararmeduzo malferma, montranta subaĵonHararmeduzo malferma, montranta subaĵon
* Realgranda modelo en la Nacia Muzeo de Natura Historio, Vaŝingtono, UsonoRealgranda modelo en la Nacia Muzeo de Natura Historio, Vaŝingtono, Usono
* Malgranda, mortinta hararmeduzo surstrandiĝintaMalgranda, mortinta hararmeduzo surstrandiĝinta
* Blua hararmeduzo en Askeröfjorden ĉe Stenungsund, Svedio.Blua hararmeduzo en Askeröfjorden ĉe Stenungsund, Svedio.

Referencoj
----------

1. ↑  *Hair Jelly (Cyanea capillata).* Australian Venom Research Unit.  Arkivigite je 2017-04-22 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 22an de Aprilo 2017.
2. ↑   "Lion's Mane Jellyfish – Reference Library". redOrbit.  Alirita la 22an de Aprilo 2017.
3. ↑  (2013-05-23). "Lion's Mane Jellyfish : Discovery Channel". Dsc.discovery.com.  Arkivigite je 2017-04-23 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 22an de Aprilo 2017.

* Kategorio Hararmeduzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hararmeduzo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Barnabás Bergendi** [barnabAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bergendi Barnabás** estis hungara aktoro.

Barnabás Bergendi naskiĝis la 22-an de aprilo 1996 en Šaľa (Ĉeĥoslovakio, poste Slovakio).

Biografio
---------

Barnabás Bergendi apartenis al la hungara minoritato en Slovakio. Li maturiĝis en gimnazio en Galanta, poste li akiris aktoran diplomon en Universitato de Kaposvár en 2019 jam en Hungario. Lia ĉefinstruisto estis Károly Eperjes. Post siaj studoj li komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Pécs). Baldaŭe li havis rolojn en filmoj kaj li debutis ankaŭ kiel reĝisoro.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - ĉefĉambelano Kalb
* Friedrich Dürrenmatt: *La fizikistoj* - policano Blocher
* Reginald Rose: *Dek du furiozaj homoj* (12 angry men) - 5-a ĵuriano
* József Katona: *Bánk bán* - banuso Petur

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Brazilok* (2017) - Ábel
* *Foglyok* (2019) - Laci

Lia reĝisoraĵo
--------------

* Gábor Presser-Dusán Sztevanovity: *A padlás* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* Arkivigite je 2021-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729251
 |