Peter Tatchel
**Peter Gary TATCHELL** (naskiĝis la 25-an de januaro 1952) estas homrajta aktivulo kaj politikisto en Britio, kiu famiĝis precipe pro siaj agadoj nome de samseksemaj rajtoj. En la 80-aj jaroj li aktivis en la Laborista Partio kaj je la 2000-aj jaroj li estis membro de la Verda Partio de Anglio kaj Kimrio. Ekde 2013 li laboras plentempe sub fondaĵo nomata laŭ li.

Biografio
---------

Tatchell naskiĝis en Melburno, Aŭstralio. Lia patro estis gravuristo kaj lia patrino laboris en fabriko. Liaj gepatroj divorcis kiam li estis kvar-jaraĝa kaj lia patrino reedziĝis baldaŭ poste. Pro financaj problemoj en la familio, li estis devigita forlasi lernejon en la aĝo de 16 jaroj en 1968. Dum ĉi tiuj tempoj li interesiĝis pri aventuraj agadoj kiel surfado kaj montgrimpado. Liaj sociaj agadoj komenciĝis dum liaj studoj en kolegio, kiam li aktivis en la studenta organizo kaj por indiĝenaj rajtoj. En 1968 li komencis aktivi kontraŭ la Vjetnama milito. En 1969, li komencis agadi por GLAT-rajtoj.

En 1971, Tachel translokiĝis al Londono, Unuiĝinta Reĝlando, por eviti rekrutadon en la Aŭstralia Armeo. En 1972 li helpis organizi la unuan Fierecan Paradon en la lando. En tiuj jaroj li ankaŭ komencis okupiĝi pri ĵurnalismo. En 1978 li aliĝis al la Laborista Partio. Unue la partio ne akceptis lian deziron kandidatiĝi por la parlamentaj elektoj, sed fine li estis nomumita al la parlamento kiel posteulo de emerita parlamentano, kaj tiumomente la partio akceptis lin. Dum ĉi tiu tempo Tatchell nek neis nek konfirmis sian seksan orientiĝon. En la voĉdonado de 1983 Tatchell estis atakita multfoje, li ricevis malaman poŝton, grafitioj estis ŝprucigitaj kontraŭ li, lia loĝejo estis vandaligita kaj eĉ minacita post kiam kuglo estis metita en lian leterkeston. Post longa homofobia kampanjo de liaj kontraŭuloj li estis venkita de kandidato de la Liberala Partio. Dum ĉi tiu jardeko li komencis verki librojn kaj ankaŭ verkis pri sociaj aferoj kiel Aidoso, nuklea malarmado ktp. En 2000 li forlasis la Laboristan Partion kaj en 2004 aliĝis al la Verda Partio de Anglio kaj Kimrio. En 2007 li estis kandidato en la parlamentaj elektoj.

Iam konsiderita de la amaskomunikiloj "La plej malamata persono en Unuiĝinta Reĝlando", li estis respondeca de pli ol 3 000 de manifestacioj de rekta agado.

Famo
----

En 2021 Netflix disvastigis filmon pri li kaj lia aktivismo nomata "Hating Peter Tatchell", reĝisorita de Christopher Amos kaj havebla en tradukitaj subtekstoj kaj dublado multlingve. Li estas intervjuita de Ian McKellen kaj Steven Fry.

En la prologo oni diras: "La profunda vivrakonto de la polemika aktivulo pri homaj rajtoj, kies provokaj agoj de civila malobeo skuis la establiĝon, revoluciigis sintenojn al samseksemo kaj ĝenis tiranojn en la batalo por homaj rajtoj kaj egaleco."

### Publikaj kampanjoj, en kiuj li partoprenis

* Estis aktiva por civila unuiĝo en Britio.
* Kontraŭis la irakan militon kaj la postan okcidentan okupadon. Dum tri jardekoj li laboris kun opoziciaj grupoj de la iraka maldekstro, kontraŭ ŝtata diktatoro Sadam Husejn, laŭ akuzoj pri tre evidentaj malobservoj de homaj rajtoj faritaj de Husejn.
* En septembro 2014, li esprimis subtenon al la Kurdia Laborista Partio, kritikante Okcidenton pro difino de la organizo kiel terorisma organizo.
* Dum la unua jardeko de la 21-a jarcento, li ankaŭ traktis GLAT-rajtojn en Rusio. Li ĉeestis la unuan Fierecan Paradon en Moskvo en 2006. Dum parado jaron poste, li estis atakita kaj eĉ preskaŭ perdis konscion.
* Subtenis la okazigon de la Fiereca Parado en Jerusalemo.
* En la 1990-aj jaroj, estis favora al normaligo de la aĝo de konsento inter ĉiuj seksoj.
* Subtenis la ideon de palestina ŝtato, sed kontraŭis palestinan persekutadon de palestinaj GLAT-homoj.
* Kritikis la mortopunon en Irano kaj la malobservon de GLAT-rajtoj en la lando.
* Fine de la 1990-aj jaroj kaj komence de la unua jardeko de la 21-a jarcento li provis kaŭzi la civilan areston de zimbabva prezidanto Robert Mugabe. En 2001 li provis fari tion en Bruselo, dum la vizito de Mugabe. Li estis atakita de la korpogardistoj de Mugabe, kaj konsekvence li perdis konscion kaj estis kaŭzita neinversigeblan damaĝon al sia dekstra okulo.
* En 2008 li provis interrompi la Londonan flaman Paradon proteste kontraŭ la situacio de homaj rajtoj en Ĉinio, petante la liberigon de Tibeto kaj ĉina politika aktivulo Hu Jia.
* Komenciĝante en 1995, Tatchell kritikis islaman fundamentismon kaj kritikis la Koranon kaj Ŝarion, priskribante ĝin kiel kontraŭdemokratian, ŝovinisman kaj homofobian.
* Publikigis multajn kritikojn pri Yusuf al-Qardawi.
* Esprimis subtenon al la mediprotekto kaj bestaj rajtoj.

Eksteraj ligoj
--------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728802
* GND: 1192804856
* LCCN: n84091000
* VIAF: 33397503
* ISNI: 0000 0000 8112 6465
* SUDOC: 073257656
* BNF: 12402785r
 |