**La Krimulo** (angle: **The Hustler** ) estas usona drama filmo de 1961 reĝisorita fare de Robert Rossen kun Paul Newman kiel ĉefrolo kaj kun Piper Laurie, Jackie Gleason kaj George C. Scott.

La filmo estis scenarita fare de Sidney Carroll kaj Robert Rossen kaj estas bazita sur la romano **The Hustler** (1959) de la usona verkisto Walter Tevis. La termino "Hustler" kiu laŭvorte signifas "krimulo", rilatas en Usono al profesia Bilardo, kiu altiras pli malbonajn ludantojn al la ludo per diversaj lertaĵoj kaj finfine prenas la tutan monon, kiun ili vetis je li.

Ĉi tiu estas la "profesio" de Eddie Pelson, konata kiel "Fast Eddie" pro lia deziro fini la ludon rapide kaj atingi ludojn por altaj sumoj kun la plej bonaj ludantoj, gviditaj de la "Minnesota Pats".

La filmo gajnis la Akademia Premio por la Plej Bona Kinematografio kaj la Oskaron por Plej bona Arta Dezajno - Nigra kaj Blanka. Paul Newman estis nomumita por la Akademia Premio por la Plej Bona Aktoro, Piper Laurie estis nomumita por la Akademia Premio por la Plej Bona Aktorino kaj Jack Gleeson kaj George C. Scott estis nomumita al la Akademia Premio por la Plej Bona Neĉefa Aktoro. La filmo ankaŭ estis nomumita por Oskaro por reĝisorado, adaptita filmo kaj kinematografio. Newman gajnis la BAFTAn premion por la plej bona ludanto.

En 1986, daŭrigo nomita La Koloro de Arĝento estis produktita, ankaŭ surbaze de romano de la sama nomo fare de Walter Tevis, en kiu Eddie Felson aĝas 20 jarojn poste. Ĉi tiu fojo Newman gajnis la Akademian Premion por la Plej Bona Aktoro.

En 1997 estis decidite konservi la filmon en la Nacia Filmarkivo de Usono ĉe la Biblioteko de Kongreso por esti de kultura, historia kaj estetika graveco.

La filmo estas en sesa loko en la listo de Cent jaroj... la plej bonaj dekopo en la sportfilma kategorio.

En la filmo, la fama boksisto Jake LaMotta ankaŭ ludas malgrandan rolon de trinkejisto en drinkejo.

Intriga resumo
--------------

Eddie Pelson (Paul Newman) estas profesia bilardisto kiu kuniĝas kun sia partnero Charlie Burns (Myron McCormick). Ili eniras la trinkejojn en urboj, tentas la ĉeestantojn ludi kun ili kaj veti je la rezultoj kaj fine foriras kun la mono kaj dividas ĝin inter ili.

Eddie ne estas kontentigita kun sia vivo, li sentas ke li estas la plej bona ludanto kaj havas neregeblan emon pruvi ĝin. Por tio li devas veni al Novjorko kaj alfronti "Minnesota Pats" (Jackie Gleason) kiu ne perdis ludon dum 15 jaroj.

Li alvenas ĉe ludeja halo de bilardo nomita Ames en Novjorko kun Charlie. Eddie ofertas al "Minnesota Pats" ludi kontraŭ li. La ludo daŭras horojn, Eddie sukcesas gajni 18,000 USD sed rifuzas ĉesi ĝis la Minnesota Pats sciigas sian emeritiĝon. Tamen, ekzistas ankaŭ peza hazardludanto nomita Brett Gordon (George C. Scott) kiu konsilas al Minnesota Pats ne halti la ludadon ĉar Eddie estas "malgajninto". Finfine Eddie perdas sian tutan monon kaj foriras kun Charlie en ebria malvenko.

Dum la nokto Eddie forlasas Charlie kaj vagas tra la grandurbon ĝis li renkontas belan kaj solecan knabinon nomitan Sarah Packard (Piper Laurie) kaj amikeco formiĝas inter la du kaj li translokiĝas en ŝian loĝejon. Kiam Charlie alvenas en la loĝejon kaj petas renovigi ilian partnerecon, Eddie rakontas al li ke li ne volas daŭri ludi por pencoj en mizeraj lokoj kaj ke li serĉas ion pli gravan. Ili disiĝas kaj Eddie eniras alian ludejhalon kaj gajnas $ 1,000. La ludantoj ekkomprenas ke li estas fraŭdisto kaj rompas liajn dikfingrojn.

Sara prizorgas Eddie kaj iliajn amon floras. Post resaniĝo, Eddie renkontiĝas kun Brett, kiu ofertas al li iri al Louisville kaj alfronti unu el la riĉuloj tie por 75% de la profitoj. Sarah kontraŭvole aliĝas al li, ŝi ne povas elteni Brett kaj la konuloj kun kiuj Eddie akompanas. Brett aranĝas Eddie por ludi kun milionulo nomita Findlay (Murray Hamilton) kaj gajnas lin. Eddie revenas al la hotelo kaj malkovras ke Sarah sinmortigas.

Post resaniĝo, Eddie venas reen al la Ames-arkado kaj ofertas al Minnesota Pats ludi kontraŭ li. Ĉi-foje li ludas serioze sen trinkado de alkoholaĵo kaj igas Minnesota Pats retiriĝi post perdado de konsiderinda monsumo. Brett postulas sian parton de la profitoj kaj minacas Eddie sed Eddie rifuzas kaj diras ke se ili vundos lin li resaniĝos kaj tiam mortigos Brett. Brett prirezignas siajn profitojn kun la kondiĉo ke Eddie ne montras sian vizaĝon en iu ludeja halo en Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Krimulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *The Hustler*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* The Hustler ĉe American Film Institute Catalog
* The Hustler ĉe Turner Classic Movies Datumbazo
* The Hustler ĉe AllMovie (angle)
* La Krimulo ĉe Rotten Tomatoes
* *La Hustler* ĉe Filmsite.Org
* *La Hustler* eseo de Daniel Eagan en la Filma Heredaĵo de Usono: La Aŭtoritata Gvidilo al la Famaj Filmoj en la Nacia Filmo Registry, &C Nigrulo, 2010 (ISBN 0826429777) , paĝoj 572-573


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813216
* GND: 7512846-9
* VIAF: 223410645
* BNF: 16458072h
 |