recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Peter MOTZAN** (naskiĝinta la 7-an de julio 1946 en Sibio) estas rumanuja germanlingva literaturkritikisto kaj tradukisto loĝanta en Germanujo.

Vivo
----

Studante inter 1965 kaj 1970 germanistikon kaj romanistikon ĉe la Universitato de Kluĵo, Motzan kun aliaj fondis la porstudentan gazeton Echinox. Li estis inter la redaktistoj de la germanligvaj paĝoj inter 1968 kaj 1972. Estante studento li aniĝis al Rumana Komunista Partio.

Motzan premieris en 1968 ĉe Hermannstädter Zeitung per artikolo pri Rainer Maria Rilke, kies tradukon li publikigis en "Echinox" sub la titolo *Rainer Maria Rilke și lumea obiectelor*. Post studfino li asistentis kaj poste docentis en Kluĵo. En 1980 li doktoriĝis en Bukareŝto pri la rumanigermana liriko post 1944 (*Die rumäniendeutsche Lyrik nach 1944*). En 1988 li petis elmigron; tiam li devis eklukri nur per tradukoj kaj dono de privataj lecionoj de la germana lingvo. En 1990 li ekloĝis en Germanujo kaj deĵoris en 1991 kiel gastdocento ĉe la Universitato de Marburg. En 1992 li iĝis scienca kunlaboranto ĉe la Instituto pri germanaj kulturo kaj historio de ĉe la Universitato de Munkeno (IGKS). En 2003 li iĝis honora doktoro en Kluĵo.

Verkoj
------

### Propraj publikigitaĵoj

* *Lesezeichen*. Aufsätze und Buchkritiken. Dacia Verlag, Cluj-Napoca, 1986.
* *Die rumäniendeutsche Lyrik nach 1944*. Problemaufriss und historischer Überblick. Dacia Verlag, Cluj-Napoca, 1980.

### Eldonistece

* *Der Herbst stöbert in den Blättern*. Verlag Volk und Welt, Berlin, 1984.
* *Ein halbes Semester Sommer*. Verlag Volk und Welt, Berlin, 1981.
* *Vorläufige Protokolle - Anthologie junger rumäniendeutscher Lyrik*. Dacia Verlag, Cluj-Napoca, 1976.

### Kuneldonistece

* (kun Stefan Sienerth) *Worte als Gefahr und Gefährdung*. Fünf deutsche Schriftsteller vor Gericht (15. September 1959 – Kronstadt/Rumänien), Südostdeutsches Kulturwerk, 1993. ISBN 3-88356-075-8.
* (kun Stefan Sienerth) *Die deutschen Regionalliteraturen in Rumänien (1918-1944)*, Südostdeutsches Kulturwerk, 1997. ISBN 3-88356-112-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Prie sur la paĝoj de la Rumania porverkista unio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696976
* GND: 132276437
* LCCN: n81133407
* VIAF: 115931100
* ISNI: 0000 0001 1085 2766
* SUDOC: 058583386
* BNF: 14463349j
* BIBSYS: 90260945
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Anta Eņģele en la Baltiaj Esperanto-Tagoj 2023
**Anta Eņģele** (naskiĝis en 1966 kaj kreskis en Limbaži) estas latva muzikistino kaj kantaŭtoro. En siaj studentaj jaroj ŝi jam estis esperantistino. Kiel anino de junulara muzikgrupo gvidata de Austra Pumpure, ŝi kantis i.a. en InterSEJT-2 en Minsk en 1989 kaj en la Universalaj Kongresoj de Esperanto en 1991 en Bergeno kaj 1992 en Vieno. 

Poste ŝi dum pluraj jardekoj apenaŭ plu havis kontaktojn kun la Esperanto-movado, koncentriĝante pri gitarado kaj folkmuzika kantado en la latva lingvo, kun ekskursoj ankaŭ al kanzonoj en la hispana (ekzemple la malfrumezepoka *Que me quereis, caballero* de 1497), en la malnoveca rusa, aŭ al furorkantoj de la 1920-aj jaroj en la germana (ekzemple la muzikaĵo *Oh, Donna Clara* de 1928).

Esperanto
---------

La 19-an de julio 2023 ŝi reaperis kiel esperantlingva artistino, per impresa koncerto dum la Baltiaj Esperanto-Tagoj en Ventspils.

Muzika kariero
--------------

Ŝi saltis sur la muzika scenejo unuafoje en Jelgava ĉe la studenta popolmuzika festivalo 21-jara, en 1987. Post tio, en loka gazeto, supozeble temis pri "Sovetia Junularo" (*Padomju Jaunatne*), aperis artikolo de Māra Kiope - "Nokta Vizio en Kastelo Jelgava", kiu tre laŭdis interalie ŝian muzikan premieron. Ekde tiu tago, kiel "vizio", ŝi daŭre aperis sur diversaj scenejoj de la vasta Sovetunio, inkluzive de gasta koncerta reto en Germana Demokratia Respubliko, kiam ĝi ankoraŭ ekzistis. Kiam sukcesis la Kantanta Revolucio la 21-an de aŭgusto 1991 kaj Latvio iĝis denove sendependa lando (Anta intertempe estis 24-jara), nenio plu baris muzikistan profesiecon - sed kompense paliĝis la esperantlingvaj kontaktoj de la studentaj jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑  artikoleto de Ulrich Matthias en Facebook, sendita rekte de la Baltiaj Esperanto-Tagoj en Ventspils la 19-an de julio 2023 (esperante)
2. ↑  biografiaj notetoj en la retejo draugiem.lv "por amikoj" kun dekduo da ekzemplaj kantoj (latve)

Vidu ankaŭ
----------

Multlingveco en muziko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anta Eņģele kantas "Stranga somero" (el ŝia koncerto en BET 2023 en Ventspils)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Carlos González Spínola** (1950, Puebla de la Calzada (Provinco Badajoz)) estas hispana fizikisto kaj doktoro-inĝeniero pri Komputikaj Sciencoj. Habilitiĝis kiel Profesoro de la Universitato de Malago (Hispanio) ekde 1988, kaj kunfondinto de la Informadikaj Studoj en tiu universitato, kie li instruis kaj estris esplorajn projektojn kune kun industriaj entreprenoj, inter kiuj menciindas: Fujitsu, Acerinox, Columbus Stainles Ltd. en Sudafriko ktp. Ankaŭ publikigis multajn artikolojn en la ĉefaj kongresoj kaj revuoj de IEEE ("Institute of Electrical and Electronic Engineering"): "Instrumentation and Measurement Technology Conf.", "Int. Cf. on Imaging Systems and Technics", "on Computational Intelligence", "on Engineering Applications of Neural Networks" inter aliaj.

Carlos Spínola.
Nuntempe li estas honora profesoro en la Elektronika Sekcio de la Malaga Universitato. Ekde sia universitata studenta periodo pri fiziko li ĉiam interesiĝas pri astronomio kaj spaca esplorado. Li estas membro de la Planeda Societo (*Planetary Society*), fondita de Carl Sagan, de la *Mars Society*, kaj de la estrar-komisiono de la Malaga Astronomia Asocio, kie li kunlaboras, kaj prelegas pri diversaj astronomiaj aferoj.

Li esperantistiĝis en 2013, kaj poste atingis la nivelon C1. Ankaŭ Esperante li prelegis pri astronomiaj temoj. Jam en 2014 en Herzberg li prezentis la Projekton "Gaia" de ESA. En la Trilanda Kongreso en Indonezio, en la ILEI-Kongreso en Madrido, en KAEST-2018- kaj en la IFEF-2019-kongresoj li prelegis pri aktualaj, interesvekaj astronomiaj temoj.

Li estis prezidanto de la LKK de la 78-a Hispana Kongreso de Esperanto, kaj membro de la LKK de la 73-a Hispana Kongreso de Esperanto.

Verkoj
------

* Carlos Spínola, *Veturado tra la interplaneda spaco*. IKU-libro de 2020, pp. 77-92.
* Carlos Spínola, *Gravitaj kaptiloj en planedaj sistemoj: Lagranĝaj punktoj kaj nova paradigmo de kosma esplorado*. Konferenco\_pri\_Aplikoj\_de\_Esperanto\_en\_Scienco\_kaj\_Tekniko#KAEST\_2018. KAEST 2018.

* Kategorio Carlos Spínola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698606
 |
La kirko en la 19-a jarcento
La luterana **Kastela preĝejo de Schwarzburg** (germane *Schloßkirche Schwarzburg*) staris sur montonazo en Schwarzburg, Germanujo, sur kastela areo. Konserviĝis nur ties turo.

Historio
--------

Jam en la 14-a jarcento oni raportis pri kapelo surkastela. En 1596 ĝi incendie tiom damaĝitis ke la rekonstrulaboroj daŭris ĝis 1713. Konsekro okazis ne antaŭ la 26.10.1713. Ankaŭ la laboroj por la princa kripto/maŭzoleo ĉevolbe detruitis fajrege. La en 1713 estiĝinta preĝejo restis neŝanĝita post nova bruldamaĝiĝo en 1715 koncerne la konstruvolumenon. La preĝejo estis unuiĝinta kaj al la ĉefa burgokomplekso kaj al la Leutenberg-ejero.

Interne dekoracie nur regionaj materialoj uzitis: alabastro el Allendorf kaj marmoro el Döschnitz. En 1914 la nazioj ordonis la malaperigon de la konstruaĵo krom la turo. La baroka turospajro tamen damaĝitis en 1980 pro bruliĝo silvestronokte.

Referencoj
----------

1. ↑  Pri la kirko sur la retpaĝaro de la amikara societo kastela

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752279
* GND: 4836340-6
 |
**Opština Bogovinje** estas unu el la 80 komunumoj de Norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 22 906 homoj sur areo de 141,65 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 162 loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la vilaĝo Bogovinje.

Loko, priskribo
---------------

maldekstra
Ĝi situas en la nordokcidenta parto de la regiono Polog. Ĝia areo estas 141,65 km².

Plejparte ĝi situas en la okcidento de Shar Planina Nacia Parko. La alteco ĉi tie atingas pli ol 2700 m. De la montoj, de okcidento al oriento fluas la rivero Bogovinjska Reka.

La oriento de la komunumo situas en alteco de ĉirkaŭ 450 - 600 m, en la malaltaj teroj de la rivero Vardar.

En ĉi tiu parto, en la direkto de nordo al sudo, pasas la vojo n-ro R1206 kaj ankaŭ la aŭtovojo A2 / E65 de Tetovo al Gostivar. Samtempe ekzistas ankaŭ fervoja linio.

La komunumo konsistas el entute 14 vilaĝoj:

**Bogovinje**, Dolno Palčište, Gorno Palčište, Gorno Sedlarce, Jelovjane, Kamenjane, Novaḱe, Novo Selo, Pirok, Rakovec, Selce Keč, Siničane, Urvič kaj Žerovjane. 

centra
Najbaraj komunumoj estas:

Opština Tetovo en la nordo, Opština Brvenica en la oriento, Opština Vrapčište en la sudo.

Okcidente pasas la limo kun Kosovo.


Ĉirkaŭ **Opština Bogovinje**|  |  Tetovo |  |
| Kosovo | Opština Bogovinje |  Brvenica |
|  |  Vrapčište |  |

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie albanoj (95,2%) kaj turkoj (4,1%).

Religio ĉirkaŭ 99% islamanoj.

Referencoj
----------

1. ↑  loĝantaro de la komunumo laŭ la censo de septembro 2021 el oficiala statistika retejo (makedone kaj angle)
2. ↑  nombroj de komunumanoj laŭ la censo de 2021 el la retejo *citypopulation.de* (germane kaj angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (makedone)

Noto
----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Боговиње en la makedona Vikipedio.*
Placenta.svgIlustraĵo de graveco kun la placento markita ruĝa
Homa placento ĉe la flanko de la bebo.
**Placento** en besta anatomio estas spongeca kaj mola organo, kunliganta la embrion de plej multaj mamuloj al utero de la patrino antaŭ la nasko. Ĝi estas la nutra kaj spira organo de la placentaj mamuloj (placentuloj) dum la gravedo. Ĝia elformiĝo ekas per tio, ke sur la surfaco de korio evoluas viloj riĉaj je sangoangioj. Tiuj viloj kreskas en la sangan sinuson de dikiĝanta utera mukmembrano.

La placenta parto, apartenanta al korio estas la feta placento; la placenta parto, apartenanta al utero estas la patrina placento. Oni distingas laŭ la koriaj viloj (*chorion frondosum*) la sekvajn tipojn:

* difuza placento (*placenta diffusa*) havas egale disŝutitajn vilojn. Ekz. plimulto de la hufuloj
* kotiledona placento () havas grupiĝantajn vilojn. Ekz. ĉe plimulto de la remaĉuloj
* zona placento (*placenta zonaria*): la viloj triviĝas en zino sur la koria surfaco. Ekz. fokedoj, kelkaj rabobestoj.
* diska placento (*placenta discoidea*): la viloj grupiĝas diskoforme. Ekz. vespertoj, insektomanĝantoj, ronĝuloj, ĉefmamuloj (homo)

La placento de la homo evoluas en la 3-a monato de la gravedeco. Ĝi kreskas dum la gravedeco kun la embrio kaj atingas pezon de 500g, dikecon de 2,5–3 cm. Tiam ĝi havas ovalan formon kaj surfacon de 16x20 cm. Post la nasko, ĝi malligiĝas kaj ellasas la korpon, malligiĝo okazas en la spongeca tavolo de decidua membrano (decidua).

En pli malnova klasifika sistemo, **placentuloj** (*Placentalia*) estis subklaso de mamuloj, kies embrioj estas ligitaj al la patrina utero; kaj subklason **senplacentuloj** (*Aplacentalia*) konsistigis tiuj mamuloj, kies embrioj ne estas ligitaj al la patrina utero per placento: t.e. monotremoj kaj marsupiuloj. Nuntempe oni agnoskas ke la grupo "senplacentuloj" ne estas vera klado, do oni parolas pri tri grupoj de vivantaj mamuloj: placentuloj, monotremoj, kaj marsupiuloj (la rangoj de tiuj ĉi (subklaso, superordo, k.a.) varias laŭ la klasifika sistemo).

Placento ĉe plantoj estas tiu angia parto de perikarpo, al kiu la grajnoj estas alfiksitaj per la funiklo. Laŭ la placentolokiĝo oni distingas la sekvajn:

* mura (*parietalis*), la prograjnoj (ovolo, latine ovulum) troviĝas sur la surfaco de la fruktofolio aŭ ovario
* randa (*maginalis*), la prograjnoj troviĝas rande de la fruktofolio
* angula (*angularis*), la prograjnoj troviĝas en la anguloj de la meze renkontaj disigaj muroj
* aksa (*axialis*), la prograjnoj troviĝas sur la flora akso, penetranta en la ovarian internon

  

* Placento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Placento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Eisenach** (germane *Rathaus der Stadt Eisenach*) estas monumentprotektita konstruaĵo en Eisenach, Germanujo. Ekde la fino de la 16-a jarcento ĝi servas kiel sidejo de la urba administtrado kaj de la urbestroj. Ĝi stiutas urbocentre ĉe la eosta flanko de la centra foirejo ĉe la enirejo de Karl-strato rekte apud la Urba kastelo kaj la historia Konsilia apoteko.

Konstruaĵo
----------

La kosntruaĵo konstruitis en 1508 laŭ renesanca stilo havante unue la funkcion de municipa vinokelo. Post iam la urbo devis en la 1484-a jaro cedi la ĉe la norda flanko de Georgokirko starigitan urbodomon al duko Johano Ernesto (Saksio-Eisenach) anstataŭis urbodome la vinprovizejo.

Damaĝo okazis en 1636 incendie kaj renovigitis en 1641: tiam ĝi ricevis sian karakterizan ŝtuparturon. En 1812 la kontraŭe situanta municipa pesilo unuigitis arĥitekture kun la urbodomo. En 1924 estis restaŭrado kaj farba novigo de la fasado. En la 9.2.1945 la Aliancanoj bombade tre damaĝis la domon. Dum rekonstruo ekanta en 1946 la suda ero (la iama publika pesilo) forigitis kaj aranĝitis ĉe la tial liberiĝintaj partoj suda kaj orienta ĝardeno kun tribunosimila ŝtuparo. La tuto uzeblas por eventoj. En 1949 finitis ĉio. 

Fasada renovigo de 1967 donis al ĝi ruĝan farbiĝon. Ekde 1993 okazis restaŭradoj pro kadukeca kaj en 1994 oni forprenis la oblikvegan turon. En 1996 aldonitis sude kaj oriente nova komplekso enkorpigonta la historian urbodomon: ĝin utiligas kaj administrantoj municipaj kaj deĵorantoj de ĉe Wartburg-Ŝparkaso.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbodomo de Eisenach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio urbodoma


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751246
* GND: 4689288-6
 |
**Kastelo Friedensburg** (germane *Schloß Friedensburg*, antaŭe *Burg Leutenberg*) estas kastelburgo super Sormitz-valo apud Leutenberg en Germanujo. Ĝi estis rezidejo de la grafoj de Schwarzburg-Leutenberg, datumante el la frua 16-a jarcento. Hodiaŭ troviĝas en ĝi speciala kliniko pri dermatologio.

Historio
--------

La konstruhistorio de la burgo ekis en la 9-a jc kiam slavaj triboj instalis surmontete rifuĝburgon kontraŭ soraboj atakantaj disde eosto. Mezepoka burgo atestitis ekde la 14-a jarcento. Ĝi estis la sidejo de la en 1187 unuafoje menciitaj ministraj Lutenburg-oj. Poste sekvis posedante la grafoj de Schwarzburg-Leutenberg (inter 1362 kaj 1564). En la 16-a jarcento estis kontinuaj heredkvereletoj inter la Schwarzburg-oj, Leutenberg-oj kaj la grafoj de Orlamünde. Tio kaŭzis ke post la fino de ĉiuj tiaj malpacetoj oni nomis la ejon *Pacburgon* (laŭvorta traduko de la germana nomversio; unue skribe en 1718). Inter 1491 kaj 1525 reekis vigla konstruagado ĉeburge kaj tiam ĝi ankaŭ ricevis sian nunan aspekton. Sekve okazis pluraj fajregoj, ekz. en 1567, 1695, 1726, 1800 kaj 1934. Ĉi-lasta katastrofo ege damaĝis la eksteron kaj la internon (i.a. ankaŭ la kapelon). Post la rekonstruo ĝi servis (estante ekde 1935 en publika landa posediĝo) kiel feria hejmo kaj poste kiel domo de la GDR-registaro. Post lasta renovigo inter 1991 kaj 1993 ĝi servas kiel speciala malsanujo por dermatologio.

Literaturo
----------

* Regina Resch, Alexander Resch: *Thüringer Burgen*. Verlag Resch, Meiningen 2007, ISBN 3-9810525-6-0.
* Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze*. Dua eldono. Jenzig-Verlag, Jena 2003, ISBN 3-910141-56-0, p. 112.
* Thomas Bienert: *Mittelalterliche Burgen in Thüringen – 430 Burgen, Burgruinen und Burgstätten*. Unua eldono. Wartberg Verlag, Gudensberg-Gleichen 2000, ISBN 3-86134-631-1, p. 236–237.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Friedensburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Klinika hejmpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750692
* GND: 4807531-0
 |
Spotted Bowerbird - Chlamydera maculata.jpgSpotted Bowerbird - Chlamydera maculata
La **Makula ptilonorinko** (***Ptilonorhynchus maculatus***) estas birdo de la genro de Ptilonorinkoj amplekse distribuata tra interna Kvinslando kaj Novsudkimrio.

Kampostudo fare en la Nacia Parko Taunton, de centra Kvinslando de Fiona Randall el la Universitato de Edinburgo, Skotlando montris ke la Makula ptilonorinko (*Chlamydera maculata*) en tiu parko regule imitas la alvokojn de la Fajfomilvo, kaj la frekvenco de tiu kamuflimito pliiĝas dum la progreso de la reprodukta sezono. La funkcio de tiu kamuflimito estas nekonata.

Notoj
-----

1. ↑ .  Vocal Mimicry in Spotted Bowerbirds (2002). Arkivita el la originalo je 2011-07-24. Alirita 2007-04-24.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-24. Alirita 2011-08-20.

* Makula ptilonorinko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Makula ptilonorinko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Makula ptilonorinko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Graflando an Dúin** (angle *Down*) estas unu el ses historiaj graflandoj de Nordirlando.

Geografio
---------

La graflando situas inter la golfo Carlingford Lough, la rivero Bann, la golfo Belfast Lough kaj la Irlanda maro. La pejzaĝo estas formita de la lasta glaciepoko. Relative altaj montoj ekzistas en la sudo de la graflando nome en montaro Mourne kaj en la mezo de la graflando nome en *Clieve Croob*.

Historio
--------

La graflando havas longan historion. Oftas megalitaj konstruaĵoj, kiuj parte ĝis hodiaŭ estas viziteblaj. La historia batalo de Mag Ráth (Moira en la graflando an Dúin) en la jaro 637 konserviĝis en mita formo en la rakonto *Cath Maige Rátha* en la verko *Leabhar BuidhDe Lecain* („La flava libro de Lecan").

Al la graflando apartenas ankaŭ la malgranda vilaĝo *Millisle*. Tie la bieno Millisle Farm de majo 1938 ĝis sia fermo en la jaro 1948 estis la nova hejmo de ĉ. 300 judaj infanoj kaj junuloj el Germanujo. Ili estis savitaj de la nazioj.

Ekonomio
--------

25 % de la agrikulture uzebla areo estas uzata por agrikulturo (sekalo, terpomoj, legomo), 75 % por bestobredado (bovoj, porkoj, birdoj, ŝafoj). Laŭlonge de la marbordo la homoj faras fiŝkaptadon. Tie ankaŭ situas fama kaj grava marbanejoj.

En la ĉirkaŭo de Belfasto estas industrio. La plej gravaj branĉoj estas maŝinkonstruado, elektro- kaj komputil- respektive tekstila industrio.

Urboj
-----

* Ardglass
* Banbridge
* Bangor
* Comber
* Downpatrick
* Dromore
* Dundonald
* Holywood
* Kilkeel
* Lisburn (apartenas parte al la graflando Aontroim)
* Moira
* Newcastle
* Newry
* Newtownards

Vidindaĵoj
----------

portaltombo Goward kun tipa ŝtonego.
* Dolmeno de Annadorn
* Audleystown (kairno)
* ŝtoncirklo de Ballynoe
* Ballystokes
* Drumena Cashel, (Dun)
* kortotombo de Dunnaman (Court Tomb)
* Finnis Souterrain
* Giant’s Ring (ŝtoncirklo)
* Goward (portaltombo)
* Inch Abbey
* Burgo Jordan, Burgo an Chaoil
* Kilfeaghan (portaltombo)
* Kilkeel (portaltombo)
* Kilteagh (dolmeno)
* preĝejo ĉe la St. John’s Point
* preĝejoj de Killevy
* Legananny (dolmeno)
* Millin Bay (kairno)
* Nendrum-Kloster
* Burrenwood

* Kategorio Graflando an Dúin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585247
* GND: 4234645-9
* LCCN: n82018554
* VIAF: 140736483
 |
Placo Tertre.
La **Placo Tertre**, aŭ en franca *Place du Tertre*, estas sur la monteto Montmartre, en la kvartalo Clignancourt de la 18-a arondismento de Parizo, Francio, je 130 m de altitudo. Ĝi estis la ĉefa placo de la antikva vilaĝo Montmartre kaj nuntempe famas tutmonde kiel loko kie artistoj pentras kaj turistoj venas amase. Fakte ĝi estas unu de la lokoj de Parizo kiu estas plej vizitata. Fakte ĝi estas tute apud la Baziliko de la Sankta Koro kaj de la preĝejo de Sankta-Petro de Montmartre. Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento, nombraj pentristoj kiel Toulouse-Lautrec, Picasso, Modigliani kaj Utrillo loĝis tie.

Nokte en la Placo Tertre.
La loko estas atingebla per la linio (M) (12) kaj la metrostacio Abbesses kaj per la linio (M) (2) kaj la metrostacio Anvers, same kiel per la buslinio 40, la nura kiu cirkulas sur la monteto Montmartre.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Satelita bildo el Google Maps
* Virtuala panoramo de 360 gradoj: uzu la muson

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751106
 |
Ĉefa ejo de la manufakturo je Sonneberger-strato, februaro 2013
La komencoj de **Lichte Porzellan** GmbH en Lichte, Germanujo, datumigeblas ĝis 1822.

Historio
--------

Vido de la fabrika komplekso disde suda monteto
Johann Heinrich Leder ricevis en 1822 privilegion de la princo de Schwarzenburg fari porcelanaĵojn. Jam en 1830 akiritis la fabriko el la manoj de la fratoj Heubach. Sukcesega partopreno ĉe la universalaj ekspozicioj en 1900 en Parizo kaj en 1904 en Sankta Luiso havigis premiojn al la entrepreno.

Sub la influo de la skulptisto Wilhelm Krieger la produktado pli kaj pli koncentriĝis pri figuraj pecoj. En 1938 ekposedantis Otto Friedrich zu Ysenburg und Büdingen. Mallonge antaŭ fondo de GDR (1949) la tuto ŝtatigitis kaj ŝanĝiĝis al la popolproprieta entrepreno *VEB Zierporzellanwerk Lichte*. La senpropriegita familio regajnis ĉion en 1991 sed fiaskis per novorientigo de la porcelan-gamo. Sekve en 1994 kunlaborantoj mem transprenis la komplekson ĝis nesolventeco en 2012. Du jarojn poste ankaŭ la nova societo PKS (Porzellan, Keramik und Silber-Produktionsgesellschaft) estis nesolventa kaj la tradiciriĉa produktado tute ĉesis.

Kolekton grandan de aĵoj el Lichte posedas la Ludwig-Otto-muzeo en Eisfeld.

Artistoj
--------

* Albert Schünzel, porcelanplatpentristo, instruisto de la fratoj A. kaj L. Scherf
* Albert Scherf (1876–1953), porcelanplatpentristo
* Louis Scherf (1870–1955), porcelanplatpentristo, premioj ekz.: ora medalo en 1904 ĉe *Louisiana Purchase Exposition* en Sankta Luiso
* Walter Arnold, Alfred Thiele, Walter Howard, Rudolph Oelzner i.a. rajtigis en 1956 laŭ peto de *Manufaktur VEB Schaubach Kunst* la daŭran prezenton skizoj de porcelanplastikaĵoj (Fonto: Bildende Kunst, 1957, p. 402)

Literatur
---------

* Dagmar Lekebusch: *Gebrüder Heubach: ein thüringischer Porzellanbetrieb und seine Figuren im Wandel der Zeiten (1843–1938).* (=disertaĵo, Hamburgo 2004), Hain, Weimar/Jena 2005, ISBN 978-3-89807-068-3
* Wilhelm Stieda: *Die Anfänge der Porzellanfabrikation auf dem Thüringerwalde*, Jena 1902, S. 71 ff.
* Gebr. Heubach AG (Hg.): *Festschrift zum 100. Bestehen*, Lichte 1922.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lichte Porzellan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ühttps://web.archive.org/web/20051221190059/ Pri la entreprena historio]

50.5181911.179Koordinatoj: 50° 31′ 5″ N, 11° 10′ 44″ O (mapo) 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748557
* GND: 6053961-6
* VIAF: 149929291
 |
Mapo de la placo trapasita de la tramlinio
Rekonstruo de la placo en 2006
**Placo de Libereco** estas la centra urba placo de Brno, kies antaŭa nomo estis *Malsupra placo*. 

En la mezepoko ĝin ĉirkaŭis donoj de notindaj urbanoj kaj moraviaj nobeloj. Ĝia dominanto estas baroka pestkolono kun statuoj de sanktuloj (el 1679). Vidindaj estas ankaŭ belega renesanca palaco kun arkada korto - La Domo de Sinjoroj el Lipá - kaj la novrenesanca Klein-palaco. 

En la placo ofte okazas kulturaj aranĝoj, ekz. pop-muzikaj koncertoj, kristnaska bazaro kun standoj k.s. 

Post la angulo troviĝas la urba Mahen-biblioteko en la strato Kobližná.

Galerio
-------

* La placo dum noktoLa placo dum nokto
* Fontano, tramo kaj pesta kolonoFontano, tramo kaj pesta kolono
* La Domo de Sinjoroj el LipáLa Domo de Sinjoroj el Lipá
* La Klein-palacoLa Klein-palaco

Vidu ankaŭ
----------

* Astronomia horloĝo de Brno

* Placo de Libereco (Brno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Placo de Libereco (Brno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alpaj asocioj** estas unuiĝoj plej diversspecaj, kies hodiaŭa celo estas antaŭ ĉio subteni montogrimpadon, montaran migradon kaj la mediprotekton. Origine tiaj asocioj formiĝis en la landoj de la alpa regiono kaj havis kiel precipajn taskojn la sciencan esploradon de la Alpoj kaj la *turisman* evoluadon per la konstruado de alpaj kabanoj kaj montaraj vojoj.

Intertempe tamen ankaŭ asocioj en tute aliaj mondopartoj uzas la etikedon de **Alpa asocio** por fari similajn agadojn kaj samtempe per la nomo indiki referencon kaj emocian ligiĝon al la alpa regiono kaj la tieaj pioniraj montgrimpantoj, skiantoj, migrantoj kaj mediprotektantoj.

Organizoj
---------

En 1932 komencis la fondado de la tegmenta organizo *Union Internationale des Associations d’Alpinisme* (Unio Internacia de Asocioj de Alpismo) (UIAA). Ĝi estas kuniĝo por pli bone realigi la interesojn kaj la normojn. Nur malmultaj asocioj ne estas membroj de UIAA.

Listo de alpaj asocioj
----------------------

Pri la jenaj alpaj asocioj jam ekzistas artikoloj en Esperanto - bonvolu aldoni pliajn artikolojn nur al tiu listo, kiam artikolo en Esperanto vere kreiĝis:

| asocio | mallongigo | lando | fondado |
| --- | --- | --- | --- |
| Club Alpin Français | CAF, FFCAM |  Francio | 1874 |
| Club Alpino Italiano | CAI |  Italio | 1863 |
| Deutscher Alpenverein | DAV |  Germanio | 1869 |
| Liechtensteiner Alpenverein | LAV |  Liĥtenŝtejno | 1946  |
| Österreichischer Alpenverein | ÖAV |  Aŭstrio | 1862 |
| Planinska Zveza Slovenije | PZS |  Slovenio | 1893 |
| Schweizer Alpen-Club | SAC CAS |   Svislando | 1863 |

Notoj
-----

1. ↑  ekde 1909 sekcio de la germana+aŭstra asocio

Eksteraj ligiloj
----------------

* membraj organizoj de la *Union Internationale des Associations d’Alpinisme* (Unio Internacia de Asocioj pri Alpismo, UIAA)
La **Placo de Zocodover** aŭ **Placo de Zokodover** estas placo de la urbo de Toledo, en la regiono de Kastilio-Manĉo, Hispanio. Ĝi estis la kerna centro de la urbo dum la plej parto de sia historio, funkciante kiel ĉefa placo de Toledo. Parto de ĝi estis dezajnita de Juan de Herrera, arkitekto de la monaĥejo de El Escorial, en tempo de la regado de Filipo la 2-a.

Historio
--------

La deveno de la nomo *Zocodover* estas el araba *sūq ad-dawābb*, kiu signifas "merkato ŝarĝanimaloj". Tiu placo estis ankaŭ la loko kie okazis taŭrludoj kaj aliaj popularaj ludoj dum la festoj. Temas do pri la centro de la soci vivo de la urbo el mezepokaj tempoj. Sed Zocodover estis ankaŭ centro por pli tristaj agadoj kiaj la Aŭtodafeoj de la Inkvizicio aŭ la publika ekzekuto de mortopunitoj. Pri plej diversaj tialoj, la placo estas menciataj en multaj verkoj de la klasika literaturo hispana.

La antikva placo estis detruita de incendio la 29an de oktobro de 1589, kaj oni decidis konstrui novan. En 1854 okazis ambicia projekto, fare de la teknikisto Santiago Martín Ruiz, por reorganizi la placon de Zocodover, transformante ĝin en placo portaleca rektangula.

Referencoj
----------

1. ↑   Rincón García, Wifredo, Plazas de España, 1999, Espasa-Calpe, Madrid, isbn= 8423993086.
2. ↑   Luis Moreno Domínguez, El Toledo invisible, Francisco J. Alguacil San Félix, Pablo Alguacil San Félix, 2002, Antonio Pareja, Toledo, isbn= 8495453088, paĝo 30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj dum la enlanda milito de la Placo de Zocodover
3D-vido de la tuta komplekso
**Reinsburg** konsistas el restaĵoj de krestoburgo en la turingia Reinsberge-montaro (Germanujo). Ĝi troviĝas inter Kleinbreitenbach (Plaue), Reinsfeld (Arnstadt) kaj Schmerfeld. Tuŝas ĝin la kulturmigradopado Von Bach zu Goethe.

Situo
-----

La fundamentaj muroj estas neregule kaj ne tute ovale metitaj kun longeco de ĉ. 60 metroj. Tial temis pri la plej granda burgo ĉe la deklivoj de Gera. La pecegoj de la konstruaĵo estas en la sudorienta parto de la iama burga komplekso kiu situas ne tute 600 metroj super la mara nivelo. La supozo ke subtera vojo unuigis Reinsburg kun Kastelo Ehrenburg en Plaue por kelkaj verŝajnis sed neniam povis esti science konfirmite.

Historio
--------

Nek klaras la tempo de la burgostarigo. La aĝo de la teraj muroj ebligas supozon pri ekzisto de remparburgo estanta pli aĝa ol la mezepoka defendmuraro. Intertempe ĝi apartenis al Grafujo Kevernburg kaj sekurigis la komercajn kaj soldatajn vojojn en la valoj de Gera kaj Wipfra. Ekde 1250 venis nova posedanteco kaj aparte la literaturo de la 19-a jarcento parolis ofte pri kastelo de ŝtelkavaliroj. La lasta sturmpreno estis en 1289 aŭ 1290 en kuro de kampanjo de la romia-germana reĝo Rudolfo de Habsburg, kiu celis pacon kaj ordonis la detruon de sume 66 burgoj en Turingio.

Legendoj
--------

Laŭ legendo loĝis tie giganto; alia giganto troviĝis sur la monto de Singen. Inter ili estis senĉesa malpaco. Ofte ili kverelis por nura tempopasigado. Iam ĵetis Reinsburg-malnano grandan batalmartelon en la direkto de Singen sed maltrafis; la loko kien falis la martelo poste nomiĝis Hammersfeld (Stadtilm). Furore respondis la Singen-giganto per ĵeto de ŝlimo; ankaŭ li maltrafis kaj respondecis tiel por la estiĝo de la vilaĝo Schmerfeld.

Alia onidiro parolas pri granda kvanto da nekonstumita vino troviĝante en diversaj keloj de Reinsberg kiu iam estontece venos supren kaj inondis tutan Turingion.

Literaturo
----------

* Lothar Köstner: *Die sechs Burgen über der Sägemühle bei Herrmannsacker*, sen indiko de eldonloko, 2001.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reinsburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉi prie ĉe priburgara paĝaro *alleburgen.de*

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze*. Jena 2003.
3. ↑  Referenco je Käthe Bohnhardt: *Sagen von den Reinsbergen.*
4. ↑  *Thüringen und der Harz, Mit ihren Merkwürdigkeiten, Volkssagen und Legenden*. Siebenter Band, Druck und Verlag von Friedrich August Eupel, Sondershausen 1842, p. 150.
5. ↑  H. Schwerdt und Alexander Ziegler: *Neuestes Reisehandbuch für Thüringen*. Verlag des Bibliographischen Instituts, Hildburghausen 1864, p. 433.
6. ↑  August Witzschel: *Sagen aus Thüringen*. Braumüller, Wien 1866, p. 73 kaj p. 71.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774901
* GND: 4348246-6
 |
**Placo de la Libereco** (kartvele თავისუფლების მოედანი, moedani Tavisuplebis), antaŭe konata kiel Placo de Erevano (kartvele ერევანსკი მოედანი, moedani Erevansk'i, ruse *Ереванская площадь*, Erevanskaja ploŝĉad) dum epoko de la Imperia Rusio kaj Placo de Lenino dum la sovetia epoko, ĝi troviĝas en la urbocentro de Tbiliso, en la orienta ekstremo de la Avenuo Rustaveli. Iam konata oficiale kiel Placo Paskeviĉ Erevanski, poste Placo Lenino. Paskeviĉ Erevanski estis rusa generalo kaj li nomiĝis Paskeviĉ de Erevano honore al li preno de la urbo Erevano por la Rusa Imperio. Apud la norda parto de la Placo de la Libereco troviĝas malfermita spaco kun granda fontano.

Dum la soveta periodo, en la placo estis starigita granda statuo de Lenino, kiu estis simbole detruita en aŭgusto 1991. La 23-a de novembro 2006, la Monumento al la Libereco kiu reprezentas al Sankta Georgo mortiganta la drakon (patrono de Kartvelio), kreita de Zurab Cereteli, estis starigita samloke.

* Placo de la Libereco (Tbiliso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Placo de la Libereco (Tbiliso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311522
* LCCN: no2013109883
* VIAF: 307448379
 |
La foto "*La tero leviĝas*", kaptita la 24-an de decembro 1968.
 La nigrablanka versio de la foto, kiel prenita de Frank Borman.
 La poŝtmarko produktita de la Usona Poŝta Servo.
**La tero leviĝas** (en la angla: **Earthrise**) estas foto de la tero brilanta super la luno, fotita de la astronaŭto William Anders en 1968 dum misio de Apollo 8. La foto estis inkludita en la serio de la 100 plej influantaj fotoj de ĉiuj tempoj de Time Magazine kaj estas konsiderita "la plej influa media foto iam prenita".

Detaloj
-------

**La tero leviĝas** estas la nomo de foto de NASA, desegnita AS8-14-2383, kiu estis farita dum la misio Apollo 8. La komandanto de la misio, astronaŭto Frank Borman, prenis similan foton en nigroblanko antaŭ preni tiun foton. La foto estis prenita denove de astronaŭto William Anders per multkolora filmo, kaj fakte ĉi tiu estas la foto kiu gajnis diskonigon.

La foto estis prenita dum la orbito ĉirkaŭ la luno la 24-an de decembro 1968, uzante fotilon de varmarko *Hasselblad*. La fotilo havis filmon kiu estis speciale preparita de Kodak. Oni povas aŭskulti registradon  de la evento, en kiu la tri astronaŭtoj, Anders, Borman kaj Jim Lovell, parolas en la momento de la filmado.

Multaj kadroj estis filmitaj de ĉi tiu momento, kiel ankaŭ oni povas kompreni el la registrado de la okazaĵo, laŭ instrukcio de Borman. Post kiam Anders prenis foton (la fotaj agordoj estis 1/250 ĉiu sekundo kaj aperturo de F/11), Lowell ankaŭ prenis du pliajn fotojn, sed en malsamaj fotaj agordoj.

La aŭtobiografio de Borman enhavas tutpaĝan foton de reproduktaĵo de la nigrablanka foto, kiun li prenis de la evento, kune kun la fototeksto "Unu el la plej famaj fotoj en fotarta historio - prenita post kiam mi prenis la fotilon de Andreo". Borman plue notis en sia libro, ke ĉi tiu estas la foto, kiun la poŝta servo uzis por la poŝtmarko, kaj ne ekzistas multaj aliaj fotoj, kiuj estis duobligitaj kiel ĉi tiu foto. Sed kiel antaŭe skribite, la foto kiu aperas en la libro de Borman ne estas la sama kiel la foto farita de Anders, kiam krom la malsama loko de la tero, la formo de la nuboj ankaŭ estas malsama.

La foto aperas en libro eldonita de la revuo Life "100 fotoj kiuj ŝanĝis la mondon".

En 1969, la Usona Poŝta Servo produktis poŝtmarkon kun detaloj de ĉi tiu foto, kun la fototeksto "In the beginning God... "(En la komenco Dio...).

Efikoj
------

Oni konsideras, ke tiu foto multe helpis al la evoluigo de la tutmonda medikonservada movado, per la antaueniro de tutmonda konscienco pri la tre speciala komuna hejmo de la homaro inter la homoj de la tuta mondo, sendiference de ideologio, fono aŭ vivstilo.

Vidu ankaŭ
----------

* La Blua Marmoro
* Pala blua punkto

 **La tero leviĝas** en Vikimedia Komunejo

Piednotoj
---------

1. ↑  100 Photographs that Changed the World by Life Arkivigite je 2012-03-28 per la retarkivo Wayback Machine - The Digital Journalist, digitaljournalist.org
2. ↑  Aŭda registradon de NASA de la evento preni la foton (angle)
La ‘‘Gillhof‘‘ en Kirchhain, prebendo de la Germana Ordeno.
**Prebendo** (el la latina vorto *praebenda*), (germane „Kommende" - laŭ la latina: commendare, *konfidi* aŭ *rekomendi*) estas origine plenumenda eklezia ofico kompensata per enspezoj el monaĥejaj aŭ ordenaj bienoj kaj ankaŭ signifas la teritorion el kiu tiuj enspezoj venas. En posta signifo tiu estas la transpago de enspezoj sen plenumado de iu ofica agado. Prebendojn ofte ricevis kardinaloj, episkopoj kaj abatoj, precipe en Italio, Hispanio kaj Francio. Ĉar la prebend-havantoj plejofte ne multe prizorgis la klerikalan staton de siaj prebendoj, la monaĥejoj ofte kadukiĝis. La prebendo-sistemo tiel iĝis kadukiĝ-fenomeno, kiun oni renkontas en la reformacia polemiko de la 16-a jarcento. Tamen ekzistis ankaŭ prebendabatejoj, kiuj mastrumis normalan ordenan vivon.

Antaŭ ĉio klerikaj kavaliraj ordenoj posedis tiajn establaĵojn (ekzemple monaĥejoj de la ordenaj kavaliroj kaj pastroj) kiel administraj unuoj, kiuj substaris t.n. *komturon* (prebendestro; mezlatine: commendator, *komandanto*). La komturo praktikis ĉiujn kompetentecojn kaj substaris la landan komturon. Pluraj prebendoj estis kunigitaj en ordenprovincoj.

Figurasence oni analoge uzas la terminon parolante pri nuntempa politiko kaj socio en la senco de "posteno aŭ tasko ne aŭ nur formale plenumita, sed fakte nur finance eluzita", ekzemple "ŝtata prebendo", "partia prebendo", "politika prebendo" ktp.

Literaturo
----------

* Meuthen Erich, Zum spätmittelalterlichen Kommendenwesen. In: L. Kery, D. Lohrmann, H. Müller (Hgg.), Licet preter solitum. Ludwig Falkenstein zum 65. Geburtstag, Aachen 1998, S. 241-264.
* Stutz Ulrich, Geschichte des kirchlichen Benefizialwesens von seinen Anfängen bis auf die Zeit Alexanders III. Aalen 1961 (2. Auflage).
Sigelilo de SBA
La **Malgranda Negoca Administracio** (angle *Small Business Administration*, mallongigita **SBA**) estas usona registara instanco kiu provizas subtenon al komercaj entreprenistoj kaj malgrandaj firmaoj. La misio (celo) de SBA estas "subteni kaj fortigi la ekonomion de la nacio per ebligado de la establado kaj vivtenado de malgrandaj firmaoj, kaj helpi en la ekonomia restaŭrado de komunumoj post katastrofoj". Oni resumas la agadon de la SBA kiel la "3 C-oj" (t.e. "3 K-oj"): Kapitalo, Kontraktoj, kaj Konsilado.

SBA liveras monpruntojn pere de bankoj, kreditaj unuiĝoj, kaj aliaj pruntedonantoj, kiuj kunlaboras kun SBA. SBA donas registare apogitan garantion pri parto de la pruntaĵo. Post 2008 oni plifortigis la garantiojn ĝis 90 procentoj de la pruntaĵo, por kontraŭpezi la tiaman frostiĝon de normalaj kreditoj rimedoj. La administracio pruntedonis je rekorda nivelo fine de 2010.

SBA helpas gvidi la klopodojn de la federacia registaro, ke 23 procente el la unuarangaj registaraj kontraktoj ricevu malgrandaj firmaoj, kaj interalie celas certigi ke iuj kontraktoj atingas firmaojn posedatajn de virinoj kaj de veteranoj vunditaj dum militservado.

SBA havas minimume unu oficejon en ĉiu usona subŝtato. Krome, la instanco subtenas kunkonsilantojn, inkluzive de ĉ. 900 "Centroj por Evoluigado de Malgrandaj Firmaoj" (ofte situantaj en universitatoj kaj aliaj altlernejoj), 110 Centroj por Virina Komerco, kaj SCORE, korpuso de spertaj kaj volontulaj komercistoj-mentoroj, kun ĉ. 350 lokaj filioj. Tiuj konsilaj servoj helpas al pli ol miliono da entreprenistoj kaj estroj de malgrandaj firmaoj ĉiujare. En januaro 2012, prezidento Obama anoncis, ke post pli ol dek jaroj da malpli alta statuso, li intencas relevi SBA al ministeria nivelo.

Citaĵoj
-------

1. ↑   SBA Blog Post by Deputy Administrator Marie Johns.

 Arkivigite je 2011-07-17 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-17. Alirita 2012-03-01.
2. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
3. ↑   SBA News Release.
4. ↑  Obama to Elevate SBA Chief
5. ↑   SBA head, Maine native Mills to be elevated to cabinet level position. Arkivita el la originalo je 2013-05-09. Alirita 2012-03-01.

* Kategorio Malgranda Negoca Administracio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 393812
* LCCN: n79099322
* VIAF: 157625711
* ISNI: 0000 0001 2353 8573
* SUDOC: 030108896
* BNF: 121590642
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Azolo (***Azolla***)** |
| --- |
|  |
| Azolla caroliniana*Azolla caroliniana* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pteridophyta |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Pteridopsida |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Salviniales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Salviniaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Azolla***Lam. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
| Tipa specio  |
| *A. filiculoides* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| vidu liston sube |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Azolo (***Azolla***)  |

 |
| v • d • r |

**Azolo** (science: *Azolla*) estas genro, kiu apartenas al familio de Salviniaceae. Pli frue ĝi estis klasifikita al la familio *Azollaceae*. La genro konsistas el sep specioj, kiuj indiĝenas en la tropikoj.

Azoloj grandas de 0,5 ĝis 15 cm, ŝvebas sur la akvosurfaco. Ili disvastiĝas per stolonoj kaj povas traplekti grandaree al la akvosurfacon. Iliaj radikaj haroj pendas kelkajn centimetrojn suben, sed ne enradikiĝas en la grundo. Pro tio, azoloj vivas nur en konstantaj aŭ malrapide fluantaj akvujo.

La azoloj havas nitrogenfiksajn cianobakteriojn (*Anabaena azollae*, *Nostoc azollae*) en siaj folikavoj. Tiu ĉi simbiozo estas eluzata en la rizokultivado: azolo kunvivas sur la rizokampoj kaj aldonas post ties kompoŝtado al prizorgo kun nitrogeno.

Krom tio la densa kreskoplektaĵo de azolo malhelpas la evoluon de multaj kuloformaj specoj, kiu estas avantaĝo en tiuj regionoj, kie okazas malario.

Azoloj estas uzataj ankaŭ kiel ornamplantoj en ĝardenaj lagetoj aŭ akvarioj kaj disvastiĝis tiel en multaj partoj de la mondo.

Parte, ĝi evoluas al "trudherbo", tiam kurkulio *Stenopelmus rufinasus* estas sukcese aplikata por biologia kontrolo.

Specioj
-------

malgranda algofiliko (*A. caroliniana*) formas dikan tapiŝon sur akvosurfaco.
Al genro azolo apartenas sekvaj specioj:

### Aziaj specioj

* *Azolla japonica* Franch. & Sav.
* *Azolla filiculoides* Lam.
* *Azolla pinnata* R. Br. (devenas el Afriko)

### Afrika specio

* *Azolla nilotica* Decne. ex Mett.

### Amerikaj specioj

* *Azolla caroliniana* Willd.
* *Azolla mexicana* Presl
* *Azolla microphylla* Kaulf.

Referencoj
----------

* Kategorio Azolo (planto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Azolo (planto) en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

1. ↑  In: *Encyclopédie Méthodique, Botanique* 1(1): 343. 1783.  Name - *Azolla* Lam.. *Tropicos*. Missouri Botanical Garden. Alirita February 19, 2010. "Annotation: a sp. nov. reference for *Azolla filiculoides*  
Type Specimens HT: *Azolla filiculoides*".
2. ↑  azolo en vortaro.net
La **Internacia Unio por la Konservo de Naturo** (angle *International **U**nion for the **C**onservation of **N**ature and Natural Resources* (**IUCN**), france *Union internationale pour la conservation de la nature*) estas internacia organizo dediĉita al la protekto kaj konservo de la besta, planta kaj funga diverseco de la mondo.

Fondita dum la jaro 1948 en *Fontainebleau*, Francio, la centra oficejo nun troviĝas borde de la Lemana Lago en *Gland*, Svislando. La unio arigas 83 ŝtatojn, 108 registarajn kaj 766 neregistarajn organizojn, el kiuj multaj membras en entute 81 fakaj internaciaj asocioj, kiuj same membras. Krome proksime kunlaboras pli ol 10.000 ekspertoj kaj sciencistoj el pli-malpli ĉiuj ŝtatoj de la mondo.

La plej konata ago de la unio estas ĉiun duan jaron eldoni libron kun la titolo Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj, kiu listigas la biologiajn speciojn plej endanĝerigitaj de formorto kaj grupigas la konservan statuson de ĉiuj biologiaj specioj de la mondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Daŭripovo
* Minacata specio
* Naturmonumento
* John D. Liu

* Kategorio Internacia Unio por la Konservo de Naturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 217837
* GND: 30267-3
* LCCN: n79058420
* VIAF: 135664451
* ISNI: 0000 0000 8486 2070
* SUDOC: 164832769
* BIBSYS: 11026776
* NKC: ko2008471710
* BNE: XX115607
 |
Ladislao la 1-a (Hungario), pri kiu nomiĝis ĉi tiu vilaĝo
**Laslău Mic** [lasləu mik] (hungare: **Kisszentlászló** kiŝsentlaslo, germane: **Kleinlasslen**) estas vilaĝo en Rumanio nordocidente de Sighişoara administracie apartenanta al la komunumo Suplac.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 721 loĝantojn (germanoj) kaj en 1992 427 (ciganoj, rumanoj, germanoj, 3% hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua skriba mencio estas en 1332. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------------

Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario).

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bakonyszentlászló | Búcsúszentlászló | Bükkszentlászló | Homoródszentlászló |
| Jászszentlászló | Kisszentlászló | Mátraszentlászló | Nyárádszentlászló |
| Oláhszentlászló | Pilisszentlászló | Pusztaszentlászló | Szászszentlászló |
| Szécsiszentlászló | Szentlászló | Szentlászló | Tordaszentlászló |
| Vácszentlászló | Zalaszentlászló |  |  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laslău Mic en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Popolnombrado 2002
**MOVIM** (akronimo de **M**y **O**pen **V**irtual **I**dentity **M**anager) estas projekto pri kreado de socia reto, kiel libera programaro laŭ la licenco AGPL, kaj malcentra, alivorte ke la uzanto povos ĉu aliĝi al ekzistanta retejo, ĉu elŝuti la programaron kaj instali sian propran instancon de MOVIM.

Teknologio
----------

MOVIM estas programita en PHP. La programaro uzas la programado-laborkadron *framework* Symfony kaj la bibliotekon JAXL por uzado de XMPP.

Arkitekturo
-----------

La projekto enhavas tri partojn:

* MOVIM Core
* MOVIM Social
* MOVIM Group

### MOVIM Core

**MOVIM Core** enhavas bazajn bibliotekojn (konekto kaj traktado de la datumbazo, traktado de blokoj), kaj la administradan interfacon.

### MOVIM Social

**MOVIM Social** baziĝas sur la protokolo XMPP kaj ebligos la sendon de mesaĝoj (kutimaj mesaĝoj aŭ tujmesaĝoj) kaj administradon de kontaktoj.

### MOVIM Group

**MOVIM Group** ebligas kreadon de babilgrupoj kaj ekkonon de novaj kontaktoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Diaspora
* Facebook

### Notoj ka referencoj

1. ↑   Movim 0.1 (20-a de julio 2010). Arkivita el la originalo je 2010-10-16. Alirita 28-a de aŭgusto 2010.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-10-16. Alirita 2011-03-15.

### Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo Arkivigite je 2010-06-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Intervjuo de marto de 2010 klarigante la koncepton
* XMPP-ĉambro ebligas babiladon kun la ĉefaj programistoj de la projekto :
La **Monda Koalicio kontraŭ la pafaĵoĵetoj el bomboj** (angle *Cluster Munition Coalition* mallongigita **CMC**) estas internacia Ne-registara organizaĵo kiu luktas kontraŭ la fabrikado, vendado kaj uzado de grapolbomboj. Ĝi anigas ĉirkaŭ 300 civilajn organizojn el 80 landoj, inter ili, organizojn aktivajn pri pacifismo kaj senarmiĝo, sekureco, humanitara helpo, Homaj rajtoj kaj Virinaj rajtoj.

CMC estis kreita en novembro de 2003, kiel reto de organizaĵoj, kiuj inkludas neregistarajn asociojn, religiajn grupojn kaj profesiajn organizojn, kiel Amnesty International, Handicap International kaj Human Rights Watch, kune kun landaj specifaj agadgrupoj.

Sennacieca Asocio Tutmonda fariĝis membro de tiu koalicio, sekve al la decido de la 79-a Kongreso okazigita en Beogrado en 2006.

La agado de tiuj grupoj etendiĝas de la politika kampanjado ĝis la helpo al la viktimoj de tiuj armiloj. La ĉefa sukceso de la koalicio estis la akordo atingita fine de majo de 2008 en Dublino, fare de reprezentantoj de diversaj landoj, por malpermesi la fabrikadon kaj uzadon de tiuj armiloj. La sukceso estis parta, ĉar pluraj el la ĉefaj mondaj ŝtatoj ne ĉeestis aŭ ne ratifis la konvencion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la Cluster Munition Coalition
* Paĝo de SAT kontraŭ tiuj tipoj de armiloj Arkivigite je 2009-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
Detala mapo de la Macujkera Insulo.
Detala mapo de la insulo Witt.
Konturo de la Ile du Golfe kun formo de delfeno.
La **Macujkeraj Insuloj**, aŭ en angla **Maatsuyker Islands Group**, estas grupo de insuloj kaj rokaj insuletoj situantaj je 5.5 kilometroj el la suda marbordo de Tasmanio, Aŭstralio. La Macujkera Insulo estas la plej suda insulo de la grupo kaj de la kontinentbreto de Aŭstralio. Estas kelkaj eksponitaj rokoj pli sude de la Macujkera Insulo sed ili ne atingas la difinon de "insuloj". Ankaŭ la Makvora Insulo, pli sude, estas teritorio de Aŭstralio, sed ĝi estas tute aparta peco de oceana grundo en malproksima Suda Oceano kaj estas en geologia senco komplete separata el la kontinento.

La grupo famas pro sia riĉa marnaturo, hegemonie humidaj kaj ventaj veterkondiĉoj, kaj pro la plej suda lumturo de Aŭstralio. La insularo estas parto de Sudokcidenta Nacia Parko kaj tiele ankaŭ parto de la areo de Monda heredaĵo de Unesko nome *Tasmanian Wilderness* (Tasmania Natura Heredaĵo).

Geografio
---------

Historio
--------

Klimato
-------

Flaŭro kaj faŭno
----------------

Vidu ankaŭ
----------

* Sudorienta Kabo

Notoj
-----

1. ↑   Map of the Tasmanian Wilderness WHA. *Visitor's Guide*. Parks & Wildlife Service Tasmania. Arkivita el la originalo je 2007-09-07. Alirita 2009-10-16.

 Arkivigite je 2007-09-07 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-09-07. Alirita 2013-03-04.

* Kategorio Macujkeraj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)