dekstra
**Ambrose BIERCE** [birs] (naskiĝis la 24-an de junio 1842, mortis probable en 1914) estis usona ĵurnalisto.
Li estas plej konata kiel la verkinto de la novelo *An Occurrence at Owl Creek Bridge* kaj de la satira leksikono *The Devil's Dictionary* ("La vortaro de la Diablo"), kiu estis unue ĵurnalo seria, lia furioza kritiko, lia vivslogano *Nothing Matters* ("Nenio gravas") kaj lia cinika sinteno al homnaturo gajnis al li la moknomon "Bitter Bierce".

Malgraŭ lia reputacio kiel akra kritikisto, Bierce instigis junajn verkistojn, inkluzive de George Sterling kaj William Morrow. Li havis unikan verkstilon, precipe en mallongaj rakontoj. Lia stilo inkludis teknikojn kiel komencoj "en la mezo de aferoj" (*in medias res*), malhelajn bildojn, neklarajn priskribojn de tempo, mallongajn priskribojn, maleblajn okazaĵojn, kaj multe da okupiteco kun temoj de milito.

Li militservis en la Usona Enlanda Milito kaj suferis sian tutan vivon de komplikaĵoj pro siaj vundoj kaj astmo. Bierce estis agnostika en sia kredo.

En 1913 Bierce vojaĝis al Meksiko por lerni pli pri la Meksika revolucio. Li ne revenis de tiu vojaĝo, kaj la cirkonstancoj de lia morto estas nekonataj.

Verkado
-------

Bierce verkis en diversaj stiloj.

Li verkis realisme pri la hororoj kiujn li travivis en la Enlanda Milito en rakontoj kiel ekzemple *An Occurence at Owl Creek Bridge* ("Okazaĵo ĉe Owl Creek Bridge"), *The Boarded Window* ("La ŝtopita fenestro"), *Killed at Resaca* ("Mortigita ĉe Resaca") kaj *Chickamauga*.

Aldone al milit- kaj fantomrakontoj, li publikigis kelkajn poezilibrojn.

Lia libro *Fantastic Fable* antaŭdiris la stilon de groteskaĵo, kiu iĝis pli ofta en la usona literaturo en la 20-a jarcento.

Kolekto de ĉiuj skribaĵoj de Bierce estis publikigita en 1909, kaj la tuta sepa volumo estis dediĉita al la satira vortaro, kies titolo estis ŝanĝita fare de Bierce mem al "La Vortaro de la Diablo". Ĝi interese interpretas anglajn frazojn kaj vortojn por paskvili ĵargonon kaj politikan trompparolon.

Jen ekzemplo de lia percepta spirito:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **„** Non-combatant, n. A dead Quaker. **"** |   | **„** Nebatalanto: Morta kvakero. **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **„** A popular author is one who writes what the people think. Genius invites them to think something else **"** |   | **„** Populara verkisto estas tiu, kiu verkas tion, kion homoj pensas. Genia verkisto invitas ilin pensi alimaniere. **"** |

 |

Aliaj citaĵoj ĉe Vikicitaro

Aperis en Esperanto
-------------------

* *Diagnozo de morto* ("A diagnosis of death") (Tradukis Edmund Grimley Evans, La Ondo de Esperanto).
* (An Occurrence at Owl Creek Bridge) (Tradukis Russ Williams).
* Fragmentoj el *The Devil's Dictionary* (Tradukis Ionel Oneţ, La kancerKliniko).
* *Okazo ĉe Ponto Strigroja* (Tradukis Barry Friedman).

Eksteraj ligiloj
----------------

* *The Ambrose Bierce Appreciation Society*
* Retejo pri Ambrose Bierce
* "Ambrose Bierce, 'la Malnova *Gringo'*: Fakto, Fikcio kaj Fantazio"
* Unu el la lastaj leteroj de Bierce
* Oleo hunda [*rompita ligilo*] tradukis Steve Gustafson

* Kategorio Ambrose Bierce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ambrose Bierce en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

Vidu ankaŭ
----------

* George Bernard Shaw
* Oscar Wilde


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49951
* GND: 115511474
* LCCN: n79100683
* VIAF: 22144814274128645841 232144783035948358100, 22144814274128645841
* ISNI: 0000 0003 6850 0397, 0000 0000 8145 5330, 0000 0001 2345 3393
* LIBRIS: 252013
* SUDOC: 026728095
* BNF: 10200060c 118919933, 10200060c
* MBA: c7741158-65c1-4072-9796-a54b35614700
* NLA: 35018575
* NDL: 00433285
* BIBSYS: 90187130
* NKC: jn20010601065
* ICCU: CFIV061341
* BNE: XX847608
 |