recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Franz, PASSOW** (naskiĝinta la 20-an de septembro 1786 en Ludwigslust, mortinta la 11-an de marto 1833 en Vroclavo) estis germana filologo klasika kaj leksikografo.

Vivo
----

En 1802 Passow estis en Gotha ĉe Gymnasium illustre instruite i.a. de Friedrich Jacobs. Post studoj ekde 1804 en Leipzig ĉe G. Hermann li iĝis en 1807 instruisto ĉe la Vilhelmo-Ernesto-gimnazio en Vajmaro, en 1810 viclernejestro ĉe *Conradinum* en Jankowo Gdańskie apud Gdansko, kej en 1815 profesoro ĉe la Universitato de Vroclavo.

Lia ĉefverko estis la vortaro »Handwörterbuch der griechischen Sprache« (iam prilaboro de la schneider-a vortaro, Leipzig 1819-1824, 2 volumoj; kvina eldono de Valentin Rost kaj Palm 1841-1857; posta de Crönert, Göttingen 1901). Krome li eldonis la jenaĵojn: »Die Küsse des Johannes Sekundus« (latine kaj germane, Leipzig 1807 u. 1877), Persius (volumo 1, Leipzig 1809), Musäos (helene kaj germane, Leipzig 1810), Longos (helene kaj germane, Leipzig 1811), Tacitus »Germania« (Vroclavo 1817), »Corpus scriptorum eroticorum Graecorum« (i.a. pri Parthenios kaj Xenophon Ephesios, Leipzig 1824–33, 2 volumoj), »Dionysii orbis terrarum descriptio« (Leipzig 1825), »Nonni Panop. metaphrasis« (Leipzig 1834) kaj verkis: »Grundzüge der griechischen und römischen Literatur- und Kunstgeschichte« (Berlino 1816, eldono dua 1829), »Die Lehre vom Zeitmaß der griechischen Sprache« (Leipzig 1820, eldono dua 1827).

Dum la t.n. *Vroclava gimastikista kverelo* (Breslauer Turnfehde) li iĝis antaŭenpuŝanto de gimastikado per la verko »Turnziel, Turnfreunden und Turnfeinden« (Vroclavo 1818). Kolekton pri liaj verkoj »Opuscula academica« kolektitis Bach (Leipzig. 1835), »Vermischte Schriften« la filo W.A. Passow (Leipzig. 1843).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 15. Leipzig 1908, p. 488-489 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Franz Passow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712282
* GND: 119034778
* LCCN: n87855920
* VIAF: 813188
* ISNI: 0000 0001 2275 6341
* LIBRIS: 274229
* SUDOC: 095976981
* BNF: 106982801
* NLA: 36025384
* BIBSYS: 90325964
* NKC: jn20000604363
* BNE: XX1390842
 |
**Franz PFANNER** (naskiĝinta la 21-an de septembro 1825 en Langen, Distrikto Bregenz, mortinta la 24-an de majo 1909 en Emaus, Kabkolonio) estis romkatolika pastro, abato kaj misiisto.

Vivo
----

Wendelin Pfanner studis en Innsbruck, Padovo kaj Brixen kaj estis ordinita pastro en 1850 post kompletigado de siaj studoj en teologio. Unue li laboris kiel pastro de 1850 ĝis 1858 en Dornbirn-Haselstauden. En 1863 li eniris Mariawald-abatejon apud Heimbach (Eifel). Jaron poste li faris sian profesion tie, ricevis la religian nomon Franz kaj kelkajn semajnojn poste estis li nomumita vicprioro. En 1865 li transprenis la oficon de majstro de novicoj.

La 23-an de julio 1867, Pfanner estis sendita por fondi novan monaĥejon en Aŭstrio-Hungario. Tamen ĉi tiu fonda provo malsukcesis. Poste Pfanner volis provi fondi novan en la hodiaŭa Kroatio, sed estis malhelpita fari tion per letero de la abato de Oelenberg (Haut-Rhin, la patrinmonaĥejo de Mariawald. Pfanner tiam iris al Romo. Tie Pio la 9-a komisiis lin reestigi la Abatejon de Tre Fontane. Post kiam Pfanner plenumis tiun ĉi taskon, li iris al Bosnio por provi fondi tie novan monaĥejon. Printempe de 1869 li komencis fondi la Monaĥejon de Marija-Zvijezda apud Banjaluko. En 1872 li iĝis ĝia prioro.

En 1879, vokite fare de episkopo James Ricards, li Pfanner ekiris al Marija-Zvijezda por provi fondi novan monaĥejon tie. En 1880, Pfanner alvenis tie kun 31 aliaj samideanoj kaj unue fondis la Dunbrody-filion, kio fiaskis pro malbonaj klimatcirkonstancoj kaj kverelo kun episkopo Ricards. La trapistoj tiam pluiris en 1882 kaj fondis la monaĥejon de Mariannhill en Kvazulu-Natalo kies unua abato en 1885 li iĝis (posteulis lin Amandus Schölzig). En la sama jaro, Pfanner ankaŭ fondis la Misiistajn ratinojn de la altvalora sango.

Mariannhill-abatejo fakte evoluis je grava misia centro. Ĉar misilaboro ne estis kongrua kun la trankvila trapista ordenvivo, Mariannhill-monaĥejo forprenitis de la trapistoj apartigita fare de la paro en 1909 kaj promociitis al la kerna misiista domo. Post unujara suspendo post inspektado je Mariannhill en 1892, Pfanner prirezignis la oficejon de abato kaj vivis kiel ermito ĉe la Emaus-misiostacio ĝis sia morto la 24-an de majo 1909.

Statuo de natura grandeco de Pfanner situas en la kastelkorto de Wernberg-abatejo eoste de Villach.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franz Pfanner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Franz Pfanner en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Biografio en prisanktula leksikono
* Pri Pfanner ĉe orden-online.de
* Pfanner en cisterciana biografikolekto
* Clemens Gütl: "...vom Eifer und weniger von Klugheit geleitet - Pater Franz Pfanner (1825–1909), Trappist und Afrikamissionar

Notoj
-----

1. ↑  Kath. Pfarramt Maria Heimsuchung (eld.): *Pfarr- und Wallfahrtskirche: Zu unserer Lieben Frau Maria Heimsuchung Dornbirn-Haselstauden*, Dornbirn 2008, 'p. 5

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770057
* GND: 118593501
* LCCN: n81125645
* VIAF: 52481990
* ISNI: 0000 0000 2326 9601
* BNF: 13747464n
* NKC: mzk2009502460
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la verko de James Joyce. Por informoj pri muzikista grupo, vidu la artikolon ''The Dubliners''.
***Dubliners*** (Esperante ***Dublinanoj***) estas kolekto de 15 historietoj publikigita de James Joyce en 1914. Ili celis esti senbrida kaj satira priskribo de la malsupra klaso irlanda vivinta en kaj ĉirkaŭ Dublin en la komencaj jaroj de la 20-a jarcento. En tiuj historioj Joyce, poste agnoskota kiel pioniro de "konscio-fluaĵa" verkado, uzas kompare realisman stilon por atingi palpeblan, tamen atentokaptan priskribon de karakteroj. La historioj ekestis je tempo, kiam irlanda naciismo kulminis kaj serĉo pri naciaj identeco kaj celo furoris; Irlando, je vojforko de historio kaj kulturo, estis skuata de diversaj konverĝaj ideoj kaj influoj. Tiuj historioj ŝajnas bildigi, ofte senflate, la konfliktojn generitajn de tiuj influoj en la vivoj de dublin-aj urbanoj. Multaj roluloj de *Dubliners* poste reaperos en roletoj en la novelo Ulysses de Joyce.

La historietoj
--------------

* *The Sisters* (la fratinoj)
* *An Encounter* (renkonto)
* *Araby* (arablando)
* *Eveline* (Evino)
* *After the race* (post la konkurso)
* *Two Gallants* (du galantuloj)
* *Boardinghouse* (pensiono)
* *A little cloud* (nubeto)
* *Counterparts* (kompensaĵoj)
* *Clay* (argilo)
* *A painful case* (doloriga kazo)
* *Ivy Day in the Committee Room (hedera tago en la komitatejo)*
* *A mother* (patrino)
* *Grace* (graco)
* *The Dead* (la mortuloj). Dum epifania festo s-ro Gabriel CONROY ofendas tri virinojn kaj ekkonscias, ke homoj senpasiaj kiel li estas kvazaŭ jam mortaj. Tiu historieto estas ofte nomata la plej grandioza historieto iam ajn verkita.

La historietoj estas divideblaj laŭ la homaj aĝoj kaj situacioj, kiujn ili traktas:

* Infanaĝo (1 - 3)
* Adoleskeco (4 - 7)
* Plenaĝo (8 - 11)
* Publika vivo (12 - 15)

La unuajn 14 historietojn Joyce verkis en aŭ antaŭ 1905; la lastan en 1907. Sed Joye ne trovis eldoniston ĝis 1914, ĉar multaj timis, ke iuj dublin-anoj tro klare rekonu sin mem en la karakteroj de la historioj.

* Kategorio Dubliners en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 37588
* GND: 4305371-3
* LCCN: n94034908
* VIAF: 185179528
* SUDOC: 027422089
* BNF: 11946690k
* NLA: 35255365
 |
**Lajos Besenyei** [lajoŝ bedxenjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Besenyei Lajos** estas hungara ekonomikisto, profesoro, membro de Ukraina Scienca Akademio.

Lajos Besenyei  Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 15-an de junio 1941 en Tarnazsadány.

Biografio
---------

Lajos Besenyei akiris diplomon en Ekonomia Universitato Károly Marx en 1964. Ĝis 2003 li instruis samloke, kie li doktoriĝis en 1969. Ekde 1993 li instruis ankaŭ en Universitato de Miskolc, kie li estis katedrestro kaj dekano (1994-1997), eĉ rektoro (1997-2006). En 1981 li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis diversajn premiojn ekde 1985. Lia ĉefaj temoj estas statistiko kaj ekonomiaj prognozoj en la futuro.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A nemzetközi idegenforgalom határstatisztikai megfigyelése* (1975)
* *A vállalati stratégiák prognosztikai alapozása* (1985)
* *A statisztika oktatásának aktuális kérdései* (1996)
* *A magyar jövőkutatás múltja, jelene és jövője* (2005)
* *Üzleti prognózisok idősoros modelljei* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Votuporanga Universitata Centro** (portugale *Centro Universitário de Votuporanga*), mallongigo **UNIFEV**, estas brazila supera eduka institucio kontrolata de Votuporanga Eduka Fondaĵo*.*

UNIFEV havas du kampusojn, tiu situanta en la urbocentro de Votuporango (brazila subŝtato San-Paŭlo), kaj tiu alia en la nordo de la urbo. Krome la universitata centro havas la elsendejojn UNIFEV-radion kaj UNIFEV-Televidon.

Historio
--------

UNIFEV komenciĝis la 30-an de aprilo 1966, kiam Urba Leĝo n-ro 751 kreis sian sponsoron, la *Eduka Fondaĵo de Votuporango* (mallongigo FEV), senprofita komunuma institucio.

Komence establita kiel publika aŭtarkio, sub la nomo de *Fakultato de Sciencoj kaj Literoj de Votuporango* (mallongigo FACLE), FEV ofertis nur tri bakalaŭrajn kursojn, per sia fakultato: Scienco, Beletroj kaj Pedagogio.

Tri jaroj poste, FEV ĉesis aparteni al la urba registaro kaj fariĝis neprofitcela fondaĵo laŭ privata juro. En 1973, la ŝanĝo alportis du novajn kursojn al la institucio: Kontado kaj Administrado, kiam ankaŭ estis fondita la *Fakultato pri Kontadaj kaj Administraj Sciencoj de Votuporango* (mallongigo FACICA).

FACLE kaj FACICA vivis kune ĝis 1991, kiam ambaŭ estigis la *Integritajn Fakultatojn de Votuporango* (mallongigo FIV), kaj fronte al la pliiĝo de la oferto de Supera Edukado en multnombraj sciaj kampoj, en 1997, FIV transformiĝis al UNIFEV.

Referencoj
----------

1. ↑  UNIFEV.  Raporto de 2009 (portugale).

Vidu ankaŭ
----------

* Votuporango
* Lernejo UNIFEV
* Votuporanga Eduka Fondaĵo
* UNIFEV-Radio
* UNIFEV-TV

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de UNIFEV portugale
**Franz Naval**, fakte *Pogacnik* (n. 20-an de oktobro 1865 en Laibach/Ljubljano, Slovenio; m. 9-an de aŭgusto 1939 en Vieno) estis operkantisto.

La lirika tenoristo ricevis sian edukadon komence en Laibach, sed finfaris ĝin ĉe Josef Gänsbacher en Vieno. Sian debuton la kantisto havis en 1888 ĉe la urba teatro en Frankfurto ĉe Majno kaj li kantis ekde 1895 en Berlino ĉe la Kortegopero. En 1898 li ricevis engaĝon de la Viena Kortegopero, kiun li tamen sekve de konflikto kun Gustav Mahler jam forlasis en 1902. La vienan publikon li adiaŭis kiel „Richard" en Un ballo in maschera (1902) resp. dum adiaŭa koncerto en la muziksocieto.

En 1903/04 sekvis sezono ĉe la Metropola Operejo en Novjorko kaj poste denova dungiteco en Berlino ĉe la Kortegopero resp. ekde 1908 ĉe la Komika Opero.

Franz Naval siatempe estis ankaŭ grava lidkantisto. Post la fino de sia kantistokariero li vivis kiel kantinstruisto en Vieno.

Lia tombo troviĝas sur la Evangela Tombejo Vieno-Simmering (IX, 1, 36).

Literaturo
----------

* Michael Wolf, Klaus Edel: *Ausgesuchte Prominentengräber auf dem Evangelischen Friedhof Simmering. Eine Einführung in die Geschichte des Friedhofes und ein Begleiter zu ausgesuchten Prominentengräbern*. Herausgegeben vom Evangelischen Presseverband in Österreich, Wien 2000.
* Felix Czeike: Historischer Lexikon Wien, Wien 1995, S. 358
* Karl J. Kutsch, Leo Riemens: Großes Sängerlexikon, Bern 1987, Band 2, S 2078

* Kategorio Franz Naval en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 291178
* GND: 116266945
* LCCN: n82140322
* VIAF: 20427515
* ISNI: 0000 0000 2250 9351
* BNF: 138978748
* MBA: 1177cd92-b42b-4ad5-b595-d2c2af04d8cb
 |
**Lajos Beszédes** [lajoŝ besEdeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beszédes Lajos** estis hungara skolto, instruisto, notario.

Lajos Beszédes naskiĝis la 15-an de marto 1898 en Komárom (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la 6-an de novembro 1984 en King of Prussia (Pensilvanio, Usono).

Biografio
---------

Lajos Beszédes skoltiĝis dum la gimnaziaj jaroj en sia naskiĝurbo en 1913. Li batalis dum la 1-a mondmilito inter 1916-1918, poste li jam apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li akiris diplometon pri notario kaj li laboris en Lednické Rovne, kie li okupiĝis ankaŭ pri skoltismo. Li redaktis hungarlingvajn skoltajn gazetojn. En la 1930-aj jaroj li estis grava figuro de la skoltismo en Ĉeĥoslovakio, samtempe de la ĉeĥoslovakiaj hungaraj skoltoj. Tiutempe li edziĝis kaj filino naskiĝis. Post la Unua Viena Arbitracio li rehungariĝis kaj estis ĉefnotario en Guta (tiam en Hungario). Samtempe li estis fervora skolto. En 1945 li rifuĝis kun la familio al Bavario, post 4 jaroj ili translokiĝis al Usono. Li instruis ceramikoteknikon en en:Boys Town, Nebraska, samtempe li estis ankaŭ skolto. Li ricevis kelkajn hungarajn kaj usonajn premiojn.

Lia libro
---------

* *1941 Komárom vármegye Évkönyve az 1941. évre* (1941)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo "Beszédes Lajos" por skoltoj
* samnoma skolta taĉmento

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* [udvardicserkesz.sk/cserkesztori/05\_nagy\_alak\_beszedes\_lajos.rtf]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 694612
 |
Grafo **Franz LAMBERG** aŭ **LAMBERG Ferenc Fülöp** (la 30-an de novembro 1791, Mór (urbo) – 28-an de septembro 1848, Budao (urbo)) estis plenpotenca reĝa komisiito kaj armea komandanto en Hungario, oficiro, grandbienulo. Li ekservis en la armeo en 1810, iĝas en 1823 majoro, en 1827 subkolonelo, en 1829 kolonelo, en 1834 generalmajoro, en 1842 general-leŭtenanto. Li partroprenis en la hungara parlamento en 1847. 

Linĉado de LambergLi verkis germane kaj hungare, verkis artikolojn por *Hírnök* kaj historiajn-politikajn foliojn.

La imperiestro de Aŭstrio nomumis lin (5-an de septembro 1848) al imperiestra komisiito kaj ĉefkomandanto de Hungario. Li volis dissolvi la hungaran parlamenton, tiel alvenis en Peŝton la 28-an de septembro. La revolucia popolamaso rekonis kaj linĉis lin sur la tiama Danuba ponto Széchenyi-Ĉenponto.

Tiu okazintaĵo estas grava en la historio, ĉar evidentiĝis, ke anstataŭ kompromisoj milito okazos. Post la okazintaĵo Sándor Petőfi verkis krudan poemon.

Lia verko estas *Ungarns politische Zukunft* (sennome eldonita en Pozono, 1842).

* Kategorio Franz Lamberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209016
* GND: 122110439
* VIAF: 45174614
 |
La **Aratea de Leiden** estas manuskripto, kiu enhavas la astronoman tekston *Phainomena* pri konstelacioj de Aratos (310 a.K. – 245 a.K.), laŭ la latina traduko de Claudius Caesar Germanicus. Ĝi estas konservita en Leiden, Nederlando.
La manuskripto datiĝas de 825 kaj estis kreita en Akeno aŭ Metz. Ebla mendinto estis la imperiestro Ludoviko la Pia.

la 35 plenpaĝaj miniaturoj estas esceptaj. Ili estas altkvalitaj kaj reprezentas stilfidelan kopion de nekonservita antikva modelo. Kvar bildoj mankas. La kodekso enhavas entute 99 pergamenajn foliojn, kies formato estas 225 × 200 mm.

Historio
--------

La manuskripto troviĝis ĉ. la jaro 1000 en norda Francujo, eble en la abatejo *Saint-Bertin*, kie estiĝis du kopioj. En 1573 Jacob Susius aĉetis la manuskripton de pentristo en Gent, poste ĝin posedis Hugo Grotius, kaj sekve la reĝino Kristina de Svedujo kaj Isaak Vossius. Kun ties heredaĵo la kodekso iĝis en 1690 posedaĵo de la universitata biblioteko de Leiden, kie ĝi troviĝas ankoraŭ nun sub la signo *Voss. lat. Q 79*.

.

.

Miniaturoj
----------

* Ilustraĵo de la konstelacio CefeoIlustraĵo de la konstelacio Cefeo
* HerculesHercules
* Ophiuchus, Serpens & ScorpiusOphiuchus, Serpens & Scorpius
* BoötesBoötes
* AurigaAuriga
* AndromedaAndromeda
* AriesAries

Bibliografio
------------

* Florentine Mütherich, Joachim E. Gaehde: *Karolingische Buchmalerei*, S. 68–71. Prestel, München 1979. ISBN 3-7913-0395-3
* Ingo F. Walther, Norbert Wolf: *Meisterwerke der Buchmalerei*, S. 92–93. Köln u. a. Taschen 2005, ISBN 3-8228-4747-X

* Kategorio Aratea de Leiden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La pentristo Franz Skarbina en 1909
**Franz SKARBINA** (naskiĝinta la 24-an de februaro 1849 en Berlino, mortinta la 18-an de majo 1910 samloke) estis germana pentristo. Li anis ĉe Berlina secesio.

Vivo
----

Skarbina studis ĉe la berlina akademio pri artoj kaj poste mem trejniĝis laŭ la modelo de Adolph von Menzel kiel desegnisto kaj pentristo de moderna vivo. En la 1870-aj jaroj estiĝis krom akvafortoj, guaŝoj kaj desegnaĵoj kelkaj ĝenraj bildoj, el kiuj ĉefe du furoris: *Der Lebensabend* (pri la maljuna Frederiko la 2-a (Prusio) dum aŭtuna tempo en la parko de Sanssouci) kaj *Erwachen eines Scheintoten nach einem Selbstmordversuch unter den Leichen der Anatomie* (pri ŝajna mortinto kiu vekiĝis en anatomiejo inter kadavroj).

Vojaĝo al Nederlando igis lin ekpentri la elegantajn personojn en la naĝejoj de ĉe Norda Maro] *(Mittag 12 Uhr in Ostende)*. En 1885 li estis pli longa tempo en Parizo kie li faris multajn imponajn verkojn oleaj akvafortaj ĝuaŝaj pri la surstrata kaj ensocia vivo laŭ la ideoj de moderna naturalismo. Ankaŭ el vojaĝoj al Norda Franclando kaj Nederlando li kunportis multajn pentraĵojn pri popola vivo: ekz. *Die Fischauktion in Blankenberghe* (1886), *Küchenhof eines bretonischen Hotels*, *Wäscherinnen in Pont-Aven in der Bretagne*, *Das Innere einer holländischen Heringsräucherei*, *Hof einer Farm in der Picardie* (1890, Münchener Neue Pinakothek), *Belgisches Kabaret* (1891, Dresdener Galerie), *Spitzenklöpplerinnen in Brügge* (1896, Berliner Nationalgalerie).

El la pli malfruaj parizaj bildoj menciindas *Der Auerseelentag*, el la vivo de Berlino: *Der Weihnachtsmarkt im Lustgarten* (1893), *An der Potsdamer Brücke*, *Im Zentrum Berlins*. El montrigaĵoj de tiutempaj okazoj estu atentigite pri *Der Kaiser in der schiffbautechnischen Gesellschaft*, *Eine klinische Vorlesung E. v. Bergmanns* (1906). Skarbina prezentis ankaŭ motivojn ekz. el Karlovy Vary, Tirolo kaj Italujo (*Abend in einem Dorfe*, Berliner Nationalgalerie), kaj produktis gravuraĵojn, litografaĵojn ka ilustraĵojn. Li estis membro de *Vereinigung der XI* kaj de la Berlina akademio pri artoj. Inter 1878–93 li docentis ĉe la artoakademio kaj nomumitis en 1888 profesoro.

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 519-520, kio legeblas interrete tie ĉi.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franz Skarbina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la verkoj de Skarbina ĉe *bürgertum.com*
* Verkoj ĉe *zeno.org*
* Biografio sur berlina historia retpaĝaro
* Skarbina en Kallmünz
* Biografio ĉe *musee-imaginaire.de* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585454
* GND: 11923873X
* LCCN: nr95039508
* VIAF: 52494633
* ISNI: 0000 0000 8382 761X
* ULAN: 500011377
* RKD: 72921
* NKC: xx0223249
 |
**Franz Philipp Schott** (naskiginta la 30-an de julio 1811 en Majenco; mortinta la 8-an de majo 1874 en Milano) estis germana muzikeldonisto.

Entreprenisto
-------------

Schott estis ekde 1855 la ununura tenanto de la muzikeldonejo B. Schott’s Söhne, kiu ekzistas ĝis nun. Li sukcesis fiksigi la kunlaboron kun Richard Wagner kaj per tio meti mejlŝtonon en la firmaan historion.

La entreprenisto apartenas al la gravaj majencaj mecenatoj de la 19-a jarcento. Li donacis ekzemple gravan parton por la starigo de Schiller-monumento sur la Schiller-Placo. Kune kun sia edzino Betty li fondis fondaĵon por fondado kaj subtenado de kontinua orkestro en Majenco. En sia vilao li akceptis multajn eminentajn muzikistojn siatempajn.

Literaturo
----------

* Marion Brück: Schott, Franz Philipp. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). volumo 23, Duncker & Humblot, Berlino 2007, ISBN 978-3-428-11204-3, p. 487


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 431203
* GND: 104242523
* VIAF: 69364663
* MBA: f5a338f1-95bd-4196-a83c-acbcaf58a3ac
 |
EdE-S

**Franz SCHEIBENREITER** (ŝajbenrajter) estis aŭstria germano, ĉeflerneja fakinstruisto (matematiko, desegno kaj Esperanto). Naskiĝis en la 30-a de novembro 1898 en Hadres. Estis sekretario de instruista fako de ALLE, grupestro de la VI-a grupo de ALLE. Laboris por TAGE kaj TAK. Verkis kun d-ro Casari la unuajn aŭstrajn Esperanto-lerno- kaj legolibrojn por la lernejo (du partoj 1927, 1929). Kunlaboris al „La Socialisto" kaj „Tutmonda Kolektanto". Redaktanto de „Verda Revuo" 1935-1938.

Dum la dua mondmilito li estis kaptito en Tiflis. Li estis liberigita en 1946.

Notoj
-----

1. ↑  Aŭstria Esperanto-Revuo.*Vivosigno pri s-ano Franz Scheibenreiter*. N. 4-5, p. 76. Nov-dez 1946

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28257
* GND: 12831222X
* VIAF: 1060975
* ISNI: 0000 0000 2581 3180
 |
**László Szörényi** [lAslO sorEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szörényi László József** estis hungara katolika pastro, kanoniko, preposto, episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis *kisszörényi* [kiŝsorEnji].

László Szörényi naskiĝis la 24-an de oktobro 1670 en Trencsén (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Trenčín en Slovakio), li mortis la 13-an de novembro 1752 en Nitro (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempe en Slovakio).

Biografio
---------

László Szörényi studis en Presburg kaj Nagyszombat, ekde 1695 en Romo. Post 2 jaroj li pastriĝis, hejmenveninta li doktoriĝis el teologio. Inter 1699 kaj 1702 li estis paroĥestro en Bajna, inter 1702-1752 li estis kanoniko en Nitro. Intertempe li estis seminariestro kaj preposto inter 1711-1715. Li atingis la pastran rangon episkopo en 1718 kaj en alia episkopejo en 1733. Pro proksimeco kaj minaco li daŭre tenis la rangon kanoniko. En 1748 li retiriĝis kaj vivis ĝismorte kvazaŭ ermito.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Manuale Canonicorum continens praxim et observationes capitulares* (1714, 1744)
* *Archi-Decanus visitans* (1727)
* *Vindiciae Syrmienses seu descriptio Syrm. episcopatus* (1734, 1746)
* *Remonstratio illius quod regulares cuiuscunque ordinis etiam mendicantium...* (1739)
* *Praerogativae, libertates et privilegia ecclesiis et clero regni Hungariae...* (1745)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682487
* GND: 1055514406
* LCCN: n96104342
* VIAF: 60818424
* ISNI: 0000 0001 0814 7726
 |
La **korporacia identeco** estas la fizika manifestado aŭ prezentado de marko aŭ firmao. Ĝi referencas al la rekoneblaj vidaj aspektoj de la identeco de korporacio, tio estas en la organiza komunikado.

Ĝenerale, ĝi inkludas logoon kaj subtenajn elementojn (koloroj, figuroj ktp.), ĝenerale komgruigitaj pere de grupo de konsuklinioj kolektitaj plej ofte per dokumento nomita *manlibro de korporacia identeco*.

Iloj
----

Tiuj regolinioj establas kiel plej ofte estas montrita la imago de markoj kaj ili povas inkludi ilojn kiel la jenaj: 

* vizitkartoj,
* markitaj leterpaperoj kaj aliaj papermaterialo (kovertoj, fakturoj, reklamaĵoj ktp.),
* dosierujoj,
* invitiloj,
* korporaciaj personaj identigiloj,
* uniformoj.

Celoj
-----

* Difini la direkton de la organiza kulturo.
* Konstrui la korporacian personecon.
* Plifortigi spiriton de aparteno kaj estreco.
* Helpi la disvastigon de novaj produktoj kaj servoj.
* Generi favoran publikan opinion.
* Plibonigi investadon en komunikado.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710293
* GND: 4193565-2
* NDL: 00999829
* NKC: ph135339 ph180949, ph135339
 |
**László Szilágyi** [lAslO silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi László** estis hungara scenaristo, ĵurnalisto.

László Szilágyi  naskiĝis la 2-an de oktobro 1898 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de septembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Szilágyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li iomete studis juron, fine li iĝis ĵurnalisto en 1918. En la sekvaj jaroj li verkis ankaŭ poemojn, novelojn, skeĉojn, la opereto *Levendula* portis grandan sukceson en 1923. En la sekvaj jaroj li verkis ĉefe libretojn por operetoj kaj scenarlibrojn por filmoj. Li edziĝis en 1934. Nepre menciindas liaj ŝlagrotekstoj: „Negyvenhatos sárga villamoson", „János legyen fenn a János hegyen", „Köszönöm, hogy imádott", „Pá, kis aranyom", „Lehet könny nélkül sírni", „Kis kacsa fürdik", „Éjjel az omnibusz tetején" kaj filmoŝlagroj: Sonĝoaŭto, Hyppolit, la lakeo.

Elektitaj operetaj libretoj
---------------------------

* *Amerika lánya* (1924)
* *Eltörött a hegedűm* (1928, ankaŭ filmo en Holivudo)
* *Én és a kisöcsém* (1933)
* *Mária főhadnagy* (1943)

Elektitaj filmaj scenarlibroj
-----------------------------

* *Tokaji rapszódia* (1937, kun Gábor Vaszary)
* *Pepita kabát* (1940)
* *Kölcsönkért férjek* (1941)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Koordinatoj: 47° 54′ 09″ N 3° 04′ 12″ O﻿ / ﻿47.90250 °N, 3.07000 °O﻿ / 47.90250; 3.07000 (mapo)

**Chêne-Arnoult** estas loĝloko, delegita komunumo kaj eksa franca komunumo lokita en la situas en la departemento *Yonne* kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo: La 1-an de januaro 2016 la loĝloko kun 13 najbaraj antaŭe sendependaj komunumoj kreis novan komunumon Charny Orée de Puisaye. Fine de 2018 en Chêne-Arnoult vivis 108 loĝantoj. Administre la loĝloko apartenas al la arondismento *Auxerre* kaj al la kantono *Charny*.

Geografio
---------

Chêne-Arnoult etendiĝas sur 9.1 km², kaj havis 123 loĝantojn laŭ la antaŭa censo de 2006. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la historia regiono Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Lionel Hochard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

La aktoro Hubert Deschamps (1923-1998) estis enterigita en la tombejo de tiu komunumo.

Administrado
------------

Chêne-Arnoult apartenas al la kantono de Charny, kies ĉefurbo estas Charny. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Charny
* Aliaj lokoj kun la nomo Chêne
**Calkiní** estas unu el la 11 komunumoj de la meksika subŝtato Campeche, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Calkiní. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 04001.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 49850 loĝantojn. El tiuj estis 24674 viroj kaj 25176 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1966,57 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 38672 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 24977 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 64,59 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Calkiní Arkivigite je 2007-05-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**László Telegdy-Kováts** [lAslO telegdi-kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Telegdy-Kováts László** aŭ *Telegdy Kováts László* estis hungara kemiisto, profesoro.

László Telegdy-Kováts  naskiĝis la 5-an de decembro 1902 en Hungara reĝlando en Galgóc (nuntempa Hlohovec en Slovakio). Li mortis la 11-an de majo 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Telegdy-Kováts frekventis gimnazion en Nyitra, sed pro Traktato de Trianon li jam abiturientis en Balassagyarmat en 1920, poste li akiris kemian diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1925. Post la diplomo li estis asistanto de Elek 'Sigmond. En 1927 li doktoriĝis en la universitato, poste li laboris en kemia instituto. En 1930 helpe de stipendio li vivis en Anglio. Inter 1942 kaj 1948 li gvidis firmaon "Hungara Sukero", poste li laboris en ministerio pri malpeza industrio. En 1950 li revenis por instrui en la menciita universitato, kie li estis dekano inter 1952-1955 kaj en 1957. En 1952 li doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1972. Li ricevis 3 premiojn inter 1961-1964. Komence li okupiĝis pri kemio de grundoj, poste pri nutraĵoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Élelmiszerkémia és élelmezési iparok* (1952)
* *Élelmezési iparok* (1957) libro kun iu alia
* *Válogatott fejezetek az élelmiszerkémiából. Vitaminok és egyéb hatóanyagok.* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 67-a paĝo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**László Tisza** [lAslO tisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tisza László** estis hungardevena usonana fizikisto, membro de Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj.

László Tisza
László Tisza  naskiĝis la 7-an de julio 1907 en Budapeŝto. Li mortis la 15-an de aprilo 2009 en Kembriĝo (Masaĉuseco).

Biografio
---------

László Tisza devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj en Gotingeno. Hejmenveninta al Budapeŝto li kreis disertaĵon. Ekde 1934 li laboris en instituto de Ĥarkivo, ekde 1937 en Parizo. En 1940 li devis rifuĝi de la nazioj al Usono. Inter 1941-1974 li havis postenon en Masaĉuseca Instituto de Teknologio, poste li oficiale pensiuliĝis, sed neoficiale li esploris kaj instruis plu ĝismorte. Li okupiĝis pri kvantuma mekaniko kaj termodinamiko.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *The Thermodynamics of Phase Equilibrium* (1961)
* *Generalized Thermodynamics* (1966)
* *Integration of Classical and Quantum Physics* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 562377
* GND: 118802372
* LCCN: n82077210
* VIAF: 73916802
* ISNI: 0000 0001 1511 616X
* SUDOC: 075984199
* BNF: 12291404c
* BIBSYS: 90602432
 |
**Cimanes de la Vega** [ziMAnes delaBEga] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Vega de Toral.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.
Preĝejo de Lordemanos.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bariones de la Vega, Cimanes de la Vega kaj Lordemanos, okupas totalan areon de 26,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 441 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj pro apartigo de loĝlokoj. Ĝi distas 61 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla. Ĝi limas kun Villaquejida, Matilla de Arzón (Zamora) kaj San Cristóbal de Entreviñas (Zamora).

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj kaj beto) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj bovoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758713
* VIAF: 316732781
 |
**Miraveche** [miraBEĉe] estas submunicipo kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas la loĝlokon Silanes, okupas totalan areon de 22,7 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 85 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 600 loĝantojn el la 1990-aj jaroj. 

Ĝi distas 65 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, sur la deklivaro de la Montoj Obarenes.

Historio
--------

En la antikveco la areo estis loĝata de la aŭtrigonoj. Al tiuj apartenis grava nekropolo, malkovrita en Miraveche en 1915, kaj aranĝita en 2013.​ 

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

La koko apartenis al la kvaropo *Cuadrilla de Santa María de Ribarredonda*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al *partido de Bureba*, kun reĝa​ jurisdikcio kaj propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Eŭlalia.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774037
 |
**Quizup** (Kvizupo) estis ludo por poŝtelefono, lanĉita fare de Plain Vanilla Games en 2013, kaj ĉesigita en 2021. Quizup estis multludista kviza ludo. Ĝi proponis pli ol 2000 temojn de kvizo. Krom ludi eblis ankaŭ fari komentojn aŭ publikigi afiŝaŝojn sub la kvizo-temoj, kaj konversacii kun aliaj ludistoj. Ĉiu ludisto povis krei sian propan kvizon, ĝi mem alirebliĝinte al ĉiuj uzantoj.

Platformoj
----------

La ludo estis disponebla ĉe iOS, Android, Windows Phone kaj alirebla per komputilo en la oficiala retejo. Ĉi-lasta loko estas la sola, kiu ebligis al uzanto krei sian propran temon, kiu alirebliĝos publike en ĉiuj platformoj.

Esperanto kaj Quizup
--------------------

Kelkaj uzantoj kreis temojn pri Esperanto en Quizup. Eblis ankaŭ gajni la titolon "espérantiste" (esperantisto) en la franclingva versio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2014-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
*

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑   Arkivigite je 2014-04-04 per la retarkivo Wayback Machine Serĉu "*esperanto*" en la serĉilo
2. ↑
Koordinatoj: 47° 43′ 57″ N 4° 02′ 07″ O﻿ / ﻿47.73250 °N, 4.03528 °O﻿ / 47.73250; 4.03528 (mapo)

**Moulins-en-Tonnerrois** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 125 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Moulins-en-Tonnerrois etendiĝas sur 15.13 km², kaj havis 125 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.3 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Marcel GEORGES, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Moulins-en-Tonnerrois apartenas al la kantono de Noyers, kies ĉefurbo estas Noyers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Noyers

Yonne
Situo de Graham en Kantono Pierce kaj en VaŝingtonioManifestaciantoj por justeco en salajroj, ĉe Walmart en Graham (Vaŝingtonio)
**Graham** estas censa loko *(CDP)* en Kantono Pierce (Vaŝingtonio) en Usono. La nombro de loĝantoj estis 8 739 laŭ la censo de 2000, kaj kreskis 168-procente ĝis 23 491 en 2010. Ĝia poŝtkodo "ZIP" estas 98338. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-27785 kaj 1511005, respektive.

Geografio
---------

Graham situas ĉe 47° 2′ 23″ N 122° 16′ 42″ U﻿ / ﻿47.03972 °N, 122.27833 °U﻿ / 47.03972; -122.27833 (mapo) (47.039756, -122.278375). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Graham ampleksas areon de 55,5 km², tute sekteran. La ĉirkaŭaj komunumoj estas Spanaway (nordokcidente), South Hill (norde), Orting (oriente), Elk Plain (okcidente), Eatonville (sude), Roy (sudokcidente), kaj Electron (sudoriente).

Citaĵoj
-------

1. ↑   Arkivigite je 2008-05-21 per la retarkivo Wayback Machine United States Census Bureau. Alirdato: 2008-01-31.

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Dispatch (loka ĵurnalo de Eatonville, Ashford, Elbe, Roy kaj Graham)
* Graham Business Association
**Attila Lénárt,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lénárt Attila** estas hungara grafikisto.

Attila Lénárt  naskiĝis la 27-an de majo 1983 en Debrecen.

Biografio
---------

Escepte la naskiĝon Attila Lénárt vivas en Derecske, li tie frekventis gimnazion, poste li studis en Kalvinana Pedagogia Altlernejo Ferenc Kölcsey en Debrecen. Li akiris diplomon en 2009. Jam dum lernado li okupiĝis pri literaturo kaj desegnado, ekde 2007 li ekspozicias. Li konstante partoprenas en la someraj artistkolonioj okazintaj en Derecske. Lia debuta verko aperis en 2017, kiun li verkis, redaktis kaj ilustris.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Berettyóújfalu (2007)
* Derecske (2008, 2011)
* Debrecen (2009, 2016)
* Szentes (2016)
* Szeged (2017)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Debrecen (2008, 2011)
* Salonta (2011)
* Cluj (2012)
* Stutgarto (2016)

Elektitaj libroj
----------------

* *Csipetnyi mese – versek, mondókák kicsiknek és nagyoknak* (fabellibro, 2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629261
 |
**Bernardo ROSSELLINO**, denaske **Bernardo di Matteo Gamberelli**, (n. en 1409 en Settignano - m. en 1464 en Florenco) estis itala, florenca skulptisto kaj arkitekto. Li estis la pliaĝa frato de la skulptisto Antonio Rossellino.

Tomba en San Miniato al Monte (Florenco).La juna Bernardo estis unue la lernejano kaj kunlaboranto de Leon Battista Alberti. Li junaĝe plenumis multajn verkojn, unue en Toskanio kaj sekve sed nedaŭre en Romo, kie li precipe laboris por la papo Nikolao la 5-a. Inter 1446 kaj 1450, li revenis al Florenco kaj plenumis la tombmonumenton de Leonardo Bruni en la baziliko Santa Croce.

En 1459, la papo Pio la 2-a ŝarĝis lin pri la raciema, entuta rekonstruado de la mezepoka urbeto Corsignano konforme al la stilo de renesanca arkitekturo.

* Kategorio Bernardo Rossellino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 266836
* GND: 118791214
* LCCN: n85341115
* VIAF: 50021476
* ISNI: 0000 0000 6629 9624
* SUDOC: 159765803
* ULAN: 500025681
* RKD: 130283
 |
**Robert Harris JUSTMAN**, ankaŭ konata per anglalingva karesnomo "**Bob**", (1926-2008) estis jud-usona televida aktoro, produktoro, reĝisoro de televido, kaj direktoro de produktado.

Justman komencis sian karieron kiel helpproduktoro ĉe filmoj kiel *The Big Combo* (1955), *Kiss Me Deadly* (1955), *The Big Knife* (1955), *Attack!* (1956), kaj *Mutiny on the Bounty* (1962). 

Li laboris en 1960-aj jaroj ĉe multaj televidserioj kiel *Lassie*, *The Life of Riley*, *Adventures of Superman*, *The Outer Limits*, *Star Trek*, *Mission: Impossible*, kaj *Then Came Bronson*. Li ankaŭ aperis kiel ekstrulo en "A Feasibility Study" epizodo de *The Outer Limits*.

Star Trek
---------

Justman estis unu el la pioniroj de Star Trek, laborante kiel asociita kaj kontrola produktisto ĉe *Star Trek: The Original Series* kaj *Star Trek: The Next Generation*. Li ankaŭ estis la helpreĝisoro de la du provepizodoj de Star Trek: "The Cage" kaj "Where No Man Has Gone Before." Dum *Star Trek: The Original Series* li estis helpisto de Gene Roddenberry. Li funkciis kiel asociita produktoro de Star Trek dum ĝiaj unuaj du sezonoj, kaj estis promociita al kunproduktoro ĉe la komenco de la tria antaŭ rezignado, parte pro sia malkontento pri la malpliiĝo de kvalito de la serio, same kiel malbonaj rilatoj kun Paramount, la nova posedanto de la studio. 

Kun Herbert F. Solow, Justman verkis libron *Inside Star Trek: The Real Story*, eldonita de Pocket Books en 1996.

Li estas omaĝita per nomo de kosmopramo en *The Next Generation*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635737
* GND: 120387832
* LCCN: n87922176
* VIAF: 87260986
* ISNI: 0000 0000 7825 3535
* SUDOC: 199233780
* BNE: XX1537137
 |
**Fusilo** tipo **Dreyse** (germane *Zündnadelgewehr*, t.e. pinglo-prajma pafilo) estis grava revolucio en la batalarmiloj, ĉar estis la una pafilo ŝargebla tra la eksplodujo. La ĝistiamajn pafilojn oni devis ŝargi tra la ekstremo de la paftubo, kio estis longa, komplika (ĝis la invento de la unuaj kartoĉoj kun Fusilo Enfield en 1853), kaj postulis, ke la pafisto staru dum la manipulado, kio elmetis lin je la vido, kaj pafoj, de la malamiko. Fusilo Dreyse ebligis al la pafisto kuŝi dum ŝargado, kaj en la tempo, dum kiu la antaŭaj fusiloj pafis unu pafon, ĝi pafis 6! En la Prusa-aŭstria milito de 1866 la prusa armeo disponis je tiu nova fusilo, la aŭstroj je la tradiciaj. La rezulto de la milito tute ne estis miriga. Tiu ĉi armilo do rolis grave en la eŭropa historio, ebligante la unuigon de Germanio far Prusujo (kaj sen Aŭstrio).

La inventinto estis Johann Nikolaus von Dreyse (1787—1867). Dreyse estis nobeligita en 1864.

La Dreyse-fusilo havis tamen malvirtojn. Ĝi estis uzita plu en la Franca-Prusa Milito de 1870, sed poste ĝi estis anstataŭita de plibonigitaj tipoj.

Teĥnikaj detaloj:

* tubradiuso: 15,4 mm
* pezo: 4,615 kilogramoj
* ŝargo (nigra pulvo): 4,8 gramoj
* kuglo (el plumbo): 31 gramoj
* frekvenco: 10 – 12 pafoj / minuto
* rapideco de kuglo ĉe tub-eliro: 305 metroj/sekunde
* efika pafdistanco: 600 metroj

Vidu ankaŭ
----------

Muzeo en la Dreyse-domo (Sömmerda)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fusilo Dreyse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2010-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2007-07-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-11-09 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Attila Menyhárd** [menjhArd], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menyhárd Attila** estis hungara advokato, juĝisto, altlerneja instruisto.

Attila Menyhárd naskiĝis la 22-an de novembro 1968 en Esztergom.

Biografio
---------

Attila Menyhárd akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1993, ĝuste post jardeko sciencan gradon Ph.D. Ekde 1997 li instruas en la universitato komence kiel asistanto, ekde 2004 docento. La habilitiĝo okazis en 2007, samtempe li iĝis katedrestro. En 2012 li atingis la instruan rangon profesoro. Intertempe li akiris ankaŭ advokatan diplomon kaj li praktikas en ateliero, krome li estas ankaŭ juĝisto. Li ricevis 4 premiojn inter 2009-2017.

Elektitaj libroj
----------------

* *A szerződés akarathibák miatti érvénytelensége* (2000)
* *A jó erkölcsbe ütköző szerződések* (ankaŭ disertaĵo, 2004)
* *Kereskedelmi jog* (kunaŭtoro, 2008)
* *Dologi jog* (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-08-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704788
* GND: 1082260800
* LCCN: n2006034209
* VIAF: 41266007
* ISNI: 0000 0000 4104 9426
* SUDOC: 220053723
 |
**Neot Kedumim - Biblipejzaĝa Rezervo en Israelo** (**נאות קדומים**, **Neot Kedumim - the Biblical Landscape Reserve in Israel**) estas "Biblia Ĝardeno" dediĉita al la naturo de la  Juda Biblio kaj ankaŭ naturrezervejo situa en la arbaro *Ben Ŝemen* kaj proksime de la urbo Modiino ĉe Itinero 443, inter Jerusalemo kaj Tel Aviv, Israelo.

Neot Kedumim signifas agrablan paŝtejon (aŭ kabanon) antikvan.

Neot Kedumim estas provo re-krei la fizikan lokon de la Biblio. La parko kovras areon de ĉirkaŭ 2,5 km². La ideo planti tiun ĝardenon datiĝis el 1925. En 1964, tero estis asignitaj por la projekto kun la helpo de la ĉefministro David Ben-Gurion.

Neot Kedumim komprenas serion de naturaj kaj agrikulturaj pejzaĝoj, inter ili la Arbaro de Lakto kaj Mielo, la fabelo Alta Kanto de Salomono, la vitejo Jesaja kaj la Kampoj de la "Sep Specioj". Afiŝoj tra la ĝardeno citas rilatajn judajn tekstojn en hebrea kaj en angla.

Neot Kedumim organizas vizitojn por grupo, kiuj tion petas. Ĝi estas ankaŭ alirebla por individuoj, kiuj povas promeni helpe de mapo de la parko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Neot Kedumim - the Biblical Landscape Reserve in Israel

* Kategorio Neot Kedumim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La sekretaj arkivoj de la Inkvizicio*** estas dokumenta filmo kiu prezentas kiel la katolika eklezio, la plej pova de la tero, kreis la Inkvizicion por ataki siajn malamikojn kaj preservi la nediskuteblan aŭtoritatecon de la Papo. Historiistoj, spertuloj kaj ekleziaj ĉefoj opinias pri tiu ĉi afero.

Tiu ĉi kun-produktado de pli ol tri milionoj da dolaroj estis filmita en Hispanio, Francio kaj Italio kaj estis produktita kaj reĝisorita de la reĝisoro David Rabinobitch.

La sekretaj arkivoj de la Inkvizicio rakontas historion de epikaj proporcioj, torturo kaj teroro, de batalo pro la homaj rajtoj kaj digno. Bazita ĉe neeldonitaj sekretaj dokumentoj trovitaj en la Eŭropaj Arkivoj inkluzive de Vatikano. La arkivoj de la Inkvizicio malkovras la nekredeblan kaj veran historion de la Katolika Eklezio kiu dum 500 jaroj batalis por resti kiel la sola kaj vera kristana religio en la mondo. Dum pli ol duonjarcento regis danke al la implantado de amasa teror-sistemo. Miloj da personoj estis objekto de sekretaj juĝoj, torturoj kaj punoj.

Premioj
-------

* New York Festival 2007 (Or-Medaljono)
* Bronze TELLY AWARD for Best Series Trailer
* Yorkton International Film Festival (el Kanado)
* nominado al Plej Bona Dokumentalo.
* Premios Gemini 2006
* Plej Bona Reĝisoro.
* Golden Sheaf Award 2006
* Nominado al "Plej Bona Dokumentalo pri Historio

Opinio de Ĵurnaloj
------------------

* "Filmo profonda kaj tre fascina... atent-alvoko por ni ĉiuj" (Toronto Globe and Mail)
* "La filmo donas novan lumon pri la "nigra legendo" de la Inkvizicio (The Guardian)
* "Jen konvinkiga esplorado de la Inkvizicio" (The Chronicle Herald)
La neologa Granda Sinagogo de Budapeŝto, la plej granda sinagogo en Eŭropo.
La **neologoj** (hungare *neológ irányzat*) estas unu el la du grandaj komunaj organizaĵoj inter la hungara judaro. Sociale, la liberalaj kaj modernistaj neologoj pli tendencis al integriĝo en la hungaran socion ekde la Epoko de Emancipiĝo en la 19-a jarcento. Tio estis ilia ĉefa kvalito kaj ili estis plejparte la reprezentaĵo de la urbaj, asimilitaj mezklasaj kaj altklasaj judoj. Religie, la neologa rabenaro estis influita unuavice de la pozitiva-historia skolo de Zacharias Frankel, de kiu evoluis ankaŭ la konservema judismo, kvankam la formala rabena gvidantaro havis malmultan influon al la plejparte asimilemaj komuna establo kaj kongregacianoj. Ilia skismo kun la tradiciistaj ortodoksaj judoj iĝis institucia post la Hungara Juda Kongreso de 1868-1869 kaj ili fariĝis aparta konfesio *de facto*. La neologoj restis organize sendependaj en tiuj teritorioj ceditaj sub la kondiĉoj de la Trianona Traktato de 1920, kaj ili estas ankoraŭ la plej granda grupo inter la hungara judaro.