recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Preĝejo de Gerthausen
Interno
La surmontete situanta **Vilaĝa kirko de Gerthausen** (germane: *Dorfkirche Gerthausen*) estas luterana preĝejo en la kvartalo Gerthausen de Rhönblick, Germanujo. Post forbrulo en 1844 ĝi rekonstruitis sub la gvidado de la gravega ĉefkonstruisto saksia-vajmara Clemens Wenzeslaus Coudray laŭ klasikisma stilo. Ĝi monumentprotektindas.

Historio
--------

Kerne temas eĉ pri mezepokaĵo! Ĉeokcidente konserviĝis malfrugotika ornamripa fenestro. Dum incendio en aprilo 1844 la preĝejo kaj grandaj partoj de la vilaĝo brulkonsumiĝis. Temis pri defend-preĝejo. La muraro kun fosoj perdiĝis krom la vandaro kirka mem. Du portaloj sudaj restis kaj unu havas la jardaton 1712. La rekonstruiĝo kirka preparitis en printempo 1845: tiam konservitis la eksteraj muroj de la navo kaj la malsuprajpartoj de la orienta altarejturo; krome la fenestrovandoj. En 1847, du jarojn post la morto de Coudray, estis surkirke jam puco kaj farbo. En 1848 starigitis la orgeno kun novgotika orgenfasado.

Posedas la kirko duetaĝan ambonan altaron. Por la kirka lumigo uzatas ankaŭ lukarno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vilaĝa preĝejo de Gerthausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la kirkokorta fortikaĵo ĉe alleburgen.de

Notoj
-----

1. ↑  Informoj prikirkaj sur la retpaĝaro de ekmd.de
2. ↑  Tio necesis ĉar tiuregione la vilaĝoj mem ne havis ĉirkaŭfortikaĵojn. *Grossherzogthum Sachsen-Weimar-Eisenach*, Teil 1, Band 4, Gustav Fischer, Jena 1911, p. 10.
3. ↑  Rolf Bothe: *Clemens Wenzeslaus Coudray: 1775–1845; ein deutscher Architekt des Klassizismus*, Köln; Weimar; Wien: Böhlau, 2013, ISBN 978-3-412-20871-4, p. 543 ss.

50.580110.2604Koordinatoj: 50° 34′ 48″ N, 10° 15′ 37″ O (mapo)
**Usona militista ĉokolado** estas ĉokolado, kiu estas parto de la norma militista porcio de la Usona armeo ekde 1937. Porcio da ĉokolado servis du celojn laŭbezone: aŭ altigon de la truphumoro aŭ provizon de altenergia poŝa sekurporcio. Militistaj porcioj da ĉokolado estas farita laŭ specialaj specifoj por grandeco, pezo, kaj konservebleco. La plej granda parto da la ĉokolado disdonita al usonaj militistoj estas farita de la Hershey Foods Corporation.

Frandaĵo
--------

Kiam provizate kiel frandaĵo aŭ pliĝojaĵo militista ĉokolado estas ofte tute sama kiel normala ĉokolado el vendejoj laŭ gusto kaj teksturo. Tamen, ĝi estas ofte pakita kaj muldita malsame. La K-porcio de la Dua Mondmilito inkluzivis dikan briketon da ĉokolado, anstataŭ la oftan maldikan ĉokoladon.

Sekurporcio
-----------

Militista ĉokolado kiel sekurporcio ege malsamas de aliaj ĉokoladoj. Ĝi devas esti rapide havebla nutraĵo kaze de neceso, kaj tia, ke la soldatoj ne estu tentataj manĝi ĝin antaŭe. Kvankam oni provis plibonigi la guston, oni neniam konsideris tian ĉokoladon bongustan. Sekurĉokolado enhavas multe da energio, estas facile transportebla kaj rezistas altajn temperaturojn.

Ĉefe la temperaturrezisto estis grava kriterio, ĉar soldatoj troviĝas ofte ekstere, foje en tropikaj regionoj aŭ dezerto kaj portas la ĉokoladon en brustopoŝoj ĉe la korpo. Tiakondiĉe kutima ĉokolado fandiĝus ene de minutoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Usona militista ĉokolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivoj de Hershey — Ration D Bar (angle)
* Arkivoj de Hershey — Tropical Bar History (angle)
* Kosto de libero: Usonanoj militas — Ekspozicio de la Smithsonian Institute pri *Hershey's Tropical Bar* (angle) Arkivigite je 2011-07-24 per la retarkivo Wayback Machine
* 69th Tank Battalion — Veterano de la Vjetnammilito kritike komentas *Hershey's Tropical Bar* (angle)
En gramatiko, **komuna nomo** estas substantivo kiu povas prezenti ian ajn objekton, agon, fenomenon el iu klaso aŭ grupo karakterizata per komunaj ecoj aŭ trajtoj, ekz‑e *ĉevalo, fulmotondro, ŝtono, tablo, esperantisto.*

Tial komuna nomo precipe respondas al *nocio,* kontraste al propraj nomoj, kies ĉefa funkcio estas referenci specifan individuon, lokon, aperon, manifestiĝon.

Vasta klaso da komunaj nomoj konsistas el la fakaj terminoj (punkto, rekto, kurbo, likvo, planedo, birdo, tertremo, komputilo…). Kontraste al la propraj nomoj, la komunajn nomojn oni normale skribas minuskle (krom en kelkaj specialaj okazoj, ekz‑e frazkomence).

En konkreta parolsituacio komuna nomo povas indiki iun nedifinitan objekton — aŭ konkretan ekzempleron, antaŭe menciitan aŭ situacie evidentan. En okazo de tia difiniteco la komuna nomo ricevas la artikolon aŭ alian difinan determinilon.

Noto terminologia
-----------------

La vortokombino «komuna nomo» estas plursignifa, kiel atestas ĝia apartigilo. Tamen ĝi estas firme enradikiĝinta en la gramatika terminaro de Esperanto (PAG §29; PIV; ReVo  komuna nomo² en ReVo ), kaj tio sufiĉas por akcepti ĝin ankaŭ en Vikipedio.

Cetere, ankaŭ la alternativoj ne estas senproblemaj.

Laŭ la angla modelo en:common noun oni provis diri *komuna substantivo.* Ja plej ofte efektive temas pri substantivoj, kaj eĉ la titolo de ĉi tiu artikolo mencias substantivon por malambiguigo. Tamen ne ĉiam temas pri substantivoj: inter la propraj nomoj iuj estas plurvortaj aŭ nesubstantivaj (ekz‑e *Lingvo Internacia;* gazetaj aŭ beletraj titoloj «Antaŭen», «Hura!» ktp), kaj aktualas ilia kontrastigo kun la respondaj vortoj komunaj.

Tial pli racia estas la terminformo *komuna vorto*, uzata en la «Esperanta sintakso» de Paŭlo Fruictier, la unua (1903) provo pri plena gramatiko en Esperanto. Ĉi tiu terminformo tre konvenas por la uzoj gramatikaj, kvankam ĝi ne solvas la problemon pri nomoj (ekz‑e terminoj) plurvortaj.

Atentindas, ke kontrastigo de la nomoj propraj kontraŭ la nomoj komunaj aktualas ne nur en gramatiko, sed ankaŭ en logiko (filozofio) kaj nomscienco (onomastiko). En tiuj du lastaj fakoj plurvortaj nomoj (ĉu propraj, ĉu komunaj) estas ne malpli kutimaj, ol unuvortaj.

En terminologio ĝenerale oni ofte preferas terminojn unuvortajn, kiuj estas pli produktivaj en derivado; internacia termino unuvorta por «komuna nomo» estas apelativo (oni do povus formi derivaĵojn kia *apelativigo* ktp). Tamen la signifo de tiu termino ne ĉiam kaj ne ĉie estas egale interpretata; interalie en Esperanto iuj aŭtoritatuloj uzis ĝin tute alisence (vd la artikolon «apelativo»).

Vidu ankaŭ
----------

* Nomo
* Propra nomo
* Komuna nomo (apartigilo)
* Apelativo
**Villanueva de Sigena** [biljaNŬEba desiĤEna] estas municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la sudokcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

La loko estas konata kiel naskoloko de la heterodoksa teologo kaj sciencisto Miguel Servet, kiu estis ekzekutita de inkvizicio. Ekde 2002 estas Interpretejo pri la familia domo restaŭrita, sidejo de la *Instituto de Estudios Sijenenses Miguel Servet*. Proksime estas ankaŭ la Monaĥejo de Sigena, kies ĉefretablo estis pentrita de la renesanca pentristo konata kiel *Maestro de Sigena* (Majstro de S.).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la oriento de la komarko *Monegros*, oriente de la teritorio de Sena. Estas abundaj montetoj. 

La loĝloko Villanueva de Sigena (231 msm) estas je 64 km de Huesko, provinca ĉefurbo, sur la maldekstra bordo de la rivero Alcanadre. La municipa teritorio estas trapasata per la ŝoseo A-131 paralela al la rivero Alcanadre kiu komunikas kun apuda Sena okcidente kaj kun Ontiñena sudoriente.

Historio
--------

La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis irigacian reton kaj ankaŭ loknomojn kiel Alkanadre. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. 

La Monaĥejo de Sigena estis ege influa por ĉiuj loĝlokoj de la komarko Monegros, promociis la reloĝadon kaj havigis al la novaj loĝantoj loĝcartojn, tipe en la Mezepoko kiel feŭdisma kontrakto inter la Monaĥejo kaj la lokanoj, kiu precizigis devojn kaj rajtojn.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Villanueva de Sigena: oni malaltiĝis ĝis nunaj 370 loĝantoj.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

Vidindaĵoj
----------

* Monaĥejo de Sigena
* Naskodomo kaj interpretejo de Miguel Servet

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  Edad Media

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Villanueva de Sigena en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810049
* VIAF: 316732915
* SUDOC: 112806279
 |
**Villanueva de las Manzanas** [biljaNŬEba delas Manzanas] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco. *Villanueva de las Manzanas* estas komprenebla etimologie kiel *Nova Vilaĝo de la Pomoj*.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Villanueva de las Manzanas, Palanquinos (kies stacio videblas en la foto), Riego del Monte kaj Villacelama, okupas totalan areon de 31,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 495 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 21 km de Leono, provinca ĉefurbo. 

Ĝi limas kun Villaturiel, Mansilla Mayor, Campo de Villavidel, Mansilla de las Mulas, Cabreros del Río, Corbillos de los Oteros kaj Santas Martas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759556
 |
**Villanueva del Campillo** [BiljaNŬEba delkamPIljo] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Villanueva del Campillo* estas komprenebla etimologie kiel *Nova Urbo de la Kampeto*.

Villanueva del Campillo en la provinco Avilo.
"verraco" [beRAko] de Vetonoj.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 45,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 107 loĝantojn. Ĝi perdis 950 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 53 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Bonilla de la Sierra, Cabezas del Villar, Vadillo de la Sierra, Casas del Puerto de Villatoro kaj Villatoro. La municipo estas sur la Montaro de Avilo, en la nordokcidenta parto de la Centra Sistemo, okupante ĉefe la supra baseno de la rivero Gamo, kiu enfluas en Tormes, kiu siavice enfluos en Doŭro. La plej altaj pintoj estas Cerro de Prado Redondo (1635 m) kaj Cerro de Cabeza Mesá (1548 m]; la plej malalta zono estas je 1300 m, norde. La loĝloko estas sur 1450 msm. ​En la teritorio ekfluas krom la rivero Gamo ankaŭ la rivero Margañán.​

Historio
--------

Estas restaĵo de loĝado en prahistoria epoko, nome "verraco" [beRAko] de Vetonoj, el plej grandaj de la areo. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763215
* VIAF: 316733239
 |
**Villard** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 329 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Villard etendiĝas sur 16,37 km², kaj havis 329 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 20 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Villard situas je alteco de 375 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Villard apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Marc Glénisson, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villard apartenas al la kantono de Dun-le-Palestel, kies ĉefurbo estas Dun-le-Palestel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Dun-le-Palestel
**Villardefrades** [biljardeFRAdes] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Villardefrades* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de Monaĥoj*, simila loknomo estas de Villafrades en la sama komarko.

Villardefrades en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Preĝejo *de San Cucufate*, Villardefrades.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 36,41 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 153 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 50 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Pedro de Latarce, Villanueva de los Caballeros, Urueña, Villavellid kaj Tiedra.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejoj kun malkutimaj novklasikismaj fasadoj kaj duncirkla alta arko sub la solorilmuro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764374
 |
**Villarejo del Valle** [biljaREĥo delBAlje] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco. La loknomo *Villarejo del Valle* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de la Valo* alude al la valo de la rivero Tiétar.

Villarejo del Valle en la provinco Avilo.
Montara panoramo.
Popola arkitekturo.
Teraskultivado.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 41,60 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 332 loĝantojn. Ĝi perdis 650 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 70 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Martín del Pimpollar, Hoyocasero, Navalosa, San Esteban del Valle, Cuevas del Valle kaj Mombeltrán. Villarejo del Valle estas en la Sierra de Gredos, en la valo de Tiétar je altitudo de 822 msm.

Historio
--------

Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Villarejo del Valle formis parton de la antikva komarko Ferrerías de Ávila kiu dependis de Mombeltránkaj de la duko de Alburquerque, kiel parto de la teritorio de la provinco Avilo, ĝis 1694, dum la regado de Karolo la 2-a, kiam ĝi ricevis la titolon de "villa" sendependa la 21an de Februaro 1694.​ En 1752 oni transigis Villarejo del Valle, kun multaj aliaj loĝlokoj de la provinco Avilo al Toledo, nome al la teritorio de Talavera de la Reina. En 1834 je la teritoria reorganizado fare de la ministro Javier de Burgos la tuto formis parton denove de la teritorio de Arenas de San Pedro kaj de la aktuala provinco Avilo. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Vidindaĵoj estas la preĝejo de fino de la 15-a jarcento, ermitejoj, pilorio, monumento al la Hispana kapro, ponto, fontoj kaj popola arkitekturo.

Bildaro
-------

* Pilorio.Pilorio.
* Preĝejo.Preĝejo.
* Ermitejo.Ermitejo.
* Popola arkitekturo: lignaj balkonoj kaj tegmento-randoj.Popola arkitekturo: lignaj balkonoj kaj tegmento-randoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763609
* VIAF: 316733256
 |
**Villarmentero de Esgueva** [biljarmenTEro desGEba] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Valle del Esgueva* (Valo de Esgeva) en la nordoriento de la provinco. *Villarmentero de Esgueva* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de brutobredisto de E.*. 

Villarmentero de Esgueva en la provinco Valadolido.
La *Valle del Esgueva* de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 13,47 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 102 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 20 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Esgueva.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romianoj. En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La unua dokumentita mencio datas de 1160, en dokumento per kiu doña María Téllez kak ŝia edzo don Gustavo Iñíguez, vendas ad don Pedro Rey kaj al lia edzino doña Sancha, sian havaĵon en Villarmentero, kontraŭ maŭro! taksita en dek du maravedoj.

En la 13-a jarcento estis konstruita la preĝejo de Santa Juliana, gotik-mudeĥara kun romanikcj elementoj.

Meze de la 18-a jarcento Villarmentero de Esgueva apartenis al don José Benito de Tineo y Osorio -lpkano de Astorga-.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765144
 |
**Villarsel ĉe Marly** (en la franca lingvo **Villarsel-sur-Marly**, malnova germanlingva nomo **Willischert**) estas urbo kaj komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 87 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Villarsel ĉe Marly situas en la transirzono de la Friburga Mezlando al la Friburgaj Antaŭalpoj, proksimume 5 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo, ĉe la suda bordo de la rivero Ĝerino, orienta alfluanto de Sarino. La orientan komunumlimon formas ravino de la rojo *Nesslerabach*. La komunumo Villarsel ĉe Marly konsistas el la tri setlejoj La Commanderie, La Rochette, kaj Le Pitord. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,41 km², de kiuj 18,2% estas kovritaj de arbaro, 74,8% servas por agrikulturo kaj 4,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Villarsel ĉe Marly limas en nordo al Marly, en nordoriento al Pierrafortscha, en oriento al Tentlingen, en sudo al Le Mouret, kaj en okcidento al Ependes.

Trafiko
-------

Villarsel ĉe Marly situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Laŭlonge de la okicdenta komunumlimo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo al Grejerco. Al la komunumo mem kondukas nur mallarĝa senelira flanka vojo. Per la du buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Friburgo al Jaun respektive al Bulle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Villarsel ĉe Marly datiĝas el la jaro 1278 kiel *Villarser*. Dum mezepoko la Johanita komturejo Friburgo posedis bienojn en Villarsel. Ek de la 15-a jarcento Villarsel ĉe Marly estis parto de la Malnova Kamparo de Friburgo sub la Burga Flago. Dum la tempo de la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1803 la komunumo apartenis al la distrikto La Roche, poste ĝis 1848 ĝi estis parto de la distrikto Friburgo, kaj tiam sub la nova kantona konstitucio atribuita al la distrikto Sarino.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Villarsel

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Villarsel ĉe Marly* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-04-05)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ĉe Marly.ch Oficiala retejo de la komunumo Villarsel ĉe Marly[*rompita ligilo*]

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Villarsel ĉe Marly** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sarino |
| --- |
| Arconciel • Autafond • Autigny • Avry • Belfaux • Chénens • Chésopelloz • Corminboeuf • Corpataux-Magnedens • Corserey • Cottens • Ependes • Farvagny • Ferpicloz • **Friburgo** • Givisiez • Granges-Paccot • Grolley • Hauterive • La Brillaz • La Sonnaz • Le Glèbe • Le Mouret • Marly • Matran • Neyruz • Noréaz • Pierrafortscha • Ponthaux • Prez-vers-Noréaz • Rossens • Senèdes • Treyvaux • Villars ĉe Glano • Villarsel ĉe Marly • Vuisternens-en-Ogoz |  |

 |
Loko de la municipa teritorio de Villasbuenas de Gata en sia provinco
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio
**Villasbuenas de Gata** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Villajueneros*. La censita populacio en 2009 estis de 456 loĝantoj.

Situo
-----

Villasbuenas de Gata estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Gata, je altitudo de 429 m; je 102 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 162 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 47 km². La teritorio estas trapsata de valoj kiuj venas el nordo suden deklive.

Klimato
-------

La klimato estas de la kontinenta al la mediteranea tipo. La jara averaĝa temperaturo estas de 15.5 °C. La vintroj kutimas esti mildaj kun averaĝa temperaturo de 7 °C. atingante la minimumajn absolutajn valorojn de -4 °C. La somero estas seka kaj akra kun averaĝa temperaturo sezona de 24 °C kaj maksimumaj absolutaj de 37 °C. La jaraj pluvoj superas la 1.000 mm de mezumo, indico tre alta, nur komparebla kun regionoj de la Nordo de la duoninsulo kiel Galegio aŭ Asturio.

Hidrografio
-----------

La Rivero Gata estas la ĉefa rivero kiu pasas tra la teritorio. Ĝi subtenas konstantan akvofluon dum la tuta jaro, registrante fortajn kreskojn en epokoj de pluvoj. Ĝi naskiĝas en la Montaro de la Jañonas, tre proksime de La Almenara, konkrete en zono nomita La Marĉo al 1.220 m de alteco. Post trairi la teritoriojn de Gata, Villasbuenas de Gata kaj Moraleja, la Rivero de Gata lasas siajn akvojn en la rivero Árrago.

Flaŭro
------

La milda klimato de Sierra de Gata favoras la ekziston de mediteranea vegetaĵaro, kun granda diverseco de specioj, estante unu el la regionoj kiuj pli bona konservas la devenan flaŭron. Kverkoj, anzinoj kaj korkokverkoj formas arbarojn klarigitajn aŭ paŝtejojn, kaj en aliaj kazoj makisojn kun cistoj, timiano, genistoj, erikoj, ktp. La deklivoj de la montaroj estas kovritaj de kverkoj, kaŝtanarboj, kaj pinoj, dum en la kaplokoj de la valoj aŭ en la ravinoj kreskas alnoj, fraksenoj, ileksoj, arbutoj kaj en la valo, la verda kverko kaj la korkokverko kiuj alternas kun olivujoj, vitejoj, frukto- kaj legomĝardenoj.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Rura turismo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Villasbuenas de Gata Arkivigite je 2011-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Villaumbrales** [biljaumBRAles] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Villaumbrales* estas komprenebla etimologie kiel aludo al iama loĝanto.

Geografio
---------

Urbodomo.
Preĝejo de Sankta Johano.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 42,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 653 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 270 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 12 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio inkludas la submunicipon Cascón de la Nava. Ĝis la 20-a jarcento, Villaumbrales apartenis al la kvin loĝlokoj kun bordo al la Lago de la Nava de Fuentes, konata ankaŭ kiel Mar de Campos, kiu estis sekigita en la 1960-aj jaroj, kaj ekremalsekigita parte ekde 1990. La municipa teritorion limas kun la municipoj Becerril de Campos, Husillos, Grijota kaj Villamartín de Campos.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia (ferepoko) kaj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

En 1210 la reĝo Alfonso la 8-a donis tiun lokon al sia bak-kuiristo Fernando Sánchez kiu donis ĝin al la eklezio de Toledo en 1215, donaco konfirmita en 1218 fare de Fernando la 3-a al la episkopo de Toledo Don Rodrigo. Jam en 1335 la ĉefepiskopo de Toledo donis la senjorlandon de Villaumbrales al Doña Leonor de Guzmán favoritulino de Alfonso la 11-a, kaj tuj poste revenis al la ĉefepiskopo. En la 16-a jarcento en tempo de Filipo la 2-a ĝi iĝis reĝa posedo kiu poste aĉetis sian suverenecon.

En 1520, kun la lokoj Grijota, Villamartín de Campos kaj Mazariegos kuniĝis por lukti en la [Milito de Komunumoj de Kastilio]]. Meze de 
la 18-a jarcento ĝi estis denove reĝa posedo.

Villaumbrales estis elektita por la ĉefa boatkonstruejo de la Kanalo de Kastilio, kio helpis la disvolvigon de la loko, kiel komplemento al la agrikulturo kaj brutobredado. 

La Lago de la Nava de Fuentes estis en tereno kiu apartenis al la jenaj loĝlokoj: Grijota, Villaumbrales, Becerril de Campos, Villamartín de Campos kaj Mazariegos, kun alia zono konata kiel Cabritones apartenanta al Fuentes de Nava; meze de la 20-a jarcento oni realigis planon por la sekigo de la areo por havigi kultivejojn kaj konstrui novan loĝlokon Cascón de la Nava por elpelitoj pro la inundo de terenoj de la Akvorezervejo de Riaño.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Johano, la muzeo de la Kanalo de Kastilio ties boatoj, la Turo de San Pelayo (kiel restaĵo de iama preĝejo), la ermitejo, distrejo-rigardejo, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772209
 |
***Villaverde de Montejo*** [biljaBERde demonTEĥo] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, lime kun la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Riaza*. La loknomo *Villaverde de Montejo* estas komprenebla etimologie kiel Verda Urbo de Montejo (Monteto). Estas submunicipo Villalvilla de Montejo, 3 km SSO.

Villaverde de Montejo en la provinco Segovio.
Villalvilla de Montejo en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 24,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 31 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 430 el 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 99 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Pardilla (Burgos), Montejo de la Vega de la Serrezuela, Valdevacas de Montejo, Honrubia de la Cuesta, Carabias kaj Moral de Hornuez.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770004
 |
Koordinatoj: 48° 05′ 45″ N 3° 30′ 43″ O﻿ / ﻿48.09583 °N, 3.51194 °O﻿ / 48.09583; 3.51194 (mapo)

**Villechétive** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 149 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Villechétive etendiĝas sur 9.42 km², kaj havis 149 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 16 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Michel Develay, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villechétive apartenas al la kantono de Cerisiers, kies ĉefurbo estas Cerisiers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cerisiers
La **dendrologio** (el la antikvaj grekaj. vortoj *δένδρον (dendron)* „arbo" kaj *λόγος* (lógos), "instruo, scienco") aŭ **arbologio**  estas la instruo pri la arboj kaj arbustoj. Temas pri subfako de la scienco botaniko, kiu traktas la lignoriĉajn plantojn, aparte arbojn, arbustojn kaj iujn grimpajn plantojn.

Ĉar la lignoriĉaj plantoj apartenas al tre malsamaj taksonoj, kaj aliflanke ene de pluraj unuopaj plantaj genroj ekzistas lignaj kaj senlignaj plantoj, la utilo de pure dendrologia klasifiko estas tre limigita. La fokuso de esploro kaj apliko de la subfako estas la kultivo de ligno unuflanke kaj la esploro de la kultura utiligo de arboj kaj arbustoj kiel dekoraj plantoj en parkoj kaj ĝardenoj. Tial la dendrologio precipe atentiĝas aparte en forsto- kaj ĝardeno-sciencaj institucioj.

Kiel antikva fondinto de la dendrologio konsideriĝas la greka filozofo kaj natursciencisto Teofrasto de Eresos, kiel moderna refondinto aŭ remalkovrinto de la scienco la germano Carl Ludwig Willdenow.

Vidu ankaŭ
----------

* Germana Dendrologia Societo

Referencoj
----------

1. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002, p. 226

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dendrologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj pri dendrologio kaj botanika identigo de arboj (angle)
* informoj el la retejo *inforets* (france)
* retejo de la Germana Dendrologia Societo Arkivigite je 2009-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de la Svisa Dendrologia Societo (germane, france kaj angle)
* internacia arkivo pri arboj (germane) Arkivigite je 2008-05-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273997
* GND: 4149074-5
* LCCN: sh85137241
* NKC: ph162496
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri tiparo nomita "Noto". Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Noto (apartigilo).* |

Noto fonts in language EsperantoTiparo Noto en lingvo Esperanto
**Noto** estas tiparo de Google farita por esti uzata en kiel eble plej multaj diversaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Noto-tiparo havas entute pli ol 60 000 karaktrojn. En julio 2014 disponeblis jam 96 tiparoj por elŝuti. Ĝi ankaŭ enhavas emoĝiojn. Ĉi tiuj emoĝioj estas uzataj de multaj serviloj de Google.

La tiparo estis liberigita sub la Permesilo Apache kaj la licenson *SIL Open Font*, kio signifas ke iu ajn rajtas libere uzi la tiparon.

Noto estis desegnita por subteni ĉiujn skribojn laŭ la Unikodo-normo por atingi videblan harmonion inter multnombraj lingvoj/skriboj. Same kiel Open Sans, ĝi devenas de la Droid-tiparo.

Noto kaj Esperanto
------------------

Google elektis la nomon Noto por eviti ĥaosan tiparan aspekton al diversaj skriboj. Ĝi celis krei harmonion inter la skriboj, iel kiel Esperanto celas krei harmonion en la interlingva komunikado. Oni foje nomas la tiparon Noto "la Esperanto de tiparoj" ĉar ĝi provas bone funkcii por la verkado de ĉiu kulturo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Noto (tiparo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(angla) Du tiparoj Noto por Esperanto (elŝuteblaj)

(angla) *Noto fonts download* (elŝuti tiparon Noto)

(angla) Noto en Google Code

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) Mizra, Tanvi, *Can Google Build A Typeface To Support Every Written Language?*. (Ĉu Google scias krei tiparon kiu subtenas ĉiun skribitan lingvon?), NPR, la 3-an de aŭgusto 2014, alirite la 15-an de novembro 2019.
2. ↑
3. 1 2  (angla) Pri la tiparo NOTO.
***Taxi*** estas hispana filmo 1996 reĝisorita de Carlos Saura. Ĝi estis filmita en diversaj scenejoj de Madrido, inter kiuj la Vitra Palaco, la monumento al Alfonso la 12-a en la Parko Retiro, la ĉirkaŭoj de El Pirulí kaj la Viadukto.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Grupo de taksiistoj, memnomita "la familio", dediĉas sin al "purigo" de la urbo Madrido el nigruloj ("merdo"), samseksemuloj, transgenruloj kaj transvestuloj ("fiŝo") kaj droguloj ("viando"), dum nokta patrolado. Unu el ili, nome Velasco, havas filinon, nome Paz, kiu malsukcesas en studado. Velasco, kolera, devigas ŝin labori per la taksio: ŝi tage, dum li nokte. Dani estas filo de alia membro de la "familio": nome Reme. Li ne estis revidinta Paz ekde infanaĝe, kaj nun ili enamiĝas.

En iu sceno, la "familio", kun Dani kaj Paz vizitas la edzon de Reme en la hospitalo: nome taksiisto retiriĝinta ĉar li paraliziĝis rezulte de pafado fare de du droguloj, savante sian vivon helpite de taksiisto eks-polica. Tial la grupo decidis fari sian apartan batalon, kaj Dani konvinkiĝas same fari. Iom post iom Paz ekkonas la agadon de siaj koramiko, patro kaj amikoj, kion ŝi tute malaprobas. Tial la taksiisto eks-polica konsideras ŝin kiel danĝero, kaj timante denoncon li decidas murdi ŝin. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ingrid Rubio ... Paz
* Carlos Fuentes ... Dani
* Ágata Lys ... Reme
* Ángel de Andrés López ... Velasco
* Eusebio Lázaro ... Calero
* Francisco Maestre ... 'Niño'
* Maite Blasco ... Mari
* Francisco Boira ... Francis
* Chus Castrillo ... Coral
* Javier Manrique ... Diskotekulo
* Pilar Ordóñez ... Transvestulo
* Rodolfo Sancho ... Óscar
* Agustín Vela ... Hararfrizisto
* Pilar Castro ... Marga

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB
* en FilmAffinity

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Taxi (película de 1996) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847211
 |
Kursanaro de 1990
La **Nord-Amerika Somera Kursaro** (konata per la mallongigo **NASK**) estas tri-semajna kurso de Esperanto en diversaj niveloj kiu okazas ĉiujare en Usono, sub aŭspicio de Esperanto-Ligo por Norda Ameriko. Ĝi estis fondita de Cathy Schulze en Sanfrancisko, Kalifornio en 1970, kaj okazis ĉiujare ĉe Sanfranciska Ŝtata Universitato (SFŜU ) ĝis post ŝia morto. Ellen Eddy transprenis la gvidadon post la morto de Cathy en 1999, kaj post problemoj ĉe SFŜU ŝi trovis novan lokon por la kursaro ĉe la School for International Training en Brattleboro, Vermonto. Ĝi restis tie dum kvin jaroj, de 2002 ĝis 2006. Ekde 2007 ĝi okazis ĉe la Universitato de Kalifornio en San-Diego (UCSD), kaj en 2012, lige kun la tiea jarkongreso de E-USA, ĝi okazis ĉe la Universitato de Teksaso en Dalaso. En 2013, 2015, 2016, 2017 kaj 2018 la kursaron gastigas la Universitato William Peace en Raleigh, Norda Karolino.

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto en universitatoj

* Kategorio Nord-Amerika Somera Kursaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* NASK kaj LK: unua plonĝo en du grandajn eventojn, raporto de Marcus Griep pri NASK 2018, aperinta en Usona Esperantisto 2018:4 (jul-aŭg)
Mapo el 1707 montranta Berberion per du francaj terminoj, *Barbarie* kaj *Pays des Breberes*.
La Berbera Marbordo.
**Berberio** aŭ **Berberujo** estas nomo por la landoj de la berberoj. Historie, eŭropanoj de la 16-a ĝis la 19-a jarcentoj tiel nomis la tutan nordan bordon de Afriko okcidente de Egiptio, do pli-malpli la nunajn Marokon, Alĝerion, Tunizion kaj Libion. Preskaŭ sinonimaj terminoj estas la arabdevena Magrebo kaj la berbera *Tamazgha*. La "berbera marbordo" do estis la norda limo de Berberio, kaj la suda bordo de Mediteraneo.

Vidu ankaŭ
----------

* Atako de piratoj al Islando
* Berbera cervo
* Berbera lingvaro
* Berberaj Militoj
* Berberoj
* Ifrikio
* Magrebo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Berberio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "When Europeans Were Slaves: Research Suggests White Slavery Was Much More Common Than Previously Believed" Arkivigite je 2011-07-25 per la retarkivo Wayback Machine, Ohio State University
* "Barbary" en *Encyclopaedia Britannica*, 1911 ĉe Vikifonto
Franz Schubert verkis sian **simfonion n-ro 5 B♭-maĵoran** (Deutsch-Verzeichnis 485) en aŭtuno de 1816, en la aĝo de 19 jaroj. Ĝi ekestis por la amatora orkestro de muzikisto Otto Hatwig. Jam en la sama aŭtuno okazis privata prezentado de la simfonio; unuan fojon publike prezentata ĝi estis tamen nur la 17-an de oktobro 1841, ankaŭ en Vieno.

Franz Schubert, litografio de C. Helfert laŭ Josef Kriehuber, (postmorta)

Ekestohistorio
--------------

La *5-a simfonio* de Schubert ekestis en tempo, en kiu Schubert serĉis pri propra muzika lingvaĵo. Tial la stilo de ĉi tiu ŝuberta junaĝosimfonio, en kies instrumentado mankas trumpetoj, timbaloj kaj klarnetoj, memorigas al Mozart, surpaŝas tamen ankaŭ proprajn vojojn. Ekzemple en ĝi ne retroviĝas la antaŭe kutima movimentstrukturo, en kiu la temoj pli malpli ekzistis unu post la alia. Anstataŭe motivoj en la simfonio de Schubert iras flue unu en la alian. Tion tamen miskomprenis muzikrecenzisto Eduard Hanslick, rimarkigante, ke la simfonio estas „malforta kopiaĵo de Mozart".

Pri la muziko
-------------

La simfonio konsistas el kvar movimentoj:

1. *Allegro*
2. *Andante con moto*
3. *Menuetto. Allegro molto - Trio*
4. *Allegro vivace*

La ludema unua temo de la **unua movimento** memorigas iun recenziston al vienaj stratkantoj. Ĝin transprenas violonoj kune kun la lignaj blovinstrumentoj. La duan temon enkondukas orkestra *forte*, kaj hobojo kaj fluto transprenas ĝin. En la malvolviĝo la unua temo estas anstataŭata de sia enkonduko. La resumo ripetas la temojn en sia origina formo (la unuan tamen en E♭-maĵoro), antau ol la elkonduko klarkonture finas la movimenton.

La kantecan **duan movimenton** enkondukas la violono, akompanate de la fluto. Post pluraj tonaloŝanĝiĝoj (ekzemple al C♭-maĵoro kaj G♭-maĵoro) la unua temo de la movimento finas ĉi tiun.

En la tria parto de la **tria movimento** alternas violonaj kaj tutecaj pasaĵoj. Post kiam fluto, hobojo kaj violonoj muzikis la duan parton, sekvas trankvila tria parto, la trio. Post dakapo de la unuaj du partoj finiĝas la tria movimento. Rilate kromatismon kaj motivojn ĉi tiu movimento havas sian modelon en la tria movimento de la 40-a simfonio (la fama g-minora) de Mozart.

La dancema **kvara movimento**, kiun Alfred Einstein nomis *purega Haydn*, prezentas du temojn. La arĉinstrumentoj ekprenas la temojn de la movimento, kaj la blovinstrumentoj ripetas ilin. Mankas elkonduko.

Literaturo
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Renate Ulm (Hrsg.): *Franz Schuberts Symphonien. Entstehung – Deutung – Wirkung.* Dtv Bärenreiter, 2000, ISBN 3-423-30791-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* 5-a simfonio: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
* Vidbendo pri la 5-a simfonio Arkivigite je 2011-10-18 per la retarkivo Wayback Machine Junulara Ĉarmbrokestro je Berlino 16-an de decembro 2007
**Viljĥivĉik** ukraine **Вільхівчик,** ruse **Ольховчик** [olhovĉik], slovake **Vulchovčik,** hungare *Vulchovcsik, Olhovcsik* [vulhovĉik, olhovĉik] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Tjaĉiv, en municipo de Vilĥivci.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Tjaĉiv en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 7′ 48″ N 23° 44′ 24″ O﻿ / ﻿48.13000 °N, 23.74000 °O﻿ / 48.13000; 23.74000 (mapo)Koordinatoj: 48° 7′ 48″ N 23° 44′ 24″ O﻿ / ﻿48.13000 °N, 23.74000 °O﻿ / 48.13000; 23.74000 (mapo)
* Areo: 26 km²
* Alto super marnivelo: 365 m
* Loĝantaro: 1440
* Poŝtkodo: 90 544
* Telefonprefikso: 03134

Situo
-----

Viljĥivĉik situas laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Viljĥivĉik. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
la vilao kadre de la ĉirkaŭa pejzaĝo
La **Villa Bethania** estas konstruaĵo en Rennes-le-Château.

La vilao estis konstruita de la pastro Bérenger Saunière, kiu intencis krei hejmon por li kaj siaj kolegoj post emeritiĝo.

Post la morto de Bérenger Saunière ĝi ne estis uzata dum pli ol tri jardekoj. Meze de la 1940-aj jaroj la industriisto Noël Corbu ĝin aĉetis kaj uzis kiel loĝdomo por la familio.

En la jaro 1955 li malfermis restoracion kun hotelo *La Tour*, kiu iĝis konata, ĉar Noël Corbu sukcesis publikigi siajn rakontojn pri la enigmo de pastro Bérenger Saunière por direktigi la intereson de la publiko al sia fora ejo.

Tamen la entrepreno ne estis vere sukcesa, kaj Noël Corbu vendis al Henri Buthion, kiu daŭrigis dum pliaj 30 jaroj. Finfine li devis transdoni ĉion per deviga aŭkcio.

La vilao (dekstre) troviĝas proksime al la eniro de la preĝejo Sainte Marie-Madeleine
Nuntempe la Villa Bethania kun aliaj konstruaĵoj apartenas al la vilaĝo Rennes-le-Château kaj estas celo de 100.000 vizitantoj jare. Kelkaj ĉambroj estas viziteblaj kiel muzeo.

Historiaj fotoj
---------------

* france pri la ekesto kun fotoj Arkivigite je 2008-08-20 per la retarkivo Wayback Machine
* fronto Arkivigite je 2007-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* vido el la ĝardeno Arkivigite je 2007-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* la surstrata flanko Arkivigite je 2007-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Villaco** [biLJAko] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Valle del Esgueva* (Valo de Esgeva) en la nordoriento de la provinco. Ĝi estas nomata ankaŭ *Villaco de Esgueva*. 

Villaco en la provinco Valadolido.
La *Valle del Esgueva* de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,75 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 75 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 100 el 1991. Ĝi distas 41 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas angule kun la provinco Palencio kaj precize kun municipoj Torre de Esgueva, Castroverde de Cerrato, Valbuena de Duero kaj Amusquillo. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Esgueva.

Historio
--------

Estas restaĵoj de vakceoj. En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La unua dokumentita mencio datas de la 11-a jarcento, pri konstruado de fortikaĵo ĉe tio kio estis tiam landlimo inter la regnoj Kastilio kaj Leono. Ĝi apartenis al la komunumaro *merindad de Cerrato* kaj estis posedo de diversaj nobeloj. En la 16-a jarcento, temis pri komunumaro *Concejo de Castroverde*, kun Castroverde de Cerrato, Torre de Esgueva kaj Fombellida; la kvar loĝlokoj, plus aliaj loĝlokoj -delonge malaperintaj-, formis tiun asocion kiu pluis ĝis la 18-a jarcento; en la urbodomo de Torre estas oficiala dokumento, per kiu oni esprimas la tialojn por ties separiĝo, kaj la korespondan havigon de tiu (1820). 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la gotika-novklasikisma preĝejo de la 16a jarcento kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765130
 |
**Villada** [biLJAda] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Villada* estas komprenebla etimologie kiel Urbo de Adda aŭ Atta (mozarabo aŭ ĝermano).

Geografio
---------

Preĝejo.
Ermitejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 64,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 897 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 600 loĝantojn el la jaro 1910. Ĝi distas 50 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000, ĉe la valo de la rivero Sequillo (Seketa). Ĝi limas kun Grajal de Campos, Escobar de Campos (León), Población de Arroyo, Villalcón, Santervás de Campos, Pozo de Urama, Villacidaler kaj Cisneros.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Fine de la 20-a jarcento la municipo pliiĝis aligante la loĝlokojn Pozuelos del Rey kaj Villelga.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772068
* GND: 7726835-0
* VIAF: 249272198
 |