recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Takso** (el la latina lingvo *taxare*, kiu signifas admoni, imponi) estas tributo, kies impostebla fakto konsistas en la prefera uzado aŭ speciala profito de la publika havaĵo, la prunto de servoj aŭ la realigo de agadoj laŭ reĝimo de publika juro kiu rilatas, afektas aŭ favoras partikulare al la deviga impostopaganto, kiam la servoj aŭ agadoj ne estas volontaj por la devigaj impostopagantoj aŭ ne estas pruntitaj aŭ realigitaj de la privata sektoro. Ekzemplo de tio estas la realigo de la voj-flanko, kiu iras antaŭ loĝejo; tial la posedanto de tiu loĝejo devos pagi la realigo de tiu servo; tamen ne estas tiala publika lumigservo, ĉar tie oni pagas por la profito kaj ne por la laboro. La publika lumigservo troviĝas ene de la grupo de specialaj kontribuoj.

Diferenco inter takso kaj publika prezo
---------------------------------------

Gravas la distingo inter takso kaj publika prezo pro la diferenco inter la postuloj por modifi unu aŭ alian. Publika prezo estas tiu, kiun oni pagas pro servo ricevita de la ŝtato laŭ egaleco de kondiĉoj rilate la privata sektoro kaj laŭ reĝimo de privata juro. La klazika ekzemplo estas la publika transporto.

Dum pri takso, laŭ la hispania leĝaro, "oni komprenos, ke la servoj estas ricevitaj aŭ la agadoj estas relaigitaj laŭ reĝimo de publika juro kiam tiuj estos realigataj pere de ĉiu ajn el la antaŭviditaj formoj de la administra leĝaro por la administrado de la publika servo kaj ties posedaĵo korespondas al publika ento". Praktike takso devos esti regulata de Leĝo kaj aprobata de la Parlamento, aliflanke ekzistas granda fleksebleco por la modifo de publikaj prezoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Akcizo
* Imposto
* Fiska juro
* Taksado

Referencoj
----------

1. ↑   Vd difinojn de **takso** kaj **taksado** en NPIV

Fontoj
------

(en la hispana)

* Ley (leĝo) 8/1989, de 13 de aprilo, de Tasas y Precios Públicos (Hispanio)
* Ley (leĝo) 58/2003, de 17 de decembro, General Tributaria (Hispanio)
**Ákos Koroknai** [Akoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Koroknai Ákos** estis hungara arkivisto.

Ákos Koroknai naskiĝis la  25-an de februaro 1944(nun 1944-02-25) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ákos Koroknai akiris arkivistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Post la diplomo li praktikadis jaron en ŝtata arkivo de Esztergom, poste li laboris en la Hungara Tutlanda Arkivo. Li havis altajn postenojn, eĉ inter 2002 – 2003 li estis arkivestro. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1972 kaj li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1997. Li pensiuliĝis en 2006, pli frue li ricevis premiojn en 1998 kaj 2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gazdasági és társadalmi viszonyok a dunai és tiszai határőrvidéken a XVIII. század elején* (1974)
* *A magyarországi tőkés vállalkozók típusai* (1979)
* *Az 1896. évi választások Délkelet-Dunántúlon* (1986)
* *Elméleti felvetések a gazdasági iratok makroszintű levéltári értékelésének problematikájához 1989 után* (2001)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844279
 |



* Portalo pri Biografio
**Suzdalo** (ruse *Суздаль*) estas urbo en Vladimira provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17445.

La urbo estis fondita en jaro 1024.

Suzdalo estas parto de la Ora Ringo de Rusio, grupo de historie gravaj urboj, kie konserviĝis multaj historiaj konstruaĵoj: malnovaj preĝejoj kaj monaĥejoj,la klasikaj lignaj domoj *izba*.

La urbo estas granda turista centro.

La interurba telefona kodo estas 09231, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas ĉe rivero Kamenka (Каменка) (kiu enenfluas en riveron Nerl (Нерль), kiu enfluas la riveron Klazjma (Клязьма).

Al la urbo mankas fervoja stacio.

En la jaro 2002 la urbo havis 11,4 mil loĝantojn, en la jaro 2009 la urbo havis 11,0 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de 2017 en la urbo vivis 9 749 loĝantoj sur areo de 15 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 650 loĝantoj/km².

Referencoj
----------

1. ↑  (nederlanda) Herman Vuijsje, Survoje al Vladivostok (Op weg naar Vladivostok), p. 55, eld. Lubberhuizen, 2012.ISBN 978 90 5937 300 6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Suzdalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Suzdalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (ruse)
* Suzdal-festivalo de rusia animacio Arkivigite je 2008-01-20 per la retarkivo Wayback Machine - filmoj, prezentitaj en animacia festivalo en Suzdalo, kun Esperantaj subtitoloj. esperante

* 
* 
* 
* 

Flago de Vladimira provinco
Urboj de Vladimira provinco

**Ĉefurbo**: Vladimir

Aleksandrov |
Goroĥovec |
Gusj-Ĥrustalnij |
Jurjev-Polskij |
Kameŝkovo |
Karabanovo |
Kirĵaĉ |
Kolĉugino |
Kosterjovo |
Kovrov |
Kurlovo |
Lakinsk |
Melenki |
Murom |
Petuŝki |
Pokrov 
Raduĵnij |
Sobinka |
Strunino |
Sudogda |
Suzdal |
Vjazniki 

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 88923
* GND: 4078090-9
* LCCN: n82076111
* VIAF: 141915943
* SUDOC: 027714438
* BNF: 119697842
* NKC: ge131004
 |
¹ Filumo (*phylum*) estas zoologia termino, kaj Divizio (*divisio*)- botanika.| **Ekzemplaj taksonomiaj rangoj** |
| Latine | Esperante |
| *Dominium* | Domanio |
| *Regnum* | regno |
| *Phylum* | *Divisio* | filumo¹ | divizio¹ |
| *Classis* | klaso |
| *Ordo* | ordo |
| *Familia* | familio |
| *Genus* | genro |
| *Species* | specio |

La niveloj de la biologia klasiga sistemo.La niveloj de la biologia klasiga sistemo.
Hierarkio de moderna biologia klasado enhavas 8 bazajn taksonomiajn rangojn.

**Taksonomia rango** estas rango de taksono en biologia klasado.

Zoologiaj taksonaj rangoj
-------------------------

Regno - Subregno - Filumo - Subfilumo - Klaso - Subklaso - Superordo - Ordo - Subordo - Superfamilio - Familio - Subfamilio - Genro - Specio - Subspecio - Individuo

Botanikaj taksonaj rangoj
-------------------------

Regno - Subregno - Filumo aŭ Divizio - Subdivizio - Klaso - Subklaso - Ordo - Subordo - Familio - Subfamilio - Tribo - Subtribo - Genro - Subgenro - Sekcio - Subsekcio - Specio - Subspecio - Vario - Subvario - Formo - Subformo

Literaturo
----------

* Witold Mizarski kaj aliaj.  (2003) *Tablice biologiczne* (pola). Wydawnictwo Adamantan, p. 418. ISBN 83-7350-029-4.

Vidu ankaŭ
----------

* Biologia klasado
* Taksonomia sekvenco

* Kategorio Taksonomia rango en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***The Birds of Australia*** estis libro verkita de John Gould kaj publikita en sep volumenoj inter 1840 kaj 1848. Ĝi estis la unua kompleta enketo pri la birdoj de Aŭstralio kaj inkludis priskribojn de 681 species, 328 el kiuj estis novaj por la scienco kaj estis unuafoje priskribitaj de Gould.

La Emuo el *The Birds of Australia*.Gould kaj sia edzino Elizabeth veturis al Aŭstralio el Anglio en 1838 por prepari la libron. Ili dediĉis preskaŭ du jarojn kolektante specimenojn por la libro. John veturis amplekse kaj faris etendajn kolektojn de aŭstraliaj birdoj kaj alia faŭno. Elizabeth, kiu estis ilustraciantaj kelkajn el liaj fruaj verkoj, faris centojn de pentraĵojn el specimenoj por publikado en *The Birds of Australia*

La platoj de la libro estis produktitaj pere de litografio, Elizabeth produktis 84 platojn antaŭ ŝia morto en 1841, Edward Lear produktis unu, Waterhouse Hawkins kontribuis per ankaŭ unu kaj la restantaj 595 platoj estis produktitaj de Henry Constantine Richter el la pentraĵoj de Elizabeth kaj estis publikitaj sub lia nomo.

Oni printis 250 kopiojn de la sep-volumena verko. Kompletaj kopioj de la originaj volumenoj ĵus estis venditaj je aŭkcio kontraŭ pli ol 350,000 aŭstraliaj dolaroj.

En 1865 Gould publikis reviziitan kaj ĝisdatigitan version de la teksto de *The Birds of Australia* en la du-volumena *Handbook to the Birds of Australia*.

Referencoj
----------

1. ↑  Linda Hall Library. Portretoj de 12 Sciencaj Ilustraciistoj el la 17a al la 21a jarcentoj Arkivigite je 2006-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
2. 1 2  Hetherington, M. John Gould's Birds of Australia in Peter Cochrane ed. Remarkable Occurrences: The National Library of Australia’s First 100 Years, 1901–2001. National Library of Australia
3. ↑  Kenneth Spencer Research Library. John Gould, his birds and beasts - John and Elizabeth Gould Arkivigite je 2006-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
4. ↑  Kells, F and Kells, S. 2000. The Australian Book Auction Records Arkivigite je 2006-08-19 per la retarkivo Wayback Machine. Library and Information Science Research ISSN 1058-6768

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Birds of Australia (Gould) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *The Birds of Australia: in seven volumes* / John Gould - National Library of Australia collection copy of the 1848 edition - digitised
**Taktaharkány** (taktaharkAnj) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szerencs.

Blazono de Taktaharkány

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 39 km²
* Alto super marnivelo: 93 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0859/21.1339
* Loĝantaro: 4000
* Poŝtkodo: 3922
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de rojo *Takta*, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Nyíregyháza. Szerencs troviĝas 10, Tokaj 15, Miskolc 30, Budapeŝto 190 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1211. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu refondiĝis en la 18-a jarcento.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo
* kalvinana preĝejo
* monumentoj pri falintoj dum la mondomilitoj

Famuloj
-------

En Taktaharkány naskiĝis:

* bestokuracisto Armand Kemény (pli precize en ekstera parto Jajhalom)
* ministro János Harkányi.

* Kategorio Taktaharkány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Suðuroy** (dane *Suderø*) estas plej suda insulo de Ferooj. La nomo signifas *Suda insulo*. Sur la insulo loĝas ĉirkaŭ 5000 homoj.

Geografio
---------

Mapo de Suðuroy
Suðuroy situas sude de Sandoy, tiel ĝi estas la plej suda insulo de Ferooj. Ĝi estas ties kvara plej granda insulo, kun areo de 163,7 km². Tie estas 55 montopintoj, el kiuj la plej alta estas Gluggarnir (610 m), sed la plej fama certe Beinisvørð, kiun prikantis eĉ la feroa poeto, Nólsoyar Páll. Su la plej suda loko de la insulo troviĝas la lumturo Akraberg.

La okcidenta parto konsistas el kruraj rokmuroj, birdorokoj, nur ĉe du lokoj interrompas ilin – ĉe Hvalba kaj Vágur – plata terolango. Pro tio, plimulto de la komunumoj troviĝas sur la orienta parto.

La plej malnova komunumo de la insulo estas Froðba, la plej grava Tvøroyri.

Trafiko
-------

La insulo estas atingebla post duhora ŝipado el aliaj partoj de Ferooj.

* Suðuroy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Suðuroy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La vilaĝo Taktser en Amdo
**Taktser** estas la tibeta nomo de la vilaĝo **Hongya** (红崖村 *Hongya cun*, *Hongaizi* en loka dialekto), kiu, kune kun 13 aliaj vilaĝoj estas la komunumo Shihuiyao. Shihuiyao troviĝas en Ping'an (平安县), kiu estas parto de la distrikto Haidong de la provinco Ĉinghajo en la popola respubliko de Ĉinio.

Malgraŭ la jam de jarcentoj ĉine parolanta loĝantaro, la regiono estas parto de la tibeta kulturregiono Amdo. Taktser situas ne (kiel oni kredas ofte) proksime de la budhisma Kumbum-monaĥejo (ĉine *Ta'er Si*), sed ĉirkaŭ 50 km sudoriente de ĝi, ĉirkaŭ 20 km surokcidente de la komunumo Ping'an (平安镇, tibete *Bayan khar*).

La naskiĝdomo de la 14-a dalai-lamao
La vilaĝo famiĝis, ĉar tie naskiĝis la mondfama Tenzin Gyatso, 14-a Dalai-lamao. Tiam la vilaĝo nomiĝis *Qijiachuan* aŭ *Qijiazhuang*, kiu signifas "rivero (aŭ hejmo) de la familio Qi" (Ch'i). Tio, ŝajne estis la triba nomo de la familio de la dalai-lamao, ĉar la knabo respondis tion kiam oni demandis lian nomon.

Literaturo
----------

* Matthias Hermanns, Mythologie der Tibeter. Magie. Religion. Mysterien, 1955, Neuausgabe *Mythen und Mysterien, Magie und Religion der Tibeter*, Essen o. J. S. 202. ISBN 3884001124
* Andreas Gruschke: *The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces: Amdo*, Band 1, Bangkok 2001, ISBN 9-7475-3459-2 -  Arkivigite je 2011-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Andreas Gruschke: *Diederichs kompakt - Dalai Lama*. Kreuzlingen - München 2003, ISBN 3720524612

* Kategorio Taktser en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Suĉang,** ĉine **许昌** / **許昌** estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn kaj urbojn.

Geografio
---------

Suĉang etendiĝas sur ebenaĵo en iomete orienta parto de la lando. Proksimaj grandurboj estas Pingdingŝano kaj Lŭojango.

Historio
--------

Suĉang pli frue nomiĝis "Su". En antikvaj tempoj la urbo okupis strategian lokon en centra Ĉinio. En 220 oni deklaris la urbon, kiel ĉefurbo de nove fondita ŝtato Vei. Baldaŭe diversaj dinastioj regadis tie.

Klimato
-------

En Suĉang jare pluvas po 706 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas), sed plej ofte inter julio-aŭgusto. La temperaturo inter junio-aŭgusto atingas °C. Inter decembro-februaro frostas.

Trafiko
-------

Suĉang havas ĉefvojon kaj fervojon.

Vidindaĵoj
----------

* historia muzeo

Objekto en muzeo de Suĉang

Ĝemelurboj
----------

* Usono Pittsburgh, Usono
* Japanio Kakevaga, Japanio
* Bulgara kaj rusa urboj

Fontoj
------

* Angla, ĉina kaj germana Vikipedioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo pri Suĉang
Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
***Tierra de Alba*** (Tero de Alba) estas unu de la dek du naturaj komarkoj (*comarcas naturales*, naturaj areoj) de la provinco Zamoro, Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi estas en la centro de la provinco.

Priskribo
---------

Ĝi havas totalan loĝantaron de 1 712 personoj. La tradicia komarka ĉefurbo estas Carbajales de Alba. Ekde la mezo de la 19-a jarcento kaj ĉefe ekde la mezo de la 20-a jarcento okazis forta fenomeno de senloĝigo kun perdo de multaj loĝantoj pro elmigro al urbaj areoj, kio rezultis en tra malmulte loĝataj kaj multe maljuniĝintaj vilaĝoj, kaj en kelkaj okazoj en la kompleta senloĝigo de kelkaj.

Historie la komarko apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio. En la 13-a kaj 14-a la komarko apartenis al la Templanoj. La limoj estas markataj plejparte de naturaj elementoj, nome la riveroj Esla oriente, kaj Doŭro sude. Norde limas kun la komarko Tierra de Tábara kaj okcidente kun Aliste, formante kun tiuj du komarkoj la zonon de Aliste-Tábara-Alba. Ĝi estas formata de 25 loĝlokoj.

Tiu komarko, spite sia granda sento de identeco, kun similaj geografiaj, ekonomiaj, sociaj kaj historiaj trajtoj, ne disponas de la necesa jura rekono por sia administracia disvolviĝo, kio kondukis la koncernajn municipojn al organizado en municiparoj (*mancomunidades*), kiel nura jura formulo kiu ebligas al ili la plenumon de la administrado de kelkaj publikaj municipaj servoj.

Temas pri areo tre ligita al tradicia agrikulturo kaj brutobredado de vivtenado, kun konservo de tre forta heredo antropologia.

Municipoj
---------

| Municipo | Areo | Loĝantoj | Duarangaj lojĝlokoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Carbajales de Alba | 53,4 | 634 |  |
| Losacino | 44,10 | 249 | Castillo de Alba, Muga de Alba kaj Vide de Alba |
| Losacio | 21,8 | 125 |  |
| Manzanal del Barco | 12,41 | 155 |  |
| Olmillos de Castro | 71,39 | 281 | Marquiz de Alba, Navianos de Alba kaj San Martín de Tábara |
| Perilla de Castro | 33,11 | 189 |  |
| Santa Eufemia del Barco | 52,18 | 218 | Losilla kaj San Pedro de las Cuevas |
| Vegalatrave | 18,57 | 114 |  |
|

Historio kaj ekonomio
---------------------

Ĉefa enspezofonto estas nuntempe nutraĵa industrio el tradicia agrikulturo kaj brutobredado kaj ĉefe rura turismo: naturaj pejzaĝoj.

Bildaro
-------

* Kastelo de AlbaKastelo de Alba
* Kastelo de AlbaKastelo de Alba
* Ponto ĉe Manzanal del BarcoPonto ĉe Manzanal del Barco
* Santa Eufemia del BarcoSanta Eufemia del Barco
* VegalatraveVegalatrave

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


* Kategorio Tierra de Alba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756171
 |
**Anselme Lanturlu** estas la ĉefrolulo de serio da 14 bildliteraturaj libroj pri scienco-vulgarigo. Akompanata per scioplena, sed ankaŭ alloga enbankostuma kunokulvitra junulino *Sofio*, per saĝa korvo kun docentĉapo, per pelikano kaj impertinenta heliko *Tiresias*, li malkovras, kaj malkovrigas al publiko kun nur abiturnivela (kaj ofte tio ne eĉ necesas) scio pri matematiko, la plej profundajn kaj konsternajn problemoj pri ekzemple neeŭklidaj geometrioj, relativeco, kosmologio (kie li roligas ankaŭ ian blankbarbulan sed petolan Dion), ktp.

Ilin verkis kaj desegnis franca sciencisto Jean-Pierre Petit, ekde 1979, kiam li estis petata doni iom da sciencinstruo al universitataj, sed ne-natursciencaj studentoj pri filozofio en la universitato de Aix-en-Provence. Konstatinte, ke pure klasika kaj matematika instruado tute ne eniris en iliajn kapojn, prefere ol rezigni li provis pli konkretajn kaj amuzajn rimedojn. El tio estiĝis la unuaj libroj.

Ili estis eldonitaj al ok lingvoj: Angla, Germana, Itala, Portugala, Rusa, Pola, Japana, Persa.

Amuze estas konstati, ke en du landoj lia seksalloga kaj malmultevestita saĝulino *Sofio* estis cenzurita: en Irano oni devis vesti ŝin tute, inkluzive de la kaptuko, sed ankaŭ en Usono ŝia bankostumo estis cenzurita kaj anstataŭigita per T-ĉemizo.

Nun Ili legeblas kaj elŝuteblas senpage en 30 lingvoj, interalie **Esperanto** el la TTT-ejo "savoir-sans-frontières" (scioj sen landlimoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ok el la albumoj esperantigitaj, libere elŝuteblaj Arkivigite je 2019-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
Komarkoj de la provinco Leono; *Tierras de León* centroriente, flave.
Komarkoj de la provinco Leono; *Tierras de León* centroriente de la provinco.
***Tierra de León*** ([TJEra deleON], Tero de Leono, ankaŭ plurale *Tierras de León*) estas komarko en oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio.​ Ĝi etendiĝas tra 944 km² kaj estas dividita en 15 ĝis 19 municipaj teritorioj kaj foje la limaj konsideroj ne koincidas depende de la fontoj. Temas pri ebenaj ebenaĵoj, generitaj de sedimentoj apenaŭ eroziitaj. Ĝi limas oriente kun la provinco Palencio. La plej loĝata urbo estas la provinca ĉefurbo Leono, kaj poste apudaj San Andrés del Rabanedo kaj Villaquilambre. Trairas partojn de la komarko la riveroj Cea, Esla, Bernesga, Torío, Porma, Curueño.

Municipoj
---------


| Municipo | Areo (km²) | Municipo | Areo (km²) |
| --- | --- | --- | --- |
| Almanza | 141,99 | San Andrés del Rabanedo | 64,84 |
| Cebanico | 89,75 | Santa Colomba de Curueño | 91,95 |
| Cimanes del Tejar | 73,94 | Santa María de Ordás | 45,58 |
| Cuadros | 109,7 | Santovenia de la Valdoncina | 30,37 |
| Cubillas de Rueda | 86,82 | Sariegos | 36,35 |
| Garrafe de Torío | 125,27 | Valdefresno | 102,54 |
| Gradefes | 205,86 | Valdepolo | 142,54 |
| León | 39,03 | Valverde de la Virgen | 63,63 |
| Prado de la Guzpeña | 22,94 | Vegas del Condado | 122,9 |
| Rioseco de Tapia | 72,19 |  |  |

Demografio
----------

Fasado de la katedralo de Leono.
La provinca ĉefurbo, kun pli ol 60% de la komarka loĝantaro, klare markis la demografion kaj la ekonomion de la komarko. Tiukadre estas diferencoj inter du zonoj, la proksimeco al Leono, klare urba kaj ĉeurba dum alia tute diferenca formita de malgrandaj vilaĝoj. En 2010 la komarko havis 212 333 loĝantojn, ĉirkaŭ 42,53% de la provinca totalo. Oni povas konsideri preskaŭ ĉiujn loĝlokojn de Tierras de León kiel metropola areo de Leono, kvankam kelkaj el tiuj tre foraj.

Estas markitaj tradiciaj areoj kiel La Sobarriba, Las Regueras, Bernesga de Abajo, Bernesga de Arriba, Vega con Ardón, Valdoncina, El Infantado, Infantado del Torío, Valle del Torío kaj Abadengo del Torío.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Bibliografio
------------

* Fernández González, Jesús (2013). Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente, eld. Caracterización de las comarcas agrarias de España 29.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tierra de León en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Diputación de León Arkivigite je 2020-11-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala Turismejo de la Provinco de Leono
* Oficiala Turismejo de la Urbo de Leono kun retkameraoj Arkivigite je 2012-05-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759783
 |
**Talamantes** [talaMANtes] estas municipo de Hispanio, en la plej sudokcidenta parto de la komarko *Campo de Borja* kies ĉefurbo estas Borja, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Talamantes estas municipa teritorio en la plej sudokcidenta parto de la komarko *Campo de Borja*, kie ĝi okupas teritorion sude de Ambel. Parto de ĝia teritorio estas en la Natura Parko Moncayo. Ĝenerale la municipa teritorio limas kun Ambel norde, Tabuenca oriente, sude kun Calcena kaj Trasobares en la komarko Aranda, kaj okcidente kun Añón de Moncayo en la komarko *Tarazona y el Moncayo*. 

La loĝloko Talamantes mem estas je 83 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 24 km de Borja. Ĝi estas sur 924 msm ĉe la kunfluejo de la rojoj Valdeherrera kaj Valdetreviño, alirebla nur el Ambel norde.

Historio
--------

La kastelo.
La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 sugestas, ke plej verŝajne ankaŭ Talamantes estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. 

La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo, kaj ĝi ne rekuperiĝis de tio ĝis la 18-a aŭ 19-a jarcentoj. 

Talamantes demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, ĉefe pro la epidemio de filoksero en Francio. Sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Talamantes oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 64 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, vitejoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj, porkoj), kaj sekva nutrindustrio (vino, oleo), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Inter vidindaĵoj menciindas la restaĵoj de la kastelo, la preĝejo, ermitejo, mezepokaj pontoj de Valdetreviño; kaj naturaj lokoj kaj pejzaĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

1. ↑  Guillermo Carranaz, *Patrimonio Hidráulico en la Cuenca del río Huecha, tomo II, Talamantes, Ambel, Bulbuente*, ISBN 978-84-9911-492-7, Publicación del Centro de Estudios Borjanos e Institución Fernando el Católico; 29/8/2018

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Talamantes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Asociación Aragón Interactivo y Multimedia. Aragón. Municipo Talamantes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807919
 |
**István Hagelmayer** [iŝtvAn hagelmajer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hagelmayer István** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto. Liaj filinoj estis Katalin Hágai kaj Veronika Hágelmayer.

István Hagelmayer naskiĝis la  7-an de novembro 1933(nun 1933-11-07) en Dorog, li mortis la 26-an de oktobro 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Hagelmayer maturiĝis en gimnazio en Esztergom en 1952, poste li akiris ekonomian diplomon en Universitato Károly Marx en 1957. Post la diplomo li praktikadis jaron en la universitato, poste li estis asistanto (1958–1962), lektoro (1962–1968), docento (1968–1975), fine ĝismorte profesoro, dum ekde 1968 li estis ankaŭ katedrestro. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1959 kaj kandidatiĝis (CSc) en 1963 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis ankaŭ institutestro en 1975 kaj inter 1987–1989, krome depost fino de la socialismo li estris la Ŝtatan Revizian Oficejon (1989–1996). Li edziĝis en 1958, lia edzino naskis 2 filinojn. Li ricevis premiojn inter 1978-1995.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A forgalmi adó elmélete a kapitalizmusban*. (disertaĵo, 1958)
* *Lehet-e arany a szocializmus pénze?* (1962)
* *A pénz a szocializmusban* (monografio kaj disertaĵo, 1964)
* *Az új gazdasági mechanizmus és a pénzelmélet* (1968)
* *Pénzügyek elmélete* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1975)
* *A szocialista gazdaság pénzügyei* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1982, 1986)
* *Az Állami Számvevőszékről* (1995)

Memorigiloj
-----------

* premio "Hagelmayer István" estis fondita en 2000

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844815
 |


* Portalo pri Biografio
En matematiko, **surfaca normalo** (aŭ **normalo**, aŭ prefereble **ortanto**) al surfaco estas tri-dimensia vektoro, kiu estas perpendikulara al la surfaco en donita punkto. Por ne-ebena surfaco, ĝi estas perpendikulara al la tanĝanta ebeno al la surfaco je donita punkto. La vorto *normala* estas ankaŭ uzita kiel adjektivo kaj ankaŭ substantivo kun ĉi tiu signifo: linio *normala* al ebeno, la *normala* komponanto de forto, la *normala vektoro*, kaj tiel plu.

Surfacaj normaloj al diversaj punktoj de surfaco
Surfaca normalo kaj tanĝanta ebeno

Kalkulado de surfaca normalo
----------------------------

Por plurlatero, surfaca normalo povas esti kalkulita kiel vektora produto de iuj du ne paralelaj lateroj de la plurlatero.

Se surfaco *S* estas parametrigita kiel  ***w**(s, t)*, kie *s* kaj *t* estas reelaj variabloj, tiam normala estas donita per vektora produto de la partaj derivaĵoj

{\displaystyle {\partial \mathbf {x} \over \partial s}\times {\partial \mathbf {x} \over \partial t}}
Se surfaco *S* estas donita implice, kiel la aro de punktoj *(x, y, z)* tiaj ke *F(x, y, z)=0*, tiam normalo je punkto *(x, y, z)* sur la surfaco estas donita per la gradiento

{\displaystyle \nabla F(x,y,z)}
Teil, por ebeno donita per la ekvacio *ax+by+cz=d*, la vektoro *(a, b, c)* estas normalo.

Se surfaco ne havas tanĝantan ebeno je punkto, ĝi ne havi normalon je la punkto. Ekzemple, konuso ne havas normalon je sia apekso.

Unikeco
-------

Surfacaj normaloj kun malsamaj direktoj
Surfaco normala je punkto al surfaco ne havas unika direkto; la vektoro kun la kontraŭa direkto de surfaca normalo estas ankaŭ surfaca normalo. Por fermitaj surfacoj (kiel sfero), la surfaco normala estas kutime difinita al esti montranta eksteren.

Uzoj
----

* Surfaca normalo estas esenca en difino de surfaca integralo de vektora kampo.
* Surfaca normalo estas kutime uzata en komputila 3D grafiko por kalkuloj de lumigiteco (heleco) de surfacoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Vidu en ReVo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekspliko de normalaj vektoroj je MSDN
**La salo de Svanetio** (originala kartvela titolo: მარილი სვანეთს (Džim Švante), rusa titolo: Соль Сванетии) estas dokumenta filmo de Sovetunio fare de Miĥajl Kalatozov elsendita en 1930. Ĝi temas pri la manko de salo en Svanetio kaj la solvoj kiujn la lokanoj klopodas por solvi la aferon.

Svana salo
----------

La Svana salo estas tradicia salo miksita kun spicoj en regiono de Svanetio. La Muzeo pri Historio kaj Etnografio de Svanetio konservas bovlon de la 16-a jarcento, kiu estis uzata por produkti Svan-salon. Historie, Svanetio suferadis pri manko de salo. Laŭ la folkloro, la svanoj vojaĝis al diversaj lokoj por ĉerpi salon (plejparte apud la maro). Post alporto al Svanetio, diversaj ingrediencoj estis miksitaj en salo por pliigi la kvanton. Kune kun tablosalo, la ingrediencoj de Svan-salo estas: ajlo, koriandro semoj, fremdaj spicoj, safrano kaj muelita ruĝa pipro (proporcio varias laŭ gusto), kiuj kune donas karakterizan guston al ĉi tiu produkto.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kuirarto |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kino |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727763
 |
La termino **Sveda Imperio** (svede *stormaktstiden*, "la grandpotenca tempo") rilatas al la **Regno de Svedio** kiu teritorie kontrolis grandan parton de la regiono Baltio dum la 17-a kaj fruaj 18-a jarcentoj, tempo kiam Svedio estis unu el la grandaj eŭropaj potencoj. La komencon de la Imperion oni kutime fiksas per la regado de Gustavo Adolfo, kiu ekregis en 1611, kaj la finon per la perdo de teritorioj en 1721 sekve de la Granda Nordia Milito.

Post la morto de Gustavo Adolfo en 1632, la imperio estis, tra longaj periodoj, kontrolita fare de la alta nobelaro, plej elstare la familio *Oxenstierna*, kiuj agis kiel gvidinstruistoj por malgrandaj regantoj. La interesoj de la alta nobelaro kontrastis kun la "unuformeca politiko" (tio estas la konfirmo de la tradicia egaleco en statuso de la sveda biendomoj favorataj de la reĝoj kaj la kamparanaro). En teritorioj akiritaj dum la periodoj de *fakta* nobela regado, servuteco tie ne estis aboliciita, kaj ekzistis ankaŭ tendenco starigi respektivajn bienojn en la svedia kernlando. La "Granda Redukto" de 1680 (granda redukto de la ŝtata teritorio al ne multe pli ol la svedia kernlando) metis finon al tiuj klopodoj de la nobelaro kaj postulis ilin reveni biendomojn iam gajnitajn de la reĝo al la reĝo. Servuteco, tamen, restis aplikata en la teritorioj akiritaj en la Sankta Romia Imperio kaj en sveda Estonio, kie la konsekvenca apliko de la unuformeca politiko estis malhelpata per la traktatoj, per kiu ili estis gajnitaj.

Post la venkoj en la Tridekjara Milito, la kulmino de la grandpotenco epoka estis atingita dum la Dua Norda Milito, kiam la precipa kontraŭulo Danio estis neŭtraligita per la Traktato de Roskilde en 1658. Tamen, en la plua paso de tiu milito same kiel en la posta Skania milito, Svedio povis teni sian imperion nur kun subteno de la plej proksima aliancano, Francio. Karolo la 11-a de Svedio solidigis la imperion kaj certigis periodon de paco, antaŭ ol la armeoj Rusio, Saksio kaj Danio komencis samtempan atakon al la regno de lia posteulo, Karolo la 12-a. Post komencaj svedaj venkoj, Karolo sekurigis la imperion por iiom da tempo per la Paco de Travendal de 1700 kaj la Traktato de Altranstädt de 1706, antaŭ ol la Batalo de Poltava en 1709 finfine finigis la grandpotencan eraon de Svedio.

* Kategorio Sveda Imperio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Batalo en la 1-a mondmilito fare de Tihamér Margitay kaj aliaj pentristoj

**Tihamér Margitay** [margitai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Margitay Tihamér** estis hungara pentristo.

Tihamér Margitay (ilustraĵo, 1898)
Tihamér Margitay  naskiĝis la 27-an de novembro 1859 en Jenke (Hungara reĝlando, nuntempa Jenkovce en Slovakio), li mortis la 23-an de februaro 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tihamér Margitay akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1879. Lia ĉefinstruisto estis Bertalan Székely. Helpe de stipendio li daŭris la lernadon en belarta akademio en Munkeno. En 1881 li hejmenvenis kaj ekspoziciis kaj multe pentradis. En 1897 li partoprenis en kolektiva pentrado pri Transilvanio. Li plej ofte pentradis ĝenrojn. Li ricevis 6 premiojn. Li mortigis sin.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1881)
* Budapeŝto (1903)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* vidu la bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
* 
* 

* MemportretoMemportreto
* En salonoEn salono
* AmindumadoAmindumado
* 
* La malsata kadetoLa malsata kadeto
* Antaŭgeedziĝa vizitoAntaŭgeedziĝa vizito
* MonarkioMonarkio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613852
* GND: 1077914970
* LCCN: no99029912
* VIAF: 63641090
* ISNI: 0000 0000 4183 6323
* ULAN: 500067188
* RKD: 52584
 |
Flago de Taliŝa-Muĝana Aŭtonoma Respubliko.
**Taliŝa-Muĝana**, oficiale konata kiel la **Taliŝa-Muĝana Aŭtonoma Respubliko** (Taliŝe: Толъш-Мъғонә Мохтарә Республикә) estis efemera aŭtonoma respubliko en Azerbajĝano, kiu daŭris de junio ĝis aŭgusto 1993.

Ĝi estis en sudorienta Azerio, konsistinta de sep administraciaj distriktoj de Azerio ĉirkaŭ la regiona ĉefurbo Lenkoran; nome Lenkoran mem, Lenkorana distrikto, Lerik, Astara, Masally, Yardymli, Jalilabad, Bilasuvar. Historie, la areo estis Ĥanlando. La flago de la Taliŝa-Muĝana Aŭtonoma Respubliko kaj la moderna Taliŝa flago estas vertikala trikoloro de ruĝo, blanko kaj verdo kun altiĝanta suno en la centro super blua maro.

Ekde 15a de julio 2018, grupo de junaj aktivuloj, kune kun Alakram Gummatov, formis la registaron de la Taliŝa-Muĝana Aŭtonoma Respubliko en elmigrado.

Referencoj
----------

1. ↑  BBC News. Azerbaijan in a stir over political prisoner
2. ↑  James B. Minahan. Encyclopedia of Stateless Nations: Ethnic and National Groups around the world. — Santa Barbara, California: ABC-CLIO, LLC, 2016. P. 409 (ISBN 978-1-61069-953-2)
3. ↑  Regering in ballingschap ondersteunt strijd in Azerbeidzjan. // Vluchtelingen Dag krant. — Nederlando, 20.06.2019. — P. 4.

* Kategorio Taliŝa-Muĝana Aŭtonoma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745785
 |
**The Dresden Dolls** (La Dresdenaj pupoj) estas usona muzika duopo, fondita en Bostono en 2000 far Amanda Palmer (piano k kanto) kaj Brian Viglione (drumo kaj pli malofte gitaro). La paro sin taksas "Breĥta punka kabareda dueto", esprimo elpensita de Amanda Palmer, ĉar ŝi timis ke la komunikiloj taksos ilin per "frazo inkludante la vorton gotiko".

La tekstoj kaj kantoj far Amanda Palmer, ofte temas pri ĉiutaga rilato inter genroj, kun subtila dozo de ironio; Ili ŝatas "meti sociajn demandojn pere de iliaj tekstoj sen esperi respondojn". Dumtempe ĉiamestas la fona sonora drumo de Brian Viglione, kiu stampis ilian propran ĝenron. Aldone al tiuj du flankoj de ilia grupo, la paro montras profundan artan strebon, helpe de abunda ŝminko kaj aparta vestoj, klamante ilian apartenon al la estetiko de la Vajmara Respubliko kaj ties ikonoj kiel Bertolt Brecht k Kurt Weill.

La nomo estas aludo al la furioza Bombado de Dresdeno dum la Dua Mondmilito kaj la porcelanaj pupoj kiu furoris en tiu urbo en antaŭmilita tempo. La grupo "ŝatis la paralelon inter Dresdeno (malkonstruo) kaj Pupo (tenero, naiveco) ĉar ĝi bone simbolas la dinamismon de nia muziko, kiu foje ŝanĝiĝas en kelkaj sekundoj de infanema flustro al banŝia kriego".

La ekhistorio de la grupo tempas en malfrua 2000, kiam Brian aŭdis Amanda ludi pianon en halovena festo. La ŝpuroj de la kulta grupo estas baldaŭ avide sekvita de ŝatantoj en ĉiuj iliaj koncertoj, en kiuj ili ofte ŝanĝas al teatra sceno, invitante la punblikon partopreni al liaj ekstravagancoj. En 2003, ili aperigas albumon (*A is for Accident*) kiu estas registrado de iliajn koncertajn seancojn. En 2004 aperas *The Dresden Dolls*, ilia unua originala albumo, produktita de Martin Bisi (Sonic Youth). La grupmuziko rapide maturiĝas kaj en 2006 *Yes, Virginia* la novaperinta albumo furoris, impulsigante la paron al la ĉefflua sukceso. La mistera nomo *Yes, Virginia...* estas poezia referenco al fama letero kiun ricevis la gazeto *New York Sun* en 1897. Ĝi estis skribita de junulino kiu petis la gazeton ĉu Patro Kristnasko reale ekzistas kaj la redakcio jese respondis en ĝia ĉeftitolo: "Jes, Virginia, ne fidu la skeptikulojn, Patro Kristnasko ekzistas en niaj spiritoj kaj en niaj koroj. Mondo sen patroj Kristnaskoj estus tiel abomeninda kiel mondo sen Virginias. Tiukaze, estus nenia infana kredo, nenia poezio, nenia romanco por igi niajn vivojn tolereblaj."

La Dresdenaj Pupoj estas daŭre aktiva malgraŭ la diversaj flankprojektoj de la du kunuloj (Amanda Palmer daŭrigas soloan karieron propranome kaj Brian Viglione kunlaboras kun multaj artistoj, inkluzivante Nine Inch Nails kaj The World/Inferno Friendship Society.

Diskografio
-----------

* *The Dresden Dolls* (2003, *8 ft records*)
* *A is for Accident* (2004, *8 ft records*)
* *Yes, Virginia* (Aprilo 2006, *Roadrunner records*)
* *No, Virginia* (20-a de majo 2008, *Roadrunner records*)
* *Maybe, Virginia* (Aprilo 2010, *Roadrunner records*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Dresden Dolls en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)
5° 49′ 05.32″ N 55° 09′ 32.84″ U﻿ / ﻿5.8181444 °N, 55.1591222 °U﻿ / 5.8181444; -55.1591222 (mapo)Koordinatoj: 5° 49′ 05.32″ N 55° 09′ 32.84″ U﻿ / ﻿5.8181444 °N, 55.1591222 °U﻿ / 5.8181444; -55.1591222 (mapo)

Mapo de la Suriname rivero el 1877 de G.P.H. Zimmerman.
La **rivero Surinam** aŭ **Surinamo** estas rivero de la Respubliko Surinamo, al kiu ĝi nomigas. Ĝi havas 480 km de longo kaj elfluas al la Atlantika Oceano en la ĉirkaŭo de Paramaribo, nome ŝtata ĉefurbo.

Ties originoj estas en la montaroj de Gujano, en la limo inter la Montaro Vilhelmina kaj la Montaro Eilerts de Haan kie ĝi esras konata kiel la «Granda Rivero». La rivero fluas al nordoriento, trapasante la distrikton Sipalivini, ĝis atingi la areon de la akvorezervejo Brokopondo, poste fluas al nordo ĝis atingi la ĉefurbon Paramaribo ĉe la maldekstra bordo kaj Meerzorg ĉe la dekstra bordo. En Nieuw Amsterdam ĝi unuiĝas al la rivero Commewijne kaj aliras sian elfluejon ĉe la Atlantika Oceano.

La rivero havas diversajn arojn de rapidfluejoj, same kiel kelkaj akvobaraĵoj, el kiuj la plej granda estas la akvorezervejo Brokopondo.
Lokigo de la sveda-usona loĝantaro laŭ la usona censo de 2000.
**Svedaj usonanoj** (anglalingve *Swedish Americans*) estas ĉiuj usonanoj, kies prapatraro devenas de Svedio. Iliaj familioj plejparte alvenis al Ameriko okaze de la amasa sveda elmigrado al Usono, fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento. Oni taksas, ke proksimume 8 milionoj da usonanoj verŝajne havas svedan devenon, el kiuj nur 4,5 milionoj estas identigitaj. Plejmultaj svedaj usonanoj estas luteranoj aŭ metodistoj.

Kelkaj urbetoj de Usono konservis karakterize svedajn proprecojn. Oni povas mencii interalie Silverhill (Alabamo), Cambridge (Minesoto), Lindstrom (Minesoto), Karlstad (Minesoto), Lindsborg (Kansaso), Gothenburg (Nebrasko), Andover (Ilinojo), Kingsburg (Kalifornio) kaj Bishop Hill (Ilinojo).

Proksimume 3,7% el la usona loĝantaro deklaras skandinavan heredaĵon (kio ankaŭ inkludas norvegajn, danajn kaj islandajn usonanojn). Nuntempe, ĉirkaŭ 160 000 loĝantoj parolas skandinavian lingvon hejme, sed plejparte estas freŝdataj enmigruloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Sveda elmigrado al Usono

* Kategorio Svedaj usonanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Talk Talk*** estis angla bando formita en 1981, estrita de Mark Hollis (voĉo, gitaro, piano), Lee Harris (drumoj), kaj Paul Webb (baso). La grupo atingis fruan sukceson en pintolistoj per unuopaĵoj de sinteza popularmuziko nome "Talk Talk" (1982), "It's My Life" kaj "Such a Shame" (ambaŭ 1984) antaŭ moviĝi al pli eksperimenta muziko meze de la 1980-aj jaroj, estante pioniroj de tio kio poste estos konata kiel "post-rock". Talk Talk atingis disvastigita kritika sukceso en Eŭropo kaj Britio per la unuopaĵoj "Life's What You Make It" (1985), kaj "Living in Another World" (1986), kaj en 1988 ili publikigis sian kvaran albumon *Spirit of Eden*, kiu estis kritike laŭdita sed komerce malpli sukcesa. 

Problemoj kun la firmo de la bando, nome EMI, rezultis en juraj procesoj kaj kontraŭprocesoj. Webb foriris, kaj la bando ŝanĝis al la firmo Polydor por sia fina studialbumo en 1991 nome *Laughing Stock*, sed disiĝis tuj poste. La kantisto Mark Hollis publikigis unu soloan albumon en 1998 antaŭ retiriĝi el la muzika industrio; li mortis en 2019. La bandofondinnto basisto kaj drumisto, Paul Webb kaj Lee Harris, ludis en kelkaj bandoj kune; longdaŭra kunlaboranto Tim Friese-Greene plue restis en la negoco kiel muzikisto kaj produktisto.

Diskaro
-------

### Studialbumoj

* 1982 The Party's Over
* 1984 It's My Life
* 1986 The Colour of Spring
* 1988 Spirit of Eden
* 1991 Laughing Stock

### Kompilalbumoj

* 1990 Natural History: The Very Best of Talk Talk
* 1997 The Very Best of Talk Talk
* 2000 The Collection
* 2003 Introducing ... Talk Talk
* 2011 Essential

Filmetoj
--------

* *Live at Montreux 1986* (Ĵazo-festivalo de Montreux) (DVD, 2008)
* *Live in Spain 1986* (Ĉefa Placo de Salamanko, Salamanko, Hispanio) (DVD, 2012)

Notoj
-----

1. ↑   Phillips, Amy. "Talk Talk's Mark Hollis Resurfaces With New Music for the Kelsey Grammer TV Show "Boss"". Pitchfork. Alirita la 28an de oktobro 2019.
2. ↑  Chuter, Jack (Novembro 2015). Storm Static Sleep (PDF).[*rompita ligilo*] Function.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diskaro de Talk Talk en Discogs


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 666173
* GND: 5050551-8
* LCCN: n83187916
* VIAF: 143218479
* ISNI: 0000 0001 2324 8760
* SUDOC: 169832546
* MBA: a74f43e4-50c4-4b19-a2ce-c05ce9bccb03
* BIBSYS: 6034338
* NKC: xx0017024
 |
La **tiklantinoj** (france *chatouilleuses*), ankaŭ konataj kiel la **sorodats wa Maore** (« soldatoj de Majoto » maoree), estas virinoj de Majoto kiuj luktis, en la 1960-aj jaroj kaj la 1970-aj jaroj, por malgrandigi la influon de la aliaj insuloj de la Komora insularo en Majoto kaj ligi ĉi-lastan al la Franca Respubliko.

Agado
-----

La tiklantinoj agadis konkrete tie, kie la partio Popola Majota Movado (france *Mouvement populaire mahorais*) ne povis agi. Sub la direkto de Zéna M'Déré, pluraj centoj da virinoj estis organizitaj en grupoj kaj izoligis la komorajn politikistojn kiuj vizitis Majoton, por tikli ilin kaj tiel devigi ilin aŭ samopinii kun siaj politikaj vidpunktoj, aŭ foriri de la insulo.

La tiklantinoj ne nur tikladis. En Dzaoudzi, ili ĵetis ŝtonojn dum la tuta nokto sur la ladaj tegmentoj de la loĝejoj, neebligante trankvilecon en la vivoj de la loĝantoj kiuj subtenis la sendependecon de Majoto kiel parton de la Komoroj.

Historio
--------

La 4-an de februaro 1967, Said Mohamed Cheikh devigis la kvar majotajn reprezentantojn demisii post la invadon de la oficejo de ORTF en Majoto fare de ĉirkaŭ sesdek tiklantinoj. Tiuj-ĉi protestis kontraŭ malrespektema diskurso de Cheikh pri ili kaj pli ĝenerale pri la majotanoj. 13 virinoj estis kondamnitaj, el kiuj certaj estis enprizonigitaj.

La 13-an de oktobro 1969, la komora gvardio, kreita en 1968, mortigis Zakia Madi, unu el la tiklantinoj.

Notindaj membroj
----------------

* Zéna M’Déré
* Zakia Madi
* Zaïna Méresse
* Boueni M'titi
* Coco Djoumoi
* Halima Laza Mze
* Echat sidi
* Mouchoula
* Mariame Mouhidini
* Echati Maoulida

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  "Qui sont les "Chatouilleuses", ces militantes de Mayotte à qui Emmanuel Macron va rendre hommage ?", *France Inter*, la 21-an de oktobro 2019

* Tiu artikolo estas traduko de la franclingva artikolo « Chatouilleuses »
**Talpa de Allende** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo samnome titoliĝas *Talpa de Allende*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 084.

Geografio
---------

**Talpa de Allende** apartenas al la regiono Sierra Occidental kiu situas en la okcidento de la subŝato, ĉirkaŭ 190 kilometrojn for de la ĉefurbo de Jalisco, Guadalajara, sed ne limas al la pacifika oceano. Al la regiono Sierra Occidental apartenas entute ok komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13612 loĝantojn. El tiuj estis 6703 viroj kaj 6909 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2279,52 km². La meza alteco estas 1160 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21,3 C. En la komunumo estas 1029,7 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4337 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3862 scipovis legi kaj skribi kaj 471 viroj estis analfabetoj. Do 10.86 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4360 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3932 sciis legi kaj skribi kaj 422 virinoj estis analfabetoj. Do 9,68 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Talpa de Allende vivis 12479 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 12 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,096 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Talpa de Allende Arkivigite je 2007-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
***The Esperantist*** (angle por *La esperantisto*) estis Esperanto-gazeto en Anglio. Harold Bolingbroke Mudie eldonis la unuan numeron en novembro 1903. La antaŭparolo estis skribita de la fama publicisto William Thomas Stead. Inter la tiutempaj Esperantaj gazetoj *The Esperantist* okupis altan lokon, enhavante bonajn lingvajn artikolojn (ofte iom danĝerajn) kaj multajn originalaĵojn de konataj Esperantistoj.

* Vol. I. n-roj 1-14, Nov. 1903-dec. 1904 - 14xIV + 224 p.
* Vol. II: n-roj 15-26, jan: dec. 1905 - 12xIV + 192 p.

Pro la bono de la Esperanta movado en Anglujo Mudie faris la oferon, enkorpigi *The Esperantist* en *The British Esperantist* en januaro 1906.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Esperantist en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Skanaĵo de ĉiuj numeroj
* Enkomputiligitaj numeroj Arkivigite je 2009-09-25 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Ruĝe, la mediteranea arko
La ensemblo de la **surroka arto ĉe la Mediteraneo en la Iberia Duoninsulo** estas kulturaĵo deklarita kiel Monda heredaĵo de UNESKO ekde la jaro 1998. Ĝi estas aro da mintavoloj kun surrokaj prahistoriaj artaĵoj en la orienta duono de Hispanio, kiu elstaras pro la granda nombro de tiaj lokoj, la pleja granda koncentriĝo de Eŭropo. Ĝia nomo aludas la basenon de la Mediteraneo sed multaj el ili troviĝas en la interno, en aŭtonomaj regionoj kiel Aragono aŭ Kastilio-Manĉo.

Ĉi tiu arto estas pli malpli samtempa al la skema neolitika arto, ambaŭ kronologie inter la jaro 10.000 a. K. ĝis la apero de la unuaj kupraĵoj (ĥalkolitiko) ĉ. 4.500 a. K. La kredesprima arto de la agrikulturaj kaj bredistaj popoloj estas radikale malsimila al la grupoj de predantoj aŭtoroj de la arto ĉe la mediteranea arko, baze de abstraktaĵoj.

Tiu arto unuafoje malkovriĝis en Teruelo en 1903. Juan Cabre estis la unua kiu esploris pri tiu arto, kiu difinis ĝin kiel regiona neolitika arto. Poste konsideriĝis ke ĝi estas arto paralela al la pentraĵoj de paleolitikaj grupoj trovitaj en kaverno.

Lokoj
-----

* Alcañiz

* Kategorio Surroka arto ĉe la Mediteranea Arko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri homo. Por informoj pri vilaĝo en Hungario, vidu la artikolon Tikos (vilaĝo).

**Tikos** aŭ **Fang Shanjing** (ĉine 方善境; 1907-1983) estis esperantisto en Ĉinio.

Tikos esperantistiĝis kiam li estis mezlernejano en 1924. En 1929 li kun la aliaj fondis la Esperantistan Asocion en Hankou. En 1932 li aliĝis al UEA kaj en 1949 fariĝis komitatano de la Ŝanhaja Esperantista Ligo. Li redaktis Esperantajn revuojn, ekzemple *La Espero*, *Voĉo el Oriento* kaj *Popola Mondo*. En 1958 li venis al la redaktorejo de *El Popola Ĉinio* kaj okupiĝis tie pri traktado kaj polurado de tradukaĵoj esperantaj. Li kompilis la libron *Esperantaj legaĵoj kun Komentarioj* kaj multajn lernomaterialojn.

Aparte menciinda estas tio, ke per fondo de Esperanta Koresponda Lernejo kaj aliaj rimedoj li trejnis grandan kvanton da novaj esperantistoj. Pro sia senlaca kaj sindona laborado kaj granda kontribuo por la ĉina Esperanto-movado S-ro Tikos ĝuis altan estimon inter la ĉina esperantistaro. Tikos estis ankaŭ komitatano de la Ĉina Esperanto-Ligo kaj membro de la Tutlanda Komitato de la Ĉina Popola Politika Interkonsiliĝa Konferenco.

Tikos tradukis al Esperanto Kiel Lu Ban majstriĝis. Kvankam li rekomendis traduki esperanten ĉinan panon kiel "manto-o", "ĝŭozi-o", aŭ "ŭoŭotou-o", neniu el ili estis aperigita en PIV.

Referencoj
----------

1. ↑  ĈINA LINGVA REFORMO KAJ ESPERANTO[*rompita ligilo*] SASAKI Teruhiro japane k. esperante
2. ↑  中国世界语网 音译还是意译[*rompita ligilo*] ĉine

Bibliografio
------------

* Shao Bin 1983 : Nelacigebla fervorulo: pri veterana esperantisto Tikos, *El Popola Ĉinio*, 10(301), pp. 17-18