recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**MÁDL Ferenc** (nask. 29-an de januaro, 1931- mortis la 29-an de majo 2011) estis prezidento de Hungario, ekde la 10-a de aŭgusto 2000 ĝis aŭgusto de 2005. Li estas membro de Academia Europaea.

Li naskiĝis en la vilaĝo de Bánd, en departemento de Veszprém. Li diplomiĝis en ELTE pri juro en la jaro 1955. Ĝi studlaboris inter 1961-1963 en la internacia kompara jura fako de la Strasburga Universitato.
Li laboris ĝis 1973 en stata instanco (Ŝtata kaj Jura Instituto de la Hungara Scienca Akademio), poste iĝis universitata instruisto. Li estis ekde 1978 direktoro de fako pri civilistikaj esploroj ĉe la jura fako de ELTE. Li estis ekde 1985 gvidanto de la Internacia Privatjura Katedro de ELTE.

Li akiris la kandidatan gradon de la ŝtat- kaj jurscienco en 1964, la doktoran gradon en 1974. Li estas ano de la Hungara Scienca Akademio ekde 1987 kiel korespondanta ano, ekde 1993 kiel ordinara ano.

Li okupiĝis kiel juristo-akademiisto pri la civila, kompara juro, komerca juro, internacia privatjuro, juraj problemoj de la internaciaj ekonomiaj rilatoj.
Li estas ano de la Internacia Komercjura Akademio, li instruis eksterlande kiel gastprofesoro. Li verkis multajn librojn.

Li laboris en la dekstra registaro de József Antall ekde la 23-a de majo 1990 ĝis la 22-a de februaro 1993 kiel ministro sen portfolio. Li superrigardis la Hungaran Sciencan Akademion kaj lia tasko estis la reprezentado de la registaro en internaciaj organizaĵoj. Li estis prezidanto en multaj ŝtataj organizaĵoj.
Li laboris ekde la 22-a de februaro 1993 ĝis la 15-a de julio 1994 kiel Eduka kaj Kleriga Ministro.
En 1995 li estis komuna kandidato por la ŝtatprezidenteco fare de la dekstraj partioj (MDF, KDNP kaj Fidesz). Li estas ekde 1996 la prezidanto de la asocio Hungara Civila Kunlaboro. Li estis ekde 1999 ano de la registara scienca konsilentaro.

Li ricevis la 15-an de marto 1999 la ordenon de Széchenyi pro sia internacia scienca, jura laboro. Li estis ordinara membro de Hungara Scienca Akademio.

Familio
-------

Lia edzino estis Dalma Némethy [ne:meti]. Ili havis unu filon kaj tri nepojn. Lia duagrada kuzo estas Antal Mádl, historiisto pri literaturo, universitata instruisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Nemzetközi magánjog és a nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga* (kun Lajos Vékás (juristo), 1985)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Barnabás Lenkovics

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ferenc Mádl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| antaŭulo:Árpád Göncz | Listo de Hungariaj Ŝtatestroj | posteulo László Sólyom |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17447
* GND: 14234754X
* LCCN: n83019973
* VIAF: 56670526
* ISNI: 0000 0001 0903 9129
* SUDOC: 031587399
* BNF: 12277288q
* NLA: 35321358
* BIBSYS: 90272967
* NKC: jx20050721013
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Hemishofen (stacidomo). |



**Hemishofen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 415 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Hemishofen situas ĉe la bordo de la rivero Rejno okcidente de la historia urbeto Stein ĉe Rejno.

Trafiko
-------

Hemishofen estas ligita per poŝtaŭtobuslinio kun Stein ĉe Rejno. Per ponto Hemishofen estas ligita kun la komunumo Etzwilen en Kantono Turgovio.

### Historia Fervojlinio

Hemishofen disponas pri stacidomo ĉe la historia fervojlinio de Etzwilen al Singen. Plej impona elemento de la fervojlinio estas la fera viadukto okcidente de la hodiaŭa stratponto. Ĝi estis ekkonstruita en la jaro 1875. La inaŭguro de la linio okazis la 15-a de julio 1875. Pli ol 100 jarojn funkciis la fervojo ĝis la Svisaj Federaciaj Fervojoj la 30-an de majo 1969 transigis la persontransporton al buslinio. En la 1970-aj jaroj la linio travivis ankoraŭ renesancon pro la vartransporto, sed per la decido, ke tiu transporto pasu komplete tra Ŝafhaŭzo en 1981 la iama fervojlinio tra Hemishofen fariĝis simpla industrirelo. La stacidomo estis definitive fermita. Hodiaŭ la Asocio por la savo de la Fervojlinio de Etzwilen al Singen [germane: *Verein zur Erhaltung der Bahnlinie Etzwilen-Singen* (VES)] funkciigas la linion kiel muzea fervojo kaj ofertas inter aprilo kaj oktobro veturadojn kun vaportrajnoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hemishofen datiĝas el la jaro 1100 kiel *Hammingeshoven*. En la malfrua mezepoko Hemishofen troviĝis sub la voktado de Stein ĉe Rejno.

Vidu ankaŭ
----------

* Hemishofen (stacidomo)

* Kategorio Hemishofen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hemishofen
* Hemishofen en la Historia Leksikono de Svislando
* Retejo de la historia fervojlinio de Etzwilen al Singen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
**Elektodistrikto** estas geografie aŭ per iu alia maniero formita grupo da homoj, kiuj elektas en baloto siajn reprezentantojn al parlamento aŭ alia deputitaro (ekzemple en loka nivelo).

Elektodistriktoj povas esti aŭ plimultaj (majoritataj) aŭ proporciaj. El plimultaj elektodistriktoj estas elektitaj nur unu reprezentanto, kutime tiu, kiu ricevas la plej multe da voĉoj. En iuj landoj okazos du raŭndoj de balotado, el kiu la dua estas kutime inter tiuj du, kiuj ricevis la plej multajn voĉojn sen ricevi pli ol duonon el la voĉoj en la unua raŭndo. Ekzemple en Britio, Usono, Hindio kaj Aŭstralio ekzistas majoritata aŭ plimulta sistemo de elekto-distriktoj. Ekzemple en Francio la reprezentantoj estas elektataj per du raŭndoj de balotado. La tuta lando formas elektodistrikton ekzemple en Israelo kaj en Nederlando. Landoj kiel ekzemple Svedio, Finnlando kaj Hispanio havas plurajn elektodistriktojn de proporcia baloto.

Elektodistriktoj ekzistas pro la volo havigi al diversaj regionoj de la lando eblecon elekti siajn proprajn reprezentantojn al parlamento. Se la lando estus unu elektodistrikto la avantaĝon havus ofte naciekonataj politikistoj el la ĉefurbo.

El proporcia baloto el unu elektodistrikto estas elektataj pluraj reprezentantoj. Se la tuta lando formas unu elektodistrikton, aŭ se malproporcieco de elektodistriktoj estas egaligita per egalig-seĝoj, estas kutime aplikata elektosojlo.

Elektodistrikotoj estas kutime formitaj laŭ geografia kriterio. Unu provinco aŭ regiono povas formi unu elekto-distrikton. Ekzemple en sindikataj elektoj povas ekzisti ankaŭ elektodistriktoj laŭ fakoj. Dum rasa diskriminacio en Sud-Afriko ekzistis ankaŭ elektodistriktoj surbaze de la raso kaj en iuj landoj ekzistas etne-bazitaj elektodistriktoj, ekzemple por doni al malmultnombraj indiĝenaj popoloj eblecon elekti siajn proprajn reprezentantojn (kiu ne sukcesus se ili estus disdivitaj al elektodistriktoj kie plimulto apartenas al aliaj popolgrupoj).

*Marĝena elektodistrikto* estas elektodistrikto en plimulta sistemo, en kiu la diferenco inter du plej popularaj kandidatoj aŭ partioj estas tre malgranda. En plimulta sistemo eblas ankaŭ fi-dislimi la limojn de elektodistrikto.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKlasnomoj pri administraj unuoj |
| --- |
| Derivataj de titolo | Reĝlando • Vicreĝlando • Duklando • Grandduklando • Princlando • Grandprinclando • Elektoprinclando • Princepiskoplando • Graflando • Margraflando • Landgraflando • Kaliflando • Emirlando • Sultanlando • Ĥanlando • Komandorlando • Baronlando • Prefektlando • Subprefektlando • Senjorlando

---

 |
| Ne derivataj de titolo | Arondismento • Departemento • Distrikto • Dividaĵo • Elektodistrikto • Govio • Gubernio • Subgubernio • Kolonio • Komarko • Komunumo • Plenumanta komunumo • Komunumaro • Kvartalo • Lando • Federacia lando • Markio • Municipo • Paroĥo • Provinco • Ŝtato • Subŝtato • Teritorio |

 |

* Kategorio Elektodistrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138693
* GND: 4188918-6
* LCCN: sh85041549
* NDL: 00570698
* NKC: ph493981
* BNE: XX5294565
 |
**Briñas** [BRInjas] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Haro.​ La urba kerno estas inter meandro de la rivero Ebro (sude) kiu separas ĝin disde Haro kaj la limo kun la eŭska provinco Alavo (norde).

La malgranda municipa teritorio de Briñas.
Sonorilturo de Briñas.
Ŝajne iam estis sanktejo de keltiberoj kaj eble romia vilao ĉe la meandro. 

En la 11-a jarcento ĝi apartenis al la monaĥejo de Leyre. 

La loko aperas en tiamaj dokumentoj kiel *Brinias* kaj *Bringas*. 

Post la forpelo de judoj el Hispanio la meandro senloĝiĝis kaj estis konflikto kun Haro kiu dekomence akiris la areon ĝis okazis sendependeco kaj oni atingis propran municipon kaj municipan teritorion en 1632. 

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj de 1940-aj jaroj oni malaltiĝis el 394 loĝantoj ĝis nunaj 187. 

Nuna ekonomio ege dependas de industrio de vinproduktado. 

Vizitindaĵoj estas preĝejo kaj ermitejoj, vinkeloj, pilorio, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Bildaro
-------

* Preĝejeto.Preĝejeto.
* Pilorio.Pilorio.
* Ebla prasanktejo.Ebla prasanktejo.
* Panoramo ĉe rivero.Panoramo ĉe rivero.

Notoj
-----

1. ↑   Abad León, Felipe (2003). «XXVII. De los llanos de Valpierre a la hoz de Foncea». En Colegio Oficial de Ingenieros Técnicos Industriales de La Rioja, eld. *Otras veinte rutas por la Rioja*. Gráficas Ochoa SA. p. 133. ISBN 84-7359-551-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795339
 |
**Curral das Freiras** (Korto de la Monaĥinoj), estas vilaĝo de la municipo de Câmara de Lobos en la insularo Madejro, Portugalio. En 2001 la populacio estis de 1673 loĝantoj, sur areo kiu kovras 25.07 km² de la interna montara teritorio de la insulo, je la ŝirmo de la montoj Pico do Arieiro kaj Pico Ruivo. Ĝi estas unu el plej distaj lokoj el la municipa sidejo de Câmara de Lobos, nome ankaŭ tre izolata el la aliaj komunumoj pere de klifoj kaj montopintoj kiuj ĉirkaŭas ties centran valon.

Geografio
---------

Ĝi situantas sur profounda valo, kaj estas ĉirkaŭta de krutaj montodeklivoj; Curral das Freiras fakte situantas je 29 kilometroj el la municipa sidejo de Câmara de Lobos kaj la transporto ne facilas. Plej el la konstruaĵoj de la vilaĝo superrigardas la ĉefan valon, dum la deklivaj terasoj utilas por kultivado de ĉerizoj kaj vinberoj uzotaj por la produktado de la fama Madejra vino. Curral das Freiras havas lernejon, preĝejon kaj placon.

Bildaro
-------

* Vido de Curral das Freiras el Eira do SerradoVido de Curral das Freiras el Eira do Serrado
* Malnova ŝoseo al Curral das FreirasMalnova ŝoseo al Curral das Freiras
* Curral das FreirasCurral das Freiras
* PanoramaPanorama

  

* Kategorio Curral das Freiras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Brits** estas grandurbo en Sudafriko, en Nordokcidenta Provinco.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 25 km²
* Loĝantaro: 132.626 (en 2012)
* Supermara alteco: 1105 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: la sama, kiel Pretorio

Geografio
---------

Brits situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. **Pretorio** troviĝas 45, Johanesburgo 70, Bloemfontein 420, Durbano 567, Port Elizabeth 951, Kaburbo 1290 km.

Historio
--------

Brits estis fondita en 1924 sur la bieno Roode Kopjes (=Ruĝaj Montetoj) kaj estis nomita laŭ la posedanto Johannes Nicolaas Brits. En 2006 pro la minada evoluo la urbego ekprosperis.

Ekonomio
--------

Brits estas parte minada, parte agrikultura centro. Oni produktas tie italajn aŭtojn Alfa Romeo. Oni minadas platenojn kaj vanadojn. Oni kultivas citrusojn kaj legomojn.

Trafiko
-------

El Brits ĉefvojo kuras al Pretorio, krome estas malpli gravaj vojoj al la regionaj komunumoj.

Klimato
-------

Brits havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 601 mm. La pluvo januare kulminas, inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

En la proksimo situas centro de gepardoj, kie oni bredadas tiujn bestojn, iomete ankaŭ aliajn sovaĝbestojn.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
* vetero
The **ŝovelilnazaj ranoj** estas la specio de ranoj en la genro, ***Hemisus***, nome nura genro en la familio **Hemisotedoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Hemisotidae*. Ili troviĝas en tropika kaj subtropika sub-Sahara Afriko. La ŝovelilnazaj ranoj estas mez-grandaj ranoj, atingante longon de 8 cm. Ili havas rondecajn korpojn kun mallongaj kruroj. Ties kapoj estas malgrandaj kaj mallarĝaj, kun akraj, supren turnitaj nazoj.

La ŝovelilnazaj ranoj estas nestotruaj ranoj, kiuj loĝas plej el siaj vivoj subgrunde. La ino elfosas subgrunde, partoprenas tie en perforteca pariĝado, kaj demetas siajn ovojn en subgrunda kavaĵo. La masklo foriras tra la tunelo, kaj la ino restas ĉe la ovoj. Kiam sufiĉa pluvo estis falinta, la ino nestotruas per nazo al akvofonto, kie la ranidoj restas ĝis la metamorfozo. La ranidoj povas resti ekster akvo dum kelkaj tagoj.

Malkiel plej nestotruaj ranoj, la ŝovelilnazaj ranoj nestotruas kapantaŭen, male al maniero kap-malantaŭen, de tie ties alia komuna nomo - muzeltruaj ranoj. Kelkaj specioj estas tenitaj kiel maskotoj.

Referencoj
----------

1. 1 2  Zweifel, Robert G..  (1998) Cogger, H.G.: *Encyclopedia of Reptiles and Amphibians*. San Diego: Academic Press, p. 101–102. ISBN 0-12-178560-2.

* Cogger, H.G..  (2004) *Encyclopedia of Reptiles & Amphibians Second Edition*. Fog City Press. ISBN 1-877019-69-0.

* Amphibian Species of the World: *Hemisus*

* Kategorio Hemisotedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hemisotedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Universitataj doktoroj arigitaj antaŭ la komenco de ceremonio ĉe la Universitato Brigham Young (Aprilo 2008).
Kovrilpaĝo de tezo prezentita de Claude Bernard por akiri sian Medicinan Doktoriĝon. (1843).
**Doktoreco** (el la latina *docere*, "instrui") aŭ doktora rango (el la latina *doctor*, "instruisto") aŭ rango de doktoro estas akademia grado donata de universitatoj aŭ sciencaj institucioj, kiu en plej landoj rajtigas la tenanton instrui je universitata nivelo en la rilatanta scienca  fako, aŭ por labori en specifa profesio. En kelkaj landoj, la plej alta rango en difinita fako estas nomata fina rango. Multaj universitatoj ankaŭ havigas "honorajn doktorigojn" al individuoj, kiuj montriĝis meritoplenaj por speciala rekono pro elstara fakula laboro, pro aliaj kontribuoj al la universitato aŭ al la socio.

En la unuopaj landoj la kondiĉoj por doktorigo povas esti tre malsamaj. Eble oni povas diri ĝenerale, ke oni bezonas universitatan diplomon (ekz. de magistro) por doktoriĝi kaj ke per doktoriĝo oni poste rajtas fariĝi profesoro. Eventuale oni bezonas kromajn kvalifikojn.

Doktoriĝemulo devas havi konsilanton/gvidanton, kiu akompanas la projekton. Kiel doktoriĝonto oni aŭ laboras ĉe universitato kaj estas en certa programo, aŭ oni estas "eksterulo" kiu havas kontakton nur kun la konsilanto/gvidanto. Kutime por doktoriĝo necesas pluraj jaroj, kvankam ankaŭ tio povas varii laŭ fako, laŭ universitato kaj memkompreneble depende de la kapabloj, talento kaj bonŝanco de la doktoriĝonto.

Kerno de doktoriĝo estas la verkado de doktoriga disertaĵo. Temas pri sciencnivela verko, kiu montras ke la aŭtoro kapablas esplori sendepende. La paĝokvanto povas tre varii laŭ la fakoj kaj aliaj tradicioj, ekz. en medicino aŭ matematiko povas temi pri malpli ol cent paĝoj, dum en sociaj sciencoj temas pri pluraj centoj da paĝoj. Kutime oni devas publikigi ĝin. Povas esti, ke por doktoriĝi oni devas krome trapasi ekzamenojn.

La finan proceduron por doktoriĝo oni nomas promocio; ankaŭ ĝi povas tre malsami laŭ la lando aŭ la universitato. Kutime al la promocio apartenas "defendo", en kiu la aŭtoro defendas sian verkon kontraŭ demandoj de fakuloj.

* Kategorio Doktoreco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Gombos** [ŝAndor gomboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gombos Sándor** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, kuracisto (ginekologo, dentkuracisto). Lia origina familia nomo estis *Berger* ĝis 1904.

Sándor Gombos naskiĝis la 4-an de decembro 1895 en Zombor (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sombor en Serbio, li mortis la 27-an de januaro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Gombos devenis el juda familio. Li maturiĝis en la loka gimnazio en 1914, sed li jam skermis ekde 1909. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. En la sekvaj jaroj li estis hungara ĉampiono kvarfoje (1924-1930). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1928 kun ora medalo teame. Resume li estis 31-foje membro de la hungara nacia teamo. En 1932 li suferis aŭtoakcidenton kaj lia skerma kariero finiĝis, tial li estis kuracisto. Tamen depost 1945 li partoprenis en refondado de la hungara skerma vivo. Li edziĝis dufoje. Li ricevis premiojn en 1928 kaj 1947.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802173
 |



* Portalo pri Biografio
La **doksasta logiko** (de la antikva greka δόξα, *doksa*, "kredo") estas modala logiko kiu temas pri la rezonado pri la kredoj. Tipe, doksasta logiko uzas la esprimon {\displaystyle B\_{c}p\,} por signifi "la rezonanto *c* krdas, ke *p* estas vera", kaj la aro {\displaystyle B\_{c}\,} referencas al kredaro de *c*.

Ekzistas kompleta paralelismo inter la rezonantoj kiuj kredas en propozicioj kaj la matematikaj sistemoj miuj pruvas propoziciojn. Uzante la doksastan logikon, oni povas esprimi la episteman ekvivalenton de la teoremo de la nekompleteco de Gödel, same kiel la teoremon de Löb, kaj aliajn metamatematikajn rezultojn.

Oni atentas pri tre diversaj tipoj de rezonantoj, inter kiuj preciza, malpreciza, supozita, konsistanta, normala, pekuliara, regulara, refleksiva, stabila, nestabila, modesta, rara kaj timida.

Notoj
-----

1. ↑   Smullyan, Raymond (1992). «XI: Self-Referential Systems». Godel's Incompleteness Theorems (en angla). Oxford University Press.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724949
 |
En kompleksa analitiko, **izolita specialaĵo** estas neordinaraĵo, proksime al kiu ne estas la aliaj neordinaraĵoj.

Formale, kompleksa nombro *z* estas izolita neordinaraĵo de funkcio *f*, se ekzistas malfermita disko *D* centrita je *z* tia, ke *f* estas holomorfa sur *D \ {z}*, kio estas, sur la aro ricevata de *D* per forpreno de la punkto *z*.

Ĉiu neordinaraĵo de meromorfa funkcio estas izolita, sed izoleco de neordinaraĵoj ne estas sole sufiĉa por garantii, ke la funkcio estas meromorfa. Multaj gravaj iloj de kompleksa analitiko kiel serio de Laurent kaj la restaĵa teoremo postulas, ke ĉiuj taŭgaj neordinaraĵoj de la funkcio estu izolitaj.

Ekzemploj
---------

* La funkcio {\displaystyle {\frac {1}{z}}} havas izolitan neordinaraĵon je *z=0*.
* La kosekanta funkcio *csc(z)* havas izolitan neordinaraĵon je ĉiu entjera oblo de *π*.
* La funkcio {\displaystyle \csc \left({\frac {1}{\pi z}}\right)} havas je 0 neordinaraĵon, kiu estas *ne* izolita, pro tio, ke estas pliaj neordinaraĵoj je la inversoj de ĉiuj entjeroj, kaj tiuj inversoj situas arbitre proksime al 0; tamen la neordinaraĵoj je ĉi tiuj inversoj de entjeroj mem estas izolitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Neordinaraĵo* en MathWorld.
* neordinaraĵoj, nuloj, polusoj de John H. Mathews angle
**Elek Simon** [ŝimon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simon Elek** estis hungara advokato, urbestro.

Elek Simon en 1882
Elek Simon naskiĝis la 1-an de marto 1813 en Ozsdola (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Ojdula en Rumanio), li mortis la 25-an de januaro 1882 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio.

Biografio
---------

Elek Simon maturiĝis en katolika gimnazio Marosvásárhely, poste li akiris diplomon en Reĝa Akademia Liceo de Kolozsvár, fine li revenis al Marosvásárhely por akiri praktikon kaj ankaŭ advokatiĝis. Li edziĝis kaj li estis advokato en Kolozsvár ekde 1937. Baldaŭ li estis subnotario. Dum la hungara revolucio de 1848 li aliĝis al armeo de Jozefo Bem, tial li estis kondamnita al prizono inter 1851-1854, poste deportita al alia urbo de Transilvanio. Ekde 1858 li denove estis advokato en Kolozsvár. En 1867 li forlasis la landan politikon kaj li estis urbestro de Kolozsvár inter 1874 kaj 1880. Lia edzino naskis 4 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Elek Simon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707765
 |
**Marvel Studios, LLC** (originale konata kiel **Marvel Films** de 1993 ĝis 1996) estas usona filmstudio bazita en Walt Disney Studios en Burbank, Kalifornio kaj estas filio de Walt Disney Studios, kun produktoro Kevin Feige funkcianta kiel prezidanto. Antaŭe la studio estis filio de Marvel Entertainment ĝis Walt Disney Company reorganizis la firmaojn dum aŭgusto 2015.

Dediĉite al produktado de filmoj pri Marvel Comics roluloj, la studio engaĝiĝis en tri karakterfilmaj filmserioj por esti superinta enspezo de 1 miliardo en nordameriko: la X-men, Spider-Man kaj Marvel Cinematic Universe. X-men kaj Spider-Man kaj aliaj filmserioj estas aprobitaj al 20th Century Fox kaj Sony Pictures, respektive. Ekde 2012 la filmoj de Marvel Studios estas distribuitaj fare de Walt Disney Studios Motion Pictures, estinte antaŭe distribuitaj fare de Paramount Pictures ekde 2008 ĝis 2011. Universal Pictures distribuis *The Incredible Hulk* (2008), dum Sony Pictures Releasing distribuis *Spider-Man: Homecoming* (2017) kaj distribuos iujn ajn estontajn Spider-Man-filmojn faritajn lige kun Marvel Studios.

Marvel Studios publikigis 28 filmojn ekde 2008 ene de la Marvel Kinematografia Universo, de *Iron Man* (2008) ĝis *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* (2022). Tiuj filmoj ĉiuj ligas unu la alian, la studio ankaŭ produktas televidspektaklojn fare de Marvel Television.

Referencoj
----------

1. ↑   About Marvel: Corporate Information (angle). Arkivita el la originalo je 2014-05-03. Alirita 2013-11-14.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Marvel Studios en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)
* Marvel Studios ĉe IMDb
* Marvel Studios ĉe Facebook
* Marvel Studios ĉe Twitter
* Marvel Studios ĉe Instagram

* Portalo pri Filmo
* Portalo pri Televido

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672680
* LCCN: no2007128838
* VIAF: 125870477
* SUDOC: 160746361
* BNF: 16532954c
* NKC: xx0272077
 |
**Nyíracsád** [njIraĉAd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Nyíradony. En la loknomo nyír signifas betulo, acsád ne havas sencon en la hungara.

Iama sinagogo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 75 km²
* Loĝantaro: 4060
* Poŝtkodo: 4262
* Telefonprefikso: 52

Situo
-----

Nyíracsád situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1338. En la najbareco Stefano Bocskay plantis grandan kverkoarbaron por profiti la regionon. Por la lignoj oni konstruis etfervojon. En la arbaro vivas damcervo, apro, kapreolo, leporo, fazano, perdriko, sovaĝkato, sciuro.

Vidindaĵoj
----------

* mezepoka kalvinana preĝejo (Nyíracsád)
* grekokatolika kaj katolika preĝejoj
* kastelo de Buzita
* iama sinagogo

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, poŝto, kuracejo, kulturdomo.

Famuloj
-------

En Nyíracsád naskiĝis:

* advokato Ferenc Mezey
* episkopo Szilárd Keresztes.
**Izokroneco** (el la greka *isos* = egala, kaj *khronos* = tempo) estas karakterizo de fenomeno kiu disvolviĝas laŭ konstante samdaŭra tempo.

Ekzemple, en la kazo de la pendolo oni konstatas ke la osciloj sinsekvas ĉiuj samtempe, sendepende de ilia amplitudo.

La periodo de oscilado kreskas laŭ kvadrata radiko de la longo de la pendolo: tial, pendolo pli longa oscilas pli malrapide ol pendolo pli mallonga.

La leĝo de pendola izokroneco estis formulita de piza scienculo Galileo Galilei dum sia loĝado en urbo Pizo, do antaŭ 1592, laŭ atesto de Vincenzo Viviani (1622-1703), unua biografiisto de la scienculo. 

Al la fenomeno de izokroneco estas kunligita tiu de la fizika resonanco. Huygens konstatis ke, metante unu pendolon flanken de alia ĉe la sama vando, la du emas sintonizi sian oscilan movon kvazaŭ ili "volus alpreni la saman ritmon".

Ĉar la observo kaj mezurado de la fenomeno de izokroneco (pro manko de la modernaj kronometroj) estas iom pli facila kiom malpli rapidaj estas la movoj de la pendolo, kaj tio dependas de ĝia longo, Galilejo kontrolis siajn observojn fronte al la lucerno pendanta en la Katedralo de Pizo. 

En la Kapelo Aulla de la piza Monumenta Tombejo hodiaŭ oni povas vidi la votan lucernon kiun Galilejo observis pendanta en la katedralo. Vidinte la lucernon oscilantan post la movo provokita por ekbruligi aŭ estingi ĝiajn kandelojn, li mezuris la movajn tempojn profitante de la batoj de sia pulso.

Kuriozaĵo. En la malnovaj monbiletoj je 2000 italaj liroj, ĉe unu flanko estis reliefo de la vizaĝo de Galileo Galilei, ĉe la alia figuris la lucerno pendanta havanta la formon de tiu aktuale pendanta el la katedrala kulmino, kiu tamen ne estas la sama.

Leĝoj de la pendolo
-------------------

La studoj pri tiu sinkroneco okupis la intelekton de scienculoj.

 Arkivigite je 2010-01-11 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Pendolo
* Harmonia movo
* Frekvenco

Eksteraj ligiloj
----------------

* [*rompita ligilo*]
* 
*
**Sándor Garamszeghy** [ŝAndor garamsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Garamszeghy Sándor** estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis *Goits*, lia posta familia nomo estis *Géczy* ĝis 1925, poste *Garamszeghy* ĝis 1940. Li uzis sian nomon ankaŭ: *Garamszeghy Géczy Sándor*.

Sándor Garamszeghy (meze)
Sándor Garamszeghy  naskiĝis la 9-an de marto 1879 en Mezőkövesd, li mortis la 8-an de aŭgusto 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Garamszeghy post lernado iĝis oficiro, sed poste li forlasis tiun profesion. Li akiris aktoran diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1907, poste li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ricevis premion en 1911. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li estis militkaptito en Siberio. Hejmenveninta en 1917 li denove ricevis rolojn en la Nacia Teatro. En 1923 li edziĝis, en 1932 li estis nomumita "eterna membro" de la Nacia Teatro. Li pensiuliĝis en 1936, tamen pli malofte li estis videbla sur scenejo ĝis 1944. Li ankaŭ reĝisoradis kaj verkis dramojn kaj scenarlibrojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear - princo de Burgundio
	+ Julio Cezaro - Metellus
	+ Somermeznokta sonĝo - Theseus; Lysander
	+ *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Orsino
* Molière: La Mizantropo - suba korpo
* Ferenc Herczeg: *A dolovai nábob lánya* - Tarján Gida; Szentirmay
* Ede Szigligeti: *A cigány* - Ferkó

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A végzetes nyakék* (1912)
* *Halcyone* (1919) – John Derringham
* *Matyószerelem* (1922) – Matyi
* *Családi pótlék* (1937) – Ajtay, elnök
* *Késő* (1943)

Liaj reĝisoraĵoj, samtempe liaj scenarlibroj
--------------------------------------------

Ĉefrolantoj de Matyólakodalom
* *Gróf Mefisztó I-II.* (1920)
* *Matyólakodalom* (1920)
* *Matyószerelem* (1922)

Liaj dramoj
-----------

* *Matyólakodalom* (1914)
* *Hung-Yü* (1919)
* *Matyószerelem* (1935)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Sándor Garamszeghy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Geleji** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Geleji Sándor** estis hungara inĝeniero pri metalurgio, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1954), honora membro de Pola Scienca Akademio.

Sándor Geleji  Arkivigite je 2008-04-13 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 17-an de majo 1898 en Hungara reĝlando, en Nagykikinda (nuntempa Kikinda en Serbio). Li mortis la 3-an de novembro 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Geleji frekventis ĉeflernejon en Sopron, poste li eklaboris en 1926. Li ekhavis postenon en 1935 en fabriko de Manfréd Weiss en Csepel, kie post 4 jaroj li iĝis ĉefinĝeniero. Ekde 1940 li instruis en ĉeflernejo de Sopron, ekde 1946 li estis katedrestro. Post 3 jaroj li forlasis la laboron en Csepel kaj li ekinstruis en la novfondita universitato en Miskolc, kie li estis gravulo en la metalurgio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1951 kaj 1955, krome aliajn premiojn inter 1948-1958.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Kohógéptan* (1950)
* *Bildsame Formung der Metalle in Rechnung und Versuch* (1961)
* *Forge Equipment, Rolling Mills and Accessories* (1967)

Fontoj
------

* biografio kun foto Arkivigite je 2008-04-13 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Sándor Geleji en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 435857
* GND: 1067168893
* LCCN: nr95044094
* VIAF: 30002049
* ISNI: 0000 0000 7855 2957
* BNF: 12756273w
* NDL: 00521916
* NKC: xx0104168
 |
**Sándor Fülöp** [ŝAndor fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Sándor** estas hungara prokuroro, advokato, ombudsmano, altlerneja instruisto.

Sándor Fülöp naskiĝis la 17-an de oktobro 1957 en Montrealo.

Biografio
---------

Sándor Fülöp akiris juran diplomon en 1982, psikologian diplomon en 1987 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1984-1991 li estis prokuroro en la ĉefurba prokurorejo, poste 2 jarojn en la ĉefprokurorejo. Inter 1993-2008 li laboris en advokataj atelieroj, poste ĝis 2011 li estis ombudsmano, pli poste vicombudsmano. Intertempe ekde 1996 li instruis en la menciita universitato en rango lektoro, ekde la sekvanta jaro ankaŭ en aliaj universitato. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A bizonyítékok mérlegelése - Pszichológia és büntető eljárásjog* (1991)
* *EU környezetvédelmi jogharmonizáció, vízvédelmi fejezetek* (studaro, 1998)
* *A közérdekű ügyvédi irodák működése* (manlibro, 2001)
* *Az Aarhusi Egyezmény szellemisége – Fundamentum* (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun intervjuo kaj foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699245
* LCCN: n2020031690
* VIAF: 161609365
* ISNI: 0000 0001 1122 9482
 |
**Zoltán Karmó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karmó Zoltán** estas hungara skulptisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Zoltán Karmó  naskiĝis la 5-an de marto 1959 en Baja.

Biografio
---------

Zoltán Karmó akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1986, poste samloke li plulernis 3 lernojarojn. Lia plej grava instruisto estis József Somogyi. Inter 1986 kaj 2001 li instruis en la industriarta mezlernejo. Intertempe inter 1990-1992 li ricevis stipendion. Ekde 1993 li ankaŭ instruas en la menciita Belarta Altlernejo, baldaŭ li ricevis la instruan rangon docento. Li ricevis signifan premion en 2002.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1989, 1993, 1996)
* Berlino (1990)
* Sárospatak (1996)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1987, 1991, 1997)
* Jászberény (1989)
* Arthalo Budapeŝto (1992, 1995)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* Egon Schiele (medalo)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Sándor Czigándi Varga
* András Kontur
* Dávid Tóth

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-10-06. Alirita 2018-10-06.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 620393
 |
**Sándor Fülöp** [ŝAndor fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Sándor** estis hungara pentristo, instruisto.

Sándor Fülöp  Arkivigite je 2018-07-26 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 17-an de oktobro 1928 en Debrecen, li mortis la 3-an de junio 2012 en Mátészalka.

Biografio
---------

Sándor Fülöp abiturientis en Hajdúböszörmény, poste li akiris diplomon en la pedagogia eltlernejo en sia naskiĝurbo. Pli profune li lernis pentradon en artistkolonio de Tarpa. En 1952 li edziĝis, ekde 1959 ili vivis kaj instruis en Jármi. Ekde 1964 ĝis la emeritiĝo li instruis en gimnazio de Mátészalka. Libertempe li pentradis precipe pejzaĝojn kaj somere li vizitis plurajn artistkoloniojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1978-2010.

El solaj ekspozicioj
--------------------

• Eger (1951)
• Nyíregyháza (1961)
• Szarvas (1977)
• Mátészalka (1986, 1988, 1990, 1991, 1995, 1997, 2001, 2008)
• Jármi (1995)
• Hajdúböszörmény (2003)
• Budapeŝto (2006)
• Debrecen (2015)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

• Tokaj (1950)
• Nyíregyháza (1954 1972)
• Dunaújváros (1961)
• Esztergom (1978)
• Vaja (1995, 1998, 1999)
• Mukaĉeve (2000)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Birkák karámban

Lia arta albumo
---------------

* "Szülőföldem"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609282
 |
detalo de elektronika mara mapo de la Beringa markolo
**Mara mapo** estas mapo, kiu por la ŝipa trafiko videbligas la marajn vojojn kaj marbordojn, insulojn kaj sablejojn, profundejojn, malprofundejojn kaj marajn signalojn de aparta parto de maro respektive oceano.

La skaligo de maraj mapoj estas inter 1:25.000 respektive 1:100.000 (por detalaj mapoj de marbordoj) ĝis 1:2 000 000 (por superrigardaj mapoj de oceanoj).

### Historio

La portugala kartografo Pedro Reinel ĉirkaŭ la jaro 1485 produktis la unuan subskribitan maran mapon: tiu mapo montras partojn de okcidenta Eŭropo kaj de nordokcidenta Afriko, krome partojn de la okcidenta Mediteranea Maro kaj de la orienta Atlantika Oceano, kaj aldone mape videbligis la malkovrojn de la portugala navigisto kaj malkovrinto *Diogo Cão* inter la jaroj 1482 ĝis 1485. Kune kun sia filo *Jorge Reinel* kaj la kolego Lopo Homem, Pedro Reinel partoprenis en la kreo de la monda maparo de *Miller*, kiu publikiĝis dum la jaro 1519. Lia mapo pri la Atlantika Oceano estis la unua kun klarigoj pri la skaligo, kaj kun grafika indikilo pri la kompasdirektoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Hidrografia Organizo

* Kategorio Mara mapo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269585
* GND: 4180642-6
* LCCN: sh85090331
* BNF: 11959623c
* NDL: 00564696
* NKC: ph169370
* BNE: XX524637
 |
**GARBAI Sándor** (n. 27-an de marto 1879, Kiskunhalas, Hungario – m. 7-an de novembro 1947, Parizo, Francio) estis hungara socialdemokrata politikisto, sindikata gvidanto, prezidanto de la Revolucia Regsoveto dum la Hungara Sovetrespubliko (21-a de marto- 1-a de aŭgusto de 1919). Lia originala profesio estis la masonisto. Li estis kunorganizanto, kunestablinto de la Tutlanda Asocio de la Hungaraj Konstrulaboristoj. Pli poste, li plenumis la prezidantan kaj sekretarian pozicion en la asocio de 1903 ĝis marto de 1919. Li estis dumtempe membro de la Hungara Socialdemokrata Partio kaj ekde 1908 li estis prezidanto de la laborist-asekura kaso.

Dum la kalistefa revolucio (aŭtuno de 1918), li estis plenpotenca prezidanto de la Tutlanda Loĝejafera Konsilio. Post la kolapso de la sovetpotenco en Hungario, li partoprenis en la sestaga Peidl-registaro kiel publikeduk-afera ministro. Poste li elmigris al Aŭstrio, Ĉeĥoslovakio kaj fine al Francio. Li partoprenis en Vieno en agado de la grupo Világosság (Heleco) (kiel fidulo de la aŭstromarksismo), sed li eksiĝis en 1927 kaj fondi la grupon Elõre (Antaŭen), kies samnoman eldonaĵon (Elõre) redaktis li en 1929–33.

Popst enpotenciĝo de la faŝismo, li verkis „Új utakon a hatalomért" (1935), en kiu li skizis novajn taskojn, celojn de la laborista movado.

Post la dua mondmilito, li provis hejmenveturi, sed tio ne sukcesis pro la personaj kaj politkaj konfliktoj.

* Kategorio Sándor Garbai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 198277
* GND: 135969859
* LCCN: n87880341
* VIAF: 45830274
* ISNI: 0000 0000 7880 3699
* BIBSYS: 98009848
 |
**Zoltán József Tóth** [jOĵef tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Zoltán József** estis hungara ministeria oficisto, altlerneja instruisto.

Zoltán József Tóth naskiĝis la 29-an de januaro 1967 en Várpalota, li mortis la 28-an de januaro 2018 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán József Tóth maturiĝis en gimnazio en 1985, poste li estis laboristo 2 jarojn, pli poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1992, politologian diplomon post 2 jaroj. Inter la diplomoj li estis soldato en armea altlernejo. Inter 1993-1997 li havis juran postenon en oficejo, poste li estis asistanto (1997), lektoro (2003) en Katolika Universitato Péter Pázmány ĝis 2010. Inter 1998 kaj 2007 li havis postenon en ministerio, poste dum mallongaj tempoj en aliaj 2 ministerioj. En 2006 li akiris sciencan gradon Ph.D. en Universitato de Miskolc, en la sekva jaro li docentiĝis. Li ricevis premion en 2000. Lia edzino naskis 4 gefilojn inter 2003-2012.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A konzervatív alkotmány* (disertaĵo, 1991)
* *A Szent Korona-eszme időszerűsége* (kunaŭtoro, 2004)
* *Magyar közjogi hagyományok és nemzeti öntudat a 19. század végétől napjainkig* (2007)
* *Élet a Szent Korona jegyében. A magyar értékekre épülő társadalom* (2011)
* *Végkifejlet előtt – végveszélyben* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709427
* GND: 1057703303
* VIAF: 28876796
 |
**Jakob Bernoulli** (france *Jacques*) naskiĝis en la 27-a de decembro 1654 en Basel kaj mortis en la 16-a de aŭgusto 1705. Li estis matematikisto, plej aĝa frato de Johann Bernoulli, kaj onklo de Daniel Bernoulli.

Li ekkonis fizikistojn Robert Boyle kaj Robert Hooke dum vojaĝo al Anglio en 1676, post kiam li elektis matematikon kiel fakon kaj iĝis profesoro en 1687.

Li korespondis kun Gottfried Leibniz, kaj do konis infiniteziman kalkulon, kaj kunlaboris kun sia frato Johann, kiu post lia morto transprenis lian profesorecon.

Lia ĉefa verko estas *Ars Conjectandi*.

Kratero Bernoulli, en Luno, estas tiel nomita en omaĝo al Jakobo kaj lia frato Johann.

Kuriozaĵoj
----------

*Ars conjectandi*, 1713 (Milano, Fondazione Mansutti).
Jakob Bernoulli foje estas nomata Jakob la 1-a Bernoulli, ĉar ankaŭ lia pranevo Jakob la 2-a Bernoulli (1759–1809) estis matematikisto, kiel multaj anoj de la familio.

La naskiĝdato 27-a de decembro estas laŭ la julia kalendaro, tiam valida en multaj landoj de Eŭropo. En Svislando jam de 1584 validis la gregoria kalendaro, do oficiale Bernoulli naskiĝis la 6-an de januaro 1655.

Ŝatata esplorobjekto de Bernoulli estis la logaritma spiralo. Laŭdire li testamentis, ke lian tombon ornamu ties bildo kun la latina frazo "*eadem mutata resurgo*" ("ŝanĝita mi resurektas identa"). La tombo tamen montras arĥimedan spiralon.

Vidu ankaŭ
----------

* 2034 Bernoulli (asteroido)

* Kategorio Jakob Bernoulli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 157834
* GND: 118509950
* LCCN: n83196756
* VIAF: 14793931
* ISNI: 0000 0001 1021 5046
* LIBRIS: 40504
* SUDOC: 029042062
* BNF: 120751142
* NLA: 35516053
* BIBSYS: 90347227
* NKC: ola2002152851
* ICCU: IEIV029508
* BNE: XX1612502
 |
**Sándor Gesell** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gesell Sándor** estis hungara geologo, inĝeniero pri minado. Lia nobela antaŭnomo estis *terebesfejérpataki* ekde 1910.

Sándor Gesell naskiĝis la 8-an de majo 1839 en Pozsony (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 24-an de novembro 1919 en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

Biografio
---------

Sándor Gesell maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1858, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1862. Post la diplomo li eklaboris en Transilvanio, sed en 1864 li plulernis en geologia instituto de Vieno (Geologische Reichsanstalt) kaj iomete en Universitato de Vieno, poste li studvojaĝis al Bohemio kaj Silezio. Hejmenveninta li laboris precipe en minejoj de Transilvanio. En 1879 li estis nomumita mineja konsilisto, en 1892 reĝa mineja ĉefkonsilisto. Inter 1880-1883 li laboris en Selmecbánya, poste li estis ĉefgeologo en Budapeŝto en la geologia instituto. Li pensiuliĝis en 1908. Li ricevis premiojn en 1897 kaj 1902. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Das Braunkohlenvorkommen bei Gran in Ungarn* (1874)
* *Máramarosmegye geológiai viszonyai, tekintettel az értékesíthető ásványok fekvő helyeire* (1881)
* *Mű- és építőipari tekintetben fontosabb magyarországi kőzetek részletes katalógusa* (kun Ferenc Schafarzik, 1885)
* *Barnaszén és tőzeg Árvamegyében* (1892)
* *A magyar korona országai területén mívelésben és feltárófélben lévő nemesfém, érc, vaskő, ásványszén, kősó és egyéb értékesíthető ásványok előfordulási helyei* (kun János Böckh, 1898)
* *A Csermosnyapatak Dernő és Lucska közé eső részének földtani viszonyai, északra a megye határáig* (1904)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674862
* GND: 13216597X
* VIAF: 52842091
* ISNI: 0000 0000 7877 674X
* SUDOC: 162024827
* BIBSYS: 90358600
 |
**Tamás VÁSÁRY** [tamAŝ vAŝAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vásáry Tamás** estas hungara pianisto kaj dirigento.

Tamás Vásáry naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1933 en Debrecen.

Vivo
----

Tamás Vásáry - kiel mirinfano - jam pianoludis en koncertoj. Li lernis de Ernő Dohnányi jam en 1943. Post 4 jaroj li atingis la unuan lokon en konkurso en Budapeŝto. Li finis la lernadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1953 kaj li tuj estis asistanto en la Altlernejo. Lia eksterlanda kariero komenciĝis en Moskvo kaj Leningrado, poste li havis sukcesojn en konkursoj en Varsovio, Parizo, Bruselo kaj en Rio de Janeiro. Post la sukceso en Londono en 1961 li jare prezentas koncertojn po cent. Liaj partneroj estas la plej konataj muzikistoj, ekzemple Ernest Ansermet, André Previn, Claudio Abbado, Kurt Sanderling. Li dirigentis jam pli, ol 100 orkestrojn. Inter 1993-2004 li estris orkestron de Hungara Radio kaj samtempe li havis tie gravan postenon. Li ricevis premion Kossuth en 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn (eĉ eksterlandajn).

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Tamás Vásáry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408674
* GND: 128697644
* LCCN: n81149128
* VIAF: 74039122
* ISNI: 0000 0001 0916 0981
* SUDOC: 078077117
* BNF: 13900767b
* MBA: 8aebb401-2856-4bb1-937b-cdab2156593b
* NLA: 35290909
* BIBSYS: 1071017
* NKC: mzk2005275077
* BNE: XX1147622
 |
**Tamás Szombathelyi** [tamAŝ sombatheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szombathelyi Tamás** estas hungara moderna pentatlonisto, olimpiano, trejnisto, arbitraciisto, sportinstruisto.

Tamás Szombathelyi naskiĝis la 1-an de majo 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Szombathelyi akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Depost sia aktiva sporta kariero li estis internacia arbitraciisto, ankaŭ trejnisto kaj lerneja sportinstruisto, eĉ li havis ĉefpostenon en la hungara pentatlona asocio. 

### Sporta kariero

Tamás Szombathelyi inter 1964-1968 estis naĝisto de centra sporta lernejo, poste moderna pentatlonisto en signifa ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1975-1984 unuoble aŭ teame. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun 2 arĝentaj medaloj unuoble kaj teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en 1981 kaj 1983 unuoble aŭ teame. En 1984 li retiriĝis de la aktiva sporto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre
* rezultoj angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815657
 |



* Portalo pri Biografio
**Mara Gere,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gere Mara** estis hungara dramaturgo. Ŝia origina persona nomo estis *Mária*, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Fenyves Györgyné* [fenjveŝ djorjnE].

Mara Gere naskiĝis la 20-an de julio 1932 en Budapeŝto, ŝi mortis la 27-an de aprilo 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mara Gere akiris dramaturgian diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1958. Ŝia ĉefinstruisto estis Miklós Gyárfás. Ŝia unua laborloko estis filma produktejo pri novaĵoj (1958-1963), poste ŝi laboris en alia simila produktejo ĝis la pensiuliĝo en 1987. Inter 1973–1987 ŝi estis ankaŭ ĉefdramaturgo. Ŝi ricevis premiojn en 1981 kaj 2004. Ŝi edziniĝis en 1961 kaj naskis filon en 1967.

Ŝiaj filmoj kiel dramaturgo (elekto)
------------------------------------

* *Három csillag* (1960)
* *Diákváros* (1967)
* *A halottlátó* (1978)
* *Recsk 1950-1953, egy titkos kényszermunkatábor története* (1988)

Ŝiaj scenarlibroj
-----------------

* *Változások gyermekei* (1995) - ankaŭ reĝisoro
* *Levelek Perzsiából* (1996)

Ŝia libro
---------

* *Dok '87* (1987)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)[*rompita ligilo*]
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773815
* VIAF: 121378852
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Tamás Szontagh** [tamAŝ sontag], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szontagh Tamás** estis hungara geologo. Lia nobela antaŭnomo estis *iglói*.

Tamás Szontagh  naskiĝis la 13-an de aprilo 1851 en Ózd. Li mortis la 31-an de januaro 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Szontagh frekventis mezlernejojn en Eperjes, Budapeŝto, Szarvas, poste li estis memserva soldato apud Vieno, baldaŭ li plulernis en Universitato de Vieno, fine li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1882. Li helpis la instruadon en la reĝa universitato ĝis 1886, poste li estis privata geologo kaj ĵurnalisto pri geologio. En 1889 li ekhavis postenon en la geologia instituto, kie li iĝis ĉefgeologo en 1905. Li pensiuliĝis en 1924, tiam li estis jam institutestro.

Komence li esploris orientan parton de la Granda Hungara Ebenaĵo, poste en Montoj Bihar. Li trovis baŭksiton en Bakony.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A budai várhegyi alagút hidrogeológiai viszonyai* (1908)
* *Ásványosvizű forrásokon végzett hidrogeológiai és fizikochemiai megfigyelések eredményei* (1914)
* *Magyarország mesterséges vízellátása* (1919)

Memorigiloj
-----------

* *Melanopsis szontaghi*, *Arca szontaghiana* kaj aliaj fosilioj
* kaverno Szontagh

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste seĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto[*rompita ligilo*]