recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Károly Kogutowicz** [kAroj kogutoviĉ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kogutowicz Károly** estis hungara geografo, profesoro, instruisto, membro de Societo Dugonics. Lia patro estis Manó Kogutowicz.

Károly Kogutowicz  naskiĝis la 14-an de februaro 1886 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de septembro 1948 en Germanio en Ludwigsburg.

Biografio
---------

Károly Kogutowicz frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1907. Post siaj studoj li instruis en lernejo por virinoj. Jam ekde 1908 li gvidis la geografian instituton. Dum la 1-a mondmilito li pritaksis la aerfotojn, poste la menciita instituto iĝis havaĵo de Aŭstrio, tial li devis forlasi ĝin. Li denove instruis en lernejo. En 1923 li estis nomumita publika ordinara profesoro en Scienca Universitato Ferenc József, kie li estis dekano en la lernojaro 1929, rektoro en la lernojaro 1941. Li estis ankaŭ direktoro de la jam hungara geografia instituto. En 1944 li rifuĝis al Germana Regno, kie li post jaroj mortis.

Elektitaj mapoj
---------------

* *Kogutowicz Teljes Atlasza* (Plena atlaso de Kogutowicz) (1912)
* militaj mapoj por Hungara Sovetrespubliko
* *Népiskolai atlasz* (Bazlerneja atlaso) (1923)
* *Dunántúl és Kisalföld* (1932)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Károly Kogutowicz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**SZÁSZ Károly** (sa:s) estis hungara juristo, natursciencisto, politikisto, ano de MTA naskita en Vízakna la 25-an de januaro 1798 kaj mortinta en Marosvásárhely la 25-an de oktobro 1853. Li estis la patro de verkisto, episkopo Károly Szász, de episkopo Domokos Szász kaj de poeto Béla Szász, de poeto Gyula Szász.

Kariero
-------

Szász studis en reformita ĉeflernejo de Nagyenyed (1805 – 13), juron en 1814 en Koloĵvaro. Li havigis advokatan diplomon en 1817 en Marosvásárhely kaj ĝis 1820 li estis ĉedoma instruisto de junaj aristokratoj en Vieno. Tie li konatiĝis kun János Bolyai. De 1821 li estis jurinstruisto de ĉeflernejo de Nagyenyed. En la landkunveno de 1834 de Transilvanio li estis sendito de Vízakna kaj unu el gvidanto de opozicio. La registaro starigis lin antaŭ tribunalon. De 1839 li instruis en Nadjenjedo natursciencon. En 1848 li havis rolon en deklarado de la unio de Transilvanio kun Hungario, poste li estis ano de la unua landkunveno de Peŝto. Li estis ŝtatsekretario en la de ministerio pri publikadukado, poste gvidanto de ministerio post abdiko de József Eötvös. Post la falo de liberecbatalo persekutita, sed pli poste li ricevis amnestion. De 1851 li estis instruisto de kolegio Marosvásárhely. Li aperigis historian libron (*1831 esztendő történetei*, Kolozsvár, 1832), plurajn jurajn kaj lingvistikajn lernolibrojn.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Károly Szász (juristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**SOMOGYI Károly** [pr. ŝomodji] estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro naskiĝinta en Pusztakovácsi la 11-an de oktobro 1845 kaj mortinta en Nagyvárad la 6-an de marto 1908.

Lia kariero
-----------

Károly Somogyi debutis en januaro de 1865 en trupo de József Hetényi. Ekde 1872 li jam sukcese reĝisoris; ekde 1881 li ĉefreĝisoris, ekde 1886 estris ĝis 1892 la teatran distrikton Sopron-Győr, inter 1892 kaj 1895 la Teatron de Szeged, poste ekde vintro de 1895 ĝis 1899 la novan teatron de Pécs, ekde vintro de 1900 ĝi sia pensiĝo en 1907 li direktis la teatran distrikton Nagyvárad-Gyula. Lia edzino estis aktorino Júlia Nagy (1850– 10-a de majo 1919).

Elektitaj trupanoj
------------------

Endre Boross, László Csiky, Jenő Halmi (1877), István Kozma (operetkantisto), Endre Gyula Latabár, Lajos Szalkai, Ferenc Szende, Vilmos Szilágyi, Miklós Tihanyi (pli juna).

Fontoj
------

* Magyar Színházművészeti Lexikon

* Kategorio Károly Somogyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne miskomprenu kun Krplivnik!*

**Kruplivnik,** hungare **Vaskorpád** estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Grad (Slovenio).

Municipo Grad en Slovenio, kie Kruplivnik troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 272 m
* Koordinatoj: 46° 46′ 28.33″ N 16° 5′ 2.41″ O﻿ / ﻿46.7745361 °N, 16.0840028 °O﻿ / 46.7745361; 16.0840028 (mapo)Koordinatoj: 46° 46′ 28.33″ N 16° 5′ 2.41″ O﻿ / ﻿46.7745361 °N, 16.0840028 °O﻿ / 46.7745361; 16.0840028 (mapo)
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 9264
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Kruplivnik situas sub monto 326 m-ojn alta sur deklivoj, laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Dum la hungara regado oni nombris en Vaskorpád 70 domojn kaj 383 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 2002 vilaĝa festego okazis.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si
**Kőtelek** estas vilaĝo kaj banloko en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Szolnok. La loknomo signifas hungare ŝtono-parcelo.

Preĝejo de Kőtelek

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 20′ 09″ N 20° 26′ 06″ O﻿ / ﻿47.33583 °N, 20.43500 °O﻿ / 47.33583; 20.43500 (mapo)Koordinatoj: 47° 20′ 09″ N 20° 26′ 06″ O﻿ / ﻿47.33583 °N, 20.43500 °O﻿ / 47.33583; 20.43500 (mapo)
* Poŝtkodo: 5062
* Telefonkodo: 56
* Areo: 45  km²
* Loĝantaro: 1800

Situo
-----

Kőtelek situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, laŭ traira flankovojo. En la proksiman Nagykörű pramo funkcias. Szolnok troviĝas 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1392 laŭ la tiama hungara ortografio *"Keutelek"*. Dum la turka erao la komunumo nur malgrandiĝis, sed ne senhomiĝis. En la vilaĝo termala banejo allogas turistojn.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Kőtelek)

Famuloj
-------

* en Kőtelek naskiĝis:
	+ dirigento, violonisto János Rolla
	+ medalisto Emma Sz. Egyed

* Kategorio Kőtelek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la krozmisilo *BGM-109 Tomahawk* de la usona mar-armeo
**Krozmisilo** (angle *cruise missile*) laŭ la armea lingvouzo estas senpilota aviadilo, kiu mem direktigas sin kaj portas bombon al detruenda celo. Ĝi diferenciĝas de simpla misilo per la aparte granda distanco vojaĝebla. Misiloj inkluzive de krozmisiloj diferenciĝas de raketoj ĉefe pro la ebleco influi la flugdirekton, sed ankaŭ pro la daŭra motorado dum la flugo kaj pro aerodinamika formo, kiu ofte preskaŭ similiĝas al pilota aviadilo.

La navigadon ĝenerale ebligas kombino de inerteco-gvida sistemo (IGS), teren-kontura komparado (angle *Terrain Contour Matching*, TERCOM), digitala celbilda komparado (angle *Digital Scene Matching Area Correlator* DSMAC) kaj satelita navigado, parte ankaŭ kun subteno de Radaro.

Historio
--------

La historie unua krozmisilo estis la armilo "V1" de nazia Germanio, kiun ne eblis perfektigi kaj grandkvante produkti ĝis la fino de la dua mondmilito kaj kiu tial ne influis ties rezulton. Komence de la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento, la usona armeo starigis krozmisilojn aparte en okcidenta Eŭropo kaj direktigis ilin kontraŭ celoj en Sovetunio. Centmiloj da protestantoj el ĉiuj okcident-eŭropaj landoj, inter ili multaj esperantistoj, tiam akre protestis kontraŭ tiu nova generacio de armiloj, kiu rezultigis pliarmigon de Sovetunio kaj siaj dependaj ŝtatoj, kaj tial kontribuis al la "vetarmado".

* Krozmisilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Krozmisilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉefa domo de la Krucgimnazio
La **Evangela Krucgimnazio** (ankaŭ konata per sia latina nomo *schola crucis*) estas la plej antikva lernejo ankoraŭ ekzista en Dresdeno kaj unu el la plej antikvaj en Germanujo. Unuan fojon en la jaro 1300 estis menciita lernejestro (*Cunradus rector puerorum*). La fondado okazis kiel latinlernejo por la kantistoj de la *capella sanctae crucis* (Krucpreĝejo), la nuna Dresdena Krucĥoro.

Nun la **Kruclernejo** estas evangela gimnazio, dum kiam la Dresdena Krucĥoro kun sia lernantohejmo estas tenata de la urbo Dresdeno. Ĉiuj Kruckantistoj ekde la 5-a klaso estas lernantoj de la Krucgimnazio. Krom tio tamen ankaŭ ne-Kruckantistoj povas lerni en la Krucgimnazio.
Fama lernanto de la Kruclernejo estis Richard Wagner

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kruclernejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Evangela Krucgimnazio je Dresdeno
* Blog Novaĵoj en la oficiala lernantogazeto de la Evangela Krucgimnazio
* Oficiala hejmpaĝo de la lernanta reprezentantaro Arkivigite je 2016-04-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Kőszárhegy** [kOsArhedj] estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Székesfehérvár. La loknomo estas hungare: ŝtono-stipo-monto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* koordinatoj: 47° 5′ 30″ N 18° 20′ 40″ O﻿ / ﻿47.09167 °N, 18.34444 °O﻿ / 47.09167; 18.34444 (mapo)Koordinatoj: 47° 5′ 30″ N 18° 20′ 40″ O﻿ / ﻿47.09167 °N, 18.34444 °O﻿ / 47.09167; 18.34444 (mapo)
* Loĝantaro: 1360
* Poŝtkodo: 8152
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ fervojo kaj (malnova) ĉefvojo inter Budapeŝto kaj norda Balatono, aŭtoŝoseo M7 estas proksime. Apude estas monto 228 m-ojn alta havanta la saman nomon, kiel la komunumo. Apude motokrosejo funkcias.

Historio
--------

Pli frue la loko apartenis al Szabadbattyán, havanta farmojn. Depost la turka erao la bienoj apartenis al grafa familio **Batthyány** (batjani).

La setlejo memstariĝis en 1931.

Ĉe la monto oni trovis arĝentan trezoron, kiu estas impona objekto de Hungara Nacia Muzeo. Oni supozas, ke tio estas parto de Trezoroj Seuso.

* Kategorio Kőszárhegy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kővágótöttös** [kOvAgOtotoŝ] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La komenca kővágó signifas: ŝtonohakanto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0863/18.1017
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 7675
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Kővágótöttös situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Pécs troviĝas 13, Szigetvár 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1335 en formo *"Tüttüs"*. La kampoj seninterrompe apartenis al eklezio de Pécs. Dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis kaj daŭre vivis tie. En 1704 la serboj detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, interretejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, vendejo, drinkejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika, iam paroĥa Preĝejo Sankta Nikolao (Kővágótöttös) el la 13-a jarcento, en 1780 baroka turo alkonstruiĝis
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito

* Kategorio Kővágótöttös en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krnci,** hungare **Lendvakislak** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Krnci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 239 m
* Koordinatoj: 46° 44′ N 16° 12′ O﻿ / ﻿46.733 °N, 16.200 °O﻿ / 46.733; 16.200 (mapo)Koordinatoj: 46° 44′ N 16° 12′ O﻿ / ﻿46.733 °N, 16.200 °O﻿ / 46.733; 16.200 (mapo)
* Loĝantaro: 59
* Poŝtkodo: 9221
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Krnci situas sur deklivoj, laŭ rojo, fine de sakovojo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1393 en formo *"Kernych"*. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Inter 1941-1945 Lendvakislak denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.geopedia.si

* Kategorio Krnci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kristnaska globo mane pentrita.

* Kategorio Kristnaska globo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Kristnaska globo** estas specifa ornamaĵo por kristnaska arbeto farita el tre maldika vitro.

Ĝi plej ofte estas mane pentrita kaj interne arĝentkovrita. Ĝia produktado komenciĝis en la jaro 1847. La unuajn ornamaĵojn faris Hans Greiner en la germana urbo Lauscha. Laŭlegende li komencis fari la vitrajn globetojn pro manko de mono por aĉeti laŭkutimajn, kristnask-arbetajn ornamaĵojn (nuksoj, pomoj kaj bombonoj).

La unuaj kristnaskaj globoj el blovita vitro aperis en Pollando en la 19-a jarcento. Komence ili imitis nuksojn kaj aliajn fruktojn, sed laŭtempe la formoj riĉiĝis kaj similis objektojn ĉiutage uzatajn (ŝuetoj, ombreletoj, muzik-instrumentoj, best- kaj homfiguretoj). La unuajn kristnaskajn globojn oni importis ĉefe el Nurenbergo. Ornamoj el Nurenbergo estis tre popularaj en Pollando.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bombka en la pola Vikipedio.* 

1. ↑  
Jola Tęcza-Ćwierz.  Kolorowy świat bombek (pole).
*Tiu ĉi artikolo temas pri burgo. Pri kampourbo temas artikolo Křivoklát.*

**Křivoklát** (legu KrĵivoklAt) estas unu el plej konataj burgoj en Ĉeĥio, situanta en Mezbohemia regiono, en samnoma vilaĝo kaj somerrestadejo 13 km de urbo Rakovník.
Pro sia eksterordinara kulturhistoria valoro la burgo estis proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

**Burgo Křivoklát** estadis ofte loko de deviga restadejo de politikaj kontraŭuloj de regantoj. En loko de ligna ĉasista burgeto komencis reĝo Venceslao la 1-a konstrui proksimume en la jaro 1240 masonitan burgon, en la laboroj daŭrigis reĝo Přemysl Otakar la 2-a per konstruado de etaĝa palaco kun kapelo kaj granda cilindroforma turo. Tra traveturejo de la palaco vicigita per frue gotikaj arkadoj kaj apartenanta al la plej belaj formacioj de la ĉeĥa gotika arto oni eniras en internan kortegon, el kiu eblas vidi organike kunkreskintan tutaĵon de la burgo. La vigla vivo, frostigita post la morto de Přemysl Otakar la 2-a, revenis nur dum regado de reĝo Venceslao la 4-a, kiu ĉi tien vojaĝis ne nur por ĉasi, sed li gvidis en la burgo ankaŭ vicon da diplomataj traktadoj. Tiutempe estis farita vico da reguligoj. Signifa alikonstruo estis farita nur dum Vladislao la 2-a Jagello kaj ties sekvanto Ludoviko la 1-a en la jaroj 1493 – 1522. Habsburgoj ŝanĝis la burgon en ŝtatan malliberejon. Ekde la duono de la 16-a jarcento, kiam estis arestata la unua episkopo de unueco frateca Jan Augusta kaj ties sekretario Jakub Bílek, la burgo fariĝis sensignifa. Ambaŭ arestitoj estis tralasitaj en liberecon pro merito de Filipina Welserová, kiu tiam vivis en la burgo kun ĉeepiskopo Ferdinando. Imperiestro Rudolfo la 2-a malliberigis en turo nomata Huderka spionon, "alĥemiiston" Edwardon Kelleyon, kiun esplordemandadis ekzekutisto Jan Mydlář. En duono de la 17-a jarcento la burgo transiris el posedaĵo de Ĉeĥa krono kaj ĝi estis lombardigata al Schwarzenberkidoj, pli malfrue vendita al Valdštejnidoj kaj al Fürstenberkidoj.

Romantismo de la 19-a jarcento revivigis intereson pri la burgo. Komenciĝis renoviglaboroj kaj nuntempe la burgo estas alirebla por publiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Křivoklát (burgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mallonga videofilmo pri la burgo
**Kroatisch Minihof,** kroate **Mjenovo,** hungare **Malomháza** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Nikitsch.

Centro kaj preĝejo de Kroatisch Minihof

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Alto super marnivelo: 273 m
* Loĝantaro: 380
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7302
* Aŭtokodo: OP
* 47° 31′ 30″ N 16° 38′ 45″ O﻿ / ﻿47.52500 °N, 16.64583 °O﻿ / 47.52500; 16.64583 (mapo)Koordinatoj: 47° 31′ 30″ N 16° 38′ 45″ O﻿ / ﻿47.52500 °N, 16.64583 °O﻿ / 47.52500; 16.64583 (mapo)

Situo
-----

Kroatisch Minihof situas sur deklivoj proksime de la hungara landlimo. Oberpullendorf troviĝas je 15 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1194 en formo *"Vkas"*. Tiam la kampoj apartenis al abatejo. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la komunumon. En 1593 pesto okazis. Poste kroatoj refondis ĝin. En 1605 Stefano Bocskai, en 1620 Gabrielo Bethlen detruis la vilaĝon. En 1910 vivis tie 1051 homoj, (plejparte kroatoj). Ĝis 1921 Malomháza apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio) kiel Kroatisch Minihof.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1731, en 1870 klasikismiĝis

* Kategorio Kroatisch Minihof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La mapo montras kie Kroker-Montaro situas en Borneo.
Kroker-Montaro vidita ekde la vojo Ranau-Tamparuli.
**Kroker-Montaro** (malaje : *Banjaran Crocker*), estas montaro en la insulo Borneo. Ĝi troviĝas en la malajzia subŝtato Sabaho, situanta en la norda duono de Borneo. Ĝi estas nomita laŭ W.M.Crocker. La montara sistemo apartigas la orientan de la okcidenta marbordo de Sabaho. Kun meza altitudo de 1 800 m, ĝi estas la plej alta montara sistemo en Sabaho. Kinabalu-Monto, kiu estas unu el la plej altaj montoj en Sudorienta Azio situas en tiu montaro. Parto de la montaro estas agnoskita kiel Nacia Parko Kroker-Montaro ekde 1984. La areo ĉirkaŭ Kinabalu-Monto estas Nacia Parko jam ekde 1964 kaj estas la unua malajzia "Monda heredaĵo de Unesko".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kroker-Montaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Kroker-Montaro (*Sabahtravel*) Arkivigite je 2014-01-25 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 5° 45′ N 116° 30′ O﻿ / ﻿5.750 °N, 116.500 °O﻿ / 5.750; 116.500 (mapo)
Krokusoj sur herbejo
Illustration Crocus vernus0.jpgIllustration Crocus vernus0
IlustracjaMorfologia (szafran uprawny)
**Krokuso** (*Crocus*) estas genro el la planta familio iridacoj (*Iridaceae*). La genro entenas ĉ. 75 speciojn, malaltajn herbojn kun bulbosimila tigotubero kaj elbazaj linioformaj folioj havantajn blankecan mezan strion. Ili havas ĝenerale unu (ĉe kulturformaj pluraj), mallonge pedunklajn florojn, kiuj havas longan koroltubon kaj ses ovalajn volbajn petallobojn, tri stamenojn kaj unu stiluson kun plurpartiĝinta stigmo.

Diverskoloraj krokusoj
Printempaj krokusoj
La florantaj krokusoj ĉe monto Turbacz (en montaro Gorce, Pollando
Ĝi estas hejme en la Alpoj, Suda Eŭropo, kaj ĉe Mediteraneo. Oni ofte plantas ĝin kiel ornamplanton pro la koloraj fruprintempaj kaj aŭtunaj floroj.

Unu specio estas konata kiel (kutima, ordinara) safrano (*Crocus sativus*), kies oranĝflavajn stigmojn oni uzas por kolorigi, gustigi kaj kuraci. Ĝi venas el okcidenta Azio.

* Printempa krokuso (*C. vernus*) kreskas en la Alpoj kaj servis por multaj hibridplantoj.
* Ora aŭ flava krokuso (*C. flavus*) kreskas en sudorienta Eŭropo, sur ŝtonaj deklivoj.
* Duflora krokuso (*C. biflorus*) estas ŝatata printempa florplanto el la Mediteraneo.
* Diverskolora krokuso (*C. versicolor*)
* Blanka krokuso (*C. albiflorus*)
* Karpata krokuso (*C. heuffelianus*)
* Ilira krokuso (*C. tommasinianus*)
* Libia krokuso (*C. boulosii*), endemia el Al Ĝabal Al Aĥdar en Libio.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo
* 1220 Krokuso

* Krokuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Krokuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Krokuso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



1. ↑  Vidu "Krokuso" en: Plurlingva nomaro de sovaĝaj plantoj en Eŭropo - Bernhard Eichkorn - Eld. Villingen-Schwenningen - 1995.
**Kromlenso** estas aldona lenso por objektivo por ŝanĝi ĝian ĉefan fokusan distancon kaj samtempe angulon de bildo de la objektivo. Kromlenso havas specialan ingon por surmeti ĝin sur la objektivon. Ĉefa parametro de kromlenso estas ĝia optika forto.

Kuniga kromlenso malpligrandigas fokusan distancon kaj pligrandigas angulon de bildo. Disiga kromlenso pligrandigas fokusan distancon kaj malpligrandigas angulon de bildo.

Influo de kronlenso. 1 - sen kromlenso; 2 - kun kuniga kromlenso; 2 - kun disiga kromlenso.
Kromlenso pligrandigas aberaciojn de la objektivo des plu grande ju pli granda estas pozitiva optika forto aŭ ju pli malgranda estas negativa optika forto de la kromlenso.

Ĉefa fokusa distanco de objektivo kun kromlenso *f* estas

*f* = *fO fH / (fO+fH-d)*

kie *fO* - ĉefa fokusa distanco de la objektivo,

*fH* - ĉefa fokusa distanco de la kromlenso (pozitiva por kuniga kromlenso, negativa por la disiga),
*d* - distanco inter ĉefa malantaŭa ebeno de la kromlenso kaj ĉefa antaŭa ebeno de la objektivo.
*fH* = *1/DH*

kie *DH* - optika forto de la kromlenso, *fH* estas la fokusa distanco de la kromlenso en metroj.

Necesa optika forto de kromlenso estas

*DH* = *(fO - f) / (f (fO - d))*

Kromlenso ŝanĝas ankaŭ relativan truon de la objektivo.

* Kategorio Kromlenso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kromtono** estas en ĵazharmoniaro aldona tono al rigardata akordo.
Ĉi tiujn tonojn oni povas – ekzemple dum la improvizado aŭ akompanado de solisto per harmoniinstrumento (piano/gitaro) – *laŭplaĉe* ludi aŭ ellasi, ĉar ili ne estas esencaj por la sonkaraktero de akordo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Ĉar la ĵaza male al la klasika harmoniscienco deiras de kvar anstataŭ tri akordotonoj, la septo ne validas kiel kromtono. La kromtonoj do estas la naŭto, la dekunuto kaj la dektrito (oni deiras je la nomado de la intervaloj de tritotavoligo de la akordo: baza tono (1), trito (3), kvinto (5), septo (7), naŭto (9), dekunuto (11), dektrito (13)).

Ekzemple je dominanta septakordo sur la baza tono G la akordotonoj estas *b* (trito), *d* (kvinto) kaj *f* (septo), la kromtonoj super ili estas *a* (naŭto), *c* (dekunuto) kaj *e* (dektrito); la sama validas ankaŭ por minoraj (sept-)akordoj. Tamen estas atentende, ke la dekunuto en maĵorakordo kaŭzas treegan streĉon kun la trito de la akordo kaj ĉi tiu kromtono pro tio (escepte kiel traira tono) eksonas treege malofte.

Ĉiu kromtono povas depende de la harmonia kunteksto ankaŭ esti aliigata, tio signifas kromate ŝanĝata.

Vidu ankaŭ
----------

* Akordogama teorio
* Karakteriza disonanco

* Kategorio Kromtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Katalin Rényi** [rEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rényi Katalin** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis Tamás Rényi, ŝia edzo estis József Baska.

Katalin Rényi naskiĝis la 19-an de majo 1951 en Budapeŝto, ŝi mortis la 29-an de aŭgusto 2023.

Biografio
---------

Katalin Rényi maturiĝis en arta mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1969, poste ŝi akiris grafikistan diplomon en Industriarta Universitato de Budapeŝto en 1975. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis József Baska, Tibor Szántó, István Balogh (grafikisto) kaj Jenő Barcsay. Post siaj studoj ŝi kreis filmajn afiŝojn kaj similajn grafikaĵojn. En 1976 ŝi edziniĝis, post 2 jaroj filo, en 1984 filino naskiĝis. En 1979 la geedza paro aliĝis al grafika frakcio de artistkolonio (Szentendre), en 1987 al la pentrista frakcio. Inter 1986 kaj 2000 ŝi instruis en la universitato. En 1992 ŝi establis desegnan studion, kie ŝi daŭre instruas. En 2017 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis premiojn inter 1994-2019.

Elektitaj individuaj ekspozicioj
--------------------------------

* Palaco Vigadó (1992, 1999)
* Arthalo Budapeŝto (1993)
* Sopron (2007)
* Budapeŝto (2009, 2012)
* Szentendre (2018)
* Romo (2019)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Budapeŝto (1980-1990, 2012)
* Varsovio (1980-1990)
* Szentendre (1986, 1999, 2007)
* Eger (1994)
* Békéscsaba (2000, 2006, 2010)

Libroj
------

* *Baska József életműalbum* (2005)
* *Rényi Katalin életműalbum* (2009)
* *Szellemidézés* (poemlibro, 2013)
* *21 gramm* (kunaŭtoro, 2018)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-19 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696519
* GND: 174315945
* LCCN: nb2022001728
* VIAF: 121447187
* ISNI: 0000 0000 7931 7529
 |
Mapo de vikinga plivastigo
**L'Anse aux Meadows** (sen esti certa, de la franca nomo *L'Anse-aux-Méduses* aŭ "Golfeto de meduzoj") estas arkeologia loko ĉe la plej norda punkto de la insulo Novlando, lokigita en la provinco de Novlando kaj Labradoro de Kanado.

En 1960, la restaĵoj de vikinga vilaĝoj estis trovitaj ĉi tie fare de la norvegia arkeologia esploristo *Helge Ingstad* kaj lia edzino *Anne Stine Ingstad*. La loko estis identigita vikinga pro klaraj similaĵo inter la karakterizaĵoj de tiu-ĉi vilaĝo kaj aliaj de Gronlando kaj Islando el la jaroj ĉirkaŭ 1000. Laŭ la stato de 2008, la loko estas la sola larĝe akceptita arkeologia pruvilo de kulturaj kontaktoj inter Eŭropo kaj Ameriko, do kontaktoj trans la Atlantika Oceano, antaŭ la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo.

Etimologio de la nuna nomo
--------------------------

La nomon *"L'Anse aux Meduses"* probable dum la 19-a jarcento kreis franclingvaj fiŝkaptistoj de la regiono, dum la moderna nomo *L'Anse aux Meadows* estas anglalingva misformigo de la franca nomo, kaj iom aludas al la fakto ke la regiona pejzaĝo estas milde monteta, kun vastaj herbejoj (angle *"meadows"*).

Signifo
-------

*L'Anse aux Meadows* estas la nura loĝloko de la Vikingoj aŭ la kulturo de la Norena lingvo en Norda Ameriko ekster Gronlando. Ĝi reprezentas la laŭ la nuna scio pli vastan amplekson de eŭropa malkovro kaj setlado de la "Nova Mondo" antaŭ la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo preskaŭ 500 jarojn pli poste, kaj estas la sola vaste akceptata pruvilo pri pra-kolumbaj kulturaj kontaktoj inter la "Malnova Mondo" (Eŭropo, Norda Afriko kaj Azio) kaj la "Nova Mondo" (Ameriko, poste ankaŭ Aŭstralio). La vikingoj nomis tiun parton de Ameriko, kiun ili trovis, "Vinlando".

En la jaro 1978, *L'Anse aux Meadows* estis nomumita Monda kultura heredaĵo de Unesko.

Vidu ankaŭ
----------

* Transiroj de Atlantika Oceano

Bildoj
------

* rigardo de la historia loko al la oceanorigardo de la historia loko al la oceano
* rigardante el loka vikinga domo, 2006rigardante el loka vikinga domo, 2006
* rescenigo de la vikinga trovo de la loko dum la jaro 2000rescenigo de la vikinga trovo de la loko dum la jaro 2000

* Kategorio L'Anse aux Meadows en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Ráth** [kAroj rAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ráth Károly** estis hungara entreprenisto, parlamenta deputito, muzeestro. Liaj fratoj estis György Ráth kaj Mór Ráth, lia filo estis István Ráth-Végh.

Tombomonumento de Károly Ráth fare de Lajos Mátrai
Károly Ráth naskiĝis la 6-an de julio 1838 en Szeged, li mortis la 1-an de majo 1902 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Ráth post la maturiĝo longe studvojĝis en Germanio. En 1862 li fondis uzinon por produktado de pajlaj ĉapeloj. En la sekvaj jaroj tiuj produktaĵoj gajnis premiojn. Ekde 1868 li apogis la hejman industrion kaj li fondis kooperativon por hejmindustrianoj. Inter 1875 kaj 1881 li estis parlamentano, ekde 1876 li gvidis la ĉefurban komercan-industrian ĉambron, ekde 1893 muzeon pri komerco. En 1882 li longe studvojaĝis en Eŭropo. Li ricevis la titolon reĝa konsilisto en 1896, en la sama jaro turkan premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* parlamenta parolado (1879)
* *A magyar iparkiállítások a múltban és a jövőben* (1881)
* *Oroszország közgazdasági fejlődése* (1883)
* *Országos iparos-gyűlések 1872 – 1899* (1899)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Károly Ráth (entreprenisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706712
* LCCN: n2006051067
* VIAF: 58506389
 |
***L'Ingénu*** (La senartifikulo) estas filozofia fabelo verkita de Voltaire kaj publikigita en 1767.

Voltaire rakontas tie la aventurojn de Hurono («l’Ingénu», nome la Senartifikulo) kiu, alveninta en Francion, rigardas la francan vivon per senkulpeco kaj naivo. Li engaĝiĝas en amafero kaj troviĝas kontraŭ multaj malfacilaĵoj je la konto de la religiaj kaj tiranaj povoj de la epoko de Ludoviko la 14-a.

La verko kliniĝas samtempe al ĝenroj de apologo kaj de filozofia fabelo pro la pritraktitaj temoj kiaj la dogma vero kontraŭ la racio aŭ la stato de naturo. Ĝi alproksimiĝas ankaŭ al la ĝenro de la satira rakonto pro la denonco pri misuzo de povo rilate al enprizonigo (*enbastiligo*) kaj religiaj fidevigoj. La verko ankaŭ alproksimiĝas al romano, ekzemple al la subĝenro de la formadromano kaj ĉefe al la *roman sensible* kiu diferencas *L'Ingénu* de aliaj rakontoj de Voltaire pro la traktado drama kaj kortuŝa de la temoj de amo malhelpita kaj malfeliĉa destino de la amantino, pura animo viktimo de la senmoralo de la povuloj. Voltaire prezentas la historion kiel *vera* kaj atribuas ĝin al la pastro Pasquier Quesnel, nome jansenisto (kio estas partikulare ironia, laŭ tio kion la verko rakontas).

* Kategorio L'Ingénu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Krämpfer-ĝardenoj, Erfurto; fone la fakaltlerneja domo
moderna forcejo de la fakalternejo
ĉefa alternejenirejo kun busto de la hortikulturpioniro Christian Reichart
**Krämpfer-ĝardenoj** (germane *Krämpfer Gärten*) estas grandparte pejzaĝarkitektura klerigparko por studado kaj esplorado. Ĝi troviĝas je Leipziger Straße 77 en la nordokcidenta parto de Erfurto, Germanujo. Centras ene la Fakaltlernejo de Erfurto pri pejzaĝarkitekturo, hortikulturo kaj forstumado (germane: *Fachhochschule Erfurt für Landschaftsarchitektur, Gartenbau und Forst*).

Historio
--------

La areo ja ĝuas pri hortikultura tradicio. Ĉar ĝi ekde la mezo de la 19-a jarcento uzitis fare de la semkultura entrepreno *Haage & Schmidt*. La fabriko detruitis en la Dua mondmilito. En 1949 malfermiĝis hortikultura trejnejo kiu en 1967 iĝis fakinĝeniera lernejo. Ĉefa tasko estis tiam, krom la disponigo de seminariejoj kaj studenta loĝhejmo, la kreo de instruaj ĝardenoj. La plantadan koncepton por la arboreto elfaris Günter Wuttke. Eblis kaj eblas por la studentoj studi lignajn specojn kaj iliajn uzojn: ankaŭ la belaj enparkaj aksoj estas verko de Wuttke.

Ekde 2003 iĝas eoste de la kampuso granda pejzaĝ(arkitektur)a-lernoparko kun modeloj de kulturoj kaj kultivadteknikoj kun daŭripovaj. Naturprotektada kaj komerca demandoj kvazaŭ egalrajte traktatas. Ĝi havas grandecon de 13 hektaroj konsistantaj el kvar sekcioj (krom demonstrejoj).

Apartenas al tiu ĉi *verda klerigcentro* ankaŭ la porstudenta hejmo, la areoj de la lerna kaj prova ejaro (LVG) kaj administraciaj ejoj. La prova forcejo nombriĝas inter la plej modernaj siaspece en tuta Eŭropo (2500 kvadrametroj; 19 hejteblaj kabinoj).

Trafiko kaj monumento
---------------------

Tramhaltejo de la EVAG antaŭ la park-enirejo sur Leipziger-strato portas la saman nomon.
Busto por hortikultura pioniro Christian Reichart staras malpost la altlerneja ĉefenirejo.

Literaturo
----------

* Wolfgang Borchardt kaj Horst Schumacher (eld.): *Der Landschaftslehrpark der Fachhochschule Erfurt in den Krämpfer Gärten*, Paulo Freire Verlag, 2006, ISBN 978-3-86585-602-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Krämpfer-ĝardenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* filmkomisiono de MDM
* invito sur municipa porturisma paĝaro veni gapi la forcejon Arkivigite je 2022-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
* studenta hejmo
* hejmpaĝo de la fakultato fakalterneja gastanta je Krämpfer-ĝardenoj

Notoj
-----

1. ↑  T.e. (kun siaj germanaj nomoj): Parkplätze, Terrassengarten, Parlament der Bäume, Baumhain "Grüne Mitte".
2. ↑  horartabulo



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ford 4-AT-F (EC-RRA) de la Hispana Respublika Aerlinio, L.A.P.E..
La ***Líneas Aéreas Postales Españolas*** (LAPE, Hispanaj Poŝtaj Aerlinioj) estis hispana aerlinio fondita en 1932, dum la epoko de la Dua Hispana Respubliko. Ĝi malaperis post la fino de la Hispana Enlanda Milito.

Inter 1932 kaj 1933 la aerservoj de LAPE estis limigitaj al linioj Madrido-Sevilo kaj Madrido-Barcelono. En marto 1934 rekomencis la flugoj al Kanarioj kaj post kelkaj monatoj inaŭguriĝis la Linio Madrido-Valencio. La venontan jaron estis ankaŭ linioj Barcelono-Palma de Mallorca, Barcelono-Valencio kaj Valencio-Palma de Mallorca, kvankam ili suferis kelkajn interrompojn. En junio 1936 (tuj antaŭ la Enlanda Milito) la vojo al Kanarioj inkludis konektojn inter Las Palmas kaj Tenerife.

Post la eko de la Enlanda Milito la kompanio plue funkciis intermite, kvankam granda parto de la aviadiloj de la floto estis konfiskita de la Aerforto de la Respubliko kaj uzitaj kiel milittransportiloj. LAPE plue funkciigis la ligon de punktoj de la respublika zono kun ĉefa sidejo en Madrid-Barajas, kaj la Linio Madrido-Barcelono plue funkciis kaj eĉ etendis ĝis Tuluzo. Funkciis ankaŭ aerlinio inter Madrido kaj Santandero (kiu estis izolita disde la respublika zono) ĝia meze de 1937, kiam ankaŭ tiu regiono falis en manoj de la ribela flanko. Tamen, la aerbataloj ĉirkaŭ Madrido okazigis nombrajn problemojn al la pilotoj de la LAPE, kio devigis anstataŭi la linion Madrido-Barcelono por la ligo Barcelono-Albacete. Fine de februaro 1939 la kolonelo Núñez Mazas koncentris la floton de aviadiloj de LAPE en Monóvar, por havi ilin kontrolita kaj eviti ke ili falu en manoj de la malamiko. Tio permesis la evakuadon de nombraj estroj, militistoj kaj funkciuloj respublikanaj en la lastaj tagoj de la milito. Post la malvenko de la Respubliko, la kompanio malaperis kaj la ceteraj aviadiloj de la floto de LAPE estis refarbitaj montrante la simbolojn de Iberia.

Notoj
-----

1. ↑  Alas de la República: CLASSA, LAPE (1934) Alirita la 13an de januaro 2020.
2. ↑  «Histaer - Líneas Aéreas Postales Españolas (L.A.P.E.)». Arkivita el la originalo la 10an de decembro 2004. Alirita la 13an de januaro 2020.
3. ↑   M. Teresa Suero Roca (1981), Militares republicanos de la Guerra de España, pp. 296-297
4. ↑  «LAPE Poster with Airline Network». Arkivita el la originalo la 26an de decembro 2013. Konsultita la 13an de januaro 2020.
5. ↑   M. Teresa Suero Roca (1981), Militares republicanos de la Guerra de España, p. 308
6. ↑  Suero Roca (1981)

Bibliografio
------------

* Utrilla Navarro, Luis; García Cruzado, Marcos (2005). Madrid: Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea, S.A. eld. Historia de los Aeropuertos de Madrid (I). ISBN 8496456315.
* A. Benito Ruiz de Villa. Transporte Aéreo. Publicaciones de la ETSIA
* M. Abejón. El transporte en la sociedad actual. Aula abierta Salvat Editores

* Kategorio LAPE en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676988
* BNE: XX5239717
 |
**LG Electronics** (**LG Elektroniko**; koree : **에지 이스** ) estas multnacia elektronika firmao kun ĉefsidejo en Sud-Koreio. Ĝi estas filio de la konzerno LG .

La firmao havas kvar sekciojn: hejma distra elektroniko, ĉela komunikado, hejmaj aparatoj kaj aŭtokomponentoj. La firmao havas 128 fabrikojn ĉirkaŭ la mondo, kaj dungas 83,000 homojn.

La kompanio lanĉis kunlabore kun Google plurajn aparatojn de la serio Nexus, inkluzive de la Nexus 4, Nexus 5, kaj la telefonon liberigita fine de 2016: la Nexus 5x. Preter la serio Nexus, la kompanio havas aliajn produktojn en la kampo de saĝtelefonoj. En la pasinteco ili estis surmerkatigitaj sub la Optimus-serialo, kaj tiam sub la G-serio (kiel ekzemple la LG G3). Krome, la firmao surmerkatigas saĝhorloĝojn kaj la LG G Pad 8.3 tablojdokomputilon en la sama serio. La inteligenta horloĝo LG G-Watch produktita de ĝi inkluzivas tuŝekranon kun rezolucio Quad HD 1440X2560. Post ĝia lanĉo, la LG G4 kaj LG V10-telefonoj ankaŭ estis lanĉitaj, kun tri fotiloj kaj du ekranoj. En aprilo 2016 la nova telefono en la serio estis lanĉita: LG G5 kaj en 2018 LG G7.

LG produktas vastan gamon de konsumvaroj (elektro kaj elektroniko) komencante per blankaj varoj por la hejmo kiel ekzemple fridujoj, lavmaŝinoj, klimatiziloj kaj televidiloj, inteligentaj telefonoj, tabulkomputiloj kaj DVD-diskoj por komputiloj. En 2017, la produktado de la LG Thinkyo serio de progresintaj produktoj komenciĝis.

Referencoj
----------

1. ↑   LG Electronics Honored With 21 CES 2016 Innovation Awards. *Cision* (10a de Novembro 2015). Alirita 29a de Aprilo 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio LG Electronics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
	+ LG Electronics ĉe Instagram
	+ LG Electronics ĉe Instagram
	+ LG Electronics ĉe Facebook
	+ LG Electronics ĉe YouTube
* LG India
* LG Electronics Global Website
* LG Electronics Air Solution Global Blog


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827064
* LCCN: nr2001016389
* VIAF: 142356965
* ISNI: 0000 0001 0696 9566
* NLA: 35535677
* NDL: 01119694
* BIBSYS: 3007672
* NKC: ko2008435934
 |
Altlernejo de Infanterio de Toledo
La **Akademio de Infanterio** (ACINF) estas centro de milita formado de la Hispana Armeo lokita en Toledo. La centro komisiiĝas proponi bazan formadon, specialigon kaj formadon de oficiroj kaj suboficiroj de la Armeero de Infanterio.

Historio
--------

La akademio estis kreita laŭ la nomo de Lernejo de Infanterio (Academia de Infantería de Toledo en la hispana origine), en 1850. Je la 17a de oktobro de 1875, post esti movigita portempe al Madrido, oni instalis ĝin en la Alkazaro de Toledo. En 1882 eknomiĝis Ĝenerala Akademio Militista (*Academia General Militar*) kaj inter 1931 kaj 1936 kunfandiĝis kun la altlernejoj de Kavalerio kaj de la Korpo de Intendenco, subtenante lia sidejo en la Fortikaĵo de Toledo.

La Altlernejo de Infanterio de Toledo estis detruita en du okazoj: en 1887 dum incendio kaj alia dum la Hispana Enlanda Milito.

La Altlernejo de Infanterio de Toledo estis la institucio kie prepariĝis la iniciatoj de la futura diktatoro Francisco Franco kiu tie kuntaktis kun diversaj estontaj puĉistoj.

Notoj
-----

1. ↑  Academia de Infantería ĉe la retejo de la Hispana Terarmeo.
2. ↑  Biblioteko de la Altlernejo de Infanterio Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine ĉe la retejo de la Hispana Terarmeo.
3. ↑  .

* Kategorio Altlernejo de Infanterio de Toledo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 383744
* GND: 4429243-0
* LCCN: no92016618
* VIAF: 124622099
 |
**Altlernejo Károly Róbert** [kAroj rObert], (origine hungare *Károly Róbert Főiskola* mallonge KRF) estis altlernejo en Gyöngyös, kie studas 13000 studentoj.

Pli nova konstruaĵo de Altlernejo Károly Róbert

Historio
--------

En 1334 Gyöngyös ricevis urborajton fare de Karolo la 1-a. Ekde tiam la urbanoj estimas la reĝon, tial la altlernejo prenis nomon de la reĝo.

Jam en 1871 oni iniciatis altlernejon pri vinberkulturistoj, vinkulturistoj, vitkulturistoj, kiu ne sukcesis. Tamen en 1900 lernejo por vitistoj funkciis kelkajn jarojn. En 1920 ekfunkciis agrikultura mezlernejo, kiu iĝis en 1949 agrikultura gimnazio. En 1962 oficiale establiĝis la pli supera instruado. En 1976 la lernejo iĝis parto de agrikultura altlernejo de Gödöllő. En 1989 tie okazis la unua hungara koresponda instruado, poste en 2000 la lernejo ricevis la titolon memstara fakultato. Post 3 jaroj ĝi plene memstariĝis kiel altlernejo.

En la diversaj fakultatoj krom la vinoj-vitoj oni instruas ankaŭ informadon, komercojn, financojn, turismojn, spicherbojn.

Kampuso
-------

En 2016 la altlernejo estis integrita al Universitato Károly Eszterházy kiel kampuso.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2015-01-04 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Altlernejo Károly Róbert en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Academia Istropolitana** estas la tria fondinta universitato en Hungara reĝlando (en Pozono), aktuale la unua akademio en la nuna teritorio de Slovakio. Tiam la pli fruaj universitatoj jam ne funkciis en Hungarlando. Istropolitana estas greka loknomo de Bratislavo.

Historio
--------

Ĝi estiĝis en la jaro 1465 en Pozono evidente el iniciato de Matiaso la 1-a (Hungario). La 19-an de majo de la sama jaro papo Paŭlo la 2-a konsentis ĝian fondon. Ĝi estis malfermita nur en la jaro 1467. Por ĝia organizo, laŭ modelo de universitato en Bologna, estis komisiita ĉefepiskopo de Esztergom, János Vitéz. La matrikuloj nek statutoj konserviĝis, tial ni povas nur konjekti, ĉu ĝi havis ĉiujn fakultatojn. Plej verŝajne estas, ke estis malfermita nur la fakultatoj de liberaj artoj kaj la teologia. La tuta vico da humanismaj sciencistoj agadis en ĝi. El pedagogoj estus nomota J. Regiomontanus, el signifaj finlernintoj poste István Werbőczy. Konfliktoj inter reĝo kaj kanceliero Vitéz post la jaro 1471 rompis la evoluon de la universitato, kio kaŭzis ankaŭ foriron de kelkaj instruistoj. Estas verŝajne, ke ĝi ne supervivis sian kreinton – reĝo Matiaso la 1-a mortis la 6-an de aprilo de 1490. En donacdokumento de Vladislao la 2-a Jagello el la jaro 1492 ĝi estas notita kiel „antaŭlonge forgesita". Sed pro la ekzistado de Academia Istropolitana kreiĝis tradicio de Pozono, baldaŭ en Bratislavo kiel universitata urbo.

Nun Arta Altlernejo (VŠMU) funkcias en la konstruaĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Academia Istropolitana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*
La signo ĉe la enirejo de Kolegio Ŝa Tin
**Kolegio Ŝa Tin** (angle: Sha Tin College, ĉine: 沙田學院, mallonge: **STC**) estas kun-eduka internacia mezlernejo en Honkongo kaj membro de la Angla Lerneja Fundamento (ESF).

Establita en 1982 kiel parto de Lernejo KGV en Kowloon Tong, la lernejo translokiĝis al 3 Lai Wo Lane, Fo Tan, Ŝa Tin en 1985 kaj adoptis ĝian nunan nomon. La plejparto de studentoj sekvas la (I)GCSE kaj la programon *International Baccalaureate Diploma*. La lernejestro nune estas Marc Morris. La plimulto de la 1.200 studentoj loĝas en Novaj Teritorioj kaj Norda Kaŭluno. Kolegio Ŝa Tin estis ĝis ĵuse la plej nova de la mezlernejoj ESF, anstataŭita de Kolegio Discovery.

Kolegio Ŝa Tin estas sur monteto en Fo Tan kaj provizas edukadon de Jaroj 7 ĝis 13. Ekde 2013-2014, la kvar domoj estas nomitaj laŭ mitaj bestoj, anstataŭante la malnovan temon de esploristoj.

La lernejo havis sian propran endoman gimnastikejon konstruita en 2002, kun du korbopilkejoj, ses badmintonejoj, tri flugpilkejoj kaj grimpeja muro; ekzistas ankaŭ naĝejo kaj futbalejo. Studentoj de Bazlernejo Ŝa Tin, lokata apud la Kolegio, havas la eblon tuj gradiĝi ĉe la Kolegio.

### Studentoj

La lernejo nuntempe havas proksimume 1.200 studentojn de aĝoj 11 ĝis 19.

Kolegio Ŝa Tin estas privata ampleksa mezlernejo, kaj tial akceptas studentojn bazita ne sur akademia efikeco. Anstataŭe, akceptas studentojn kiuj fluas en la angla aŭ kiuj ne povas ĉeesti lernejojn lokajn (kie la lingvo de instruado estas la ĉina).

### Domoj

Ĉiu de la kvar domoj estas gvidata per teamo de Studentaj Gvidantoj. La gvidantoj komisias por organizi la okazaĵojn de sia domo tra la jaro.

Domoj| Simbolo | Nomo | Koloro |
| --- | --- | --- |
| D | Dragon (Drako) | flava |
| G | Griffin (Grifo) | verda |
| P | Pegasus (Pegaso) | blua |
| X | Phoenix (Fenikso) | ruĝa |

Postenoj de Studentaj Gvidantoj enhavas tiujn de:

* Du Domestroj
* Du Deputitoj Domestroj
* Du Ĉefoj de Kreemo
* Du Ĉefoj de Agado
* Du Ĉefoj de Servo
* Du Ĉefoj de Medio
* Du Ĉefoj de Asisto
* Du Ĉefoj de Gvidado kaj Bonstato
* Unu Komunikiĝanto

* Kategorio Kolegio Ŝa Tin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jakab Zabeler,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zabeler Jakab** estis hungara pastro, luterana episkopo, teologo. Lia familia nomo aperis foje kiel *Zabler*. Lia avo Péter Zabeler same estis luterana episkopo.

Jakab Zabeler  naskiĝis la 26-an de junio 1639 en Hungara reĝlando en Bártfa (nuntempa Bardejov en Slovakio). Li mortis la 28-an de majo 1709 en Bártfa.

Biografio
---------

Jakab Zabeler frekventis lernejojn komence en sia naskiĝurbo, poste en Eperjes, Olaszliszka, Sárospatak, denove en Bártfa, fine en Jena inter 1658-1663. Hejmenveninta en 1664 komence li estis vicrektoro, en la sekva jaro diakono. baldaŭe pastro de Bártfa. En 1674 li devis rifuĝi al ekzilo. Li pasis 3 jarojn en Grossenhain, poste li estis vixpastro en Mühlberg. En 1682 li rajtis hejmenveni. En 1686 li estis elektita episkopo por episkopejo de liberaj reĝaj urboj. En 1699 li denove devis ekziliĝi pro religia persekuto de Habsburgoj, sed nun li kaŝiĝis en Szepes kaj Sáros. Li revenis en 1703.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Exercitium Academicum De Persona…’’ (1660)*
* *Frommen Christen Lust und Unlust* (1675)
* *De Sirmio. .. Disputavit Jacobus Zabler…* (1690, 1698)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
***La anatomio de melankolio*** (angle *The Anatomy of Melancholy*, plentitole The Anatomy of Melancholy, What it is: With all the Kinds, Causes, Symptomes, Prognostickes, and Several Cures of it. In Three Maine Partitions with their several Sections, Members, and Subsections. Philosophically, Medicinally, Historically, Opened and Cut Up, signifante La anatomio de melankolio, kio ĝi estas, kun ĉiaj specoj, kaŭzoj, simptomoj, prognozoj kaj diversaj kuracmetodoj. En tri ĉefaj partoj kun diversaj sekcioj, ĉapitroj kaj subsekcioj. Filozofe, medicine, historie, malfermita kaj distranĉita) estas libro de Robert Burton, unue publikigita en 1621.

Titolpaĝo de la eldono de la jaro 1638

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Anatomio de la Melankolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *The Anatomy of Melancholy* ĉe Making of America Books
* *The Complete Review* diskuto pri *The Anatomy of Melancholy*
* Anatomio de melankolio ĉe Project Gutenberg
* **The Anatomy of Melancholy* Arkivigite je 2005-12-16 per la retarkivo Wayback Machine* – rete legebla ĉe PsyPlexus.