recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Respublikismo** estas la kredo, ke la reĝimo de lando devas esti respubliko, anstataŭ, ekzemple, monarkio. Respublikisto povas kredi, ke iu certa lando devas esti respubliko, sen havi opinion pri aliaj landoj, aŭ povas kredi, ke ĉiuj landoj devas esti respublikoj.

Republikismo estas malnova ideo. Jam Platono priskribis la respublikon kiel ideala reĝimo, kvankam tute utopia.

Klasika respublikismo aŭ en angla *classical republicanism*, konata ankaŭ kiel *civic humanism* (civitana humanismo), estas formo de respublikismo disvolvigita en la Renesanco inspirita de la registaraj formoj kaj verkoj de la klasika antikveco, ĉefe tiuj de klasikaj verkistoj kiaj Aristotelo, Polibio, kaj Cicerono. Klasika respublikismo estis konstruita ĉirkaŭ konceptoj kiaj civila socio, civitana virto kaj miksa registaro. Dekomence, en la klasika periodo mem la termino *respublikismo* fakte ne ekzistis, sed estis uzata la latinlingva termino *res publica*, kiu tradukeblas laŭvorte kiel "la publika aĵo" aŭ "la publika afero".

Vidu ankaŭ
----------

* Turkio

Notoj
-----

1. ↑  Moulakis, Athanasios, "Civic Humanism", *The Stanford Encyclopedia of Philosophy* (Winter 2011 Edition), Edward N. Zalta (ed.).

* Kategorio Respublikismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Respubliko Serba Krajina** (serbe *Република Српска Крајина* [rɛpǔblika sr̩̂pskaː krâjina], malofte ***Serba Krajina Respubliko**,* mallonge **RSK**, serbe *РСК* ) estas iama neagnoskita serba ŝtato sur la teritorio de la Respubliko Kroatio. La RSK estis kreita kiel respondo al la agoj de la kroataj aŭtoritatoj, kiuj direktiĝis al secesio de Jugoslavio. RSK esprimis la aspirojn de la serba loĝantaro de Kroatio por resti parto de Jugoslavio. La RSK ekzistis inter 1991 kaj 1998.

La 12-an de septembro 2008, la Asembleo kaj la Registaro de la Respubliko de Serba Krajina en ekzilo rekonis la sendependecon de Abĥazio kaj Sud-Osetio. Membroj de la ekzilo-registaro deklaris ke ili estas por "pli ol aŭtonomio, sed malpli ol sendependeco por la serboj".

Referencoj
----------

1. ↑  (serbe) "Dokumentoj: Plano Z-4". B92 specijal: 10 godina od Oluje nad Krajinom. B92, la 5-an de aŭgusto 2005). Arkivita el la la 31-an de majo 2012.

Vidu ankaŭ
----------

Baja Mali Knidza
Koordinatoj: 48° 59′ 00″ N 22° 27′ 53″ O﻿ / ﻿48.98333 °N, 22.46472 °O﻿ / 48.98333; 22.46472 (mapo)

maldekstra
**Rožok** (legu roĵok) estas nacia naturrezervejo en Slovakio en distrikto Snina. La teritorio estas origina karpata praarbaro, kiu kuŝas sur la deklivo de flanka valo proksime de la slovak-ukrajinia limo en montaro Bukovské vrchy en Nacia parko Poloniny – malproksime de vilaĝo Uličské Krivé.

Ĝi estis deklarita en la jaro 1965. Areo de la protektita teritorio estas 67,3 ha kaj kuŝas en super mara alteco: de 650 m ĝis 700 m s.m La naturrezervejo protektas komplekson de naturaj fagaj kreskaĵaroj kun praarba karaktero kaj strukturo de arbaro, kiu konsistigas ĉiujn stadiojn de evoluo de arbaro. En praarbaro vivas multaj karpataj originaj kaj ankaŭ endemiaj specioj de kreskaĵoj, fungoj kaj animaloj. Malnova arbaro ofertas bona vivejo kaj nestejo por multaj raraj birdoj, ekzemple Urala strigo.

Je la 28-a de junio 2007 Konferenco de Komitato por Monda Heretaĵo de UNESKO dum sia kunsido en novzelanda Christchurch decidis pri la enskribo de praarbaro Rožok kun aliaj tri slovakaj praarbaroj: Havešová kaj Stužica en Poloninoj kaj Vihorlat en montaro Vihorlat kaj 6 ukrainaj praarbaroj en la listo de monda natura heredaĵo sub la komuna nomo **Karpataj Fagaj praarbaroj** *(en:Primeval Beech Forests of the Carpathians)*.
**Annibale BERGONZOLI** (Cannobio, 1-a de novembro 1884 - Cannobio, 31-a de julio 1973) estis itala militisto, kiu atingis gradon de generalo, elstara ĉefe pro sia agado dum la Dua Mondmilito kaj ĉefe en diversaj agoj de tipo imperiisma de la itala faŝismo, kiel sia interveno en la Hispana Enlanda Milito (kie li estris italan unuon, nome la 133a Kirasdivizio Littorio, apoge al la flanko de la insurekciaj puĉistoj, poste estrita Francisco Franco,) aŭ la invado de Etiopio.

Militkariero
------------

Li partoprenis en 1911 en la okupo de Libio kaj en la Unua Mondmilito. En 1935 li partoprenis en la invado de Etiopio, kiu rezultis en la fina aneksado de Etiopio al la Regno Italio; li pozitive distingiĝis speciale en la konkero de la etiopia urbo Negelli.

El 1936 al 1939 li estis destinita de Benito Mussolini al Hispanio, kie li formis parton de la Corpo di Truppe Volontarie,​ apoge al la flanko de la generalo Francisco Franco kaj dum la Hispana Enlanda Milito kie Bergonzoli estris la 133an Kirasdivizion Littorio. Post la malvenko suferita de la itala truparo en la batalo de Guadalajara, li estis la nura itala generalo en Hispanio kiu ne estis anstataŭita de Benito Mussolini. Li partoprenis en la konkero de Santandero dum la kampanjo de la nordo, kie li estis unu el la organizantoj de la nomita Pakto de Santoña, laŭ kiu la italoj akceptis kapitulacon de la milicanoj de la Popola Armeo de la Respubliko membroj de la Eŭska Naciisma Partio. Li partoprenis ankaŭ en la kampanjo kontraŭ Aragono kontraŭ la trupoj de la Popola Armeo de la Respubliko.

En 1940, dum la Dua Mondmilito li estis la ĉefkomandanto de la 23a Armekorpuso itala kiam ili klopodis la invadon de Egipto. La 5an de februaro 1941, je la falo de la libia urbo Bardia en manoj britaj postcla malvenko suferita de la italoj en la batalo de Beda Fomm, li sukcesis eviti sian kapton, fuĝante kiel civilulo,​kaj li alvenis al Tobruk post piedirado tradezerte de ĉirkaŭ 120 km. Tamen post du tagoj, nome la 7an de februaro, li​ estis kaptita de la brita armeo (pli precize de aŭstralianoj de la 6a Divizio), post la konkero de Tobruk, kaj li estis portita al Hindio kaj poste al Usono kiel militprizonulo.

Notoj
-----

1. ↑  «Biografías del bando nacional». www.guerracivil1936 (kastililingve).  Arkivigite je 2008-08-20 per la retarkivo Wayback Machine Konsultita la 14an de februaro de 2018.
2. ↑   «La partecipazione dell’Esercito Italiano alla Guerra di Spagna» (itale). 2007. Arkivita el la originalo en la 28a de septembro 2007.  Konsultita la 14an de februaro 2018.
3. ↑   «Operación Compass. Orden de batalla de las fuerzas italianas». www.europa1939.com (hispane). Konsultita la 7an de aŭgusto 2007.
4. ↑   «Seconda guerra mondiale - Cronologia» (itale).  Konsultita la 14an de februaro 2018.

* Kategorio Annibale Bergonzoli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 603494
* ICCU: IEIV011690
 |
**ISHII Shiro** (石井四郎 *Ishii Shirō*, 25-an de junio 1892 en Ĝocukaido, Gubernio Ĉiba, mortis 9-an de oktobro 1959) estis generala leŭtenanto en la Unuo 731 de la Imperiestra Japana Armeo dum la ĉina-japana milito 1937-1945.

Li studis medicinon en la imperiestra Universitato Kioto, ekde 1928 dum du jaroj esploris en okcidentaj landoj la efikojn de la biologia kaj kemia militado ekde post la unua mondmilito. Lia tre sukcesa misio certigis por li apogon de la armea ministro Sadao Araki.

En 1932 komencis lia antaŭpreparajn eksperimentojn. Oni fondis en 1936 la  unuon 731 por biologia militado, vualigita kiel akvoesplora unuo. Ishii konstruis ĉe la urbo Harbin en Ĉinio grandegan instalaĵon – la pli ol 150 konstruaĵoj okupis 6 km².

Li komencis en 1942 terenajn eksperimentojn por apliko de militkonvenaj kemiaj armiloj kaj ties portujoj (fajroarmiloj, bomboj ktp.). Por tio faris li eksperimentojn je vivantaj rusaj kaj ĉinaj militkaptitoj. Mortis ĉ. 3.000–10.000 ĉinoj kaj kelkaj 100 rusoj, dum pluaj ĉ. 20.000 civiluloj mortis post 1945, kiam infektitaj ratoj kaŭzis pestan epidemion.

Li eksperimentis ankaŭ pri pesto, ĥolero kaj antrakso.

La japanaj trupoj eksplodigis en 1945 – en la lastaj tagoj de la pacifika milito – la militbazon. Ishii murdigis la 150 restantajn kaptitojn, por kaŝi la eksperimentojn.

En 1946, Usono preparis sekretan interkonsenton kun Ishii kaj gvidantoj de Unuo 731, en kiu kompense por la informoj, datenoj pri la biologia militado, estis ofertita imuneco kontraŭ militkrimo. Tiu interkonsento estis fermita post du jaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ishii Shiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Unuo 731 Arkivigite je 2018-02-24 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Biologia militado angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161714
* GND: 1065059485
* LCCN: n2004120238
* VIAF: 51086695
* ISNI: 0000 0000 3606 3928
* BNF: 169834679
* NDL: 01009459
 |
Restoracio Ajisen Ramen en Nankino.
Tom's Restaurant en Manhatano.
*Noma* en Kopenhago, Danio kun 2 steloj laŭ la Michelin gvidilo, kaj nomumita la plej bonkvalita restoracio en la mondo fare de la gazeto *Restaurant*.

**Restoracio** estas gastejo, kie oni servas preparitajn manĝaĵojn kaj trinkaĵojn laŭ bezono por konsumado kaj kontraŭ mono. Ekzistas restoracioj en hoteloj, kie la prezon de matenmanĝo aŭ la tuta manĝaĵo enhavas la luprezo.

Laŭ Francisko Azorín **restoracio** estas *Publika manĝejo k. trinkejo per pago.* Li indikas etimologion el la latina *re-staurare* (ree-starigi).

Tipoj
-----

* Oni sidiĝas, poste venas la kelnero por akcepti la mendon kaj pli poste oni alportas la manĝaĵojn; oni pagas post la manĝado (tradicia restoracio).
* Oni kolektas diversajn manĝaĵojn kaj pagas por tiuj, oni pli poste sidiĝas kaj manĝas (memserva restoracio).
* Oni mendas ĉe la kaso; post preparo de la manĝaĵo oni alportas la manĝaĵon. Oni povas pagi tiam aŭ post manĝo.
* Oni elektas menuon, aŭ antaŭpagas por tio.
* Oni mendas rekte el surstrata budo la manĝaĵojn, plej ofte klare videblajn kaj tiam kuiratajn, oni pagas ilin kaj oni manĝas plej ofte stare aŭ piedirante surstrate.

La restoracioj ofte specialiĝas je kelkaj manĝaj tipoj. Ekzemple, ekzistas marmanĝaĵaj, veganaj restoracioj aŭ nacikuirartaj restoracioj. (ĉina, franca, hungara).

Rotacianta restoracio (aŭ turniĝanta restoracio) estas restoracio, kutime en turo, kies manĝosalono estas larĝa cirkla platformo, kiu funkcias kiel granda disktelero. La rotacia frekvenco kutime estas 1 ĝis 3 turniĝoj hore. La gastoj do povas ĝui panoraman vidon sen forlasado de siaj sidlokoj.

Restoraciponto estas restoracio, plej ofte de interno, konstruita kiel ponto super ŝoseo, plej ofte super aŭtovojoj. Ĝi kutime havigas aliron el ambaŭ flankoj de la vojo por eviti neceson trairi la vojon per tunelo aŭ perpiede. Tia konstrumaniero estas utila ankaŭ por altiri la atenton de veturantoj kaj aparte de ŝoforoj, faciligante la aliron al la ripozareo.

Restoraciaj gvidiloj
--------------------

Tiuj gvidiloj klasifikas la restoraciojn laŭ servo, kvalito.

* Michelin en Okcidenta Eŭropo: klasifiko per 1 ĝis 3 steloj
* Zagat Survey en Usono

Vidu ankaŭ
----------

* Kuirarto
* Hotelo
* Bistroo
* Rapidmanĝejo
* Turismo
* Kafeterio
* Taverno

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 177.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zagat Restoracia gvidilo
* Monda Restoracia Gvidilo Arkivigite je 2004-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Itala Restoracia Gvidilo
* Monda Restoracia Gvidilo
* La Toque & le Verre, reta revuo Arkivigite je 2021-02-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj pri restoracioj esperante


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nutrado kaj gastronomio |
Ruado per roso en Fécamp, Francio
**Ruado** estas la procedo, per la agado de mikroorganismoj, por desolvi la ĉelan histon kaj pektinon ĉirkaŭ la bastfibroj. Ĝi estas uzata por produkti fibrojn el plantoj por teksado kaj paperfarado.

Priskribo
---------

Ekzistas diversaj metodoj de ruado, depende de la speco de uzata akvo.

### Kuva ruado

La plej ofta metodo de ruado uzas akvon. Oni mergas, kaj lasas dum 6–8 horoj, faskojn de la planta tigo en kuvojn de akvo ; la akvo penetras la tigon, ŝveligas la internajn ĉelojn, kaj tiel rompas la eksterajn ĉelojn; tio rapidigas la agadon de bakterioj, kiuj formanĝas la ĉelan histon sed ne la bastfibrojn. La procedo ankaŭ forviŝas ajnajn malpuraĵojn.

### Ruado per natura akvo

Pli tradicie, anstataŭ uzi kuvojn, oni povas uzi naturan akvon en lagetoj, marĉoj, aŭ malrapidaj riveretoj. En tiu procedo, la faskoj de tigoj estas fiksitaj per ŝtonoj aŭ peza ligno en la lagon ktp dum 8–14 tagoj; la postulata daŭro dependas de la temperaturo kaj minerala enhavo de la natura akvo.

### Ruado per roso

En regionoj sen multo da akvo, oni kelkfoje ruas per roso: oni simple sternas tigojn sur kampon, kie la suno, aero, roso, kaj naturaj bakterioj ruas la tigojn dum du aŭ tri semajnoj. Rose ruita fibro estas ĝenerale pli malhela kaj malforta ol alie ruita fibro.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: ru/ad/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ruado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cornelia Wilhelmina Maria (Cora) Baltussen** (naskiĝis la 19-an de januaro 1912 en Driel, apud Overbetuwe, mortis la 18-an de novembro 2005) – nederlanda flegistino de Ruĝa Kruco, kiu prizorgis polajn paraŝutistojn de la Unua Aŭtonomeca Paraŝutista Brigado. Ŝiaj plurjaraj klopodoj permesis memorigi kaj honorigi la agon de polaj paraŝutistoj, kaj ankaŭ de la generalo Stanisław Sosabowski. Fondintino de la Komitato Driel - Polen.

La 21-an de septembro 1944 Cora Baltussen renkontis alteriĝantajn apud Driel 1680 polajn paraŝutistojn el la Unua Aŭtonomeca Paraŝutista Brigado sub komando de generalo Stanisław Sosabowski. Ili partoprenis la operacon Market Garden, kun la tasko atingi sieĝitajn trans Rejno britojn. Cora Baltussen loĝanta en farmo, kie surgrundiĝis la paraŝutistoj, donis al ili multe da valoraj informoj kaj prizorgis vunditajn soldatojn.

Dum sia tuta posta vivo ŝi estis senfleksebla proparolantino redoni la bonan nomon al generalo Sosabowski kaj memori pri la 1-a APB kaj ilia partopreno en la operaco "Market Garden".

La 31-an de majo 2006 ŝi estis postmorte distingita de la reĝino Beatrikso per Milita Ordeno de Vilhelmo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Strona oficjalna "Komitetu Driel - Polen" Arkivigite je 2013-03-20 per la retarkivo Wayback Machine Oficiala paĝo de la Komitato Driel-Polen
* Artykuł o Corze Artikolo pri Cora
* Honor generała *Honoro de la generalo*, filmo de Joanna Pieciukiewicz 2007
**Karel Willem Frederik Marie Doorman** (23-an de aprilo, 1889 en Utreĥto - 28-an de februaro, 1942) estis nederlanda subadmiralo (nederlande: *schout-bij-nacht*) dum la Dua Mondmilito.

En 1942 li fariĝis komandanto de la kombinita usona, brita, nederlanda kaj aŭstralia floto en Nederlanda Orienta Hindio.

En februaro 1942, li gvidis sian floton kontraŭ la multe pli forta japana floto en la Java Maro. Tiu batalo fariĝis katastrofo por la aliancanoj. Doorman fariĝis heroo en Nederlando, parte ĉar li dirus al la floto: "Ik val aan, volg mij!" (Mi atakas, sekvu min), sed fakte li signalis al la floto: "All ships follow me" (Ĉiuj ŝipoj sekvu min).

Karel Doorman mortis kiam la krozoŝipo *De Ruyter* (nomita laŭ la fama nederlanda admiralo Michiel de Ruyter) estis trafita de torpedo kaj sinkis. Estis sufiĉe da tempo por eskapi, sed Doorman anstataŭe submariĝis kun sia ŝipo, laŭ malnova tradicio.

Hr.Ms. De Ruyter (1936)

Vidu ankaŭ
----------

* Nederlanda mararmeo
* Ribelo sur la Zeven provinciën

* Kategorio Karel Doorman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625529
* VIAF: 284667772
* ISNI: 0000 0003 9091 9346
* BNF: 16236553c
* BPN: 66869575
 |
**Roland Selmeczi** [ŝelmeci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Selmeczi Roland** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Roland Selmeczi  naskiĝis la 2-an de oktobro 1969 en Budapeŝto. Li mortis la 30-an de januaro 2008 en Újhartyán.

Biografio
---------

Roland Selmeczi frekventis mezlernejon, kiam li ricevis rolon en serio en Hungara Televizio. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1993 en Budapeŝto. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de *Vígszínház*, poste li estis liberprofesia aktoro. Post jaroj li estis membro de Teatro Petőfi (Sopron). Li aĝis 38, kiam li mortis en trafikakcidento. Li estis eksedziĝinta, li postlasis 2 gefilojn. Li estis hungaraj voĉoj ekzemple de John Travolta, Antonio Banderas, Brad Pitt.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ŝekspiro: Rikardo la 3-a - spirito
* Ŝekspiro: Dekdua nokto aŭ Epifanio: aŭ kiel vi volas - Orsino

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* Kútfejek - Stefán (2006)
* Kisváros - Pilóta (1993) televizia serio
* Angyalbőrben (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva paĝaro
* hungarlingva biografio

* Kategorio Roland Selmeczi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 553730
* VIAF: 166345957
* ISNI: 0000 0001 1379 5728
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rubanda alaŭdo** |
| --- |
|  |
| Rubanda alaŭdoRubanda alaŭdo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Alaŭdedoj *Alaudidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Alaemon* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. alaudipes'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Alaemon alaudipes****( Desfontaines, 1789) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rubanda alaŭdo  |

 |
| v • d • r |

*Alaemon alaudipes alaudipes*  - (MHNT)
La **Rubanda alaŭdo** aŭ Upupalaŭdo (*Alaemon alaudipes*), estas specio de birdo de la familio de Alaŭdedoj, kiu reproduktiĝas en dezertoj el la insuloj de Kabo-Verdo tra multe de norda Afriko, tra la Arabia duoninsulo al Sirio, Afganio kaj ĝis okcidenta Pakistano.

Tiu ĉi alaŭdedo estas birdo de dezertoj kaj duondezertoj. Ili nestumas surgrunde, kie la ino demetas 2 ovojn, kiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj. La tipa manĝo de semoj estas suplementita per insektoj dum la reprodukta sezono.

Temas pri granda, svelta, longkrura alaŭdo. La plenkreskulo 19-22.5 cm longa estas ĉefe **sablokolore bruna supre kaj pala sube**, kun kelka brusta striado. Malkiel plej parto de aliaj alaŭdoj, la Rubanda alaŭdo estas distingebla specio dumfluge, pro **nigroblanka rimarkinda bildo en ties larĝaj flugiloj**, kio fakte havigas la specion de la nomo **Rubanda alaŭdo**.

La flugilbildo, longa kurba beko kaj la malrapida flugilfrapo de la kantoflugo rememoras la upupon, el kio la specio ricevas ankaŭ la nomon Upupalaŭdo. Maskloj, inoj kaj junuloj de tiu ĉi specio estas similaj en aspekto.

La montra ceremonio de la Rubanda alaŭdo inkludas rapida grimpoflugo sekvita de vertikala plonĝo per fermitaj flugiloj. La alvoko estas ondeca  *zriii*, kaj la kanto, farita dumfluge, estas serio de tristeca trilado.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Alaemon alaudipes*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malpli zorgiga
Novicoj aŭgustenanoj rekoletoj
La antikva **Ordeno de Senŝuaj Aŭgustenanoj de Filipinoj**, hodiaŭ konata kiel **Ordeno de Aŭgustenanoj Rekoletoj (OAR)** estas religia ordeno apartenanta al la Katolika Eklezio naskiĝita dum la 16-a jarcento kaj en la jaroj 2007 estis en 29 landoj tra la mondo kaj havas ĉ. 1200 sacerdotojn, monaĥojn kaj monaĥinojn. Krome, la sekulara Frateco, laikoj kiuj loĝas laŭ la Ordeno, kaj la komunumo de junaj aŭgustenanoj rekoletoj.

Historio
--------

Sankta Aŭgusteno, Patro de la Ordeno de Aŭgustenanoj Rekoletoj
La nova ordeno naskiĝas de la Ordeno de Sankta Augusteno, en la 16-a jarcento, kiam la Kunveno de la Provinco Kastilio, realigita en Toledo 1588, determinis, laŭ peto de kelkaj aŭgustenanoj, ke en kelkaj domoj oni povus vivi malsame al la resto. Tiamaniere naskiĝas la aŭgustenanoj *rekoletoj* kiel maniero vivi pli intense la spiritualecon.

Post malmultaj jaroj de la kreado de la ordeno, en 1606, foriras la una misiista ekspedicio al Filipinoj. Post tri jarcentoj da historio, en 1912, la aŭgustenanoj rekoletoj estis agnoskitaj de la Katolika Eklezio kiel religia ordeno.

La Ordeno de la Aŭgustenanoj Rekoletoj en la nuntempo
-----------------------------------------------------

La Ordeno de Aŭgustenanoj Rekoletoj nune laboras en 29 landoj tra la mondo kaj por la plibonigo de ĝia administrado troviĝas dividita en 8 "provincoj". Ili estas la sekvaj: Prov. Sankta Tomaso de Villanueva, Prov. Sankta Nikolao de Tolentino, Prov. Nia Sinjorino de la Kandeloj, Prov. Sankta Aŭgusteno, Prov. Sankta Jozefo, Prov. Rita de Cascia, Prov. Nia Sinjorino de la Konsoliĝo, Prov. Sankta Jeĥezkelo Bruna.

Vidu ankaŭ
----------

* Recoleta (Bonaero)
* Konvento de Aŭgustenaninoj Rekoletoj (Pamplono)
* Monaĥejo de San Millán de la Cogolla

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ordeno de la Aŭgustenanoj Rekoletoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de la Ordeno de la Aŭgustenanoj Rekoletoj
* Oficiala retpaĝo de la Aŭgustenanoj Rekoletoj de la Provinco Sankta Nicolao
* Oficiala retpaĝo de la Aŭgustenanoj Rekoletoj de la Provinco Sankta Jozefo Arkivigite je 2009-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retpaĝo de la Aŭgustenanoj Rekoletoj de la Provinco Sankta Jeĥezkel. Filipinoj. Arkivigite je 2009-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retpaĝo de la Monaĥejo Sankta Millán de la Cogolla de Yuso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277830
* GND: 1008632-8
* VIAF: 156563498
* ISNI: 0000 0001 2192 3259
 |
**Reterre** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 319 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Reterre.Blazono de Reterre.

Geografio
---------

Reterre etendiĝas sur 17,54 km², kaj havis 319 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 18 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Reterre situas je alteco de 617 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Reterre apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Daniel Gatier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Reterre apartenas al la kantono de Évaux-les-Bains, kies ĉefurbo estas Évaux-les-Bains. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Évaux-les-Bains
Abatejo Prémontré (1780)
Norbert el Xanten
Nuntempa premonstrata habito)
**Premonstratoj** estas ordeno de kanonikoj obeantaj ordenan regularon, sed ili ne estas monaĥoj. La ordeno estis fondita en 1121 en la franca urbo Prémontré de Norberto el Xanten, tial ili estas nomataj ankaŭ norbertanoj.
Iliaj principoj estas asketismo kaj karitato. Ekzemple la germana mistikulo Hermann Joseph von Steinfeld estis ano de tiu ĉi ordeno.

Historio
--------

La premonstratoj nombriĝas inter la reformitaj fondaĵoj klaŭstraj de la 11-a kaj de la 12-a jarcentoj. Norberto el Xanten estis kanoniko de nobla origino kun grava ĉekortega posteno. Tuj li decidis, savite el mortodanĝero, ŝanĝi la vivon (en 1115). La ordenfondinto ja surmetis la frokon en Siegburg sen vivi inter ordenanoj: tiun privilegion li ricevis fare de papo Gelaso la 2-a. Li klopodis ankaŭ perigi pacon inter diversajn kverelantojn en Francujo kaj Germanujo. La sevkintajn jarojn lia amiko, la episkopo de Laon, konvinkis lin daŭre translokiĝi en sian regionon. En malbonveniga, marŝa regiono li fondis en 1121 la monakejon Prémonstré (latine: *Praemonstratum*) laŭ la regulo de Sankta Aŭgusteno.
La akiro de Kappenberg en Vestfalio gvidis Norberton tamen reen en Germanujon. Li estis amiko kun lia moŝto ĉefepiskopa Frederiko de Kolonjo. Baldaŭ li ankaŭ gajnis influon grandan sur imperiestron Lotaro la 3-a kiu helpis doni al Norberto je ĉefepiskopecon en eklezie iom sovaĝigita Magdeburgo. Sed la troa asketismo de Norberto ne tro taŭgis por tia nevroraba kaj maltrankvila posteno kaj li ekkverelis kontraŭvole kun multaj. Nur post lia morto en 1134 la ordeno de la premonstratoj povis ekflori en tiu ĉi regiono kaj tre valoris por la germanigo de slavaj landoj.

Strukturo
---------

La ordeno havis 30 provincojn, el kiuj po unu estris unu distriktestro (circarius). Paralele la fondintaj klaŭstroj daŭre posedis apartajn rajtojn pri filioj kaj fondaĵoj diversaj. La plej grandan renomon gxuis la malnovaj monakejoj de Prémontré, Saint Martin, Floreff kaj Cuissy, kies anoj ade rajtis kontroviziti ĉiujn aliajn monakejon. La abato de Prémontré aŭtomate gvidis la ordenon. Nur la saksia ero havis eksterordajn privilegiojn kiel ankaŭ la hispanaj. La kostumoj blankaj de la ordenanoj konsistas el tuniko, skapulario, ĉapo kaj bereto. Ekzistas ankaŭ virinaj monakejoj.

Monaĥejoj
---------

* Konvento Schlägl
* Monaĥejo en Teplá
* Monaĥejo Ilfeld
* Monaĥejo Reichenstein
* Monaĥejo Rosa coeli

Fonto de la esperantlingva formo
--------------------------------

* Prof. Jan Filip a Karel Filip: Velký slovník česko-esperantský, p. 349 (1949)

Fonto
-----

*Götzinger, E.: Reallexicon der Deutschen Altertümer*. Leipzig 1885. p. 807-808, kio relegeblas interrete tie ĉi.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Internacia hejmpaĝo de la ordeno. angle

* Kategorio Premonstratoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rolf Rainer GEHLHAAR** (30a de decembro 1943 en Breslau, 7a de julio 2019), estis usona komponisto, profesoro pri eksperimenta muziko en la Universitato de Coventry kaj esploristo pri teknologio por muziko. 

Filo de germana sciencisto enmigrinta en Usonon, ekludis pianon estante 15-jaraĝa kaj tiam distre ekkomponis, ekstudis medicinon, sed ŝanĝis al filozofio. Li ekhavis usonan ŝtatanecon en 1958 kaj studis en la Universitato Yale kaj en la Universitato de Kalifornio en Berkeley. 

Li translokiĝis al Kolonjo, Germanio, en 1967 por iĝi helpanto de Karlheinz Stockhausen, kaj iĝis membro de sia ludensemblo. En 1969, kun Johannes Fritsch kaj David C. Johnson, li fondis la Feedback Studio, Kolonjo, nov-muzika ludcentro kaj publikigejo. Li poste translokiĝis al Anglio, kie li iĝis en 1979 fonda membro de la Elektr-Akustika Muzikasocio de Granda Britio.

Notoj
-----

1. ↑  (Montague 2001)
2. ↑  (Montague 2001)

Bibliografio
------------

* Montague, Stephen. 2001. "Gehlhaar, Rolf (Rainer)". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, dua eldono, de Stanley Sadie kaj John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de Rolf Gehlhaar
* Komponoj el:


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 666539
* GND: 124202713
* LCCN: no91015811
* VIAF: 32181916
* ISNI: 0000 0001 0963 1659
* SUDOC: 244835276
* BNF: 13825955b
* MBA: ef05b82a-fb3c-472a-94fb-51d7345ad59b
* BIBSYS: 8062740
* NKC: pna2012682474
 |
Meso de roma rito celebrata de Benedikto la 16-a
La **Roma rito** estas la maniero uzata en la diocezo de Romo celebri la liturgion (meso kaj la aliaj sakramentoj, liturgio de la horoj, kaj aliaj sanktaj agoj (sakramentaloj, benoj, ktp.).

Disvastiĝo
----------

Pro la prestiĝo de la Roma eklezio, oni adoptis ankaŭ en aliaj diocezoj tiun liturgian riton, kiun ĝi uzis. Tamen, la roma rito neniam fariĝis tiel absolute universala en la Latina Eklezio, kiel en la ortodoksa eklezio estas la bizanca rito.

Post la Dua Vatikana koncilio, oni abandonis kelkajn aliajn latinajn ritojn, anstataŭante ilin per la roma, sed restas forta la ambrozia rito en Milano kaj partoj de najbaraj diiocezoj de Italio kaj Svislando. Oni celebras malgrandskale la mozaraban kelkloke en Hispanio kaj la bragan en Braga, Portugalio. La kartuzianoj konservas la propran liturgian riton, sed kvar aliaj religiaj ordenoj (cistercianoj, dominikanoj, karmelanoj, premonstratoj) preferis adopti la roman en ĝia reviziita formo en la lastaj jardekoj de la 20-a jarcento, sed unuopaj membroj ankoraŭ uzas la proprajn ritojn de ĉi tiuj ordenoj tiel, kiel aliaj latinaj sacerdotoj permesite celebras la trentan meson en la versio de la jaro 1962.

Hodiaŭ la roma estas la pli disvastiĝinta kristana liturgia rito.

Evoluo
------

 Meso de roma rito en Lourdes
En la unuaj kristanaj jarcentoj la formoj de la liturgio estis ĉie fluidaj. Tio validis ankaŭ en Romo. Poste, la influo de papo Gregorio la 1-a, kiu mortis en 604, estas tioma, ke la tradicia liturgia kanto de la roma rito nomiĝas gregoria ĉanto. Karolo la Granda enkondukis la roman riton en sian regnon, kie oni fandis kun ĝi elementojn de la gaŭla rito. Tiun miksaĵon oni akceptis en la Mezepoko ankaŭ en Romo, ŝanĝante la roman riton. La zorgo pri la pureco de la doktrino sekve al la Protestanta Reformacio instigis la decidon devigi ĝenerale la uzon de la roma-ritaj meso kaj liturgio de la horoj, eldonante en 1570 la Roman Meslibron kaj en 1569 la Roman Brevieron. De tiam ĝis la 20-a jarcento, la roma rito restis preskaŭ senŝanĝe. Pio la 10-a modifis la Psalmaran parton de la liturgio de la horoj profunde kaj malpli draste la liturgian kalendaron. Pio la 12-a vaste ŝanĝis la liturgiojn de la Sankta Semajno. Johano la 23-a ŝanĝis elementon de la Kanono de la Meso, restinta tutsama ekde jam jarcentoj antaŭ la eldono de la Roma Meslibro. La Dua Vatikana Koncilio ordonis ĝeneralan revizion de la roma rito. En 1970 aperis la libroj kiuj entenas la aktualan formon de la roma rito.

Konsiderante ke multaj personoj ankaŭ junaj preferis la antaŭan formon, Benedikto la 16-a permesis al ĉiu sacerdoto de la Latina Eklezio uzi ankoraŭ private kaj, sub certaj kondiĉoj, publike la formon validan en 1962, kiel escepta neordinara formo de la roma rito.

Referencoj
----------

1. ↑  Adrian Fortescue, "Roman Rite" en *The Catholic Encyclopedia* (New York 1912)
2. ↑  Litterae apostolicae motu proprio datae *Summorum Pontificum*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Adrian Fortescue, "The Roman Rite"
* Roma Meslibro
Retkorbo kun legomoj ene.
**Retkorboj** estas korboj faritaj de retonoj por transporti aferojn.

Ĉeĥoslovakio
------------

En Ĉeĥoslovakio la farado de retkorboj komenciĝis en la 1920-aj jaroj en la urbo Zdar nad sasavou kie vendisto Vavrin Krcil el la kompanio Jaro J.Rousek komencis fari korbojn nomitajn Saarense (EKV) al la kastelo de Zdar. Ili ankaŭ faris harretojn, kiuj fariĝis maluzaj ĉar mallongaj harstiloj fariĝis modernaj. Tio grandigis la kompanion. La teniloj por la retkorboj estis faritaj de artefaritaj aĵoj. La korboj fariĝis popularaj ĉar ili estis malpezaj, malmultekostaj kaj facile transporteblaj. 

En la fino de la 1920-aj jaroj tiuj korboj estis faritaj en Svisio kaj Italio kaj estis venditaj tramonde.

Malkapitalisma Germanio
-----------------------

La normaj aĉetkorboj estis faritaj el ferfadenoj.

Aktuale
-------

Post la enorma eksplodo de la uzado de plastaj sakoj (ofte unuuzaj) laŭlonge de la dua duono de la 20-a jarcento kaj ĝis nun kaj la teruraj konsekvencoj kiujn ili okazigis kontraŭ la ekologio en multaj manieroj, alternativaj ujoj estas rekuperataj por eviti tiajn damaĝojn, inter kiuj povas esti retkorboj.

Referencoj
----------

1. ↑   (Germanlingve). Arkivita el la originalo je 2019-01-24. Alirita 2021-02-15.
**Retkulturo** estas la kulturo de la interreto. Por multaj homoj la interreto estas grava parto de sia vivo. Kiel ĉiu nova komunikilo ĝi ŝanĝas la socion.

La interreta kulturo estas tutmonda subkulturo en la sociologia senco. Per la retiketo ekzistas klaraj kondutreguloj. Tamen, tiu subkulturo estas subdividita laŭ la diversaj lingvogrupoj, ĉar la homoj nur komunikas kun samlingvanoj. La grupoj estas konektitaj pro la multaj multlingvanoj.

Fenomenoj de la retkulturo
--------------------------

* Reta babilado
* Interreta dependeco
* Taglibro (blogo)
* Fulmobando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Retkulturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

La sekvaj eksteraj ligiloj ligas al listoj kiuj donas ampleksan superrigardon pri la plejmulto de esperantlingvaj retejoj en la hodiaŭa interreto.

* listo de kopirajtitaj esperantlingvaj retejoj
* indekso de blogoj esperantlingvaj
* listo kun retregionoj de la formo http://\*esp\*.\* kaj http://\*eo.\*.\* kaj http://\*.eo\*.\*
Romaj ciferoj| Simbolo | Valoro |
| --- | --- |
| Ⅰ | 1 |
| Ⅱ | 2 |
| Ⅲ | 3 |
| Ⅳ | 4 |
| Ⅴ | 5 |
| Ⅵ | 6 |
| Ⅶ | 7 |
| Ⅷ | 8 |
| Ⅸ | 9 |
| Ⅹ | 10 |
| Ⅼ | 50 |
| Ⅽ | 100 |
| Ⅾ | 500 |
| Ⅿ | 1000 |
| MMXXIII | 2023 |

La sistemo de **romaj ciferoj** (aŭ **romanaj ciferoj**) aperis ĉirkaŭ la jaro 800 a.K. ĉe etruskoj kaj ĝin uzis ankaŭ latinlingvaj romianoj. Anoj de la eŭropa kulturo ankoraŭ uzas ĝin por horloĝoj, datoj, monatnombroj, kaj jarcentoj, kaj por nomoj de seriaj moŝtuloj, kiel reĝoj, imperiestroj, kaj papoj.

Skribo
------

Enirejo LII de la Koloseo, kun siaj romaj ciferoj ankoraŭ videblaj
Skribi naturalajn nombrojn per romaj ciferoj, oni skribas ilin en vico, dume, se la granda cifero staras antaŭ malgranda, ili adiciiĝas, ekzemple, {\displaystyle \mathrm {VI=V+I=5+1=6} }. Kontraŭkaze, oni subtrahas la malgrandan nombron de la granda, ekzemple, {\displaystyle \mathrm {IX=X-I=10-1=9} }. La dua principo estas uzata nur por eviti kvarfojan ripeton de la sama cifero: kvardek, ekzemple, estas esprimita per {\displaystyle \mathrm {XL=X-L=50-10=40} }, kaj ne per misa {\displaystyle \mathrm {XXXX} }.

Horloĝo de la kolegiata preĝejo en Kolonjo, kun romaj ciferoj (rimarku ke la IV fariĝis IIII kiel sur preskaŭ ĉiuj horloĝoj).
Plenumo de aritmetikaj operacioj per romanaj ciferoj estas maloportuna. Romianoj uzis abakon.

### Unikodo

Unikodo provizas specialaj signoj por la romaj ciferoj de 1 al 12, kaj apartaj signoj por 50, 100, 500, kaj 1000. Ili havas kodojn respektive 

````
U+2160

```` al ````
U+216F

```` majusklaj kaj 

````
U+2170

```` al ````
U+217F

```` minusklaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Latina alfabeto
* Cifero
* Babilonaj ciferoj

Referencoj
----------

1. ↑  Menninger, Karl.  (2013) *Number Words and Number Symbols: A Cultural History of Numbers*, trad. Paul Broneer (angle), p. 315. ISBN 978-0-486-31977-3.
2. ↑   UnicodeSet. Unicode Consortium. Arkivita el la originalo je 2016-08-18. Alirita 2022-04-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romaj ciferoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ostermiller, Stephen.  Roman Numeral Conversion Calculator and Self Test. Arkivita el la originalo je 2016-03-13. Alirita 2006-01-28.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNombrosistemoj |
| --- |
| Ciferoj | 
* Romaj ciferoj
* Babilonaj ciferoj
* Hindaj ciferoj
* Arabaj ciferoj
* Grekaj ciferoj
* Cirilaj ciferoj
 |
| Poziciaj nombrosistemoj | 
* Unuuma sistemo (bazo 1)
* Duuma sistemo (bazo 2)
* Triuma sistemo (bazo 3)
* Kvaruma sistemo (bazo 4)
* Sesuma sistemo (bazo 6)
* Okuma sistemo (bazo 8)
* Dekuma sistemo (bazo 10)
* Dekduuma sistemo (bazo 12)
* Deksesuma sistemo (bazo 16)
* Dudekuma sistemo (bazo 20)
* Dudekkvaruma sistemo (bazo 24)
* Trideksesuma sistemo (bazo 36)
* Sesdekuma sistemo (bazo 60)
 |
| Aliaj | 
* Ne-norma pozicia numeralo
* Signo-cifera prezento
 |
| * Bazo (nombrosistemo)
* Baza ekonomio
 |

 |
Felietono
---------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Felietono.
Felietono estas literatura-publicista verko de gazeta-revua ĝenro. Ĝia specifikeco estas akra-kritika rilato pri alskribataj temoj, eventoj, personoj. Oni publikigas ĝin popece romanon, daŭrigante ĝin en pluraj sinsekvaj numeroj, aŭ kiu entenas periodajn artikolojn pri literaturo, scienco kc. Unue aperis en Francio en apartaj folioj (de tie la nomo: "feuille" france - folio). Moderna felietono enhavas elementojn de la satiro kaj humuro.

Pamfleto
--------

Pamfleto estas publicista verketo pri aktuala problemo, en kiu oni akre atakas iun aŭ ion, precipe por celo de civitana, socia aŭ politika senvualigo. Ĝia publikeco ofte kongruas al arta merito de satiro. Pamfleta stilo ofte penetras en diversaj literaturaj ĝenroj, pro tio ekzistas romano-pamfleto, teatraĵo-pamfleto.

Paskvilo
--------

Paskvilo estas ofenda aŭ kalumnia verketo en publicista aŭ beletra formo. Estas proksima al pamfleto. La termino devenas de Pasquino, itala ŝuisto de la 15-a jarcento, kalumnianta altrangulojn.
**Roman Lob** (naskiĝis la  2-an de julio 1990(nun 1990-07-02) en Duseldorfo, Germanio, do nun 33-jara) estas germana popmuzika soloa kantisto. Per sia venko de la nacia germania antaŭkonkurso *Unser Star für Baku* ("nia stelulo por Bakuo") li kvalifikiĝis reprezenti Germanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo.

Biografio
---------

Roman Lob pasigis siajn infanajn jarojn en la urbeto Neustadt (Wied), borde de la rivero Rejno pli-malpli mezvoje inter la urboj Kolonjo norde kaj Frankfurto ĉe Majno sude. Post la mezlernejaj jaroj li laboris en aŭtomobiloparta fabrikejo en Troisdorf proksime de Bonno. Jam frue videblis lia inklino je muziko: Li membris en la koruso de sia infanĝardeno, kaj lia avo, kiu ludis orgenon en loka kristana preĝejo, instruis al li ludadon de piano. En muzika laborgrupo de sia mezlernejo li reentuziasmiĝis pri kantado. En 2005 li kun du amikoj fondis la muzikgrupon *"Painful Poison"* ("doloriga veneno"), taŭge drameca nomo por 15-jaruloj, kaj en tiu grupo estis la drumisto. En aŭtuno fondiĝis la muzikgrupo *"Days of Despite"* ("tagoj de malgraŭo"), kies kantisto li iĝis, kaj samjare li nacie konatiĝis pro lia partopreno en la germania televida kantokonkurso "Deutschland sucht den Superstar" ("Germanio serĉas la superstelulon"). Aldoniĝis kantista pozicio en la alternativa rokmuzika grupo *"Rooftop Kingdom"* ("tegmentopinta reĝlando"). 

En februaro 2012 li per la kanto *"Standing still"* ("staranta senmove") gajnis la nacian germanian antaŭkonkurson de la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo. En la germaniaj vendolistoj de la retaj muzikvendejoj iTunes kaj Amazon la kanto sekvatage en la vendolistoj havis la pintan pozicion, ĝi do nacie tre apreziĝis. En la internacia kantokonkurso li akiris la 8-an pozicion kaj 110 poentojn. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 404362
* GND: 102415582X
* VIAF: 251333037
* ISNI: 0000 0003 7494 7013
* MBA: eca90009-116a-40f6-b4ec-85e7d7af2153
 |
**Romanos** [roMAnos] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Panoramo.
Romanos estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kie ĝi limas laŭhorloĝe kun la teritorioj de Lechón, Nombrevilla, Villarroya del Campo, Villadoz kaj Badules. Ĝi estas okcidente de la valo de la rivero Huerva.

La loĝloko Romanos mem estas sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 922 msm. Ĝi estas tute inter Villadoz (norde) kaj Lechón (sude) laŭ la aŭtoŝoseo *Autovía Mudéjar*, krome estas Nombrevilla sudokcidente kaj Badules nordoriente.

Historio
--------

Preĝejo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

La loko ludis gravan rolon dum la Milito de la du Petroj. Oni konservas restaĵojn de la komplekso de la kastelo de la 14-a jarcento, ene de kiu estas la preĝejo de Sankta Petro de la 16-a jarcento. Tiu estas ununava gotika kun poligona absido kaj turo gotik-mudeĥara de milita deveno kaj ŝajne konstruita ĉirkaŭ 1400. Tiu turo estas simbolo de la lok kaj tial aperas en la municipa blazono.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Romanos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 132 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejo, lavejo, kvar krucmonumentoj, neĝujo kaj moderna urbodomo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802449
 |
**Zeĥarja** (hebree: זְכַרְיָה, Zekharya/Zəḵaryā) signifas *Javeo memoras*.

Ĝi estas la nomo de unu el la minoraj profetoj kiu verkis la samnoman libron klasigitan unu el la profetaj libroj de la Malnova Testamento, hebrelingve diritaj '*Neviim* en la hebrea Biblio (Tanaĥo).

Li vivis epoke de la posta ekzilo babilona kaj multe okupiĝis pri la rekonstruo de la Templo de Jerusalemo, detruita de babilona armeo.

Kiel la profeto Ezekielo, Zeĥarja havis sacerdotan devenon.

Zeĥarja estas kultata kiel sanktulo ĉe Katolika Eklezio kiu lin liturgie honoras la 6-an de septembro, kaj ĉe tiuj eklezioj kiuj konfesas la komunecon kun la sanktuloj.

Pri profeto Zeĥarja estas mencio en la bibliaj libroj de Ezra kaj Neĥemja.

Tiu profeto estas menciita ankaŭ ĉe Islamo kiel unu el tiuj profetoj kiuj antaŭis Mohamedon dum la islama tradicio igas lin entombigita en la Granda Moskeo de Halepo.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* libro de Zeĥarja
* Malaĥi
* Ĥagaj
* Libro de Neĥemja

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Profeto Zeĥrja* en *Vatikanaj muzeoj*

* Kategorio Zeĥarja (profeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 497784
* GND: 118642103
* LCCN: n2006008808
* VIAF: 70811276
* ISNI: 0000 0000 3677 9475
* SUDOC: 169786900
* BNE: XX1505646
 |
La **Registaro de Grekio** (greke *Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας*; oficiale: La **Registaro de la Helena Respubliko**  kaj ankaŭ La **helena registaro** )  estas la registaro de Grekio, establita en sia nuna formo en 1974. La registaro funkcias en la ĉefurbo Ateno.

La gvida figuro en la registaro estas la Ĉefministro de Grekio. Li rekomendas al la Prezidanto la nomumon de ministroj kaj vicministroj. La ĉefministro, la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj de la Konsilio de Ministroj, kiu estas la supera decida komitato. Kutime la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj kaj laboras en la parlamento. La vicministroj ne estas membroj de la registaro.

Krom la Konsilio de Ministroj, la Institucioj-Komisiono kaj la Registaro-Konsilio por Eksterlandaj Aferoj kaj Sekureco ankaŭ funkciigas en la registaro.

Referencoj
----------

1. ↑  ifrc.org
2. ↑  La Helena Registaro mfa.gr

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832354
 |
**Rubí de Bracamonte** [ruBI debrakaMONte] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Medina* (Tero de Medina) en la sudo de la provinco.

Rubí de Bracamonte en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 25,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 215 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 130 el 1996.

Ĝi distas 60 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj je 11 km de Medina del Campo; kaj estas inter Medina kaj (pli proksime) Fuente el Sol laŭ la regiona ŝoseo CL-610. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj kaj ĉe la rojo Boyones kiu enfluas ne la rojon Ramo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 16-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765837
 |
**Romas KALANTA** (naskiĝis la 22-an de februaro 1953 en Alytus, mortis la 14-an de majo 1972 en Kaŭno) estas nacia heroo de Litovio. Proteste kontraŭ la okupado de sia lando fare de Sovetunio publike sinbruliĝis antaŭ la Urba Teatro en Kaŭno.

Ĝis hodiaŭ oni ne scias, kiu iniciatis kaj organizis la proteston. Verŝajne grupo de studentoj lotumis tiun, kiu sinbruliĝos. La protesto, rapide laŭtigita Okcidente, kaŭzis malpacon en Kaŭno kaj emociigis sociojn de baltaj landoj. La 18-an kaj 19-an de majo 1972, dum enteriga ceremonio, ekscitita homamaso iris la urbocentron. Sangaj bataletoj kun milico komenciĝis. Oni arestis pli ol 500 personojn. La regopovoj devis kaŝe plenumi la ceremonion. Kalanta ne hazarde elektis lokon de sinbruliĝo – antaŭ la Muzika Teatro, kie en 1940 komunistoj proklamis aliĝon de Litovio al Sovetunio.

Vidu ankaŭ
----------

* Walenty Badylak
* Mohamed Bouazizi
* Jan Palach
* Ryszard Siwiec
* Jan Zajíc

* Kategorio Romas Kalanta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 402655
* GND: 103275415X
* LCCN: n2003107375
* VIAF: 70772413
* ISNI: 0000 0000 3674 8679
* NKC: jo20191029949
 |
***Save the Children*** [Savu la infanojn] estas internacia neprofita organizo, kiu sin dediĉas al infanoj, suferintaj nuntempe pro tertremo, uraganoj, aidoso, nutraĵa krizo; pli frue pro militoj.

Ekzistas 27 „Save the Children" organizoj en la International Save the Children Alliance, agadante en pli ol 111 landoj (agadejoj.[*rompita ligilo*])

Historio
--------

La „Save the Children Fund" estis fondita en Londono, Anglio en 1919 fare de Eglantyne Jebb kaj lia fratino Dorothy Buton. Komence, la grupo agadis kontraŭ la alianca blokado kontraŭ Germanio kaj Aŭstrio, Hungario post la unua mondmilito.

La organizo apogis ankaŭ suferantojn de la greka-turka milito (1921-22), rusia malsatego de 1921. Meze de la 1920-aj jaroj, kun malapero de la konflikto, la enspezoj malpliiĝis. Antaŭ la organizo staris du vojoj: malpliigi la organizon aŭ surpreni pluajn taskojn, tiel lukton ĝenerale por la infanaj rajtoj. La rezulto estis la Deklaro de la infanaj rajtoj, skizita de Jebb, kiun akceptis la Ligo de Nacioj en 1924 kaj fine kondukis al la konvencio pri la infanaj rajtoj, akceptita en la Unuiĝintaj Nacioj en 1989.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Save the Children en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Save the Children, Britio

Vidu ankaŭ
----------

* UNICEF


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161698
* GND: 3006061-8
* LCCN: n50059271
* VIAF: 131212351 127810592, 131212351
* ISNI: 0000 0004 0501 3847
* SUDOC: 033049181
 |