recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sabino Arana.
**Sabino Policarpo ARANA Goiri** (n. en Abando, Biskajo, la 26-an de januaro 1865 – m. en Pedernales, Biskajo, la 25-an de novembro 1903) estis hispana politikisto, verkisto kaj ideologo konsiderata kiel la patro de la eŭska naciismo.

Post aktiviĝi en la karlisma movado, li fondis la Eŭskan Naciisman Partion (EAJ–PNV), partio kiun li estris kaj per kiu estis provinca deputito de Biskajo.

Oni ankaŭ ŝuldas al li la kreadon de la ikurrina, nuna flago de Eŭskio simbolo sen tradicio en la eŭskaj provincoj, ĉar ĝi imitas la britan flagon, kun la celo allogi Anglion kiel potenca aliancito de eŭska nacio disigita de Hispanio, kiel okazis kun la kazo de Portugalio.

En 1903 Arana forpasis je frua aĝo (38 jaroj) pro la Addison-malsano, sed lasis sian idearon en 33 poemaj verkaĵoj, 14 politikaj kaj literaturaj libroj kaj pli ol 600 artikoloj.

Ankoraŭ en la nuntempo lia pensmaniero daŭre estas tre polemika, tre kritikata de liaj kontraŭantoj (kiuj denuncas ke la pensmaniero kaj verkaĵoj de Arana havas rasisman aŭ ksenofobian fundamenton) kaj pravigita de liaj sekvantoj (kiuj esploras la verkaĵojn laŭ la historia kunteksto en la komencoj de la eŭska naciismo). Pri la supozata rasismo de Arana oni substrekas ke tiaj asertaĵoj estas ekster la historia kunteksto, ĉar ankaŭ aliaj samtempuloj, kiel Miguel de Unamuno, aludis la rason.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭska naciismo
* Eŭskoj
* Eŭsklando
* Nacia himno de Eŭskio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sabino Arana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fondaĵo Sabino Arana Arkivigite je 2006-06-14 per la retarkivo Wayback Machine

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 327806
* GND: 120119706
* LCCN: n81005087
* VIAF: 22154354
* ISNI: 000000006629572X
* SUDOC: 028337891
* BNF: 120193897
* NKC: jo20231210078
* BNE: XX1663706 XX1720373, XX1663706
 |
Ekzempla retpaĝo en la esperantalingva vikipedio.
**Retpaĝo** aŭ kelkfoje **TTT-paĝo** estas aro de dokumentoj, bildoj, taŭgaj dokumentoj. Estas informo-provizo kiu taŭgas por TTT kaj kiun oni povas aliri per TTT-legilo. Ĉi tiaj dokumentoj estas kutime en HTML-a aŭ XHTML-a formato, kaj provizas hipertekstajn navigilojn al aliaj TTT-paĝoj per hiperligiloj.

Retpaĝoj povas ekstraktiĝi aŭ el surloka komputilo aŭ el fora servilo. Oni povas agordigi Retservilon por ke ĝi nur donu aliron al privata reto (ekz. al la intrareto de iu komerca kompanio), aŭ por ke la paĝoj estu publikaj sur TTT. Retpaĝoj estas petataj kaj servataj de retservilo per Hiperteksto-Transiga Protokolo (HTTP).

Retpaĝoj povas konsisti el dosieroj da senŝanĝa teksto tenata ene de la retservilo (t.e. statika retpaĝo), aŭ la servilo mem povas konstrui la (X)HTML-on aparte por ĉiu retpaĝo kiam ajn TTT-legilo petas tion (t.e. dinamika retpaĝo).

Retpaĝo estas speco de TTT-dokumento.

Vidu ankaŭ
----------

* Retpaĝo en ReVo

* Ĉefpaĝo
* Alteriĝa paĝo
* TTT-ejo
* Interreto
**Târnava Mare** [tırnava mare] (hungare: **Nagy-Küküllő** [nadjkukulo], germane: *Große Kokel*) estas rivero en Rumanio, apartenanta al la sistemo de Mureș (rivero) en la Baseno de Transilvanio.

Ĝi estas 186 km longa. Ĝi fontas en la vulkana parto de la Orientaj Karpatoj en la Gurghiu-montaro, trairas la basenon en orient-okcidenta direkto kaj ĉe Blaj kunfluas kun Târnava Mică, formante la riveron Târnava. Tio ĉi estas la oficiala vidpunkto; en la lingvouzo de iuj, Târnava estas simple la malsupra parto de Târnava Mare, kiu do etendiĝas ĝi Teiuș kaj tie enfluas en Mureș-on.

Sur ĝian superan etapon oni konstruis ĉe Sub Cetate, komunumo Zetea, akvorezervejon. En ĝia valo formiĝis densa setlegejaro. Laŭ la ĉefvojo kaj fervojo en ĝia valo troviĝas gravaj industriaj kaj kulturaj centroj kiaj Odorheiu Secuiesc, Sighișoara, Mediaș, Copșa Mică kaj Blaj.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon Arkivigite je 2017-09-19 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Târnava Mare en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekstera fasado de la Arsenalo en Innsbruck La arsenalo ĉ. la jaro 1507
La **Arsenalo de Innsbruck** (germane: *Zeughaus*) estas iama armea arsenalo en la tirola ĉefurbo, en la urbokvartalo Dreiheiligen, Zeughausgasse nr 1.

Historion
---------

Maksimiliano la 1-a konstruigis la Arsenalon de 1500 ĝis 1505 sur la sojlo kiu tiam estis antaŭ la pordegoj de la urbo. Ĝi konsistas el du 80x10 m, duetaĝaj aloj kaj du mallarĝaj enirdometoj kaj blokoj kiuj ĉirkaŭas grandan internan korton.

Materialo por milito estis stokita ĉi tie kaj, ĉirkaŭ la Arsenalo, estis duavicaj konstruaĵoj. Same kiel kanono, multaj manpafiloj ankaŭ estis stokitaj ĉi tie.
En 1503 latunfandejo estis enkonstruita en Mühlau (oriente de Innsbruck). Decide por la konstruado tie ĉi estis la loko de la grandurbo de Innsbruck kiel trafiknodo kaj la floraj kuprominoj de Tirolo, kiu kaŭzis viglantan armiloindustrion en Innsbruck tiutempe.

En 1503 enhavis la armilejon proksimume 150 pafilojn.

Ĝis la fino de la monarkio en 1918 la loko daŭre estis en uzo kiel la Arsenala Kazerno (Zeughauskaserne). Poste ĝi servis nur kiel deponejo, i.a. por kabloj. Ĝi estis reestigita en 1964-1969 (planoj de arkitekto Robert Schuller) kaj malfermiĝis en 1973 kiel *Tirola Regionhistoria Muzeo / Tiroler Landeskundliches Museum*.

Muzeo
-----

Hodiaŭ branĉo la Ferdinandeum-muzeo (Tiroler Landesmuseum) estas gastigita en la Arsenalo. Ĝi ofertas historian kaj teknikan kolekton de la kulturhistorio de Tirolo de la frua periodo ĝis ĝia plej lastatempa historio.
La muzeo malfermitas por nedaŭraj ekspozicioj. En somero la interna korto estas aranĝita ofte kiel liberaera kinejo kaj por koncertoj.

### Rondirado muzea

Komence oni informatas pri geologio kaj mineralogio de la lando. Poste prezentatas tipaj aferoj el diversaj historiaj epokoj: minado, religio, ero de Napoleono Bonaparte, la 19-a jarcento kun la evoluo de turismo, la du mondmilitoj.

Tre konata estas la t.n. *Schwazer Bergbuch* (minista katalogo) de 1556, la unua stratomapo de Eŭropo pendota survande (el 1520) kaj la grandaj globusoj de Peter Anich el la 18-a jarcento. Tirkestoj kun objektoj el ĉiuj epokoj invitas al plukleriĝado kaj gapado. La Arsenalo difinas sin kiel muzeon por la tuta familio.

Literaturo
----------

Hartwig Neumann: *Das Zeughaus. Die Entwicklung eines Bautyps von der spätmittelalterlichen Rüstkammer zum Arsenal im deutschsprachigen Bereich vom XV. bis XIX. Jahrhundert. 2 Bde*. Koblenz 1990/91.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arsenalo de Innsbruck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo Arkivigite je 2020-03-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 516025
* GND: 10035634-5
* LCCN: nr2004018884
* VIAF: 172699255
* ULAN: 500300542
 |
La **Granda Ursino** estas la tria plej granda konstelacio de tera ĉielo kaj estas sufiĉe fama. Ĝi estas tre facile distingebla pro la formo de kulero, plugilo aŭ ĉaro, kiun konsistigas ĝiaj sep plej lumaj steloj. Populare, tiuj sep steloj estas foje konsiderataj kiel propra konstelacio, nomata en Usono *"La granda kulero"*, en Britio nuntempe *"La plugilo"*, antaŭe tie kaj ankoraŭ nun en Skandinavio *"La ĉaro de Karlo"*, en Hindio *"La sep saĝuloj"*.

Sciencaj informoj
-----------------

Latina nomo: *Ursa Major*
Latina nomo (genitiva): *Ursae Majoris*
Mallongigo: UMa
Grandeco: 1280° kvadrataj
Meridio: 21:00, 20 aprilo

Steloj
------

Kiel trovi la Polusan Stelon kaj Arkturon per la Granda Ursino
La du plej brilaj steloj de la Granda Ursino (Dubhe kaj Merak, *α kaj β Ursae Majoris*) indikas la vojon al la Polusa Stelo, *α Ursae Minoris*, en la konstelacio Malgranda Ursino.

Mitologio
---------

La Granda Ursino, Johannes Hevelius, *Uranographia*, 1690
Laŭ la helena mitologio, Kalisto estis unu el la preferitaj nimfoj de Artemiso. Kun la diino, ŝi ĉasadis.
Iun tagon, Zeŭso vidis ŝin dormantan en arbaro kaj perfortis ŝin. Ĉar Artemiso rekomendis ĉastecon, Kalisto provis kaŝi la aferon sed, post kelkaj monatoj, ŝia gravedeco videbliĝis. Tiom furioza estis Artemiso, ke ŝi ekzilis Kaliston.

Kiam Kalisto naskis sian filon, Arkason, Hera malkovris la trompadon de sia edzo Zeŭso. La diino ŝanĝis Kaliston en urson.

En la nokta ĉielo, la Granda Ursino rondiras ĉirkaŭ la Polusa Stelo.

La Granda Ursino super la rivero Rhone, Vincent Van Gogh, 1888

Referencoj
----------

1. ↑  *Mythologies du monde entier (Mitologioj de la tuta mondo)*, eld. France Loisirs 1995

Eksteraj ligiloj
----------------

* Granda Ursino (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granda Ursino (konstelacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
*
**Whittier** estas loko en areo de Valdez-Cordova, de usona federacia ŝtato Alasko, kun 220 loĝantoj.

Whittier situas ĉe la nordorienta marbordo de la Kenaia Duoninsulo ĉe la *Passage Canal*, okcidente de Prince William Sound. La komunuma areo etendiĝas je 51 km², el kiu 32,5 km² estas lando, 18,5 km² akvo.

Historio
--------

Haveno de Whittier (2005)
*Begich Towers* (2008)
*Buckner Building* (2005)
La usona armeo establis tie - pro la protekta situo - dum la dua mondmilito havenon kaj fervojan stacion, kiuj portis la nomon de John Greenleaf Whittier, kiel la proksima Whittier-glaĉero. En 1943 atingis la lokon la Alaska Railroad. La havenon uzis ĝis 1960 la armeo. La Alaska tertremo de 1964 kaj la ekita cunamo kun ĝis 13 m altaj ondoj kaŭzis morton de 13 personoj kaj grave damaĝis la lokon. 

La lokon karakterizas du konstruaĵoj el la 1950-aj jaroj. La *Begich Towers* (pli frue *Hodge Building*) kaj la *Buckner Building*, siatempe plej grandaj konstruaĵoj de Alasko, servis kiel loĝejoj por soldatoj kaj administristaj instancoj kaj estis planita kiel "urbo sub unu tegmento". La *Buckner Building* estas forlasita, fermita ekde 1966, la *Hodge Building* estis transprenita de Federacia Ŝtato de Alasko kaj trakonstruita en 1973-1974 al apartementa loĝejo. Post renovigo, oni alinomis la 3-partan konstruaĵon al Begich Towers, je estimo de kongresano Nick Begich. 

La 14-etaĝan konstruaĵo de Begich Towers loĝigas plimulton de Whittier-anoj, enhavas tutan infrastrukturon de la komunumo, administradon, aĉet-eblecojn, hospitalon, poŝton, bankon, preĝejon, lavejon, hotel-eton, fitnes-ĉambrojn kaj naĝejojn. La lernejo ekstere estas atingebla tra tunelo, tiel oni ne devas forlasi la komplekson. Pro tio, Whittier ankaŭ havas la piknomon "Urbo sub unu tegmento" ("city under one roof").

Ekstere de Begich Towers ekzistas en Whittier aldone magazenego, plua hotelo, kafumejoj ĉe la haveno, same eta muzeo.

Oni povas tie viziti glaĉerojn, insulojn, partopreni en fiŝadaj kaj ĉasadaj eventoj. Oni povas lui boatojn kaj kajakojn. 

La loko estas atingebla tra la haveno per ŝipo, tra la tunelo per aŭtomobilo aŭ trajno, tra flughaveon per aviadilo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Whittier (Alasko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala paĝaro Arkivigite je 2007-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Derek BOURGEOIS** (\* 1941 en Kingston upon Thames) estas nuntempa angla komponisto.

Li studis ĉe la universitato de Kembriĝo, Britujo kun grandioza ekzameno. Poste li studis ĉe *Royal College of Music* ĉe Herbert Howells kompozicion kaj ĉe Adrian Boult direktadon.

Li publikigis pli ol 40 simfoniojn, dek kvar konĉertojn, diversajn aliajn grandajn orkestrokomponaĵojn, 7 komponaĵojn por ĥoro kaj orkestro, 2 operojn, kaj unu muzikalon. Li ankaŭ sindediĉis laŭ la senco de Paul Hindemith al la amatora muzikkulturo kaj komponis 12 grandajn verkojn por latunblova orkestro kaj ses simfoniojn por blovorkestro.

Ekde 1970 ĝis 1984 li instruis ĉe *Bristol University*. En 1984 li fariĝis muzika direktisto de *National Youth Orchestra of Great Britain*. li direktis krome la *Sun Life Brass-Band* ekde 1980 ĝis 1983. En la jaro 1988 li fondis la *National Youth Chamber Orchestra of Great Britain*. En 1990 oni vokis lin kiel arta direktisto de *Bristol Philharmonic Orchestra*. En 1993 li fariĝis muzika direktisto de *St Paul's Girls' School* en Londono. En julio de 2002 li translokiĝis al Artà sur Majorko kaj laboris tie kelktempon kiel komponisto, nun li loĝas en Poughkeepsie, Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

Informoj pri Derek Bourgeois en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

* Internetauftritt von Derek Bourgeois
* Kurzbiografie und Liste seiner Werke auf sibeliusmusic.com

Referencoj
----------

1. ↑  Stato 2008
2. ↑  Stato 2005

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353030
* GND: 128459891
* LCCN: n81120338
* VIAF: 87560676
* ISNI: 0000000081618662
* SUDOC: 157987477
* BNF: 16772940v
* MBA: 9c812583-c802-4cae-9f02-e6a0944ec6d7
* NLA: 35803604
* BIBSYS: 2071066
* NKC: xx0167419
* BNE: XX1776896
 |
**Ferenc GYURCSÁNY** (prononco Ferenc Djurĉanj; naskiĝis en Pápa la 4-an de junio 1961) inter la 29-a de septembro 2004 kaj la 14-a de aprilo 2009 estis la ĉefministro de Hungario - lia posteulo estis Gordon Bajnai. Li estas nun prezidanto de la partio Demokrata Koalicio.

Studoj
------

Li akiris sian unuan diplomon en 1984 en la instruista fako de Scienca Universitato Janus Pannonius, poste la duan diplomon akiris en 1990 en la ekonomika fako de la sama universitato.

Li parolas angle je konversacia nivelo.

Laborlokoj
----------

Li estis inter 1984 kaj 1988 politika sekretario de la Urba Komisiono de la Junkomunista Asocio de Pécs (hungara mallongigo: KISZ), poste prezidanto de Universitata kaj Altlerneja Soveto de la Centra Komisiono de Junkomunista Asocio, en 1989 oni elektis lin prezidanto de Demokrata Junulara Asocio (*Demokratikus Ifjúsági Szövetség (DEMISZ*), heredanta asocio de Junkomunistoj.

Inter 1990 kaj 1992 li estis kunlaboranto de financa konsildona kompanio *CREDITUM*, poste dum mallonga tempo direktoro de la internacia financa akcia kompanio *EUROCORP*. Dum 1992 li iĝis entreprenisto kaj fondis sian propran kompanion, la investan kaj posedan akcian kompanion *ALTUS*, kaj estis ĉefdirektoro de la kompanio kaj ekde 2002 prezidanto de ties kontrola komisiono.

La 19-an de majo 2003 li fariĝis ministro pri infanoj, junularo kaj sporto. Ekde 2002 li estis ĉefkonsilisto de la ĉefministro Péter Medgyessy, ekde 2003 ano de la elekta komisiono de Hungara Socialista Partio (MSZP), kaj en 2004 dum mallonga tempo prezidanto de la departemento Győr-Moson-Sopron, sed li demisiis pri tio post lia nomumiĝo pri ĉefministreco. La 27-an de septembro 2004 la prezidento de Hungario nomumis lin ĉefministro.

Lia nomo aperas sur la listo de la 100 plej riĉaj hungaroj, aperigita en la hungara taggazeto Magyar Hírlap.

La politikisto estas patro de 4 infanoj. Lia 3-a edzino (Klára Dobrev) estas nepo de Antal Apró, iama ministro János Kádár. Dobrev estis estro de sekretariejo de ĉefministro Péter Medgyessy. Ŝia patrino - Piroska Apró - laboris kun Gyula Horn kiel estrino de la kabineto kaj poste estris kiel ŝtatsekretariino la kontrolan komisionon de la Hungara Kreditbanko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ferenc Gyurcsány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la ĉefministro de Hungario
* "la 100 plej riĉaj homoj de Hungario" Arkivigite je 2006-01-07 per la retarkivo Wayback Machine
* paĝoj de la kompanio ALTUS[*rompita ligilo*]
* humoraĵo: "Kiu estas la ĝusta?" (en la konservativa semajna gazeto "Reform"[*rompita ligilo*]

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri famaj hungaroj

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26259
* GND: 132424967
* LCCN: nb2005010541
* VIAF: 52849357
* ISNI: 0000000122111033
* SUDOC: 122656830
* NKC: js20060428004
 |
Johann Heinrich Lips, memportreto
**Johann Heinrich LIPS** (naskiĝinta la 29-an de aprilo 1758 en Kloten, mortinta la 5-an de majo 1817 en Zuriko) estis svisa kuprogravuristo.

Vivo
----

Estante filo de nestudinda kuracisto li baldaŭ sentis en si iĝi artisto. Leonhard Brennwald, paroĥuja vikario en Kloten, peris kontaktojn al Johann Kaspar Lavater kiu dungis Lips kiel desegniston de fiziognomiaj studaĵoj. Li ankaŭ publikigis karakterologion en kunteksto kun ties bildo laŭ deseĝnaĵo de Georg Friedrich Schmoll (ĝi aperis en 1776 ene de *Physiognomischen Fragmenten*. Johann Caspar Füssli estis atentigita pri li kaj ankaŭ dediĉis al li laŭdan recenzon ene de la verko *Geschichte der besten Künstler der Schweiz* (1779).

En 1780 Lips iris al Mannheim kaj la sekvintan jaron al Düsseldorf. Kiel profesoro de la tiea akademio li kreis plurajn gravuraĵojn laŭ verkoj de la Düsseldorf-kolekto. En 1782 li entreprenis vojaĝon al Italujo kaj en Romo li ĉefe okupiĝis pri la studo de antikvaĵoj kaj pri pentrista plukleriĝo. Rezultiĝis el tio du bildoj de Lavater kaj de ties filo; ilin li finfaris baldaŭ post la reiro Svisujon. Dua restado en Romo eblis inter 1786 kaj 1789 dum kiu li kvazaŭ tute nur faris akvarelaĵojn. Poste li denove interesiĝis pri grafikaĵoj. En Romo li nombriĝis inter al anoj de la intimaj rondoj de Johann Wolfgang von Goethe. Por Goethe li kreis la ilustraĵojn por la unua verkara eldono kiun eldonis la librejo Göschen inter 1787 kaj 1790. Danke al Goethe li vokiĝis en 1789 al la Duka libera pentrolernejo. Kvin jarojn poste li devis pro sanecaj kialoj reiri patrujen.

Ankoraŭ pli ol du jardekoj aktivis li estante inter la plej ŝatataj libroilustrantoj tiutempaj. Li postlasis ne tute 1.400 gravuraĵojn. Krom senkuntekstaj verkoj laŭ modeloj de Raffael, Poŭssin, Caracci kaj diversaj nederlandaj majstroj gravis liaj serioj ekz. por la eldono de la lavater-a *Messiade* aŭ por la t.n. duka eldono de la verkaro de [[de Christoph Martin Wieland. Peter Cornelius liveris al imitotan prezonton de du sciencoj el la nibelunga sagao. Multis liaj portretoj (de Goethe, de Wieland en 1791 kaj de tre multaj aliaj elstaruloj).

Fonto
-----

* Florack-Kröll, Christina, "Lips, Johann Heinrich". Che: *Neue Deutsche Biographie* 14 (1985), p. 672 (tie chi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johann Heinrich Lips en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* verkolisto de Lips


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833661
* GND: 118947648
* LCCN: nr90024872
* VIAF: 54347880
* ISNI: 0000000079965534
* SUDOC: 033970696
* BNF: 124773661
* ULAN: 500009780
* RKD: 50344
* NKC: xx0060681
* BNE: XX5411292
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malgranda porfirio** |
| --- |
|  |
| 
Ino (maldekstre) kaj nematura masklo en Nacia Parko Chobe, Bocvano.Ino (maldekstre) kaj nematura masklo en Nacia Parko Chobe, Bocvano. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Raledoj *Rallidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Porphyrio* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. alleni*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Porphyrio alleni****Thomson, 1842 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Malgranda porfirio  |

 |
| v • d • r |

La **Malgranda porfirio** (*Porphyrio alleni*) estas eta akva birdo de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj.

La birdoj de la tuta genro *Porphyrio* estas grandaj -kiel kokoj- raloj kiuj havas purpuron kiel ĝenerala koloro. Tio aperas en kaj nacilingvaj kaj en scienca nomoj.

Ties reprodukta medio estas marĉoj kaj lagoj en sub-Sahara Afriko, escepte la golfo de Gvineo. Ili konstruas flosantan neston en marĉoj aŭ malsekaj lokoj, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu specio estas parte migrantaj laŭ sezonaj translokiĝoj. Tamen kaj paradokse tiu ŝajne malforta fluganta birdo atingis kiel vaganta almenaŭ dufoje Brition kaj iam aliajn eŭropajn landojn.

Ili estas laŭ grando simila al la ununura raledo tiom malgranda, tio estas la Akvoralo. La Malgranda porfirio havas mallongan ruĝan bekon, verdecan dorson kaj purpurajn subajn partojn. Ili havas ruĝajn krurojn kun longaj fingroj, mallongan blankan voston kun malhela centra suba strio. Virplenkreskuloj havas bluan frontan ŝildon, kio en la ino estas verda. Junuloj estas sablobrunaj kun flaveca subavosto. La idoj estas nigraj kiel tiuj de aliaj raloj. 

La Malgranda porfirio plukas per beko en koto, aŭ malhela akvo kaj ankaŭ prenas manĝon per vido. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj akvajn bestetojn. Ili movas la kapon dum naĝado. 

La Malgranda porfirio estas tre silentaj kaj timidaj dum bredado, kaŝitaj en la densaj marĉaj junkejoj, kie pli facile estas aŭdata ol vidata. Poste ili estas pli bruemaj per akra vokvoĉo *pruk*. Ili estas pli videblaj dum migrado aŭ vintrumado. 

La Malgranda porfirio havas tiun sciencan nomon omaĝe al brita ŝipoficiro William Allen (1770-1843).

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Porphyrio alleni*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006.
**László Erdős** [lAslO erdOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdős László** estas hungara-germana matematikisto, fizikisto, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea (2015), membro korespondanta de Aŭstra Scienca Akademio.

László Erdős  naskiĝis la 14-an de aprilo 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Erdős - kiel gimnaziano li estis membro de la hungara teamo en la Internacia Matematika Olimpiko 1983 (arĝenta medalo), 1984 (bronzo) kaj ĉe la Internacia Fizika Olimpiko 1984 (bronzo). Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1990, poste li vivas eksterlande havanta ankaŭ ŝtatanecon de Germanio. En 1994 li akiris Ph.D en Universitato Princeton, en la sekva jaro li estis postdoktora esploristo en Zuriko. Inter 1995-1998 li laboris en matematika instituto en Novjorko. En 1997 li kandidatiĝis, la habilitiĝo okazis en Universitato de Vieno en 2001. Li ekinstruis en Munkena universitato en 2003, poste li estis gastoprofesoro en multaj universitatoj. Ekde 2013 li estas signifa profesoro en instituto pri sciencoj kaj teknologioj en Vieno.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ergodic properties of the multidimensional Rayleigh gas with semipermeable barrier* (1990)
* *Pauli operator and Aharonov-Casher theorem for measure valued magnetic fields* (2002)
* *Universality of local spectral statistics of random matrices* (2012)

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2019-03-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
**Bulandŝahr,** hindie **बुलन्दशहर**, urdue **बुलंदशहर** estas urbego kaj municipo en norda Barato, en okcidenta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo, krome la urbego apartenas al la Nacia Ĉefurba Regiono (Barato). La loknomo signifas: "alta urbo". 

Urbodomo de Bulandŝahr

Demografio
----------

Bulandŝahr havis populacion de 235 310 en 2011 kun legopovo 81%.

Geografio
---------

Bulandŝahr situas sur 195 metrojn super la marnivelo laŭ malgranda rivero. Khurĝa troviĝas 17, Granda Noida 34, Hapur 38, Aligarh 61, Merath 66, ĉefurbo Delhio 68, Sambal 70, Amroha 80, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 350, Mumbajo 1169, Kolkato 1237 kilometrojn (aere) .

Panoramo en Bulandŝahr

Historio
--------

Bulandŝahr estis fondita kiel "Baran" fare de la reĝo Ahibaran kaj li konstruis ankaŭ fortikaĵon. La fortikaĵo estis konkerita en 1192. Dum la hinda liberecbatalo en 1857 Bulandŝahr apartenis al la sipajoj.

Ekonomio
--------

En Bulandŝahr estis konsiderinda komerco pri agrikulturaj produktoj krome gravas la tekstila industrio. En la najbareco oni kultivas sukerkanojn, grenojn, kotonojn.

Lingvoj
-------

La oficialaj lingvoj en Bulandŝahr estas la hindia kaj urdua lingvoj.

Religioj
--------

En Bulandŝahr la loĝantoj estas hinduoj (82,5%), islamanoj (16,5%), aliaj malpli ol 1%.

Eduko
-----

En Bulandŝahr la plej alta edukado okazas en altlernejo.

Trafiko
-------

Bulandŝahr havas trairan fervojan linion, ses alvenantajn ĉefvojojn kaj unu flankovojon. La plej proksimaj flughavenoj funkcias en Merath, respektive Delhio.

Klimato
-------

Bulandŝahr situas en savanoklimato, kiun la musono influas. Plejparte pluvas en la musona sezono.

Bildoj pri BulandŝahrPlaco
Vojo
Ponto
Pordego
Altlernejo
Kristana kirko
Konstruaĵo

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj kaj islamaj moskeoj
* parko konstruita en 1837, ene busto de Mahatma Gandhi estis establita en 1969.

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Komisarejo pri propagando** (katalune: *Comissariat de Propaganda*) estis organizo de la kataluna registaro kreita la 3-an de oktobro 1936 dum la hispana enlanda milito. Ĝia prezidanto estis la esperantisto Jaume Miravitlles i Navarra.

La Komisarejo pri Propagando eldonis propagandan materialon en formo de eldonaĵoj, afiŝoj kaj filmoj. Ekde oktobro 1936 aperis ĉiun duan semajnon ĝiaj *Comunicats de Premsa* (Gazetarkomunikojn) en Esperanto, kun la kulaboro de la Kontraŭfaŝista Esperantista Komitato de Katalunio.

La Komisarejo eldonis ankaŭ propagandan afiŝon pri la interveno de trupoj de Italio kaj Germanio, kun la teksto "Kion vi faras por eviti tion? – Esperantistoj de la tuta mondo, agu energie kontraŭ faŝismo".

La kataluna registaro ankaŭ patronis oficiale la komunan memoradon en 1937 de la 50-a datreveno de la naskiĝo de Esperanto, per la organizado de ekspozicio en la Kulturdomo de Barcelono. Je tiu okazo oni eldonis diversan materialon, interalie katalogon pri la ekspozicio. Parto de la materialo estis utiligata post kelkaj monatoj en ekspozicio en diversaj landoj, kiun aŭspiciis la Komisarejo mem.

Fontoj
------

* Toño del Barrio, Ulrich Lins. "La danĝera lingvo en la hispana civitana milito". *Libera Folio*, 3-an de decembro 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komisarejo pri propagando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Propagandi la respublikon. Militrakonto, 25/08/2019
La **Kastelo de Söjtör** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Festetics** [feŝtetiĉ]) estas historia monumento, interne bazlernejo en Hungario, en vilaĝo Söjtör.

Aerfoto pri kastelo de Söjtör
Fasado de kastelo de Söjtör

Historio
--------

Familio Festetics konstruis la klasikisman kastelon en la 1820-aj jaroj, poste la kastelo estis ŝatata loĝejo de la familio. Depost 1954 la kastelo ne estis loĝata. Baldaŭ ĝi estis trakonstruita al agrikultura lernejo. Nuntempe ĝi estas bazlernejo.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas en mezo de la vilaĝo ĉe vojkruciĝo, en korto. La konstruaĵo formas brikon. En la fasado la meza parto reliefas, tie tenas 6 kolonoj balkonon. Malantaŭ la kolonoj funkcias la ĉefenirejo. Pli supre la balkono havas 5 grandajn fenestrojn. La plej supre simpla timpano (arkitekturo) estas videbla.

Parko
-----

La korto estas iama restaĵo de la parko.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2017-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 50° 15′ 26″ N 13° 08′ 37″ O﻿ / ﻿50.25722 °N, 13.14361 °O﻿ / 50.25722; 13.14361 (mapo)

Placo en Doupov (A. Lewý 1896)
Monaĥeja preĝejo (A. Lewý 1896)
Doupov sur bildkarto el la jaro 1941
**Doupov** (germane: *Duppau*) estis urbo en Ĉeĥio, en distrikto Kadaň en nordokcidenta Bohemio en montaro Doupovské hory, pereinta en la jaro 1953 sekve de fondo de armea ekzerceja spaco Hradiště. Sed partoj de urba konstruareo ekzistis ankoraŭ en la dua duono de la 1960-aj jaroj. Ĝia nuligita katastra teritorio ensumigis partojn de sekvaj modernaj katastraj teritorioj: Bražec u Hradiště, Doupov u Hradiště, Radošov u Hradiště, Tureč u Hradiště, Žďár u Hradiště. Ĝia konstruareo etendiĝis sur kunfluejo de rojo Pustý potok kun rojo Liboc; tra la katastro de la urbo trafluas ankaŭ rojo Luční potok.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1012.

Ĉeĥa erinaco el Doupov en lapidario en Vintířov
Laŭ topografio el la jaro 1907 de Batovec Doupov estis urbo 578 metroj super maro, sur areo 709 hektaroj, kun 267 domoj kaj 1621 loĝantoj, el kiuj estis 1606 germanoj.

En la urbo finis loka fervojo de kompanio Kadaňské místní dráhy el Vilémov u Kadaně.

Fine de majo kaj komence de junio de 1945 estis en keloj de gimnazio post kruela torturado mortpafitaj aŭ alie mortigitaj kvardek germanoj (per la nomo estas konataj dudek viktimoj, ekz. membroj de profesoraro). Tombo estas troviĝonta sur lerneja ludejo. Post ellandigo de germana loĝantaro oni ne sukcesis enloĝigi la urbon, ties malkreskadon finigis la establo de armea ekzerceja spaco Hradiště en la jaro 1953, kiu signifis definan pereon de la urbo kaj juĝejan distrikton Doupov.

Antaŭ sia nuligo najbaris kun Doupov katastraj teritorioj Oleška, Prachomety, Řednice, Trmová, Víska kaj Zakšov.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantoj kaj domoj en Doupov|  | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Loĝantoj | 1752 | 1722 | 1591 | 1621 | 1637 | 1605 | 1524 | 588 |
| Domoj | 245 | 260 | 261 | 267 | 276 | 269 | 272 | 272 |

Naskiĝintoj
-----------

* Vincenz Brehm (1879–1971), aŭstra biologo
* Viktor Karell (1898–1979), verkisto, germanisto
* Richard Schwager (1822–1880), pentristo
* Anton Josef Klement Edler von Clement (1701–1783), fondinto de ĉi tiea gimnazio
* Christian Julius Schierl von Schierendorff (1661–1726), ĉambelano de viena korto

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMunicipoj en Armea spaco Hradiště |
| --- |
| Albeřice ~ Bražec ~ Bukovina ~ Činov ~ Dlouhá ~ Dlouhý Luh ~ Dolní Lomnice ~ Donín ~ Doupov ~ Doupovské Mezilesí ~ Javorná ~ Korunní ~ Lučina ~ Lučiny ~ Malý Hlavákov ~ Martinov ~ Obrovice ~ Oleška ~ Ořkov ~ Radnice ~ Radošov ~ Střelnice ~ Svatobor ~ Tocov ~ Zakšov ~ Žďár |

 |
Hospitala Preĝejo en Jachymov
**Tombeja aŭ Hospitala Preĝejo** (ĉeĥe: *Hřbitovní - Špitální kostel*), nomata ankaŭ "Preĝejo de ĉiuj Sanktuloj", troviĝas en la meza parto de la urbo Jáchymov. Nun ĝi estas la plej malnova konservita memoraĵo de la urbo, devene malfru-gotika konstruaĵo de saksa tipo, konstruita kiel simpla kamparana sanktejo.

Tempo de ĝia ekesto ne estas precize atestita, sed oni mencias, ke ĝi estis konstruita tuj post fondigo de la urbo Jáchymov aŭ nelonge post tiu ĉi jaro - do inter 1516 kaj 1533 jaroj. En la jaro 1783 oni ĝin rebonigis, ĉar ĝi estis tiam sufiĉe kaduka. En la jaro 1964 estis renovigita nur fasado.

Iam ĝi estis kunigita per malalta muro kun konstruaĵo de malsanulejo, pri kiu oni parolas, ke ĝi estis fierindaĵo de la urbo, ĉar tie povis restadi ĉiuj malsanuloj eĉ maljunuloj, eĉ malriĉuloj.

Apud la preĝejeto estis urba tombejo jam ekde la jaro 1530. Riĉa renesanca ekipo kaj altaraj bildoj devenis el laborejo de la fama pentristo Lukaso Cranach - ili estis transdonitaj al urba muzeo. La preĝejeto estis rekonstruita danke al urba magistrato dum la jaroj 1990-1993.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Tombeja-Hospitala Preĝejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Slavkov |

Koordinatoj: 49° 40′ 30″ N 17° 19′ 09″ O﻿ / ﻿49.67500 °N, 17.31917 °O﻿ / 49.67500; 17.31917 (mapo)

**Slavkov** (germane *Schlock*) estas eksa moravia municipo kaj malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Kozlov. Ĝis fino de la jaro 2015 ĝi estis konsisto de armea spaco Libavá, ĝi situis sude en la armea spaco. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 8 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 64 loĝantoj.

Historio
--------

La unua skribmencio pri Slavkov devenas el la jaro 1447, kiam ĝi apartenis al senjorujo de burgo Helfštýn. La germana nomo estas indikata ekde la jaro 1628.

Post forŝovo de germanoj la tuta katastro de la municipo kun areo 1398,14 ha estis fine enmembrigita en la armean spacon Libavá. En la jaroj 1960–1965 estis preskaŭ la tuta ties devena konstruareo detruita kaj anstataŭigita de loĝdomoj. Restis stari nur lernejo kaj preĝejo, alikonstruita en fermitan kulturdomon.

Al la 20-a de decembro 2002 okazis karakteriza ŝanĝo de la katastra membrigo de la armea spaco Libavá, dum kio karakterize ŝanĝiĝis limoj de la katastra teritorio Slavkov mem, oficiale nomata **Slavkov u Města Libavá**. La norda kaj la nordorienta rando de la katastro estis enmembrigita en k. t. Čermná u Města Libavá, alie estis k.t. de Slavkov u Města Libavá karakterize disvastigita je la tuta nun nuligata k. t. Ranošov, suda duono de nuligata Kozlov, plimulto de k. t. Loučka kaj Staměřice, proksimume duono de k. t. Velký Újezd, okcidenta triono de Středolesí, nordokcidenta parto de k. t. Podhoří, sudo de k. t. Nová Ves nad Odrou, sudokcidento de k. t. Boškov, malgranda parto de k. t. Daskabát, Varhošť kaj Uhřínov. La disvastigita katastro havis areon 48,08 km².

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 390 |
| 1880 | 406 |
| 1890 | 348 |
| 1900 | 343 |
| 1910 | 350 |
| 1921 | 306 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 309 |
| 1950 | 0 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 127 |
| 1991 | 119 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 118 |
| 2011 | 96 |
| 2021 | 64 |

Pluaj fotoj
-----------

* SlavkovSlavkov
* SlavkovSlavkov
* SlavkovSlavkov

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Kozlov (2) |
| --- |
| Kozlov ~ Slavkov |

 |
Pedala drezino en ĉeĥa parto de limpasejo**Fervoja limpasejo Stožec-Haidmühle** funkciis en la jaroj 1910 - 1948. Tiam temis pri daŭrigo de fervoja linio numero 194 de České Budějovice - Černý Kříž / Nové Údolí - Volary. De jaro 1999 estis Ĉeĥio kaj Germanio rekonektita per mallonga simbola linio, sur kiu estas uzata pedala drezino.

Jaroj 1910 ĝis 1948
-------------------

En la jaro 1910 fervojo venis al Nové Údolí de ambaŭ ŝtatoj: de ĉeĥa Stožec kaj de bavara urbo Haidmühle.

En tempo de plej granda populareco estis eĉ rektaj trajnoj en la parto Volary - Passau. Post la Dua mondmilito estis la trafiko haltigita. En la jaro 1948 estis forigitaj la reloj de Nové Údolí - Haidmühle kaj en la parto Stožec - Nové Údolí estis nuligitaj personaj tranoj kaj restis nur specialaj ŝarĝaj trajnoj por transporti lignon al Aŭstrio.

Dum longa tempo poste ĉiuj ĉeĥaj personaj trajnoj estis nur ĝis la stacio en Stožec, germanaj trajnoj nur ĝis Haidmühle. Pli malfrue estis en Germanio nuligitaj trajnoj en la parto Haidmühle - Jandelsbrunn kaj en la jaro 1974 estis la trakoj forigitaj.

Jaroj 1989 - 1993
-----------------

Post la Velura revolucio en la jaro 1989 oni komencis pripensi eblan renovigon de trajnoj. Jam en la jaro 1990 denove estis personaj trajnoj ĝis Nové Údolí kaj oni komencis krei projektojn por renovigi la tutan linion ĝis Passau. Tio ja estis finance kosta por la germanoj kaj renovigo do ne okazis. Tial oni komencis diskuti, ke oni renovigus linion almenaŭ ĝis Haidmühle, kion elpensis la societo "Suda fervojo de Šumava".

1996 ĝis hodiaŭ
---------------

En la jaro 1996 estiĝis la societo "Suda fervojo de Šumava" kaj tiu volis renovigi almenaŭ mallongan parton trans la landlimon.

Unue estis konstruitaj reloj sur la ĉeĥa parto, kie oni instalis tri vagonojn, en kiu estas hodiaŭ muzeo de Šumavaj regionaj fervojaj linioj, tranokto kaj de tempo al tempo ankaŭ vendejo de manĝaĵoj kaj suveniroj.

En la jaro 2001 estis konstruitaj ankaŭ reloj sur la germana parto, estis produktita pedala drezino „Gigant" kaj tiel estis malfermita neoficiala fervoja limpasejo Stožec-Haidmühle kun sezona trafiko por turistoj.

Tiu ĉi linio kun ŝpuro de 1435 mm estas longa 105 m kaj estas konsiderata kiel la plej mallonga interacia fervoja linio en la mondo.

Nové Údolí kiel trafika nodo
----------------------------

En la jaro 2011 estis ĉe la finhaltejo de trajnoj en Ĉeĥio konstruita trafika nodo por ŝanĝo de trajno al buso kaj male. Tiel eblas veni de Ĉeĥio per trajno, poste ŝanĝi al buso, per kiu oni vojaĝas ĝis Waldkirchen, kie eblas ŝanĝi al trajno de la kompanio Ilztalbahn ĝis Passau. Por vojaĝo de Ĉeĥio al Passau kaj male estas akceptataj en trajnoj biletoj de Ĉeĥaj fervojoj kunlabore kun Germanaj fervojoj kaj Aŭstraj fervojoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-06-21. Alirita 2013-10-14.
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fervoja limpasejo Stožec-Haidmühle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Suda fervojo de Šumava Arkivigite je 2013-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Commons:Category:Pošumavská jižní dráha
**Aladár Münnich** [muniĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Münnich Aladár** estis hungara arkitekto, urbanizisto. Lia nobela antaŭnomo estis *jánosvölgyi* [jAnoŝvoldji].

Aladár Münnich naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1890 en Szepesigló (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio), li mortis la 7-an de septembro 1975 en Montrealo (Kanado).

Biografio
---------

Aladár Münnich maturiĝis en luterana gimnazio en Budapeŝto, poste li studis en Charlottenburg kaj Munkeno kaj akiris arkitekturan diplomon en 1913. Post la diplomo li eklaboris en Londono en ateliero de en:Fred Rowntree, post jaro en Budapeŝto ĉe Flóris Korb. Li finbatalis la 1-an mondmiliton, li ricevis armeajn premiojn. En 1920 li malfermis propran arkitekturan firmaon. Li planis ĉiuspecajn konstruaĵojn, ekzemple muzeojn, bankojn, ludomojn, familiajn domojn, lernejojn, hotelojn, industriaĵojn. Ekde 1933 li partoprenis en urbanizado de Budapeŝto, en 1942 li ricevis la titolon ĉefkonsilisto. Post la 2-a mondmilito li estis urbanizisto, sed pro la komenciĝinta komunismo li disidis en Kanadon, kie li estis arkitekto. Li edziĝis en 1923, 2 filoj naskiĝis en 1923 kaj 1929.

Liaj konstruaĵoj (elekto)
-------------------------

Muzeo en Debrecen
* Muzeo Déri (Debrecen) (kunarkitekto, 1923-1929)
* klubdomo de pafistoj en Insulo Margareta (1929)
* sporta domo de remistoj
* merkato en Miskolc
* fabriko en Pét
* ĝemela loĝdomo por propra uzo (1932)
* porka merkato en Budapeŝto (1932) - la ĉefnavo estas 25 metrojn larĝa, 13 metrojn alta, 130 metrojn longa
* ĉefmerkato en Budapeŝto - 247 metrojn longa, 42 metrojn larĝa, 17 metrojn alta, 4 metrojn alta la kelo havanta 400 komercistojn
* apud la ĉefmerkato oficeja domego kun banko kaj restoracio
* Kalvinana preĝejo (Gárdony-Agárd) (1936)
* hungara kalvinana preĝejo (Montrealo, 1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Luterana domo en ZuglóLuterana domo en Zugló
* Loĝdomo en BudapeŝtoLoĝdomo en Budapeŝto
* Kalvinana kirko en AgárdKalvinana kirko en Agárd

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746837
 |


* Portalo pri Biografio
**SIMONYI-SEMADAM Sándor** [ŝimonji-semadam ŝandor] (naskiĝis la 23-an de marto 1864, Csesznek, Hungario – mortis la 4-an de junio 1946, Budapeŝto) estis hungara advokato, politikisto, ĉefministro de Hungario de la 15-a de marto ĝis 19-a de julio 1920.

Li studis juron en Budapeŝto kaj Germanio. Post akiro de la doktora titolo, li demetis advokatan ekzamenon kaj malfermis advokatan buroon, krom tio li verkis gazetajn kaj fakaartikolojn. Li estis parlamentano per popolpartia programo en 1901 kiel reprezentanto de la Németújvár-a distrikto (nun en malsupra Burgenlando, Aŭstrio). Oni reelektis lin en 1906 kaj 1910, sed li estis politike ne tro aktiva. Post fondiĝo de la Károlyi-registaro (31-an de oktobro 1918), li retiriĝis de la politiko. Dum la Hungara Sovetrespubliko, li estis kiel multaj aliaj politikistoj, en kaptiteco.

Post kolapso de la sovetrespubliko, li partoprenis en aŭtuno de 1919 en la reorganizado de la katolika kaj kristansocialista movado. Li iĝis reprezentanto de Mezőkövesd en januaro de 1920 per programo de la Partio de la Kristana Nacia Unio, en februaro oni elektis lin jam al vicprezidanto de la nacia asembleo. Tiun oficon li tenis ĝis 17-a de marto.

Post eksiĝo de Károly Huszár, oni nomumis lin la 15-an de marto 1920 al ĉefministro, sed li estis ĝis 19-a de aprilo ankaŭ intern- kaj eksterafera ministro. Ĉar politike li estis sengrava persono, kiu ne klopodis je givda pozicio, li estis akceptebla por ĉiu politika direkto. Dum lia regado forlasis la rumana armeo Hungarion, okazis balotoj en la liberiĝintaj teritorioj kaj oni subskribis la Trianonan pacdiktaton. Li abdikis la 26-an de junio 1920, sed restis en ofico ĝis 19-a de jukio, ĉar la celita posteulo István Bethlen komence ne volis akceptis la nomumon.

Post lia abdiko, li remalfermis sian advokatan buroon. Li ŝanĝis en 1921 al la Partio de la Etbienuloj, sed li retiriĝis en 1922 tute el la taga politiko. Li estis inter 1922 kaj 1924 membro de la Tutlanda Financa Konsilio, inter 1932 kaj 1945 registara komisiito de la Hungara Hipoteka Kreditbanko. La guberniestro Miklós Horthy nomumis lin en 1936 al reĝa sekreta konsilisto.

* Kategorio Sándor Simonyi-Semadam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 197105
* GND: 1034118498
* VIAF: 299614901
* ISNI: 0000000403257522
 |
La **Douglas DC-8** estas pasaĝeraviadilo de Douglas, ellaborita en 1957.

Kune kun Lockheed L-1011 kaj Boeing 707, DC-8 estis unua generacio de jetmotoraj pasaĝeraviadiloj ekde 1950-aj jaroj. La transporta kapableco de DC-8 estis pli granda ol Boeing 707, kaj nuntempe kelkaj aviadiloj daŭre operaciis kiel sarĝa aviadilo.

Historio
--------

La Douglas estis dominanta kompanio en usona komerca aviada merkato post la dua mondmilito. Danke al sukceso en 1930-aj jaroj, Douglas daŭrigis sukceson en 1950-jaroj tra pistmotoraj aviadiloj kiel DC-6 kaj DC-7. Tial kiam la unua jetmotora pasagxeraviadilo, De Havilland Comet estis publikiĝita en 1949, Douglas dauxrigis pistmotoran pasaĝeraviadilon en merkato. La katastrofoj de Comet ankaŭ asertis Douglas ke pistmotora pasaĝeraviadilo estis pli stabila ol jetmotora aviadilo.

Tamen la konkuranta kompanio de Douglas, Boeing prezentis jetmotoran aviadilon kun plibonigita teknologio. Surbaze de jetmotora transportaviadilo, En 1952, Boeing ellaboris Boeing B-52 Stratofortress. Tiu sukceso ebligis Boeing por prilabori jetmotoran pasaĝeraviadilon. En 1954, La unua modelo de Boeing, Boeing 367-80 sukcese flugis. Post la sukceso de Boeing 367-80, Douglas sekrete komencis prilaboron de jetmotoran pasaĝeraviadilon. Tamen, la publikiĝo de Boeing 707 en 1957 ŝokis kaj rapidigis Douglas por montri novan pasaĝeraviadilon. En 1957, La nova kaj unua modelo de Douglas unue flugis en la 30-an de majo 1957.

La 18-an de septembro 1959, DC-8 komencis servon en Delta Air Lines kaj United Airlines.

Variantoj
---------

* **Serioj 10** : Originala modelo.
* **Serioj 20** : Modelo kun Pratt & Whitney JT4A-3 turboventumila jetmotoro.
* **Serioj 30** : Pliboniĝita modelo de Serioj 20.
* **Serioj 40** : Modelo kun Rolls-Royce Conway 509 Turbofana jetmotoro.
* **Serioj 50** : Mallongiĝita modelo kun jetmotoro JT3D.
* **Serioj Supera 60** : Pliboniĝita modelo kun pligrandiĝita kapableco kaj mezdistanca rango.
* **Serioj Supera 70** : Pliboniĝita modelo kun nova jetmotoro, CFM-56.

Vidu ankaŭ
----------

* Douglas
* McDonnell Douglas

**Konkurantaj aviadiloj**

* Boeing 707

* Douglas DC-8 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Douglas DC-8 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Aŭstralia glareolo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Glareoledoj *Glareolidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Stiltia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. isabella*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Stiltia isabella****(Vieillot, 1816) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Aŭstralia glareolo  |

 |
| v • d • r |

La **Aŭstralia glareolo** (*Stiltia isabella*), estas eta vadbirdo de la familio de glareoloj nome Glareoledoj el la ordo de Ĥaradrioformaj, sed ĝi estas la ununura glareolo kiu ne apartenas al genro *Glareola* sed al genro *Stiltia*.

Disvastiĝo
----------

La aŭstralia glareolo estas loĝanta birdo kiu reproduktiĝas en Aŭstralio nome en nordokcidento, nordo, centro kaj suden ĝis ĉirkaŭ Adelajdo kaj vintras en la tuta norda teritorio - ĉefe nordoriente - kaj for de Aŭstralio en suda insuloj kaj regionoj de Indonezio kaj Novgvineo. Movoj okazas ne nur pro sezonoj sed ankaŭ pro okazantaj aŭ neokazantaj pluvoj.

Aspekto
-------

Temas pri vadbirdo de tre specifa konturo, sed pli svelta ol la glareoloj de la genro *Glareola*. Ĝi havas mezlongajn krurojn kaj kolon, longajn pintajn flugilojn - pli malhelaj ĉepinte - kaj forkoformajn vostojn. Ili havas mallongajn bekojn kio estas adaptiĝo al aera manĝado; pli precize la beko estas mallonga, dika ĉebaze kaj meze kaj tre akrapinta subenkurvita; krome ĝi estas nigra ĉepinte kaj ruĝa ĉebaze. La kapo, brusto, dorso kaj la flugiloj estas helbrunaj. Pli precize reproduktuloj havas ruĝbrunan unuan parton de la ventro kaj blankan duan parton pli sube. La kruroj estas verdbrunecaj.

Kutimoj
-------

Ilia plej nekutima eco inter birdoj klasitaj kiel vadbirdoj estas ke ili ĉasas siajn predojn inter insektoj dumfluge kiel hirundedoj, kvankam ili povas manĝi ankaŭ surplanke per rapida kurado. Iliaj mallongaj bekoj estas adaptiĝo al aera manĝado.

La ino demetas 2-4 ovojn en grunda truo.

Ilij estas birdoj de malferma kamparo kaj estas vidataj ofte apud akvo vespere, gvatantaj insektojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dreetzsee** (esperante **Dreclago**) estas lago en nordorienta Germanio.

La lago troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro (germane *Landkreis Mecklenburgische Seenplatte*) en la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio. La lago estis menciita la unuan fojon en dokumento en la jaro 1556. La nomo de la lago devenis supozeble de la slava vorto *drêt* por *konsoli*.

Situo
-----

Ĝi situas en la oriento de la historia regiono Meklenburgio en la naturparko Feldberger Seenlandschaft kaj la samnoma komunumo sudoriente de ties ĉefa loko Feldberg. La lago estas pli longa ol 1900 metrojn kaj larĝas ĉirkaŭ 800 metrojn en la sudo kaj ĉirkaŭ 250 metrojn en la nordo. La orienta bordo de la lago apartenas al la federacia lando Brandenburgio. La lago senakviĝas subtere al la Krüselinsee en la direkto de la lagoj de Lychen kaj la rivero Havel. Je la suda parto troviĝas tendejo kaj proksime de la norda bordo la vilaĝo Carwitz. Grandaj partoj de la montetaj bordoj estas arbarokovritaj. La altaĵoj ĉirkaŭ la lago atingas nivelon de 100 m super la marnivelo.

Vidu ankaŭ
----------

* SEFT (Esperanto-aranĝo en la proksimeco)

Referencoj
----------

1. ↑  En: *Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde.* vol. 46, 1881, ISSN 0259-7772, p. 3–168, ĉi tie p. 43. germane

Panoramo
--------

Dreetzsee, rigardo de la banloko ĉe la suda bordo*Dreetzsee*, rigardo de la banloko ĉe la suda bordo

* Kategorio Dreetzsee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)