recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Edward Estlin** "**E. E.**" **CUMMINGS** (naskiĝis la 14-an de oktobro 1894, mortis la 3-an de septembro 1962), ofte stiligita kiel **e e cummings**, kiel li fojfoje subskribis sian nomon, estis usona verkisto kaj pentristo. Li verkis ĉirkaŭ 2900 poemojn, du aŭtobiografiajn romanojn, kvar teatraĵojn, kaj plurajn eseojn. Konsiderita unu el la plej elstaraj verkistoj de la 20a jarcento, kaj kiel unu el la plej elstaraj parolantoj de la literaturo de ĉi tiu periodo.

Malgraŭ la evidenta familiareco de Cummings kun avangardaj stiloj (lin sendube influis la verko *Calligrammes* de Guillaume Apollinaire, laŭ rimarkoj de samtempanoj), la plimulto el lia verkaro estas multemaniere tradicia. Multaj liaj poemoj estas sonetoj, kvankam ofte kun modernaj ŝanĝetoj, kaj li fojfoje uzis la blusan formon kaj akrostikojn, kaj eĉ hajkon. La poezio de Cummings ofte traktas amajn kaj naturajn temojn, kune kun la rilato de la individuo al la homamaso kaj la mondo. Liaj poemoj estas ankaŭ ofte plenaj de satiro.

Kvankam liaj poeziaj formoj kaj temoj kunhavas elementojn kun la romantikisma tradicio, la verkaro de Cummings senescepte montras ian idiosinkrazion sintaksan. La plimulto da liaj plej imponaj poemoj ne havas iujn ajn tipografiajn aŭ interpunkciajn iniciatojn, sed pure sintaksajn.

Aldone al la influo de konataj modernistoj, inkludante Gertrude Stein kaj Ezra Pound, Cummings en sia frua verkaro tiris el la imagismaj eksperimentoj de Amy Lowell. Poste, liaj vojaĝoj al Parizo elmontris al li dadaismon kaj superrealismon, kion li montris en siaj verkoj. Li komencis dependi de simbolismo kaj alegorio kie li antaŭe uzis similecon kaj metaforon. En siaj pli malfruaj verkoj, li rare uzis komparojn, kiuj bezonis objektojn, kiuj ne estis antaŭe menciitaj en la poemo, elektante simbolon anstataŭe. Cummings ankaŭ ŝatis inkludi bildojn de naturo kaj la morto en multe el sia poezio.

En Esperanto aperis
-------------------

Je la kovrilo de Beletra Almanako 30 aperis pentraĵo de Uday K. Dhar kun traduko de la poemo "s(fo" (angla titolo: "l(a") de Cummings, tradukita de Catherine B. Krause.

Referencoj
----------

1. ↑  Taupin, Rene, *The Influence of French Symbolism on Modern American Poetry 1927* (Trans. William Pratt), AMS Inc, New York 1985

* E. E. Cummings en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio E. E. Cummings en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* E. E. Cummings en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 599289
* GND: 119008378
* LCCN: n79038464
* VIAF: 12306931
* ISNI: 0000 0001 1038 4245
* LIBRIS: 47430
* SUDOC: 026807076
* BNF: 11898287x
* ULAN: 500013721
* MBA: 87e15ba3-fdd4-46da-a3bd-630e8a1d0734
* NLA: 36540581
* NDL: 00437011
* BIBSYS: 90100369
* RKD: 19377
* NKC: ola2002159046
* ICCU: CFIV046582
* BNE: XX904852
 |
**Dario la 2-a** regis la Persan imperion de jaro 423 a.K. ĝis 404 a.K.. Li estis de Aĥemenida dinastio.

**Dario la 2-a** , nomita origine *Oko* kaj ofte per la kromnomo *Noto* (eble el la latina *nothus*, "suda vento", aŭ *noto*, "nodeto", "tumoro", en la senco de "parvenuo", "bastardo"), estis reĝo de Persio praktike post Artakserkso la 1-a.

Artakserkso, mortis malmulte post la 24a de decembro de 424 a.K. kaj sekvis lia filo Kserkso la 2-a. Post monato kaj duono Kserkso estis mortigita de sia frato Sogdiano. Ilia bastarda frato, Oko, satrapo de Hirkanio, ribeliĝis kontraŭ Sogdiano helpe de la eŭnuko Artoksaro, Arbario, la komandanto de la kavalerio, kaj Arsames, satrapo de Egipto. Post mallonga lukto, Oko mortigis Sogdianon, kaj poste venkis super la klopodo perfidi fare de sia frato Arsites.

Oko adoptis la nomon de **Dario**. Nur en pli postaj tekstoj (de la historiisto Paŭzano) li ricevas la nomon de *Noto* ("la suda vento" aŭ "la parvenuo"; "la bastardo"). Nek Kserkso la 2-a nek Sogdiano estas registritaj en la multnombraj babilonaj tabuletoj de Nippur, en kiuj la reĝado de **Dario la 2-a** sekvas tuje tiun de Artakserkso la 1-a.

De la reĝado de Dario oni scias malmulte, nur ke li estis tre dependa el la edzino Parisatido. En la unuaj jaroj de lia reĝado, li devis alfrunti la ribelon de la satrapo Pisutnes kaj la konspiro de la eŭnuko Artoksaro. Ribelo de la medoj en la jaro 409 a.K. estas menciita de Ksenofono. En la tekstoj de Ktesio oni registras kelkajn insurekciojn de la haremo, en kiuj li gajnis parton de sia malbona reputacio.

Li ne intervenis en grekaj aferoj, eĉ ne kiam la atenanoj apogis en 413 a.K. la ribelan Amorĥon en Karia, eĉ ne kiam la atena povo estis rompita la saman jaron ĉe Sirakuzo.

Li ordonis al siaj satrapoj de Malgrand-Azio, Tisafernes kaj Farnabazo, prokrastrigi la sendon de impostoj de la grekaj popoloj, kaj tiele ekmiliti kontraŭ Ateno, por tiu celo li aliancanis kun Esparta. En 408 a.K. li sendis sian filon Ciro la Juna al Malgrand-Azio, por daŭrigi la militon pli akre. En 404 a.K. Dario la 2-a mortiĝis, post reĝado de dek naŭ jaroj kaj sekvis lin Artaĥŝaŝt la 2-a.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Antaŭanto:**Sogdiano** | **Reĝo de Persio**423 aK-404 aK | Sekvanto:**Artaĥŝaŝt la 2-a** |
| **Faraono**Dinastio XXVII |

* Kategorio Dario la 2-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49878
* GND: 119263483
* VIAF: 323149717368910950646 10652286, 323149717368910950646
* SUDOC: 199732264
 |
*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Davíð.*

**Davíð Stefánsson** (1895-1964) estis poeto, romanisto kaj dramisto. Lia unua poemlibro, *Svartar fjaðrir* - *Nigraj plumoj* (1919) vekis multan atenton pro junece senbrida esprimado de sentoj kaj enkondukis novan tonon en la islandan poezion. Entute aperis de Davíð dek poemlibroj. Lia poezia stilo estas ĝenerale tradicia, tamen pli simpla, pli libera. Li estis populara poeto, kiu esprimis la sentajn sintenojn de generacio kiu klopodis liberiĝi el malnovaj penskatenoj. Davíð verkis ankaŭ kvar dramojn, el kiuj unu jam fariĝis klasikaĵo, *La ora pordego*, bazita sur popola ,legendo. Unu romanon, *Sólon Islandus*, li verkis pri islanda vaganta artisto de la 19-a jarcento.

Davíð estis lernanto ĉe la Rejkjavika Gimnazio.

En Esperanto aperis
-------------------

*Iris mi sola* (Gekk ég aleinn), poemo, en La Tradukisto, 11-a numero, en traduko de Gísli Halldórsson.

*La elfroko* (Hamraborgin), poemo en La Tradukisto, 51-a numero, en traduko de Baldur Ragnarsson.

* Kategorio Davíð Stefánsson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106345
* GND: 135588278
* LCCN: n79084997
* VIAF: 4939355
* ISNI: 0000 0000 8083 8006
* LIBRIS: 48273
* SUDOC: 027980219
* BNF: 11990766k
* MBA: 9a6aa78b-0bde-445a-818f-df20d47b240f
 |
Anne de PisseleuAnna de Pisseleu, pentrite de Jean Clouet. Chantilly, muzeo Condé.
**Anna de Pisseleu**, **dukino de Etampes**, estis reĝamantino de Francisko la 1-a. Ŝi naskiĝis ĉirkaŭ 1508 kaj mortis post la jaro 1575.

Ŝi venis de la familio Pisseleu de Heilly, familio malriĉa sed de nobeleco malnovtempa kaj grava. Ŝi unue estis honorknabino de Luiza de Savoie, patrino de Francisko la 1-a.

Ŝi estis dekokjaraĝa, kiam la Princo ekkonis ŝin. La legendo rakontas, ke ili renkontiĝis piede de ulmo en la urbo Villepreux (Yvelines). Ekzistas loko en tiu urbo *La Ulmo de la Blondulino* kiu memoras tiujn galantajn rendevuojn.

Por pligravigi la postenon de Anna de Pisseleu en la reĝa kortego, oni edzinigis ŝin kun la grava sed senhava sinjoro Jean de Brosse, kiu ricevis la graflandon de Étampes. En 1536, la graflando de Étampes iĝis duklando de Étampes laŭ decido de Francisko la 1-a. Tiumaniere, Anna de Pisseleu iĝis Dukino de Étampes.

Ŝi estis la oficiala reĝamantino de Francisko la 1-a ĝis la morto de la reĝo la 31-an de marto 1547. Poste, ŝi falis en malfavoron pro la venĝemo de Diane de Poitiers, kiu estis submetita dum la favora periodo de Anna de Etampes. Pro ĵaluzo, Diane de Poitiers devigis Anna de Pisseleu redoni la juvelojn ricevitajn de la reĝo kaj procesis kontraŭ ŝi pro ŝtatperfido pro ŝiaj rilatoj kun Karlo la 5-a. Anna de Pisseleu estis eksigita de la kortego.

Ŝi izoliĝis en sia duklando, kaj iĝis protestantino. Ŝi vivis siajn lastajn jarojn forgesita de ĉiuj tiel ke oni ne scias la precizan daton de ŝia morto.

* Kategorio Anna de Pisseleu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275215
* GND: 129961108
* VIAF: 10939253
* ISNI: 0000 0001 2208 7539
* SUDOC: 136076955
* BNF: 14978045m
 |
Mordeĥaj Vanunu en 2009
**Mordeĥaj VANUNU**, ofte citita kiel **Mordechai Vanunu**, hebree מרדכי ואנונו (naskiĝis la 13-an de oktobro 1954 en Marakeŝo, Maroko) estas israela filozofo, fizikisto, politika aktivisto, kiu malkaŝis la nukle-armilan programon de Israelo en 1986. Li estis kaptita de Mosado, kaj ekde tiam li estas kaptito de Israelo.

Biografio
---------

Vanunu estas filo de juda-maroka enmigrinto. Li laboris inter 1976 kaj 1985 kiel teknikisto en Israelo, en la sekreta nuklea esplorejo Dimona. En 1985 li estis maldungita, poste li ekinformiĝis pri la atombomboj de Israelo. Antaŭ la publikigo de la Vanunu-a artikolo en la londona ĵurnalo Sunday Times li estis la 30-a de septembro 1986 far Mossad al Romo logita (ina agento konjekteble de Mossad, sed laŭ tujpostliberiga deklaro de Vanunu temis pri CIA-agento, Cheryl Bentov, kromnome "Cindy", falsasertante esti usona turisto, tentis lin aviadi kun ŝi por ferii en Romo) kaj de tie al Israelo forrabita. La juĝenketo pro homforrabo estis baldaŭe fermita de la italaj aŭtoritatoj; la israela registaro neis dum 6 semajnoj, ke ĝi scias ion pri loko de Vananu, sed tiam Vanunu sukcesis doni vivsignon al ĵurnalistoj, per vortoj markitaj sur manplato ŝtelmontrita al la gazetfotistoj.

Li estis kondamnita al 18-jara prizono pro landoperfido kaj spionado. El tio li pasigis 11 jarojn en solĉelo.

### Premioj

Oni aljuĝis al li en 1987 la alternativan Nobel-premion, en 2001 li ricevis de la Universitato de Tromsø en Norvegio la honordoktoran titolon kaj en 2002 li ricevis la premion *Nuclear-Free Future Award* en la kategorio "Kontraŭstaro". Plurajn aliajn premiojn kaj honorojn li ricevis de diversaj kaj internaciaj institucioj. Paro de usonanoj adoptis lin kiel filon, kaj tiel rajtis viziti lin en lia ĉelo (En 1986, li konvertiĝis al kristanismo – Episkopala eklezio – en kirko en Aŭstralio).

Li liberiĝis la 21-an de aprilo 2004 sub severaj kondiĉoj. Li neniam rajtos forlasi Israelon, sian lokon povos forlasi nur kun antaŭpermeso. Por li ne estos permesata la uzado de interreto kaj poŝtelefono.

Li post liberiĝo plu petis, ke la israela stoko de amasmortigiloj estu kontrolata de internaciaj instancoj.

La 11-an de novembro 2004 li estis arestita fare de 40 armeanoj ene de anglikana katedralo de Jerusalemo antaŭ pastroj kaj aliaj ĉeestantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mordeĥaj Vanunu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (angle) TTT-paĝo por lia liberigo kaj por senatombomba Okcidentazio Arkivigite je 2008-03-30 per la retarkivo Wayback Machine
* pri lia liberigtago (france)
* Lia poemo (esperantigita)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19554
* GND: 118963945
* LCCN: nr89016124
* VIAF: 31843673
* ISNI: 0000 0001 2126 5532
* SUDOC: 129702862
* BNF: 15061244h
* NDL: 001253977
* BIBSYS: 90349817
 |
**Davido la 5-a** (kartvele: დავით V) (m. en 1155), de la bagratida dinastio, estis reĝo de Kartvelio ĉ. 1154-1155.

Li estis pli aĝa filo de la reĝo Demetro la 1-a. Timante ke Demetro farus al sia pli juna filo Georgo heredonton de la trono, Davido provis ribelon en 1130. Finfine, li devigis sian patron abdiki kaj Davido iĝis reĝo en 1154 aŭ 1155.

La kartvelaj kaj armenaj kronikoj estas konfuzitaj koncerne la longon kaj naturo de la regado de Davido la 5-a kaj disputas pri la cirkonstancoj de sia mistera morto. Laŭ la armena kronikisto Vardan Arevelci, li regis dum unu monato kaj estis murdita de liaj nobeloj, Sumbat kaj Ivane Orbeli, kiu faris sekretan interkonsenton kun Georgo, la pli juna frato de Davido. La armena Stepanos Orbeljan, posteulo de la Orbeljana klano, skribante post Vardan, asertis ke Davido regis dum du jaroj kaj neas ajnan familian implikiĝon en la murdo de la reĝo kaj diras ke Georgo ĵuris je sia rega frato ke li regus nur ĝis la filo de Davido, Demna, atingus sian maturiĝon, sed tiam cedanta lian voton. Li asertas ke la Orbelianoj estis la atestantoj de tiu voto kaj ke ili gvidis la ribelon de 1177 por reestigi Demnan, kiu nun estis plenkreska, al lia legitima pozicio. Kartvelaj kronikoj diras ke la regado de Davido daŭris dum ses monatoj, sed singarde evitas ajnan mencion de la cirkonstancoj de lia morto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349829
 |
Fresko pri Sankta Tekla  
Katedralo de Salvadoro.Ĉernihiv
**Tekla de Ikonio** pli konata kiel *Sankta Tekla*. Ŝi estis sanktulino, en la komencoj de la Kristanismo kaj sekvantino de Paŭlo de Tarso en la 1-a jarcento. En la Nova Testamento nur estas menciata en eta versiklo -2 Tim 3,11: *"Memoru kion mi suferis pro Tekla!"*. La plej antikvaj dokumentoj kiuj registras ŝin estas la apokrifa libro Agoj de Paŭlo kaj Tekla. Virgulino kaj martiro, kategorigita de la grekoj kiel «protomartiro» kaj konsiderata kiel la unua kristana martiro nomata "Egala al la Apostoloj". Ŝi estas ĉefe kultata de la orienta eklezio, kaj estas patronino de la urbo Santa Tecla en Salvadoro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑   Angla versio de la libro *Agoj de Paŭlo kaj Tekla*. Arkivita el la originalo je 2014-11-28. Alirita 2009-11-25.
 

* Kategorio Tekla de Ikonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303532
* GND: 118621637
* VIAF: 65247095
* BNE: XX1134274
 |
Endenich vidata de la *Kreuzberg*
Schumann-domo en Endenich
**Endenich** estas urboparto de la germana federacia urbo Bonn ekde 1904 kun nuntempe ĉ. 12.000 loĝantoj.

Ĝin ĉirkaŭbrakumas la urbopartoj de Duisdorf, Drahnsdorf, Lengsdorf, Lessenich, Poppelsdorf kaj la Bonn-a Okcidenta urbo.

Historio
--------

La vilaĝo Endenich estis fondita en la 8-a jarcento p.K. la unua mencio venas el al jaro 804: "Villa quae vocatur Antiche" (ĉe la vilaĝo, kiu nomiĝas "Antiche" (Endenich)).

La plej fama Endenich-ano estis Robert Schumann, kiu loĝis en la hodiaŭa Robert-Schumann-domo en la Magdalenen-strato. Li mortis la 29-an de julio en 1856 en la "Richarz'schen Heilanstalt", en la hodiaŭa Sebastian-strato en Endenich.

En la urbo mortis MUNKÁCSY Mihály, elstara hungara pentristo.

En la norda parto de Endenich staras ekde 1972 la Max-Planck-Instituto por Radioastronomio.

* Endenich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Endenich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Anne NEVILLE** (naskiĝis la 11-an de junio 1456, mortis la 16-an de marto 1485) estis edzino de Rikardo la 3-a (Anglio).

Naskiĝo kaj familio
-------------------

Ŝi naskiĝis en la kastelo de Warwick kaj estis la pli juna filino de Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick) kaj ties edzino Anne Beauchamp. Ŝia fratino Isabel edziĝis al Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a.

Princino de Kimrio
------------------

Kiam ŝi atingis 14 jarojn, ŝi estis fianĉigata al Eduardo de Westminster (princo de Kimrio), filo de Henriko la 6-a (Anglio). La fianĉigo estis parto de akordo per kiu Rikardo Neville transdonis sian lojalecon de Eduardo la 4-a al Henriko la 6-a. La nupto okazis en la katedralo de Angers, Francio la 13-an de decembro 1470.

Vidvino
-------

Post la morto de sia edzo dum la batalo de Tewkesbury, Anne kaj ŝia bopatrino Margareta de Anĵuo kaptiĝis. Unue ili estis kondukataj al Coventry, kaj poste al la Londona domego de la duko de Clarence, la bofrato de Anne. Laŭdire tiu deziris akiri la vastajn heredaĵojn de Anne, sed Rikardo duko de Gloucester - la estonta Rikardo la 3-a - forprenis ŝin al sanktejo en Londona preĝejo St Martin the Grand.

Dukino de Gloucester
--------------------

La 12-an de julio 1472 Anne kaj Rikardo geedziĝis. Rikardo estis guberniestro de norda Anglio kaj ili pasis la plejparton de sia tempo ĉe Kastelo Middleham, Jorkŝiro. Tie en 1473 naskiĝis ilia filo Eduardo de Middleham.

Reĝino de Anglio
----------------

Anne iĝis reĝino de Anglio kiam Eduardon la 5-an detroniĝis la 25-an de junio 1483. Post la morto de ŝia filo en 1484, estis onidiroj ke Rikardo planis disiĝi de Anne por edziĝi al Elizabeta de York, sed mankas evidentaĵoj. Anne kaj Rikardo adoptis kiel heredonto de la trono Eduardon Plantaĝeneton, kiu estis la la naŭjara filo de Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence) kaj nevo de Rikardo.

Morto
-----

La 16-an de marto 1485 Anne mortis pro ftizo ĉe Westminster. Poste estiĝis onidiroj ke Rikardo venenis ŝin, sed tio estis preskaŭ certe kalumnio. Rikardo malkaŝe ploris dum la funebra rito en Abatejo Westminster, kie ŝi entombiĝis en sennoma tombo. En 1960 stariĝis ŝildo proksime al la tombo.

Post ŝia morto Rikardo senheredis Eduardon Plantaĝeneton, kiu laŭdire estis "simplamensa", kaj proklamis John de la Pole (1-a grafo de Lincoln) kiel sia heredonto.

* Kategorio Anne Neville en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300640
* GND: 131589725
* LCCN: n50051925
* VIAF: 35592992
* ISNI: 0000 0000 2102 7676
* SUDOC: 13304923X
* BIBSYS: 6008355
* NKC: xx0185016
 |
**Albert COSSERY**, naskiĝinta je la 3-a de novembro 1913 en Kairo, mortis la 22-an de junio 2008, estis franclingva verkisto nacie egiptano.

Albert Cossery naskigis en burĝa kopta-kristana familio kaj, kiel estis tiam kutima en la riĉaj familioj egiptaj, li studis en franclingva lernejo. Jam 10 jaraĝa li estas perfekte klera en la franca literaturo. Li ekverkas romanojn kaj poemojn. Dum vojaĝo en Usonon li renkontas kun Henry Miller kiu ebligas eldonon de lia unua romano, en jaro 1940,*Les hommes oubliés de Dieu* (Dioforgesitaj homoj). en 1945 li iras Parizon,kie li instaliĝas en eta gastejo de la studenta kaj intelektula kvartalo Saint-Germain-des-Prés kaj de tiam ĉiam vivis hotele en ĝi, li plu loĝas tie.

Li diras: "Mi posedas nenion, mi estas libera" La monon pri kiom li bezonis, li trovis dank'al amikoj kaj liaj maloftaj libroj. "Ne endas pli. Kiam oni havas kiom eblas vivi, oni ne laboru." Li ne volas partopreni en la "ĉirkaŭa frenezo".
Ĉiuj romanoj de Cossery sceniĝas en Egipto. La aŭtoro sentas malfalsan amon je siaj roluloj, ofte pitoreskaj kaj elstare originalaj, kaj se oni ofte sentas ironio en la situacioj, kondutoj, rezonadoj, li neniam estas cinika. El unu inter liaj romanon : *Mendiants et orgueilleŭ* (almozuloj kaj orgojlaj) oni faris filmon.

Le "mesaĝo" de lia verkaro estas iel anarĥia, laŭdas pigrecon, socian marĝenecon, kontraŭ la pezo la stulteco la krueleco de ĉiuj potencoj, liaj herooj estas almozuloj, dormemaj riĉuloj, ĉiesulinoj, petolaj kaj sentabuaj farsuloj, kiujn li oponas al la diktatoreco de socia ordo kaj friponaj riĉuloj.

* Unu el liaj plej gravaj citaĵoj:

*Ne estas progreso de la homaro. Tio estas naivaĵaj gurdadoj. La homoj nuntempaj estas ekzakte la samaj kiel tiuj de antaŭ 3 000 jaroj.*

Verkolisto
----------

* *Les Couleurs de l'infamie*
* *Une ambition dans le désert*
* *La Violence et la dérision*
* *Les Hommes oubliés de Dieu*
* *La Maison de la mort certaine*
* *Les Couleurs de l'infamie*
* *Les Fainéants dans la vallée fertile*
* *Mendiants et orgueilleŭ*
* *Un complot de saltimbanques*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albert Cossery en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 25419
* GND: 119374641
* LCCN: n81010945
* VIAF: 85398678
* ISNI: 0000 0001 2142 0977
* LIBRIS: 308651
* SUDOC: 02680042X
* BNF: 11897780n
* NLA: 35031383
* NDL: 01132555
* BIBSYS: 90363351
* NKC: xx0015444
* BNE: XX961346
 |
**Anne PARR (grafino de Pembroke)** (n. ĉ. 1514, m. la 20-an de februaro 1552) estis fratino de Catherine Parr, la sesa edzino de Henriko la 8-a (Anglio), kaj inter la sekvantaro de ĉiuj edzinoj de tiu reĝo.

Fruaj jaroj
-----------

Anne Parr naskiĝis ĉ. 1514. Ŝiaj gepatroj estis Kavaliro Thomas Parr de Horton House, Northamptonshire, kiu devenis de Eduardo la 3-a (Anglio), kaj ties edzino Maud Green. Thomas Parr estis ŝerifo de Northamptonshire kaj ministro de Henriko la 8-a; Maud Green, Damo Parr, servis en la domanaro de Katerino de Aragono, la unua edzino de Henriko la 8-a. Anne Parr havis fraton, William Parr (1-a grafo de Essex), kaj fratinon, Catherine Parr, kiu iĝis la sesa edzino de Henriko la 8-a. Damo Parr estris la reĝan lernejon por filinoj de nobeloj, kaj tie Anne edukiĝis.

Ĉe la reĝa kortego
------------------

En 1528 per la peto de sia patrino Anne Parr eniris la sekvantaron de Katerino de Aragono, la unua edzino de Henriko la 8-a. En tre tikla epoko, kiam multaj perdis siajn postenojn (kaj foje siajn vivojn) pro la nestabila religia politiko de la reĝo kaj ties edziĝaj problemoj, Anne sukcese servis ĉiujn postajn edzinojn de Henriko. Kiam ties kvara edzino Catherine Howard estis arestata pro adulto, kontraste al pluraj aliaj anoj de la reĝina domanaro Anne ne estis akuzata pro komplico, kaj la reĝo konfidis ŝiajn juvelojn al ŝi.

Edziĝo
------

Februaron 1538 Anne edziĝis al William Herbert (1-a grafo de Pembroke), kiu ĝuis la favoron de Henriko.

Fratino de la reĝino
--------------------

La 12-an de julion 1543 ĉe Hampton Court Anne ĉeestis, kaj estis formala atestantino de, la nupto de Henriko kaj sia fratino Catherine. Anne iĝis la ĉefa ĉambristino de sia fratino. Catherine kaj Anne favoris protestantismon. En 1546 protestantino Anne Askew estis arestata pro herezo, kaj torture ekzamenata pri la religiaj kredoj de Anne kaj Catherine Parr kaj aliaj anoj de la reĝina domanaro. Malamikoj de Catherine kaj Anne ricevis permeson aresti ilin, sed Catherine reamikiĝis al Henriko antaŭ ol la planitaj arestoj povus okazi.

La 28-an de januaro 1548 Henriko mortis. William Herbert nomumiĝis kuratoro de lia sekvanto, Eduardo la 6-a. La 11-an de oktobro 1551 William ricevis la titolon grafo de Pembroke. La sekvantan jaron Anne Parr mortis.

Gefiloj de Anne Parr kaj William Herbert
----------------------------------------

Anne Parr kaj William Herbert havis tri gefilojn:

* Henry Herbert (2-a grafo de Pembroke) (m. 1601)
* Kavaliro Edward Herbert (1547-1593)
* Anne Herbert (1550-1592)
**Edmund August Słuszkiewicz** (naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1895 en Sanok, mortis en 1980) – doktoro de juro, ĵurnalisto, poeto, verkisto, tradukisto, antikvaĵisto, socia aganto, leŭtenanto de infanterio de Pola Soldataro.

Vivo
----

Naskita en urbana familio okupiĝanta pri bestobuĉado kaj porkaĵa profesio. Liaj gepatroj estis Michał (1848-1936, daŭriganta familiajn tradiciojn kaj gvidanta porkaĵistan fakon, ankaŭ urbestro de Sanok) kaj Paulina, el domu Dziura (mortis en 1926 en la aĝo de 68 jaroj). Liaj gepatroj havis 12 infanojn, el kiuj 3 mortis infanaĝe. Inter ili filo Franciszek (1875–1944), kaj bofilo de Edmund estis Eugeniusz Słuszkiewicz, konata hindeŭropisto. Ĉiuj finis lernejojn, kaj 3 diplomitiĝis ĉe altlernejoj.

Edmund Słuszkiewicz en 1914 abituris en imperiestr-reĝa Vira Gimnazio en Sanok. Poste eniris ordenon de jezuitoj. Dum la unua mondmilito dum jaro soldatservis. Soldato de Polaj Legioj kadre de la Dua Brigado. Dekrete de Supera Komandanto Józef Piłsudski el la 19-a de februaro 1919 kiel estinta oficiro de la Aŭstria-hungara armeo estis akceptita al Pola Soldataro la 1-an de januaro 1918 kune kun agnosko de posedata rango de subleŭtenanto kun pliaĝeco el la 15-a de januaro 1918 kaj per la ordono el la sama tago la 19-an de februaro 1919 de Ĉefo de Ĝenerala Stabo kolonelo Stanisław Haller direktita kiel ekonomia oficiro ĉe malsanulejo ekde la 1-a de novembro 1918. Laŭvice servis en 3-a Bataliono de Fusilistoj de Sanok. En Pola Soldataro avancita ĝis grado de rezerva leŭtenanto de infanterio kun pliaĝeco el la 1-a de junio 1919. En 1923, 1924 estis direktita kiel rezerva oficiro al 7-a Regimento de Inanterio de Legioj en Chełm.

Li finis studojn de juro ĉe Fakultato de Jurscienco kaj Politikaj Kapabloj de Jagelona Universitato kun titolo de doktoro pri juro. Tradukis el latino kaj sanskrito. En la 50-aj jaroj loĝis en Krakovo ĉe str. Władysław Sikorski 21.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Rokitna – Nowa Samosierra* (Rokitna -Nova Samosierra) (teatraĵo, 1938, realigita forme de radiodramo en Lvovo en 1938)
* *Przewodnik po Sanoku i Ziemi Sanockiej* (Gvidlibro tra Sanok kaj Tero de Sanok) (eldonoj 1936 kaj 1938)
* *Syn człowieczy – Misterium Serca* (Filo de homo - La mistero de Koro) (1957, realigita kiel radiodramo en 1957)
* *Pańczatantra – Księga Mądrości i Aforyzmy staroindyjskie* (Panĉatantra - Saĝeco-Libro kaj Malnovhindaj aforismoj) (1957, kunaŭtoro: Eugeniusz Słuszkiewicz, "Przegląd Orientalistyczny" 1957)
* Egzotyka Ziemi Sanockiej Ekzotiko de La Tero de Sanok, en "Rocznik Sanocki" 1979

Bibliografio
------------

* *Rocznik Oficerski 1923* (Oficira Jarlibro 1923), Ministerstwo Spraw Wojskowych,Varsovio 1923.
* Edward Zając, *Humanista z grodu Grzegorza* (Humanisto el murzonita urbo de Georgo), "Tygodnik Sanocki", p. 6-7, n-ro 41 (727) el la 14-a de oktobro 2005.

* Kategorio Edmund Słuszkiewicz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617511
* VIAF: 164778814
* ISNI: 0000 0001 1294 906X
 |
Edmundo Ironside: Fikcia portreto de la 18-a jarcento
**Edmundo Ironside** (Edmundo la Fervolulo, n. ĉ. 990, m. la 30-an de novembro 1016) estis reĝo de Anglio de la 23-a de aprilo ĝis la 30-a de novembro 1016.

Li estis la dua filo de Ethelred la 2-a, moknomata "Ethelred la Malpreta" (angle *Ethelred the Unready*) kaj lia unua edzino Elgifu de Nortumbrio. Liaj fratoj nomiĝis Atelstano, Edred kaj Egbert. Lia patrino mortis ne post 996, kiam Ethelred edziĝis duan fojon, al Emma de Normandio.

Lia pli aĝa frato Atelstano mortis en 1014, kaj Edmundo iĝis heredonto de la angla trono. Sekvis baraktado inter Edmundo kaj Ethelred, kiu ekzekutis du subtenantojn de sia filo, Sigeferth kaj Morcar. Post tio Edmundo forprenis la vidvinon de Sigeferth el Abatejo Malmesbury, kie ŝi enkarceriĝis, kaj edziĝis al ŝi kontraŭ la patra volo. Dume la dana reĝo Kanuto la 1-a invadis Anglion. En 1016 Edmundo ribelis, kune kun grafo Uhtred la Kuraĝa (angle *Uhtred the Bold*) de Nortumbrio, sed, post kiam Uhtred transiris al Kanuto, Edmundo faris pacon kun Ethelred.

Ethelred mortis la 23-an de aprilo 1016, kaj Edmundo reĝiĝis. Li komencis finan klopodon revivigi la defendon de la regno kontraŭ la danoj. Dum tiuj sieĝis Londonon, Edmundo iris al Wessex, kie li kunigis armeon. La danoj postkuris lin sed li haltigis ilian antaŭenpuŝon, poste forpelis ilin de Londono (kiun ili denove sieĝis), kaj plurajn fojojn venkis ilin. Tamen la 18-an de oktobro okazis la decida batalo ĉe Ashingdon en Essex, kie Edmundo tute malvenkis. Sekvis akordo per kiu Edmundo retenis Wessex kaj Kanuto regis Anglion norde de la Tamizo, kaj kiam unu el ili mortos, la alia heredos la landon.

Edmundo mortis la 30-an de novembro, eble pro naturaj kialoj, eble pro murdo. Li entombiĝis en Abatejo Glastonbury.

Li havis du infanojn:

* Eduardo la Ekzilito (1016-1057)
* Edmundo.

Kanuto sendis la infanojn al Svedio, celante ilian murdon, sed ili estis sekrete plusendataj al Kiev kaj fine al Hungario.

Estas teatraĵo *Edmund Ironside* inter la apokrifaj verkoj de William Shakespeare.

  

* Kategorio Edmundo Ironside en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 272411
* GND: 119009293
* LCCN: n85068382
* VIAF: 23566608
* ISNI: 0000 0000 5489 3749
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri *Medardo de Noyon*. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Saint-Médard.

**Medardo de Noyon** (\* 456 en Salency, Gallia Belgica, nordo de Francio; † 8-an de junio 545 en Noyon 
) estis episkopo de Vermandois meze de la 6-a jarcento , poste de Noyon kaj poste de Tournai , de kie li misie predikis Flandrion. Medardo (latine *Medardus*, france *Saint Médard*}) estis konata pro sia bonfarado kaj estis enkanonigita sanktulo. Lia memortago estas la 8-a de junio.
Liaj relikvoj estis transportitaj de Soissons ĝis la Saint-Médard Abatejo. La restaĵoj de Médard estas konservitaj en la kirko Saint-Médard de Parizo kaj daŭre estas ĝis nun.

Legendoj
--------

Kiel infano, Medardo laŭdire iam estis ŝirmita kontraŭ pluvo fare de aglo, kiu ŝvebis super li. Estas kiel li estas plej ofte prezentita, kaj estas kial li estas rilata al vetero, bona aŭ malbona, kaj kial li estas supozita protekti tiujn, kiuj laboras ekstere. La vetera legendo koncernanta Medardon similas al tiu de Swithun en Anglio. La franca rimo estas: "S'il pleut à la Saint Médard, il pleut 40 jours plus tard." ("Se pluvas dum Medardotago, pluvos poste dum 40 tagoj.). En Ĉeĥio, la sama popoldiro ankaŭ troviĝas: "Medardovˇe kápˇe, 40 dní kape.".

Patroneco
---------

Sankta Medardo estas la patrono de malliberuloj, homoj kun mensmalsano aŭ migrenoj kaj neŭralgio, agrikulturistoj kaj bierfaristoj. Li estas alvokita kontraŭ malbona vetero, por (aŭ kontraŭ, laŭ la kazo) pluvo - tial lia kromnomo "pluva sanktulo", por la bona progreso de la rikolto kaj por mildigo de dentodoloro.

Referencoj
----------

1. ↑  SQPN Saints: St Medard (includes an illustration of the eagle legend) Arkivigite je 2008-10-17 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
2. ↑   *The Wordsworth Dictionary of Phrase and Fable*. Wordsworth Reference.

(angle)
3. ↑  Honzíková, Jarmila, Jan Krotký, Pavel Moc, and Jan Fadrhonc. "Weather Lore (Pranostika) as Czech Folk Traditions." *Heritage* 6, no. 4 (2023): 3777-3788. (ĉeĥe)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Medardo de Noyon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio de sankta Medardo, episkopo de Noyon (france)
Eduard Bernstein
**Eduard BERNSTEIN** (naskiĝis la 6-an de januaro 1850, Berlino, Prusio – mortis la 18-an de decembro 1932, Berlino) estis socialdemokrata politikisto, historiisto, unu el la fruaj socialistoj, kiuj provis revizii instruojn de Karl Marx kaj rifuzis tiuj instruojn, kiuj temis pri proksima kolapso la kapitalisma ekonomio kaj pri enpotenciĝo de la proletoj. Oni nomis lin *Patro de la reviziismo*, kiu pensis pri socio, kie la memstara iniciato plektiĝas kun socia reformo.

Bernstein naskiĝis en juda familio. Liaj gepatroj translokiĝis el Danzigból (Gdansk) al ĉefurbo de Prusio, Berlino. Lia patro laboris kiel fervoja inĝeniero, dum lia onklo Aaron Bernstein estis redaktoro de Berliner Volks-Zeitung.

Li aniĝis en la Socialdemokrata Partio en 1872, kiel juna bankoficisto. Li ŝatis la pacifismajn kaj demokratiajn socialdemokratojn kaj laboris ankaŭ por la germana socialisma eldonaĵo Die Zukunft. La ekonomia depresio de 1873 ĝis ĉ. 1890 konvinkis lin pri netaŭgeco de la kapitalismo.

Li estis forpelita pro kontraŭsocialistaj leĝoj de Bismarck kaj li elmigris al Svislando kaj ne plu apogis la ideojn pri etika socialismo.

Li eklaboris – kun interkonsento de Marx – ĉe la gazeto Der Sozialdemokrat kiel redaktoro. Oni forigis el Svislando en 1888, je peto de Bismarck. Li pluagadis en Londono, kie amikiĝis kun Friedrich Engels kaj konatiĝis kun gvidantoj de Fabian Society (Fabiana Societo), kiuj volis laŭpaŝan enkondukon de la socialismo. Li aperigis siajn ŝanĝiĝintajn opiniojn en artikolserio kaj en letero al la Socialdemokrata Partio, en 1898. En la sekva jaro, li eldonis la libron Die Voraussetzungen des Sozialismus und die Aufgaben der Sozialdemokratie (La antaŭkondiĉoj de la socialismo kaj la taskoj de la socilademokracio).

Post kiam li revenis al Germanio en 1901, li konatiĝis kiel teoretikulo de la reviziisma sekcio de la reformisma laborista movado. Li rifuzis la perfortajn metodojn, preferis la laŭpaŝan antaŭeniron, ne kredis je proksima kolapso de la kapitalismo kaj ne rigardis nenifara klaso la burĝaron.

Oni elektis lin en 1902 al ano de germana parlamento (Reichstag) kaj li preskaŭ daŭre havis sian mandaton ĝis 1928. Li agadis kontraŭ militarismo, reprezantis pacifisman ideologion. .

Tiutempe, en la Socialdemokrata Partio iĝis gvidanta ideologio de la reviziismo, dum dogma marksismo de Karl Kautsky kaj ekleta marksismo de August Bebel apenaŭ aperis.

Bernstein ne komprenis la naturon de la germana nacia (nazia) socialismo, kiu enpotenciĝis ses semajnojn post lia morto.

Bibliografio
------------

* Peter Gay: The Dilemma of Democratic Socialism: Eduard Bernstein's Challenge to Marx (1952, dua eldono 1983).

* Eduard Bernstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eduard Bernstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101615
* GND: 118509993
* LCCN: n50007683
* VIAF: 97094059
* ISNI: 0000 0001 2144 6165
* LIBRIS: 178089
* SUDOC: 032286201
* BNF: 12334536x
* NLA: 35017967
* NDL: 00433127
* BIBSYS: 90158574
* NKC: jn19990009502
* BNE: XX855599
 |
La episkopo en 1688.
**Anselm Franz von INGELHEIM** (naskiĝis la 6-an de septembro 1634 en Köln, mortis la 30-an de marto 1695 en Aschaffenburg) estis princo-elektisto kaj ĉefepiskopo de Majenco.

Vivo
----

Post edukado ĉe jezuitoj la ege sensiva kaj facile influebla Anselm studis de 1657-59 en Nancy, Metz, Plombières kaj Parizo, por esti akceptita en la katedrala kapitulo de Majenco post la reveno.

La sekvintajn jarojn li senditis oficiale al la imperiestra kortego kiel ankaŭ en la regionon de Supra Rejno kaj Svislandon. Li amikiĝis kun Franz Egon von Fürstenberg, la posta episkopo de Strasburgo kaj konatiĝis tiel kun la franca politiko. Al Franz Egon estas ŝajne ŝuldita ke Anselm estis elektita en la 7-a de novembro 1679 princo-episkopo de Majenco. Antaŭe li estis ekde 1647 Urba ĉambristo kaj ekde 1675 guberniestro en Erfurto.

La de liaj antaŭuloj konstruitan remparon de Mainz li devis cedi al la francoj, ĉar la aro da 800 soldatoj ne sukcesis defendi ĝin. Tiam Anselm retiriĝis al Erfurto kaj Aschaffenburg. La kunvenon de la princoj-elektistoj li vokis al Aŭgsburgo por la jaro 1690, kie faritis la elekto kaj la kronado de imperiestro Jozefo la 1-a. Krome li akceptis en 1692 la 9-an dignecon elektistan por Brunsvigo-Luneburgo.

Kiel dekretiganto
-----------------

Kelkaj ordonoj de li antaŭenpuŝu plibonigon de moroj ka kutimoj kaj piecon inter la subuloj. Kiel kontrolanto servis la bonkonata kapuceno Martin von Cochem.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anselm Franz von Ingelheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe NDB.
* Biografio ĉe la retpaĝaro de historia instituto de Mainz.
* Prezento de Anselm ene de la katolika hierarkio.
**Eduard MAGNUS** (naskiĝinta la 7-an de januaro 1799 en Berlino, mortinta samloke la 8-an de aŭgusto 1871) estis germana (ĝenro)pentristo kaj verkisto.

Vivo
----

1836 *Heimkehr des Palikaren*
Dum trejniĝo ĉe la Artakademio berlina kaj la Konstruakademio berlina li aŭskultis prelegadojn ĉe la universitato. Post studofino li iris Parizon kaj poste en Italujon. En 1829 li revenis por iri du jarojn poste denove suden. Tra Parizo kaj Anglujo iĝis la dua reveno patrujen. En 1837 li ekakademianis kaj iĝis profesoro en la 1844-a jaro. Inter 1850 kaj 1853 li studvojaĝis en Franclandon kaj Hispanujon.

Inter liaj ĝenroverkoj menciindas: *Mädchen aus Albano* (1830), *Heimkehr des Palikaren* (1836, Berliner Nationalgalerie), *Zwei spielende Knaben, ein Landmädchen und ein Fischerknabe von Nizza*.

Liaj multnombraj verkoj kiuj igis lin unu el la plej ovaciitaj berlinaj artistoj siatempe imponas per koloroj brilaj kaj diafanaj kiel ankaŭ per eleganta kaj romantika interpretadoj. Ekzemple modelu liaj portretoj de Bertel Thorvaldsen, feldmarŝalo Friedrich von Wrangel, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Henriette Sontag, Jenny Lind (Berliner Nationalgalerie), E. Mandel.

### Verkistece

Magnus krome aktivis kiel verkisto. Li skribis i.a. konsiderojn pri bona luminstalo en galerioj *Über die Einrichtung und Beleuchtung von Räumen zur Aufstellung von Gemälden und Sculpturen* (Berlino 1864) kaj artistaj teorioj pri multkoloreco *Die Polychromie vom künstlerischen Standpunkte* (Berlino 1872).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 13. Leipzig 1908, p. 99 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eduard Magnus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eduard Magnus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verkoj ĉe Zeno


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749423
* GND: 118730185
* LCCN: no2010126024
* VIAF: 59349100
* ISNI: 0000 0000 8138 8326
* LIBRIS: 329860
* SUDOC: 240855930
* BNF: 148022484
* ULAN: 500068655
* MBA: 5dd77dcf-e852-4af1-be37-82ea2c68d074
* RKD: 51980
 |
**Ansgarda de Burgonjo** (naskigis ĉ. 826) estis la filino de iu Harduino el Burgonjo. Ŝi sekrete edziniĝis kun la franca reĝo Ludoviko la 2-a la Balbutulo, kaj fariĝis la patrino de du estontaj francaj reĝoj : Ludoviko la 3-a kaj Karlomano la 2-a.

Kiam ŝi edziniĝis kun Ludoviko la Balbutulo, Ansgarda jam estis 36-jarojn aĝa, dum li estis nur 16-jarojn aĝa. La patro de Ludoviko, Karlo la 2-a la Senhara, poste volis reedzigi sian filon kun Adelajda de Friulo, kaj devis do unue nuligi lian unuan edziĝon fare de la papo.

Ansgarda estis konsekvence reĵetita : okaze de la morto de la reĝo Ludoviko en Compiègne, ŝi tamen sukcese traktadis la kronigon de siaj du filoj kaj la reagnoskon de sia edziĝo fare de la ĉefepiskopo de Reims. Ŝi cetere atakis la legitimecon de la dua edzino de Ludoviko, Adelajda. Post la rapida morto de la du filoj de Ansgarda, la juna filo de Adelajda, Karlo la 3-a la Simpla finfine akiris la tronon.

La precizan mortdaton de Ansgarda oni ne precize konas.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 217134
* VIAF: 316448691
* BNF: 16296790c
 |
**Dimitrios IOANIDIS** (greke Δημήτριος Ιωαννίδης, ankaŭ latinliterigita Ioannidis kaj Ioannides; naskiĝis la 13-an de marto 1923 en Ateno; mortis la 16-an de aŭgusto 2010 samloke) estis oficiro de la grekia armeo kaj membro de la armea junto, kiu regis Grekion inter la jaroj 1967 kaj 1974.

Vivo
----

Post eduko en la armea akademio de Grekio, kiun li finis en 1943, li iĝis oficiro en la grekia armeo, kun kiu li flanke de la konservativistoj partoprenis en la interna milito de Grekio. Inter la jaroj 1945 kaj 1949 li membris en la nacia gvardio, en la tiel nomata "Rimini-brigado" kaj en specialaj armeaj unuoj, kiuj servis en armea malliberejo sur la insulo *Makronisos*, kie precipe enkarceriĝis grekiaj komunistoj. Inter la jaroj 1950 kaj 1959 li servis en diversaj armeaj unuoj kaj kompletigis sian oficiran edukon.

La 21-an de aprilo 1967 li partoprenis en armea puĉo, kiu kreis armean diktatoran reĝimon en Grekio. Dum la sekvaj jaroj li tamen politike restis en la fono kaj lasis la gvidan pozicion de la diktatora reĝimo al *Georgios Papadopulos*. Dimitrios Ioanidis estis ĉefo de la armea polico ESA, kiu sub lia gvidado iĝis institucio timata ankaŭ de la nearmea civitanaro.

Post studenta ribelo en novembro 1973 li gvidis puĉon, demisiigis la prezidanton Georgios Papadopulos kaj prezidentigis sian amikon *Faedon Gizikis*. La 15-an de julio 1974 li organizis puĉon de la kipra nacia gvardio cele al forigo de la registaro de la greka ĉefepiskopo Makarios la 3-a. Tiu puĉo fortigis la konflikton inter kipraj grekoj kaj turkoj kaj provokis invadon de la turka armeo malmultajn tagojn pli poste, kio siaflanke gvidis al kolapso de la grekia armea junto kaj al transiro de la lando al demokrata reĝimo.

Li estis enkarcerigita kaj pro ŝtata perfido kondamniĝis je morto. Pli poste la verdikto tamen transformiĝis al kondamno je dumviva malliberiĝo. Ĝis sia morto li pluvivis en la malliberejo de Koridalos proksime de Ateno.

Notoj
-----

1. ↑  artikolo en la aŭstria gazeto "Der Standard" la 16-an de aŭgusto 2010: *"Sicherheitschef der Militärdiktatur gestorben"* ("mortis sekurecestro de armea diktatoreca reĝimo")

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 331748
* LCCN: n2012070578
* VIAF: 285660779
 |
**Diogo de Goŭveja la Maljuna** (1471-1557) estis portugala humanisto, pedagogo, teologo, bibliotekisto kaj diplomato. Li studis en la Universitato de Parizo kie li estis majstro pri artoj, rektoro kaj biblkiotekisto. Li same fariĝis direktoro de la Kolegio Sankta Barbara en Parizo, tre vizitata de portugalaj studentoj. La portugala reĝo Johano la 3-a kreis 50 stipendiojn por la studoj de portugalaj humanistoj kaj teologoj al tiu kolegio. La reĝaj stipendiistoj baldaŭ plenumis gravan rolon rilate al renovigo de la homsciencoj en Portugalio.

Vivo
----

Diogo de Goŭveja estis filo de Antão Gouveia, Kavaliro de la Ordino de Kristo, kiu fiksiĝis en Beja kaj oficis kiel skribisto de la Granda Hospitalo de Nia Sinjorino de la Pieco, tradicie konata kiel Malnova Hospitalo aŭ Hospitalo de la Favorkoreco. Manuel de Gouveia, frato de Diogo de Goŭveja, estis prioro en la Preĝejo de Sankta Nikolao, en Lisbono; alia frato, Gonçalo de Gouveia, estis desembargador en la Domo de la Petego kaj patro de Diogo de Goŭveja la Juna, tiele alnomita por distingi el la onklo ĉar ambaŭ vivis en Francio, ambaŭ estis renomaj homoj iliaepoke kaj diferencigi ilin ĉe la studemuloj.

Diogo de Goŭveja ordiniĝis sacerdoto en 1507 kaj fariĝis doktoro per la Fakultato de Teologio, en Parizo, en la 29-a de aprilo 1510. Diogo de Goŭveja plenumis plurajn misiojn serve de Portugalio. Inter 1512 kaj 1537 li plenumis diplomatajn misiojn en Francio serve de la reĝoj Emanuelo la 1-a kaj Johano la 3-a. Kiel konsilisto de Johano la 3-a, li sugestis la enkondukon de heredaj provincoj en Brazilo. Li ankaŭ estis ambasadoro de Johano la 3-a ĉe la Koncilio de Trento.

Literaturo
----------

* Hospital Grande, Capela Nossa Senhora da Piedade, Beja
* Escola Secundária Diogo de Gouveia Arkivigite je 2011-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Wordpress
* América portuguesa vista pelos primeiros ... Paulo de Assunção
* Damião de Gois: The Life and Thought of a Portuguese Humanist, 1502–1574, Elisabeth Feist Hirsch
* The Making of an Enterprise: The Society of Jesus in Portugal, Its Empire ... Dauril Alden
* Aristóteles em Coimbra: O Cursus Conimbricensis e a educação no Collegium Artium, Cristiano Casalini
* Orações de sapiência: 1548-1555, Sebastião Tavares de Pinho

Vidu ankaŭ
----------

* André de Gouveia (1497-1548)
* Damião de Góis (1502-1574)
* Pedro da Fonseca (1528-1599)
* Diego Andrada de Payva (1528-1575)
* Estêvão Rodrigues de Castro (1560-1638)
* Amato Lusitano (1511-1568)
* Simão Rodrigues de Azevedo (1510-1579)

Referencoj
----------

1. ↑  portugale:Casa da Suplicação, iu speco de reĝa kurio.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Portugalio |
| Portala ikono | Portalo pri Homoj |
| Portala ikono | Portalo pri Humanismo |
Princo **Eduardo de Westminster** (ankaŭ konata kiel **Eduardo de Lancaster**, n. la 13-an de oktobro 1453, m. la 4-an de majo 1471) estis la sola filo de Henriko la 6-a (Anglio).

Naskiĝo
-------

Eduardo estis filo de Henriko la 6-a kaj Margareta de Anĵuo, kaj naskiĝis en la reĝa palaco ĉe Westminster, Londono. Estis onidiroj ke li estis nelegitima, kaj ke lia patro fakte estis grava nobelo kiu subtenis Margaretan, sed Henriko mem certis ke li estis legitima.

Princo de Kimrio
----------------

En 1454, ĉe Kastelo Windsor, Henriko donis al li la rangon Princo de Kimrio, la tradicia titolo de la plej aĝa filo de angla reĝo.

Fuĝo
----

La sekvan jaron erupciis la milito de rozoj. En 1460 la Jorkoj kaptis Henrikon. Ilia estro, Rikardo Plantaĝeneto (3-a duko de Jorko), persvadis parlamenton por ke Henriko daŭre regu Anglion sed Eduardo de Westminster estu senigata de la rajto heredi la tronon: Rikardo Plantaĝeneto aŭ sia heredonto sekvus Henrikon kiel reĝo.

Invado de Anglio
----------------

Dume Margareta de Anĵuo, kune kun sia sepjara filo, fuĝis, unue al Kimrio kaj poste al Skotlando, kie ŝi kunigis subtenantojn antaŭ invadi Anglion. La 30-an de septembro 1460 Rikardo Plantaĝeneto mortis dum la batalo de Wakefield. La 12-an de februaro 1461 okazis dua lankastera venko - la dua batalo de St Albans - kaj Henriko liberiĝis. Du jorkaj kavaliroj kiuj respondecis la vivon de Henriko kaptiĝis: Margareta demandis al la juna Eduardo pri ilia sorto kaj li tuj respondis ke ili ekzekutiĝu.

Ekzilo
------

Tamen Margareta ne sufiĉe ekspluatis sian avantaĝon. La 29-an de marto 1461 ŝia armeo tute malvenkis dum la Batalo de Towton, kiam multaj de ŝiaj batalistoj mortis. Dum la sekvaj tri jaroj ŝi instigis ribelojn en norda Anglio sed Henriko la 6-a denove kaptiĝis, kaj fine ŝi kaj Eduardo de Westminster devis ekziliĝi ĉe la kortego de Francio. Tie, laŭ la ambasadoro de Milano, "Eduardo jam parolas preskaŭ ĉiam pri senkapigo kaj militado, kvazaŭ li tenus siamane ĉiujn rimedojn, aŭ kvazaŭ li estus aŭ la dio de batalo aŭ la nekontraŭita posedanto de la angla trono."

Post pluraj jaroj Margareta alianciĝis al Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick), antaŭe potencega subtenanto de la Jorkoj kaj konata kiel la *reĝfaranto*, kiu kverelis kun Eduardo la 4-a, estro de la Jorkoj kaj filo de Rikardo Plantaĝeneto. Decembron 1470 Eduardo de Westminster edziĝis al Anne Neville, la pli juna filino de Rikardo Neville.

Reveno al Anglio; morto
-----------------------

Rikardo Neville retronigis Henrikon la 6-an, kaj Margareta kaj sia filo revenis al Anglio. Tamen, antaŭ ilia alteriĝo, Rikardo Neville malvenkis kaj mortis dum la batalo de Barnet (la 14-an de aprilo 1471). Margareta kaj Eduardo kunigis la restantajn lankasterajn batalistojn sed tute malvenkis dum la batalo de Tewkesbury (la 4-an de majo 1471), kiam Eduardo de Westminster mortis. Eduardo estis la sola princo de Kimrio kiu mortis dumbatale.

* Kategorio Eduardo de Westminster (princo de Kimrio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 298491
* LCCN: nr92020781
* VIAF: 31859911
 |
Barono **Antal AMADE,** hungare **Amade Antal** estis hungara poeto.

Li naskiĝis en 1674 supozeble en Hédervár. Li mortis en la 8-an de aprilo 1737 en Győr.

Biografio
---------

Li lernis en lernejo de jezuitoj. Li edziĝis en 1702, ankaŭ la edzino havis la rangon barono. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a vivanta en Győr li rezignis pri la politiko. La geedziĝo fiaskis en 1712, poste ili vivis aparte. Ili havis umusolan filon László Amade, ankaŭ li estis poeto.

Hazarde oni trovis manuskripton en 1884 en biblioteko. Ĝi estis poemlibro de Amade. La lastaj linioj estis skribitaj en 1736, tial oni supozas, ke nur morto de Amade baris la aperon. Li verkadis por kunvenoj de nobeloj. Estas alia dokumento, kie estas fragmento de lia poemo. Lia stilo ĉerpis de Bálint Balassi, ankaŭ li verkis sakralajn poemojn, sed ankaŭ ampoemojn.

Fontoj
------

* Hungara kaj rumana Vikipedioj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388624
* LCCN: n94046454
* VIAF: 23827512
* ISNI: 0000 0000 7905 1687
 |
**Ungstein** etas urboparto de Bad Dürkheim en la distrikto Bad Dürkheim en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ungstein havas ĉirkaŭ 1250 loĝantoj kaj situas ĉirkaŭ 1 kilometro nord-oriente de Bad Dürkheim ĉe la Germana vinstrato.

Historio
--------

Ungstein estis ĝis la 22a de aprilo 1972 sendependa komunumo. Ĝi estas vinvilaĝo
La unua dokumenta mencio okazis en Visenburga kodekso de la jaro 714, sed ekzistas signoj de pli frua setlado ĝis la romia tempo.

La domareto Pfeffingen kuniĝis kun Ungstein jam en la jaro 1836.

En 1981 oni malkovris dum la komasacio restaĵojn de Villa rustica Weilberg. Pro la trovitaj moneroj oni povas datigi la tempon de la detruado de la kampara vilao je ĉirkaŭ 500 p.K.

Jam en la jaro 1266 oni mencii vinkultivadon en la vilaĝo, ĉar la dekano de la kolegiata kapelo de Sankta German, per dokumento menciis *„vitejojn en Unkstein kaj Durkheim"* en hereda farmado sub la kondiĉo ke la farmisto liveru al la tiea kanonikisto Stephan, kiu donacis al la kolegiato*„ la terpecon.*

Blazono
-------

La priskribo de la blazono estas: „En bluo la arĝenta signo en formo de la partriarka kruco, kies transversaj brakoj havas formon de hufumo."

Referencoj
----------

1. ↑  Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Amtliches Gemeindeverzeichnis 2006 Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine, Seite 169 (PDF; 2,50 MB)
2. ↑  Franz Xaver Glasschröder: *Neue Urkunden zur Pfälzischen Kirchengeschichte im Mittelalter*, Verlag der Pfälzischen Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften, Speyer, 1930, Seiten 3 u. 4, Urkundenregest Nr. 6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ungstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.ungstein.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578472
* GND: 7552087-4
* LCCN: no2008043923
* VIAF: 168102278
 |