recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn sambuko, Sambuco, Sambuca di Sicilia kaj Sambuca Pistoiese. |

flamigita *sambuca* kun kafofaboj
***Sambuca*** - itale, prononco [samBUka] - kutime senkolora, travidebla likvoro kun 38 ĝis 42 volumenaj procentaĵoj da alkoholo kaj kun simila granda kvanto da sukero, almenaŭ 35 procentaĵoj da. Ĝi ricevas sian aromon per aldono de anizo, ilicio, glicirizo kaj de aliaj herboj kaj spicoj. Origine la alkoholaĵo devenas de la italia regiono Latio. Kvankam *Sambuca* estas anizobrando, ĝi tamen konsideratas aparta subklaso de la anizobrandoj. 

Eblas ke la vorto „Sambuca" devenas de la itala vorto *sambuco* por sambuko. La medicina uzo de sambuko en formo de tizanoj, kremoj sed ankaŭ alkoholaj preparaĵoj havas longan historion de la tradicia medicino de Italio. Tamen la etimologio ankaŭ esas pridubata, ĉar la likvoro neniel kutime enhavas blankajn sambukajn florojn (la sukon de sambukaj beroj ĉiukaze ne, ĉar ĝi igus la likvaĵon tute violkoloran-malhelbluan). Plia ebla teorio pri deveno de la nomo estas ŝipoj nomataj "sambuca" de la saracenoj, kiuj en la mezepoko alportis spicojn el okcidenta Azio al Italio.

La likvoro plej ofte trinkatas kiel "digestilo", do post ampleksa manĝo. Ofte aldonatas iuj aldonataj kafofaboj, kiuj dum la trinkado morde dispartiĝas kaj per ilia amareco kontrastas al la dolĉeco de la likvoro, kiu laŭ la difino de likvoro devas je pliol triono konsisti el sukero. La flamigo de la likvoro bone eblas pro la alta procentaĵo da alkoholo - ĝi forbrulas iom da alkoholo kaj iomete rostigas la kafofabojn, krom aspekti interese. Tamen la kutimo de flamigo de la alkoholaĵo praktikatas precipe ekster Italio, la origina devenlando.

Pro la dubinda rilato de la brando al la planto sambuko do malkonsiderindas nomi ĝin esperante "sambuka likvoro" aŭ "sambuka brando", ĉar tia nomo signifus centprocente klaran devenon. Tial la trinkaĵo kutime simple framdlingve nomatas per sia itala nomo.

* Kategorio Sambuca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jérémie** [ĵeremi'] estas urbo de iom pli ol 30.000 loĝantoj en la sudo de Haitio, sur duoninsulo Tiburon. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma arondismento kaj de departemento Grand'Anse.

La urbo situas ĉe rivero nomiĝanta Grand'Anse, kiel la departemento. En ĝia aglomeraĵo en 2003 vivis 97.503 homoj. En 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 34.788 kaj la aglomeraĵan je 122.149. Pro sia situo preskaŭ pinte de longa duoninsulo Jérémie havas grandajn distancojn al multaj aliaj haitiaj urboj; la distanco al la ĉefurbo Portoprinco estas ĉ. 300 km.

La urbo ekestis sur la loko de iama fiŝkaptista vilaĝo; ĝi estis fondita de Francio en 1756. En 1793 ĝi estis okupita de Britio, kiu tenis ĝin ĝis la haitia revolucio, kiam Toussaint Louverture reaniĝis ĝin al Haitio.

Je la 5-a de aŭgusto 1964 dek-tri anoj de la grupo *Jeune Haïti* (juna Haitio) albordiĝis ĉe Jérémie kun la celo ribeli kontraŭ François Duvalier. Dek-unu de la ribeluloj estis mortpafitaj en batalo; la ceteraj du estis ekzekutitaj la 12-an de novembro 1964 en Portoprinco. La ribelon oni nomas *Ĵeremia Vespro*, eble analogie al la Sicilia vespro.
**Bernardim RIBEIRO** (1482, Torrão (Alcácer do Sal, Portugalio) - Oktobro 1552, Lisbono) estis portugala poeto kaj verkisto.

Lia patro, Damião Ribeiro, partoprenis en la konspiro kontraŭ Johano la 2-a de Portugalio. Li frekventis la kortegon de Lisbono, kunlaboris en la *Cancioneiro Geral* de Garcia de Resende, kiu same kiel Bernardim apartenis al la etoso de la palacaj poetoj kun Sá de Miranda, Gil Vicente kaj aliaj.

*Hystoria de menina e moça*, 1554.
Lia *Libro das saudades* plej konata kiel *Menina e moça* pro sia unua frazo (*Menina e moça me levaram de casa de minha mãe para muito longe...*, Estante knabina, oni forportis de hejmo de mia patrino tro malproksime), estas unu de la plej bonaj ekzemploj de paŝtista novelo en la literaturo de la Renesanco. Lia verkaro estas komponata de dekdu komponaĵoj en la *Cancioneiro General*, kvin eklogoj, la sestino *Ontem pôs-se o Sol*, la paŝtista novelo *Menina e Moça* kaj la romanco *Ao longo de uma ribeira*, nura kompono portugallinkva en la *Cancionero Castellano* de 1550; laŭ Carolina Michaelis, ĝi aperis publikigita kun la kompletaj verkoj de la poeto en la eldono de 1645.

Kutime oni konsideras Ribeiro enkodukinto de bukolismo en Portugalio.

Notoj
-----

* Bernardim Ribeiro en Brita Enciklopedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bernardim Ribeiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Bernardim Ribeiro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Bernardim Ribeiro Arkivigite je 2007-05-24 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20070524044104) (en portugala)
* História Universal da Literatura Portuguesa - Ribeiro, Bernardim (en portugala)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806235
* GND: 11893774X
* LCCN: n85198411
* VIAF: 68977130
* ISNI: 0000 0001 0912 1173
* SUDOC: 188938796
* BNF: 12201506g
* MBA: 8f395b7b-00ee-4c14-8f3a-efa4de99cafd
* BIBSYS: 90312865
* NKC: kup20030000082491
* BNE: XX829668
 |
La **rohinĝa** estas lingvo kiu apartenas al la hindarja lingvaro, parenca al la bengala (tamen ambaŭ lingvoj ne estas tute reciproke kompreneblaj) kaj precipe parolata en Ĉitagongo, unu el la ok administraj regionoj de Bangladeŝo kaj en Raĥine ĉefe fare de Rohinĝoj en Birmo. La rohinĝa parolata en Ĉitagongo (la satgaja) kaj la rohinĝa estas konsiderataj esti reciproke interkompreneblaj

La rohinĝa lingvo estis transskribita per pluraj alfabetoj:

* La araba alfabeto en sia urdua varianto;
* La birma alfabeto;
* La alfabeto hanifi, nova alfabeto derivata de la araba kun la aldono de kvar latinaj kaj birmaj karaktroj;
* Freŝdata adapto de la latina alfabeto kiu uzas la 26 literojn de A ĝis Z kaj 2 kromajn literojn: Ç (por la ɽ retroflekso) kaj Ñ (karakterizante nazalan vokalon). Por reprezenti plej eble proksime la rohiĝan fonologion, la alfabeto ankaŭ uzas kvin akcentajn vokalojn (á, é, í, ó, ú).

Vidu ankaŭ
----------

Listo de lingvoj de la mondo

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) Arun Kumar Banerji, *Integration, disintegration, and world order : Some perspectives on the process of change*, Calcutta, Allied Publishers, 1995, 197 p. (ISBN 9788170234128), paĝoj 73–87
2. ↑  (angla) Christine Ro, "*The Linguistic Innovation Emerging From Rohingya Refugees*", Forbes. la 13-an de septembro 2019.

Bibliografio
------------

(angla) Faktoj pri la rohinĝa lingvo, eld. Tradukistoj Sen Landlimoj

Eksteraj ligiloj
----------------

Irene Scott, *One year into the Rohingya refugee response, a language evolves with its people* (Post unu jaro kun la rohiĝaj rifuĝintoj, lingvo evoluas kun ĝia popolo), Tradukistoj sen landlimoj (TWB), la 24-an de aŭgusto 2018.

**Teĥnika noto:** Pro teĥnikaj limigoj iuj TTT-legiloj ne povas montri specialajn signojn, uzatajn en ĉi tiu artikolo. Tiaj signoj povas esti montritaj kiel kvadratetoj, demandosignoj aŭ aliaj sensencaj signoj depende de viaj TTT-legilo, operaciumo kaj instalitaj fontoj. Eĉ se via TTT-legilo kapablas interpreti UTF-8-n kaj vi instalis tiparon, kiu subtenas grandan diapazonon de Unikodo, vi eble bezonos uzi alian TTT-legilon, ĉar tiurilataj ebloj de TTT-legiloj ofte diferencas.

* Kategorio Rohinĝa lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La Peña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo Arribes del Duero. *La Peña* estas tradukebla al *La Roko*.

La Roko.
La roko de La Roko.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 25,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 100 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Parto de ĝia teritorio estas ene de la Natura Parko Arribes del Duero, naturejo protektita de grandaj valoroj kaj mediaj kaj turismaj. 

Limas kun loĝlokoj Masueco, Pereña de la Ribera, Cabeza de Framontanos, Fuentes de Masueco, La Vídola, Cabeza del Caballo, Valsalabroso. Ĝi distas 88 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. Ĝi estas ligata ĉefe al Vitigudino. Ĉefa geologia mirindaĵo estas insulmonto nome Peña Gorda (Dika Roko), nome *bornhardt* aŭ *inselberg* da episienito katalogita de geologia intereso en la katalogo de la IGME.​ Tiu bloko, 41 metrojn alta kaj 71 metrojn diametre, estis formita antaŭ ĉirkaŭ 320-310 milionoj da jaroj je profundeco de ĉirkaŭ 3 km kiel granito, sed erozio kaj hidrotermikaj ŝanĝoj (episienitigo) ŝanĝis ĝian komponon. Stiligita bildo de la roko okupas la supran duonon de la blazono.

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752845
* VIAF: 316734487
 |
Koordinatoj: 47° 46′ 07″ N 4° 01′ 23″ O﻿ / ﻿47.76861 °N, 4.02306 °O﻿ / 47.76861; 4.02306 (mapo)

**Sambourg** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 89 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sambourg etendiĝas sur 12.44 km², kaj havis 89 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7.2 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Stéphane Paris, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sambourg apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri hungaria vilaĝo. Por informoj pri la samnoma israela militista programo, vidu la artikolon Gadna (Israelo).
**Gadna** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. La slava gad signifas: serpento.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8  km²
* Alto super marnivelo: 180 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4007/20.9304
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 3815
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Gadna situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 18, Szikszó 25, Miskolc 42, Budapeŝto 213 km-ojn  Arkivigite je 2016-08-06 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1330 en formo *"Ganna"*. Dum la turka erao longe vivis tie rutenoj, nuntempe precipe ciganoj. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito de 1816
* kalvinana preĝejo

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Gadna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Specimeno de la gaela alfabeto
**Gaela alfabeto** estas la skribsistemo en la gaela lingvo ĝis la meza 20-a jarcento. Hodiaŭ ĝi estas ĉefe uzata kiel ornama skribformo.

Ekde la 4-a jarcento p.K. oni skribis la irlandan (gaelan) kaj piktan lingvojn per skribsistemo nomita *ogam* aŭ *ogham*. Oghamaj epigrafoj troviĝas sur monumentoj kaj slaboj en Irlando, Skotlando kaj Kimrio. (Vidu la artikoloj Alfabeto kaj Ogham. La irlandanoj donis arbonomojn al la dudek literoj de la oghama alfabeto, kaj vortaroj de la moderna gaela lingvo inkludas tiujn nomojn, kvankam ili ne plu estas uzataj de la hodiaŭaj gaelparolantoj, kiuj kutime literumas uzante la tute netaŭgajn anglajn liternomojn. Kiam ogham ne plu estis uzata, latina alfabeto
simila al la mezepokaj manuskriptaj literoj estis adoptita de irlandaj monaĥoj. Ekde tiam, tiu irlanda alfabeto estis konstante uzata ĝis la dudeka jarcento, kaj iĝis oficiala post la fondiĝo de la Irlanda Libera Ŝtato (nun la Respubliko de Irlando). Por eviti la malkonvenon de du malsamaj litertiparoj, estis decidita uzi la normalajn romanajn literojn por ambaŭ oficialaj lingvoj, nome, la irlanda kaj la angla. Bedaŭrinde, junaj irlandanoj ne plu facile kapablas legi librojn presitaj en la malnova alfabeto kaj eldonitaj ĝis la dua mezo de la 20a jarcento.
**Aleksandro Janeo** estis reĝo de la hasmonea reĝlando de 103 ĝis 76 a.K. kiel la tria filo de Joĥano Hirkano. Estante militema reganto, li ekspansiis sian landon oriente en Transjordanio kaj okĉidente en la marbordaj urboj kaj ebenaĵoj. Dum lia regado sendependa Judio atingis sian maksimuman grandecon. Militoj, eksterlandaj kaj enlanda, estis la patrico de lia reĝa regado.

Aleksandro Janeo avide favoris la sadukeojn, malavantaĝe por la fariseoj, kaj li estis la plej helenisma el la Makabeoj.

Regado
------

Kiam li ekregis, Janeo tuj atakis Akkon, tiam konata kiel Ptolemais, kiu estis protektata de ptolemea Egiptio. Li estis venkata de Ptolemeo Latiro, sed kiam Kleopatra la 3-a, kies ido estis Ptolemeo Latiro, konsentis pactraktaton en Skitopolis (Bet Ŝean), Aleksandro Janeo povis militi aliloke.

Aleksandro Janeo sekve konkeris la urbon Gadara la fortreson Amathus oriente. Ankaŭ konkeritaj estis la marbordajn urbojn Anthedon, Rafia kaj Gazaon.

La milito kontraŭ Obedas la 1-a de Nabateo malsukcesis, kiam Aleksandro estis embuskata ĉe Gadara kaj devis fuĝi. Tiam la fariseoj kaj iliaj aliancanoj ribelis.

La reĝo antaŭe konfliktis kun la fariseoj dum sukoto, kiam iuj piaj judoj ĵetis etrogojn al li en Jerusalemo. Laŭ Jozefo, mem fariseo, Janeo mem provokis tiun atakon kaj intencis mortigi ses mil judojn. Sesjara enlanda milito komencis, kies mortnombro estis minimume 50000 judoj laŭ Jozefo, post la malvenko kontraŭ la nabateanoj.

La seleŭka reĝo Demetrio la 3-a Eŭkairo per la subteno de la fariseoj venkis Aleksandron, kiu denove fuĝis. Li tamen reakiris la subtenon de multaj judoj. Tial Janeo povis repreni sian regadon. Li sekve masakris multajn ribelulojn kaj ankaŭ aliajn kontraŭantojn, do multaj el la opozicio forlasis Judion dum ia tempo. Sennoma oponiulo, kies verko estas trovita inter la tekstoj de Qumran, nomis Janeon pro lia teroro la "furiozan junan leonon".

Reĝo Aleksandro denove batalis la nabateanoj, kiuj nun havis novan reĝon, Aretas la 3-an. Malgraŭ komenciaj malsukcesoj, li venkis kelkajn urbojn en Gaulanitis, inkluzive de Seleŭkio, Gamala kaj la vilaĝo Betsaida, kaj en Transjordanio, inkluzive de Pela kaj Gerasa.

Aleksandro Janeo mortis en ĉirkaŭe 76 a.K. dum li sieĝis Ragaba. Salome Aleksandra anstataŭis sian edzon.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Peter Schäfer, *The History of the Jews in the Greco-Roman World*, 2003, 74.
2. 1 2 3 4  Peter Schäfer, *The History of the Jews in the Greco-Roman World*, 2003, 75.

* Kategorio Aleksandro Janeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546335
* GND: 1048422461
* LCCN: no97045260
* VIAF: 14376655
* ISNI: 0000 0000 6697 3260
 |
**Corrales del Vino** [koRAles delBIno] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Vino, kies tradicia ĉefurbo ĝi estas kvankam la plej loĝata urbo estas Morales del Vino, en la sudo de la provinco. *Corrales del Vino* estas tradukebla etimologie al *Bestokortoj de la Vino*. 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Peleas de Arriba kaj Fuente el Carnero, krom nuna senhomejo El Corralino, okupas totalan areon de 75,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 934 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 18 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754093
* VIAF: 316734780
 |
lia tombo en Varsovio
**Aleksandro** "**Sender**" **Lejboviĉ Silbernik** (naskiĝis en 1831, mortis la 27-an de marto 1906 en Varsovio, en Esperanto ankaŭ foje literumata *Zilbernik*) estis judo, bopatro de L. L. Zamenhof, esperantisto ekde 1887 kaj la unua mecenato de Esperanto. Malgraŭ sia maljuna aĝo (en 1887 li estis jam 56-jaraĝa), li tute ellernis Esperanton. Ne estante riĉa homo (li posedis sapfabriketon en Kaŭno, en kiu li persone laboris ĝis sia 74-a jaraĝo, benita de granda familio de 9 gefiloj), li tamen ebligis al L. L. Zamenhof eldoni la unuajn broŝurojn pri Esperanto, aparte la Unuan kaj Duan Libron.

la domo de Aleksandro Silbernik en Kaŭno, nun sidejo de Litova Esperanto-Asocio
Ankoraŭ dum la sekvaj 15 jaroj li daŭre monhelpadis al la familio de sia bofilo kaj ties edzino Klara Zamenhof, lia filino. En Kaŭno (Litovio) ĝis hodiaŭ en la strato nun nomita laŭ L. L. Zamenhof staras lia domo, numero 5, kiu nun apartenas al la Litova Esperanto-Asocio.

Estas ĉapitro pri Aleksandro Silbernik en la *Enciklopedio de Esperanto* de 1934.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo de Sender Silbernik en *Lingvo Internacia*

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Por tiu ĉi artikolo estas uzitaj materialoj el la libro *Vojaĝo en Esperanto-lando* de Boris Kolker kun afabla permeso de la aŭtoro. |


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28331
* GND: 1034238418
* VIAF: 300265640
* ISNI: 0000 0004 0351 4293
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Corregidora** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas El Pueblito de Villa Corregidora. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22006.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 104218 loĝantojn. El tiuj estis 50583 viroj kaj 53635 virinoj. La komunumo havas surfacon de 245,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1820 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 65030 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 363 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,56 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Politiko
--------

La aktuala komunuma prezidanto (presidente municipal) estas José Carmen Mendieta Olvera de la politika partio PRI. Li oficos inter 1a de oktobro 2009 kaj la 30a de septembro 2012. Jen la listo de la antaŭaj prezidantoj:

**Kronologio**

*Periodo - Nomo - Partio*

1970-1973 Aarón Patiño Casas PRI

1973-1976 Guadalupe Guerrero Olvera PRI

1976-1979 Austreberto Álvarez Bardales PRI

1979-1982 Gonzalo Borja Rivera PRI

1982-1985 Rodolfo Valdez Mora PRI

1985-1988 Juan Hernández Moreno PRI

1988 Blanca Pérez Buenrostro (interina) PRI

1988-1991 José Javier López Valencia PRI

1991-1994 Hilario Zúñiga Castillo PRI

1994-1997 Miguel Angel Patiño Aboytes PRI

1997-2000 Blanca Pérez Buenrostro PRI

2000-2003 José Antonio Zapata Guerrero PAN

2003-2006 David López Corro PAN

2006-2009 Germán Borja García PAN

2009-2012 José Carmen Mendieta Olvera PRI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Corregidora Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**GRECE** (*Groupement de Recherche et d'Etudes pour la Civilisation Européenne*) estas internacie aganta "pensfabriko", t.e. aktivula reto kaj ampleksa diskutforumo de la (eŭropa) Nova Dekstrularo. Ĝi estis fondita en Nico (Francio) en januaro 1969 kun la laŭstatuta celo fari metapolitikajn, sciencajn studojn. GRECE havis jam en 1983 laŭ siaj propraj indikoj ĉirkaŭ 3000 membrojn, organizitajn en 30 lokaj kaj regionaj grupoj. Aldoniĝas rondoj de subtenantoj, kiuj rekrutas el inter ĵurnalistoj, artistoj kaj sciencistoj. Ĝi agadas "metapolitike" (pruntinte la terminon "metapolitiko" de Antonio Gramsci), t.e. cele al longedaŭra modifo de bazaj politikaj sintenoj en la socio, kaj ne aktualpolitike aŭ partipolitike.

De ĝia fondiĝo unuarange figuras en GRECE la ĉefteoriulo Alain de Benoist. GRECE okazigas regulajn seminariojn, funkciigas la eldonejon *Les Éditions Copernic* kaj eldonas interalie la gazetojn *Nouvelle École*, *Éléments* kaj *Krisis*. La teoria gazeto *Nouvelle École* de 1974 ricevas dotaĵojn de la Académie française. Ĝin subtenis diverstendencaj dekstraj aŭtoroj, ankaŭ el la rasisma kaj faŝisma spektro. Ĝia legantaro estas laŭ leganto-enketo plimulte juna kaj universitate klera.

Alie ol la pli konataj kaj facile rekoneblaj varioj de ekstremdekstrismo, GRECE sukcesis iĝi iom influa en intelektulaj rondoj de Francio kaj aliaj eŭropaj landoj. Ĝi agadas i.a. por anstataŭigi en dekstraj medioj la malnovtipan biologian rasismon per la pli moderna kulturismo bazita sur etnoplurismo kaj miksofobio. Tiu ĉi ideologio temigas la t.n. "rajton je diferenco" kaj la detruon de "identecoj" per mondskala kultura interinfluado. Plia temo estas la remalkovro de la laŭdire komuna hindeŭropa pasinteco de la eŭropanoj, la paganaj kultoj kaj la politeismo, kiujn la kristanismo subigis. GRECE komencis sin turni ankaŭ al la ekologia temaro ĉirkaŭ 1993.

Spite la metapolitikan orientiĝon, membroj de GRECE liveris al la franca Nacia Fronto (Front National) ideologian helpon celantan plibonigi la publikan bildon de tiu partio ĉe pli kleraj sociaj tavoloj. Unu grupo disiĝis en la 80-aj jaroj por rekte agadi partipolitike en Francio. Anoj de tiu grupo kuniniciatis la partion MNR (Mouvement National Républicain), kiu forskismis de la Nacia Fronto. Alia grupo kredis percepti ideologian moliĝon de GRECE, rimarkeblan en la malfermiĝo al komunumismo, kiun de Benoist alstrebis. Anoj de tiu grupo establis en 1993 la grupon *Synergies Européennes*.

Unu inter esperantistoj relative konata membro de GRECE estas la franca profesoro de juro Guy Héraud (1921-2003), kiu estis membro de la patrona komitato de *Nouvelle École*. Héraud membris ankaŭ en la redakcia komitato de *Language Problems and Language Planning* kaj signife kontribuis komence de la 70-aj jaroj al la popularigo de la hipotezo, ke Esperanto povus helpi konservi lingvojn kaj kulturojn de malgrandaj etnoj en etnofederacie reorganizita Eŭropo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hisarlık** aŭ **Hissarlik Tepe** (turka por *palasta monteto*) rilatas al la arkeologia loko, kun tumulo (artefarita monteto), kiu kuŝas je la rando de la ruinoj de Trojo (tr: *Truva*), en la turka Provinco Çanakkale. Hisarlik estas konata pro tio, ke Heinrich Schliemann malkovris tie la restaĵojn de la citadelo de Trojo, priskribitaj en la poemoj de Homero. Sciencaj pruviloj nun ekzistas por konfirmi, ke Hisarlık ja estis la origina loko de la urbo Trojo. 

La ĉirkaŭ 15-metrojn alta monteto enhavas almenaŭ dek du tavolojn de setlejoj kiuj originas el la periodo de antaŭ almenaŭ 3500 jaroj. La lasta el ĉi tiuj setlejoj datiĝas de la romiaj tempoj.

Ĝi troviĝas je proksimume 6,5 km (4 mejloj) de la Egea Maro kaj same malproksime de la Dardaneloj en tio kio historie estis Anatolio, nun parto de Turkio.

Fono
----

Hisarlık komence laŭsupoze loĝigis la homeran urbon de reĝo Menelao. Tamen montriĝis ke en la tumulo troviĝis historiaj restaĵoj el aliaj epokoj (nivelo II sur la mapo de la elfosado ĉi sube). Trojo mem troviĝis pli profunde kaj iom pli for (nivelo VI/VII).

### Monda heredaĵo de Unesko

La eltrovo de Schliemann de la tielnomita Priamo-kaŝtrezoro iĝis internacia sensacio. La elfosejo estas enlistigita kiel Monda heredaĵo de Unesko ekde 1998.

Poste la arkeologoj Wilhelm Dörpfeld, Karl Blegen kaj Manfred Korfmann faris elfosadojn en ĉi tiu loko. Ĉi-lasta ŝanĝis la esploradon al la areo ĉirkaŭ la monteto, kie li malkovris la Malsupran Urbon, kiu okupis vastan teritorion kaj fine de la bronzepoko povis havi ĉirkaŭ 10 000 loĝantojn.

Diversaĵoj
----------

Ekzistas pluraj lokoj kun la sama nomo en Turkio:

* Hisarlık, urbo en Geyve Distrikto, Provinco Sakarya.
* Hisarlık, vilaĝeto en la distriko Bayındır, Provinco Izmir.

Mapo de la elfosada areo kiu inkludas Trojon.

Referencoj
----------

* Kategorio Hisarlik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  (en) *In search of the Trojan war - The Age of Heroes* (1/6), 6-parta brita dokumenta filmo, 1985, YouTbue
2. ↑  (en) K. Kris Hirst, *Ancient Troy’s Possible Location in Hisarlik.* En: archaeology.about.com, la 12an de oktobro 2015
3. ↑  (de) A. Molia, A. Richard: *Das Trojanische Pferd - Mythos uns Wahrheit -* ZDF TV, dokumenta filmo, Germanio, YouTube.com

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742196
* BNF: 152988246
 |
En programlingvoj, **malloka variablo** estas variablo deklarita ekster ĉiu subprogramo aŭ klaso, variablo kies regiono estas la tuta komputila programo.

Mallokajn variablojn oni povas uzi anstataŭ parametrojn de subprogramoj, por provizi al tiuj argumentojn kaj ricevi de ili rezultojn. Tio estas malaprobata praktiko, kiu malklarigas la programon.

Pli pravigebla estas uzado de mallokaj variabloj en programpartoj kiuj malhavas malimplicajn vokojn, kiaj estas signaltraktiloj aŭ plenumfadenoj.

Ekzemplo
--------

Jen estas ekzempla programo en esperantigita Paskala pseŭdokodo.

 **⚓**  La programo manipulas stakon (inversvican memoron); la variabloj `Stako` kaj `pinto` estas mallokaj kaj kune manipulataj de la antingaj proceduroj kaj funkcioj. Male, la «aplika» proceduro `TienReen` entenas lokan variablon `i`. 

```
**programo** P;
 **konst** stakkapacito = 100;
 **tipo** datumo = 0 .. MaksEnt;
 **var** Stako : **tabelo** [1 .. stakkapacito] **el** datumo; {*malloka*}
     pinto : 0 .. stakkapacito; {pinto *estas ankoraŭ unu malloka variablo*}
 **proceduro** preparuStakon; **starto** pinto := 0 **fino**;
 **funkcio** malplenas : bulea; **starto** malplenas := (pinto = 0) **fino**;
 **funkcio** troo: bulea; **starto** troo := (pinto+1 = stakkapacito) **fino**;
 **funkcio** elstakigu : entjera;
      **starto**
         **se** malplenas **tiam** elstakigu := -1
         **alie starto**
            elstakigu := Stako[pinto];
            pinto := pinto - 1; 
         **fino**;
      **fino**;
 **proceduro** surstakigu(d : datumo);
   **starto**
     **se ne** troo **tiam starto**
          pinto := pinto + 1;
          Stako[pinto] := d;
     **fino**;
   **fino**;
 **proceduro** TienReen; {*ĉi tiu estas proceduro kiu "aplikas" la ĉi-suprajn*}
   **var** i: entjera;   {i *estas loka en* TienReen}
   **starto**
      **por** i := 1 **supre** 7 **faru** surstakigu(i);
      **por** i := 1 **supre** 7 **faru** skribu(elstakigu:2);
      skribuLin;
   **fino**;
**starto** {de la programo}
     preparuStakon;
     TienReen;
**fino**.
```

(La korpo de la programo entenas vokon de la proceduro `TienReen`, kiu unue surstakigas la vicon de 1 2 ... 7 kaj poste deprenas ilin — en la inversa ordo — kaj printas 7 6 5 4 3 2 1.)

Vidu ankaŭ
----------

* Loka variablo
* Neloka variablo
* Statika variablo
**Corrado GRAZZINI** (graccini), naskiĝis la 8-an de decembro 1883 en Venecio, mortis la 21-an de septembro 1971 en Florenco), estis itala supera bankoficisto kaj libro-tenisto, prof. kaj Esperanto-pioniro kaj -vortaristo.

Grazzini fariĝis Esperantisto en 1907. En 1913 li fondis Nacian Societon por Esperanto inter Italaj Geinstruistoj, en 1920 en Florenco la asocion "Nova Sento", samjare la Esperantistan Union inter Italaj Katolikoj. Li havis gvidajn oficojn en ili kaj en aliaj Esperanto-societoj. Dum multaj jaroj li estis delegito de UEA en Florenco.

Grazzini gvidis multajn kursojn, ankaŭ en lernejoj. Li kunlaboris en diversaj gazetoj kaj estis redaktoro de Itala Esperanto-Revuo. Li apartenis al Itala Katedro de Esperanto de 1912 kaj en 1925 fariĝis ties ĝenerala direktoro. Grazzini estis Honora ĝenerala direktoro de la Itala Esperanto-Instituto.

Plej konata li eble estis kiel aŭtoro de lernolibro kaj vortaroj por italoj.

Noto
----

Enciklopedio de Esperanto indikas kiel naskiĝ-loko "Firenze", Migliorini 1982 (vd. la literaturon) kontraŭe "Venezia".

Bibliografio
------------

* Migliorini, Elio 1982 : Pionieri dell’Esperanto in Italia [Esperanto-Pioniroj en Italio], Roma (en la itala)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vortaroj de Corrado Grazzini Arkivigite je 2010-06-13 per la retarkivo Wayback Machine en Ockey, Edward; Sutton, Geoffrey. Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2002. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio 2003.
* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Corrado Grazzini en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16307
* GND: 1020761695
* VIAF: 232887303
* ISNI: 0000 0003 6687 3368
 |
Maristoj de Usona mararmeo hisantaj sur la velŝipo *USS Constitution*
En naŭtiko, la **hisilo**:59 (angle *halyard*, france *drisse*, germane *Fall*) estas ŝnuro, kiun oni uzas por hisi (suprenigi) velon aŭ flagon. Ĝi estas parto de la mova rigilaro de ŝipo.

Priskribo
---------

Kiam velo estas denove uzata, oni hisas la velon sur la maston kaj jardon; kiam oni ĉesas uzi la velon, oni malhisas ĝin. Por tio, oni uzas ŝnurojn, nomitaj hisilojn. Depende de la formo de veloj, velo povas havi unu aŭ du ŝnurojn.

Ŝnuro uzata por hisi (suprenlevi) / malhisi (mallevi) flagon aŭ standardon ankaŭ nomiĝas hisilo.

Etimologio
----------

La Esperanta vorto *hisilo* estas substantivigita formo de la verbo *his/i*, kiu devenas de ĝermanaj lingvoj (germane *hissen*, nederlande *hĳsen*, angle *hoist* "hisi").

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: his/il/o
2. ↑  Clissold, Peter.  *Marista Terminaro* (esperante).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Knight, E. F..  Sailing (angle) (1889).
**Mátrazentlászló** (mAtrasentlAslo) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.

Ladislao la 1-a (Hungario), pri kiu nomiĝis Mátraszentlászló
* Areo:  km²
* Loĝantaro:
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 37

Situo
-----

La vilaĝo situas en montaro Mátra, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Ĝis 1938 estis malgranda vilaĝo Óhuta, kiu ricevis novan nomon pri datreveno pri Stefano la 1-a (Hungario). La loĝantoj estis precipe slovakoj, kiuj okupiĝis pri forstrumado. Tiam same tiel naskiĝis proksimaj vilaĝoj Mátraszentistván kaj Mátraszentimre. La 3 vilaĝoj nomiĝas **triopo**. Post la 2-a mondmilito pro loĝantarŝanĝo iom da slovakoj iris al Ĉeĥoslovakio.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo de 1942 en centro de *triopo*.

Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------------

Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario).

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bakonyszentlászló | Búcsúszentlászló | Bükkszentlászló | Homoródszentlászló |
| Jászszentlászló | Kisszentlászló | Mátraszentlászló | Nyárádszentlászló |
| Oláhszentlászló | Pilisszentlászló | Pusztaszentlászló | Szászszentlászló |
| Szécsiszentlászló | Szentlászló | Szentlászló | Tordaszentlászló |
| Vácszentlászló | Zalaszentlászló |  |  |
**Mátyás Dely** [mAtjAŝ deli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dely Mátyás** estis hungara bestokuracisto.

Mátyás Dely naskiĝis la 23-an de februaro 1832 en Balmazújváros, li mortis la 18-an de aprilo 1918 en Polgár (urbo).

Biografio
---------

Mátyás Dely komence estis mallonge minoritano, soldato, aktoro, forĝisto, fine li akiris bestokuracistan diplomon en Reĝa Veterinara Instituto de Pest en 1860. En la sama jaro li edziĝis kaj estis bestokuracisto en grafa bieno de Hajdúdorog. Inter 1864 kaj 1892 li laboris en la plena ĉirkaŭaĵo de Hortobágy. Tiutempe vivis tie 35 mil da ŝafoj, 20 mil da bovoj, 12 mil da porkoj, 5500 da ĉevaloj. Depost 1892 li estis emeritita bestokuracisto en Polgár. En 1901 li ricevis reĝan premion. Lia edzino naskis plurfoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gyakorlati s elméleti sertéstenyésztés* (1867; 1876; 1898)
* *Állatorvosi jó tanácsok* (1875; 1877; 1898)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Polgár (1981)
* strato en Polgár (1988)
* memortabulo en Balmazújváros (2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2021-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 44-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714496
 |
**Anna Held**, propre **Helena Anna Feld** (naskiĝis la 8-an de marto 1872 en Varsovio, mortis la 12-an de aŭgusto 1918 en Nov-Jorko) estis usona kantistino, dancistino kaj aktorino pol-juddevena.

Vivo
----

Usona kantistino, dancistino kaj aktorino. Fine de la 19-a jarcento prezentiĝis en Broadway, akirante opinion de unu el la plej belaj virinoj en la mondo. En la jaroj 1897-1913 estis ligita kun Florenz Ziegfeld junior, kiu faris el ŝi stelulinon de siaj varieteoj. En la kino rolis unu ĉefan rolon – la titolan heroinon de filma adapto de la verko de Maurice Hennequin - *Madame la Presidente*. En teatro ŝi ludis kun grandaj figurooj de la scenejo ekzemple kun Henry Bergman, kiu poste iĝos aktoro de la trupo de Charlie Chaplin, en *Papa's Wife*, la muzikala sukceso de la jaro 1899.

En la televida filmo *Varieteo, virinoj kaj kanto* (originale *Ziegfeld: The Man and His Women*, 1978, reĝisoro Buzz Kulik), rakontanta pri la vivo de Florenz Ziegfeld, la rolon de Anna Held ludis kanada aktorino Barbara Parkins.

Ŝia edzo estis urugvajano Maximo Carrera, kun kiu havis filinon Liane Held Carrera.

Filmografio
-----------

* *Anna Held* (1901) kiel ŝi mem
* *Kometo* (The Comet, 1910)
* *Elevating an Elephant* (1913)
* *Madame la Presidente* (1916) kiel Mademoiselle Gobette

Bibliografio
------------

* Anna Held en la bazo Internet Movie Database
* Anna Held en la bazo Filmweb

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anna Held en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Anna Held en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ziegfeld: The Man and His Women (TV 1978) - IMDb en Interreta filma datumbazo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606011
* GND: 122427882
* LCCN: n79081752
* VIAF: 305409554
* ISNI: 0000 0000 2057 0853
* BNF: 149785679
 |
**Márton Vámos** [vAmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Vámos Márton György** [djordj] estas hungara akvopilkisto (avanulo, dekstrulo), olimpiano.

Márton Vámos naskiĝis la 24-an de junio 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Vámos akiris an diplomon en Altlernejo Edutus. Li ricevis premiojn en 2010 kaj 2021.

### Sporta kariero

Márton Vámos inter 2002-2011 estis akvopilkisto de la centra sportlernejo, poste en pluraj enlandaj sportkluboj, ekde 2022 en Grekio. Lia teamo estis hungara ĉampiono sesfoje (2012-2019), krome li apartenis al la hungara nacia teamo ekde 2009 pli ol 134-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 2013.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun fotoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806450
 |


* Portalo pri Biografio
Mapo de la insulo Corregidor en 1941, komence de la batalo de Corregidor.
Ruinoj post la bombado de la Dua Mondmilito.
**Corregidor** [koreĥiDOR], oficiale *isla del Corregidor* dum la hispana epoko laŭ la posteno *koregidoro*, estas insulo de Filipinoj situa en la Golfeto Manila, proksima al la urbo Manilo, landa ĉefurbo. Corregidor apartenas al la municipo Cavite ekde 1857. Antaŭ tiu dato ĝi formis parton de Bataano. Ĝi havas maksimuman longon el oriento okcidenten de 6 km, kun mezaveraĝa larĝo de 1,6 km kaj 5 km² de totala areo.

La insulo estas speciale konata pro sia rolo kiel fortikaĵo de la armeo de Usono dum la Dua Mondmilito; en tiu insulo okazis la batalo de Corregidor. Antaŭe, pro sia strategia loko en la golfeto, estis historie grava punkto por helpo por la defendo de Manilo dum la periodo kiam tiu areo estis hispana.

Vidu ankaŭ
----------

* Koregidoro

Koordinatoj: 14° 23′ 8″ N 120° 34′ 23″ O﻿ / ﻿14.38556 °N, 120.57306 °O﻿ / 14.38556; 120.57306 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Instituto Nacional de Estadística [de España] (1859). Anuario estadístico de España correspondiente al año 1858. Madrid: Imprenta Nacional. p. 698. alirita la 4an de Decembro 2018.
2. ↑   Rodríguez San Pedro, Joaquín (1865). Legislación ultramarina, concordada y anotada por J. Rodríguez San Pedro. Tomo I. Madrid: Imprenta de los señores Viota, Cubas y Vicente. p. 208.

* Corregidor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Corregidor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Corral de Ayllón** [koRAL deajLJON] estas municipo en la nordoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Riaza*. La loknomo *Corral de Ayllón* estas komprenebla etimologie kiel Bestokorto de Ayllón, alude al iama grava loko.

En tiu malgranda loĝloko estas la plej etenda aerodromo en Eŭropo kaj ladua tutmonde, nome la privata aerodromo "La Nava", speciala ĉefe por glisflugo. Ĝi estas pli ol du milionoj de kvadrataj metroj etenda. Ĝi estis konstruita dum la Hispana Enlanda Milito fare de la frankisma flanko. Ĝi ne funkcias ekde 2013. 

Corral de Ayllón en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 18,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 71 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 35 el jaro 2000. 

Ĝi distas 89 km de Segovio, provinca ĉefurbo, 20 km de Riaza kaj 9 km de Ayllón. Ĝi limas kun municipoj Riaguas de San Bartolomé, Languilla, Ayllón, Fresno de Cantespino, Ribota kaj Riaza.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi nomiĝis iam El Corral. Oni al donis *de Ayllón* en la 19-a jarcento. Corral de Ayllón formis parton de la *Comunidad de Villa y Tierra de Ayllón*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769391
* VIAF: 316734668
 |
**Anna KÉTHLY** [kEtli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kéthly Anna** estis hungara politikisto, ministro, ĵurnalisto.

Anna Kéthly  naskiĝis la 16-an de novembro 1889 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 7-an de septembro 1976 en Belgio, en Blankenberge.

Biografio
---------

Anna Kéthly studis en bazlernejo, poste ŝi eklaboris en 1907. Ŝi aliĝis al sindikato en 1913, al socialdemokratoj en 1917. Inter 1922-1948 ŝi estis parlamenta deputito, kie ŝi interpelaciis por la virinoj, laboristoj, sanaferoj, sed ankaŭ por Esperanto. Tiutempe ŝi ankaŭ verkis artikolojn al diversaj gazetoj. Ŝi akre kritikis la faŝismon, oni nomis ŝin Jeanne d’Arc. Ŝia fama eldiro estis: "Kiu timas, estu sukeraĵisto!" Dum la faŝisma periodo ŝi kaŝis sin. Komence de la socialismo ŝi trovis sin en prizono. En 1956 dum la revolucio ŝi estis ministro por tagoj, dum atako de Ruĝa Armeo ŝi estis en Vieno, tial ŝi restis libera. Poste ŝi iris al UNO por defendi la hungaran revolucion, fine ŝi vivis plu en Belgio.

Memorigiloj
-----------

Skulptaĵo pri Anna Kéthly
Memortabulo de Anna Kéthly
* filmo de 2009
* placo kun skulptaĵo en Budapeŝto
* 3 memortabuloj en Budapeŝto

Fontoj
------

* biografio hungare

Memortabulo de Anna Kéthly

* Kategorio Anna Kéthly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430053
* GND: 126560315
* LCCN: no95014138
* VIAF: 59163435
* ISNI: 0000 0000 7832 8437
* SUDOC: 032760027
* BNF: 12372736t
* NKC: jx20100329006
 |
Kometo **C/1920 A1**, ankaŭ konata kiel la **Granda Januara Kometo de 1910** aŭ **Tagluma Kometo** aperis en januaro, 1910. Ĝi estis videbla nudokule kiam estis malkovrita, kaj multaj homoj malkovris ĝin samptempe. Pro sia brileco, ĝi eklipsis Venuson, kaj tre certe temas pri la plej brila kometo de la dudeka jarcento.

Malkovro
--------

La kometo ekbrilis subite kaj estis unue videbla nur de la suda duonhemisfero. Granda kvanto da homoj postulis al si la malkovron de la kometo, sed oni pensas ke estis unue observita de la diamantaj ministoj el Transvalo la 12-an de julio, 19010; kiam la kometo atingis videblan magnitudon de -1.

La unua astronomo kiu studis ĝin estis Robert T. A. Innes ĉe la Transvala Observatorio la 17-an de januaro. 

La kometo atingis sian perihelion la 17-an de januaro kaj estis videbla nudokule eĉ dumtage. Dum la sekva perihelio ĝi estis malpli brila, sed fariĝis bela vidindaĵo ĉe la norda duonhemisfero dum krekusko.

Kometo Halley kaj la Tagluma Kometo
-----------------------------------

La jaro 1910 kaptis la atencon de la medioj por la antaŭvidita reveno de la Kometo Halley, kies perihelio estis antaŭvidita por la 20-a de aprilo. La apero de la Tagluma Kometo iuj monatoj antaŭe estis surprizo, kaj kaŭzis grandan impreson al la ekspekta publiko; kiam la kometo Halley revenis denove en 1986 multaj homoj kiuj asertis vidi ĝin en la antaŭa perihelio vere parolis pri la Tagluma Kometo.

Referencoj
----------

1. ↑  Moore, P. *Space: The First 50 Years*, Sterling, 2007, p.178
2. ↑  Bortle, J. *The Bright Comet Chronicles*, harvard.edu, accessed 18-11-08. Comet Ikeya-Seki was reported to reach a higher apparent magnitude close to perihelion by some observers.
Corriedale ŝafo ĉe ranĉo en Charlo, Misia Valo, Montano, Usono
**Corriedale** estas raso de aldomigitaj ŝafoj kun duobla celo nome por produktado de lano kaj de viando nome de ŝafidaĵo. La Corriedale estas la plej antikva el la krucigitaj rasoj, ĉar okazis kruciĝoj de Merino kun Lincoln preskaŭ samtempe en Aŭstralio kaj en Novzelando kaj la rezultoj estis unuafoje alportitaj en Usonon en 1914. Corriedale estas internacie bredita, en Aŭstralio, Novzelando, Usono kaj en Patagonio. Krome ĝi estas unu el plej popularaj ŝafrasoj en Urugvajo.

Ili estas obeemaj, kaj ties patrinoj estas bonkondutaj kaj tre fekundaj. Ili adaptiĝas bone al ampleksa gamo de klimataj kondiĉoj. Ili estas senkornaj kaj havas larĝan korpon. Corriedales produktas dikan, densan lanon, tre populara ĉe ŝpinistoj. Post tondado plenkreskaj virŝafoj pezas 79 al 125 kg, dum ŝafinoj pezas 59 al 82 kg.

Notoj
-----

1. ↑  Stock Types, The Land, North Richmond, ca. 1988
2. ↑   Corriedale. *Breeds of Livestock*. Oklahoma Ŝtata Universitato, Dept. of Animals Science. Arkivita el la originalo je 2009-06-06. Alirita 2009-04-09.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Corriedale ŝafo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Australian Corriedale Association
**La Pernía** [laperNIa] estas kaj komarko kaj municipo en la plej nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Montaña Palentina*.

Geografio
---------

Lageto de Fuentes Carrionas.
Abatejo de Lebanza.
Domo de Arko ĉe Lores.
Preĝejo de an Salvador en Salvador de Cantamuda.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 165,67 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 316 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 150 el jaro 2000. Ĝi distas 130 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas la jenajn submunicipojn:

* Areños, iama municipo,
* Camasobres, iama municipo,
* El Campo, iama municipo, poste integrita en San Salvador de Cantamuda,
* Casavegas, iama municipo,
* Lebanza, kie estas la Abatejo de Lebanza,
* Lores, iama municipo,
* Los Llazos, preskaŭ abandonita, iama municipo,
* Piedrasluengas, la plej alta loĝloko de la nordo de Palencio. Iama municipo,​ tiam konata kiel Piedras Luengas (Palencia),
* San Juan de Redondo,
* San Salvador de Cantamuda, municipa ĉefurbo,
* Santa María de Redondo,
* Tremaya, parto de la iama municipo Los Llazos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

La Graflando de Pernía estis kreita de la reĝo Alfonso la 8-a, kiu metis ĝin sub protektado de la episkopoj de Palencio en la 12-a jarcento, kio restis ĝis la 18-a jarcento kiam en 1739 pasis al Don Luis de Pernía. 

Areños estis citita jam en la 12-a jarcento de la reĝo Alfonso la 8-a. Camasobres, citita en la 12-a jarcento kiel "Camasores", havas en groto *de los Burros* rokpentraĵojn. Casavegas, citita en la 14-a jarcento kiel "Casa de Vegas" lime kun Kantabrio. La municipo La Pernía estis formita per la kunigo de la iamaj municipoj San Salvador de Cantamuda, Lores kaj Redondo-Areños.

San Salvador de Cantamuda, municipa ĉefurbo, havis 1892 loĝantojn en 1900, 589 en 1930, 669 en 1960 kaj nur 418 en 2006.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj, la ermitejoj, blazondomoj, tradicia arkitekturo kaj grotoj.

Bildoj
------

* Piedrasluengas.Piedrasluengas.
* Rivero Pisuerga tra San Juan de Redondo.Rivero Pisuerga tra San Juan de Redondo.
* Preĝejo de San Salvador de Cantamuda.Preĝejo de San Salvador de Cantamuda.
* Tremaya.Tremaya.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770149
* VIAF: 316735989
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malhela cerkomelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cercomela* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. dubia'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cercomela dubia****(Blundell kaj Lovat, 1899) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| 100 px}**Konserva statuso: Datumoj neadekvataj** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Malhela cerkomelo** (***Cercomela dubia***) estas specio de birdo de la genro de *Cercomela* en la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas endemia de orienta Afriko. Ĝi estas komuna loĝanta reproduktulo ĉefe en Etiopio kaj Somalio. Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika seka makiso.

Ĝi estas **grizbruna birdo** pli malhela supre kaj preskaŭ blankeca sube. La flugilplumoj kaj vosto estas nigrecaj. Videblas hela superokula strio. Beko kaj kruroj estas nigraj.

Ĝi estas surgrundema specio, kiu kutime staras rekta por pli facile kapti surgrundajn insektojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cercomela dubia[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.