recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kanada Alianco** (en angla: *Canadian Alliance*, en franca: *Alliance canadienne*, formale *Canadian Reform Conservative Alliance*, en franca: *Alliance réformiste-conservatrice canadienne*), estis konservema kaj dekstrema popolisma federacia politika partio en Kanado kiu ekzistis el 2000 ĝis 2003. La partio estis sukcedanto de la Reforma Partio de Kanado kaj heredis sian pozicion kiel Oficiala Opozicio en la Ĉambro de Deputitoj kaj tenis ĝin tra sia ekzistado. La partio subtenis politikojn kiuj estis kaj imposte kaj socie konservema, klopodante malpliigi la registaran elspezon en socialaj programoj kaj la impostadon.

La Alianco estis kreita el la iniciato *United Alternative* lanĉita de la Reformisma Partio de Kanado kaj de kelkaj provincaj "Tory" konservemaj partioj kiel vehiklo por kuniĝi al la Progresema Konservativa Partio de Kanado. La federacia Progresema Konservativa Partio malakceptis la iniciaton por "unuigi la dekstron" fine de la aŭtuno de 1998 kiam ĝi elektis Joe Clark kiel sia estro. En Decembro 2003, la Kanada Alianco kaj la Progresemaj Konservativaj partioj voĉdonis por disiĝi kaj kuniĝi kun la Konservisma Partio de Kanado.

Notoj
-----

1. ↑   Paikin, Steve (30a de Aŭgusto, 2016). "What I wish I could have asked Stephen Harper". TVOntario. TVOntario. Alirita la 2an de Novembro, 2019. "the centre-right forces in the country were split among the Canadian Alliance, the Progressive Conservative Party, and the Bloc Quebecois"
2. ↑   ed. John H. Pammett kaj Christopher Dorman (2001). The Canadian General Election of 2000. Dundrun Press. p. 93. ISBN 978-1-55002-356-5.

Bibliografio
------------

* Harrison, Trevor. "Canadian Alliance." Arkivigite je 2018-05-09 per la retarkivo Wayback Machine The Canadian Encyclopedia.

* Kategorio Kanada Alianco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709999
* VIAF: 147700219
 |
Holašovice
**Kampula baroko** estas konstrua stilo de la popola arkitekturo, kiu estis uzata plejparte en Sudbohemia regiono dum la 19-a jarcento. Kvankam ĝi baziĝas en la klasikisma kaj baroka stiloj, temas fakte pri stilo tute memstara. Ĝi aperas en le epoko, kiam vera baroko iĝis jam historio. La plej malnovaj memorindaĵoj pri la kampula baroko konserviĝis el la 1820-aj jaroj kaj ĝi kulminis dum la 1860-aj jaroj. Unuopajn barokajn kaj klasikismajn, sed ankaŭ eĉ ekzemple novromanajn elementojn ĝi uzas (simile al ajna alia popola arto) en tute specifaj, de la vidpunkto de pureco de la devena stilo fakte eraraj kombinoj, kiuj estas tamen ege pitoreskaj. Ĝi pruntas de sia modelo fakte nur ornamajn elementojn, sed ofte tute ignoras bazajn principojn de la klasika baroka stilo.

La stilo konserviĝis ĉefe en torforegionoj ĉirkaŭ la urbo Soběslav kaj la vilaĝo Zbudov, sed ankaŭ en la regionoj ĉirkaŭ la urboj Písek, Vodňany kaj Třeboň.

La popola baroko plej ofte videblas ĉe fa frontaj fasadoj de grandaj vilaĝaj bienoj. Unuopaj bienoj konserviĝis en multaj sudbohemiaj vilaĝoj. Tipa konstruaro kreis fermitan oblongan kadron kun interna korto. La ĉefan konstruaĵon prezentis domo kun enira koridoro, kuirĉambro, provizejo kaj du aŭ tri pluaj ĉambroj en unu vico, kie loĝis mastrumanto kaj tujapudaj bovkuŝejoj. Sur la kontraŭa flanko de la korto staris kutime t.n. eksmastra loĝejo, kie loĝis gepatroj de la mastro aŭ aliaj parencoj, kiuj ja havis la rajton loĝi en la bieno, tamen devis obei la ordonojn de la mastro kaj ofte laboris sensalajre. Al tiu ligiĝis pluaj mastrumaj konstruaĵoj. Kontraŭ ampleksa ĝardeno fermis la korton garbejo. Inter la ĉefa domo kaj la eksmastra loĝejo situis alta muro, rompita de enira pordego por veturiloj kaj malgranda pordo por piedirantoj.

Unika kompleto de tiaj bienoj konserviĝis en la vilaĝeto Holašovice. Tial ĝi aperas en la listo de memorindaĵoj de UNESCO.

Holašovice
Konserviĝis ankaŭ kelkaj nomoj de la masonistoj, kiuj estis plej ŝatataj kaj sukcesaj, ekzemple Martin Paták el la vilaĝo Záluží (1820 - 1889) kaj tiu plej fama kaj konata, Jakub Bursa (1813 - 1884).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kampula baroko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (ĉeĥlingve, tamen kun multaj bildoj)
* (ĉeĥlingve, tamen kun multaj bildoj)
Sidejo de la Kanada Radi-Televida kaj Telekomunika Komisiono en Les Terrasses de la Chaudière en Gatineau, Kebekio.
La **Kanada Radi-Televida kaj Telekomunika Komisiono** (en angla: *Canadian Radio-television and Telecommunications Commission* (CRTC); en franca: *Conseil de la radiodiffusion et des télécommunications canadiennes*) estas publika organizaĵo en Kanado kun respondeco kiel regula agentejo por elsendado kaj telekomunikado. Ĝi estis kreita en 1976 kiam ĝi ekvavis respondecon pri la regulado de la telekomunikaj karieroj. Antaŭ 1976, ĝi estis konata kiel *Canadian Radio and Television Commission*, kiu estis establita en 1968 fare de la Parlamento de Kanado por anstataŭigi la *Board of Broadcast Governors*. Ties sidejo estas en la Centra Konstruaĵo (*Central Building*, *Édifice central*) de Les Terrasses de la Chaudière en Gatineau, Kebekio.

Notoj
-----

1. ↑  Contact Us." Canadian Radio-television and Telecommunications Commission. Alirita la 4an de Februaro, 2011. "At the Central Office Les Terrasses de la Chaudière Central Building 1 Promenade du Portage Gatineau, Quebec J8X 4B1." Address in French: "À l'administration centrale Les Terrasses de la Chaudière Édifice central 1, promenade du Portage Gatineau (Québec) J8X 4B1."

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710191
* GND: 117495-2
* LCCN: n79015493
* VIAF: 155544572
* ISNI: 0000 0001 2190 4365
* SUDOC: 026632993
* BNF: 11884305v
* NLA: 35278384
* BIBSYS: 98058977
 |
La hommanĝantino de Leonhard Kern, skulptaĵo el eburo, verŝajne el la jaro 1650.
**Kanibalo** estas animalo, kiu manĝas anojn de sia propra specio. La koncerna esprimo por homoj estas *antropofago*.

PIV donas por la vorto *kanibalo* la kromsignifon "monstra homo", kiu devenas el la ideo, ke iuj homoj mortigas aliajn homojn por manĝi ilin. Sed tiaj okazoj estas tre maloftaj, kaj mankas pruvoj, ke ili estas kulture determinitaj. Kontraŭe ja estas/estis kulturoj, en kiuj militistoj rituale manĝas partojn de la korpo de mortigita malamiko. Idea fono de tio povas esti la deziro enkorpigi ecojn de tiu malamiko.

Ekzistas kelkaj rakontoj pri krizoj, dum kiuj homoj pro ekstrema malsato manĝis la korpojn de siaj jam mortintaj kunuloj. Konatiĝis la situacio de la postvivintoj de aviadila akcidento en Ĉilio en 1972.

Kanibalismo de bestoj povas okazi ekzemple, kiam regiono estas ekstreme troloĝata de iu specio; tiam ekzemple musoj kaj ratoj manĝas junajn specianojn. Alia okazo estas tre multnombra idaro de iuj specioj, kiun plenkreskaj ekzempleroj malpliigas per manĝo; tial selekto okazas ekzemple ĉe ezokoj.

Necesas klare distingi inter kanibalismo kaj hom-manĝado; ili identas nur, se la manĝanto estas homo. Oni parolas pri hom-manĝado ĉe grandaj rabobestoj, kiuj atakas homojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kanibalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kanibalo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Kanibalismo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kanada akvopesto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonaj plantoj *Liliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Alismaloj *Alismatales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Hidrokaritacoj *Hydrocharitaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Elodeo* *Elodea* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Elodea canadensis***Mchx. 1803 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kanada akvopesto  |

 |
| v • d • r |

La **Kanada elodeo**, **akvopesto** (*Elodea canadensis*) estas nordamerika akvoplanto, specio el la plantofamilio hidrokaritacoj (*Hydrocharitaceae*). Ĝi disvastiĝis en Eŭropo el akvariaj uzoj. Ĝi plimultiĝas per vegetativaj metodoj per dispartiĝo de la plantobazoj.

Ĝi vivas ankaŭ en Sud-Azio kaj Aŭstralio (en Hungario ekde 1870-aj jaroj).

Genro akvopesto
---------------

Al la genro de akvopestoj apartenas 12 specioj, ili ŝatas la lagojn kaj apenaŭ fluantajn riverojn kaj tie formas trudherbojn.

La akvopestoj havas specialan ĉelan aktivadon kaj tiel estas elstaraj demonstraj plantoj en laboratorioj. En la lernejoj oni uzas ilin por demonstro, prezento de kloroplastoj kaj aliaj ĉelorganoj, plasmofluo, oksigenproduktado per fotosintezo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Kanada elodeo en vortaro.net

Vidu ankaŭ
----------

* Plantaj vivoformoj laŭ Raunkiær
* Ranmordo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kanada elodeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kanada elodeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kanada elodeo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La rulado de herbingo
**Kanabcigaredo** estas cigaredo, kiu enhavas drogon faritan el kanabo, kutime mariĥuanon aŭ haŝiŝon.

Malsame al normalaj cigaredoj, kanabcigaredoj kutime estas rulitaj de la fumanto mem.

Kanabcigaredo fariĝas de peco da rulpapero (kutime pli longa ol regule) kaj mariĥuano aŭ haŝiŝo. Oni ankaŭ povas aldoni tabakon (aŭ anstataŭan herbaĵon), kaj kiam oni uzas haŝiŝon, oni certe devas uzi ĝin, por ke la kanabcigaredo estu fumebla. Kelkaj personoj ankaŭ uzas pintojn (peco da rulita mola kartono).

Tiumaniere, la rulpapero ruliĝas ĉirkaŭ la miksita tabako kaj kanabo kaj je la finaĵo metiĝas la pinto. La pinto kaŭzas pli bonan oksigenigon, kaj plifaciligas finfumi la kanabcigaredon.

Farinte rulaĵon, oni ĝin ekbruligas.

Inter la neformalaj esprimoj por *kanabcigaredo* en Esperanto estas *kanabingo*, *herbingo*, *haŝingo*, *rulaĵo* kaj *ĝojnto*.

Vidu ankaŭ
----------

* Mariĥuano
* Haŝiŝo
* Kanabo
* Cigaredo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kanabcigaredo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKanabo |
| --- |
| Specioj | *Cannabis sativa* • *Cannabis indica* • *Cannabis ruderalis* | Kanabo |
| Formoj | Mariĥuano • Haŝiŝo • Manĝaĵo |
| Tipoj | White widow |
| Metodoj de fumado | Kanabcigaredo • Pipo • Akvopipo • Vaporigilo • Sitelpipo |
| Komerco | Kanabejo • Kontraŭleĝa drogkomerco |
| Leĝo | Leĝaro pri kanabo • Milito kontraŭ la drogoj |
| Sano | Medicina kanabo |
| Vidu ankaŭ | Psikoaktiva drogo • Spico (drogo) |

 |
*Tio ĉi estas artikolo pri dento. Se vi volas artikolon pri la makedona vilaĝo, alklaku ĉi tie.*

**Kaninoj** (sinonimo: **kojnodentoj;** latine: *dentes canini*) estas dentoj, kiuj situas en la mamula dentaro inter la tranĉodentoj kaj premolaroj. Ilia dentokrono ĝenerale estas pintohava.

La kaninoj

* estas forte evoluintaj ĉe la karnovoroj, vespertuloj,
* mankas ekz. ĉe ronĝuloj, leporuloj,
* kreskas dum la tuta vivo, ĉar havas malfermitajn dentoradikojn, ekz. ĉe la suedoj.

La kanino de la homo finiĝas pinte, la facia (vestibla) surfaco de la dento estas konveksa, la surfaco de la langa flanko estas konkava. La radiko estas longa, duflanke platigita. Homo havas kvar kaninojn, po du en la supra kaj la suba makzelo, dekstre kaj maldekstre.

Homaj kaninoj en dentaro (ruĝaj)
* fermitafermita
* duonfermitaduonfermita
* malfermitamalfermita

La suprajn kaninojn oni ankaŭ nomas **okuldentoj.**

Vidu ankaŭ
----------

* Kanisedoj

* Kategorio Kanino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Apocynum cannabinum** |
| --- |
|  |
| Kanaba ApocinoKanaba Apocino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gencianaloj *Gentianales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Apocinacoj** *Apocynaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Apocynum* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. cannabinum*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Apocynum cannabinum****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Hundmorto**Kanaba Hundmorto**Indiĝena Kanabo* |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Apocynum cannabinum  |

 |
| v • d • r |

***Apocynum cannabinum*** (**Hundmorto**, **Kanaba Hundmorto** aŭ **Indiĝena Kanabo**) estas multjara herba vegetalo trovita ĉe Nordameriko, precipe en usono kaj la suda duono de Kanado. Ĝi kreskas ĝis 2 metroj alta. Ĝi preferas humidaj lokoj. Ĝi estas venena herbo, konata kiel mortiga por hundoj. Ĉiuj partoj de la planto estas venenaj.

La tigoj estas ruĝaj kaj enhavas laktosukon. La florojn aperas mezosomere.

Ĝi kreskas je arbaj areoj, sulkoj, kaj deklivoj. En ĝardenoj ĝi povas esti invadema, kreskanta el etendantaj radikoj. Ĝi povas esti regita per mekanikaj rimedoj, sed regado per kontraŭherbaĉaj kemiaj malfacilas.

Uzoj
----

Indiĝena kanabo estis uzita kiel fonto de fibro por la Nordamerikaj indiĝenoj. El ĝi ili faris retoj, vestaĵoj, kaj ŝnuro. Ĝi estis ankaŭ uzita kiel herba medikamento por pluraj malsanoj. Ĝi efikas por malrapidigi la koron.

* Kanaba apocino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kanaba apocino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kanaba apocino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Juliska Kopácsy** [juliŝka kopAĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kopácsy Juliska** estis hungara operetkantisto, primadono. Ŝia edzo estis Vilmos Karczag, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Karczag Vilmosné*.

Juliska Kopácsy
Juliska Kopácsy naskiĝis la 13-an de februaro 1871 en Komárom (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Komárno en Slovakio), ŝi mortis la 20-an de februaro 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Juliska Kopácsy estis edukita jam en Budapeŝto. maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en tiam kuntirita Tutlanda Reĝa Muzika kaj Teatra Akademio en 1889. Ŝi debutis jam pli frue en 1887 en teatro de Buda, poste en 1888 pro financaj problemoj ŝi tuj akceptis rolojn en teatra trupo de Ignác Krecsányi en Debrecen, poste en aliaj teatrejoj. Inter 1891-1894 ŝi estis membro de Népszínház, poste en Vieno, Prago, Berlino, Hamburgo, en 1897 en Usono, en 1898 en Rusio. Ŝi edziniĝis en 1890, vidviniĝis en 1923 kaj naskis filinon.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Jacques Offenbach:
	+ *Orphée aux enfers* - Eurydike
	+ *La Belle Hélène* - titolrolo
	+ *Les Contes d'Hoffmann* - Olympia, Giulietta, Antónia
* Carl Millöcker: *A koldusdiák* - Laura
* Hervé: *Mam'zelle Nitouche*
* Carl Zeller: *A madarász* - Postás Milka
* Johann Strauß (filo):
	+ *Die Fledermaus* - Rosalinda
	+ *A cigánybáró* - Arzena (debuta rolo)
* Franz von Suppé:
	+ *Boccaccio* - Fiametta
	+ *A modell* - titolrolo
* Georges Bizet: Carmen (opero) - titolrolo
* Ede Tóth – Ferenc Erkel: *A falu rossza*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Juliska Kopácsy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737921
 |


* Portalo pri Biografio
La kanalo kiel ruĝa linio sur mapo
Aerfoto de la Danubo-Nigra Maro-kanalo en la Agigea areo
Kluzo en la kanalo Danubo-Nigra Maro, en Năvodari
Rumana poŝtmarko de 1952 montranta la kanalon Danubo-Nigra Maro kaj sciigante ke la verkoj estos finitaj en 1955
La **Kanalo Danubo-Nigra Maro** estas 64 km longa kanalo en Rumanio, kiu etendiĝas de Cernavodă al Agigea kaj evitas la malfacile ŝipeblan parton de la Danuba riverdelto. Ĝi mallongigas la vojon al Nigra Maro je 240 km (kompare al vojo tra Galați kaj Sulina), dum la vojo Cernavodă–Constanța mallongiĝas je 450 km.

La kanalo komenciĝas ĉe Cernavodă kaj alfluas la Nigran Maron ĉe Agigea, antaŭurbo de Constanța. Ĉe Poarta Albă ekzistas kanala branĉo al naftorafinejo Midia-Năvodari. Ĝi situas komplete en distrikto Constanța.

La kanalo havas longon de 64,4 km, larĝon de 60 m kaj profundon de 7 m. La minimuma kurbiĝa radiuso estas 3000 m. La norda branĉo havas longon de 26,6 km, larĝon de 50 m kaj profundon de 5,5 m. La minimuma kurbiĝa radiuso estas 1000 m.

La kanalo havas 4 kluzojn por egaligi la akvodiferencon inter Danubo kaj Nigra Maro. La akvovojon povas uzi ŝipoj kun ĝis 5000 t kaj kun longo de 138,3 m, larĝo 16,8 m kaj merĝo de 5,5 m kaj por ŝovŝipoj kun longo de 296 m, larĝo de 22,8 m kaj merĝo de 3,8 m. La nordan branĉon povas uzi ŝipoj ĝis longo 119,4 m, larĝo 11,4 m kaj merĝo de 3,8 m.

Historio
--------

La unuaj projektoj pri kanalo de Cernavodă al Nigra Maro estas konataj jam el jaro 1837. Post kiam oni elkonstruis la fervojan linion – ekde 1860 – Cernavodă-Constanța por transporti varojn al Nigra Maro, tiuj planoj estis neglektitaj.

La rumana inĝeniero Jean Stoenescu-Dunăre ellaboris en 1927 novan planon. La konstrulaboroj komenciĝis en 1949 kun trudlaboro de politikaj kaj aliaj enprizonigitoj. Pro financaj problemoj, la laboro haltis en 1953. La kanalo pretiĝis do inter 1976 kaj 1984, la norda branĉo inter 1984 kaj 1987.

Branĉoj
-------

* Kanalo Poarta Albă–Midia Năvodari

* Kategorio Kanalo Danubo-Nigra Maro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kapelo de Sankta Roĥo** (oficiale Kapelo de Sankta Sebastiano, Sankta Roĥo kaj Sankta Rozalia) estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Dunaföldvár.

Historio
--------

En 1738 epidemio pri pesto okazis en Dunaföldvár, poste la loĝantoj votis konstrui kapelon. Ĝi estis konsekrita en 1742, baldaŭe renovigita en 1790 kaj iomete trakonstruita en 1814.

Konstruaĵo
----------

La kapelo situas sola kaj ĝi havas 3 partojn: en mezo de la fasado turon, kiun sekvas la navo, fine la duonronda sanktejo estas videblaj. La turo estas kvadrata kaj (kompare la navon) estas alta. Ĉe la piedo de la turo estas la enirejo. Antaŭ la kapelo ŝtona kruco situas. En la proksimo keloj elfositaj en leŭso troviĝas. Ili nomiĝas keloj de Roĥo, tial la kapelo prenis la nomon pri Sankta Roĥo.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kapelo Sankta Roĥo (Dunaföldvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Memorigloko Geschlossener Jugendwerkhof Torgau
Administradejo kun la ekspozicio
La **Junular(pun)laborejo Torgau** (germane *Geschlossener Jugendwerkhof Torgau*) estis prizona laborejo por malfacilaj junuloj en Torgau, Germanujo (Fischerdörfchen nr 15). Ĝi estis - inter la aliaj junularlaborejoj de GDR - la plej severa kaj la ununura sub vere malliberejaj kondiĉoj. Ĝi ekzistis inter 1964 kaj 1989 kaj havis pli ol 4000 loĝantoj. Hodiaŭ ĝi estas memorigloko.

Priskribo
---------

La torgau-a institucio estis, tute oficiale, fina stacio por alie ne "edukeblaj", obstinaj kaj malobeemaj junuloj. Laŭleĝe ĝi akceptis nur personojn inter 14-18 jaroj por la maksimuma daŭro de duona jaro. Kialoj por aresto estis plurfoja kontraŭstaremo en aliaj junularlaborejoj respektive specialaj infanhejmoj. Laŭ difino temis pri rifuzo labori kaj instruadfrekventi aŭ pri kritiko de la socia sistemo de komunisma GDR. Tio lasta estis tre nebula, etendebla paragrafo.

La sendado tien ĉi iĝis post peto de la estro de la ĝistiama institucio rekte ĉe la Ministerio pri popola edukado en Berlino. Neniu junulo venis al Torgau pro juĝa decido, kvankam ĝi ja similis al vera prizono aŭ eĉ superis malliberejojn. Malkaŝita celo estis la rompo de ĉia ajn individueco. Ankaŭ ekstere ĝi prizonas kun altaj muroj, gvatturoj, lumĵetiloj, mordaj hundoj. Ĝia kapacito estis de 60 personoj, kiuj dividiĝis en du virajn grupojn kaj unu inan sekcion. Kontaktoj interseksaj neeblis. Regis soldataj kondutmanieroj kaj vere ĉio faritis engrupe. Ĉiuj tagoj estis organizitaj pedante precize. Punoj estis kaj edukiloj kaj timigiloj. La junularlaborejo servu kiel ŝokterapiejo. Ĝis hodiaŭ la plejmulto de la enkarcerigitoj suferas je psikaj aŭ eĉ fizikaj sekvoj de la internigado.

Historio de la domo
-------------------

* 1901: konstruita kiel porsoldata arestejo kun juĝejaj salonoj
* 1918: prizono tribunala
* 1937: pligrandigo per ĉelo-sekcio
* 1939-45: prizono tribunala kun ĉeloj de Gestapo
* 1945 (septembro): arestejo por esploro de NKVD
* 1948-63: prizono por junuloj
* 1964 (majo): transpreno fare de la Ministerio pri popola edukado
* 1990: transpreno fare de Treuhandanstalt
* 1993: la parlamento de Saksio decidas instali memoriglokon
* 1996: vendo al privata investanto, konstruo de loĝejoj ĉe la malantaŭaj partoj
* 1997: fondo de la iniciativgrupo *GJWH Torgau e.V.*
* 1998: inaŭguro de la memorigloko

Ekspozicio kaj aliaj memorigagadoj
----------------------------------

Daŭra ekspozicio dokumentas la hegemonistrukturojn severegajn de GDR en la kadro le edukado kaj prezentas kelkajn viktimojn de la orientgermana reeduksistemo. Prezentas ankaŭ aktualajn esplorrezultojn pri enhejma (puna) edukado de junuloj en aliaj eŭropaj landoj.

Laŭ peto faratas interparoloj kun okulatestantoj, filmprojekciadoj, projekttagoj, laborrondoj kaj seminarioj.

Mobila klerigservo eblas ankaŭ informadon eksterloke. Temas pri transportebla ekspozicio kaj diversaj prilabordosieroj. Ĉiuj servoj estas science akompanitaj.

Eksteraj ligiiloj
-----------------

* Hejmpaĝo de la memorigloko
* Paĝaro de eksaj internigitoj en tieaj "hejmoj"

* Kategorio Junularlaborejo Torgau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La kanalo estas la norda forko de la ruĝa linio
La **Kanalo Poarta Albă–Midia Năvodari** estas branĉo de la Kanalo Danubo-Nigra Maro. Ĝi debranĉiĝas ĉe Poarta Albă kaj kondukas ĝis la marhaveno Midia ĉe urbo Năvodari. La branĉo longas 31,2 km, tio estas iom malpli ol la duono de la ĉefa kanalo.

La distancomarkoj de la kanalo komenciĝas per 0 ĉe la disbranĉejo, ĉe Poarta Albă, kie la kanalo Danubo–Nigra Maro atingas sian 36-an kilometron.

Kluzo Năvodari
La kanalo situas tute en la distrikto Constanța. Ĝi havas larĝon de 50 m kaj profundon de 5,5 m. La minimuma kurbiĝa radiuso estas 1000 m. Ĝi do estas malpli profunda ol la ĉefa kanalo kaj havas pli akrajn kurbiĝojn. Ankaŭ la libera alto sub pontoj estas malpli, nur 12,5 metroj kompare al 17.

La kanalo posedas du kluzojn, ĉe Ovidiu (km 15+230) kaj ĉe Năvodari (km 25+477), kun niveldiferencoj de 6.26 m resp. 1,75 m. Ili estas nur duone longaj kaj larĝaj kompare al tiuj de la ĉefa kanalo (145 m × 12,5 m).

Tri kilometrojn de la mara fino la kanalo disbranĉiĝas; branĉeto 5,5 km longa iras norden al la haveno Luminița.

La konstruado de la branĉo daŭris de 1983 ĝis oktobro 1987; ĝi do estis finita tri jarojn post la pretigo de la ĉefa kanalo.

Laŭ longo de kvin kilometroj la kanalo fluas rande de lago Siutghiol, kiu havas proksimume la saman nivelon, sed estas apartigita per digo. Ekzistas propono konstrui norde de la lago, je kilometro 20+500, kluzon inter la kanalo kaj la apuda maro, tiel ŝparante ĉirkaŭ ok kilometrojn; laŭ taksoj tio kreskigus la trafikon de persontransportaj ŝipoj je 30 ĝis 50 elcentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kanalo Danubo-Nigra Maro

Notoj
-----

1. 1 2 3   Istoria Canalului Dunăre–Marea Neagră. Arkivita el la originalo je 2020-08-09. Alirita 2015-02-0.
2. ↑   (2008-11-08) "Ecluza între Lacul Siutghiol și Canalul Poarta Albă văzută cu ochi buni de instituțiile de mediu", *Telegraf*.  Alirita 2015-02-01..
Mapo indikanta la Kanalon Parry. La orient-okcidenta parto estas normale trapasebla en la fino de somero, sed la okcidenta into kiu turnas nordokcidenten (Markolo McClure) estas normale plena je glacio.
La **Kanalo Parry** aŭ **Markolo Parry** kaj en angla *Parry Channel* estas natura akvovojo tra la centra Kanada arkta insularo. Ties orientaj du trionoj kuŝas ĉe la teritorio de Nunavuto, dum ties okcidenta triono (okcidente de la meridiano 110a Okcidente) kuŝas en la Nordokcidentaj Teritorioj. Ĝi itineras oriente okcidenten, konektante la akvojn de la Bafina Golfo en la oriento kun tiuj de la Beaufort-maro okcidente. Ties orienta pinto estas la nura praktika enirejo al la Nordokcidenta pasejo. Ties okcidenta pinto estus natura elirejo el la arkipelago ne fermita per glacio. La kanalo separas la Insulojn de Reĝino Elizabeto norde el la resto de Nunavuto.

Koordinatoj: 74° 30′ N 101° 00′ U﻿ / ﻿74.500 °N, 101.000 °U﻿ / 74.500; -101.000 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Nunavut: Our newest territory. thecanadapage.org. Alirita 2008-06-02.

* Kategorio Kanalo Parry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
50° 05′ 07″ N 15° 40′ 07″ O﻿ / ﻿50.08528 °N, 15.66861 °O﻿ / 50.08528; 15.66861 (mapo)
La **Kanalo de Opatovice** (ĉeĥe *Opatovický kanál*) estas artefarita porakva kanalo, troviĝanta en Ĉeĥio, en distrikto Pardubice.
Ĝi komenciĝas antaŭ riverkluzo en Opatovice kaj post pli ol 32 kilometroj la akvo revenas denove en la riveron Elbo, post la vilaĝo Semín. La fluejo estis en tuta longeco kalfatrita per argilo.

Pro sia valoro ĝi estas proklamita kiel nacia monumento.

Proprecoj
---------

* Larĝeco de kanalo: de 2,5 m ĝis 15,0 m.
* Mezaveraĝa profundo: 1,5 m
* Altodiferenco inter enfluo kaj elfluo en Labe (Elbo) : 22 m
* Hodiaŭa longeco de la kanalo: 32,69 km

Historio
--------

La kanalo estas elstara mezepoka konstruaĵo, konstruita en la jaroj 1498 – 1521. Ĉe la komenco de historio de tiu ĉi kanalo estis jam monaĥoj de benedikta ordeno, kiuj en teritorio de la monaĥejo de Opatovice jam komence de la 11-a jarcento mastrumis tie grundon, fondis bienojn, vilaĝojn kaj ankaŭ fiŝlagojn. La monaĥejo estis dum husana tempo detruita kaj ankaŭ la laboraĵo de monaĥoj malprogresis. Principa ŝanĝo venis en la jaro 1490, kiam la bienegon aĉetis elstara nobelulo Vilhelmo el Pernštejn. Konstruanto de la kanalo estis fiŝmastro Kunát Dobřanský el Dobřenice. La kanalo ĉerpis akvon el la rivero Elbo kaj per la akvo provizis vastan reton de fiŝlagoj.

Utiligo
-------

En linio de la kanalo estis konstruitaj muelejoj (en nombro 32), la kanalo provizis per akvo 256 fiŝlagojn. La akvo movigis ankaŭ segilojn. Nuntempe funkcias nur tri malgrandaj akvo-elektrejoj.

### Sporto kaj turismo

Kun etaj obstakloj la kanalo estas traflosebla sur kanuoj aŭ kajakoj laŭ la tuta longeco. Tamen akvosportistoj devas kalkuli pri granda nombro da malaltaj pontetoj kaj lokoj, kiujn eblas superi per kutima maniero.
Ekde 1999 okazas tie ĉiujare en junio akvosporta aranĝo por publiko nomata "Haldy".

Laŭlonge de la kanalo, ĉirkaŭita de bela naturo, estis krome konstruita biciklovojo.

Pluaj konstruaĵoj sur la fluejo
-------------------------------

### Kluzpordetoj de Ždánice

regulas trafluantan kvanton de la akvo en la kanalo.

### Enfluaj kluzpordetoj

por ĝis nun provizitaj fiŝlagoj-Pohránovský, Bohdanečský, po du de Zábranských, Nadýmač, Sopřečský kaj Buňkov.

### Akvadukto Semín

krucaĵo de kanalo de Opatovice kun rivereto Sopřečský.

maldekstra

* Kanalo de Opatovice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kanalo de Opatovice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo kun pli detalaj informoj Arkivigite je 2010-01-10 per la retarkivo Wayback Machine ĉeĥlinge
Limnothrissa miodon
La **Tanganjika sardino** aŭ **Tanganika sardino**, konata surloke kiel **kapenta** (aŭ **kapento** en Esperanto) en Zambio kaj Zimbabvo (rilata sed diferenca fiŝo konata kiel **dagaa** aŭ **ndaga** estas *Rastrineobola argentea*). Kapenta estas reale du specioj (nome la Tanganiklaga sardino *Limnothrissa miodon* kaj la Tanganiklaga glaveto *Stolothrissa tanganicae*), ambaŭ el kiuj estas malgrandaj, planktonvoraj, pelagaj, nesalakvaj klupeedoj originaj el la Lago Tanganjiko en Orienta Afriko. Ili formas la ĉefa biomaso de pelagaj fiŝoj en Lago Tanganjiko, naĝante laŭ grandaj sardinaroj en la malferma lago, manĝante kopepodojn kaj eble meduzojn. Ties ĉefaj predantoj, krom homoj, estas kvar specioj de la genro *Lates* kiuj estas same endemiaj de la Lago Tanganjiko, kaj estas rilataj al (sed ne same kiel) la Nila perko en la Lago Viktorio. Ĉiuj el tiuj pelagaj fiŝoj suferis pro trofiŝkaptado en la lastaj du jardekoj.

*Limnothrissa miodon* estis sukcese enmetitaj kaj en naturaj kaj en artefarital lagoj de Afriko. Grandaj fiŝkaptejoj de *kapenta* funkcias nuntempe en la Lago Kariba (Zambio/Zimbabvo) kaj en Cahora Bassa (Mozambiko).

*Limnothrissa miodon* estas kutime ĉirkaŭ 10 cm longa, ties maksimuma longo estas 17 cm. *Stolothrissa tanganicae* estas pli malgranda, nome je 7 cm (maksimume 10 cm).
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kanaria ilekso** |
| --- |
|  |
| Foliaro de kanaria ileksoFoliaro de kanaria ilekso |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Akvifolialoj *Aquifoliales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Akvifoliacoj *Aquifoliaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Ilekso *Ilex* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Ilex canariensis***Poir. |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata (LR/nt)** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kanaria ilekso  |

 |
| v • d • r |

La **kanaria ilekso** aŭ **acebinjo** (*Ilex canariensis*) estas palearktisa specio de la familio de la akvifoliacoj. Ĝi estas endemia arbedo aŭ arbeto de Madejro (Portugalujo) kaj Kanarioj (Hispanujo). Ĝi atingas alton de ĝis 10 m.

La planto estas laŭrisilva (nubarbara) elemento de la ekoregiono kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj. La acebinjo estas minacata pro habitatodetruo.

Eksteraj ligiloj
----------------

Fruktoj.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Botaniko |

angle Monda Konserveja Observa Centro 1998. *Ilex canariensis*. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 22 August 2007.
**Kanaŝ** (ruse kaj ĉuvaŝe *Кана́ш*, prononcatas [kanAŝ]) estas urbo kaj grava transporta nodo en Ĉuvaŝio en Rusio. La urbo estas ankaŭ konata kiel "*fervoja ĉefurbo de Ĉuvaŝio*". Ĉar la ĉefurbo de la respubliko, Ĉeboksaro, staras ĉe la fino de sakvojo, ofte ĉeboksaranoj uzas trajnojn, traveturantajn Kanaŝon (estas 76 km inter la du urboj).

* Loĝantaro:
	+ 32,9 mil (1959);
	+ 55,0 mil; 24,6 mil viroj, 30,4 mil virinoj (en 2004, pritakso).
* Areo: 18,5 km².

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 97407.

La urbo estis fondita en jaro 1891 kiel loĝejo ĉe samnoma fervoja stacio (malfermita en 1893).

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1925.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Ŝiĥrani (Шихраны) en 1891 ... 1925.

La interurba telefona kodo estas 83533, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 55° 31′ N 47° 30′ O﻿ / ﻿55.517 °N, 47.500 °O﻿ / 55.517; 47.500 (mapo)Koordinatoj: 55° 31′ N 47° 30′ O﻿ / ﻿55.517 °N, 47.500 °O﻿ / 55.517; 47.500 (mapo).

Ligiloj
-------

* Kanash.ru: urba paĝaro Arkivigite je 2005-10-18 per la retarkivo Wayback Machine

Flago de Ĉuvaŝio
Urboj de Ĉuvaŝio

**Ĉefurbo**: Ĉeboksari

Alatir |
Civilsk |
Ĉeboksari |
Jadrin |
Kanaŝ |
Kozlovka |
Mariinskij Posad |
Novoĉeboksarsk |
Ŝumerla 

 

* Kanaŝ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kanaŝ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kluzo unua de la kanalsistemo Trent-Severn
La **kanalsistemo** Trent-Severn estas kanada aro de kanaloj kaj kluzoj nun uzata nur de porplezuraj boatoj, sed antaŭe uzata por komercaj aferoj. La sistemo ligas Lago Ontario ĉe Trenton kaj la Georgia golfo de la Hurona Lago ĉe Port Severn. La sistemo inkluas la naturajn akvavojojn jenajn: Rivero Trent, Rivero Octonabee, la Lagoj Kawartha, Lago Simcoe, Lago Couchiching kaj la Rivero Severn. La sistemo trairas la "somerhejma lando" de suda Ontario. Ĝi estas malfermita de majo ĝis oktobro.

La longo de la tuta sistemo estas 386 km. Proksimume 32 km el la tuta sistemo estas homfaritaj kanaloj. Estas 44 kluzoj, inkluzive de 36 kutimaj kluzoj, 2 ŝteparaj kluzoj, ŝipliftoj ĉe Peterborough kaj Kirkfield, kaj 1 fervoja kluzo ĉe Big Chute inter la baza kaj alta partoj de la rivero Severn. Estas ankaŭ 39 turniĝantaj pontoj kaj 160 baraĵoj, kiuj malebligas inundojn.

La plej alta parto estas ĉe Lago Balsam. Oni ofte diras, ke tiu estas la plej alta punkto alirebla per boato de marnivelo, sed alireblaj partoj de la Misisipo estas plej altaj.

* Kategorio Kanalsistemo Trent-Severn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kaposújlak** [kapoŝUjlak] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Újlak signifas: nova loĝej', Kapos estas loka rivereto.

Kapelo en Kaposújlak

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.3641/17.7299
* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 660
* Poŝtkodo: 7522
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Kaposújlak situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Dombóvár-Nagykanizsa, laŭ fervojo Dombóvár-Gyékényes. Kaposvár troviĝas 7, Kadarkút 21 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la kuprepoko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio devenis el 1276. En 1872 la fervojaj reloj atingis la komunumon. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Vilaĝservoj estas biblioteko, vendejo, 2 kafejetoj, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino el la 21-a jarcento
* sonorilostablo
* Kastelo de Kaposújlak aŭ Kastelo de Somssich, nun hotelo
* maŭzoleo de grafoj Somssich
* akvoturo, nun elvidejo

Famuloj
-------

En Kaposújlak mortis József Somssich (pentristo).

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Kaposújlak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kantono Fairfax** situas nord-oriente en Virginio en Usono kaj estas klare la plej loĝata kantono en Virginio. Ĝi estas, laŭ la mezuma enspezo de mastruma familio, la dua plej riĉa kantono de Usono, post najbara kantono Loudoun.

Kantono Fairfax ekestis en 1742 el la norda parto de tiama kantono Prince William. Ĝi estis nomita laŭ Thomas Fairfax, (6-a) lordo Fairfax of Cameron, angla nobelo, kiu dum pli ol duono de sia vivo, ĝis sia morto, vivis en siaj posedaĵoj en la kolonia Virginio (kvar aŭ kvin nunaj kantonoj).

En 1757 la du nord-okcidentaj trionoj de kantono Fairfax apartiĝis kaj iĝis kantono Loudoun. En 1789 parto de la kantono estis cedita al la federacia registaro, kiu kreis el ĝi kantonon Alexandria en la distrikto Kolumbio. Escepte de urbo Alexandria, tiu parto estis redonita al Virginio en 1870; en 1920 ĝi ricevis la nomon kantono Arlington.

Urbo Falls Church sendependiĝis en 1948, urbo Fairfax en 1961.

Servoj
------

* Universitato George Mason

* Kategorio Kantono Fairfax en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kandi,** laŭ sinhala lingvo *මහ නුවර*, laŭ tamila lingvo *கண்டி,* angle *Kandy* estas urbego, iama ĉefurbo en Srilanko en Centra Provinco. Ĝia kromnomo estas *Maha Nuvara* ("Granda Urbo"). Kandi estas unu el la sanktaj lokoj de budhismo kaj kultura centro de la lando, ĉirkaŭaĵo de la templo estas kultura heredaĵo de UNESKO de 1988.
[[Dosiero:KANDY SRI LANKA JAN 2013 (8492638102).jpg|eta|maldekstre|{{centre|Aerpanoramo en Kandi]]

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 28,53 km²
* Supermara alteco: 500 m
* Loĝantaro: 120 087 (en 2021)
* Horzono: UTC + 5:30
* Telefonkodo: 081
* Poŝtkodoj: 20000
* 7° 17′ 47″ N 80° 38′ 6″ O﻿ / ﻿7.29639 °N, 80.63500 °O﻿ / 7.29639; 80.63500 (mapo)

Geografio
---------

Kandi situas en mezo de la lando inter montoj laŭ rivero sur bordo de artefarita lago. Negombo troviĝas 89, Sri Jayawardenapura Kotte 91, Kolombo (urbo) 96, Batticaloa 126, Ĝafna 273 kilometrojn.

Historio
--------

Kandi iĝis budhisma centro de la 13-a aŭ 14-a jarcento. Samtempe ĝi estis ĉefurbo de la sinhala regantoj ĝis 1815, kiam la britoj forpelis la lastan sinhalan reĝon. En 1998 tamilaj separistoj bombis en la templo.

Ekonomio
--------

En Kandi oni produktas aŭ prilaboras teksaĵojn, meblojn, juvelojn. Unu el la plej grandaj universitatoj de la lando situas proksime. En la proksimeco oni kultivas teojn kaj rizojn.

Klimato
-------

La klimato de Kandi estas ekvatora. Jare pluvas po 1840 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter januaro-marto malpli. La plej malvarma monato estas en januaro kaj plej varma monato en julio.

Trafiko
-------

Ĉe Kandi flughaveno servas. 4 ĉefŝoseoj kuras al la urbego, krome ankaŭ trajno funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* templo de la Sankta Dento, unu el la plej sanktaj lokoj de budhismo
* arkeologia muzeo, iam reĝa palaco
* aliaj preĝejoj

Famuloj
-------

En Kandi mortis hungara budhana monaĥo Árpád Ferenczy.

Ĝemelurboj
----------

Ĉina Popola Respubliko Ĉengduo Ĉinio

Bildaro
-------

* Urbomezo en KandiUrbomezo en Kandi
* Templo en KandiTemplo en Kandi
* Krisrtana preĝejo en KandiKrisrtana preĝejo en Kandi
* Urboparto ĉe la lago de KandiUrboparto ĉe la lago de Kandi
* Mapo pri Srilanko, kie estas videbla Kandi (Kandy) meze en la insuloMapo pri Srilanko, kie estas videbla Kandi (*Kandy*) meze en la insulo

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
* angle

Notoj
-----

1. ↑  loĝantaro de 2021 laŭ la retejo *all-populations.com*
**Jonathan Niven "Jon" CRYER** (n. en Novjorko, 16-an de aprilo 1965) estas usona aktoro, reĝisoro, scen-verkisto kaj produktoro. Li estas plej konata pro sia rolo kiel Alan Harper en la televida serio, sitkomo *Two and a Half Men*.

Biografio
---------

Cryer kaj Lisa Joyner en septembro 2011
Kiam Cryer aĝis 12 jarojn, li decidis por aktorado. Li vizitis kiel junulo la Stagedoor Manor Performing Arts Training Center dum someroj, en 1983 finstudis en la Bronx High School of Science. Poste li studis en la Royal Academy of Dramatic Arts, Londono.
Sian unuan ĉefrolon li ludis en filmo 1984 kun Demi Moore. Li poste ludis en diversaj komedioj, sitkomoj, lia trarompo (unua sukcesego), mond-konateco alvenis kun la televida serio *Two and a Half Men* (Du viroj kaj duono) ekde 2003. La rolo Alan Jerome Harper alportis por li tri nomumojn por Emmy en jaroj 2006-2008. En 2009 li ricevis Emmy kiel plej bona ne-ĉefrolanto en komedi-serio. Li havis enspezon de po 550 000 usonaj dolaroj por epizodo. La serio finiĝis en februaro 2015 post 262 epizodoj.

Cryer en 1999 geedziĝis kun brita aktorino Sarah Trigger, kun kiu li havas komunan filon, Charlie Austin. Ili divorcis en 2004 kaj li geedziĝis en 2007 kun Lisa Joyner, kun kiu li adoptis filinon.

* Jon Cryer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jon Cryer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669972
* GND: 140841121
* LCCN: no00082445
* VIAF: 53701091
* ISNI: 0000 0001 1472 7559
* SUDOC: 244373493
* BNF: 14011263m
* MBA: 1cb187fc-14bf-4688-bb61-20184f4c1605
* NLA: 40091012
* NKC: xx0078680
 |
**Juro kaj pugno** (pole: *Prawo i pięść*) - pola filmo farita en 1964 de Georgo Hoffman kaj Eduardo Skoĵevski.

La kanton *Antaŭ ol la tago komenciĝos* (kun teksto de Agnesa Osjecka kaj muziko de Kristoforo Komeda kantas Edmundo Fetting.

Resumo
------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La filmo estis nomita de recenzantoj "pola vakera filmo"; la situacio en ĝi similas Usonan okcidenton antaŭ cent jaroj. Historio en la filmo de Hoffman okazas tuj post la 2-a mondmilito, kiam novaj okcidentaj terenoj de Pollando atendis setlantojn. La filmo montras situacion morale malfacilan, kie krom multaj rabistoj, trovantaj facile akireblan riĉaĵon, aperas homoj, al kiuj justeco estas pli grava ol riĉeco.

Tia persono estas Kenig (ludata de Holoubek), antaŭa malliberulo de koncentrejo, kiu estas sendata al eks-germana urbeto kune kun kelkaj aliaj poloj. Ilia celo estas sekurigi la lokon kaj ekfunkciigi la sanatorion. Baldaŭ Kenig rimarkas, ke liaj "kolegoj" estas simplaj kaj sendubaj ŝtelistoj kaj li decidas kontraŭstari ilin.

* Kategorio Juro kaj pugno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
BB Girls
**BB Girls** (hangule: 브브걸; antaŭe konata kiel **Brave Girls**) estas sudkorea knabingrupo konsistanta el membroj Minyoung, Yujeong, Eunji, kaj Yuna.

La grupo formiĝis kaj produktiĝis fare de Brave Brothers en 2011 tra Brave Entertainment. Komence ĝi kvinope debutis kiel Brave Girls la 7-an de aprilo 2011 per ununura albumo *The Difference* kaj spertis multoblajn vicigoŝanĝojn, kun ilia nuna vicigo konsistanta el Minyoung, Yujeong, Eunji kaj Yuna iĝas la plej konataj post kiam la grupo akiris enorman popularecon per sia kanto "Rollin'" (2017) neatendite iĝis furora en 2021. En februaro 2023, Brave Entertainment sciigis ke la grupo oficiale dissolvis post kiam la membroj foriris de la agentejo. Du monatojn post proklamo de la grupo dissolvita, kvar-membroj subskribis kun Warner Music Korea kaj daŭris kiel grupo kun sia nomo ŝanĝita al BB Girls.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829769
* VIAF: 53150468350604172275
* MBA: b197e6b9-3dd6-4bf2-80db-7c556f065399
 |
**John Austin LORMER** (1906 - 1986), kiu ankaŭ uzis la ortografian variaĵon de sia nomo kiel **Jon Lormer**, estis usona aktoro.

Li komencis sian karieron en teatro je 1936 per *American Holiday* en Novjorko. En televido li debutis en 1950 per *The Ford Theatre Hour* kaj en kino per Girls on the Loose en 1958. Li dum 1950-aj jaroj aperis ankaŭ en dekoj da televidserioj kiel Have Gun - Will Travel, *U.S. Marshal* , Lawman, krom kinfilmoj From Hell to Texas, The Matchmaker, I Want to Live!, Rally 'Round the Flag, Boys!, Career kaj The Gazebo.

Dum 1960-aj jaroj, li aperis en televidserioj Laramie, Maverick, Naked City, Bronco, The Untouchables, Dennis the Menace, The Twilight Zone, Empire, Perry Mason, Dr. Kildare, The Fugitive, Laredo, The Invaders, Voyage to the Bottom of the Sea, Batman, Daniel Boone, Peyton Place, Lancer, The Big Valley, The Outcasts, The Wild Wild West, Mission: Impossible, Bonanza, Star Trek inter aliaj kaj ankaŭ en kinfilmoj kiel Where the Boys Are, The Comancheros, The Wonderful World of the Brothers Grimm, Dead Ringer, One Man's Way, A Tiger Walks, Kisses for My President, Youngblood Hawke, Two on a Guillotine, Zebra in the Kitchen, A Fine Madness, Dimension 5, The Sand Pebbles, Doctor, You've Got to Be Kidding!, If He Hollers, Let Him Go! kaj The Learning Tree.

Lormer aktoris en 1970-a jardeko en kinfilmoj Getting Straight kaj Doctors' Wives krom televidaĵoj kiel The Virginian, Ironside, Columbo, My Three Sons, Gunsmoke, Alias Smith and Jones, The Rookies, Lassie, The Gun and the Pulpit, Planet of the Apes, Rooster Cogburn, The Waltons, Greatest Heroes of the Bible, The Incredible Hulk, The Golden Gate Murders, The Dukes of Hazzard ktp.

En 1980-aj jaroj li laboris ĉe televidaĵoj Quincy M.E. Magnum, P.I. Father Murphy, Little House on the Prairie, Highway to Heaven inter aliaj kaj ĉe kinfilmo Creepshow. Lia lasta laboro estis je kinaĵo *Beyond the Next Mountain* en 1987.

* Kategorio Jon Lormer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sámuel Leffler** [ŝAmuel], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Leffler Sámuel** estis hungara hungara luterana pastro, instruisto.

Sámuel Leffler naskiĝis la  26-an de majo 1851(nun 1851-05-26) en Rimaszombat (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio), li mortis la 19-an de decembro 1915 en Nyíregyháza (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Sámuel Leffler frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Igló, poste li studis en Pozono, Kassa kaj Rozsnyó, fine li akiris 2 diplomojn. Ekde 1874 li instruis en luterana gimnazio 40 jarojn, en la lasta jardeko li estis gimnaziestro. Li multe vojaĝis precipe en Italio, ties impresojn li publikigis. Li ricevis reĝan premion en 1905.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Római irodalomtörténet* (lernolibro, 1888, 1889, 1893, 1894)
* *Nápoly és környéke* (vojaĝpriskribo, 1895)
* *Emlékbeszéd Magyarország ezeréves fennállásának ünnepélyén* (1896)
* *Fel a Vezuvra* (vojaĝpriskribo, 1896)

Memorigiloj
-----------

* strato en Nyíregyháza

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* aprezo hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832129
 |



* Portalo pri Biografio
**Jurovec,** hungare **Györgyike** [djordjike] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Sveti Martin na Muri.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 40 313
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 31′ 20″ N 16° 20′ 40″ O﻿ / ﻿46.52222 °N, 16.34444 °O﻿ / 46.52222; 16.34444 (mapo)Koordinatoj: 46° 31′ 20″ N 16° 20′ 40″ O﻿ / ﻿46.52222 °N, 16.34444 °O﻿ / 46.52222; 16.34444 (mapo)

Situo
-----

Jurovec situas laŭ dekstra bordo de Muro (rivero). Sveti Martin na Muri troviĝas je 2, Čakovec je 20 km-oj.

Historio
--------

Dum la hungara erao la kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. Ĝis Traktato de Trianon Györgyike apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio.
La **Kalvinana preĝejo de Kazincbarcika** estas religia historia monumento en urbo Kazincbarcika (Hungario), iam en vilaĝo Sajókazinc. Ĝi estas la plej malnova konstruajo de la nuna urbo.

Historio
--------

En la vilaĝo la unua katolika kirko (laŭ la kutimoj en mezo de la tombejo) estis menciita en 1332. Ĝi estis pligrandigita en 1526, sed la turkoj forrabis ĝin en 1552. Iom poste la loĝantoj prenis la kalvinismon kaj ili uzis la katolikan kirkon ekde 1576. En la sekva periodo pro la turkaj atakoj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis, la preĝejo estis parte detruita, jam neuzebla. En 1700 oni uzis lignan kirkon, sed en 1732 oni denove uzis la jam riparitan ŝtonan preĝejon. En 1792 la konstruaĵo estis renovigita-rekonstruita, eĉ turo estis alkonstruita. En 1825 ĝi estis bruldetruita, poste riparita. La jam uzita orgeno estis aĉetita en 1885. Pli novaj restaŭraj laboroj okazis en 1899.

Konstruaĵo
----------

La simpla malgranda preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. En flanko de la navo ekstere estas videbla la restinta mezepoka fenestro. La turo havas 4 sonorilojn. Interne la plafono estas ebena, la muroj estas blankaj. La lignaj benkoj estas brunaj. Tie estis baptita Béni Egressy, antaŭ la kirko estas memorejo pri li.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.