- ﻿ La Provinco de Poznano (t.e. la Provinco de Grandpolujo kie okazis la ribelo - ĝi tiam estis en la Reĝlando Prusio (Vajmara Respubliko)

- ﻿ Reĝlando Prusio

- ﻿ La aliaj landoj de Prusio

**Ribelo de Grandpolujo** (pole: Powstanie wielkopolskie) – ribelo de polaj loĝantoj de Provinco Poznano kontraŭ Vajmara Respubliko okaziĝinta de la 27a de decembro 1918 kiam venis al Poznano fama pola patrioto kaj mondfama pianisto Ignacy Jan Paderewski kaj daŭris du monatoj.

Republiko Pollando meze de novembro 1918, la videbla blukolore la Provinco Grandpolio (Provinco Poznano) formale ankoraŭ en la limoj de Respubliko Germanio
Ignacy Paderewski en Poznano, la 27an de decembro 1918
Poloj postulis revenon de la teritorioj de prusa aneksaĵo al Pollando plifirmiganta sian sendependecon.

La teritorio de la Granda Duklando de Poznano kun la teritoriaj ŝanĝoj post la armistico (batalhalto) en Treviro kaj la limoj de Vojevodio de Poznano post la Traktato de Versajlo
La pentraĵo de Leon Prauziński montranta la venk-sturmon de la ribelantoj al la policejo en Poznano kaj morton de la ribelanto **Franciszek Ratajczak**
La bataloj ĉe la Chwaliszewski-ponto en Poznano - la pentraĵo de Leon Prauziński
La Monumento omaĝe al la ribelantoj de la Ribelo de Grandpolujo en Poznano
La grandpoliaj ribelantoj, 1919
La ribelo de Grandpolujo eksplodis la 27-an de decembro 1918 en Poznań, dum vizito de revenanta al Pollando Ignacy Jan Paderewski, kiu dumvoje al Varsovio alvenis la 26-an de decembro al Poznań, aplaŭde salutata. Venontan tagon la 27-an de decembro Paderewski alparolis al siaj samlandanoj amase kolektiĝintaj antaŭ hotelo Bazar. La saman tagon sian armean paradon organizis germanoj – forŝirante polajn kaj koaliciajn flagojn, atakis polajn instituciojn – okazis tumultoj kiuj fariĝis bataloj apogitaj de taĉmentoj de Polska Organizacja Wojskowa (Pola Militista Organizo), konspire fondita de Józef Piłsudski.

La ribelantoj dum mallonga tempo konkeris la tutan provincon kun escepto de ĝiaj nordaj kaj sud-orientaj randoj. La ribelo finiĝis la 16-an de februaro 1919 per armistico en Treviro.

La ribelo estis unu el kvar, krom la ribelo de Grandpolujo de 1806, ribelo de Sejny en 1919 kaj la Dua Silezia Ribelo en 1920, venkaj ribeloj en la historio de Pollando. La unua ribelo de tiama periodo, krom la Tria Silezia Ribelo de 1921, kiu ebligis realigon de ĉiuj elektitaj celoj.

Germanaj postaj reprezalioj de la ribelintoj dum la Dua Mondmilito
------------------------------------------------------------------

* 17.10.1939: En Inowrocław sur mallibereja korto germanoj pafmortigis pastron Mateusz Zabłocki, ribelan kapelanon.

Memorigo
--------

Bataloj de la ribelo de Grandpolujo estis post 1990 memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio per surskribo sur unu el tabuloj: "POWSTANIE WIELKOPOLSKIE".

Bibliografio
------------

* Antoni Czubiński, *Powstanie Wielkopolskie 1918-1919. Geneza-charakter-znaczenie* (Ribelo de Grandpolujo 1918-1919. Komenco-karaktero-signifo), Eldonejo Kurpisz, Poznań 2002
* Roman Dmowski, *Polityka polska i odbudowanie państwa* (Pola politiko kaj rekonstruo de la ŝtato), 1925
* Joseph Lamia, *Der Aufstand in Posen (The Uprising in Poznan)*. Berlin 1919 germane

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rekonstrukcje wydarzeń, fotografie, materiały archiwalne, wywiady i multimedialne prezentacje Rekonstruo de la eventoj, fotoj, arkivaj materialoj, intervjuoj kaj vidaŭdaj prezentaĵoj
* Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu[*rompita ligilo*] Grandpoluja Muzeo pri Sendependecaj Bataloj en Poznań
* Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego[*rompita ligilo*] Societo de Memoro pri Ribelo de Grandpolujo

* Kategorio Ribelo de Grandpolujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)