La **Armena katedralo de Moskvo**, oficiale konata kiel **Katedralo de Sankta Transfiguriĝo** (armene: **Սուրբ Պայծառակերպության եկեղեցի**; ruse : Собор Преображения Господня), estas la sidejo de la Diocezo de Rusio de la Armena Apostola Eklezio. Konstruita en sep jaroj, ĝi estis konsekrita en septembro 2013 de gvidantoj de la armena-apostolaj kaj rusa-ortodoksaj eklezioj.

Ĝi estas konsiderata la plej granda armena preĝejo kaj preĝeja komplekso ekster Armenio.

Historio
--------

 La preĝejo de la armena tombejo.
En la antaŭsovetia periodo Moskvo havis tri armenajn apostolajn preĝejojn, el kiuj du, konstruitaj en la 18a jarcento, estis malkonstruitaj de la sovetaj aŭtoritatoj en la 1930-aj jaroj. La sola preĝejo pluvivanta estis la malgranda preĝejo Sankta Resurekto de la 19-a jarcento ĉe la Moskva Armena Tombejo (parto de la pli granda Tombejo Vagankovo). Sankta Resurekto estis redonita al la Armena Eklezio en 1956 kaj funkciis kiel la sola armena preĝejo de la ĉefurbo dum pli ol kvin jardekoj. En postsovetia periodo, la armena loĝantaro de Moskvo signife pliiĝis, atingante eĉ 500.000, dum la rusa censo en 2010 registris 170 000 armenojn en la urbo Moskvo kaj Moskva provinco.

La katedralo estis koncipita en 1996. Moskvaj aŭtoritatoj asignis terpecon por la preĝeja komplekso en la sama jaro. Komence estis planite kompletigi konstruadon antaŭ 2001. Tamen plia diskutado okazis en 2001 kiam ĉefepiskopo Tigran Kjureghjan estis asertita pri misuzado de 3 milionoj da usonaj dolaroj kaj estis anstataŭigita de la Katolikoso Garegino la 2-a per la frato Jezras Nersisjan. Poste, la nova episkopo komencis enspezi financojn por ĝia konstruado.

En oktobro 2004 la Katolikoso Garegino la 2-a kaj Patriarko Aleksio la 2-a de Moskvo ceremonie starigis la bazŝtonon de la preĝeja komplekso. La konstruado de la katedralo mem komenciĝis en 2006 kaj daŭris sep jarojn. La konstruo estis plilongigita pro diversaj kialoj.

Diversaj individuoj kontribuis al la konstruado, inkluzive de riĉaj rus-armenaj komercistoj kiel Samvel Karapetjan kaj Ruben Vardanjan. Jezras Nersisjan, primaso de Rusio, deklaris ke nekonata monsumo estis elspezita por la konstruado de la katedralo ĉar multaj individuoj disponigis ne monon, sed konstrumaterialon. Tamen, laŭtaksaj 30-35 milionoj da usonaj dolaroj verŝajne estis elspezitaj por konstruado de la komplekso.

*Katolikoso de ĉiuj armenoj*, Garegino la 2-a, konsekris la katedralon en 2013.
La konsekrita ceremonio okazis la 17-an de septembro 2013 kaj estis prezidita de Katolikoso Garegino la 2-a. Ĉeestis patriarko Cirilo de Moskvo, tiama prezidanto de Armenio Serĵ Sargsjan, prezidanto de la Arcaĥa Respubliko Bako Sahakjan, dekduoj da armenaj episkopoj el Armenio kaj la diasporo, reprezentantoj de rusaj islamaj, budhanaj kaj judaj komunumoj, kaj multaj aliaj.

La unua diservo okazis la 22-an de septembro 2013.

En januaro 2017 pecoj el la restaĵoj de Gregorio la Iluminanto, la patrono de Armenio, estis prezentitaj en la katedralo fare de Artur Janibekjan, armeno, televidproduktanto kaj administranto de la plej popularaj televidaj kanaloj de Rusio.

Komplekso
---------

La katedralo estas parto de pli granda komplekso, kiu kovras areon de 2,5 hektaroj. Krom la katedralo, ĝi inkluzivas la kapelon de la Sankta Kruco, armena lernejo, la ĉefsidejo de la diocezo de Rusio kaj Nov-Naĥiĉevano, subtera muzeo kaj ekspoziciejo kaj pluraj monumentoj, kaj parkejo por 200-300 aŭtoj.

Arkitekturo
-----------

La katedrala komplekso kaj la katedralo estis projektitaj de Artak Ghuljan, kiu transprenis ĝin en 2004.
La katedralo estis konstruita laŭ la tradicia armena arkitekturo kaj ĉefe uziĝis tofo, el Armenio, proksime al la mezepoka armena ĉefurbo Anio, kun pli ol 100 vagonoj. La katedralo altas 58 metrojn, inkluzive la krucon de 7 metroj. Ĝi estas tiel la plej alta armena preĝejo de la diasporo. Katedralo Sankta Gregorio la Iluminanto en Erevano estas nur iomete pli alta, je 60 metroj. La diametro de la kupolo estas 21 metroj. La katedralo havas kapaciton inter 1,000 ĝis 1,200 homoj. Dum nekredeblaj 2,400 homoj povas kunveni ene de la komplekso.

La ekstero de la katedralo estas riĉe ornamita per ampleksaj basreliefoj de armenaj (Mesrop Maŝtoc, Sankta Sarkis, Gregorio la Iluminanto, Gregorio de Narek, ktp.) Kaj ne-armenaj (Sankta Georgo, ktp.) Sanktuloj kaj krucoj.

Galerio
-------

* 
* Aera vidoAera vido
* 
* Reliefo pri Jesuo en la ĉefa enirejo.Reliefo pri Jesuo en la ĉefa enirejo.
* Reliefo pri Gregorio la Iluminanto kaj reĝo Tiridato la 3-aReliefo pri Gregorio la Iluminanto kaj reĝo Tiridato la 3-a

Vidu ankaŭ
----------

* Armenoj en Rusio

Piednotoj
---------


1. ↑  "Մոսկվայում բացվեց հայկական եկեղեցական համալիրը",  *azatutyun.am*, 17an de septembro 2013. ()
2. ↑  "Consecration of Armenian church launched in Moscow: LIVESTREAM", 17an de septembro 2013.
3. ↑  "Construction of a new Armenian Church in Moscow nearing its completion",  *mediamax.am*, 31an de marto 2011.
4. ↑  "Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի խոսքը Մոսկվայի Սուրբ Պայծառակերպություն նորակառույց եկեղեցու օծման առիթով (17 սեպտեմբերի, 2013 թ.)", *Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin*, 2013, paĝoj 48-50. ()
5. ↑   Святейший Патриарх Кирилл принял участие в торжествах по случаю освящения храмового комплекса Армянской Апостольской Церкви в Москве (ruse). Rusa Ortodoksa Eklezio. Arkivita el la originalo je 10an de septembro 2019.