recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ekstergalaksia planedo** (anglalingve: *extragalactic planet*) estas ekstersunsistema planedo kiu ne situas en la Lakta vojo (nia galaksio). Pro la tre grandaj distancoj, la malkovro de tiuj planedoj estas malfacila.

Kandidatoj
----------

### PA-99-N2 b

PA-99-N2 b estas eventuala ekstergalaksia planedo en orbito ĉirkaŭ la stelo PA-99-N2 en la Andromeda galaksio.

Ĝia malkovro estis diskonitiga en 2009.

PA-99-N2 b estas 6,34-oble pli masiva ol Jupitero.

Ĝi estis malkovrita uzante proceson nomatan gravita mikrolenso kiu detektis la eksoplanedon en la galaksio de Andromedo, la plej proksima galaksio kiu ne estas satelito de la Lakta Vojo.

### Q0957+561 b

Q0957+561 b estas eventuala ekstergalaksia planedo en orbito ĉirkaŭ la Ĝemela Kvazaro Q0957+561.

La ekstersunsistema planedo situas je 4 milionoj da lumjaroj el la Tero. Oni scias malmulte pri tiu planedo.

Vidu ankaŭ
----------

* Intergalaksia planedo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Planète extragalactique en la franca Vikipedio.*
Tombo
**Géza Sebestyén** [ŝebeŝtjEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebestyén Géza** estis hungara aktoro, teatrestro, framasono. Lia origina nomo estis *Stern Jakab,* liaj fratoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Jenő Sebestyén (aktoro) kaj Mihály Sebestyén (aktoro).

Géza Sebestyén  naskiĝis la 11-an de februaro 1878 en Kurd, li mortis la 2-an de aprilo 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Sebestyén devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1899, poste li debutis en Pécs. En la sekvaj jaroj li havis rolojn en la pli grandaj provincaj urboj. Inter 1909 kaj 1914 li apartenis al Teatro Magyar, sed li ofte havis rolojn ankaŭ en Nacia Teatro (Budapeŝto). Li edziĝis en 1911. Li estis nomumita teatrestro de Buda–Temeŝvaro en 1914, post 6 jaroj ankaŭ de Buda–Miskolc, li kreis el la teatroj pli novan imponan teatran trupon. Inter 1924-1931 li estis teatrestro de Teatro Városi.

Elektitaj trupanoj
------------------

* Kálmán Ujj

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: La Venecia Komercisto - Shylock (debuta rolo)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la ĉefroloj)
* Molière: La Avarulo - Harpagon
* Rostand:
	+ Cyrano de Bergerac - Le Bret
	+ *A sasfiók* - Metternich
* Ferenc Csepreghy: *A sárga csikó* - Csorba Márton
* József Katona: *Bánk bán* - banuso Petur

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Géza Sebestyén (aktoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ľudovít FULLA** (naskiĝinta je la 27-a de februaro, 1902 en Ružomberok - mortinta je la 21-a de aprilo, 1980 en Bratislavo) estis slovaka pentristo, grafikisto, ilustristro, scenejdekoraciisto, kaj artinstruisto. Li estas konsiderata unu el la plej gravaj rolantoj de slovaka kreema arto en la 20-a jarcento.

Stilo
-----

La laboro de Fulla estis fundamente grava por la establiĝo de Slovaka Modernismo. Lia persona stilo estas karakterizata per speciala "bildpoezio" fidanta je surfaco kaj dekoracio, sintezo de raciaj kaj emociaj ingrediencoj, brilaj koloroj, scio pri popolarto, Orienta Slava ikonografio kaj monda Modernismo. Ľudovít Fulla estis ĉefe inspirita per la Praga modernista etoso. En liaj artaĵoj, la principoj de Vasilij Kandinskij, Marc Chagall, Pablo Picasso kaj Paul Klee troviĝas. En la sola manifesto de slovakaj modernistoj, li kaj sia amiko Mikuláš Galanda formulis firman starpunkton, celante miksi stilojn. Fulla estis rekonita dum generacioj pro siaj brilaj ruĝo, oranĝo, kaj flavo. Tio eble baziĝis sur la popola ikonografio ĉiam ĉeestanta en liaj artaĵoj, aŭ eble estis plia miksado de artaj epokaj stiloj.

Verkaro
-------

* Balóny (*Balonoj*)
* Požehnanie statku (*Beno de la bovoj*)
* Vyhnanie z raja (*Forpelo el paradizo*)
* Ukrižovanie (*Krucumo*)
* Slovenská madona (*Slovaka Madono*)
* Dedinská svatba (*Vilaĝa Geedziĝo*)

* Kategorio Ľudovít Fulla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 162521
* GND: 118694235
* LCCN: n84154800
* VIAF: 54147859
* ISNI: 0000 0000 8132 3290
* SUDOC: 155747533
* BNF: 11903728w
* ULAN: 500016263
* RKD: 29739
* NKC: jn19990209198
* BNE: XX1401859
 |
**Lárrede** [LArede] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Lárrede mem estas en la norda Valo *Val Ancha*. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Lárrede suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Lárrede oni malaltiĝis ĝis nunaj 28 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la romanika preĝejo de Sankta Petro (kun malferma interpretejo) kaj la turo *Torraza de Lárrede* aŭ Turo de la Maŭro.

Bildaro
-------

* Turo de la Maŭro.Turo de la Maŭro.
* Turo de la Maŭro.Turo de la Maŭro.
* Preĝejo de Sankta Petro.Preĝejo de Sankta Petro.
* Detalo de la sonorilturo.Detalo de la sonorilturo.
* Sonorilturo kaj absido.Sonorilturo kaj absido.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Lárrede en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814526
 |
Interrivero, Unuiĝintaj Provincoj de Agra kaj Oudh, mapo de 1908 montranta la riveron Jamunon blue.
Rivero Jamuna ĉe Agra
**Jamuno** (en sanskrito kaj la hindia: यमुना, *Yamunā*) estas la plej granda alfluanta rivero de Gango en norda Barato. Origininta el la glaĉero Jamunotri je alteco de 6,387 metroj ĉe la sudaj okcidentaj deklivoj de montoj Banderpooch ĉe plej supra regiono de malsupra Himalajo en Utarakando, ĝi fluas laŭ totala longo de 1376 km kaj havas akvokolektan areon de 366,223 km², tio estas 40.2% el la tuta baseno de rivero Gango, antaŭ merĝi kun Gango ĉe Triveni Sangam, Allahabad, la loko por la festivalo Kumbhamela ĉiun 12an jaron.

La rivero Hindon, alfluanto de la Jamuna, originas en la Saharanpura Distrikto, el Supra Ŝivalik en Malsupro de Himalajo.

Vidu ankaŭ
----------

* Raj Gat
* Taĝ-Mahalo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jamuno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Geography of the Rigveda Arkivigite je 2018-01-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Yamuna Action Plan Arkivigite je 2007-10-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511380
* GND: 4304323-9
* LCCN: sh87001822
* VIAF: 234734136
* BNF: 155384309
 |
**Incidento de U-2** okazis la 1-an de majo 1960, kiam usona U-2 spiona aviadilo estis faligita de la Fortoj de la Sovetia Aerarmeo dum plenumado de fotografia aera spionado en sovetia teritorio. La aviadilo unuseĝa, flugita de la piloto Francis Gary Powers, estis trafita de S-75 Dvina (SA-2 Gvidlinio) surfaca-aera misilo kaj kraŝis proksime de Sverdlovsk (hodiaŭa Jekaterinburgo). Powers paraŝutis sekure kaj estis kaptita.

Komence, la usonaj aŭtoritatoj agnoskis la incidenton kiel la perdon de civila vetera esplorado de aviadiloj operaciitaj de NASA, sed ili estis devigitaj akcepti la veran celon de la misio kiam kelkaj tagoj poste la sovetia registaro montris la kaptitan piloton kaj partojn de la U-2-a ekipaĵo, inkluzive fotojn de sovetiaj militaj bazoj dum la misio.

La okazaĵo okazis dum la prezidanteco de Dwight D. Eisenhower kaj la ĉefministra regotempo de Nikita Ĥruŝĉov, ĉirkaŭ du semajnojn antaŭ la planita malfermo de orientokcidenta pintkunveno en Parizo. Ĝi kaŭzis grandan embarason al Usono kaj instigis gravan plimalboniĝon en ĝiaj rilatoj kun Sovet-Unio, jam streĉitaj pro la daŭranta Malvarma Milito.

Powers estis juĝita pro spionado kaj kondamnita al tri jaroj da malliberigo plus sep jarojn da malfacila laboro sed estis liberigita du jarojn poste la 10an de februaro 1962 dum malliberula interŝanĝo por sovetia oficiro Rudolf Abel.

* Kategorio Incidento de U-2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Aixinger** [lAslO aiksinger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aixinger László** estis hungara juĝisto, redaktoro, politikisto.

László Aixinger naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1883 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 23-an de marto 1944 en Bratislavo (Slovakio) (la hungara Vikipedio uzas aliajn datenojn!).

Biografio
---------

László Aixinger akiris juran diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1905. Post la diplomo li hejmenvenis kaj havis juran postenon en la juĝejo ĝis Traktato de Trianon, poste li estis redaktoro ĉe hungarlingva gazeto ĝismorte. Ekde 1920 li apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Ekde 1930 li havis altan postenon ankaŭ en hungara partio. Ekde 1938 li estis gvidanto de la hungaraj skoltoj en la ĵus deklarita lando Slovakio. Li okupiĝis ankaŭ pri la germana stenografio kaj li estis grava figuro de la hungara kultura vivo en Ĉeĥoslovakio kaj Slovakio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Pozsony* (1938)
* *Szülőföldem szép határa* (1940)
* *A Pozsonyi Hajósegylet története* (kunaŭtoro, 1941)
* *A legnagyobb magyar egy magyar kisebbség szemléletében* (3 studoj, kunaŭtoro, 1942)
* *A szlovákiai magyarság élete. 1938–1942.* (kunaŭtoro, 1942)
* *Felvidéki városok* (kunaŭtoro, 2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711066
* LCCN: n2003093660
* VIAF: 63387906
* ISNI: 0000 0001 1067 1156
* NKC: jn20020716522
 |
**Olga Gyarmati** [djarmati], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gyarmati Olga** estis hungara pafisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Várkonyi Tamásné kaj Aczél Tamásné* [vArkonji tamAŝnE, acEl]. Ŝia plej konata edzo estis Tamás Aczél.

Olga Gyarmati naskiĝis la 5-an de oktobro 1924 en Debrecen (Hungario), ŝi mortis la 27-an de oktobro 2013 en en:Greenfield, Massachusetts (Masaĉuseco, Usono).

Biografio
---------

Olga Gyarmati maturiĝis en 1945 en sia naskiĝurbo. Ŝi disidis depost la hungara revolucio de 1956, poste ŝi vivis unue en Britio, poste en Usono. Ŝi edziniĝis dufoje kaj naskis en 1960. Ŝi ricevis premiojn inter 1948-1951.

### Sporta kariero

Olga Gyarmati komencis sportadi en sia naskiĝurbo (1939-1943), poste ŝi estis atleto en ĉefurba sportklubo (1945-1956). Ŝi estis hungara ĉampiono 31-foje unuoble, stafete aŭ teame en mallongdistancaj kuroj (ankaŭ stafete), barierkurado, altosalto, longosalto, klasika pentatlono, globĵetado, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1947-1956 31-foje kaj ŝi kreis hungarajn rekordojn 24-foje. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948, Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun ora medalo en longosalto (1948).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821775
* GND: 124116049X
* LCCN: n2006044111
* VIAF: 48653787
 |





* Portalo pri Biografio
La **Distrikto Jászapáti** [jAsapAti] (hungare  *Jászapáti járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok. Ĝi situas sur ebenaĵo en la norda parto de la departemento (en la meza parto de la lando).

Distrikto Jászapáti en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Jászapáti, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 6 estas vilaĝoj.

La areo estas 544,45 km², kie loĝas 32 732 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1961, poste la komunumoj apartenis parte al Distrikto Jászberény, parte al Distrikto Szolnok. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013, poste ankaŭ tiu distrikto rekreiĝis.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo:  **Jászapáti**
* alia urbo: Jászkisér
* grandvilaĝo: Jászladány
* vilaĝoj:
	+ Alattyán
	+ Jánoshida
	+ Jászalsószentgyörgy
	+ Jászdózsa
	+ Jászivány
	+ Jászszentandrás

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la germana rezistanto Hans Scholl. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Hans Scholl.

**Hans Fritz Scholl** (naskiĝis la 22-an de septembro 1918, en Ingersheim (hodiaŭ, Crailsheim), mortis la 22-an de februaro 1943, en Munkeno) estis germana rezistanto kaj studento pri medicino, li estis rezistanto kontraŭ la Naziismo kaj ĉefa ano de la grupo "la Blanka rozo".

Kvankam lia patro malŝatis la nazian reĝimon, Hans Scholl aniĝis la hitleran junularon sed, seniluziigita, foriris el la movado kelkajn jarojn poste. Li aniĝis la (malpermesitan) movadon Jungenschaft, kaj pro tio li estis arestita de la Gestapo en 1937 kaj malliberita dum kelkaj semajnoj.

En 1939 li komencis lerni pri medicino en Munkeno kaj, kiel soldato en roto de studentoj, estis sendita, la 22-an de junio 1942 sur la orientan fronton por deĵori kiel armea flegisto. Tie li konstatis la kruelecon de la germanaj militistoj kontraŭ la judoj en Pollando kaj Rusio.

Inter la fino de 1941 kaj la mezo de 1942 li frekventis la socialistan eldoniston Carl Muth, kaj inspiriĝis el la predikoj de Clemens August von Galen, episkopo de Münster.

Kun Alexander Schmorell li fondis la grupon "la Blanka rozo" en la printempon 1942 kaj komencis disdoni unuajn flugfoliojn en kiuj ili eksplicite denuncis la Holokaŭston.

La 18-an de februaro 1943, Hans kaj sia fratino Sophie Scholl estis arestitaj en la Munkena universitato, post disdono de flugfolioj kaj sekve al denunco fare de la pordisto.
Ili estis juĝitaj kaj kondamnitaj al mortopuno la 22-an de februaro 1943 kaj ekzekutitaj per gilotino la saman tagon, spite al la germana juro, kiu trudis tempintervalon de 99 tagoj antaŭ la ekzekuto de kondamnito.

La dramon de la gefratoj Scholl kaj de sia grupo pritemas filmoj:

* *Blanka rozo* (orig. *Die Weiße Rose*, 1982) de Michael Verhoeven,
* *Kvin lastaj tagoj* (orig. *Fünf letzte Tage*, 1982) de Percy Adlon kaj
* *Sophie Scholl - La lastaj tagoj* (orig. *Sophie Scholl - Die letzten Tage*, 2005) de Marc Rothemund.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans Scholl (rezistanto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Kiu estis Hans Scholl Arkivigite je 2010-03-26 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Hans Scholl, germana rezistanto
* germane Biografie de Hans Scholl Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 322189
* GND: 118610309
* LCCN: n79026409
* VIAF: 61619938
* ISNI: 0000 0001 0907 360X
* SUDOC: 032365802
* BNF: 12340940h
* NLA: 36021182
* NDL: 00455712
* NKC: jn20000604944
 |
**Frigyes Károlyházy** [fridjeŝ kArojhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyházy Frigyes** estis hungara fizikisto, profesoro. Lia origina nomo estis *Fetter Frigyes*.

Frigyes Károlyházy  naskiĝis la 28-an de decembro 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 2-an de julio 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Frigyes Károlyházy frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon pri fiziko en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1952. Post siaj studoj li laboris en fizika instituto, kie pasis 48 jarojn. En 1956 li kandidatiĝis, en 1972 doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. En 1963 li ricevis la rangon docento, inter 1972 kaj 1999 li instruis en la menciita universitato kiel profesoro. Interrompoj okazis en 1964, kiam li esploris en Chapel Hill kaj en 1970 li instruis en Santiago de Ĉilio. Li ricevis 5 premiojn inter 1962 kaj 2006. Li okupiĝis konstante pri Teorio de la relativeco kaj kvantuma mekaniko.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Elektromágneses hullámok interferenciája a kvantum-elektrodinamikában* (1952/53)
* *Strong Interactions in the Four Dimensional Isotopic Space* (1959)
* *A Mach-elv az általános relativitáselméletben* (1964)
* *Gravitáció és a makroszkopikus testek kvantummechanikája* (1974)
* *A kvantummechanika alapfogalmainak elfogadtatása* (1981)
* *Hungarae gentis decus* (1998)
* *Az öcskös felesége* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hans Daniel Charles SIEVERS** (naskiĝis la 25-an de februaro 1893 en Hamburgo, mortis la 16-an de februaro 1965 en Kiel) estis germana pedagogo, politikisto de SPD kaj esperantisto. Inter 1927 kaj 1930 li estis ministro pri justico de Brunsvigo.

Vivo kaj verko
--------------

Kiel filo de komercisto Sievers vizitis la gimnazion inter 1903 kaj 1908. Poste li sekvis la instruistan seminarion de Braunschweig ĝis 1914. En tiu periodo li lernis Esperanton. De aprilo 1914 ĝis aprilo 1916 li partoprenis en la Unua Mondmilito. Ekde 1916 li laboris kiel instruisto en Deensen, Bad Gandersheim-Heckenbeck, Langelsheim kaj ekde 1919 en Braunschweig. Sievers tiam aliĝis al la partio SPD, transiris en 1919 al USPD, en 1920 al KPD kaj en 1922 reen al SPD.

### Ministro de Braunschweig

Sievers estis membro de la ministraro de la ŝtato Braunschweig inter 1920 kaj 1933. De la 22-a de junio 1920 ĝis la 23-a de oktobro 1920 li estis ĝia ministro pri popola edukado kaj inter decembro 1927 ĝis septembro 1930 ministro pri justico kaj popola edukado. En 1928 li kampanjis por la disigo de lernejo kaj eklezio. 

### Elmigro kaj reveno al Germanio

En 1933 Sievers elmigris al Danio kaj tiel eskapis la inundon de arestoj kaj torturoj de socialdemokrataj ministroj en Braunschweig. Li laboris kiel tradukisto, ĉiĉerono kaj helpanto de germanaj fuĝintoj en Odense. En 1940 li mem fuĝis al Stokholmo, kie li laboris kiel ĵurnalisto kaj ligvoinstruisto. En 1945 li reiris al Danio kaj organizis ĝis en 1948 lernejan instruadon por la tie vivantaj germanaj infanoj de fuĝintoj. Post lia reveno al Germanio Sievers estis direktoro de la ministrejo pri internaj aferoj kaj edukado de Schleswig-Holstein de 1948 ĝis 1957.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wilhelm Heinz Schröder: Sozialdemokratische Parlamentarier in den deutschen Reichs- und Landtagen 1867-1933 Arkivigite je 2009-06-29 per la retarkivo Wayback Machine germane

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Hieronymus von Colloredo (apartigilo) |

**Hieronymus Ferdinand Rudolf von COLLOREDO-MANNSFELD** (naskiĝinta la 20-an de julio 1842 en Przemyśl, mortinta la 29-an de julio 1881 en Blankenberge) estis aŭstria politikisto kaj arĥeologo. Lia patro princo Josef Colloredo-Mannsfeld († 1895) estis bienposedanto kaj grava ŝtatulo. Hieronymus edzinigis en 1865 la grafinon Aglae Festetics, kun kiu li havis du filojn kaj kvar filinojn.

Vivo
----

Private edukite li faris post 1865 agrikulturajn studojn en Anglujo. En majo 1859 Mannsfeld eniris la armeon en la rango de supera leŭtenanto. Li forlasis la armeon en 1865; en 1870 li estis nomumita *retiriĝinta honora kavaleriestro*. Li sekve gvidis la familiajn bienojn ekz. en Dobříš kaj en Opočno. En 1879 li estis akirinta posedaĵon en Zbiroh. En Sierndorf li okupiĝis ankaŭ pri prahistoriaj spuroj. En la kabinetoj de Adolf von Auersperg kaj Karl von Stremayr li deĵoris kiel ministro pri agrikulturo (inter majo 1875 kaj aŭgusto 1879). En 1876 li nomumitis sekreta konsilisto.

Politikista kariero
-------------------

Inter 1873 kaj 1881 Mannsfeld estis deputito ĉe la parlamento de Bohemio kiel reprezentantoj de konstitucifidelaj grandbienposedantoj kaj prezidis inter 1873 kaj 1875 la bohemian landan kulturkonsilion. Inter 1876 kaj 1881 Mannsfeld membris ĉe la viena parlamento *(Reichsrat)* kie li reprezentadis ĝis 1879 bienposedantojn de Malsupra Aŭstrio, poste ĝismorte la bohemiajn. Ekde 1879 li anis al la frakcio de la liberaluloj (kiun li estris inter majo kaj julio 1881). 

En la kabinetoj de Adolf von Auersperg kaj Karl von Stremayr li deĵoris kiel ministro pri agrikulturo (inter majo 1875 kaj aŭgusto 1879). En 1876 li estis nomumita sekreta konsilisto.

Literaturo
----------

* A. Cornaro, H. Killian: "Mannsfeld, Hieronymus Graf von". Ĉe: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). volumo 6, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1975, ISBN 3-7001-0128-7, p. 58-59
La **Distrikto Kapuvár** (hungare *Kapuvári járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron. Ĝi situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la nordokcidenta parto de la lando).

Distrikto Kapuvár en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Kapuvár, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 17 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 372,14 km², kie loĝas 23 326 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam ankaŭ pli frue, sed ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Sopron (historia departemento). La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Kapuvár**
* alia urbo: Beled
* vilaĝoj:
	+ Babót
	+ Cirák
	+ Dénesfa
	+ Edve
	+ Gyóró
	+ Himod
	+ Hövej
	+ Kisfalud
	+ Mihályi
	+ Osli
	+ Rábakecöl
	+ Répceszemere
	+ Szárföld
	+ Vadosfa
	+ Vásárosfalu
	+ Veszkény
	+ Vitnyéd

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
**Keresztély András Zipser** [kerestÉj andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zipser Keresztély András** (naskiĝis la 25-an de novembro 1783 en Győr, mortis la 20-an de februaro 1864 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio)) estis hungara instruisto, mineralogo, geologo, entomologo, membro de Rusa Scienca Akademio.

Biografio
---------

K. A. Zipser lernis en Besztercebánya, Selmec kaj Pozsony, ekde 1803 li instruis en Brünn. Reveninta al Besztercebánya en 1807 li establis lernejon por fraŭlinoj, li estis lernejestro ĝismorte. Li ankaŭ instruis en luterana gimnazio. Inter 1815 kaj 1817 li studvojaĝis al Pollando kaj Prusio. Lia kolektaĵo pri mineraloj konsistis en 12 mil da ekzempleroj. Li iniciatis en 1847 fondon de geologia societo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Versuch eines topographisch-mineralogischen Handbuches von Ungarn* (1817) - ĉefverko
* *Der Badegast in Sliatsch in Nieder-Ungarn* (1827)
* *Ueber die Statution in Ungarn* (1834)
* *Beszterce és vidéke* (1842)
* *Oedenburg und die achte Versammlung ung. Aerzte und Naturforscher* (1863)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* grtmanlingva biografio
**Hieronymus Commelinus** (naskiĝinta en 1560 en Douai, mortinta en 1597) estis germana-franca eldonisto kaj presisto.

Vivo
----

Estante protestanto Commelinus devis forlasi sian hejmlandon Francio kaj iris, post intertempa restado en Liono, al Ĝenevo. De tie li venis al Hejdelbergo. Tie li posedis presejon kies nomo estis *Officina St. Andreana*, kiun li tenadis kune kun la bofrato Bonitius. Post la morto de Commelinus la bofrato daŭrigis la mastrumadon. Ĉefa korektanto estis la filologo Friedrich Sylburg. La emblemo firmaa estis la Vereco sidanta respektive la Eterneco kies kapo estas vualata; dekstramane videblas la suno, maldekstramane palmero kaj libro, ĉepiede la terglobo.

Commelinus presis multajn klasikulojn - ofte li mem estis la eldonisto (ekz. de Apolodoro) - kiel: Seneko, Lukiano, Virgilio, Sofoklo, Pindaro, Eŭnapio, la patrojn de la Eklezio Atanazio kaj Johano Krizostomo. Ĉio estas altkvalita kaj egalas la bonan laboron de la eldonejo Etiennes.

Fonto
-----

Rudolf Schmidt: Deutsche Buchhändler. Deutsche Buchdrucker. Band 1. Berlin/Eberswalde 1902, p. 144, kio legeblas tie ĉi interrete.
**Péter Kolár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kolár Péter** estis (ĉeĥo)slovakia hungara maŝininĝeniero, teatrestro, politikisto.

Péter Kolár naskiĝis la 3-an de februaro 1947 en Košice (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 30-an de marto 2017 en Košice (Slovakio).

Biografio
---------

Péter Kolár apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, poste en Slovakio. Li maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1966, dum li violonadis en muziklernejo. Li komencis studi en Teknika Universitato en Košice kaj pro la Praga Printempo li estis aktiva en la politiko, kie li reprezentis interesojn de la hungara minoritato. Fine pro la politika subpremo li akiris maŝininĝenieran-pedagogian diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1974. Hejmenveninta al sia naskiĝurbo li laboris kiel inĝeniero, iom poste li instruis. Inter 1980 kaj 1990 li gvidis politikan sekcion de la hungara minoritato en Košice, poste li estis teatrestro de Teatro Thália (Košice) ĝis 2011 (tamen interrompe li estis gvidanto de la hungara minoritato inter 1997-2000). Li ricevis premiojn inter 1991-2018.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772421
* VIAF: 163972966
* ISNI: 0000 0001 1251 2810
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Monumento por la forstisto Schmid-Burgk, en Ilmenau (detalo)
**Hans SCHMID-BURGK** (naskiĝinta la 16-an de januaro 1860 en Regensburg, mortinta la 6-an de januaro 1923 sur Lahmberg-monto apud Ruhla) estis germana forstisto.

Vivo
----

Monumento alia apud Ruhla
Li iĝis en 1896 forstasistanto en Allstedt, en 1904 ĉefforstisto en Ruhla, en 1909 ĉefforstisto en Eisenach kaj ekde 1913 registara kaj forsta konsilisto en Vajmaro. En 1922 li nomumitis landa ĉefforstisto de la juna ŝtato Turingio. Li longtempe loĝis en la malnova forstistejo je Bermbachtal-valo. Li mortis dumĉasade.

Monumentaj honoroj
------------------

En la 1.11.1925 metitis memorŝtono por li tuj ĉe Ĉasdomo Gabelbach dum ĉeesto de la turingia registaro kaj la kompleta oficistaro de la forstoficejo de Ilmenau. Gvidis tion la ĉefforstisto de Ilmenau, Carl Großkopf. La roko estas de la monto Großer Hermannstein, dume la gisferan platon faris la ilmenau-a artisto Franz Reißmann. Per tio honoritis senĉesa agado lia por la konservado de paŝtejoj kaj forstoj. La monumento krome situas ĉe Goethe-migradopado.

Alia monumento troviĝas sur herbaro inter Zollstock kaj Altes Hubertushaus kun belvido je Wachstein (apud Ruhla), kiu terenfalis dum orkano en 2007 kaj poste - renovigite fare de la firmao Morgenweck el Wünschensuhl - restarigitis.

Notoj
-----

1. ↑  "Wiederrichtung des Schmid-Burgk-Denkmals", eisenachonline.de, 24.9.2008

Fonto
-----

Informtabulo ĉe la monumento en Ilmenau.

* Kategorio Hans Schmid-Burgk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Tabányi** [mihAj tabAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tabányi Mihály** estis hungara akordionisto, ĵazmuzikisto.

Mihály Tabányi naskiĝis la 1-an de februaro 1921 en Pilis, li mortis la 3-an de julio 2019.

Biografio
---------

Mihály Tabányi aĝis 5, kiam li komencis violonadi, en aĝo 7 akordionadi, en aĝo 8 pianadi. Li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, sed tiam mankis instruado de akordiono, tial li praktikadis per orgeno kaj kontrabaso. En 1942 li estis elektita **reĝo de akordiono**, en la sama jaro olimpika ĉampiono pri akordiono. Li ofte muzikadis kune kun György Cziffra, krome li fondis ankaŭ triopon. Depost la 2-a mondmilito la triopo iĝis okopo. Ekzemple okopano estis Aladár Pege kaj László Turán. En 1946 li ricevis muzikistan kontrakton en Svislando, inter 1949-1956 li muzikadis en signifa amuzejo en Budapeŝto, poste li muzikadis en Prago, Karlovy Vary, Sovetunio, ekde 1960 en Okcidenta Germanio. En la sekvaj jardekoj li turneis en diversaj landoj aŭ li instruis private en Hungario. Li ricevis premiojn inter 1942–2012.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Usono (1976)
* Budapeŝto (2009)
* Szolnok (2013, adiaŭa koncerto)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* Argentin tangó
* Harmonikakeringő
* Koncert keringő

Lia filma rolo
--------------

* Én, a kém (2002) - violonisto

Aŭdu ankaŭ
----------

* 
*

Memorigiloj
-----------

* premio "Tabányi Mihály" estis fondita en 2017

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Mihály Tabányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 662573
* VIAF: 121518964
* ISNI: 0000 0000 7932 311X
* MBA: ac5d7408-1137-4acc-a2b4-9eb1d15c280e
* NKC: xx0176950
 |
Je topologio, **maldiskreta spaco**[1] aŭ **ĥaosa spaco**[2] estas topologia spaco, kiu estas speciale triviala — al kiu mankas ajna malfermita subaro (krom la malplena aro kaj la tuta spaco). Iasence, la punktoj en maldiskreta spaco estas "topologie samaj".

Difino
------

Sur aro {\displaystyle X}, la **maldiskreta topologio** aŭ **ĥaosa topologio** estas la unika topologio, kiu plenumas la jenajn (ekvivalentajn) kondiĉojn:

* Ĉiu malfermita aro estas aŭ la tuta spaco {\displaystyle X} aŭ la malplena aro {\displaystyle \varnothing }.
* Ĉiu fermita aro estas aŭ la tuta spaco {\displaystyle X} aŭ la malplena aro {\displaystyle \varnothing }.
* Ĉiu bildigo {\displaystyle f\colon Y\to X} de ajna topologia spaco {\displaystyle Y} estas kontinua bildigo.

**Maldiskreta topologia spaco** estas topologia spaco, kies topologio estas maldiskreta.

Propraĵoj
---------

La maldiskreta topologia spaco estas Hausdorff-a spaco se kaj nur se ĝi enhavas nur nul aŭ unu elementon.

Ĉiu maldiskreta spaco estas kompakta spaco.

Bildigo

{\displaystyle f\colon X\to Y},
kies argumentaro {\displaystyle X} estas maldiskreta, estas kontinua se kaj nur se ĝi estas konstanta — t.e. pri ajnaj {\displaystyle x,x'\in X}, do {\displaystyle f(x)=f(x')}.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: mal/diskret/a "Tia, ke nur la tuta spaco k la malplena aro estas malfermitaj"
2. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: ĥaos/a "(pp topologio) Maldiskreta"

Vidu ankaŭ
----------

* Diskreta spaco, la mala koncepto
**Cuamba** estas grandurbo, administra centro de distrikto kaj universitata urbo en Mozambiko. Ĝi estis konata dum dominado de portugaloj, kiel **Nova Freixo** (=Nova Cindro).

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 14° 49′ S 36° 33′ O﻿ / ﻿14.817 °S, 36.550 °O﻿ / -14.817; 36.550 (mapo)Koordinatoj: 14° 49′ S 36° 33′ O﻿ / ﻿14.817 °S, 36.550 °O﻿ / -14.817; 36.550 (mapo)
* Areo: 131 km²
* Loĝantaro: 110.474 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC + 2

Geografio
---------

Cuamba situas sur altebenaĵo laŭ rivero en la norda sekcio de la lando.

Trafiko
-------

Cuamba havas flughavenon. Ĉefvojo inter Nampula-Lichinga trairas la urbon, krome kuras grava vojo al Pemba (Mozambiko). Ankaŭ fervojo Nacala-Malavio tuŝas la urbon kaj loka trajno kuras al Lichinga.

Rando de Cuamba

Klimato
-------

En Cuamba la averaĝa temperaturo varias somere inter ĉirkaŭ 30 °C kun sekeco, vintre ĉirkaŭ 18 °C kun pluvoj. Jare pluvas ĉirkaŭ 1000 mm.

Fontoj
------

* Angla, germana kaj portugala Vikipedioj
* 
* mapo
**Rita Takács** [takAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Takács Rita** estas hungara boksisto, piedbatboksisto, mondĉampiono.

Rita Takács naskiĝis la 10-an de aprilo 1982 en Kemecse.

Biografio
---------

Rita Takács longe vivis en Nyírbogdány kaj akiris biologian diplomon en Altlernejo de Nyíregyháza en 2005. Ŝi eklaboris en esplorinstituto en Nyíregyháza.

### Sporta kariero

Rita Takács ekde 1999 estis sportisto en Nyíregyháza. Ŝi estis hungara boksa ĉampiono en 2000, en la sekva jaro estis la tria en eŭropa ĉampionumo. Ŝi estis hungara piedboksa ĉampiono trifoje inter 2000-2002, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 2003.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* dateno kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   oficiala paĝo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819742
 |


* Portalo pri Biografio
**Mihály Tóth** [mihAj tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Mihály** estas hungara prokuroro, altlerneja instruisto.

Mihály Tóth naskiĝis la 2-an de decembro 1951 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Tóth maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös post 5 jaroj, juĝistan-prokuroran diplomon en 1977. Inter 1975 kaj 1998 li estis prokuroro, li akuzis tre konatajn aferojn. Intertempe en 1989 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio kaj en 2009 li doktoriĝis. Li ankaŭ instruis ekse la 1980-aj jaroj, li estis docento en Universitato Loránd Eötvös (1992) kaj Universitato de Pécs (1994). La habilitiĝo okazis en 1997, depost unu jaro li estas profesoro kaj katedrestro en Pécs ĝis 2016. Inter 1998–2000 li havis altan postenon en la justicministerio. Ekde 2019 li instruas en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Li ricevis premiojn inter 1992-2013. Lia edzino naskis 2 filinojn.

Liaj disertaĵoj
---------------

* *A terhelt védekezési szabadságának tartalma* (1989)
* *Gazdasági bűnözés és bűncselekmények a rendszerváltozás éveiben* (2009)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gazdasági bűncselekmények az alakuló joggyakorlatban* (1996)
* *Gazdasági bűnözés és bűncselekmények* (2002)
* *Einführung in das ungarische Strafrecht* (2006)
* *A mitológiától a Beatlesig (Rendhagyó bűnügyi jogesettár - megoldásokkal)* (2009)
* *Az adócsalás elkerülésének hamis mítoszai* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingvaj datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2021-04-14 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709369
 |
**István Dobner** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dobner István** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto.

István Dobner naskiĝis la 24-an de decembro 1694 en Déva (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Deva en Rumanio), li mortis la 15-an de marto 1746 en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio).

Biografio
---------

István Dobner aliĝis al la jezuitoj en 1709 en Kolozsvár. Li studis en Graz kaj Vieno. Li vivis kvar jarojn en Romo. Reveninta al Vieno li pastriĝis en 1722 kaj li doktoriĝis el juro kaj filiozofio. En 1724 li ekinstruis en Kolozsvár, post 2 jaroj en Kassa, poste li faris pastrajn servojn. En 1732 li instruis en Vieno, en la sekva lernojaro en la Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1734 kaj 1742 li estis gvidanto de Pázmáneum, intertempe kaj poste li estis monaĥejestro en pluraj urboj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Grati animi officium Stephano Bathorio Poloniae regi et Carolo VI. romanorum imperatori,...* (1725)
* *Theatrum belli adversus mundum, fortissimorum athletarum sanctorum Aloysii et Stanislai soc. Jesu…* (1728)
* *Augusta Hungariae spectacula. Augustissimi…* (1728)
* *Synopsis juris civilis definitionibus et quaestionibus plurimis enucleans omnes titulos institutionum imperialium* (manuskripto).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698435
* GND: 1063395593
* LCCN: n2007021613
* VIAF: 47170711
* ISNI: 0000 0000 6667 3321
 |
**Gusztáv Mihály Kovács** [gustAv mihAj kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Gusztáv Mihály** estis hungara kameraisto, produktoro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis *Krupka*, lia frato estis András Kruppka.

Gusztáv Mihály Krupka  naskiĝis la 29-an de julio 1895 en Lovasberény (laŭ alia informo en Nagyvárad), li mortis la 21-an de septembro 1969 en Melburno (Aŭstralio).

Biografio
---------

Gusztáv Mihály Kovács frekventis industrian mezlernejon en Budapeŝto, poste en 1912 li lernis la filmoteknikon en Torino. Post 3 monatoj li malsaniĝis, tial li hejmenvenis. En la sekva jaro li estis en la hungara filma produktejo, kie li spertiĝis. En 1915 kune kun siaj fratoj li establis memstaran filman laboratorion, kiun li gvidis ekde la sekva jaro. Tamen li forlasis la laboratorion kaj li iĝis signifa kameraisto, inter 1917-1919 li estis kameraisto de Alexander Korda. Inter 1920 kaj 1925 li laboris en filma produktejo de Vieno, poste li hejmenvenis kaj li denove fondis laboratorion. En 1936 li inventis metodon, helpe de tio la ekstrlandaj filmoj havis hungarajn voĉojn. Post la 2-a mondmilito la komenciĝanta socialismo arestis lin, fine post diversaj aventuroj li disidis al Vieno. Ekde 1950 li vivis en Melburno, kie li havis postenon en filma produktejo. Li pensiuliĝis en 1964. Post 2 jaroj li revojaĝis al Budapeŝto, sed li ne povis restarigi sian familion. Laŭ la ŝtato li estis figuro de la malnova reĝimo. Li revojaĝis al Aŭstralio, kie post jaroj li mortis. Ĉe lia tombo estas bronza tabulo, kiu manifestas: **li estis unu el la fondintoj de la hungara filma industrio**. Li edziĝis en 1927, baldaŭ li havis 3 filinojn, depost 1945 li pseŭde (laŭ dokumento) eksedziĝis, kio helpis forlasi la landon.

Elektitaj taskoj en filmoj:
---------------------------

### kiel kameraisto

* *Mire megvénülünk* (1916)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1917)
* *Terike* (1924)
* *Füst* (1930, ankaŭ produktoro)

### kiel reĝisoro

* *A jól sikerült uzsonna* (1929 ?, mallonga filmo)
* *Nevető Budapest* (1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En matematiko, **polariza idento** estas idento kun eroj de normigita vektora spaco super la reelaj nombroj kies normo estas difinita per ĝia ena produto. Tiam por ĉiuj eroj de la spaco (vektoroj) *x* kaj *y*

*||x + y||2 = ||x||2 + ||y||2 + 2 <x, y>*   (1)
Ĉi tiu idento estas analoga al la formulo por la kvadrato de dutermo:

*(x + y)2 = x2 + y2 + 2xy*   (2)

Konsekvencoj
------------

Se *y* en ekvacio (1) estas anstataŭigita per *-y* la rezulto estas

*||x - y||2 = ||x||2 + ||y||2 - <x, y>*   (3)
kiu respektivas al la kosinusa leĝo kaj estas analoga al ekvacio (2) kun *y* anstataŭigita per *-y*:

*(x - y)2 = x2 + y2 - 2xy*   (4)
Kunadicio de ekvacioj (1) kaj (3) rezultas je

*||x + y||2 + ||x - y||2 = 2||x||2 + 2||y||2*
kiu respektivas al la paralelograma leĝo kaj estas analoga al la sumo de ekvacioj (2) kaj (4):

*(x + y)2 + (x - y)2 = 2x2 + 2y2*
Subtraho de (1) kaj (3) rezultas je

*||x + y||2 - ||x - y||2 = 4<x, y>*
kaj do

{\displaystyle \langle x,y\rangle ={\frac {1}{4}}(\|x+y\|^{2}-\|x-y\|^{2})}
### Vektora spaco super kompleksaj nombroj

Polariza idento en vektora spaco super la kompleksaj nombroj donas esprimon por la ena produto

{\displaystyle \langle x,y\rangle ={\frac {1}{4}}(\|x+y\|^{2}-\|x-y\|^{2}+i\|x+iy\|^{2}-i\|x-iy\|^{2})}
kaj por ĝia reela parto kaj imaginara parto aparte

{\displaystyle \operatorname {Re} \langle x,y\rangle ={\frac {1}{4}}(\|x+y\|^{2}-\|x-y\|^{2})}
{\displaystyle \operatorname {Im} \langle x,y\rangle ={\frac {1}{4}}(\|x+iy\|^{2}-\|x-iy\|^{2})}

Pruvo
-----

Estu la normo de vektoro difinita kiel la kvadrata radiko de la ena produto de vektoro kun si

{\displaystyle \|x\|={\sqrt {\langle x,x\rangle }}\qquad \qquad (5)}
Nun trovu la enan produton de *x + y* kun sin. Per distribueco de la unua faktoro kun respekto al la sumo en la dua faktoro, kio estas pro lineareco de la ena produto, rezultas

*<x + y, x + y> = <x + y, x> + <x + y, y>*
Plu per distribueco de la duaj faktoroj kun respekto al la sumoj en la unuaj faktoroj rezultas

*<x + y, x + y> = <x, x> + <y, x> + <x, y> + <y, y>*
kaj pro tio ke la ena produto estas komuta *<y, x> = <x, y>* kaj do

*<x + y, x + y> = <x, x> + 2<x, y> + <y, y>*
Per la difino de normo (5), de ĉi tie rezultas la polariza idento.
**Gusztáv Richter** [gustAv riĥter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Richter Gusztáv** estis hungara inĝeniero, instruisto.

Gusztáv Richter  naskiĝis la 12-an de julio 1825 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la 4-an de februaro 1902 en Selmecbánya.

Biografio
---------

Gusztáv Richter frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis en Akademio de Selmec inter 1846–1850. Interrompo okazis dum la Hungara revolucio de 1848, tiam li estis revolucia soldato. Dum sia vivo li laboris en multaj lokoj, li esploris feroercojn en Mecsek, li gvidis konstruadojn de minejoj en Selmecbánya, li inspektoris minejajn ilojn en Transilvanio, ktp. En 1891 li estis ĉefa instruisto en mineja lernejo en sia naskiĝurbo. Li ricevis reĝan premion. Li enkondukis la unua en Hungarlando la minejajn borilojn funkciantajn kun aera premo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A vízvezető csatornákról* (1868)
* *Az úrvölgyi ülepítő szitákról* (1868)
* *Richter Gusztáv hengeralakú forgó zagylója* (1873)
* *Biztosító készülék a kosárral való szállításnál* (1874)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 199-a paĝo)
* pri borilo de Richter


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569090
 |
**Gábor Vladár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vladár Gábor** estis hungara juristo, politikisto, ministro, membro (korespondanta en 1937) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Vladár  naskiĝis la 14-an de oktobro 1881 en Bia. Li mortis la 19-an de julio 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Vladár frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis juran kaj ŝtatosciencan diplomojn. Li eklaboris en la ministerio, kie li atingis pli kaj pli altajn postenojn. En 1944 li estis ministro kelkajn monatojn. Post la ministeria konsilia kunveno la 14-an de oktobro 1944 li dekretis permeson de la maldekstrema gazetaro kaj la malpermesadon de la ekstremdekstraj artikoloj kaj finfine la liberigon de la politikaj kaptitoj. Tiun dekreton tuj nuligis la alvenanta nazia-germana armeo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az Országos Bírói és Ügyészi Egyesület harminc évének mérlege* (1937)
* *Tudományos munka-e a jogszabály előkészítése?* (1939)
* *Az egyház és az állam viszonya* (Rilato de la eklezio kaj la ŝtato), (1947)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio angle
**Thomas „Tommy" Lee Flanagan** (\* 16-an de marto 1930 en Detrojto; † 16-an de novembro 2001 en Novjorko) estis usona ĵazpianisto de svingo. Lia pianostilo entenis fortajn influojn de Al Haig kaj Hank Jones.

Vivo
----

Liaj gepatroj estis ĵazentuziasmuloj kaj antaŭenigis la muzikan talenton de Tommy Flanagan per klarneto-instruo jam en la aĝo de ses jaroj. Kiel 11-jarulo li transiris al piano. En 1945 li aŭskultis koncerton de Art Tatum, per kiu li definitive sentis la deziron fariĝi ĵazpianisto. Jam en la sama jaro Tommy Flanagan havis – nur 15-jara – sian unuan profesian prezentadon en la ensemblo de Dexter Gordon. Poste li laboris kun lokaj grupoj en Detrojto, interalie kun Lucky Thompson, Rudy Rutherford kaj Billy Mitchell. Post la militservo (1951-53) li ludis kun Kenny Burrell kaj iris al Novjorko.

Lia unua prezentado en Novjorko sukcesis en 1956, kiam li anstataŭis malsaneman kränkelnden Bud Powell. Lia ludo impresis Majlson Davis tiom, ke li invitis lin al sia venonta registrad-kunsido. Krome Flanagan kunlaboris kun Oscar Pettiford. Dum la sekvaj 20 jaroj Flanagan faris multajn registraĵojn, nun rekonatajn kiel klasikaĵoj. Unuaj registraĵoj ekestis marton de 1956 direktate de Kenny Burrell; aŭguston de 1957 li sonregistris en Stokholmo kun sia triopo el Wilbur Little kaj Elvin Jones unuafoje je propra nomo. Inter registradoj kun Curtis Fuller (*Blues-ette*, 1959), Dexter Gordon, Gigi Gryce, Coleman Hawkins, Freddie Hubbard kaj Wilbur Harden elstaras lia kunlaborado kun Sonny Rollins´ *Saxophone Colossus* (1956), *Giant Steps* (1959) de John Coltrane kaj The Incredible Jazz Guitar of Wes Montgomery.

Kiel pian-akompananto de Ella Fitzgerald Tommy Flanagan laboris en du pli longaj periodoj inter 1962 kaj 1965 samkiel de 1968 ĝis 1978, intertempe li laboris por Tony Bennett kaj kunverkis je registrad-kunsido de Roy Haynes (*Out of the Afternoon*) ĉe Impulse!. En 1978, post feliĉe travivita korinfarkto, Flanagan limigis sian laborkampon sur la propra triopo. Al pli granda publiko famiĝis interalie *Let's* el 1993. En la sama jaro li ricevis la alte dotitan danan ĵazpremion *Jazzpar Prisen*.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tommy Flanagan (muzikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Nekrologo en The New York Times
* Detala diskografio de Tommy Flanagan


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 372826
* GND: 134374231
* LCCN: n81095917
* VIAF: 2656064
* ISNI: 0000 0000 5946 6009
* SUDOC: 078061199
* BNF: 138939679
* MBA: c39a1eeb-e646-43e9-b984-4ffdc92b0241
* NKC: ola2002157400
* ICCU: TO0V281866
* BNE: XX870877
 |
**Gusztáv Szászy-Schwarz** [gustAv sAsi-ŝvarc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szászy-Schwarz Gusztáv** estis hungara juristo, advokato, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1918).

Gusztáv Szászy-Schwarz  naskiĝis la 1-an de januaro 1858 en Pest (urbo). Li mortis la 8-an de aprilo 1920 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Szászy-Schwarz devenis el juda familio. Li frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Germanio. Inter 1884-1896 li estis advokato, krome jam en 1896 li profesoriĝis en Budapeŝto. Baldaŭe li atingis pli altajn instruajn rangojn, krome en la studjaro 1902 li estis dekano. Li okupiĝis precipe pri preparoj de diversaj leĝoj, krome li ofte profitis la germanan juron.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magánjogi tanulmány* (1886)
* *A házassági jogról szóló javaslat bírálata ellenjavaslattal* (1894)
* *Az obstrukció jogtana* (1904)
* *Új irányok a magánjogban* (1911)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Gusztáv Szászy-Schwarz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)