recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Piramido de la kapitalisma sistemo, 1911.
**Kontraŭsistemo** estas ajna ago, ideologio aŭ politiko kiu povas iri de kritiko al malferme kontraŭ la sistemo, t.e. al socio bazita sur la hierarkio, kompetenta inter malforta kaj forta, kaj ĉefe kiam ĝi estas regata de ekonomia elito kun potenco super la tuta socio kaj supozeble demokrataj politikaj ordoj. Estas sociaj movadoj, kiuj estas kontraŭ-sistemaj movadoj kaj ankaŭ kontraŭsistemaj grupoj. Kontraŭsistemo ne estas sinonimo de kontraŭkapitalismo kaj neniel rilatas al agreso, kvankam iuj amaskomunikiloj misuzis ĝin, "trompante", kvazaŭ ĝi estus sinonimo de perforto.

Ankaŭ priskribita kiel "movado de movadoj", de la lasta triono de la 20-a jarcento, ĝi konkretigas, difinas kaj integras ĝiajn elementojn, prezentante sin kiel heterogenan alternativon al "sistemo" (aŭ "establado") kiu nun estas konata kaj identigita multe pli bone ol, ekzemple, en majo de 1968. Do, ĝi povas inkluzivi aliajn pli specifajn filozofiojn kaj movadojn kiel la aserto de media zorgo, apartigo de potencoj, pacismo, feminismo (aŭ kontraŭpatriarkeco), anarkiismo, kontraŭ-tutmondiĝo aŭ la antaŭe menciita kontraŭkapitalismo.

La termino "kontraŭsistemo" aperis por la unua fojo en la franca lingvo en 1717, kiam la tiel konataj "fratoj Pâris", dediĉitaj al financado, provis faligi la financan sistemon. Multaj novigaj ideologioj estis konsiderataj "kontraŭsistemaj" ĉe ilia naskiĝo mem kaj dum certa tempo ili estis konsiderataj "politike ĝustaj" aŭ eĉ, por novaj generacioj, parto de nova sistemo. Ekzemple, en la 1970-aj jaroj de la 20-a jarcento, estis konsiderata kontraŭsistema tre radikala politika vidado de ekologio, kiu celis kompreni kaj restrukturi la ekonomion kaj socion, kio estas la temo de nunaj daŭrigeblaj politikoj. Ankaŭ estas konsiderata kontraŭsistemaj kaj kontraŭ-faŝismo kaj eĉ Jesuo, kiu siatempe estis konsiderata kontraŭsistemulo sed hodiaŭ fariĝis grava reprezentanto de la enorme ampleksa sistemo de kristanismo.
dokumentkamerao kun fleksebla brako de la firmao Lumens
dokumentkamerao de la firmao Samsung
dokumentkamerao VZ-9.4 de la firmao WolfVision
Dokumentkamerao estas aparato por projekcii bildojn aŭ tekstojn de folio aŭ el libroj al ekrano. Simple dirite ĝi estas kamerao kiu fotas bildon kaj helpe de komputilo kaj cifereca projekciilo projekcias al ekrano.
Ekzistas aparatoj kiu staras sur tablo kaj tipoj kiuj pendas de la plafono.

### Tabloaparatoj

Tiaj aparatoj similas al retroprojekciiloj. La aparato estas transportebla.

### Plafonaparatoj

Tiaj aparatoj estas muntitaj al la plafono.

Uzado
-----

Per dokumentkamerao oni povas teorie ĉion projekcii. La plej multaj objektoj esta simple metitaj sub la kamerao, kiu fotas la objekton aŭ bildon kaj sendas ĝin al komputilo kiu siavice senda ĝin al cifereca projekciilo , kiu projekciis la bildon sur ekrano.
Tipa uzo por tiu aparato estas prelegoj, renkontiĝoj, lernejo, seminarioj kaj ĉie kie projeksiado estas necesa. La fotitaj bildoj kaj objektoj estas ankaŭ stokeblaj en la komputilo.

Vidu ankaŭ
----------

* retroprojekciilo
* cifereca projekciilo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dokumentkamerao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
*
*Por aliaj signifoj, vidu boden.*
**Boden** (lule-samea *Suttes*) estas setlejo en la historia provinco Norrbotten kaj sidejo de samnoma komunumo en Norrbottens län, Svedio.

La unua skriba mencio de Boden estas kiel *Bodebyn* en 1539, en nacia impost-datumaro. En 1543 Bodebyn havis sep bienojn, *hemman.* Ekde pli frue sameoj loĝis en la loko.

La Fortikaĵo de Boden fakte konsistas de pluraj fortikaĵoj, estis konstruita 1900–1916, kaj uzita 1907–1998. Ĝi protektis la orienta flanko de Svedio, kaj kiam ĝi estis konstruita, la orienta najbaro de Svedio estis cara Rusio (la rusia Grandprinclando Finnlando). 13 % de la milita defendo de Svedio koncistis de la garizono de Boden. La garizono mem ankoraŭ ekzistas, kaj restas multe signifa en la regiono. Ĝis 1982, oni tenis parton de la sveda oro-rezervo en la fortikaĵo.

Dum ekcerzo en 1914 kun efektivaj pafaĵoj, oni akcidente direktis la kanonojn nordoriente anstataŭ nordokcidente, al la lago Byddbyträsk kaj la vilaĝo Buddbyn. Oni elĵetis minimume tri pafaĵoj – unu ekzplodis en la akvo proksimume la lagobodo, unu eksplodis super la vilaĝo, kaj unu enteriĝis sen eksplodi. Oni raportis ke la vilaĝo sendis negociston kun la mesaĝo ke "se oni deklaris militon kontraŭ Buddbyn, la vilaĝo kapitulacis sen daŭra pafado". Neniu estis vundita.

* Centra Boden en la 1960-aj jarojCentra Boden en la 1960-aj jaroj

Komunumo
--------

La servico-sektoro grandas en la komunumo de Boden, kun la komunumo, la regiono kaj la sveda armeo kiel la plej oftaj laborejoj. La nombro de loĝantoj estis stabile ĉe ĉirkaŭ 28 000 loĝantoj ekde la komenco de la 2000-a jarcento.

Ekde la kreado de la komunumo en la 1970-aj jaroj la socialdemokratoj estis la plej granda partio, ekde 2010 formiĝanta estrarajn koaliciojn en la komunumo.

La komunumo troviĝas en la sudorienta parto de Norrbottens län, kaj en la nordo najbaras komunumo Gällivare, nordoriente komunumo Överkalix, sudoriente komunumo Luleå, sude komunumo Älvsbyn, kaj okcidente komunumo Jokkmokk. La rivero Lule älv trafluas la komunumo.

* Blazono de la komunumoBlazono de la komunumo

### Setlejoj

Jen setlejoj en la komunumo kun pli ol 200 loĝantoj kaj malpli ol 200 metroj inter la domojn, en 2017.

| Nr-o | Setlejo | Loĝantaro | Loĝodenso |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Boden** | &0000000000016969.00000016 969 | &0000000000001211.0000001 211 |
| 2 | Sävast | &0000000000003183.0000003 183 | &0000000000000847.000000847 |
| 3 | Trångforsen och Heden | &0000000000001864.0000001 864 | &0000000000000668.000000668 |
| 4 | Harads | &0000000000000518.000000518 | &0000000000000441.000000441 |
| 5 | Vittjärv | &0000000000000507.000000507 | &0000000000000389.000000389 |
| 6 | Unbyn | &0000000000000454.000000454 | &0000000000000486.000000486 |
| 7 | Södra Bredåker | &0000000000000194.000000194 | &0000000000000297.000000297 |
**Zacualpan** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Zacualpan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 198.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6717 loĝantojn. El tiuj estis 3253 viroj kaj 3464 virinoj. La komunumo havas surfacon de 219.6 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 26 minutoj norda latitudo kaj 98 gradoj kaj 21 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1670 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 6955 personoj. En la jaro 2000 temis pri 6993, do temis pri kresko / malkresko je 0.11 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 6110 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 66 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 1.08 % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zacualpan Arkivigite je 2006-11-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Emma SÁNDOR** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sándor Emma** estis hungara komponisto, tradukisto, edzino de Zoltán Kodály. Ŝia origina nomo estis (hungarsisteme) **Schlesinger Emma**, ŝia edziniĝa nomo estis (hungarsisteme) **Kodály Zoltánné**. Ŝia bofratino estis Irén Bánó.

Emma Schlesinger  naskiĝis la 17-an de marto 1863 en Baja, ŝi mortis la 22-an de novembro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emma Sándor devenis el juda familio. Ŝi lernis ankaŭ lingvojn, pianludon kaj kantadon. Ŝi edziniĝis, dum ekde 1903 ŝi lernis komponadon de Béla Bartók, ekde 1905 de Zoltán Kodály. Tiutempe ŝiaj komponaĵoj estis premiitaj en Londono kaj Parizo. Ŝi eksedziniĝis, poste ŝi denove edziniĝis al Kodály (ŝi estis pli aĝa 19 jarojn, ol Kodály, tamen tiu kontakto daŭris ĝismorte). Ŝi ankaŭ memstare kolektis popolkantojn, sed ĉefe li helpis muzikan vivon de Kodály. Dum la nazia erao Kodály ne permesis forporti Emma-n.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* diversaj komponaĵoj por piano
* tradukaĵoj de tekstoj de diversaj komponaĵoj al germana
* taglibro (valora por esploristoj pri Kodály)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**Emma Somló** [ŝomlO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somló Emma** estis hungara aktoro. Ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Lovik Károlyné* kaj *Király Elemérné*.

Emma Somló naskiĝis la 23-an de novembro 1877 en Debrecen, ŝi mortis la 8-an de oktobro 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emma Somló akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Szidi Rákosi kaj dum lernado ŝi jam havis rolojn en Teatro de Debrecen. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro de Miskolc en la teatra jaro 1896, poste en Teatro Magyar (1897-1899). Pro edziniĝo ŝi forlasis la scenejon inter 1899-1910, tamen escepte en 1902 en Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1910 pro divorco ŝi revenis al teatro de Kolozsvár, poste al Gaja Teatro, fine ekde 1912 denove al Nacia Teatro. Ŝi denove edziniĝis en 1917. Dum la 1-a mondmilito ŝi estis ankaŭ hospitala memservanto. Dum aktorado ŝi abrupte malboniĝis, post tagoj ŝi mortis.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Sidney Jones: *Gésák* (opereto) - Polly Rolly
* Gerhardt Hauptmann: *Hannele* - titolrolo
* Max Halbe: *Ifjúság* - Anna
* Ferenc Herczeg: *A Gyurkovics-lányok* - Mici
* Louis Varney: *La fille de Fanchon la vielleuse* - titolrolo
* Hermann Sudermann: *Pillangócsata*
* Henrik Ibsen: *Norá*
* Alexandre Dumas (filo): La sinjorino kun kamelioj - titolrolo
* Kálmán Csathó: *Te csak pipálj, Ladányi* - ŝia lasta rolo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Emma Somló en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742298
 |



* Portalo pri Biografio
**Kirko Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újpest, en mezo de loĝkvartalo Káposztásmegyer.

Historio
--------

Kvartalo de Káposztásmegyer estis konstruita en la 1980-aj jaroj. Laŭ la kutimo kirko ne konstruiĝis. En 1989 oni fondis paroĥon en 1989, ĝi funkciis en kutima loĝejo, sed mesoj okazis en la partia domo. La moderna kirko estis konstruita en la 1990-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. La konstruaĵo konformas al la loĝkvartalo, kie escepte ne troviĝas multe da deketaĝaj domoj, tial ankaŭ la kirko ne estas alta domo. Ĝi havas ĉefĉambron, kapelon (komprenu preĝejeton), diversajn ĉambrojn (ekzemple loĝejojn por la pastroj). En la suba parto urnotombejo funkcias.

Kermeso okazas dimanĉe de Sankta Triunuo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoserio
* hompaĝo hungare
* hungare
* hungare Arkivigite je 2014-07-15 per la retarkivo Wayback Machine

Kapelo (malgranda ĉambro) de la kirko Sankta Triunuo

* Kategorio Preĝejo Sankta Triunuo (Káposztásmegyer) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo de Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Jászárokszállás.

Historio
--------

La unua kirko konstruiĝis en 1630 (laŭ alia informo jam en 1458), la nun videbla en la 1760-aj jaroj, sed la turo restis la malnova. En 1787 ankaŭ la turo estis plene trakonstruita. La orgeno ekfunkciis en preĝejo de Óbuda en 1760, baldaŭe ĝi estis aĉetita por tiu preĝejo. En 1937 ĝi renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo havas unusolan kvadratan turon super la ĉefenirejo kaj unusolan navon. Fino de la sanktejo estas ronda, apude estas la sakristio. La eksteraĵo estas simpla, nur skulptaĵoj pri Sankta Petro, Sankta Paŭlo, kaj Ladislao la 1-a (Hungario) estas videblaj. En la korto ŝtona kruco situas de 1800. La interna parto estas ornamriĉa. Post la ĉefenirejo galerio situas. La ĉefaltaro prezentas Sanktan Triunuon (1770-1773). La aliaj 2 altaroj estas dediĉitaj al Sankta Antonio kaj Sankta Francisko. Ties bildoj estis pentritaj inter 1947-1951.

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Gaŭlio en la 1-a jarcento a.K. Gallia Cisalpina en la sudoriento
**Gallia cisalpina** aŭ **Gallia citerior** (en Esperanto "Gaŭlio ĉiflanke de la Alpoj" aŭ "Gaŭlio ĉiflanka") inter la jaroj 203 kaj 41 antaŭ nia erao estis provinco de la Romia Imperio. Laŭ modernaj geografiaj terminoj la provinco *Gallia cisalpina* ampleksis proksimume la nuntempan nordan Italion kaj la kroatian duoninsulon Istrio (latine *Histria*).

Ĉar en la areo ekde la 5-a jarcento antaŭ nia erao setlis keltoj, ĝi laŭ antikva kompreno unue apartenis al Gaŭlio, ne al Italio. La armeo de Romio okupis ĝin kadre de la Dua Punika Milito. En la unuaj jaroj la provinca nomo ankoraŭ ŝanĝiĝis. La historiisto Tito Livio nomis ĝin, foje „Gallia", „Ligures et Gallia" kaj „Ariminum" (Rimini). La nomo „Gallia cisalpina" kutimiĝis plej laste en la tempo de Lucio Kornelio Sulao, sed dokumentiĝas nur en la jaro 59 antaŭ nia erao, kiam Gaius Iulius Caesar (Julio Cezaro) ricevis tiun provincon kune kun Gallia Narbonensis kaj Illyricum por administrado.

En la jaro 49 antaŭ nia reao la urboj de la provinco ricevis la juron de romia civitaneco (*civitas Romana*), kaj ekde la jaro 41 antaŭ nia eraro la provinco ne plu konsideriĝis parto de Gaŭlio, sed parto de la provinco Italia kaj perdis la statuson esti propra provinco. Gallia cisalpinaestis estis la hejmregiono de signifaj latinaj verkistoj kiel Katulo, Vergilio, Tito Livio, *Cornelius Nepos* kaj la du Plinioj.

la gentoj de la provinco *Gallia cisalpina* (je verda fono)

Regionoj
--------

La provinco dividiĝis je la regionoj

* *Aemilia* (aŭ *Gallia cispadana*, vidu la nunan italan regionon Emilio-Romanjo),
* *Liguria* (vidu la nunan Ligurion),
* *Venetia et Histria* (vidu la nunajn regionojn Veneto (ĉirkaŭ la urbo Venecio) kaj Istrio)
* *Transpadana* (aŭ *Gallia transpadana*).

Literaturo
----------

* John Anthony Cramer: *A Geographical and Historical Description of Ancient Italy* ["geografia kaj historia priskribo de antikva Italio"], volumo I, Oksfordo 1826, paĝoj 40 ĝis 110
* Tilman Bechert: *Die Provinzen des Römischen Reiches. Einführung und Überblick* ["la provincoj de la Romia Imperio. Enkonduko kaj superrigardo"], von Zabern, Majenco 1999, ISBN 3-8053-2399-9, paĝo 63 kaj sekvaj

* Kategorio Gallia Cisalpina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gallegos** [gaLJEgos] estas municipo en la sudoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Gallegos* estas komprenebla etimologie kiel Galegoj, alude al deveno de reloĝantoj. 

Gallegos en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia montara municipa teritorio okupas totalan areon de 21,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 99 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 35 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Aldealengua de Pedraza, Pedraza, Matabuena, Aldealengua de Pedraza, Navarredonda y San Mamés (Madrid) kaj Villavieja del Lozoya (Madrid). Ĝi estas ĉe la Sierra de Guadarrama, kaj unu el la plej gravan montopintoj de la municipo estas La Peñota, lime kun la provinco Madrido (1917 m). La altitudo gamas inter 2 089 m kaj 1 160 m super marnivelo. La loĝloko staras sur 1 241 m super marnivelo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Pedraza*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj kruco de la 18-a jarcento ĉe la urbodomo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768215
 |
**Gallegos de Argañán** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *Gallegos de Argañán* estas tradukebla al *Galegoj de A.*, tio estas indiko pri la deveno de la reloĝantoj post la *Reconquista*. *Argañán* eble aludas al kamparlaboristoj.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cuéllar, Gallegos de Argañán, Gallimazo, Marialba y Puentecilla, okupas totalan areon de 47,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 279 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol mil loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Estas restaĵoj de antaŭromia epoko (*verracos*). Kiel setlejo, ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependigo. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas lastatempe de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752541
* VIAF: 234369952
 |
Masklo de Merlo (*Turdus merula*) kantanta. Birdokanto ofte funkcias kiel signalo por teritoria defendo.
**Intraspecia konkurenco** aŭ **Enspecia konkurenco** estas speciala formo de konkurado en kiu membroj de la sama specio konkuras pri la sama rimedo en ekosistemo (ekz. manĝaĵo, lumo, nutraĵoj, spaco). Tiu povas esti komparata al interspecia konkurenco, en kiu malsamaj specioj konkuras.

Ekzemple, du arboj de la sama specio kultivataj proksime kune konkuros pri lumo, akvo kaj nutraĵoj en la grundo. Ricevante malpli resursojn, ili rezultos pli nebone ol se ili kreskiĝu de ili mem (ekzemple malaltigitajn kreskokvotojn kaj pli malmultan produktadon). Arboj tial adaptiĝis iĝi pli altaj aŭ evoluigis pli grandajn radiksistemojn tra natura selektado.

Akridoj disponigas bestekzemplon. Per manĝado de herbo, individuaj akridoj senhavigas siajn samrangajn samspeciulojn de manĝaĵo. Tiu estas ekzemplo de ekspluatokonkurado, kiuj rimedoj ke la akridoj ne interagas rekte kun unu la alia, sed prefere havas negativan efikon en alies kresko kaj reproduktado de ilia efiko sur resurso (en tiu kazo, herbo). En aliaj kazoj, intraspecia konkurado povas esti kazo de interfera konkurado, en kiu la bestoj interrilatas rekte. Tiu estas la kazo, plej precipe, en teritoriaj bestoj: kelkaj individuoj aktive malhelpas aliajn ekspluati antaŭfiksitan resurson, kutime manĝaĵon aŭ spacon.

Intraspecia konkurado estas ĉefa faktoro influante la subportan forton de populacio (maksimuma populacinivelo apogita de la medio). La nivelo de loĝantarkresko ĉe altaj densecoj (konataj kiel denseco dependa inhibicio) povas esti vidata kiel efiko de intraspecia konkurado. Efektive, dum ĉe malaltaj densecorganismoj ne konkuras pri resursoj, ĉe pli altaj densecoresursoj iĝas limigante, kaj la loĝantaro jam ne povas pliiĝi. En esprimoj de loĝantarkreska indico, tio produktas sigmoidan kurbon, kio estas konata vido por ekologoj.

Bibliografio
------------

Solomon, E. P. Berg, L. R. & Martin, D. W. P. (2002). *Biology, sixth edition*. (N. Rose, Ed.). Stanford, CT: Thomson Learning.
Koordinatoj: 44° 44′ 54″ N 5° 08′ 39″ O﻿ / ﻿44.74833 °N, 5.14417 °O﻿ / 44.74833; 5.14417 (mapo)

**Montclar-sur-Gervanne** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 182 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Montclar-sur-Gervanne etendiĝas sur 29.63 km², kaj havis 182 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 6.1 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Pierre Andéol, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La kastelo Vachères estis konstruita en la 16-a jarcento sur la loko de antaŭa sinjordomo. La vilaĝo estas cetere ĉirkaŭata de mezepoka muro nomata "*Le Vingtain*".

Administrado
------------

Montclar-sur-Gervanne apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord
Pionira esplorlaboro en kultivmetodo per uzo de **Dispecigita Frondara Ligno** okazis komence de la jaroj 1980 sub gvidado de profesoro Gilles Lemieŭ, de la universitato de Lavalo (Laval), en Kebekio, sub la franclingva nomo "Bois Raméal Fragmenté", aŭ, plurale, "Bois Raméaŭ Fragmentés". Ekzistas konsiderinda franclingva materialo nun konsultebla sur la Interreto pri tiu temo kaj trovebla ĝuste per la komencliteroj "BRF".

Provita unue ĉefe en Kanado, tiu metodo estis eksperimentita ankaŭ en Valonio (Belgio), Ukrainio kaj en kelkaj evolulandoj. Temas pri ekologia kaj biologia metodo multrilate avantaĝa pro :

* konsiderinda ŝparo de akvo,
* plibonigo de la rikoltoj laŭ kvanto kaj kvalito,
* ebleco eviti la uzon de kemiaj kuraciloj kontraŭ plantmalsanoj, parazitoj kaj malutilaj insektoj,
* iom post ioma kreiĝo de humustavolo,
* regenerado kaj fekundigo de la grundo,
* apero kaj multiĝo de lumbrikoj tre utilaj en la fekundigo de la grundo,
* redukto de parazitaj atakoj,
* evito de erodo kaj lavado,
* malhelpo al ĝermado de trudherboj,

Interesaj rezultoj estis konstatitaj kontraŭ la sekeco kaj diseriĝo de la grundo:

* akvumado duonigita, grava redukto de la kvanto de nematodoj -- t.e. sinonimo de fadenvermoj -- (Eburio, 1994);
* akvumado kvaronigita en provoj en plantidejo (Burkino);
* signifa kresko de la rezistado de la kultivaĵoj al sekeco;
* reteno de la minerala azoto en la grundo;
* maizo-produktado kreskinta je 400% okaze de provoj en Eburio kaj Dominika respubliko;
* kresko de la biomaso
* ebleco krei fekundan grundon el ŝtona tereno kie plantoj ne povas kreski (observita en Kebekio).

La metodo konsistas el etendado, sur la grundo, de 3 ĝis 5 centimetra tavolo de dispecigita aŭ pistita frondara ligno -- t.e. de branĉekstremaĵoj, branĉetoj, vergetoj, junaj arboj -- poste miksita kun la grundo en profundeco de 5 ĝis 15 cm. La diametro de la branĉoj aŭ trunkoj freŝe tranĉitaj aŭ segitaj, ne sekinĝintaj, ne devas superi 7 cm, ĉar la plej bona parto, enhavanta plej multe da tanino, celulozo, suko, proteinoj, nutra substanco, troviĝas en la ekstrema parto de la branĉoj. Ligno estas etendenda plej malfrue 24 horojn post dispecigo aŭ pistado.

La plej favora periodo por entrepreni tian laboron estas kiam la arboj estas senfoliaj, do en vintro kaj parte en fino de aŭtuno kaj komenco de printempo. Malkonsilata estas la ligno de koniferoj, tamen eblas miksi ĝin kun ligno de diverspecaj foliarboj prefere malmolaj (kverko, fago, acero, k.a.) en maksimuma proporcio de 20%. Tion oni devas rekomenci principe ĉiun kvinan jaron.

Depende de la kvanto da ligno kaj de la surfaco de la tereno sur kiu oni volas etendi DFL, pistomaŝinoj pli malpli potencaj, kun elektra aŭ benzina motoro, aŭ adapteblaj sur traktoroj, ebligas dispecigon de la ligno.
**Inuktituta brajlo** estas proponita brajla alfabeto por la inuktituta lingvo, surbaze de la inuktituta silabaro. Ĝi estas vera alfabeto, malkiel la silabaro, kun apartaj literoj por la konsonantoj kaj vokaloj. Vokaloj estas skribataj antaŭ la konsonantoj, kvankam la vokaloj sekvas la konsonantojn en parolado. Ĝi estis eldonita en 2012 de Tamara Kearney, manaĝero de *Braille Research and Development* ĉe la *Commonwealth Braille and Talking Book Cooperative*. La libro ᐃᓕᐊᕐᔪᒃ ᓇᓄᕐᓗ (*La orfo kaj la blanka urso*) estis la unua (kaj eble nura) verko transskribita en inuktituta brajlo.

Ekzemplo
--------

Jen ekzempla teksto, unue en brajlo, poste en la silabaro kaj poste la transskribo.

⠕⠁⠪⠟⠘⠇⠪⠭⠘⠗⠞⠀⠕⠁⠪⠟⠕⠁⠘⠎⠪⠟⠟⠕⠞⠘⠝⠅
ᐅᖃᓕᒫᕆᑦ ᐅᖃᐅᓯᖃᖅᑐᓂᒃ
*uqalimārit uqausiqaqtunit*
⠘⠁⠕⠝⠕⠟⠘⠞⠞⠪⠞⠂⠀⠘⠁⠘⠇⠟⠕⠅⠘⠎⠕⠟⠘⠞⠞⠪⠞⠂
ᐃᓄᖁᑎᑦᑕ, ᐃᓕᖅᑯᓯᖁᑎᑦᑕ,
*inuqutitta, iliqkusiqutitta,*
⠕⠡⠪⠍⠕⠚⠞⠂⠀⠘⠁⠘⠇⠪⠞⠘⠗⠪⠚⠕⠁⠚⠕⠚⠘⠞⠞⠪⠞⠂
ᐆᒪᔪᑦ, ᐃᓕᑕᕆᔭᐅᔾᔪᑎᑦᑕ,
*ūmajut, ilitarijaujjutitta,*
⠘⠏⠘⠛⠪⠁⠗⠘⠝⠘⠗⠪⠇⠕⠁⠟⠪⠞⠞⠪⠞⠂
ᐱᒋᐊᕐᓂᕆᓚᐅᖅᑕᑦᑕ,
*pigiarnirilauqtatta,*
⠕⠝⠪⠝⠕⠋⠪⠾⠟⠘⠎⠪⠍⠘⠝⠞⠪⠞⠕⠇
ᓄᓇᕗᑖᖅᓯᒪᓂᑦᑕᓗ
*nunavutāqsimanittalu*
⠘⠍⠅⠪⠮⠕⠽⠪⠑⠕⠚⠘⠝⠅⠂⠀⠪⠁⠍⠪⠍⠕⠇
ᒥᒃᓵᓅᖓᔪᓂᒃ, ᐊᒻᒪᓗ
*miksānūngajunik, ammalu*
⠪⠁⠘⠍⠕⠎⠅⠪⠅⠝⠘⠝⠗⠘⠝⠅⠲
ᐊᒥᓱᒃᑲᓐᓂᕐᓂᒃ.
*amisukkannirnik.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Inuktituta brajlo Arkivigite je 2016-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
Mapo montranta rezultojn de la dispartigo de Bengalio en 1905. La okcidenta parto (Bengalio) akiris partojn de Oriso, la orienta parto (Orienta Bengalio kaj Asamo) reakiris Asamon kiu estis farita separita provinco en 1874.
La decido plenumi **Dispartigon de Bengalio** (en bengala: বঙ্গভঙ্গ) estis anoncita la 7an de Julio 1905 fare de la Vicreĝo de Hindio, nome Lord Curzon. Tiu dispartigo okazis la 16an de Oktobro 1905 kaj separis la tre islamajn orientajn areojn el la tre Hinduismaj okcidentaj areoj. La Hinduoj de Okcidenta Bengalo kiuj dominis la Bengalajn negocojn kaj ruran vivon plendis ke tiu divido farus ilin minoritato en provinco kiu aliĝus kun la provinco de Biharo kaj Oriso. Hinduoj estis koleraj pro tio kion ili konsideris politikon de "dividu kaj regu", laŭ kiu la koloniistoj turnis la indiĝenan loĝantaron kontraŭ si mem por regadi, kvankam Curzon asertis ke tio produktos administracian efikecon. La dispartigo kuraĝigis Hinduojn kaj kondukis Islamanojn formi siajn proprajn naciajn organizojn laŭ komunumaj linioj. Bengalio estis reunuigita fare de Lord Hardinage en 1911 kiel klopodo repacigi la malkonsentojn inter Bengalanoj. Ĝi estis reunuigita pro la jenaj tialoj:

* 1. La movado Sŭadeŝi okazigis tumultajn protestojn kontraŭ la dispartigo.
* 2. Hinduoj pensis ke Orienta Bengalio havos siajn proprajn tribunalojn kaj politikojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Bangladeŝo

Notoj
-----

1. ↑   Encyclopædia Britannica, "the creation of the barrier"  Konsultita la 7an de februaro 2018.
2. ↑   Bipan Chandre Lal, "History of Modern India", ISBN 978-81-250-3684-5, pp. 248–249

Bibliografio
------------

* Edwardes, Michael. *High Noon of Empire: India under Curzon* (1965)
* McLane, John R.. "The Decision to Partition Bengal in 1905," *Indian Economic and Social History Review,* July 1965, 2#3, pp. 221–237

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dispartigo de Bengalio (1905) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ahmed, Sufia.  (2012) "Partition of Bengal, 1905", *Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh*. Asiatic Society of Bangladesh.
**Gallegos de Sobrinos** [gaLJEgos desoBRInos] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco.

Gallegos de Sobrinos en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Gallegos de Sobrinos kaj Blascojimeno, okupas totalan areon de 43,27 km² (inklude submunicipon Blascojimeno) kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 36 loĝantojn. Tamen apenaŭ 10 personoj loĝas tie vintre dum semajnfine kaj somere la loĝantaro pliiĝas. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 37 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Ermitejo Virgen del Espino.Ermitejo Virgen del Espino.
* Tradicia arkitekturo.Tradicia arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762009
 |
Modelo kun minijupo
Minijupo kun tartana patroneo
**Minijupo**, aŭ **mini-jupo**, estas jupo tre super la genuoj, proksima al la gluteoj. Se la supraĵo kaj jupo formas unu tutaĵon, tiam temas pri **mini-robo**. **Mikro-jupoj** estas *treege* kurtaj, kaj plej ofte nur portataj por publikaj eventoj.

Mini-jupoj estis inventitaj de Mary Quant, kiu ankaŭ inventis kaj promociis kurtkalsonojn (hot pants). Estas malkonsento pri kiu havis la ideon unue; kelkaj parolas pri André Courrèges aŭ John Bates. La kurta kaj ĉiam pli kurta jupo jam evoluis inter modemaj junaj virinoj: la dezajnistoj kiuj adaptis ĝin nur helpis disvastigi la stilon. Rilate al Quant, ŝi donis al ĝi nomon. Mary Quant nomis la mini-jupon laŭ la nomo de sia preferata aŭto, la Mini. Ŝi tiel ŝatis la aŭton, ke ŝi havis iun speciale dezajnitan por ŝi.

Vidu ankaŭ
----------

* Miniĉemizo

Fotaro
------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Referencoj
----------

* Minijupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Minijupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Lester, Richard, *John Bates: Fashion Designer*, Londono 2008.
2. ↑   Barry Miles, 2009. The British Invasion: the music, the times, the era Sterling Publishing Company Inc. 2009
diagramo de dispartigo de unuo konsistanta el kvar reelaj funkcioj sur cirklo
Je diferenciala geometrio, **dispartigo de unuo** estas kolekto de funkcioj, kies sumo estas ĉie 1. Dispartigoj de unuo estas uzataj por difini mallokajn strukturojn loke: oni difinas lokajn strukturojn kaj difinas la mallokan strukturon kiel la sumon de la lokaj strukturoj ponditan per la dispartigo de unuo.

Difino
------

Se {\displaystyle X} estas (topologia) sternaĵo, **dispartigo de unuo** sur {\displaystyle X} estas aro de kontinuaj funkcioj {\displaystyle (f\_{i}\colon X\to [0,1])\_{i\in I}}, kiuj plenumas la jenajn du aksiomojn:

* Ĉirkaŭ ĉiu punkto {\displaystyle x\in X} ekzistas ĉirkaŭaĵo {\displaystyle V\ni x} tia ke, la restrikto al {\displaystyle V} de ĉiuj, krom finiaj esceptoj, funkcioj {\displaystyle f\_{i}} estas nul.
* Ĉe ĉiu punkto {\displaystyle x\in X}, {\displaystyle \textstyle \sum \_{i\in I}f\_{i}(x)=1}. (Tiu sumo estas difinebla ĉar la nombro de nenulaj {\displaystyle f\_{i}(x)}-oj estas finia.)

Se {\displaystyle X} estas glata sternaĵo, **glata dispartigo de unuo** estas dispartigo de unuo konsistanta nur el glataj funkcioj.

Referencoj
----------

* Tu, Loring W.  (2011) *An introduction to manifolds*, 2‑a eldono, Universitext (angle), Springer-Verlag. doi:10.1007/978-1-4419-7400-6. ISBN 978-1-4419-7399-3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Partition of unity* en MathWorld.
La **minimuma formulo** (aŭ **empiria formulo**) estas aparta molekula formulo en kiu la nombro de atomoj de ĉiu kemia elemento konstituanta estas reduktita al la rilata Plej granda komuna divizoro.

La minimuma formulo allasas informojn pri la Izomeroj kaj la disbranĉigoj. 

La **minimuma formulo** liveras, fakte, utilon kaj praktikan kaj teorian. Ĝi funkcias kiel la unua stadio el kiu starti por rekonstrui la molekulan formulon de kemia kombinaĵo pri kiu estas konataj, ekzemple, nur la procento de ĉiu elemento kontribuanta al la formiĝo de la molekulo.

Ekzemplo de formuloj minimumaj
------------------------------

Ekzemplo de formuloj minimumaj estas:

| molekula formulo | minimuma formulo |
| --- | --- |
| H2O2 | HO |
| C6H12O6 | CH2O |
| Si6H6 | SiH |

Ekzemple de utiligo
-------------------

Interesa metodo de utiligo de minimuma formulo rezidas ĝuste en la rekupero de la formulo de kombinaĵo de konata konstituo, ekzemple se la elementa analizo de kombinaĵo konigas la jenajn datenojn:

* kalio 35,56%
* fero 17,02%
* Karbono 21,88%
* azoto 25,53%

Tial 100 gramoj da tiu specimeno entenas 35,56 gramojn da kalio, 17,02 gramojn da fero kaj tiel plu.
Oni kalkulas la nombron de (mol=gr/PM)

* kalio: 35,56 / 39,102 = 0,90
* fero: 17,02 / 55,84 = 0,30
* karbono: 21,88 / 12,01 = 1,82
* azoto: 25,53 / 14,007 = 1,82

Oni do dividas la rezultojn akiritajn per la rezulto plej malgranda (ĉikaze per 0,30); rezultas tiamaniere la atomaj koeficientoj de unuopa elemento en la molekulo:

* kalio = 0,90 / 0,30 = 3
* fero = 0,30 / 0,30 = 1
* karbono = 1,82 / 0,30 = 6
* azoto = 1,82 / 0,30 = 6

El kiu eblas eltiri la formulon minimuman de la kombinaĵo:

K3Fe(CN)6
Rimarkendas ke en tiu kazo la minimuma formulo koincidas kun la molekula formulo. En mala kazo, nepras koni almenaŭ kroman datenon de la kombinaĵo (ekzemple, la maso *absoluta* aŭ la *rilata* maso). Ĝenerale, la ilustrita metodo alestigas ĉiam la minimuman formulon de la substanco (ne, do, de la molekula formulo).

Vidu ankaŭ
----------

* Kruda formulo
* Struktura formulo
* Unueca formulo
* Kemia formulo
**Gallinero de Cameros** [galjiNEro dekaMEros] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Nova Kamero. La loknomo *Gallinero* estas etimologie komprenebla kiel *Kokinejo*.

La municipa teritorio de Gallinero de Cameros, en la sudo de la regiono.
Preĝejo.
Ermitejo.

Geografio
---------

Ĝi estas tre aparta loko komunikita nur laŭ la montara tre malfacila regiona ŝoseo LR-454 okcidente kun Pradillo.

Historio
--------

La plej frua dokumento en kiu aperis citita Gallinero estas la Katalogo de la senjoroj de Biskajo. En ĝi oni mencias doña Goda López, senjorino de Gallinero, filino de don Lope, senjoro de Alavo, Biskajo, Gipuzko kaj Nájera, mortinta en 1093. 

Dum la Moderna Epoko, Ortigosa prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 136 loĝantoj ĝis 24 en la 1980-aj jaroj kaj tiel stabiliĝis la loĝantaro.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, la industrio pri ligno kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, kvar ermitejoj, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796140
 |
Galjardo en Sieno, Italio, 15a jarcento.
**Galjardo** (france: **galliarde**; itale. *gagliarda*) estis danco en rapida triotakto disvastigita ekde 1400 en Francio, kiel saltodanco ofte kombinita kun pli malrapida paŝodanco. Kiel dancoparo pavano - galjardo kerna movimento de la instrumenta suito ĝi poste estis anstataŭita de la korento.

Je la komenco popoldanco, la galjardo disvastiĝis ĝis fine de la 15-a jarcento ankaŭ je vmulaj eŭropaj kortegoj. En la danclibroj de la 16-a jarcento (ekz. de Pierre Attaingnant aŭ Thoinot Arbeau) estas priskribitaj abundaj variaĵoj de ĉi tiu danco. Baza paŝo estas la *cinque-pas* (eo: kvin paŝoj), konsistaj el kvar etaj saltoj, alterne de la maldekstra sur la dekstran piedon, je kio la ĉiufoje alia piedo estas direktita antaŭen en la aero. La kvina fina paŝo nomiĝas kadenco: oni kondukas per iomete granda salto la antaŭan piedon malantaŭen kaj metas ĝin oblikve dislokita. La galjardon oni dancis kaj sole kaj ankaŭper partnero, en kortega kunteksto ĉiam kun partnero.

Famaj kaj fervoraj galjardodancantoj estis ekz. reĝino Elizabeto la 1-a de Anglio kaj Juan José de Austria.

galjardo, ĉ. 1530

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Galjardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detala retpaĝo (franclingva) pri renesancdancoj kun aŭdekzemploj Arkivigite je 2008-01-20 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 47° 28′ 15″ N 4° 01′ 38″ O﻿ / ﻿47.47083 °N, 4.02722 °O﻿ / 47.47083; 4.02722 (mapo)

**Cussy-les-Forges** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 328 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

La vilaĝo estas trafluata de la rivero Cousin.

Geografio
---------

Cussy-les-Forges etendiĝas sur 13.62 km², kaj havis 328 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 24 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Guy Blandin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Cussy-les-Forges apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Guillon
**Dajsonstrukturo** estas hipoteza porloĝa megastrukturo, kiun pli progresinta civilizacio konstruus en spaco. Tia inĝenierarta civilizacio devus esti almenaŭ ĉe la Tipo II en la Kardaŝeva skalo.

Origine en la jaro 1959, Freeman J. Dyson, brit-usona teoria fizikisto kaj matematikisto, hipotezis sferan
sistemon de orbitantaj sunpovaj satelitoj komplete ĉirkaŭantaj stelon aŭ sunon. Tiu strukturo nomiĝas la **Dajsonsfero**, kiu kaptus plejparton aŭ la tuton da la energia produktokvanto de la stelo. Pri tiu koncepto, sinjoron Dyson influis la verko *Stelfaranto* (1937) de Olaf Stapledon, kaj la verkoj de John Desmond Bernal kaj de Raymond Zinke Gallun.

Ekzistas aliaj variaĵoj, tielnomataj Dajsonstrukturoj. Solida ŝelo ĉirkaŭ stelo estas la **Dajsonŝelo**. La **Dajsonringo** estas orbitanta ringo ĉirkaŭ stelo ĉe la vivebla zono, ekzemple de nia Suno ĉe radiuso de 1 AU. En la sciencfikcia romano *Ringmondo* (1970) de la usona verkisto Larry Niven, ekzistas tia solida strukturo, kaj en ĝia stelflanka parto estas vastaj kontinentoj, oceanoj, maroj, kaj tiel plu. Multopon da la Dajsonringoj ampleksas la **Dajsonsvarmo**. La **Dajsonbobelo** similas al tio, sed la elementoj ne orbitas, sed estas senmovaj rilate al la stelo.

Bildaro
-------

* DajsonŝeloDajsonŝelo
* DajsonringoDajsonringo
* DajsonsvarmoDajsonsvarmo
* DajsonbobeloDajsonbobelo

* Kategorio Dajsonstrukturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Virina sacerdoteco kaj papo Franscisko** elstaras klare kaj sintonie kun la tradicio de la Katolika Eklezio el lia unua encikliko, la "Evangelii gaudium", kiu estis kune redaktita de la du "papoj", nome de la papo "sur la papa seĝo" (Francisko) kaj la ĵus demisiinta Benedikto la 16-a. Jen la preciza teksto koncernanta tiun aspekton de la encikliko:

"La laŭjura revenĝoj de la rajtoj de la virinoj… ne povas esti malserioze neglektata. La sacerdoteco rezervita al la viroj kiel signo de Kristo kiu sin donas al la Eŭkaristio estas problemo nemetenda al diskuto, sed povas fariĝi motivo de aparta konflikto se oni tro identigas kun la sakramentan prerogativon kun la povo". "En la Eklezio la funkcioj «ne produktas superecon de la iuj sur aliaj». Fakte, iu virino, Maria, pozicias en la Eklezio pli grave ol la episkopoj" (104). Krome, la papo rimarkigas ke la junularo devas havi "pli grandan protagonistemon" (106). 

Tial, el tiuj citaĵoj kaj aliaj, laŭ papo Francisko:

1. La problemo ne ekzistas
2. La povo en la Eklezio ne identigas kun la digneco
3. La digneco kiu distingas la kristanon naskiĝas el la baptismo kaj neniam el la funkcio.

Fontoj
------

* Itallingva Sintesi ampia dell’Evangelii Gaudium
* Facebook

Vidu ankaŭ
----------

* sacerdoteco
* Encikliko
* Papo
* Baptismo
* Kritikoj al la Katolika Eklezio
* Egalismo
**Karel TRAXLER** (naskiĝis la 19-an de junio 1914 - mortis la 30-an de majo 2012 en Příbram) estis ĉeĥa juristo kaj esperantisto, JUDr. aŭtoro de Esperanta-ĉeĥa jura vortaro kaj Ĉeĥa-esperanta jura vortaro.

Li studis la juran fakultaton de Universitato de Karolo en Prago. Ĝis 1980 laboris kiel profesia juĝisto en la sfero civiljura. En 1978 emeritiĝis kaj laboris en Příbram kiel jurkonsilanto en Konsultejo por Familio, Geedzeco kaj Interhomaj Rilatoj.

Kun Esperanto li konatiĝis jam kiel gimnaziano, sed detale komencis okupiĝi pri ĝi nur post 1970 kiel membro de Esperanto-Klubo en Příbram, kie li gvidis kurson de Esperanto. Dum sia restado en Kanado (Calgary) li vizitadis lokan Esperanto-klubon, kie li kunlaboris pri la Esperanta kaj ĉeĥa partoj de plurlingva sporta vortareto, eldonita okaze de Vintraj Olimpikoj 1988 en Calgary. Antaŭ la 81-a UK en Prago 1996 li verkis por la revuo *Naše rodina* (Nia familio) artikolon *"Úvahy o mezinárodním jazyku"* (Rezonoj pri la internacia lingvo) kun precipa prezento de Esperanto. En tiu fako liaj ĉefaj verkoj estas juraj vortaroj ĉeĥa-esperanta (1986) kaj esperanta-ĉeĥa (1986), pri kiuj li povis labori danke al kompreno kaj subteno de la edzino Olga kaj filo Jiří (Georgo).

Verkoj
------

* **La fonemo ĥ kaj ties transformoj en la internacia scienca leksikologio** (En: AEST 1980, Ústí nad Labem)
* **Právnický slovník česko-esperantský - Jura vortaro ĉeĥa-Esperanta** (Praha, Ĉeĥa Esperanto-Asocio, 1986, 137 p.)
* **Právnický slovník esperantsko-český - Jura vortaro Esperanta-ĉeĥa** (Praha, Ĉeĥa Esperanto-Asocio, 1986, 164 p.)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Karel Traxler[*rompita ligilo*]
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

La **Kontraŭ-Drinkeja Ligo** (angle *Anti-Saloon League*) estis la gvidanta lobia organizo por alkoholmalpermeso en Usono en la frua 20-a jarcento. Ĝi havis fortan apogon en la usona sudo kaj en nordaj ŝtatoj inter fervoraj religiuloj. La organizo monitoris la leĝfaradon kaj oni ekzamenis kiu kiel voĉdonos kaj ne okupiĝis pri tio, ĉu drinkas la la voĉdonanto aŭ ne.

La societo estis fondita en Oberlin, Ohio en 1893, ĝia influo rapide larĝiĝis. Ĝi estis en 1895 nacia organizo kaj baldaŭ iĝis la plej grava kontraŭalkoholaĵa lobio en Usono, malgravigante la organizojn Woman's Christian Temperance Union kaj Prohibition Party. Ĝia triumfo estis la tutnacia malpermeso, enigita en la konstitucion, kiel 18-a aldono en 1920. La malpermeso ĉesis en 1933.

La organizo estis konstruita desupre, ĝia unua gvidanto estis Howard Hyde Russell (1855-1946). La sidejo de la organizo estis Vaŝingtono ĝis 1909, poste Westerville (Ohio), which had a reputation for temperance. Ili elsendis de tie 40 tunojn da leteroj po monato.

La plej grava gvidanto de la movado estis Wayne Wheeler, dum Ernest Cherrington kaj William E. Johnson ("Pussyfoot" Johnson) estis grave influaj kaj fortaj personoj.

La Ligo uzis politikan premon je (kontraŭ) prezidenta kandidato Al Smith, kiu en 1928 opoziciis la malpermeson.

Nuna historio
-------------

Pri la historio de la Ligo memorigas la Westerville Public Library. La ligo havis la nomojn Temperance League (1948-50), National Temperance League (1950-64) kaj American Council on Alcohol Problems ekde 1964. Ĝi restis fidela al la originalaj celoj.

* Kategorio Kontraŭ-Drinkeja Ligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Hatlaczky** [hatlacki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hatlaczky Ferenc** estis hungara kajakisto, arkitekto, trejnisto. Lia malofta familia nomvarianto estis *Hatlaczki*, lia moknomo estis "barack" (=abrikoto).

Ferenc Hatlaczky naskiĝis la 17-an de januaro 1934 en Vecsés, li mortis la 8-an de septembro 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Hatlaczky frekventis bazlernejon en sia naskiĝurbo, maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, finee li akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li estis sportisto ekde 1950, ofte okazis, ke li iris al la universitato sur la Danubo per kajako. Inter 1953-1959 li apartenis al la hungara elektita teamo. En 1959 li forlasis la kajakadon kaj li estis trejnisto. En 1983 li establis kajakistan sportklubon en Göd. Dum la sportado li estis ankaŭ duona arkitekto, sed post la sportkariero jam plena arkitekto. Li projektis ankaŭ sportŝipojn kaj remilojn. Li ricevis 2 premiojn en 1954.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* meblovendejo en Miskolc
* sportekzercejo en Dunavarsány

Elektitaj sportaj rezultoj
--------------------------

* olimpia arĝenta medalo en 1956 (Melburno): sola kajako 10 000 m
* monda ĉampiono (1954) kaj trifoje atingis la duan lokon
* ĉampiono de Eŭropo (1959, Duisburg)
* hungara ĉampiono 15-foje inter 1953-1959 individue aŭ teame.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Vecsés

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* 
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693184
 |
Transiro de oceana kaj kontinenta krusto je pasiva kontinentrando. Prezentaĵo ege simpligita
La **kontinenta terkrusto** konsistas, kontraŭe al la oceana terkrusto, el magmaj petroj kun meza ĝis alta SiO2-enhavo, parte diktavolaj sedimentoj kaj la el ili ekestintaj metamorfaj produktoj. Pro la, relative al la oceana krusto, alta kvoto je aluminio kaj la ĝenerale alta kvoto je silicio, oni ankaŭ uzas la akronimon **sialo**.

La denseco de la kontinenta terkrusto kun proksimume 2,7 g/cm3 estas malplia ol tiu de la oceana krusto. Ambaŭ "naĝas" izostaze sur la astenosfero. La dikeco de la kontinenta krusto sub ebenoj meznombre estas 35 km kaj plialtiĝas, laŭ la izostaza konduto, sub altaj montaroj ĝis 80 km.

Dividiĝo
--------

La kontinenta terkrusto disdividiĝas je supera, **malelasta**, kaj subkuŝanta, **duktila, sfero. La limzono (limfaco) inter la du sferoj nomiĝas malkontinuo de Conrad.**

Ekde profundeco de proksimume 10-20 km la premo kaj temperaturo estas tiom alta, ke la ĉefaj komponantoj de la krusto, kvarco kaj feldspato, je tektona streno ne plu malelaste reagas, sed per rampado je kristallimoj aŭ transkristaligo duktile. En la duktila sfero la terkrusto estas plastike, tio estas nerompe kaj daŭre, deformebla. La situo de la transira zono dependas de la varmfluo kaj la fluidenhavo de la terkrusto. En magme aktivaj regionoj kun plialtigita varmfluo kaj pli alta fluidkoncentriĝo la duktila sfero komencas en malplia profundo, la terkrusto pro tio estas pli facile deformebla.

La krusto unue transiras al la malkontinuo de Mohoroviĉiĉ kaj poste al la astenosfero (termantelo).

Vidu ankaŭ
----------

* Interna strukturo de la tero

Konsisto
--------

Konsisto de la kontinenta terkrusto en masoprocento| elemento | malelasta sfero | duktila sfero | ĝenerala kvoto | kombinaĵo | malelasta sfero | duktila sfero | ĝenerala kvoto |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| O | 46,4 | 47,9 | 47,2 | SiO2 | 58 | 64,9 | 61,5 |
| Si | 27,1 | 30,3 | 28,8 |
| Al | 8,2 | 7,7 | 8,0 | Al2O3 | 15,5 | 14,6 | 15,1 |
| Fe | 5,7 | 3,1 | 4,3 | FeO | 7,3 | 4 | 5,5 |
| Mg | 3,2 | 1,6 | 2,2 | MgO | 5,2 | 2,2 | 3,7 |
| Ca | 4,9 | 2,9 | 3,9 | CaO | 6,8 | 4,1 | 5,5 |
| Na | 2,1 | 2,6 | 2,4 | Na2O | 2,9 | 3,5 | 3,2 |
| K | 1,3 | 2,9 | 2,1 | K2O | 1,6 | 3,5 | 2,4 |
| sumo | 98,9 | 99 | 98,9 | sumo | 97,3 | 96,8 | 96,9 |

Vidu ankaŭ
----------

* Kontinentbreto
**Zoltán J. Ács** [zoltAn jE Aĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ács J. Zoltán** estis hungara-usona ekonomikisto, profesoro, membro (ekstera en 2013) de Hungara Scienca Akademio.

Zoltán J. Ács [*rompita ligilo*] naskiĝis en 1947 en Klagenfurt.

Biografio
---------

Zoltán J. Ács estas parte profesoro en Universitato George Mason, parte li esploras en instituto en Jena. Li finlernis ekonomikon en Cleveland, li akiris "MA" en 1974, li atingis la sciencan gradon PhD en 1980. Li ofte kunlaboras kun hungaraj sciencistoj, eĉ li instruas ankaŭ en universitato en Pécs. Li estas fondinta redaktoro de fakrevuo *Small Business Economics*. Li okupiĝas precipe pri ekonomia evoluo. Li ricevis 2 usonajn premiojn en 2009 kaj 2011.

Elektitaj libroj
----------------

* *Entrepreneurship, Growth and Public Policy* (2008)
* *Innovation and Small Firms* (1990)

Elektita publikaĵo hungare
--------------------------

* *VÁLLALKOZÁSI TEVÉKENYSÉG A VILÁGBAN ÉS MAGYARORSZÁGON A GLOBÁLIS VÁLLALKOZÓI INDEX (GEI) ALAPJÁN*

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto (la teksto estas legebla dekstre kaj pli malsupre)
* kun foto[*rompita ligilo*] angle