recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nansen passport cover, Police office, Prague, 1930
**Internacia Ofico Nansen por Rifuĝintoj** (angle *Nansen International Office for Refugees*; france *Office International Nansen pour les Réfugiés*) estis organizo fondita en 1930 de la Ligo de Nacioj kaj nomata laŭ Fridtjof Nansen, baldaŭ post lia morto kaj estis respondeca internacie por rifuĝintoj el militaj zonoj inter la jaroj 1930 kaj 1939. La organizo estas plej konata pro la Nansen-pasportoj, kiujn ĝi eldonis, kaj kiuj permesis al sennaciaj homoj moviĝi de lando al lando. La organizo ricevis la Nobel-premion pri paco en 1938.

Historio
--------

 Armenia Komitato de la Ligo de Nacioj. Maldekstre, en la unua vico estas G. Carl, Fridtjof Nansen kaj C.E. Dupuis. Fone estas Vidkun Quisling (maldekstre) kaj Pio Le Savio (dekstre).
Stampo sur marko en Nansen-pasporto de Internacia Ofico Nansen por Rifuĝintoj.
La Internacia Ofico Nansen por Rifuĝintoj estis kreita en 1930 de la Ligo de Nacioj, baldaŭ post la morto de Fridtjof Nansen por daŭrigi lian sukcesan internacian laboron por helpi rifuĝintojn. Ĝi do daŭrigis la laboron de la organizo, kiun Nansen fondis en Ĝenevo, Svislando en 1921.  Ligo de Nacioj ankaŭ financis la administrajn elspezojn de la Ministerio de Rifuĝintoj, ĉar ĝiaj elspezoj estis nur por la elsendo de pasportoj, krome de ĝiaj bonfaraj operacioj kiuj estis financitaj de privataj donacantoj.

La rolo de la organizo estis doni politikan kaj materialan subtenon al la rifuĝintoj. Rifuĝintoj de Nazia Germanio aŭ la Hispana Enlanda Milito ne povis ricevi helpon de la organizo, ĉar multaj landoj rifuzis akcepti ĉi tiujn rifuĝintojn.

Malgraŭ ĉi tiuj problemoj, la Nobel-pacpremio estis donita al la organizo en 1938 pro sia laboro, sed pro ĝia malfondo baldaŭ poste, la premimono estis transdonita al la nova Rifuĝinta Organizo de la Ligo de Nacioj.

Dum sia okjara permanenta ofico, Nansen reduktis la nombron de rifuĝintoj de pli ol 1 000 000 al 500 000. Rimedoj por helpi rifuĝintojn inkluzivis kaj materialan kaj administran helpon; La ministerio donis pruntojn por antaŭenigi memhelpon kaj helpis rifuĝintojn sekurigi dokumentojn kiel laborajn kaj restadajn permesojn. Alia servo de la ministerio estis protekti rifuĝintojn kontraŭ deportado kaj aliaj tiaj maljustaĵoj. Entute la Ofico Nansen intervenis en pli ol 800 000 individuaj kazoj.

Plenumoj
--------

La Ministerio de Rifuĝintoj sukcesis atingi iujn atingojn en siaj jaroj de ekzisto. Unu ekzemplo estas, ke la ministerio respondecis pri la adopto de la Konvencio pri Rifuĝintoj de 1933 fare de 14 ŝtatoj.

La ministerio helpis trovi rifuĝon en konstruaĵoj aranĝitaj tiucele en Sirio kaj Libano por 40 000 armenaj rifuĝintoj, post la loĝado de aliaj 10 000 rifuĝintoj en Erevano.

La Ministerio pri Rifuĝintoj ankaŭ respondecis pri la sukceso de la setlejo de la Saarlandaj rifuĝintoj en Paragvajo post 1935.

Eksteraj ligiloj
----------------

Piednotoj
---------

1. 1 2  Informo de la Nobel-premia komitato
2. ↑  Nacia arkivo de Norvegio

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740697
* LCCN: no2006000986
* VIAF: 262605760
* ISNI: 0000 0001 2286 5185
 |
**István Győry** [iŝtvAn djOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győry István** estis hungara farmaciisto, profesoro, hortikulturisto.

Memortabulo pri István Győry
István Győry  naskiĝis la 15-an de julio 1861 en Debrecen. Li mortis la 17-an de januaro 1954 en Alsógöd.

Biografio
---------

István Győry akiris farmacian diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1884. Inter 1887 kaj 1894 li instruis en la universitato, poste li instruis en la ĝardenista faklernejo. Ekde 1913 li havis postenon en ministerio pri agrikulturo, kie li strebis por produktado de la hungaraj ladskatoloj. Li havis ankaŭ patentojn pri tio. Dum la Hungara Sovetrespubliko li respondecis pri liverado de legomoj kaj fruktoj, tial en 1920 li iĝis trudemerito. Li okupiĝis pri hotikulturo private. En 1953 li kandidatiĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A nitrogénmonoxid hatása a natriumaethylátra* (1892)
* *Gyógyszerészgyakornoki tankönyv* (1902) - studenta lernolibro kun aliaj
* *Der Obst- und Gartenbau des Königreiches Ungarn* (1904)
* *Lo stato della pomicoltura e dell'orticoltura in Ungheria* (1911)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto
* busto en Debrecen de 1976, tamen hodiaŭ nur la kapo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio István Győry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Kalmár** [Jenoe Kalma:r] (laŭ hungarlingve kutima nomordo: **Kalmár Jenő**) (naskiĝis la 28-an de decembro 1878 en Csernely, Hungario, mortis la 21-an de oktobro 1937 en Bratislavo) hungara esploristo de afrikaj landoj, etnografia kolektisto.

Kariero
-------

Kalmár diplomiĝis en milita akademio, iĝis inĝeniero. Li laboris en Berlino kaj estis parenteze la prezidento de la Berlina Hungara Kompanio. Da 1899 li aliĝis al la Gesellschaft für Südkamerun (Sudkameruna Socio) kaj kiel laborprenanto de ĉi tiu socio li veturis en Kamerunon. Li havis la taskon esplori kaj termezuri geografie la teritorion de Malantaŭa-Kameruno, taksi la eblecojn de instalo de faktorioj. La ĉefa produktaĵo de Kameruno estis tiatempe la eburo kaj la kaŭĉuko, la Socio volis aranĝi la eksporton de ĉi tiuj varoj. La leteroj kiujn Kalmár skribis al sia familio raportas pri la vivo en Afriko, la kutimoj de la aborigenoj kaj la bataloj de la fimuloj skermitaj unu kontraŭ la aliaj aŭ kontraŭ la eŭropanoj. Poste Kalmár estis nomumita ĉefdirektoro de la Sudkameruna Socio.

Revenite en 1912, Kalmár prezentis multajn prelegojn de siaj spertojn kaj travivaĵojn, interalie en la Hungara Geografia Socio, la Etnografia Socio kaj en la Komerca Asociiĝo de Szabadka. Kelkaj de ĉi tiuj estis publikitaj en la revuo de la Hungara Etnografia Muzeo (1913) kaj en informiloj de la Elizabeta Popolakademio (1911, 1913).

Li riĉigis la Etnografian Muzeon kun valora kolekto de objektoj el Kameruno. Kelkaj de liaj vojaĝpriskriboj kaj propramane pretigitaj maposkizoj troviĝas en la Hungara Geografia Muzeo.

Kalmár batalis en la unua mondmilito, grave vundiĝis kaj dekoraciiĝis kun alta ordeno. Kelkajn batalajn "aventurojn" li publikigis en popularaj revuoj. Post la milito li loksidiĝis en Bratislavo, tie fondis familion kaj mortis en 1937.

Fontoj
------

1. ↑  Kubassek János.  *Afrika története és földrajza (Historio kaj geografo de Afriko)*. Műszaki Könyvkiadó, Budapest.
2. ↑  Katharina Gerő.  (1933) *Erfülltes Leben*. Koechler & Amelang, Leipzig.
3. ↑  Jenő Kalmár. "Élményeim a legsötétebb Afrikában (Miaj travivaĵoj en la plej malhela Afriko)", *Erzsébet Népakadémia, az 1910-1911-i működés. Beszámoló az 1911. évi május hó 27-28-iki VIII. évi közgyűlésen*, p. 23–26.
4. ↑  Jenő Kalmár. "Délkameruni élményeimből (El miaj travivaĵoj en Sudkameruno)", *Jelentés az "Erzsébet Népakadémia a Magyar Nép Közművelődési Csarnoka" 1913. évi május 31-ikén megtartott X. ill. XI. évi közgyűlésének*, p. 32–52.
5. ↑  Jenő Kalmár. "Kameruni néger népszokások (Negraj popolkutimoj en Kameruno)", *A Magyar Néprajzi Múzeum Néprajzi Osztályának értesítője, XIV. évf. 3-4. füzet*, p. 311–331.

* Kategorio Jenő Kalmár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574369
 |
**Internacia Scienca Akademio Comenius** [koMENjus] estas internacia scienca akademio fondita la 12-an de aprilo 1986. Ĝi estas nomita laŭ Komenio. Ĝia sidejo en 2021 estas en Upsalo (Svedio).

Akademio Comenius aplikas por alvoko same altajn kriteriojn kiel naciaj sciencaj akademioj. Por garantii ties aplikon, la regularo fiksas ke minimume 60 % de la anaro devas esti membroj de nacia scienca akademio. El la 28 fondintoj 21 estis membroj de nacia scienca akademio.

La precipa celo de la akademio estas subteni la sciencan uzon de Esperanto.

La akademio eldonis en 1992 volumon de la Aktoj de Internacia Scienca Akademio Comenius. 

La 20-an de januaro 2021 aperis la dua volumo de la Aktoj de Akademio Comenius, ampleksanta 210 paĝojn. Ĝi enhavas ok ĉapitrojn verkitajn de kvin personoj: Renato Corsetti verkis du ĉapitrojn; Fabrizio Angelo Pennacchietti du; Leif Nordenstorm unu, Humphrey Tonkin unu; kaj Christer Oscar Kiselman du ĉapitrojn kaj enkondukan noton. La libro estas aĉetebla ĉe la eldonejo KAVA-PECH de Petro Chrdle.

La nuna estraro konsistas el Christer Oscar Kiselman kaj Fabrizio Pennacchietti.

Notoj
-----

1. ↑  Aktoj de Internacia Scienca Akademio Comenius, Pekino, 1992, ISBN 7-5052-0042-9.
**István Hazay** [iŝtvAn hazai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hazay István** estis hungara geodeziisto-inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1967, ordinara en 1976) de Hungara Scienca Akademio.

István Hazay  naskiĝis la 15-an de aprilo 1901 en Budapeŝto. Li mortis la 23-an de decembro 1995 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Hazay akiris diplomon en 1922 en teknika universitato en Budapeŝto. Inter 1923-1941 li laboris en firmao Ŝtata Termezurado, poste ĝis 1949 en la ministerio, fine ĝis 1953 en termezura oficejo. Li ekinstruis ankaŭ en la teknikuniversitato en 1929. Baldaŭe li instruis ankaŭ en universitatoj en Sopron kaj Miskolc. En 1934 li doktoriĝis, post 3 jaroj li atingis la instruan rangon privata profesoro. Inter 1953-1967 li estis katedrestro, inter 1960-1964 li estis dekano, poste rektoro. Li ricevis premion Kossuth en 1955, precipe poste medalojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Vizsgálatok Magyarország felületéhez legjobban simuló referencia ellipszoid méreteinek és elhelyezésének meghatározására* (1932)
* *Vetületek, különös tekintettel a hazai felmérésekre* (1942, 1982)
* *Geodéziai kézikönyv. I–III.* Manlibro pri geodezio), (1956–1960)
* *Vetülettan* (1964)
* *A vertikális kéregmozgási hálózatok kiegyenlítése a mozgásértékek változásának figyelembevételével* (1977)
* *Nagyméret arányú felmérések* (1998)

Memorigiloj
-----------

* busto apud la tekmikuniversitato en Budapeŝto (2001)
* premio "Hazay István" (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* Kategorio István Hazay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
La **Internacia Unio de Studentoj** (**IUS**) – angle *International Union of Students*, germane *Internationaler Studentenbund* (ISB) - dum la jaro 1946 fondiĝis en Prago kaj nuntempe estas la sola vere tutmonda tegmenta asocio de naciaj studentaj organizoj.

Dum la tempo de la Malvarma Milito la unio konsideriĝis komunisme dominita kaj reprezentis ĉefe la studentajn organizojn de la socialismaj ŝtatoj de la Orienta Bloko. La studentaj organizoj el la okcidentaj demokratioj male ekde la jaro 1950 ĉiujare kunvenis en Internaciaj Studentaj Konferencoj (angle *International Student Conferences, ISC*), kiuj havis konstantan sekretariejon en la nederlanda urbo Leiden. Ekzemple por la tuta ideologie dividita mondo, la studentaro el la okcidenta parto de Germanio kunlaboris kadre de la evento ISC, dum la ŝtata junulara organizo "Freie Deutsche Jugend" de la orienta, socialisma parto de Germanio estis membro en la organizo IUS.

Dum la 1960-aj ambaŭ organizoj komencis forte konkurenci kaj varbi pri la simpatioj de studentaj asocioj en la sendependiĝantaj landoj de la tiel nomata "Tria Mondo", kiuj tamen ofte decidis havi duoblan membrecon en ambaŭ forumoj. Tamen dum la jaro 1969 la okcidenta strukturo ISC malfondiĝis, post kiam publikiĝis, ke antaŭe ĝi estis kunfinancita de la usona sekreta servo, kaj multaj aparte okcidenteŭropaj studentaj organizoj en forta kritiko de tiu kaŝfinancado decidis malmembriĝi. Por almenaŭ daŭrigi parton de la praktika laboro sur socia, edukopolitika kaj kultura nivelo, iuj okcidenteŭropaj studentaj organizoj dum la jaro 1982 rekunligiĝis en loza interreto, el kiu poste ekestis la nuntempa organizo *Eŭropa Studenta Unio* (ESU).

Dum la 1980-aj jaroj, kiam iom-post-iom liberiĝis la ŝtatoj de la Orienta Bloko, por la landaj sekcioj de TEJO en tiuj ŝtatoj la lobiado pri iusenca rekono de esperanta studenta agado fare de la Internacia Unio de Studentoj estis unu el la fokusoj de la asocia agado. Aparte en tiu tereno lobiumis la tiutempe tre aktiva TEJO-sekcio Pola Studenta Esperanto-Komitato (PSEK), kiu nerekte estis branĉo de IUS.

Nuntempe la eks-socialisma organizo IUS laŭ propraj informoj havas 152 membroasociojn el 114 ŝatoj. En la organizo ĉiu ŝtato havas unu voĉon - en ŝtatoj kun pluraj konkurantaj studentaj membroorganizoj la voĉdona rajto estas koresponde dividita. Tamen post la falo de la komunismaj reĝimoj de Eŭropo de 1990 kaj 1991 la organizo ŝajnas multe malpli prestiĝa kaj malpli videbla en multaj universitatoj ol antaŭe. La oficiala retpaĝaro de la centra oficejo de IUS en Prago laŭ la tieaj indikoj lastatempe aktualiĝis dum la jaro 2002 ... tio donas la impreson almenaŭ de nur modesta publika agado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝo pri IUS en la angla, franca kaj hispana (ne tre aktuala) Arkivigite je 2006-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* listo de membraj organizoj Arkivigite je 2016-07-22 per la retarkivo Wayback Machine
La **Unitariisma preĝejo en Pestszentlőrinc** estas eklezia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Pestszentlőrinc-Pestszentimre.

Historio
--------

Post Traktato de Trianon amase alvenis hungaraj rifuĝintoj al Budapeŝto aŭ ties aglomeraĵo. Iom poste en tiu loko kolonio formiĝis, kie vivis ankaŭ unitariistoj. En 1928 ili ricevis ĉambron por mesoj. Post 7 jaroj ili ricevis parcelojn kun uzitaj brikoj. La preĝejo estis preta en 1936. En 1977 la kolonio estis malkonstruita, poste deketaĝaj domoj estis konstruitaj, sed la preĝejo restis netuŝita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo altiĝas. Daŭrigo de la preĝejo estas ĉambro por la kunvenoj.

Fontoj
------

* (hungare kun fotoj, la koncerna teksto estas legebla laste)[*rompita ligilo*]
* Arkivigite je 2018-05-17 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Jenő Pozsonyi** [poĵonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pozsonyi Jenő** estis hungara memlernanta pentristo, kiu estis proksima al naturalismo kaj poste al impresionismo en sia pentra stilo. Lia nomvarianto estis *Jenő E. Pozsony*.

Dosiero:.jpgJenő Pozsonyi
Jenő Pozsonyi naskiĝis la 25-an de januaro 1885 en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la 7-an de februaro 1936 en Oradea (Rumanio).

Biografio
---------

Jenő Pozsonyi estis disĉiplo en la pentrolernejo de Ernő Tibor en sia naskiĝurbo inter 1908 kaj 1910, poste li debutis en ekspozicio. István Balogh (miniaturpentristo) kaj lia majstro konfirmis lian talenton. Li vojaĝis al Italio, kie li pentris pejzaĝojn. Hejmenveninta li ekspoziciis en 1913. Partoprenante en la unua mondmilito kiel poŝta oficiro, la suferis akutan akcidenton dum misio en Balkano kaj restis eterna vudo sur lian frunton. Post la milito le denove ekspoziciis kaj multe vojaĝis por pentri. Li malfermis pentristan lernejon en 1931 kune kun aliaj 2 pentristoj. Li mortis pro gripo.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Flora aĵpentraĵoFlora aĵpentraĵo
* Ponto en ParizoPonto en Parizo
* SunsubiroSunsubiro
* Nuba ĉieloNuba ĉielo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* germanlingva Vikipedio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Pozsonyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701858
 |
La  **Novjorka Ŝtata Universitato**  estas sistemo de publikaj altlernejoj kaj universitatoj en Novjorkio. Ĝi estas la plej granda ampleksa sistemo de universitatoj, altlernejoj, kaj regionaj gimnazioj en Usono, kun totala membriĝo de 424,051 studentoj, kaj plie 2,195,082 plenkreskuledukaj studentoj, ampleksantaj 64 kampusojn tra la ŝtato. Gvidita de kanceliero Jim Malatras, la sistemo havas 91.182 dungitojn, inkluzive de 32.496 fakultatanoj, kaj ĉirkaŭ 7.660 gradajn kaj atestilajn programojn entute kaj buĝeton de 10,7 miliardoj da dolaroj.

La Universitato inkluzivas multajn instituciojn kaj kvar "universitatajn centrojn": Albany (1844), Binghamton (1946), Bufalo (1846), kaj Stony Brook (1957). La administraj oficejoj estas en Albany, la ŝtata ĉefurbo, kun satelitaj oficejoj en Manhatano kaj Vaŝingtono, kun 25,000 akreoj da tero, la plej granda kampuso de la universitato estas la Kolegio pri Mediaj Sciencoj kaj Forstado. Dum la universitata sistemo ne oficiale rekonas frontmontran universitaton, la universitato en Bufalo kaj la universitato de Stony Brook foje traktataj kiel neoficialaj flagŝipoj. 

La Ŝtata Universitato de Novjorko estis establita en 1948 de guberniestro Thomas E. Dewey, per leĝdona efektivigo de rekomendoj faritaj de la Provizora Komisiono pri la Bezono de Ŝtata Universitato (1946–1948). La komisionon prezidis Owen D. Young, kiu tiam estis Prezidanto de General Electric. La sistemo estis tre vastigita dum la administrado de guberniestro Nelson A. Rockefeller, kiu interesiĝis pri projektado kaj konstruado de novaj instalaĵoj tra la ŝtato.

Krom unuoj de la Urba Universitato de Novjorko, ĝi konsistas el ĉiuj aliaj institucioj de alteduko tutŝtate, kiuj estas ŝtate subtenataj.

Referencoj
----------

1. ↑   Short History of SUNY. *The State University of New York*. SUNY. Alirita 2009-04-05.
2. ↑  "The Accidental Giant of Higher Education", 2010-07-23. Kontrolita 2011-11-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novjorka Ŝtata Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 703499
* GND: 16163282-8
* LCCN: n80126352
* VIAF: 126029055
* ISNI: 0000 0004 4647 6274
* SUDOC: 026425157
* BNF: 118674926
* NLA: 36212307
* BIBSYS: 90692739
* NKC: ko2007396144
* BNE: XX138967
 |
**Jenő Sipőcz** [ŝipOc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sipőcz Jenő** estis hungara advokato, urbestro.

Memortabulo pri Jenő Sipőcz
Jenő Sipőcz naskiĝis la 19-an de septembro 1878 en Budapeŝto, li mortis la 1-an de januaro 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Sipőcz maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, pli poste advokatan fakdiplomon. Li estis konata advokato, baldaŭ en la 1910-aj jaroj ĉefurba prokuroro. Post fiasko de la Hungara Sovetrespubliko li provizore gvidis Budapeŝton. Inter 1920 kaj 1936 li estis urbestro de Budapeŝto. En tiu periodo li unuigis la ĉefurbajn publikaj trafikilojn, fondis propran bankon por Budapeŝto kaj evoluis la kuracbanejoj. Li mortis pro kormalsano. Li havis edzinon.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Sipőcz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707809
* VIAF: 35491089
* SUDOC: 156845210
 |
La **internacia skalo por nukleaj eventoj** estas rimedo por klasi nenormalajn eventojn, kiuj koncernas nuklean radiadon. Ĝi estis evoluigita ekde 1989 de la Internacia Atomenergia Organizo (IAEO). Ĝia celo estas unueca kaj klara komunikado pri la graveco kaj la eblaj sekvoj de tiaj eventoj.

Foje la skalo estas nomata per sia anglalingva mallongigo "INES" (*international nuclear event scale*, laŭvorte *internacia nukle-eventa skalo*).

La skalo enhavas ok nivelojn, numeritajn de 0 al 7. Niveloj 4 ĝis 7 estas nomataj "akcidentoj", niveloj de 1 al 3 "incidentoj". La bazo de la skalo estas la konsidero, ke ĉiu pli alta nivelo signifas 10-oblon de damaĝo. La skalo do estas logaritma. Tiu ĉi regulo tamen lasas spacon por interpretado, male al, ekzemple, tertremoj, mezurataj laŭ sia energio per la skalo de Richter aŭ la momant-magnituda skalo.

La nivelojn de la skalo oni foje prezentas en piramido laŭ la sekva bildo:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  | 7 – katastrofa akcidento |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | 6 –grava akcidento |
|  |  |  |  |  |  | 5 – akcidento kun ne-lokaj sekvoj |
|  |  |  |  |  | 4 – akcidento kun lokaj sekvoj |
|  |  |  |  | 3 – grava incidento |
|  |  |  | 2 – incidento |
|  |  | 1 – nenormalaĵo |
|  | 0 – devio sen sekurecaj sekvoj |

Nivelo 7 signifas konsiderindan eligon de radioaktiva materialo kun grandarea efiko al sano kaj vivmedio, kiu necesigas grandajn kontraŭpaŝojn. Ĝi estis unuafoje deklarita pri la nuklea akcidento de Ĉernobilo en 1986, duafoje pri la akcidento en la nuklea centralo Fukuŝima 1 en 2011.

* Kategorio Internacia skalo por nukleaj eventoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Huszák** [iŝtvAn husAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Huszák István** estis hungara kuracisto, neŭrologo, profesoro.

István Huszák
István Huszák  naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1906 en Székesfehérvár. Li mortis la 14-an de novembro 1995 en Szeged.

Biografio
---------

István Huszák akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1931. Post siaj studoj li laboris en universitata neŭrologia kliniko en Szeged, poste en la sama urbo en similiaj klinikoj aŭ institutoj. Li estis katedrestro en Scienca Universitato de Szeged inter 1944 kaj 1977, poste li pensiuliĝis, tamen kiel konsilisto li helpis plu la universitaton. En 1943 li atingis la instruan rangon privata profesoro en 1943, publika eksterordinara profesoro en 1947, ordinara profesoro en 1950. Li doktoriĝis en 1952, li estis dekano en la studjaroj 1950 kaj 1960. Li studvojaĝis al Stokholmo en 1941, li instruis ankaŭ en Kanado en 1961, en Londono en 1970, en la sekva jaro en Barato. Li ricevis premion Kossuth en 1960, ĉefe poste ankaŭ memormedalojn aŭ aliajn premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Über den Oxydationsmechanismus des sympathischen Gewebes* (1932)
* *Über die Eisenporphyrinver - bindungen in der Nebenniere* (1942)
* *Über den Oxydationsmechanismus der weissen Masse des Zentralnervensystems* (1947)
* *The biochemistry of neuroallergic reactions* (1958)
* *Disturbances of porphyrin metabolism in schizophrenia* (1970)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)



* Kategorio István Huszák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Sziklai** [siklai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sziklai Jenő** estis hungara aktoro, operetokantisto, reĝisoro, teatrestro. Lia origina nomo estis *Schwartz* [ŝvarc], lia edzino estis Irma Patkós.

Jenő Sziklai  naskiĝis la 13-an de junio 1888 en Hungara reĝlando en Fülek (nuntempa Fiľakovo en Slovakio), li mortis la 15-an de januaro 1945.

Biografio
---------

Jenő Sziklai devenis el juda familio. Li debutis kiel aktoro en 1904. En la sekvaj jaroj li estis membro de pluraj teatroj. Li estis reĝisoro en Kassa inter 1915-1917, poste li revenis al la aktora profesio en Teatro Városi kaj en aliaj teatroj. En 1923 li edziĝis. Inter 1925 kaj 1932 li estis ĉefreĝisoro en pluraj provincaj teatroj, poste li fondis propran trupon. Lia trupo prezentis spektaklojn en pluraj urboj, sed en 1939 pro la kontraŭjudaj leĝoj komence li laboris en Operetoteatro (Budapeŝto), poste li estis senlaborulo, fine trudlaboristo kie li mortis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* - Daniló
* Jenő Huszka: *Lili bárónő* - lakeo

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Imre Kálmán: *Ördöglovas*
* Ferenc Lehár: *Szép a világ*
* Jenő Huszka: *Gül Baba*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Jenő Sziklai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Festivalo en Prago 2007
**Internacia tago de ciganoj** (angle *International Roma Day*) estas cigana internacia festo celebrata ĉiujare la 8-an de aprilo, starigita dum la 4-a Kongreso de la Internacia Asocio de Ciganoj (International Romani Union, IRU) en Jadwisin apud Serock (Pollando) en 1990, kiu okazis sub patroneco de Unesko.

La festata tago memorigas unuan renkonton de la reprezentantoj de ciganoj el 25 ŝtatoj, kiu okazis la 8-an de aprilo 1971 apud Londono.

La unua Monda Kongreso de Ciganoj inaŭguris agadon de la Monda Konsilio de Ciganoj, kiu turnis sin al la membro-ŝtatoj de UN, por ke ili agnosku ciganojn nacia minoritato. Oni starigis Internacian Komitaton de Ciganoj, ciganan flagon kaj himnon.

Ĉiujn ĉi eventojn ligas unu tago, festata kiel Internacia Tago de Ciganoj, ne nur de ili mem, sed ankaŭ de la ŝatantoj de la cigana kulturo. Celebrado de la Tago estas apogata sur internacia nivelo de internaciaj organizaĵoj: Konsilio de Eŭropo, Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo kaj Eŭropa Komisiono.

La festado estas okazo por vastigi konscion pri la cigana nacio, ĝia moraro kaj tradicioj (romanipen) kune kun ekkono de problemoj, kun kiuj ili luktas en la nuntempa mondo.

En Muzeo de Tarnów fondiĝis fako ariganta kolektojn, sciencan dokumentadon kaj ikonografion pri ciganoj. De 1979 ekzistas ĉi tie unua en la mondo konstanta ekspozicio dediĉita al ciganoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia tago
* Jardeko de cigana integro
* Memor-Tago pri Holokaŭsto de Ciganoj
* Internacia tago de la cigana lingvo
* Internacia Festivalo de la Kanto kaj Kulturo de Ciganoj

Bibliografio
------------

* Światowy Dzień Romów Arkivigite je 2018-04-09 per la retarkivo Wayback Machine Monda Tago de Ciganoj, ĉe ngo.pl

* Kategorio Internacia tago de ciganoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Kopasz** [iŝtvAn kopas], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kopasz István** estis hungara masonisto, arkitekto.

István Kopasz naskiĝis la 9-an de decembro 1869 en Szeged, li mortis la 2-an de septembro 1913 en Szeged.

Biografio
---------

István Kopasz frekventis metilernejon kaj iĝis masonisto. Li laboris ĉe parenco, kiu estis arkitekto. Kopasz estis talenta ankaŭ en desegnado kaj kalkulado, tial li estis sendita plulerni al Budapeŝto. Li akiris neuniversitatan diplometon en 1905. Tamen tio valoris laŭ nuna senco al arkitektura diplomo. Post lernado li hejmenvenis kaj iĝis kunulo en la familia firmao. Li edziĝis en 1908, post tri jaroj filino naskiĝis.

Elektitaj kreitaj konstruaĵoj
-----------------------------

* juĝejo en Beregszász
* diversaj propra kaj aliaj palacoj en Szeged (vidu la fotojn)
* diversaj tombomonumentoj en Szeged

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* 
* 
* 
* 

* Kategorio István Kopasz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688562
 |
**Jenő Tombor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tombor Jenő** estis hungara oficiro, ministro, apotekisto, ĵurnalisto.

Jenő Tombor  naskiĝis la 3-an de marto 1880 en Hungara reĝlando en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio). Li mortis la 25-an de julio 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Tombor lernis unue en Budapeŝto, poste li plulernis en Vieno. Li instruis militadon inter 1908-1912. Li finbatalis la 1-an mondmiliton, poste la batalis por Hungara Sovetrespubliko havanta altajn rangojn. En 1920 li estis akuzita senrezulte, tamen li devis forlasi la armeon. Tial li plulernis en Universitato de Budapeŝto, kie li ricevis diplomojn pri kemio kaj farmacio. En la 1930-aj jaroj li estis ĵurnalisto, en 1939 li skribis, ke Germanio ne venkos. En 1945 li estis elektita parlamenta deputito, krome li ĝismorte estis ministro pri defendo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Jenő Tombor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 502510
* VIAF: 162203412
* ISNI: 0000 0001 1155 0276
 |
**István Koren** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koren István** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto.

Memortabulo pri István Koren
István Koren  naskiĝis la 6-an de majo 1911 en Törökbecse (Hungara reĝlando, nuntempa Novi Beĉej en Serbio), li mortis la 8-an de oktobro 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Koren frekventis metilernejon en Budapeŝto, li iĝis lignaĵisto. Li studis skulptadon en Hungara Belarta Altlernejo (1933-1939) kaj anatomion en Scienca Universitato Péter Pázmány (1935-1938). Lia skulptista instruisto estis Jenő Bory. Inter 1938 kaj 1950 li instruis anatomion en anatomia instituto, inter 1952-1964 en simila loko. En tiu longa periodo li kreis skulptaĵojn, skulptaĵetojn, se ne paroli pri 1500 anatomiaj modeloj.

Ekspozicio
----------

* Budapeŝto (1949)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Stefano la 1-a (Hungario) en Vác
* Heroa monumento
* preĝejaj skulptaĵoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* László Gyémánt

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Koren en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622503
 |
**Jenő Szimon** [simon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szimon Jenő** estis hungara postimpresionisma pentristo. Lia origina nomo estis *Simon Jenő*, eksterlande en la fruaj tempoj ’’Eugene Simon’’.

Jenő Szimon  naskiĝis la 11-an de majo 1902 en Budapeŝto, li mortis en 1978.

Biografio
---------

Jenő Szimon devenis el ŝvaba-bavara familio. Li frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris ekonomian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány, sed li samtempe studis pentradon. Post la ekonomia diplomo li ne okupiĝis pri ekonomio, sed nur pentrado. Lia pulmo jam frue estis malsana, tial pro konsiloj li translokiĝis al Riviero, kie li daŭris la pentradon. Antaŭ la 2-a mondmilito li hejmenvenis kaj edziniĝis. En la frua socialismo li estis malriĉa kaj li faris ankaŭ restaŭrajn laborojn kaj li instruis private novajn pentristojn. En 1965 li vivis en Lugano, poste li hejmenvenis, sed ĉiusomere li pentradis en Opatija. Li plej ofte pentradis aĵpentraĵojn kaj pejzaĝojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto
* Montekarlo

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Monte Carlo
* Balerina
* Gőzösök
* Cirkusz
* Lugánó
* Téli táj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Éva Saáry

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj

* Kategorio Jenő Szimon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617937
 |
**Internacia tago de instruistoj** (angle *World Teachers' Day*, ĉine 世界教师日, france *Journée mondiale des enseignants*, hispane *Día Mundial de los Docentes*, ruse *Всемирный день учителей*) estas la internacia tago, kies celo estas omaĝi la instruistojn kaj eduk-organizojn tutmonde. Ĝi estis unuafoje proklamita en 1994 fare de UNESKO kaj estas festata la 5-an de oktobro. Internacia tago de instruistoj apartenas al la sistemo de tutmondaj kaj internaciaj tagoj de UNo.

La dato por festi tiun ĉi tagon estis elektita pro la fakto, ke samtage en la jaro 1966 la konferenco, kunvokita de UNESKO kaj Internacia Organizo de Laboro akceptis la Rekomendon "Pri la stato de la instruistoj" — ĝi estis la unua internacia dokumento, kiu difinis la laborkondiĉojn de la instruistoj.

La celoj de la tago estas altiri ĉies atenton al la stato de la instruistoj en la socio, ilia rolo en edukado kaj evoluigo. La tago estas festata de pli ol 100 ŝtatoj de la mondo.

Naciaj festoj
-------------

Krom tiu ĉi Internacia tago de instruistoj en diversaj landoj oni festas (ofte pli pompe, ol tiun ĉi) diversdatajn naciajn tagojn de instruistoj. Pli detale legu en la artikolo Tago de instruisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia tago de instruistoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La teksto de la rekomendo pri la stato de la instruistoj (angle)
* Paĝo de la organizo "Education International" pri la Internacia tago de la instruistoj Arkivigite je 2021-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
**István Martin** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Martin István** estas hungara-franca baletisto, koreografo, altlerneja instruisto.

István Martin dancas en Giselle

Biografio
---------

István Martin akiris baletistan diplomon en Hungara Dancarta Altlernejo en 1991. Post la diplomo li aliĝis al baleta branĉo de Nacia Teatro (Győr). Inter 1993-1995 li dancis en de:Deutsche Oper am Rhein, poste en fr:Opéra national de Bordeaux. Li faris ankaŭ koreografiajn laborojn kaj turneis en multe da landoj.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* Cignolago
* Nuksrompilo (baleto)
* en:Giselle
* Somermeznokta sonĝo (baleto)
* Don Quijote (baleto)
* Marko Polo (baleto)
* en:Coppélia
* Romeo kaj Julieta (baleto)
* en:Parade (ballet)

Liaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* *Destinées*
* *Baile Español*
* *Cara fianĉino*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------


* Kategorio István Martin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795821
 |



* Portalo pri Biografio
La **Internacia Unio de Arkitektoj** (france *Union internationale des Architectes*, mallongigite: **UIA**, angle *The **International Union of Architectes***) estas internacia neregistara organizo kiu reprezentas pli ol milionon da arkitektoj en 124 landoj. La organizo estis fondita en Laŭzano, Svislando, en 1948. La Ĝenerala Sekretariejo de la organizo situas en Parizo, Francio kaj estas rekonita fare de la plej multaj agentejoj de la Unuiĝintaj Nacioj kiel la nura asocio en ĝia kampo, inkluzive de Unesko, UNCHS (UN-Habitat), ESOSOC, UNIDO, kaj la Monda Organizaĵo pri Sano, same kiel la Monda Organizaĵo pri Komerco. Aktuale en 2020, la prezidanto de la organizo estas Thomas Vanier (2017-2020) el Usono.

La unio prizorgas internaciajn konkursojn kaj okazigas arkitekturkongresojn kie la koncilianoj de la organizo estas elektitaj. La venonta kongreso okazos en Kopenhago en 2023.

Referencoj
----------

1. ↑ .  UIA – INTERNATIONAL UNION OF ARCHITECTS (france). Alirita 2021-09-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia unio de arkitektoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* UIA oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828307
* GND: 2014806-9
* LCCN: n50065364
* VIAF: 153040189
* ISNI: 0000 0001 2187 7926
* SUDOC: 026565188
* BNF: 11878862t
* NDL: 00732141
* NKC: ko2003171902
 |
**Drexel Jerome Lewis Bixby** (11-an de januaro 1923 - 28-an de aprilo 1998) estis usona verkisto kaj scenaristo. Li ankaŭ uzis la pseŭdonimojn Jay Lewis Bixby, D. B. Lewis, Harry Neal, Albert Russell, J. Russell, M. St. Vivant, Thornecliff Herrick kaj Alger Rome.

Bixby estis la redaktisto ĉe eldonejo Fiction House de revuojn Planet Stories de aŭgusto 1950 ĝis julio 1951, Jungle Stories de 1949 ĝis 1951, *Action Stories* de 1949 ĝis 1950, eldonisto de *Two Complete Science-Adventure Books* (1950-1951) kaj de revuo *Two Western Romances* 1950-1951.

Li verkis interalie rakonton "It's a Good Life" 1953, kiu estis bazo de samnoma epizodo de *The Twilight Zone* 1961 kaj inkludigita en filmo *Twilight Zone: The Movie* (1983). Li ankaŭ verkis epizodojn de *Star Trek*: "Mirror, Mirror", "Day of the Dove", "Requiem for Methuselah", kaj "By Any Other Name". Kune kun Otto Klement, li kunverkis la baza rakonton de filmo *Fantastic Voyage* (1966). En 2007 li verkis por filmo *The Man from Earth*.

* Kategorio Jerome Bixby en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633193
* GND: 142499110
* LCCN: no2001044899
* VIAF: 56606076
* ISNI: 0000 0003 6849 8960, 0000 0000 8135 066X
* SUDOC: 082122628
* BNF: 11892158m
* NKC: xx0002531
* BNE: XX1500675
 |
*Pri internaciismoj en lingvoj, vidu **Internaciaj vortoj**.*

Tiu ĉi artikolo temas pri institucia internaciismo. Ne konfuzu kun internaciismo.

Internaciismo kaj esperanto
---------------------------

En la laborista esperanto-movado la temo internaciismo nepre interesas la laboristojn, kiuj aplikas ĝin per praktikado de internacia lingvo esperanto. Ekzemple, Sennacieca Asocio Tutmonda, laŭ siaj statutoj, celas interalie:

*c) lernigadi, instruadi, klerigadi siajn membrojn tiele, ke ili fariĝu la plej kapablaj kaj plej perfektaj el la tiel nomataj internaciistoj ;*

La terminoj
-----------

La termino "internaciisto" povas signifi simple la sekvanton aŭ subtenanton de la internaciismaj tendencoj, sed ankaŭ en historio kaj historiografio de la 19-a jarcento povas signifi la membrojn kaj aktivulojn de la 1-a Internacio kaj foje eĉ tiujn revoluciulojn aŭ akuzitojn de revoluciaj agado aŭ penso kiuj falis sub suspekto ke ili estas membroj de tiu organizo.

Alia internaciismo
------------------

Kvankam la origino kaj deveno de la termino kaj koncepto estas la laborista movado, eblas trovi la uzadon kaj de la termino kaj de la koncepto por tre diversaj "internaciismoj" ekzemple de faŝismo, de ekologiismo, ene de NRO, el kiuj multaj uzas aktuale la kromnomon "sen limoj" kio estas alia maniero aludi la saman koncepton, ekzemple Kuracistoj sen limoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Internaciismo (institucia) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* internaciaj rilatoj
* Internacia komunumo
* kosmopolitismo
* kontraŭnaciismo
* naciismo
* sennaciismo
* ŝovinismo
* transnaciismo
* Internacio de Proletaj esperantistoj (IPE)
* Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

Notoj
-----

1. ↑   Statuto de SAT, paragrafo 1.c). Arkivita el la originalo je 2010-09-15. Alirita 2009-03-19.

Rete legeblaj tekstoj en esperanto
----------------------------------

* Internaciismo - patriotismo Arkivigite je 2016-03-24 per la retarkivo Wayback Machine de Johano Ĵores (Jean Jaurès)
* Naciismo - internaciismo - sennaciismo Arkivigite je 2016-03-24 per la retarkivo Wayback Machine de Jakvo Ŝram
* Bataltasko Arkivigite je 2016-07-30 per la retarkivo Wayback Machine de N. Futerfas
**Jenő Halmi** (pli aĝa) laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halmi Jenő** estis hungara aktoro, teatrestro.

Jenő Halmi naskiĝis la 26-an de februaro 1877 en Hidaskürt (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Mostová en Slovakio), li mortis depost 1937.

Biografio
---------

Jenő Halmi post la gimnazio studis en la lernojaro 1893 en la aktorlernejo de Elek Solymossy, pli poste li komencis sian aktoran karieron en teatra kompanio de Lajos Szalkai. Liaj baldaŭaj teatrestroj estis Péter Deák, Béla Fekete, Sándor Dobó, Antal Bokody, Károly Somogyi, denove Lajos Szálkai kaj Ignác Krecsányi. En 1903 ankaŭ li mem iĝis migra teatrestro. Lia teatra kompanio prezentis plej ofte operetojn ankaŭ en Kroatio, Bosnio kaj Beogrado. Li batalis dum la 1-a mondmilito kaj hejmenvenis kiel kapitano. Li denove estris migran teatran kompanion, sed ĝi bankrotiĝis pro la monda krizo. En la teatra jaro 1936 li ricevis rolojn en teatra kompanio de sia filo. Li edziĝis en 1905, filo naskiĝis en la sama jaro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Halmi (1877) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763361
 |



* Portalo pri Biografio
**Csaba Gy. Kiss** [ĉaba djE kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Gy. Csaba** estas hungara politikisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. En sia nomo Gy faras diferencon inter la samnomuloj.

Csaba Gy. Kiss naskiĝis la  2-an de aprilo 1945(nun 1945-04-02) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Csaba Gy. Kiss akiris an diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968, poste li estis "scienca praktikanto". Li laboris ĉe literaturaj revuoj inter 1974-1992, sed en 1995 li ekinstruis en la universitato en instrua rango docento. Intertempe li kandidatiĝis en 1986 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1987 li estis unu el la motoroj de la kreskiĝanta opozicio (politiko), tamen post jaroj li trompiĝis kaj forlasis la politikon. Li instruis en Zagreba universitato (1999-2004), Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra (2005-2007), Universitato de Karolo (2005–2007) kaj Universitato de Varsovio (2011-2018), dum li parolis la polan, la francan, la slovakan, la kroatan kaj la germanan lingvojn. Li edziĝis dufoje en 1975 kaj 2004, en 1980 filino naskiĝis. Nur depost fino de la socialismo li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1997-2020.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Közép-Európa, nemzetek, kisebbségek* (1993)
* *A haza mint kert* (eseoj, studoj, 2005)
* *Powinowactwa wyszehradzkie. Wspominenia, szkice, eseje* (2016)
* *Lengyel napló. 1980. szeptember 27–1982. szeptember 5.* (2020)

Fontoj
------

* intervjuo kun foto
* hungarlingva aprezo kaj biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831788
* GND: 1045922994
* LCCN: no2015037743
* VIAF: 9944283
* ISNI: 0000 0001 0869 0681
* SUDOC: 033712735
* BNF: 124552049
* NKC: av2015891700
 |



* Portalo pri Biografio
**István Molnár** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár István** estis hungara agronomo, instruisto, ministeria oficisto. Lia nobela antaŭnomo estis *rudinai* ekde 1902, poste li uzis ĝin ankaŭ pseŭdonimo.

Memortabulo pri István Molnár
István Molnár naskiĝis la 17-an de februaro 1851 (laŭ aliaj informoj en 1850) en Esztergom, li mortis la 19-an de oktobro 1920 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Molnár maturiĝis en benediktana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1869, poste li akiris agronomian diplomon en Reĝa Kamparana Supera Lernejo en 1871. Li plustudis jaron en Karlsruhe helpe de stipendio. Hejmenveninta li estis lernejestro de agronomia lernejo en Tapolca, ekde 1876 en simila lernejo en Budapeŝto. Inter 1886 kaj 1894 li havis postenon en la financministerio kaj lia tasko estis gvidi la agrikulturon en Bosnio. Intertempe li ofte studvojaĝis kaj redaktis plurajn agrikulturajn gazetojn. En 1893 li fondis hortikulturan altlernejon, poste li estis lernejestro. De 1896 ĝis la emeritiĝo en 1913 li estis oficisto en Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Li ricevis rusan kaj hungaran premiojn, ankaŭ titolon reĝa konsilisto en 1893. Li multe strebis por disvastiĝo de fruktoarboj en Hungarlando.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az okszerű borászat alapvonalai* (1869, 1877, 1891)
* *A vegytan alapvonalai gazdasági szakiskolák számára* (lernolibro, 1873)
* *Az okszerű szőlőművelés és borászat kézikönyve…* (1883, 4-a eldono en 1899)
* *A szőlőművelés és borászat kézikönyve* (1897)
* *Termeljünk gyümölcsöt!* (1901, ankaŭ en minoritataj lingvoj)
* *A kisgazda teendője* (1916)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Esztergom (1983)
* strato en Esztergom

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2021-07-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 9-a punkto)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-01-19. Alirita 2021-02-25.

* Kategorio István Molnár (agronomo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717360
* LCCN: n85124485
* VIAF: 45733952
* ISNI: 0000 0000 7828 7882
* BNF: 103221016
 |
Koordinatoj: 53° 38′ 00″ N 55° 57′ 00″ O﻿ / ﻿53.63333 °N, 55.95000 °O﻿ / 53.63333; 55.95000 (mapo)

**Sterlitamak** (ruse: Стерлитамак, *Sterlitamak*; baŝkire: Стәрлетамаҡ, *Stärletamaq*) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80445.

La urbo estis fondita pli frue ol jaro 1766.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.

La interurba telefona kodo estas 3473, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005).

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Stärlitamakskij Jam.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas apud suda Uralo de okcidento, sur maldekstra bordo de rivero Belaja (Agidel), ĉe enenfluo en ĝin de riveroj Aŝkadar kaj Sterlja.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 111 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 264,4 mil loĝantojn.

En jaro 2014 la urbo havas 277 mil loĝantojn.

Flago de Baŝkirio
Administra divido de Baŝkirio

**Ĉefurbo**: Ufa

**Urbaj distriktoj**:
Agidel |
Kumertau |
Meĵgorje |
Neftekamsk |
Oktjabrjskij |
Salavat |
Sibaj |
Sterlitamak |
Ufa 

**Municipaj distriktoj**:
Abzelilova |
Alŝeeva |
Arĥangelska |
Askina |
Aurgaza |
Bajmaka |
Bakala |
Baltaĉeva |
Belebeja |
Belokataja |
Belorecka |
Biĵbuljaka |
Birska |
Blagovara 
Blagoveŝĉenska |
Buzdjaka |
Burajeva |
Burzjana |
Ĉekmaguŝa |
Ĉimŝa |
Davlekanova |
Duvana |
Djurtjulia |
Fjodorovka |
Gafura |
Ĥajbulina |
Janaula |
Jermekejeva |
Iglina |
Iliŝeva |
Iŝimbaja 
Kaltasa |
Karaidela |
Karmaskala |
Kiga |
Krasnokama |
Kugarĉa |
Kuŝnarenkova |
Kujurgaza |
Meleuza |
Meĉetlina |
Miŝkina |
Mijaka |
Nurimanova |
Salavata |
Sterlibaŝeva |
Sterlitamaka |
Ŝarana 
Tatiŝla |
Tujmaza |
Uĉala |
Ufa |
Zianĉura |
Zilaira
La dudeksesjara Jerly Lyngdoh en brakumo de sia patrino
**Jerly Lyngdoh** (naskiĝinta en 1983) estas homo el Barato, kiu vivas en korpo de malgranda infano. Lyngdoh aspektas kiel kia ajn dujara infano, sed ĝis kiam li ne malfermos la buŝon. Li havas en ĝi du vicojn de plenkreskulaj dentoj.

En la aĝo, kiam la viroj naskigas infanojn, Lyngdoh estas "malliberigita" en la korpo de malgranda infano. En tiu ĉi periodo li havadas malsanojn, kiujn kutime suferas dekmonatajn ĝis dekdumonatajn infanojn. Lyngdoh mezuras 81 centimetrojn kaj pezas dek kilogramojn.

Pediatroj el urbo Ŝillong pensas, ke tio estas kazo de malsaniĝo de hipofizo kondukanta al malforta sekreco de kreskaj hormonoj. Tio estas la kazo mala al antaŭfrua maljuniĝado, Jerly estas raraĵo.

Jerly havas ses gefratojn, sed tiuj estas tute sanaj. Liaj gepatroj indikis nenian abnormalaĵon post la naskiĝo de Jerly, sed laŭ lia patrino Jerly suferis certan formon de epilepsio, kiam li estis eble kvarmonata.

La gepatroj de Jerly estas malriĉaj, tial ili iris al popola kuracanto. La ceteraj familianoj volis, ke ili senigu de Jerly, ĉar li povas alporti malbenon, sed la patrino rifuzis tion.

Nur karitata organizo certigis por Jerly deksepmonatan kuracadon kaj poste li estis transdonita al malsanulejo en Ganeŝo. Laŭ kuracistoj Jerly estas tute dependa de sia patrino.
**István Németh** [iŝtvAn nEmet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Németh István** estis hungara advokato, urbestro.

István Németh naskiĝis la 19-an de septembro 1849 en Buzsák, li mortis la 24-an de septembro 1911 en Kaposvár.

Statuo pri István Németh

Biografio
---------

István Németh lernis en Keszthely kaj Pécs, krome lernis germane en Szulok, fine li studis juron en Reĝa Universitato de Pest kaj Universitato de Vieno. En 1876 li malfermis advokatan atelieron en Lengyeltóti. En 1890 li translokiĝis al Kaposvár, tiutempe li edziĝis. Inter 1895 kaj 1911 li estis urbestro de Kaposvár. En tiu periodo Kaposvár kaj Fonyód evoluis multe. Li mortis pro kormalsano.

Memorigiloj
-----------

* strato ekde 1911 en Kaposvár (nun aleo)
* statuo en Kaposvár (1939)
* 2 memortabuloj en Kaposvár (1973, 2000)
* memortabulo en Fonyód (1987)
* postmorta premio en 2012

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Portreto pri Németh sur aŭtobusoPortreto pri Németh sur aŭtobuso
* MemortabuloMemortabulo
* MemortabuloMemortabulo
* Memortabulo en FonyódMemortabulo en Fonyód

* Kategorio István Németh (urbestro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705256
 |