recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Friedrich Carl von DUHN** (naskiĝinta la 17-an de aprilo 1851 en Lubeko, mortinta la 5-an de februaro 1930 en Hajdelbergo) estis germana arkeologo. Li nuptis en 1880 la anglinon Florence Wolffson (kiu naskis unu filon) kaj en 1881 Maria von Boeckmann (kun ŝi li havis filon kaj du filinojn).

Vivo
----

Inklinoj kiujn jam la patro kaj juĝisto Carl Alexander estis havinta (liaj kunstudentoj estis Jacob Grimm kaj Karl Otfried Müller) plene ekfloris ĉe Friedrich Carl nome pri arkeologio. Baptopatro lia estis la fama juristo Friedrich Carl von Savigny. Dum kvar jaroj li estis disĉiplo de Hermann Usener, Reinhard Kekulé kaj Franz Bücheler ĉe la Bonna universitato. Samloke sukcesis en la 1874-a jaro la doktoriĝo.

Poste Friedrich Duhn vojaĝis stude Italujon, Sicilion kaj Grekujon kaj en 1879 li nomumitis privata docento en Göttingen. Nur semestron poste li sekvis vokiĝon Hajdelbergon kie li ĝismorte deĵoris kiel profesoro pri arkeologio. Tamen jam antaŭe evidentiĝis talento lia per la en Romo publikigita studaĵo *Über einige Basreliefs* kiu treege gravis por la rekonstruo de Ara Pacis Augustae. Li tre meritis en la perado inter prahistorio kaj klasika arkeologio kaj pri la evoluigo de esplorado de la italika prahistorio. Eble nur malmultaj germanoj tiom ŝatitis de italoj kiom li. La artikoloj rilataj al Italujo en la ebert-a verko *Reallexikon der Vorgeschichte* (1924 ss.) originas ankaŭ el lia plumo. Memkompreneble kelko el liaj konkludoj iom naive simplas sed ja daŭre gravos lia naskohelpo por relative nova fako. Por ĝi materialoj ĝis la apero de Duhn ne facile disponis. Kvankam li mem ne fondis propran skolon li ja influadis multegon da fakuloj. Inter liaj disĉiploj nombriĝu Rudolf Pagenstecher, Friedrich Pfister, Carl Schuchhardt, Otto Weinreich kaj Robert Zahn.

Honoroj
-------

* eksterna membro de la Nacia Akademio de Linkoj, Romo

Verkoj (elekto)
---------------

* Über einige Basreliefs und ein römisches Bauwerk der ersten Kaiserzeit, ĉe: *Miscellanea Capitolina*, Romo 1879, p. 11-19
* Zum Wagenlenker von Delphi, ĉe: *Athen. Mitt.* 31, 1906, p. 421-429
* Ein Rückblick über die GräberF, 1911 (=Heidelberger Univ.-Reden);
* Pompeii, eine hellenistische Stadt in Italien, 1906, ³1918
* Italische Gräberkde. I, 1924, II (finite kaj prilaborite post la morto de Duhn far F. Messerschmidt; kun biografiaĵoj), 1939
* (eldonistece) Antike Bildwerke in Rom mit Ausschluß der größeren Sammlungen , verkis Friedrich Matz, poste prilaboriĝo fare de Duhn, 3 volumoj, 1881/82

Fonto
-----

* Vacano, Otto-Wilhelm von, "Duhn, Friedrich von" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 4 (1959), p. 180 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Friedrich von Duhn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Parte malplentrinkinta glaso da buterlakto. Supre en la glaso la strioj kiuj postrestas post la trinkado
**Buterlakto** estas la restanta lakto post la farado de butero. Ĝi estas en kelkaj regionoj uzata ĉu por trinki, ĉu por manĝi kuirita kun faruno.

Buterlakto estas riĉa je lecitino, proteinoj kaj mineralaĵoj. Danke al la enhavo de la laktoacido ĝi pligrandigas la sekreciadon de la stomaksuko, instigas kaj regulas la digestadon. 

La malnova buterigilo uzata por produkti buteron kaj buterlakton t.e. la restad-produkton
Nuntempe preskaŭ ĉiu buterlakto estas farata en laktaĵfabrikoj. Al malgrasa lakto oni aldonas laktoacidajn bakteriojn, pro kio la laktozo transformiĝas al laktoacido.

Nutra valoro
------------

|  | en 100g |
| --- | --- |
| akvo | 91 % |
| Energio | 40 kkal 170 kĴ |
| Karbohidrato | 4,8 g |
| laktoacido | 6 g |
| Graso | 0,5-0,9 g |
| Proteino | 3,3 g |
| Kalcio | 116 mg 12% |

vidu ankaŭ
----------

* lakto
* jogurto
* kefiro
* acida lakto
* selakto

  

* Kategorio Buterlakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alzaco-Loreno** (france *Alsace-Lorraine*, germane *[Reichsland] Elsaß-Lothringen*) estas la nomo donita al la regiono ĵus konkerita de Germanio post la franca-germana milito de 1870-1871. Ĝi enhavis la preskaŭ tutan Alzacon (minus Belforto), kelkajn franclingvajn vilaĝojn, kiuj antaŭe apartenis al la departemento Vogezoj, kaj parton de Loreno kun la grava (kaj franclingva) urbo Metz. Temis pri la teritorio de la nuntempaj francaj departementoj Bas-Rhin, Haut-Rhin kaj Mozelo. Administra centro de la regiono estis Strasburgo. La teritorioj sen plebiscitoj ŝanĝis la reganton kaj en 1871 kaj en 1918/19. Dum la tuta germana periodo, de 1871 al 1918, ĝi restis en ia miksa kaj ne klara statuto, komuna propraĵo de ĉiuj aliaj germanaj ŝtatoj, do en malsupera situacio. En 1911 ĝi ricevis konstitucion sed en 1913 la Saverna Afero ja montris, ke ĝi estas submetita al la armea diktatoreco.

En 1918 la Francoj revenis kaj volis perforte francigi la loĝantaron, kies kutima lingvo estis la alemana lingvo, dialekto de la germana lingvo. Rezultis krizo, kiu daŭris ĝis la Dua Mondmilito. Tiam la venkintaj Germanoj ne nur germanigis la tutan publikan vivon, sed kontraŭleĝe enarmeigis la junularon. Pli ol 40.000 junuloj mortis, precipe en Rusio. La vundoj de tiu terura tempo tre malrapide fermiĝis.

Ekde 1945 Alzaco-Loreno estas denove franca kaj ekde la 1970-aj jaroj tre rapide franciĝas.

Vidu ankaŭ
----------

* Alzaco
* Loreno
* Traktato de Versajlo
* Traktato de Frankfurt (1871)

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFlago de Germana Imperiestro Membroj-ŝtatoj kaj teritorioj de la Germana Imperiestra Regno (1871–1918) |
| --- |
| Reĝlandoj | Prusio • Bavario • Saksio • Virtembergo | Mapo de la Germana Imperiestra Regno |
| Grandduklandoj | Badeno • Hesio • Meklenburgo-Schwerin • Meklenburgo-Strelitz • Oldenburgio • Saksio-Vajmaro-Eisenach |
| Duklandoj | Anhalto • Brunsvigo • Saksio-Lauenburg (ĝis 1876) • Saksio-Altenburg • Saksio-Koburgo kaj Gotao • Saksio-Meiningen |
| Princlandoj | Lipo • Reuß älterer Linie • Reuß jüngerer Linie • Ŝaŭmburgo-Lipo • Schwarzburg-Rudolstadt • Schwarzburg-Sondershausen • Waldeck |
| Urboŝtatoj | Bremeno • Hamburgo • Lubeko |
| Aliaj teritorioj | Alzaco-Loreno • Germanaj kolonioj |

 |

* Kategorio Alzaco-Loreno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alzaco-Loreno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 43811
* GND: 4014502-5
* LCCN: n81126015
* VIAF: 150110906 137798315, 150110906
* BNF: 15336700c
* NKC: ge1180108
 |
**Brian NEWBOULD** (naskiĝis la 26-an de februaro 1936) estas brita komponisto, orkestrestro kaj muzikesploristo.

Vivo
----

Newbould estis instruita ĉe *Gravesend Grammar School*. Li laboris kelkan tempon kiel muzikrecenzisto de skotaj ĵurnaloj kaj de la ĵurnalo *Guardian*. En 1965 li estis vokita kiel instruisto ĉe la universitato je Leeds.

Apartan gravencon Newbould atingis per siaj traktaĵoj pri Franz Schubert. Per lia kompletigo de la tria movimento de la *nefinita simfonio* de Schubert li diskoniĝis ankaŭ al pli granda publiko. La simfonio en E-maĵoro, kiun Schubert komplete konceptis, tamen ne notis en plena partituro, estas plia grava verko de , kiun finfaris Newbould. En 1978 li elverkado de la ŝuberta skizomaterialo por ĉi tiu simfonio estis prezentata fare de la simfonia orkestro de BBC dum la Festivalo je Cheltenham. Newbould poste kompletigis pliajn skizojn de Schubert – unuafoje faksimilitajn de Ernst Hilmar – kaj pretigis ilin al prezenteblaĵo.

Al la aliaj komponistoj, pri kiuj Newbould intense okupiĝis, apartenas Mozart, Brahms, Elgar kaj Ravel.

Publikaĵoj
----------

* Brian Newbould: *Schubert and the Symphony. A New Perspective*, Toccata Press, 1992.
* Brian Newbould: *Schubert: the Music and the Man*, Gollancz/University of California, 1997
* Brian Newbould (Hrsg.): *Schubert Studies*, Ashgate, 1998

Referencoj
----------

1. ↑  Christopher Howard Gibbs: *The Cambridge companion to Schubert*. Cambridge University Press, 1997, p. 199.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Brian Newbould en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Lia hejmpaĝo kun ĉiuj gravaj indikoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 419134
* GND: 134472543
* LCCN: n85038167
* VIAF: 64063821
* ISNI: 0000 0001 0908 8676
* SUDOC: 03138305X
* BNF: 12260826x
* MBA: ad7c3e11-1de3-4bd9-bcc6-de4f405cc953
* NKC: jx20070815002
 |
*¿Por qué el juicio entre Pilatos y Jesús duró sólo dos minutos?* (Kial la juĝo inter Pilato kaj Jesuo daŭris nur du minutojn?, 1996. Muzeo Vostell Malpartida, (Malpartida de Cáceres)
La **Muzeo Vostell Malpartida** estas situanta ĉe la Natura Monumento *Los Barruecos*, ĉe la hispana vilaĝo de Malpartida de Cáceres, Ekstremaduro, Hispanio. La *Muzeo Vostell Malpartida* loĝigas verkojn de la artisto plastika Wolf Vostell kaj la kolekton *Fluxus-Donacaĵo Gino Di Maggio*.

Wolf Vostell
------------

La *Muzeo Vostell Malpartida* (MVM) estis fondita oktobre de 1976 fare de Wolf Vostell (1932-1998), artisto hispangermana de rekona prestiĝo tutmonda, fundamenta figuro de la nuntempa arto kaj persono ge ligata al Ekstremaduro ekde la 1970-aj jaroj.

Uzanto de la teknikoj de la Kontraŭkolaĝo kaj de la Happening eŭropa kaj pioniro de la Videoarto, kunfondinto de la internacia arta movado nome Fluxus, Vostell markis ĉiam sian produktadon per elstara originaleco, pekuliaro ankaŭ propra de la muzeo kiu uzas lian nomon.

Barruecos
---------

Kiam en 1974 la artisto ekkonis la naturan monumenton *Barruecos* proklamis la zonon kiel "natura artoverko". Ekde tiam li ekhavis ideon krei tie muzeon kiel esprimejo de arto de avangardo, unika en sia ĝenro, renkontiĝejo de arto, vivo kaj naturo. La ĉefa sidejo de la MVM staras ĉe la antikvaj konstruaĵoj de la Lanlavejo Barruecos. Ties riĉa historio, kaj ŝlosiloj de la grava fenomeno de nomada brutobredado, montriĝas didaktike kaj distre ĉe la Interpretejo de Brutobredaj Vojoj kaj Historio de la Lanlavejo de Barruecos, kiu estas ankaŭ integrata en la muzeo. La MVM etendiĝas ankaŭ al natura loko Barruecos, kun kelkaj artaĵoj kaj etos-skulptaĵoj subĉielaj: nome *VOAEX* (*Viaje de (H)Ormigón por la Alta Extremadura*) de 1976 kaj *El Muerto que tiene Sed* (soifa mortinto) de 1978. Alia grava parto de la Muzeo Vostell Malpartida estas la konstanta kolekto de Konceptaj Artistoj hispanaj, portugalaj kaj polaj, kiu enhavas 60 verkojn de 48 artistoj el tiuj ŝtatanecoj kiuj ekde la komenco de la muzeo en 1976 estis space ligataj al tiu ĉi.

Bildaro
-------

* Enirejo al la Muzeo Vostell Malpartida.Enirejo al la Muzeo Vostell Malpartida.
* V.O.A.EX. (Viaje de (h)ormigón por la Alta Extremadura)(1976). Wolf Vostell.*V.O.A.EX.* (Viaje de (h)ormigón por la Alta Extremadura)(1976). Wolf Vostell.
* El muerto que tiene sed (1978). Wolf Vostell.*El muerto que tiene sed* (1978). Wolf Vostell.

Panorama bildo de la muzeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Retejo de la Muzeo Vostell Malpartida
* Filmeto pri la Muzeo Vostell Malpartida
* Programo de TVE pri la Muzeo Vostell Malpartida
* Axuto enarte
* Muzeo Vostell Malpartida en Facebook
* Fluxus+ Muzeo Potsdamo[*rompita ligilo*], tie troviĝas granda privatkolekto

* Kategorio Muzeo Vostell Malpartida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 394991
* GND: 5236924-9
* LCCN: nr91037882
* VIAF: 130784384 135305732, 130784384
* ISNI: 0000 0001 1956 5421
* SUDOC: 145910253
* BNE: XX254128
 |
Alĝeria kuniklaĵo.
La **alĝeria kuirarto** estas influita de la interagoj kaj interŝanĝoj de Alĝerio kun aliaj kulturoj kaj nacioj tra la jarcentoj. Ĝi estas karakterizita de riĉaĵoj derivitaj kaj de teraj kaj de maraj produktoj. Konkeroj aŭ demografia movado al la alĝeria teritorio estis du el la ĉefaj faktoroj de interŝanĝo inter la diversaj popoloj kaj kulturoj (berberoj, araboj, turkoj, al-andalusanoj, francoj kaj hispanoj). Ĉi tiu kuirarto estas mediteranea kaj nordafrika kuirarto kun berberaj radikoj.

Alĝeria kuirarto ofertas diversajn pladojn laŭ la regiono kaj la sezono, sed legomoj kaj cerealoj restas en ĝia kerno. Plejparto de la alĝeriaj pladoj temas pri pano, viando (ŝafido, bovaĵo aŭ kokidaĵo), olivoleo, legomoj kaj freŝaj herboj. Legomoj ofte estas uzataj por salatoj, supoj, taĵinoj, kuskuso kaj saŭcaj pladoj. El ĉiuj alĝeriaj tradiciaj manĝaĵoj disponeblaj, la plej fama estas kuskuso, agnoskita kiel nacia plado.

Manĝado de porkaĵoj estas malpermesita al islamanoj en Alĝerio, laŭ la ŝario, la islama juro.

Alĝerio, kiel aliaj magrebaj landoj, produktas grandan gamon de mediteraneaj fruktoj kaj legomoj kaj eĉ iuj tropikaj. Ŝafido estas kutime konsumita. Mediteraneaj marmanĝaĵoj kaj fiŝoj estas ankaŭ manĝataj kaj produktitaj de la eta marbordo-fiŝkaptado.

Spicoj uzitaj en alĝeria kuirarto estas sekigitaj ruĝaj kapsikoj de diversaj specoj, dudek sep spicoj estas kombinitaj por la fama alĝeria spica miksado *ras el hanut*, kumino, cinamo, kurkumo, zingibro, papriko, koriandro, safrano, muskato, kariofilo, fenkolo, anizo, ktp.

Alĝerianoj konsumas altan kvanton da viando, ĉar ĝi troviĝas en preskaŭ ĉiu plado. Ŝafidaĵo estas la plej manĝita viando en la lando. Birdĉasaĵo kaj bovaĵo ankaŭ estas uzataj, inter aliaj nekutimaj viandoj. Sovaĝa apro estas ankaŭ ĉasata kaj manĝata, sed porkaĵo ne vendiĝas en bazaroj; ĝi povas esti aĉetata nur de ĉasistoj rekte. En la sudo la kamela viando estas ankaŭ manĝata.

Vidu ankaŭ
----------

* Maroka kuirarto
* Magreba kuirarto

* Kategorio Alĝeria kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Giornico** estas komunumo de la Komunumaro Giornico kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 851 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Giornico situas en la suba Leventina proksimume 15 kilometrojn nordokcidente de Belinzono ĉe la bordo de la rivero Tiĉino. La komunumo konsistas krom la ĉefvilaĝo Giornico el la vilaĝoj Altirolo, Gramudel, Orsino kaj Sacco. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 19,48 km², de kiuj 61,7% estas kovritaj de arbaro, 5,1% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Giornico limas en nordo al Faido, en oriento al Sobrio, en orientsudoriento al Bodio, en sudo al Personico, en sudokcidento al Frasco, kaj en okcidento al Chironico.

Trafiko
-------

Tra la komunumaro Giornico pasas la kantona ĉefovojo n-ro 2, la svisa aŭtovojo A2 kaj la grava gotarda linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj. La plej proksimaj alveturejoj al la aŭtovojo situas en distanco de proksimume 5 kilometroj nordokcidente apud Faido kaj sudoriente apud Biasca.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Giornico datiĝas el la jaro 935 kiel *de Iudicibus Giornicensis*. La 28-an de decembro 1478 okazis la *Batalo de Giornico*, dum kiu la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo venkis kontraŭ la armeo de la Duko de Milano kaj firmigis la regado de la Svisa Ĵurkomunumo pri la teritorio de la hodiaŭa Kantono Tiĉino.

Vidindaĵoj
----------

En nordo de Giornico situas muzeo dediĉita al la moderna skulptisto Hans Josephsohn, konstruita laŭ la plano de la svisa arkitekto Peter Märkli. La muzeo estis konstruita inter la jaroj 1989 kaj 1992. En la jaro 1995 ĝi akiris la unuan premion de la konkurso *Nova konstruado en la Alpoj*.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Giornico

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Mario Fransioli*:  *Giornico* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-11-13)
4. ↑  Fonto: Retejo de la muzeo La Congiunta

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Giornico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Giornico

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Giornico** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Monumento pri la Batalo de GiornicoMonumento pri la Batalo de Giornico
* Malnova ponto de GiornicoMalnova ponto de Giornico
* Muzeo La Congiunta en GiornicoMuzeo *La Congiunta* en Giornico

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leventina |
| --- |
|  **Komunumaro Airolo:** **Airolo**  •  Bedretto **Komunumaro Faido:** **Faido** **Komunumaro Giornico:** Bodio  •  **Giornico**  •  Personico  •  Pollegio  •  Sobrio **Komunumaro Quinto:** Dalpe  •  Prato (Leventina)  •  **Quinto** |  |

 |
**Sándor Sólymos** [ŝAndor ŝOjmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sólymos Sándor** estas hungara arkitekto, altlerneja instruisto.

Sándor Sólymos naskiĝis la 12-an de marto 1952 en Debrecen.

Biografio
---------

Sándor Sólymos maturiĝis en arkitektura mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1970, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1976. Inter 1976-1978 li estis asistanto en Arkitektura Altlernejo de Pécs. Inter 1878-1987 li estis arkitekto en instituto en Budapeŝto, krome li daŭre instruis en la altlernejo, eĉ en la teknikuniversitato. Intertempe en 1983 li akiris filozofian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1984-1987 li estis esploristo en Hungara Belarta Altlernejo, poste li estis lektoro, inter 1991-1999 docento, fine katedrestro samloke ĝis la pensiuliĝo en 2017. Intertempe li habilitiĝis en 2005. Ekde 2006 li instruis ankaŭ en Arta Universitato Moholy-Nagy. Li ricevis arkitekturan premion en 2006. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn inter 1981-1988.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* "Ökológia és ökologizmus" (studenta lernolibro, 1995)
* "52 építészeti előadás" (prelegaro, 1999)
* "Keretes szerkezet" (studo, 2002)
* *A szobor mint épület* (kunaŭtoro, 2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* Arkivigite je 2020-01-08 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690671
 |
*Por la nova operdomo en Alĝero, vidu Alĝeran Operdomon.*

Fasado de la Nacia Teatro
**La Alĝeria Nacia Teatro Mahieddine Bachtarzi** (arabe المسرح الوطني الجزائري, antaŭe konita kiel la **Alĝera Operdomo**) estas historia konstruaĵo en Alĝero, Alĝerio. Ĝi estis konstruita inter 1850 kaj 1853. Ĝi estis desegnita de la arkitektoj Charles Frédéric Chassériau kaj Justin Ponsard en la Novbaroka stilo. Ĝi estis rekonstruita post ekbruligo en 1883.

Historio
--------

La operejo estis konstruita de majo 1850 ĝis septembro 1853 de arkitektoj Charles Frédéric Chassériau kaj Justin Ponsard en novbaroka stilo. Ĝi estis inaŭgurita la 29-an de septembro 1853.

La 10-an de majo 1865, imperiestro Napoleono la 3-a ĉeestis prezentadon de *Rigoletto*, prezentita de itala kompanio.

La 19-an de marto 1882, incendio detruis la operejon, sed la eksteraj muroj estis savitaj. Ĝi estis rekonstruita la sekvan jaron kaj la remalfermo okazis la 1-an de decembro 1883.

En 1936 la renovigado de la teatro estis temo de nacia konkurso kaj gajnis la arkitektoj Raymond Taphoureau kaj Emmanuel Guermonprez.

La teatro ricevis novan nomon omaĝe al la elstara alĝeria artisto Mahieddine Bachtarzi, kiu mortis en 1986.

Referencoj
----------

 

1. 1 2 3
2. 1 2  Paolo Petrocelli, I teatri d'opera in Medio Oriente e Nord Africa: genesi, evoluzione e politiche culturali, Rome, Carocci editore, 2019, 155 p. (ISBN 978-88-430-9856-9), p. 16
3. ↑
4. ↑  Paolo Petrocelli, I teatri d'opera in medio oriente e Nord Africa, p. 17
5. ↑  Bencheneb, Rachid (1971), "Les mémoires de Mahieddine Bachtarzi ou vingt ans de théâtre algérien", Revue de l'Occident musulman et de la Méditerranée, 9 (9): 15–20

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Alĝeria Nacia Teatro Mahieddine Bachtarzi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En lineara algebro, la **algoritmo de Coppersmith-Winograd** estas asimptote la plej rapida sciata algoritmo por matrica multipliko de kvadrataj matricoj (kiel en 2008).

La algoritmo estas nomita post Don Coppersmith kaj Shmuel Winograd.

Ĝi povas multipliki du *n×n* matricojn en tempodaŭro *O(n2,376)*. Ĉi tio estas plibonigo super la bagatela *O(n3)* de norma algoritmo kaj la *O(n2,807)* de algoritmo de Strassen.

La norma matrica multiplika algoritmo uzas senperan kalkulon laŭ difino de matrica multipliko

*cik = Σaijbjk*
Eble eblas plibonigi la eksponenton super la matrica amplekso *n* plu. Tamen, la eksponento devas esti minimume 2 ĉar *n×n* matrico enhavas *n2* valorojn, kaj ili ĉiuj devas esti legitaj dum kalkulado por ricevi la akuratan rezulton.

La algoritmo de Coppersmith-Winograd estas ofte uzata kiel parto en aliaj algoritmoj por pruvi teoriajn tempajn komplikecajn barojn. Tamen, malsimile la algoritmo de Strassen, ĝi ne estas uzata en praktiko ĉar ĝi donas avantaĝon nur por matricoj tiel grandaj ke ilin ne povas prilabori moderna aparataro.

Henry Cohn, Robert Kleinberg, Balázs Szegedy kaj Christopher Umans rederivis la algoritmon de Coppersmith-Winograd per grupo-teoria konstruado. Ili ankaŭ montris ke ĉiu el du malsamaj konjektoj implicas ke la eksponento por tempodaŭro de matrica multipliko estas 2, kiel estas longe suspektite.

Vidu ankaŭ
----------

* Algoritmo de Strassen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Henry Cohn, Robert Kleinberg, Balázs Szegedy kaj Christopher Umans. Grupo-teoriaj algoritmoj por matrica multipliko. arXiv:math.GR/0511460. *Paperoj de la 46-a Ĉiujara Simpozio sur Fundamentoj de Komputila Scienco*, 23-25 Oktobro de 2005, Pittsburgh (Pensilvanio), PA, IEEE Komputila Socio, pp. 379-388.
* Robinson, Sara  (2005). Toward an Optimal Algorithm for Matrix Multiplication - Al optimala algoritmo por matrica multipliko. SIAM News - SIAM novaĵoj **38** (9).
**Prepozicio** (aŭ **rolvorteto**) estas klaso de vorto, gramatika partikulo, kiu staras antaŭ alia vorto aŭ vortgrupo montrante, kian frazrolon tiu vorto aŭ vortgrupo havas en la frazo, aŭ kian rilaton tiu vorto aŭ vortgrupo havas al alia vorto aŭ vortgrupo de la sama frazo.

En Esperanto ĉiuj prepozicioj estas vortetoj, do ne alprenas finaĵon.

Prepozicio kaj la proksime parenca vortklaso postpozicio estas ambaŭ membroj de la pli ĝenerala vortklaso adpozicio. Ankaŭ kazaj finaĵoj povas montri frazrolojn kaj frazrilatojn. Bertilo Wennergren en sia esperanta gramatiko PMEG uzas la terminojn "rolmontrilo" (por la prepozicioj kaj la kaz-finaĵo "-n") kaj "rolvorteto" (por la prepozicioj). "Rolvorteto" kaj "adpozicio" estas pli-malpli samsignifaj. Ĉar ne ekzistas postpozicioj en Esperanto, la diferenco ne gravas en la kunteksto de esperanta gramatiko.

Prepozicioj estas oftaj interalie en hindeŭropaj lingvoj, kaj similaj lingvoj, ekz. Esperanto.

En la jena frazo:

La kato dormas **sur** *la tablo*.
la prepozicia frazparto "sur la tablo" rolas kiel komplemento, kaj esprimas, kie dormas la kato. La prepozicio mem estas "sur", montrante lokan rilaton de la okazaĵo, kaj ĝia objekto "la tablo" estas la centro de la loka rilato.

Prepoziciaj sintagmoj kutime sekvas la modifitan vorton, kiel en postpoziciaj lingvoj la postpoziciaj sintagmoj kutime malsekvas la modifitan vorton. La ordon oni tamen povas renversi en poezio: ekzemple, "**En la mondon** venis nova sento".

Ĉiuj lingvoj kun VSO-ordigo uzas prepoziciojn anstataŭ postpoziciojn. Ankaŭ, la plimulto el aliaj lingvoj, en kiuj la objekto sekvas la verbon (SVO kaj VOS-lingvoj), uzas prepoziciojn, sed kelkaj el tiuj SVO- kaj VOS-lingvoj uzas postpoziciojn.

En Esperanto, la angla, la germana kaj pluraj aliaj lingvoj, multaj prepozicioj povas ankaŭ roli kiel prefiksoj. Oftaj ekzemploj en Esperanto inkluzivas "eldoni", "pripensi", "alveni".

Kelkaj diras (interalie William Auld en *La Fenomeno Esperanto*), ke oni povas fari prepozicion el nuda radiko. Plej ofte uzataj tiel estas *far* (= fare de, farita de) kaj *cel* (= cele al, celante). Sed tiu uzo ankoraŭ ne estas ĝenerale akceptata.

En kelkaj planlingvoj, interalie Volapuko kaj Vorlino, oni povas fari prepozicion el baza radiko per gramatika finaĵo, kiel oni faras substantivojn, verbojn, adjektivojn, kaj adverbojn en Esperanto per la diversaj finaĵoj.

Bibliografio
------------

* Schmid, Wilhelm 1972 : Ĉu "far" estas uzebla kiel prepozicio? *Esperanto*, 795 (3), p. 53

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 41′ 33″ N 18° 04′ 08″ O﻿ / ﻿49.69250 °N, 18.06889 °O﻿ / 49.69250; 18.06889 (mapo)

**Nová Horka** (germane *Neuhübl*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Studénka. Ĝi situas proksimume 0,5 km sude de Studénka. Preskaŭ la tuta katastra teritorio de Nová Horka situas en Moravio, sed parceloj n-ro 177, 178, 179, 180, 182 kaj 183 apartenis devene al silezia katastra teritorio Studénka. Nordoriente de la katastro de Nová Horka troviĝas ampleksa sistemo de fiŝlagoj, kreata de fiŝlagoj Nový rybník, Kotvice kaj Kačák.

En la jaro 2011 ĉi tie etis registritaj 53 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie vivis 202 loĝantoj.

**Nová Horka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,408642 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1375 aŭ 1375. El tiu tempo devenas ankaŭ la unua mencio pri la kastelo en Nová Horka. En la 17-a jarcento ĝia posedanto fariĝis familio de Vetteridoj el Lilie. Post incendio en la jaro 1856 la kastelo estis alikonstruita. Post naciigo surbaze de Dekretoj de Beneš en la jaro 1945 la kastelo komencis servi al sociaj celoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 138 |
| 1880 | 135 |
| 1890 | 156 |
| 1900 | 181 |
| 1910 | 166 |
| 1921 | 162 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 214 |
| 1950 | 0 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 400 |
| 1980 | 378 |
| 1991 | 354 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 342 |
| 2011 | 277 |
| 2021 | 202 |

Memorindaĵoj
------------

* Naturrezervejo Kotvice
* Kastelo Nová Horka

Naskiĝintoj
-----------

* Felix Vetter el Lilie (1830–1913), moravia landa hetmano

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Studénka (3) |
| --- |
| Butovice ~ Nová Horka ~ Studénka |

 |
**Joe Bugner** [ĝo bagner] estas hungardevena brita-aŭstralia boksisto, aktoro. Lia origina hungara nomo estas (laŭ hungarlingve kutima nomordo) **Kreul József**, li tenas trioblan naciecon. 

József Kreul naskiĝis la 13-an de marto 1950 en *Szőreg* (nuntempa urboparto de Szeged).

Biografio
---------

Joe Bugner leris en sia naskiĝloko, sed post la hungara revolucio de 1956 li disidis al Anglio. Tie li lernis, dum li etis komence atleto, poste boksisto, en 1967 jam profesia boksisto. Resume li venkis 69-foje, malvenkis 13-foje, dum li estis ĉampiono konata tutmonde. En 1986 li moviĝis al Aŭstralio, kie li adoptis la moknomon **Aussie Joe** post prenado de duobla brit-aŭstralia nacieco. Nature li boksis plu. Kiel boksisto li ricevis filmajn rolojn. Lia edzino naskis trifoje. Ekde 1977 li kelkfoje revizitis Hungarion.

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Delta House* (televizia serio, 1979)
* *Én a vízilovakkal vagyok* (1979) - Ormond
* *Streetfighter - Harc a végsőkig* (1994) - Bison's Torturer
* *Bad Behaviour* (2010) - Fingers McGee

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730285
* GND: 1061827763
* LCCN: no2014032624
* VIAF: 7597066
* ISNI: 0000 0000 0277 6954
* BNF: 141601023
 |
**Krystyna Wańkowicz** pseŭdonomo *Anna*, *Hanna* (naskiĝis la 9-an de oktobro 1919 en Varsovio, mortis la 6-an de aŭgusto 1944 samloke) – pli aĝa filino de pola verkisto Melchior Wańkowicz, partoprenantino de la ribelo de Varsovio, flegistino en bataliono Parasol (Ombrelo) de Pola Enlanda Armeo, kurierino de laŭvice Stanisław Leopold pseŭdonomo *Rafał* – komandanto de kompanio en ĉi tiu bataliono kaj Janusz Brochwicz-Lewiński *Gryf*.

Dum la germana okupado estis studentino de historio ĉe la sekreta Varsovia Universitato. Ŝi pereis la 6-an tagon de la varsovia ribelo, dum la bataloj en regiono de kalvina tombejo en Wola. Atestanto de ŝia morto estis ŝia tiutempa komandanto Janusz Brochwicz-Lewiński.

Plurfoje menciita en libroj de sia patro, interalie en la romano "Ziele na kraterze". En 1993 leteroj de la patro kaj lia filino estis eldonitaj en publikaĵo sub la titolo "Melchior i Krystyna Wańkowiczowie: Korespondencja".

Vidu ankaŭ
----------

* Ewelina Nowak
* Danuta Siedzikówna
* Irena Schirtładze

Eksteraj ligiloj
----------------

* Krystyna Wańkowicz na Wirtualnym Murze Pamięci Muzeum Powstania Warszawskiego Krystyna Wańkowicz sur Virtuala Memor-Muro de Muzeo de la Varsovia Ribelo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615981
* GND: 119343428
* LCCN: nr95002264
* VIAF: 67273897
* ISNI: 0000 0001 0982 6085
* BNF: 12387028p
 |
**László Grenács** [lAslO grenAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grenács László** estis hungardevena belga atomfizikisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2007).

László Grenács naskiĝis la 19 en Nógrádsáp (Hungara reĝlando), li mortis la 16-an de oktobro 2017 en Loveno (Belgio).

Biografio
---------

László Grenács studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste li disidis dum la Hungara revolucio de 1956 al Belgio. Li akiris diplomon en Katolika universitato de Loveno, eĉ li estis Doktoro de filozofio en 1964. Li establis sian sciencan prestiĝon kun rezultoj de malaltenergia nuklea spektroskopio. Baldaŭ li partoprenis en sensacia mezura proceduro pri antineŭtrino kun la negativa muono. Profitanta la spertojn li disvolvis teknikon por enplanti polarigitajn radioaktivajn atomkernojn en kristalojn. Li havis kontaktojn ankaŭ kun hungaraj atomfizikistoj. Li ricevis belgajn premiojn en 1990 kaj 1999.

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665111
 |
**Joseph James LABARBERA** (\* 22-an de februaro 1948 en Mount Morris en Novjorkio) estas a ĵaza frapinstrumentisto kaj komponisto, fama kiel membro de la lasta triopo de Bill Evans.

Vivo
----

Joe LaBarbera estas la pli juna frato de saksofonisto Pat LaBarbera kaj de trumpetisto kaj aranĝisto John LaBarbera. Li lernis de sia patro ludadon de frapinstrumentaro, klarneto kaj saksofono, muzikis en la familia bando kaj studis ekde 1966 du jarojn ĉe Konservatorio Berklee je Bostono ĉe Alan Dawson, Charlie Mariano, John LaPorta kaj Herb Pomeroy. Post tio li ludis du jarojn en armebando en Fort Dix, Nov-Ĵerzejo. Dum la 1970-aj jaroj li muzikis kun Gap Mangione (1970), en la kvaropo de Chuck Mangione (kun interrompoj ekde 1972 ĝis 1979) kaj ekde 1971 ĝis 1973 ĉe Woody Herman. Kiel liberprofesiulo li laboris en Novjorko i.a. kun Phil Woods, Art Farmer, Jim Hall, Gary Burton, Art Pepper, John Scofield, Bob Brookmeyer kaj Toots Thielemans. En 1979 aperis lia unua muzikalbumo je propra nomo („Coincidence"). Ekde 1978 li estis du jarojn kun basisto Marc Johnson en la lasta triopo de Bill Evans. Post tio li muzikis en la 1980-aj jaroj i.a. kun kantisto Tony Bennett (dum 12 jaroj), Jim Hall, Phil Woods, Conte Candoli, kaj Scott Hamilton. Ekde 1986 li instruis ĉe la Ŝtata Universitato je Arizono kaj ekde 1993 ĉe la Kalifornia Instituto de la Artoj en Valencia ĉe Los-Anĝeleso (kie li loĝas ekde 1987), sed li ankaŭ instruis ĉe multaj aliaj lernejoj kaj en la kurso „Bud Shank Jazz Workshop" en Port Townsend en Vaŝingtonio. Li muzikis ekde komence de la 1990-aj jaroj kun propra kvinopo kaj ekz.kun Billie Mays, Randy Brecker, [ddie Daniels, Alan Broadbent, Kenny Wheeler, la bando *Baseline* (kun John Abercrombie kaj Hein van de Geyn), Bud Shank (koncertvojaĝo en Sudameriko), Lee Konitz (koncertvojaĝo en Japanujo), Diane Schuur, kun la WDR Big Band kaj kun sia frato Pat en la bando J.M.O.G.

En 1999 li fondis kun Tom Warrington, Larry Koonse kaj Clay Jenkins la diskeldonejon „Jazz Compass", kie ankaŭ aperis lia unua sonregistraĵo je propra nomo („The Joe LaBarbera Quintet Live").

Literaturo
----------

* M. Kunzler „Jazz Lexikon". Rowohlt


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Joe LaBarbera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri LaBarbera ĉe drummerworld.com
* Biografio kun ligilo al intervjuo[*rompita ligilo*]
* Intervjuo kun Jason West 2001 Arkivigite je 2011-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Diskeldonejo de LaBarbera Arkivigite je 2019-01-11 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 389744
* GND: 134437683
* LCCN: n80128102
* VIAF: 93277179
* ISNI: 0000 0001 1495 3740
* SUDOC: 156838370
* BNF: 13896220f
* MBA: e2c3dac5-2c55-4d4b-82e0-e03a4e74d7fb
* NKC: xx0039075
* BNE: XX1172369
 |
kvartala enirejŝildo Vajmaro-Buchenwald
***Mythos Weimar*** (laŭvorte: *Mito de Vajmaro*) estas la titolo de furorlibro de Peter Merseburger. La unua eldono aperis en 1998, antaŭ la fono de nomumiĝo de Vajmaro je eŭropa kultura ĉefurbo (1999), ĉe *Deutsche Verlags-Anstalt* en Stutgarto.

En ĝi pasigas la aŭtoro 150 jarojn da vajmara historio. Kerne temas pri la enscenigo de Vajmaro kiel nacia simbolo. Konatas ensocie la t.n. *spirito de Vajmaro* (Geist von Weimar). Temas pri fundamenta mito de la Vajmara Respubliko. Merseburger krome kreis filmon sub la titolo *Der Geist von Weimar* kiu ekspekteblis en 1998.

La merseburger-a kulturhistorio iĝis grandsukcesa libro kun pluraj eldonoj pri la altoj kaj malaltoj de Vajmaro: tioma diskordo nur ĉe malmultaj aliaj lokoj ekzistas. Ĉar Vajmaro vole nevole simbolas kaj por la brilo kaj la malbrilo kun la absoluta neimagebla nehumanismaĵo de la koncentrejo de Buchenwald. Vere temas pri tutgermania fenomeno de la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj kio nur pli bone ol alie okulfrapegas Vajmare.

Taksoj
------

Oni ja rajtas nomi ĝin referenca verko (de ĉ. 450 paĝoj). Eĉ la renomita kulturhistoriistino Annette Seemann, kiu mem verkis en 2012 gravan privajmaran historiaĵon *(Weimar. Eine Kulturgeschichte)*, ofte referencas al la verko de Merseburger.
La klapkovrilteksto de la eldono de 2013 jenas i.a.: 

> *Merseburgers Kulturgeschichte Weimars darf man einen großen Wurf nennen. Der Band ist, in nuce, eine deutsche Geschichte, am Beispiel Weimars demonstriert.*
> 
> 

 Tial pensas Klaus Harpprecht, grava ĵurnalisto de la semajngazeto *Die Zeit*.

Eksteraj ligioj
---------------

* Claudia Kemper: "Das intellektuelle Erbe der ersten deutschen Demokratie" (Hamburg 2010)
* recenzo ĉe Deutschlandfunk
* Detlef Jena: "Weimar. Kleine Stadtgeschichte." (etprezento; Ratisbono 2019)

Referencoj
----------

1. ↑  Peter Merseburger: *Mythos Weimar. Zwischen Geist und Macht*, Beck Verlag, München 2013, ISBN 978-3-423-30787-1
2. ↑  klarigoj dum traurbaj gvidadoj
3. ↑  Georg Schmidt: *Durch Schönheit zur Freiheit. Die Welt von Weimar-Jena um 1800.* Beck, München 2022, p. 295-306. ISBN 978-3-406-78556-6
4. ↑  filminformoj sur filmara forumo
5. ↑  Hellmut Seemann (eld.): *Anna Amalia, Carl August und das Ereignis Weimar. Jahrbuch 2007*, p. 193
6. ↑  *Weimar. Eine Kulturgeschichte*, Beck Verlag, München 2012, ISBN 978-3-406-63030-9
7. ↑  Traduko: *La vajmara kulturhistorio de Merseburger juste taksiĝu furoraĵo. Temas kerne pri nenio alia ol tutgermanuja historio prezentata je ununura urbo.*

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824568
 |
Preĝejo.
Mudeĥarstila absido de la preĝejo.
**Cantaracillo** [kantaraZIljo] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco kaj al la Municiparo Peñaranda. *Cantaracillo* estas tradukebla etimologie al *Kampo de la arketo* aŭ *Kampo senarba*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 37,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 194 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 50 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753563
* VIAF: 316734571
 |
Aktoro Zdeněk Štěpánek kiel Jan Hus
***Jan Hus*** estas ĉeĥoslovaka ludata filmo de reĝisoro Otakar Vávra filmita en la jaro 1954 laŭ motivoj de verko de verkisto Alois Jirásek. Temas pri la unua parto de filma husmovada trilogio. La okazintaĵoj de tiu ĉi historia filmo okazas en dislimejo de jaroj 1412 kaj 1415. La centra motivo estas kulmina parto de la vivo de la ĉeĥa predikisto kaj eklezia reformanto Jan Hus.

Okazintaĵo
----------

Prago en la jaro 1412. En Betlehema Kapelo aŭskultas miloj da praganoj al predikado de majstro Jan Hus. Estas inter ili ankaŭ reĝino Sofio, la edzino de la ĉeĥa reĝo Venceslao la 4-a, kiu regule deziras al la oreloj aŭskulti petojn, postulantaj forigon de ekleziaj malbonfarantoj kaj malĝustaĵojn. Sed tiuj ĉi predikadoj estas dorno en okulo al kontraŭpapo Johano la 23-a, kiu proklamas super Hus la plej pezan eklezian anatemon kaj super Prago, ĝis kiam Hus ĉeestos en ĝi, interdikton. Jan Hus tial foriras al Kozí Hrádek, sed tie li plu disvastigas sian doktrinon. Sed al la papo ne sufiĉas la forpelo de Hus kaj li sendas al la ĉeĥa reĝo mesaĝon, en kiu li postulas starigon de Hus antaŭ koncilio en Konstanco. Hus ekiras al tiu ĉi vojo spite al avertoj de liaj amikoj. Sed tie li ne ricevos eblecon defendi sian doktrinon, kaj de la pastroj li estas elvokita al revoko de siaj vortoj. Jan Hus, kiun la koncilio ne konvinkis pri erareco de siaj opinioj, subiĝas al martira morto sur ŝtiparumo.
**Cantalpino** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *Cantalpino* estus tradukebla maletimologie kaj laŭvorte al *Kantas la pino*, sed etimologie vere rilatas al derivaĵo el *kampo de la pino*. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cantalpino, Villafuerte, Cotorrillo, Cuarto de la Asunción, La Estación, Revilla kaj Torre de Moncantar, el kiuj la kvin lastaj nun senhomaj, okupas totalan areon de 78,47 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 851 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Cañizal, Espino de la Orbada, Vallesa de la Guareña, Villaflores, El Pedroso de la Armuña, Arabayona de Mógica, Villoruela, El Campo de Peñaranda, Villoria kaj Poveda de las Cintas. Ĝi distas 31 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753561
 |
**Cantalejo** [kantaLEĥo] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. 

Cantalejo en la provinco Segovio.
Preĝejo de Sankta Andreo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 79,43 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 3 522 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, ĉar ĝi fakte funkciis kiel komarka centra urbo. 

Ĝi distas 48 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Fuenterrebollo, Sebúlcor, Sepúlveda, Lastras de Cuéllar, San Pedro de Gaillos, Cabezuela, Puebla de Pedraza kaj Rebollo. La municipo konsistas el Aldeonsancho, Cantalejo, kaj Valdesimonte.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. El 1076 Cantalejo estis ĉefa urbo de *principal ochavo de la Comunidad de Sepúlveda*. En la 18-a jarcento grava metio estis de ĉarpentistoj, kio poste rezultis en la fabrikado de agrikulturaj laboriloj kaj la respektiva agado de vagantaj komercistoj.

Alfonso la 13-a havigis la titolon de "urbo" en 1926.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Interesa tradicio estas loka ĵargono rilata al la fabrikado kaj komercado de la laboriloj, nome *gacería* aŭ *briquero*, kun enhavo de vortopruntoj el galega, eŭska kaj araba.

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Andreo de la 16-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766395
* VIAF: 145489622
 |
dekstra
Prof. Dr. **David-Emil WICKSTRÖM** (naskiĝis la 18-an de oktobro 1978 en Bergen) estas etnomuziksciencisto kaj eksa aktivulo en la Esperanto-junularo, interalie eksa prezidanto de TEJO.

David-Emil estas filo de Bengt-Arne Wickström, sved-aŭstra esperantisto kaj profesoro pri ekonomiko, kaj lia usona edzino. Li vivis en Bergen, Linz (Aŭstrio), Berlino (Germanio), Mannheim (Germanio), Sankt-Peterburgo (Rusio) kaj Kopenhago (Danio). Li havas usonan kaj aŭstrian ŝtatanecojn, sed pro sia loĝado en Eŭropo kaj Usono li kontraŭas naciajn difinojn de laŭ li hazardaj dokumentoj. Liaj denaskaj lingvoj estas la angla, la sveda kaj la norvega, krome li flue parolas la germanan, rusan kaj Esperanton kaj lernas la turkan.

De 1999 ĝis 2003 li studis muziksciencon kaj skandinavistikon en la Humboldt-Universitato de Berlino kaj en la Universitato de Bergen. Ekde 2004 li doktoriĝis pri post-soveta populara muziko en Sankt-Peterburgo unue en la Humboldt-Universitato de Berlino kaj ekde 2006 en la universitato de Kopenhago. Li defendis sian tezon en septembro 2009.

En 1996 David-Emil ekaktivis en la junulara Esperanto-movado. Li estis ĉeforganizanto de la junulara programo de la 84-a Universala Kongreso de Esperanto en Berlino 1999 kaj de la 59-a Internacia Junulara Kongreso en Lesjöfors (Svedio) 2003. De 2000 ĝis 2004 li estis membro de la komitato de JEFO kaj de 2001 ĝis 2003 estrarano de Germana Esperanto-Junularo; dum pluraj jaroj li kunorganizis la Internaciajn Seminariojn de GEJ. Li aktivis en la laborgrupo Esperanto ĉe Interreto kaj prizorgis la Artistan Datenbazon. Ekde 2001 li estis membro de la komitato de TEJO kaj eniris la estraron en 2005. Dum la 62-a Internacia Junulara Kongreso en aŭgusto 2006 la komitato de TEJO elektis lin prezidanto, anstataŭ la demisiinta Heming Welde Thorbjørnsen. Li malesperantiĝis en 2007 pro Esperanto-movada seniluziiĝo. Ankaŭ lia pli juna fratino, Anna-Laura Wickström, aktivis en la junulara Esperanto-movado.

David-Emil nun loĝas en Mannheim, kie li laboras ĉe la *Popakademie Baden-Württemberg*. Krom siaj profesiaj devoj li ankaŭ ludas la trumpeton – interalie li ludis en la ne plu aktiva mondmuzika grupo Esperanto Desperado - kaj banĝon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio David-Emil Wickström en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de David-Emil Wickström

| Antaŭe: | Prezidanto de TEJO | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Heming Welde Thorbjørnsen | 2006 – 2007 | Haris Subašić |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 126074
* GND: 1011645785
* LCCN: no2011099913
* VIAF: 171272101
* ISNI: 0000 0003 7478 4015
* SUDOC: 234741546
 |
**Cantabrana** [kantaBRAna] estas loĝloko kaj municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Cantabrana* povas esti komprenebla etimologie kiel *Kantabra* aŭ *Kantabrana*. La blazono montras simbolojn de du tradiciaj okupoj, nome minado kaj teksado.

Geografio
---------

Panoramo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 3,145 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 25 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 45 loĝantojn el 1991. 

Ĝi distas 56 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Bentretea kaj Quintanaopio, sur la valo de Caderechas, kie fluas la samnoma rivero, alfluanto de la rivero Oca.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Ĝi estis unu de sep loĝlokoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, reĝlanda jurisdikcio kun propra vicurbestro. Ĝi iam apartenis al Oña.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj porkoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la ermitejo de Sankta Roĥo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773808
* VIAF: 1851147907502879210002
 |
**Hiparĥia** (Ἱππαρχία / *Hipparĥía*) estas konsiderata la unua greka virina filozofo. Ŝi estis la lernantino kaj la edzino de la filozofo Krato el Tebo, de la cinika skolo (ĉ. 350 a.K. - 280 a.K.).

Hiparĥia naskiĝis en Maroneia, en Trakio, ĉirkaŭ 346 a.K.. Ŝi decidis iĝi cinika filozofo sub la influo de sia frato Metrocles, kiu estis disĉiplo de Aristotelo, kaj poste iĝis unu el la sekvantoj de la cinika Krato el Tebo.

La plej granda parto de la scio pri ŝi venas de anekdotoj kaj la vortoj de pli postaj verkistoj. Diogeno Laertio rakontas, ke la hipokritulo, kiu estis disĉiplo de Krats el Tebo, identiĝis kun siaj instruoj kaj adoris sian vivmanieron. Ŝi estis tiel fervora geedziĝi kun li ke ŝi minacis memmortigon se ŝi ne povis. Kvankam Krats estis pli maljuna ol ŝi, ŝi malaprobis junulojn de sia aĝo, kiuj petis ŝian manon. Ŝiaj gepatroj petis Krats provi malemigi ŝin de ŝia plano, kaj kiam li ne povis persvadi ŝin, li ĵetis sian mantelon al ŝiaj piedoj kaj diris al ŝi: "Jen la edziĝanto kaj jen lia tuta posedaĵo. Decidu laŭe!" Ŝi decidis geedziĝi kun li, aliĝi al li en lia vagado kaj iĝi cinikulo.

La cinikuloj estis sataj de sociaj konvencioj, prirezignis ĉiujn siajn havaĵojn, portis mantelon kaj petis almozon por sia vivteno. Ŝi estas konsiderata kiel diboĉema, feminista kaj manifestanta virino. Devenanta el riĉa familio, Hiparĥia rezignis je siaj proprietoj kaj je sia komforta vivo por adopti la vivmanieron de la cinikaj filozofoj: ŝiaj haroj restis malpuraj, ŝi portis nur modestajn vestojn, almozpetis sian nutraĵon kaj publike kopulaciis kun Krato. Homoj miris pri ĉi tiu ago, sed la cinikuloj lernis ignori la aspektojn de aliaj kaj gvidi sian vivon laŭ la deklarita principo de sia doktrino, ke la homo devas "vivi laŭ la naturo".

Diogenes Laertio ankaŭ rakontas ke Hiparĥia iris por manĝi kun Lisimaĥo, reĝo de Trakio, kiu okazigas simpozion ĉe sia hejmo. Ŝi atakis la filozofon Theodoro la ateisto en la sekva argumento: "Se Teodoro rajtas fari certan aferon, Do Hiparĥia ankaŭ rajtas fari tion. Kaj se estas nenio malbona, ke Teodoro vangofrapas sin, estas ankaŭ permesate, ke ŝi estu riproĉita pro vangofrapo lin." Teodoro, kiu restis nerespondita, surtiris sian robon por senvestiĝi, sed ŝi nek hontis nek ofendiĝis. Tiam Teodoro demandis: "Kiu estas la virino, kiu forlasis la teksadon?" Kaj ŝi respondis: "Estas mi. Sed ĉu estas malbone en viaj okuloj, ke mi decidis dediĉi mian tempon al filozofio, anstataŭ perdi ĝin en teksado?"

Post ŝia morto, la cinikaj filozofoj faris jaran feston je ŝia honoro en Ateno, apud la ora pordego, nomitan *Kynogamia,* aŭ tagon de la alveno de la virino je la mondo de la cinika filozofio.

Hiparĥia verkis tri librojn, el kiuj eĉ ne unu konserviĝis: *Filozofaj supozoj*, *Epiĉerema* kaj *Demandoj al Teodoro la ateisto*

* Kategorio Hiparĥia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 600069
* GND: 1147230625
* VIAF: 3215157643279338590000, 16145541704196600356 288151246553444132180, 3215157643279338590000, 16145541704196600356
* SUDOC: 237209829
* BNF: 170193966
 |