recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Ĵuĵicuo** (Pri tiu ĉi sono *Jūjutsu* de la Japana 柔術 jūjutsu estas Japana batalarto kies centra etoso estos produktita de la forto provizinta de oponanta atako por apliki rebatajn teknikojn de la rezultinta situacio. estas multaj rju (stiloj) de la arto kiuj kondukas al diverseco de alproksimiĝoj. Ĵuĵucuaj rjuj povus utiligi ĉiujn teknikojn iome (tio estas ĵetado, kaptado, ŝlosado, premado, baraktando, gouging, mordado, malokupigado, frapado, kaj piedbatado). Ĝenerale Ĵuĵucuaj rjuj faras limigan uzadon de frapado ekde ili estis plejparte evoluigita en vendetta en Japanio sub la aŭspicioj de la batalanta klaso de samurajoj. La teknikoj evoluis por fariĝi efikaj kontraŭ armitaj oponantoj portante bambuon por protekti vundeblajn partojn de la vizaĝo, gorĝo, kaj korpo. Krom Ĵuĵicuo, multaj lernejoj instruas la uzadon de armiloj.

* Kategorio Ĵuĵicuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Olimpia libera luktado.
**Liberstila luktado** aŭ pli simple **libera luktado** estas sporto en kiu ĉiu partoprenanto klopodas venki super sia kontraŭanto pere de la uzado de prenoj kaj aliaj teknikoj de projekciado. La celo estas venki en la batalo faligante la kontraŭanton surgrunden kaj farante ke tiu tuŝu per ambaŭ skapoloj la plankon dum sufiĉa tempo por ke la arbitracianto konstatu tion, aŭ venkante laŭ poentaro pere de la taksado de la teknikoj kaj agoj montritaj kontraŭ la rivalo.

La termino «libera» kiu nomas la modelon de luktado referencas al la fakto, ke diference de la grek-romia luktado enkiu oni rajtas nek uzi aktive la gambojn nek ataki tiujn de la rivalo, en la libera luktado la gamboj estas plia elemento de la atako kaj de la defendo. Tio estas, ne estas limigoj.

Menciindas, ke tiu luktomaniero estas sporto de alta rezulto kaj de multaj projekcioj tre malfacilaj. Aliflanke la termino «olimpika» estas uzata por diferencigi ĝin el la batala spektaklo same konata kiel *libera luktado*.​

La ina variaĵo de tiu sporto estas nomata *ina libera luktado* aŭ pli simple *ina luktado*. Tiuj tri fakoj de lukto (nome grek-romia luktado, vira liberstila luktado kaj ina liberstila luktado) estas Olimpiaj sportoj, nome ili estas konkurencataj en la Olimpiaj ludoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Lukto

Notoj
-----

1. ↑  «Wrestling Greco-Roman - Summer Olympic Sport». International Olympic Committee. 21a de Novembro 2016. Konsultita la 1an de Januaro 2017.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rOlimpikaj sportoj |
| --- |
| Someraj | 
Arkpafado • 
Atletiko • 
Badmintono • 
Bazopilkado/Softbalo • 
Biciklado (voja, traka, transterena biciklado, BMX liberstila, BMX vetkura) • 
Boksado • 
Hokeo • 
Flugpilkado (hala, plaĝa) • 
Futbalo • 
Gimnastiko (Arta gimnastiko, Ritma gimnastiko, Trampolina gimnastiko) • 
Golfo • 
Halterlevado • 
Ĵudo • 
Kajakado-Kanuado (mallongdistanca kurumo, slalomo) • 
Karateo • 
Korbopilkado • 
Lukto • 
Manpilkado • 
Moderna pentatlono • 
Naĝado (Sporta naĝado, Plonĝado, Sinkrona naĝado, Akvopilkado, Maratona naĝado) • 
Pafado • 
Rajdado • 
Remado • 
Rugbeo • 
Rultabulado • 
Skermo • 
Sporta grimpado • 
Surfado • 
Tabloteniso • 
Tekvondo • 
Teniso • 
Triatlono • 
Velado
 |
| Vintraj | 
Alpa skiado • 
Arta sketado • 
Biatlono • 
Bobado • 
Glacihokeo • 
Glitŝtonludo • 
Liberstila skiado • 
Neĝtabulado • 
Nordia kombino • 
Rapid-sketado • 
Skeletonado • 
Skikurado • 
Skisaltado • 
Sledado
 |

 |


* Kategorio Liberstila luktado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749878
 |
**Kálmán Haiczl** [hajcl], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Haiczl Kálmán** estis hungara pastro, eklezia notario. Lia pseŭdonimo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Haiczi Benedek*.

Kálmán Haiczl naskiĝis la  14-an de oktobro 1866(nun 1866-10-14) en Selmecbánya (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la 1-an de februaro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Haiczl frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo, Pozono kaj Esztergom, poste li akiris teologian diplomon en Teologia Altlernejo (Esztergom) en 1887. Post jaro li akiris stenografian licencon, en 1889 li pastriĝis. Inter 1889 kaj 1892 li estis eklezia arkivisto, poste eklezia notario. Intertempe en 1894 li doktoriĝis, poste li estis pastro de Garamszentbenedek. En 1919 la alvenintaj ĉeĥoj arestis lin ĝis li ne abdikis la postenon. Li havis ĉeĥoslovakian ŝtatanecon inter 1920-1938. Li estis pastro de Svodín inter 1921-1941, poste li pensiuliĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Reminiszcenciák Simor Jánosról* (1892)
* *A szeplőtelen szűz Mária tisztelete* (1904)
* *A garamszentbenedeki apátság története* (1913)
* *Léva története a XVII. században* (1933)
* *Egyháztörténeti emlékek a cseh megszállás korából* (1940)
* *A magyarság ősi településének határai a nyugati Felvidéken* (1943)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 217-a paĝo
* biografio hungare
* biografio hungare Arkivigite je 2023-10-30 per la retarkivo Wayback Machine
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841239
* VIAF: 121485158
* ISNI: 0000000385731357
 |



* Portalo pri Biografio
**Tibor Varga,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Tibor** estis hungara violonisto, dirigento, altlerneja instruisto.

Tibor Varga  naskiĝis la 4-an de julio 1921 en Győr (Hungario), li mortis la 4-an de septembro 2003 en Grimisuat (Svislando).

Biografio
---------

Tibor Varga estis mirinfano, en aĝo 6 li jam violonadis antaŭ publiko. En aĝo 10 li komencis studi en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Lia violonmajstro estis Jenő Hubay. Li plulernis en Berlino de Károly Flesch. Li aĝis 14, kiam li koncertis en Eŭropo. Dum la 2-a mondmilito li studis filozofion en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li translokiĝis al Londono en 1947, kie li fariĝis brita civitano. Inter 1949 kaj 1984 li estis instruisto de muzikakademio en Detmold, kie li fondis orkestron en 1954. En la sekva jaro li ekloĝis en Svislando kaj en 1964 li organizis la Festivalon Tibor Varga en Sion, kie li prizorgis sian propran muzikakademion. Li ankaŭ instruis en Mozarteum de Salzburg kaj en Graz. Li ricevis germanajn, francajn, svislandajn kaj hungarajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Lia komponaĵo
-------------

* *Capriccio-Etude* iĝis oficiala himno en konferenco de eŭropaj rektoroj en Graz (2003)

Memorigiloj
-----------

* Tibor Varga Muzikakademio (Sion, 1963)
* Tibor Varga internacia violonkonkurso (1967-)
* Tibor Varga Festivalo, (Sion, 1964-2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* [*rompita ligilo*] angle
* angle
* angle

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-05-01. Alirita 2019-05-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640552
* GND: 128422882
* LCCN: n84089503
* VIAF: 39564553
* ISNI: 0000 0000 8118 7700
* SUDOC: 073995231
* BNF: 13927758g
* MBA: 70a34326-ce0d-4ba2-94d7-62ec8d995ac0
* BIBSYS: 3006890
* NKC: xx0201842
* BNE: XX888530
 |
Panoramo en Kunpho
**Kunpho** (koree 군포시, laŭ ĉinaj literoj **軍浦市**) estas universitata urbego en Sud-Koreio.

Universitato en Kunpho
Urbodomo de Kunpho

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 36 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 286,485 (2014)
* Poŝtkodoj: 435010-435938
* Telefonprefikso: +82- 31
* Horzono: UTC+9
* 37° 22′ 03″ N 126° 56′ 49″ O﻿ / ﻿37.36750 °N, 126.94694 °O﻿ / 37.36750; 126.94694 (mapo)

Poŝtejo en Kunpho
Urba vido kun agrikulturejo

Geografio
---------

Kunpho situas sude de Seulo kaj najbaras kun Anjan kaj Ansan. Anjan troviĝas 4, Ansan 10, Seulo 23 km .

Historio
--------

Dum la historio en tiu areo pluraj dinastioj regis. Fervojhaltejo estis establita en tiu loko en 1905. La unua mencio pri Kunpho okazis nur en 1979 kaj ricevis la urban statuson ĝuste post jardeko pro la rapida urba kaj industria kresko de Seulo. Same en 1989 granda loĝkvartalo estis konstruita.

Klimato
-------

Kunpho situas en kontinenta klimato kun malgranda influo de oceana kilimato. Jare la urbego ricevas 1284 mm da precipitaĵoj. La averaĝa jara temperaturo varias inter −3.2 °C (januare) kaj 26 °C (aŭguste).

Trafiko
-------

En Kunpho servas 2 metroolinioj el Seulo, 3 fervojaj stacidomoj, du gravaj aŭtovojoj kaj loka malgranda aŭtobusa reto.

Kajo de stacidomo en Kunpho

Ĝemelurboj
----------

* Usono Clarksville (Tenesio), Usono (1999)
* Kanado Belleville, Kanado (1997)
* Usono Kantono Grant (Vaŝingtonio), Usono (2003)
* Japanio Acugi, Japanio (2004)

Fontoj
------

* WikiTrans
Ilustraĵo de flago kun ĉielarkaj koloroj uzante prismon
La **ĉielarka flago** estas komuna simbolo de multaj grupoj kaj nacioj: GLAT-movado, budhistoj, inkaoj, druzoj, keĉuoj kaj pacifistoj.

GLAT-movada uzo
---------------

La samseksema fierecflago, desegnita de la San-Franciska artisto Gilbert Baker.maldekstra
Post la murdo en 1978 de malferme samseksema urba administristo Harvey Milk, la postulo por la ĉielarka flago multege grandiĝis.

Por plenumi la postulon, la Paramount Flag Company ekvendis version de la flago uzante amasproduktitan ĉielarkkoloran ŝtofon kun sep bendoj: ruĝa, oranĝa, flava, verda, helblua, malhelblua kaj viola. Kiam Baker pliigis la produktadon de sia versio de la flago, li ankaŭ forlasis la brilrozan bendon pro la nehavebleco de brilroza ŝtofo.

En 1979 la flago modifiĝis finan fojon. Kiam oni pendigis ĝin al la lampo-mastoj de strato *Market Street* en San-Francisko, la meza strio estis maskita de la masto mem.

Ŝanĝi la desegnon por havi paran kvanton da strioj estis la plej facila maniero trakti tion, do oni forlasis la helbluan bendon kaj anstataŭigis la malhelbluan bendon per mezblua. Tio rezultigis la aktualan sesbendan flagon.

Malnova uzo
-----------

Ĉielarka flago estis uzata de la Inkaa imperio kaj simila flago estis uzata ankaŭ de la druzoj.

Nuntempaj keĉuoj uzas alispecan flagon bazita ankaŭ laŭ ĉielarkaj koloroj (Wiphala/vifala)

Pacisma uzo
-----------

La itala filozofo Aldo Capitini uzis ĉielarkan flagon en la unua pacomarŝo de Perugia al Assisi en 1961. Ĝi iĝis simbolo de la pacomovado. Ĝi havas sep striojn kaj la viola troviĝas supre.

Budhista uzo
------------

Budhista flago
Budhista flago estas flago uzata de multaj budhistoj. Ĝi signifas sensektan budhismon kaj estis kreita en la 19-a jarcento.

Diverseca uzo
-------------

Estis kelkaj uzadoj de ĉielarkaj koloraj flagoj en la fruaj jaroj 1970-aj kiel simbolo de internacieco kaj unueco de ĉiuj surteraj gentoj, sed jam je la fino de la jaroj 1970, la rilato kun geja fiereco ĝenerale diskoniĝis en Usono.

La unua fierecoflago estis desegnita kaj mankolorite de la San-Franciska artistoGilbert Baker kaj havis ok kolorajn striojn.

maldekstraLa nuntempa ĉielarka flago havas nur ses kolorajn striojn kiuj simboligas ses ideojn (de supre malsupren):

* ruĝa, por vivo;
* oranĝa, por sano;
* flava, por suno;
* verda, por naturo;
* blua, por arto;
* viola, por spirito.

Artaĵoj
-------

La baza ĉielarko naskigis sennombrajn variaĵojn. Oftaj juvelaĵoj estas la fierec-kolĉeno aŭ liberec-ringoj, kiuj konsistas el ses ringoj, unu de ĉiu koloro de la flago, sur ĉeno. Aliaj aĵoj gamas de ŝlosilĉenoj ĝis kandeloj. Oni modifis multegajn naciajn flagojn por inkluzivi ĉielarkojn, kaj modifis la desegnon mem al multaj formoj, de trianguloj ĝis ridetantaj vizaĝoj.

En Montrealo metrostacio *Beaudry*, kiu servas la gejan kvartalon de tiu urbo, lastatempe rekonstruiĝis kun ĉielarkaj desegnoj en la fasado.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Ĉielarka flago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* GLAT-simboloj
* Vifalaflago
Maratona naĝado dum la mondpokala evento de 2009 en Kopenhago
**Maratona naĝado** estas klaso de naĝado en maroj, lagoj aŭ riveroj, difinita per longdistancoj (almenaŭ 10 kilometroj) kaj tradiciaj reguloj bazitaj en naĝado tra la Manika Markolo. Male al maratonaj piedvetkuroj, kiuj havas specife difinitan distancon, maratonaj naĝadoj varias laŭ distanco. Tamen unu ofte uzita minimuma difino estas 10 kilometroj, la distanco de la maratona naĝokazaĵo ĉe Olimpikoj. 

Kiel en ĉiu naĝado tra naturaj akvejoj, tajdoj, surfacaj fluoj kaj vento estas ĉefaj determinantoj de finaj tempoj. Por difinita kurso, ĉi tiuj faktoroj povas varii draste de tago al tago, farante ĉiajn konkludojn pri atleta kapablo en malsamaj tagoj sensencaj.

Unu el la plej fruaj maratonaj naĝadoj estis plenumita en 1875 de la brita kapitano *Matthew Webb*, kiam li fariĝis la unua persono, kiu naĝis trans la Manika Markolo. Simile, eble la plej fama maratona naĝado de ĉiuj tempoj estis plenumita en 1926 de germandevena usonanino *Gertrude Ederle*, kiam ŝi fariĝis, je aĝo de 19 jaroj, la unua virino, kiu naĝis trans la Manika Markolo.

La "Trikrono de Malferma Akva Naĝado" inkluzivas tri el la plej konataj maratonaj naĝadoj: (1) 34 kilometroj trans la Manika Markolo, (2) 32,3 kilometroj inter Katalina Insulo kaj la ĉeftero de suda Kalifornio en Usono, kaj (3) 45,9 kilometroj ĉirkaŭ la Manhatana Insulo en Novjorko, Usono.
**Ernő Rozgonyi** [rozgonji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rozgonyi Ernő** estis hungara ministeria oficisto, geodeziisto, parlamentano.

Ernő Rozgonyi naskiĝis la  16-an de aŭgusto 1933(nun 1933-08-16) en Budapeŝto, li mortis la 4-an de marto 2018 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Ernő Rozgonyi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1951, poste li ne povis studi en universitato pro sia burĝa origino. Li akiris licencon pri geodezio kaj laboris en nafta esplorado. Inter 1953-1956 li estis trudsoldato, poste li laboris plu, sed ekde 1958 jam en alia ŝtata entrepreno. Dum vespera lernado li akiris diplomon en Financa Altlernejo en 1966, poste librotenistan diplomon en 1973. Pro la diplomo li estis ministeria oficisto, kie li partoprenis en la nova ekonomia mekanismo. Baldaŭ li laboris en pluraj laborejoj, depost fino de la socialismo li estis ankaŭ parlamenta deputito. Li edziĝis plurfoje havanta idojn.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* membiografio hungare
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   wikidata
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852426
 |


* Portalo pri Biografio
Animacio de kuro
Epizodo de podkasto Kern.punkto pri kurado.
**Kuro** estas ago per movoj pli rapidaj ol en paŝo, dum kiuj ambaŭ piedoj periode troviĝas samtempe en la aero.

**Kuro**, aŭ **kurado**, estas ankaŭ branĉo de la malpeza atletiko kaj ĉe iro la sola sporta fako, por kiu la homo estas genetike kondiĉigita. Kontraste al marŝo dum kurado okazas flugfazo, dum kiu mankas kontakto kun la grundo. Ĉe malgranda rapideco kurado estas energie malpli efika, ĉe pli granda rapideco ĝi estas pli efika ol paŝado.
Oni distingas esence du kampojn de kurado: kurtadistanca kuro kaj longdistanca kuro. Pliaj gravaj kampoj estas la barierkuro (sinonime hurdokuro) kaj la obstaklokuro.   

Laŭ medicina vidpunkto, kurado estas en la dua rango en la listo de la sportaj aktivaĵoj plej oportunaj por la homa organismo; nur (nealpina) skiado superas ĝian efikon. Tamen por eviti unuflankecon rekomendindas aldone iom gimnastiki, naĝi, bicikli ...

Vidu ankaŭ
----------

* Kuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kuro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Sanfortiga trotado
* Atletiko
* Paŝo
*Biosfero 2* interne
**Biosfero 2** (angle: ***Biosphere 2***) estis eksperimento, kiu celis establon de sendependa, fermita ekologia sistemo. Ĝian establon ebligis miliardulo Edward Bass per investo de 200 milionoj da USD. Oni elektis la nomon Biosfero 2 por atentigi pri tio, ke „Biosfero 1", la Tero, estas endanĝerita.

La konstruo
-----------

Biblioteka konstruaĵo de *Biosfero 2*
La eksperimento devintus pruvi, ke eblas longtempa vivo en fermita ekosistemo. La sistemon observis ankaŭ NASA, por kolekti spertojn por eblaj kunhomaj stacioj sur la Luno aŭ Marso.

Oni konstruis la ekosistemon sur areo de 1,6 hektaro de 1987 ĝis 1989 norde de Tucson, Arizono. La kupola konstruaĵo el vitro entenis ekosistemojn de savano, oceano, tropikaj pluvarbaro, mangrova marĉo, dezerto, intensa agrikulturo kaj loĝlokoj.

Teknikaj instalaĵoj (pumpiloj, filtraj sistemoj, ventoliloj) necesis por akiri kompletan aŭtarĥion en la vivtena sistemo.

La eksperimentoj
----------------

### Unua provo

La unua eksperimento komenciĝis la 26-an de septembro 1991 post plursemajnaj antaŭeksperimentoj. En la vitrokonstruaĵo vivis 8 partoprenantoj ĝis 1993 kun la celo, ke ili devas nur elektran energion kaj sunlumon akcepti el la ekstero.

Dum forpaso de la tempo evidentiĝis problemoj, kiuj malfaciligis la vivon de la partorpenantoj kaj alaij organismoj en la sistemo. Plej gravaj problemoj estis:

* La ŝtalbetono uzita en la konstruado absorbis oksigenon.
* Parazitaj mikroboj en la agro altigis proporcion de nitrogeno kaj karbona dioksido en la atmosfero.
* La klimata fenomeno El Niño kaŭzis malgrandan rikolton sur la agro.
* Kakerlaken kaj specifa formika specio (flava aranea formiko, *Paratrechina longicornis*) ekstreme disvatiĝis.

Spite al la planoj, oni devis jam en la dua jaro alkonduki oksigenon el ekstero. Post transorganizo de la administrado kaj la scienca observado, oftiĝis materialaj problemoj.

### Dua provo

La dua provo okazis en 1994 dum 6 monatoj. La grupo produktis nutraĵon, sufiĉis akvo, aero.

### PLuaj projektoj kaj nuna stato

En 1996, la administradon de Biosfero 2 transprenis Universitato Columbia kaj uzis por ekologia esploro kaj instruo. Sub gvido de Barry Osmond, oni publikigis esplorajn rezultojn pri efiko de la klimataj gasoj.

La universitato kontrolis en 2002 la projekton kaj decidis fini la partoprenon fine de 2003 pro financaj kaŭzoj. La konstruaĵon vendis en 2007 la posedanto Edward Bass al CDO Ranching & Development, L.P. kontraŭ 50 milionoj da USD. La universitato de Arizono informis, ke ĝi volas lui la konstruaĵon por esplori tutgloban varmiĝon.

Vidu ankaŭ
----------

* Biosfero
* Biosfero 1
* Biosfero 3

* Kategorio Biosfero 2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
poloo
Polo-ĉampionado en Argentino
**Poloo** laŭ PIV estas "speco de pilkludo, en kiu la ludantoj, rajdante, frapas la pilkon per longtenilaj maleoj." La sporto alternative nomeblas ankaŭ "maleopilko", kaj laŭ la priskribo evidente estas teama sporto: en ĉiu teamo ludas po kvar rajdantoj sur kvar ĉevaloj, kaj la celo estas bati la sep ĝis ok centimetrojn grandan kaj 130 gramojn pezan pilkon en la golejon de la alia teamo. Ĉiu sportanto dum matĉo bezonas specifan kaskon, laŭdezire kun aldone vizaĝa protektilo, kaj plurajn ĉevalojn, por povi ŝanĝi ilin de tempo al tempo kaj ne tro stresi unuopan beston.

Historio
--------

La sporto unuafoje populariĝis dum la Persa Imperio ĉirkaŭ la jaro 600 antaŭ Kristo – dum la regado de la Aĥemenida dinastio. En Afganio ekzistis malproksime parenca sporto kun la nomo *Buzkaŝi* (perse بزکشی). La ludo poloo en Persio iĝis pli kaj pli populara, kaj kadre de la Islama ekspansiemo atingis ankaŭ la Araban duoninsulon kaj Baraton.

Pro britaj rajdistaj oficiroj de la rango *Lancers* ("lancistoj"), kiuj armeservis en Barato, la sporto dum la 19-a jarcento atingis Brition kaj Irlandon. Dum la jaro 1859 fondiĝis la unua brita poloo-klubo. Poloo dum la jaroj 1900, 1908, 1920, 1924 kaj 1936 estis disciplino de la Someraj Olimpikoj. La unuajn tri olimpiajn turnirojn gajnis brita, la lastajn du argentina teamo.

Reguloj
-------

La subĉiela, herbeja, ebena ludejo longas 300 jardojn (ĉ. 270 metrojn) kaj larĝas 200 jardojn (ĉ. 180 metrojn); la golejo havas larĝon de 8 jardoj (ĉ. 7,20 metroj). Oni ludas, kiel jam menciite, en du teamoj de po kvar rajdantoj kaj kvar ĉevaloj (en neĝa kaj arena poloo po tri), krom tio ekzistas du rajdantaj arbitraciuloj sur la ludejo kaj ĉefarbitraciuloj ĉe la ludeja rando. La ludo dividatas en tempointervalojn (nomataj *Chucka*, "Chukker" aŭ "Chukka" – prononco pli-malpli "**Ĉa**ka"), kiuj daŭras po 7,5 minutojn. Tuta ludo povas daŭri inter kvar kaj ok *Chucka*-intervalojn. La aparteno de la golejoj ŝanĝiĝas post ĉiu fojo, kiam ludanto batas la pilketon tra la aliteama golejo; tio celas minimumigi unuflankajn avantaĝojn ekzemple pro malfavora sunbrilo aŭ tamen ne tute ebena teritorio.

Ekzistas naciaj asocioj por poloo en multaj landoj. La brita nacia poloa asocio "Hurlingham Polo Association" (HPA) samtempe funkcias kiel internacia tegmenta asocio por la sporto.

Parencaj sportaj kategorioj
---------------------------

Iusence parencaj sportaj kategorioj estas elefanta poloo, bicikla poloo, kanua poloo kun flosanta, pli granda pilko kaj starveturila poloo. Por poloo en akvo, vidu la artikolon pri akvopoloo.

Notoj
-----

1. ↑   *Polo* (angle). La Brita Enciklopedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Poloo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la brita kaj samtempe internacia tegmenta asocio "Hurlingham Polo Association" (HPA)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 260903
* GND: 4247506-5
* BNF: 11940205z
* NDL: 00661917
 |
Tianŭen-1 (ĉine 天问 一号, pinjine: Tiānwèn Yīhào; laŭvorte: "Demando al la ĉielo 1") estas la unua marsa kosmosondilo de la Ĉina Nacia Spaca Agentejo (CNSA), disvolvita kaj konstruita de la Scienca kaj Flugteknologia Ĉina Societo (SFĈS), la ĉefa fabrikanto de kosma industrio de Ĉinio. La misio konsistas el orbitilo, surgrundilo kaj kosmaŭto, kiuj devas esplori la surfacon de la planedo. Post la fiasko en 2011 de la rus-ĉina misio Fobos-Grunt, kiu portis la malgrandan ĉinan sateliton Jinghuo 1, estis finfine decidite plenumi la sekvan ĉinan mision sendepende. La sukcesoj de la luna esplora programo Ĉang'e, precipe la sukcesa efektivigo de la surgrundila sistemo Ĉang'e 3 kaj 4, ebligas al Ĉinio entrepreni ambician mision. La projekto, kiu estas la unua interplaneda sondilo de Ĉinio, estis aprobita en 2016.

La kosmoŝipo, kun totala maso de preskaŭ kvin tunoj, estas unu el la plej pezaj sondiloj lanĉitaj al Marso kaj kunportas entute dek tri sciencajn instrumentojn. La orbitilo, kiu devas kolekti datumojn pri Marso dum almenaŭ 2 jaroj, respondecas pri la enorbitaj manovroj. La 240 kg-kosmaŭto devas cirkuli sur la surfaco de Marso dum almenaŭ 3 monatoj.

La sciencaj celoj de la misio rilatas al la geologio de Marso, la nuna kaj estinteca ĉeesto de akvo, la interna strukturo de la planedo, la identigo de mineraloj kaj malsamaj specoj de rokoj sur la surfaco, kaj la karakterizado de la kosma medio kaj atmosfero de Marso.

La misio sukcese lanĉiĝis la 23-an de julio 2020 de la Kosma Centro Ŭenĉang sur Hajnano per la peza lanĉilo Longa Marĉo 5, kaj post sep monatoj da transito ĝi eniris orbiton ĉirkaŭ Marso la 10-an de februaro 2021. La sondilo esploras la surgrundiĝan lokon dum tri monatojn el observa orbito, poste la 15an de majo 2021 la surgrundilo sukcese surmarsiĝas en la regiono de Utopia Planitia.

La 22-an de majo 2021, la kosmaŭto Ĝurong malsupreniris el la surgrundilo por atingi la surfacon de Marso kaj komenci sian esploradon de la ruĝa planedo1.

Ĉinio fariĝas la tria kosma potenco, kiu surmarsiĝas post Sovetunio kaj Usono, kaj la dua, kiu funkciigas esplorveturilon tie, post Usono. La kosmaûto estas desegnita por esplori la surfacon dum 90 marsaj tagoj. La orbitilo devas funkcii kiel telekomunika relajso dum la ĉefa misio de la kosmaŭto, poste meti sin en orbiton pli favoran al observado, konservante sian rolon de relajso.  

* Skemo de la kosmosondilo (anglolingve)Skemo de la kosmosondilo (anglolingve)
* La lanĉo de la misio per Longa Marŝo raketoLa lanĉo de la misio per *Longa Marŝo* raketo
* Vojaĝo al Marso kaj ties manovroj (anglolingve)Vojaĝo al Marso kaj ties manovroj (anglolingve)
* Alproksimiĝaj orbitoj (anglolinvge)Alproksimiĝaj orbitoj (anglolinvge)
* Animacio pri la misio (ĉinolingve)

* Kategorio Tianŭen-1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gaela manpilkludo** aŭ **irlanda manpilkludo** (irlande *Liathróid Láimhe*, angle *gaelic handball* aŭ *irish handball*), alternative ankaŭ nomebla **gaela peloto** , estas pilkosporto simila al la angla sporto *fives*, al la sporto usona manpilkludo aŭ al la eŭska sporto peloto, se ludata sen specifa rakedo: en ĉiuj fakoj sportisto permane frapas pilkon kontraŭ muro kaj esperas ke la kontraŭa ludisto ne sukcesos sammaniere refrapi ĝin. Principe la ludo similas al skvaŝo aŭ rakedopilkado, nur ke la sportistoj ne rajtas uzi rakedon, sed frapas la pilkon per la polmo. La sporto dokumente menciiĝis unuafoje en la 15-a jarcento kaj konsideriĝas tradicia irlanda sporto. En la Respubliko Irlando ĝin subtenas la asocio *Gaelic Athletic Association*, kiu ankaŭ subtenas la vivtenon de aliaj tradiciaj sportaj fakoj de la gaela lingvokumunumo, kaj ekster la irlanda insulo ĝi precipe praktikatas tie, kie ekzistas fortaj komunumoj de tradiciemaj irlandanoj, aparte en Usono kaj Aŭstralio.

Al la teama sporto tradicie nomata **manpilkado** ne ekzistas simileco, krom ke iusence gravas kaj sportista mano kaj pilko: en tradicia manpilkado permesatas kapti, teni kaj denove ekĵeti pilkon, kaj celatas ke unu teamo kunage transportu la pilkon en la golon de la kontraŭa teamo, sen ke ĝi entute rajtus tuŝi flankan muron, dum en gaela kaj usona manpilkoludo, la angla sporto *fives* aŭ en peloto (se sen rakedo) ĝi estas tuj refrapata per la polmo, sen kapti kaj teni ĝin enmane.

Gaela manpilkludo nuntempe ludatas laŭ diversaj reguloj:

* **40x20**, "internaciaj reguloj": ludejo de 40 oble 20 futoj kun blua guma pilketo, estas devige uzi gantojn kaj okulprotekton;
* **60x30**: ludejo de 60 oble 30 futoj kun pli granda, ruĝa guma pilko, uzo de gantoj kaj okulprotekto ne necesas;
* **One Wall** ("unu muro"): antaŭa muro de 20 oble 16 futoj kaj ludejo de 20 oble 34 futoj kun pilko komparebla al tiu de rakedopilkado;
* **Hardball** ("malmola pilko"): ludejo de 60 oble 30 futoj kun pilko el korko aŭ ledo.

Referencoj
----------

1. ↑   Our Games | About the GAA | GAA. Arkivita el la originalo je 2010-07-15. Alirita 2023-06-25.

Vidu ankaŭ
----------

* la ludon polmpilkludo, ludata teame sur herbejo, sen uzo de muroj, precipe en la nederlanda provinco Frislando kaj la ĉirkaŭaĵo de Bruselo, Belgio - ties tekniko de polma frapo de pilko pli similas al gaela aŭ usona manpilko respektive al senrakeda peloto ol al tradicia manpilkado

* Kategorio Gaela manpilkludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Igor Ivanoviĉ SIKORSKI** (ankaŭ *Sikorsky*, *Sikorskij* , ruse *Игорь Иванович Сикорский*, ukraine *Ігор Іванович Сікорський*; naskiĝis la 25-an de majo 1889, Kievo, la Rusia Imperio — mortis la 26-an de oktobro 1972) estis rusia kaj usona aervetura pioniro, kreinta la unuan kvarmotoran aviadilon kaj tiel fondinta bazojn por la pasaĝeraj flugmaŝinoj. Li estis krom tio sukcesa konstruisto de helikopteroj.

Biografio
---------

Sikorski studis en la Militara Mararmea Instituto en Sankt-Peterburgo. Poste li laboris kiel ĉefinĝeniero kaj konstruis la unuan kvarmotoran aviadilon, la konatan Le Grande, per kiu li mem ekflugis, la 13-an de majo 1913. Ties pluevoluigo estis la Ilja Muromec. La aviadiloj de Sikorski estis uzataj fare de la rusia registaro kiel bomaviadiloj dum la Unua Mondmilito.

En 1919 li elmigris al la Usono. Tie li fondis en 1923 la entreprenon *Sikorsky Aero Engineering Company*, kiun poste aĉetis United Aircraft. Ambaŭ firmaoj iĝis partoj de la United Technologies Corporation. La entrepreno produktis flugboatojn (surakviĝeblajn aviadilojn) kiel Sikorsky S-42, kiun uzis Pan Am por transatlantikaj flugoj kaj estis konata kiel Pan Am *Clipper*.

Sikorski eksperimentis jam en Rusio pri helikopteroj, sed la unua libera flugo per Sikorsky VS-300 okazis en Usono, la 13-an de majo 1940. Tiu helikoptero havis unu ĉefrotoron kaj poŭpan motoron. Oni nomas tiun formon poŭprotora konfiguro kaj tio ĝis nun estas la plej disvastiĝanta konstruformo de helikopteroj.

La Sikorsky Aircraft Corporation restas unu el la gvidantaj helikoptero-produktaj firmaoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Igor Sikorski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Igor Sikorski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle
* firmao Sikorsky Arkivigite je 2008-12-16 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiale


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 103165
* GND: 119015315
* LCCN: n86150872
* VIAF: 47562428
* ISNI: 0000000073577071
* SUDOC: 147785197
* BNF: 10981542x
* NLA: 35499123
* BIBSYS: 3082323
* NKC: js20020925167
* BNE: XX1504510
 |
Skikurado sur ponto kaj rivero.
Skio uzata en malsuprenira skiado
**Skiado** estas maniero por movi sin per paro de *skioj*, kiuj estas fiksitaj al specialaj skiŝuoj. Skiantoj glitas malsupren, kuras aŭ saltas per skioj sur neĝokovrita tereno. Por tio estas farita dekliva glitvojo, skispuro aŭ skisaltejo. *Skibastonoj* estas uzataj en malsuprenskiado kaj skikurado sed ne en skisaltado.

Skioj tradicie estis faritaj el ligno, sed nuntempe ili estas faritaj el vitrofibra plasto aŭ el kunmetaĵoj de aliaj materialoj.

En ĉiuj siaj formoj, skioj servas por pligrandigi la areon, sur kiu homo staras, por malpliigi la premon, kiun la neĝo devas elteni.

Skisportoj
----------

Ekzistas du diversaj kategorioj de skisportoj:

### Nordia skiado

* Skigrimpado
* Skikurado
* Skisaltado
* Nordia kombino

### Alpa skiado

* Malsuprenira skiado
* Slaloma skiado
* Slalomego
* Alpa kombino
* Liberstila skiado

Lokoj
-----

* Las Leñas
* Maribor
* Zakopane

Fontoj
------

* Tišljar, Z (2002): *Janica Kosteliĉ - skia miraklo* el Monato (2002/8, p. 21)
* Uljaky-Nagy, T (1972): La sporta lingvo en Esperanto[*rompita ligilo*]. *Skiado*, p. 257-264. Budapeŝto: Hungara Esperanto-Asocio.

* Skiisto en profunda neĝoSkiisto en profunda neĝo
* Paralela konkurso: skiisto kun alpaj skioj la alia kun neĝtabuloParalela konkurso: skiisto kun alpaj skioj la alia kun neĝtabulo
* Alpa skiado super Lago TahoeAlpa skiado   
super Lago Tahoe

Vidu ankaŭ
----------

* Skiado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Skiado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Neĝtabulo
* Neĝtabulado
* Skilifto
Grafino **Eleonóra Zichy** [ziĉi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Zichy Eleonóra Mária Irén** estis hungara aristokrato, taglibristo. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *zicsi kaj vázsonykői* [ziĉi vAĵonjkOi]. Ŝia avo estis Manó Péchy, ŝia plej konata filino estis Borbála Andrássy, ŝiaj edzoj estis Tivadar Andrássy (1885–1905) kaj Gyula Andrássy (pli juna) (1909–1929).

Eleonóra Zichy naskiĝis la  28-an de marto 1867(nun 1867-03-28) en Pest (urbo), ŝi mortis la 31-an de oktobro 1945 en Budapeŝto.

Portreto pri Eleonóra Zichy pentrita en 1905 fare de Giovanni Boldini

Biografio
---------

Eleonóra Zichy naskiĝis en riĉa aristokrata familio. Ŝiaj havaĵoj parte neniiĝis post la 1-a mondmilito, plene depost la 2-a mondmilito. Ŝi naskis 4 filinojn, kiujn ŝi edukis zorgeme. Pro vidviniĝo en 1909 ŝi denove edziniĝis al sia iama bofrato, kiu donis financan fonon al la plia vivo. Ŝi estis taglibristo, kiu donis interesajn okazintaĵojn precipe pri la 20-a jarcento.

Ŝia kontribuo
-------------

* *Gróf ifjabb Andrássy Gyuláné Zichy Eleonóra: Napló 1917–1922* (eldonita postmorte en 2018)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   familia datenaro



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852435
 |



* Portalo pri Biografio
**Dániel SZŐTS** [so:ĉ] estas rumania hungara kuracisto, publicisto. Li naskiĝis Târgu Mureș la 31-an de januaro 1925 kaj mortis la 22-an de januaro 2017).

Kariero
-------

Dániel Szőts post militkaptiteco en Sovetunio diplomitiĝis en OGYI de Târgu Mureș (1951). Li laboris en Racu, Sândominic, Lunca de Sus, Miercurea Ciuc kaj Sfântu Gheorghe. Liaj fakstudaĵoj aperis en Igiena, Oncologia, Stomatologia, Revista Medico-Chirurgicală, Viaţa Medi­cală, Orvosi Szemle kaj liaj publicistikaĵoj en gazetoj Megyei Tükör, Háromszék, Üzenet, Csíkszentmártoni Figyelő, Erdővidéki Lapok, Magyarországon a Reformátusok Lapja, Móra­halmi Körkép és a Kanadai Magyar Magazin.

Rememoraĵoj
-----------

* Sohasem felejtem el. Sepsiszentgyörgy 1990), Úz völgye térsége 1944 koraőszén. Székelyföld 2006/12).

Volumoj
-------

* Sorsok napfény és sötétlő árnyak között (Sepsiszentgyörgy 2003); Hatvanöt év meg nyolc esztendő (samloke, 2008).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Károly Attila Soós** [kAroj atila ŝOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Soós Károly Attila** estas hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Károly Attila Soós naskiĝis la  2-an de aprilo 1944(nun 1944-04-02) en Nagyvárad (Nagyvárad, Hungara reĝlando, nuntempa Oradea en Rumanio).

Biografio
---------

Károly Attila Soós maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1962, poste li akiris ekonomikan diplomon en Universitato Károly Marx en 1967. Post la diplomo li laboris en ekonomia instituto, ankaŭ en emerita statuso ekde 2013. Tamen pro la politiko jardeka interrompo okazis. Li kandidatiĝis (CSc) en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, post 2 jaroj li doktoriĝis en la universitato, li iĝis titulara docento en 1984 en Scienca Universitato Janus Pannonius, lia habilitiĝo okazis en 2009 same en Pécs. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* aprezo hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853184
 |



* Portalo pri Biografio
|  |
| --- |
| Brædstrup (Danio)Brædstrup (Danio)DMS |
| Koordinatoj: 55° 58′ 18″ N 9° 36′ 41″ O﻿ / ﻿55.971666666667 °N, 9.6113888888889 °O﻿ / 55.971666666667; 9.6113888888889 (mapo) |

**Brædstrup** estas loĝloko en norda Danio. Ĝis la jaro 2006 ĝi estis la centro de samnoma komunumo, ekde 2007 tamen estas parto de pligrandigita komunumo Horsens. La municipo situas mezvoje inter Horsens kaj Silkeborg en la naturobela nordoriento de la duoninsulo Jutlando, kaj apartenas al la administra regiono Meza Jutlando.

Loko: 55° 98' norde, 9° 37' oriente.

La plej grandaj laborejoj estas hotelo de la nomo *Pejsegården* kaj la urba malsanejo.

Ĝis la jaro 1968 Brædstrup estis stacio sur la Horsens-Bryrup-Silkeborg fervojo.

La 1-an de januaro 2003 la urbo havis 3198 loĝantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brædstrup en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la komunumo Brædstrup
* retejo de la hotelo Pejsegården
* retejo de la urba malsanejo Arkivigite je 2004-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
* La Horsens-Bryrup-Silkeborg fervojo Arkivigite je 2004-03-07 per la retarkivo Wayback Machine
Stranda velveturilo en Francio
**Landa velado** (aŭ **neakva velado**) estas movado de veturilo kun radoj aŭ sketiloj, kiu uzas nur ventoenergion por la antaŭpelado. Ĝin direktas stiranto. Landa velado okazas ofte sur strandoj, vintre sur glacioj.

La unua mencio de landa velado okazis en la 1600-aj jaroj. Modernaj landaj velveturiloj estas plej ofte kajakoj sur tri radoj aŭ sketiloj kaj kun velo. La veturilo estas direktebla per movebla antaŭa rado. La radoj estas ofte ŝanĝeblaj al sketiloj tiel vintre povas okazi glacivelado.

Specifa formo estas tiu veturilo, kiu uzas veldrakon anstataŭ simpla velo.

Velveturilo sur la germania insulo Norderney, somero de 1949

### Monda rekordo

Mondan rekordon atingis en 1999 la usona Bob Schumacher (piloto) kaj Bob Dill (dizajnisto) per „Iron Duck" ĉe vento inter 25 kaj 30 knotoj la rapidecon de 175,5 km/h. Tiun rekordon superis la Greenbird en 2009 kun 202,9 km/h.

Velaj veturiloj
---------------

*Blackbird* estas eksperimenta, helic-pelita vela veturilo, konstruita por demonstri la eblon veli rekte kontraŭvente kaj pli rapide ol la vento.

* Landa velado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Landa velado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekstera vido de la muzeo
La **Balkana Muzeo de Militoj** (greke *Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων*) estas muzeo en Gefiro, Centra Makedonio, Grekio, dediĉita al la Balkanaj Militoj.

Historio kaj priskribo
----------------------

La muzeo fondiĝis en 26a de oktobro 1999. Ĝi okupas du-etaĝan konstruaĵon, konstruita fine de la 19a jarcento proksime je la enirejo de la vilaĝo. Ĝi estas konata kiel la **Vilao Topsin** kaj estis ĉi tie kie la intertraktadoj inter la grekoj (sub Krona Princo Konstantino) kaj Otomanaj fortoj estis tenita kiam Tesaloniko estis kapitulacita al la greka armeo en Oktobro 1912.

Ĉiuj mebloj en la muzeo estas aŭtentikaj kaj la muzeo estis kompletigita de mebloj kiujn la armeo antaŭe konservis en akumulejo. La ĉambro en kiu Komandanto-je-Ĉefa Krona Princo Konstantino tranoktis enhavas ĉiujn meblojn kiujn li fakte uzis. La elmontraĵoj konsistas el fotoj kaj litografaĵoj de la militoj de la jaroj 1912-13. De aparta notindeco estas kvar pentraĵoj de Kenan Messare, la filo de Hasan Tahsin Paŝa, kiu kapitulacis la urbon al la grekoj kaj akompanis Konstantinon dum la Epir-kampanjo kaj en la Dua Balkana Milito. Ili prezentas scenojn de la Batalo de Kilkis-Lahanas dum la Dua Balkana Milito.

Estas ankaŭ la tutaj aroj de la militistaj ornamadoj premiitaj de la greka, turka kaj bulgara armeoj; montriĝo de medaloj, la plej grava de kiuj estas ekstreme malofta bulgara medalo prezentanta la kapojn de la kvar reĝoj de la Balkanaj statoj, simbolanta la efemeran aliancon kontraŭ la Otomana Imperio; multaj ĉiutagaj objektoj uzitaj de oficiroj kaj viroj; kartoj senditaj de tie el la greka Ĉefministro Eleftherios Venizelos; kaj grekaj kaj bulgaraj uniformoj, la plej grava de kiuj estas la unua portita de Leŭtenanto-Kolonelo Papakyriazis, kiu estis mortigita ĉe la Batalo de Lahanas.

La muzeo ankaŭ fanfaronas pri la tre granda kolekto de grekaj, bulgaraj kaj turkaj armiloj, inkluzivanta grekajn kaj bulgarajn Mannlicher fusilojn, turkajn Mauser, grekan Mannlicher pistolon, turkan Mauser kaj Smith & Wesson pistolojn, grekan Schwarzlose M1907/12 maŝin-pafilon kaj la tutan gamon de glavoj uzitaj de la greka kaj la bulgara armeoj.

Bildaro
-------

* Centra haloCentra halo
* Ĉambro por la Krona Princo KonstantinoĈambro por la Krona Princo Konstantino
* Uniformo de PapakyriazisUniformo de Papakyriazis
* Greka uniformoGreka uniformo

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Muzeoj de Makedonio retejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.museumsofmacedonia.gr
* www.studylanguages.org Arkivigite je 2009-12-09 per la retarkivo Wayback Machine
* www.army.gr (en la greka) Arkivigite je 2010-09-17 per la retarkivo Wayback Machine

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Balkan Wars Museum en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Muzeo de Balkanaj Militoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Speleologoj
**Speleologio** estas la scienco pri scienca esploro de grotoj. (entenas biologion, hidrologion ktp.)

La Internacia Speleologia Fakgrupo ellaboris en 1990-aj jaroj kaj eldonis malgrandan Esperanto-14-lingvan speleologian bildvortaron, kiu povas helpi la interkompreniĝon al diversnaciaj esperantistoj. La vortaro, redaktita de Peter Vukov (Hungario) enhavas 83 esperantajn terminojn, tradukitajn al la lingvoj germana, ĉeha, angla, hispana, franca, itala, hungara, litova, portugala, rumana, rusa, sveda, slovaka kaj slovena. Kompreni la terminojn helpas 3 informriĉaj ilustraĵoj.

Biospeleologio, konata ankaŭ kiel kavernobiologio, estas branĉo de biologio dediĉita al la studo de organismoj kiuj vivas en kavernoj, kio estas kolektive referencata neologisme kiel troglofaŭno, aŭ kavernobestaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Arkeologio
* Topografio
* Karsto
* Kaverno
* Stalaktita kaverno

Bibliografio
------------

* Ĝivoje, Marinko 1958 : La mistera subtero, *Geografia Revuo*, 3(3), 20-22.

* Kategorio Speleologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Devich** [jAnoŝ deviĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Devich János** estis hungara violonĉelisto, altlerneja instruisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2013). Lia frato estis Sándor Devich, lia nepo estis Gergely Devich.

János Devich naskiĝis la 3-an de aprilo 1938 en Szeged, li mortis la 27-an de septembro 2017 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Devich frekventis bazlernejon jam en Budapeŝto, poste li maturiĝis en kalvinana gimnazio en 1952, pli poste li studis muzikon en la nacia muziklernejo, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1962. Lia plej grava instruisto estis Antal Friss. En 1963 li plulernis en en:Accademia Nazionale di Santa Cecilia de en:Enrico Mainardi. Inter 1960 kaj 1985 li apartenis al la Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste ĝis 1991 al nacia filharmonia orkestro, dum inter 1966-1997 al arĉa kvaropo. Kun tiuj orkestroj li koncertis tra la mondo. En 1985 li ekinstruis en la Muzikarta Altlernejo en rango docento, ekde 2005 rektora konsilisto. Li estis gastinstruisto en 1986 en Weikersheim, en 1991 en Blonay, en 1996 en Estoril. Inter 1998–2002 li havis signifan postenon en la kultura ministerio. Li ricevis premiojn inter 1969-1996. Li edziĝis en 1974.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun video
* nekrologo
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652612
* GND: 1146266820
* LCCN: n85097068
* VIAF: 5116263
* ISNI: 0000 0000 2797 9387
 |
Sidejo de NYAC en Manhatano.
La **Novjorka Atletika Klubo**, aŭ en angla *New York Athletic Club* (NYAC), estas privata societa klubo kaj atletika klubo en Novjorko. Fondita en 1868, la klubo havas proksimume 8,600 membrojn kaj du instalaĵojn: nome la *City House* ĉe 180 Central Park South en Manhatano kaj la insulo Travers en la Kantono Westchester ankaŭ en Novjorkio. La klubo proponas multajn sportojn, kiaj remado, lukto, boksado, ĵudo, skermo, naĝado, korbopilko, rugbeo 15, futbalo, teniso, manpilko, skvaŝo, snukero, Kanada bastonludo kaj akvopilkado.

Laŭlonge de sia historio, kaj ĉefe dum la 1960-aj jaroj al la 1980-aj jaroj, la klubo estis akuzita kaj bojkotita ĉar ĝi malakceptis judojn kaj nigrulojn.

40° 45′ 59″ N 73° 58′ 44″ U﻿ / ﻿40.76639 °N, 73.97889 °U﻿ / 40.76639; -73.97889 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novjorka Atletika Klubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* New York Athletic Club (oficiala retejo)
* *New York Athletic Club: Constitution, Amended February 3, 1917: By-laws, Amended May 15, 1917: House Rules, Amended May 22, 1917**, New York Athletic Club (1918)*
Muzeo Sikula Nacia (Székely Nemzeti Múzeum) sekej nemzeti muzeum, rumane *Muzeul Naţional Secuiesc (nacional)* estas muzeo en Sfântu Gheorghe, Rumanujo. Ĝi havas la plej gravan hungaran muzean kolektaĵon en Rumanujo. Ĝi enhavas ankaŭ etnografiaĵojn.

Historio
--------

La fondantino estis Emilia Zathureczky, vidvino de János Cserey en Imecsfalva en 1875. La privatkolektaĵon, kiu enhavis 8779 objektojn, transprenis por konservado al komitatoj *Csík*, *Háromszék*, *Udvarhely* kaj *Maros-Torda* la 15-an de septembro 1979. La unua konservisto de muzeo estis Gyula Vasady, ĉedoma instruisto de familio Cserey, kiu konvinkis la vidvinon por donaci la kolektaĵon por muzeo. Dum la unuaj jaroj ĝi funkciis en ĉambro etaĝa de Miko-kolegio. Ĝia hodiaŭa hejmo konstruiĝis en 1911-1912 laŭ la projektoj de Károly Kós. Okaze de ĝia duonjarcenta jubileo ĝi eldonis memorlibron (*Emlékkönyv a Székely Nemzeti Múzeum ötvenéves jubileumára*. Szerk. Csutak Vilmos, Sepsiszentgyörgy, 1929). En 1928 ĝi havis jam 273 573 objektojn. Ĝia librarejo kaj arkivejo enhavis kodeksojn, prapresaĵojn, lokhistoriajn skribaĵojn. La arkeologia kolektaĵo enhavis unuavice trovitaĵojn pri la loka esplorfosadoj. En ĝia artkolektajo troviĝas inter aliaj la kreaĵoj de Miklós Barabás kaj Jenő Gyárfás. Estis riĉa ankaŭ ĝia naturscienca kolektaĵo. La sisteman etnografian kolektadon komencis Ferenc László. La kolektaĵo suferis gravajn damaĝojn dum la Dua mondmilito. La 54 kestoj transportitaj Transdanubion la 29-an de marto 1945 en la stacidomo de Zalaegerszeg pro bombatako forbrulis. En 1949 ĝi fariĝis ŝtatposedaĵo. Ĝis 1969 ĝi estis regiona muzeo, hodiaŭ estas distriktmuzeo. Ĝi eldonas jarlibron titolitan *Aluta* (1969–).

Bibliografio
------------

* Sas Péter: *A sepsiszentgyörgyi Székely Nemzeti Múzeum elmenekített anyagának pusztulása 1945-ben*. 2007.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Sikula Nacia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la muzeo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 220247
* LCCN: nr99016354
* VIAF: 168643086
* ISNI: 0000000123023991
* BNF: 11722848m
 |
**Tibor Machula** [makula] (escepta prononco!), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Machula Tibor** estis hungara violonĉelisto, altlerneja instruisto.

Tibor Machula naskiĝis la 30-an de junio 1912 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis la 18-an de decembro 1982 en Abcoude (Nederlando).

Biografio
---------

Tibor Machula en la aĝo de sep li komencis studi en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio kaj Teatra Akademio. Lia majstro estis Adolf Schiffer. Li debutis en koncerto en aĝo de 12 kun la Budapeŝta Filharmonia Orkestro, poste li turneis en Italio. Pro la sukcesoj li ricevis stipendion al en:Curtis Institute of Music. Li ricevis diplomon de en:Felix Salmond. En 1930 Machula revenis al Hungario kaj aliĝis al la budapeŝta triopo. Ili turneis longe ekzemple en Sudafriko, Skandinavio kaj nederlandaj kolonioj. Wilhelm Furtwängler invitis lin en 1936 por esti la primara violonĉelisto de la Berlina Filharmonia Orkestro. Li restis tie dek unu jarojn. De 1947 ĝis sia emeritiĝo en 1977 li same estis primara violonĉelisto de orkestro en Amsterdamo. Li ankaŭ instruis en nl:Conservatorium van Amsterdam.

Vidu ankaŭ
----------

* Machula aŭdebla

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2019-07-23 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-08-05 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 653263
* GND: 134641043
* LCCN: n84042577
* VIAF: 34643814
* ISNI: 0000 0000 7990 1928
* BNF: 13896915s
* MBA: afa20205-2616-4721-a7e2-4270669ab2ea
 |
**Vadim Perelman** (ruse *Вадим Перельман*, naskiĝis la 8-an de septembro 1963 en Kievo) estas ukraina reĝisoro loĝanta en Usono.

Perelman naskiĝis en juda familio en Kievo. En 1977, kune kun sia patrino, li elmigris al Kanado tra Italio. Li studis ĉe la Universitato de Alberto kaj Ryerson University Film School en Toronto. Ekde 1990 li loĝas en Los-Anĝeleso, Usono.

Li aktivis en la kampo de reklamaj filmoj, sed ekde 2003 li ankaŭ faris plenlongajn filmojn. Perlman interesiĝas pri Irano, kaj liaj du plenlongaj filmoj ("Domo de Sablo kaj Nebulo" (2003) kaj "Persaj Lecionoj" (2020) temas ambaŭ pri Irano. La dua filmo (Persaj lecionoj) estis nomumita al Oskaro fare de Belorusio en 2020.

Persone
-------

La direktoro diris en intervjuo, ke lia eksedzino estis irananino kaj ke lia patro, Ali Javan, estis fama sciencisto .

Referencoj
----------

1. ↑  (uk) *Голливудский режиссёр Вадим ПЕРЕЛЬМАН: «Спилбергу моя картина понравилась! Arkivigite je 2013-11-15 per la retarkivo Wayback Machine* (Holivudo-reĝisoro Vadim PERELMAN: "Spielberg ŝatis mian bildon!", Klaĉo kaj televido, KP.UA
2. ↑  (fa) گفت‌وگوی اختصاصی ماهنامهٔ فیلم با وادیم پرلمان/ بخش اول (Ekskluziva Intervjuo kun Vadim Perlman/Parto Unu), Monata Filmo, la 14-an de novembro 2021

* Kategorio Vadim Perelman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)