| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ferula assa-foetida** |
| --- |
|  |
| Ferula assa-foetida ern Uzbekio*Ferula assa-foetida* ern Uzbekio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Apialoj *Apiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Apiacoj  *Apiaceae*  |
| Subfamilio: | Apioideae |
|
|
|
|
| Genro: | Ferulo *Ferula* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Ferula assa-foetida****L. 1753 |
|
|
|
|
|
| L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ferula assa-foetida  |

 |
| v • d • r |

junplantoj kaj pinataj folioj
parto de la duobla floraro-umbelo
*Ferula assa-foetida*. Ilustraĵo el *Köhler's Medizinal-Pflanzen* 1887
***Ferula assa-foetida*** estas plantospecio ene de la familio de la Apiacoj (*Apiaceae*). La disvastigejo estas de la suda Irano, Afganio, Turkmenio, Uzbekio, okcidenta Pakistano kaj Barato.

### Vegetativaj aspektoj

La planto estas multjara, monoika, monokarpa (planto, kiu nur unufoje floras kaj fruktas, antaŭ mortas) herba planto kaj atingas altecon de 1,5 ĝis 2(3) m. Ĝi formas rigidan, vertikalan kaj ĝis 10 cm dikan, kalvan, rondan, helverdan kaj sulkan tigon kun verdeca, sponga medolo (suka, kava). La planto havas grandan dikan, karnecan, longdaŭran pivotradikon. La tuta planto misodoras kaj havas malbonodoraĉan laktosukon, kio estas tialo por la lasta vorto de la scienca nomo, nome *foetida*, kio fakte signifas *malbonodoraĉan*. 

La baze relative grandaj, rozedaj kaj alternestarantaj folioj havas foliingon, folitigon kaj foliplaton. La foliplato estas duoble pinata. La brilantaj, ledaj kaj malhelverdaj folietoj, estas mallarĝovoformaj kaj rondigitaj kun kompleta rando.

### Generativaj aspektoj

La oblongaj, multradiaj umbelaj  inaj aŭ poligamaj miksseksaj floraroj estas kompaktaj kaj terminale starantaj. La unuopaj floraroj formas grandajn kugloformajn florarojn. La malsupraj umbelaj tigoj ofte havas grandajn brakteojn kun foliingoj. La floroj havas duoblan kvin-nombran perianton. La petaloj de la inaj floroj estas blankaj, la masklaj kaj la duseksaj estas flavaj. La masklaj kaj ofte sterilaj floroj havas kvin kurbajn stamenojn, kaj kurban ovarion, kiuj estas kunkreskintaj kun la florbazo. 

La kromosomnombro estas 2n = 22.

ilustraĵoj el *Album de la flora médico-farmacéutica é industrial, indígena y exótica*, tabulo 40

Taksonomio
----------

La unua publikigo de *Ferula assa-foetida* estis en 1753 fare de Carl von Linné en *Species Plantarum*, 1, paĝo 248.: *Ferula foetida* ST.-LAG. *Scorodosma foetidum* BUNGE.

„Asa foetida" recino kaj tinkturo
„Asa foetida" pulvoro

Uzado
-----

### Rikolto

Ferulo havas en la „rizomo "forte laŭ ajlo gustumantan rezinon. El la radikoj estas malbonodoranta laktosuko, kiun oni sekigas sub la suno. La rikolto de la suko daŭras 2 ĝis 3 monatojn. Oni rikoltas po ĉirkaŭ 1 kg por planto.

### Kuracado kaj spicaĵo

Ferulo estas ofte uzata en Afganio, Pakistano, Irano kaj Hindujo kiel spicaĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ferula assa-foetida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ferula assa-foetida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ferula assa-foetida en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* *Gernot Katzers Gewürzseiten*: *Asant*.
* *Ferula assa-foetida* bei Useful Temperate Plants, abgerufen am 26. Januar 2018.
* Trommsdorff J.: Die Apothekerkunst in ihrem ganzen Umfange nach alphabetischer Ordnung. voolumo 3 : *N–S*. Henning. Erfurt. 1812 paĝo 869.