recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto Vinohradiv en Transkarpata provinco

Bazaj informoj
--------------

**Perehrestja,** ukraine **Перехрестя,** ruse **Перекресте** (perekrestje) hungare **Tiszakeresztúr** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

* 48° 8′ 24″ N 22° 50′ 24″ O﻿ / ﻿48.14000 °N, 22.84000 °O﻿ / 48.14000; 22.84000 (mapo)Koordinatoj: 48° 8′ 24″ N 22° 50′ 24″ O﻿ / ﻿48.14000 °N, 22.84000 °O﻿ / 48.14000; 22.84000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 118 m
* Loĝantaro: 920
* Poŝtkodo: 90320
* Telefonprefikso: 3143
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Perehrestja situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo, fervojo Ĉop-Vilok preteriras. Vinohradiv troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1260 en formo *Kereztur*. En 1870 incendio okazis. En 1910 loĝis en Tiszakeresztúr 514 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Tiszakeresztúr apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Nagyszőlős, poste al Ĉeĥoslovakio, dume la rumanoj okupis la vilaĝon en 1919. Tiszakeresztúr rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Perekrestje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Perehrestja 927 da homoj, (687 hungaroj).
Vilaĝservoj estas hungara lernejo, vendejoj, kafejetoj.

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo el la 16-a jarcento, en 1870 pligrandiĝis kaj turo alkonstruiĝis
**Palisandro**  laŭ PIV estas violenigra ligno, aparte (sed ne nur) el Ameriko, uzata por luksaj mebloj. La ligno aparte precipe de arboj de la planta genro *Dalbergia* el la familio de legumenacoj, parte ankaŭ el jakarando kaj *Machaerium firmum* el la sama familio. La ligno konsideriĝas eleganta, luksa kaj estas koresponde multekosta.

|  |  |
| --- | --- |
| Rio-palisandro | orientbarata palisandro |

Utiligo
-------

Palisandra ligno laŭ speco havas malhelruĝan-nigran ĝis preskaŭ tute nigran (Rio-palisandro, *Dalbergia nigra*) aŭ malhelviolan-brunan (orientbarata palisandro) koloron kaj ĝenerale karakteriĝas per granda malmolo. Tial ĝi krom por multekostaj mebloj aparte uziĝas por pargeto.

Grandan signifon palisandro krome havas en la konstruo de muzikiloj: Marimbafonoj kaj ksilofonoj preskaŭ ĉiam estas el palisandro, kaj ankaŭ lignaj bekflutoj kaj gitaroj ofte estas el la lignospeco.

Referencoj
----------

1. ↑   Plena Vortaro (1909) p. 239 ; Vortaro de Esperanto (1911) p. 115

* Kategorio Palisandro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La fasado al la placo ricevis freskojn fine de la 19-a jarcento.
La **Palazzo San Giorgio** aŭ **Palaco de Sankta Georgo** (konata ankaŭ kiel *Palazzo delle Compere di San Giorgio*) estas palaco en Ĝenovo, Italio. Ĝi estas ĉe la Piazza Caricamento.

Aloj de la 13-a kaj 16-a jarcentoj.
La palaco estis konstruigita en 1260 fare de Guglielmo Boccanegra, onklo de Simone Boccanegra, nome unua Doĝo de Ĝenovo. Por la konstruado de tiu nova palaco, konstrumaterialoj venis el la detruo de la venecia ambasadejo en Konstantinopolo, rajtigita de la imperiestro de la Bizanca Imperio Mikaelo la 8-a kiel rekompenco pro la ĝenova helpo kontraŭ la Latina imperio. Ŝtonaj leonoj – simbolo de la Venecia patrono Sankta Marko – estis montritaj kiel trofeo ĉe la fasado, kiel triumfo de la rivalo de Venecio, nome la Ĝenova Respubliko. La palaco estis intencita — tra la kreado de civil-politika centro — por separi kaj plialtigi la civil-politikan povon de la Respublika registaro disde la religia povo de la pastraro, centrita en la Katedralo de Sankta Laŭrenco.

En 1262, Guglielmo Boccanegra estis elpostenigita kaj ekzilita. La palaco estis uzita dum ioma tempo kiel prizono; ŝajne Marko Polo estis ĝia plej fama gasto kaj estis tie kie li diktis siajn memorojn al Rustichello de Pisa.

En la 15-a jarcento, la palaco iĝis hejmo de la Banko de Sankta Georgo.

Fonto
-----

* Giuseppe Felloni kaj Guido Laura, *Genova e la storia della finanza: una serie di primati?* 9a de Novembro 2004, ISBN 88-87822-16-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Palazzo San Giorgio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palazzo San Giorgio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Panorama fotaro de Palazzo San Giorgio — fotoj de Hans von Weissenfluh


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 793728
* GND: 4358958-3
* VIAF: 122533441
* SUDOC: 111507340
 |

Koordinatoj: 44° 24′ 32″ Nordo 8° 55′ 44″ Oriento﻿ / ﻿44.409 °N, 8.929 °O﻿ / 44.409; 8.929 (mapo)
**Pereszteg** [peresteg] estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron.

Kirko en Perszteg

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9484
* Telefonkodo: 99
* Areo: 23  km²
* Loĝantaro: 1370

Situo
-----

Pereszteg situas laŭ fervojo inter Szombathely kaj Sopron, krome preteriras la vilaĝon ĉefvojoj Sopron-Balatono kaj Sopron-Győr, fine fervojo Sopron-Győr. Fertőd troviĝas 13, Sopron 17, Győr 73, Budapeŝto 194 km.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1291 en formo „Perezteg". La kontraŭturkaj kaj poste la kontraŭ-Habsburgaj bataloj faris senhoma la komunumon, kroatoj kaj germanoj refondis ĝin. En 1951 memstara vilaĝo **Sopronszécsény** (ŝopronseĉenj) aliĝis al Pereszteg.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas:

* romkatolika Kirko Sankta Nikolao (Pereszteg)
* romkatolika kirko Sankta Vid en Sopronszécsény el 1862.

Famuloj
-------

En Pereszteg naskiĝis:

* episkopo Imre Kisberk
* skulptisto József Ilosfai.

* Kategorio Pereszteg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palkonya** [palkonja] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

Preĝejo de Palkonya
Panoramo de preĝejo de Palkonya

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8981/18.3914
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7771
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter 2 rojoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Pécs-Villány. La lasta urbo troviĝas 7, Siklós 11, Bóly 15, Harkány kaj Beremend po 16, Kozármisleny 20, Pécs 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 laŭ tiama ortografio *"Polkona"*, ĝuste tiam laŭ la dokumento nobeloj detruis la vilaĝon. Dum la turka erao la komunumo ne senhomiĝis, sed en 1687 restis nur 8 domoj kaj 20 homoj. En la 18-a jarcento alvenis germanoj kaj iomete kroatoj. En 1857 la fervojo ekfunkciis. Inter 1918-1921 la serboj Palkonya-on. En 2007 la unustrata vilaĝo aranĝis festivalon pri *Eŭropa Kultura Vilaĝo*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* iama moskeo (?), nun romkatolika kupola rotonda preĝejo Elizabeto de Hungario, en 1773 kaj en 1819 trakonstruiĝis, klasikisma turo alkonstruiĝis en 1816
* impona serio da vinkeloj
* kapelo en la vitejo

* Kategorio Palkonya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En geometrio, **edra konfiguro** estas notacio de priskribo de edro-transitivaj pluredroj kaj ebenaj kahelaroj. Ĝi estas vico de nombroj. Ĉiu nombro estas la kvanto de edroj kiu ekzisti je ĉiu vertico ĉirkaŭ edro. La nombroj estas skribitaj en la sama ordo kiel la verticoj estas ĉirkaŭ la edro.

Ne estas la sola akceptita normo de skribado, sed unu el la plej komunaj estas tiu kun prefikso *V* kaj poste la nombroj apartigitaj per punkto ( ***.*** ) aŭ komo ( ***,*** ).

Ĉe romba dekduedro estas alterne tri edroj por vertico kaj kvar edroj je vertico:   
 *V3.4.3.4*
La alia formo de ĉi tiu notacio estas kun krampoj ĉirkaŭ la simbolo, ekzemple [3.4.3.4].

Edro-transitivaj pluredroj estas ĝenerale la dualaj pluredroj de la vertico-transitivaj pluredroj, kiu estas priskribita per simila vertica konfiguro.
Edro-transitivaj pluredro kun edra konfiguro V*a1.a2.....an* estas duala al vertico-transitiva pluredro kun vertico konfigura *a1.a2.....an*.

Vidu ankaŭ
----------

* Edro-transitivaj pluredroj:
	+ Platonaj solidoj
	+ Katalanaj solidoj
	+ Dupiramidoj
	+ Kajtopluredroj
* Edro-transitivaj kahelaroj - vidu en listo de uniformaj ebenaj kahelaroj pri la dualaj al la uniformaj kahelaroj

Referencoj
----------

* Williams, Robert.  (1979) *The Geometric Foundation of Natural Structure: A source book of Design - La geometria fundamento de natura strukturo: fonta libro de dizajno*. Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-23729-X.
* Branko Grünbaum kaj G. C. Shephard *Tilings and Patterns* - *Kahelaroj kaj ŝablonoj*. Novjorko, W. H. Freeman & Co. 1987. ISBN 0-7167-1193-1.
**Georg Ludolf DISSEN** (naskiĝinta la 17-an de decembro 1784 en Friedland-Groß Schneen, mortinta la 21-an de septembro 1837 en Göttingen) estis germana klasika filologo.

Vivo
----

Estante filo de evangelia pastoro li orfiĝis en la aĝo de 13 jaroj. Nur danke al apogo de familiaj amikoj li povis akceptiĝi ĉe Landesschule Pforta; tie li restis inter 1798 kaj 1804 kaj amikiĝis kun la samjaraĝulo Friedrich Thiersch. Post trapaso de la abiturienta ekzameno li studentis ĉe la Universitato de Göttingen klasikan filologion. Inter la influhavaj instruistoj pleje gravis Christian Gottlob Heyne. Doktoriĝo sukcesis danka al defendo de la disertaĵo *De temporibus et modis verbi graeci* post kiam ekis lia docentista deĵoro surloke.

Prelegare li traktis krom filologiaj ankaŭ filozofiajn temojn. Tiam li konatiĝis kun August Boeckh kun kiu li flegus sciencajn interŝanĝojn pri filologio. En 1812 Dissen sekvis vokiĝon je eksterorda profesoreco al Marburg. En aŭtuno 1813 li revenis al Göttingen por kunlabori kun Friedrich Gottlieb Welcker, Ernst Karl Friedrich Wunderlich kaj Karl Otfried Müller. En 1817 li iĝis orda profesoor kaj en 1832 kortega konsilisto. En 1833 Dissen iĝis orda membro ĉe la akademio de Göttingen. En 1834 li iĝis koresponda membro de la Bavaria akademio de la sciencoj de Munkeno. Fine li apartenis al la estrarano de la Seminario pri klasika filologio je Göttingen.

Graveco
-------

Ŝatitis lia diligenteco kaj metoda laborado. Tiajn virtojn oni rimarkas ankaŭ legante liajn tri ĉefajn verkojn, la eldonojn de aĵoj de Pindaro, Tibulo kaj Demosteno. Liaj eldonistaj metodoj havis grandan influon por la evoluo de lia disĉiplo Karl Lachmann, fondinto de la moderna tekstkritiko. Lia eldono de Pindaro aperis unue en la tutpindara eldono de August Boeckh (Leipzig 1811–1821) antaŭ posta memstara publikiĝo sub la titolo *Pindari opera ex recensione Boeckhii* (Gotha 1830). La tibula eldono prizorgitis de li, post laboradoj de Heyne kaj de la frue mortinta kolego Wunderlich. Ili aperis sub la titolo *Supplementum editionis Albii Tibulli Heynio-Wunderlichianae ed. Lud. Dissen* en 1819 en Leipzig, kiel memstara eldono (kun komentoj de Karl Lachmann): *Alb. Tibulli carmina ex recens. C. Lachm. passim mutata explic. Lud. Dissen* (du partoj, Göttingen 1835). La demostenan paroladon *De corona* li eldonis laŭ la antaŭlaboraĵoj de Immanuel Bekker en 1837 en Göttingen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikifontaro
* Informoj pri Georg Ludolf Dissen en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Artikolo „Dissen, Georg Ludolph" de Jacob Achilles Mähly ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, volumo 5 (1877), p. 254–256 (tie ĉi interrete)
* Dissen en Heslanda biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 794502
* GND: 116139587
* VIAF: 69674110
* ISNI: 0000 0001 0984 4523
* SUDOC: 110980867
* NLA: 35129732
* BIBSYS: 2079674
* NKC: mub20211103654
 |
Peter Hohmann, investanto
**Peter HOHMANN** (naskiĝinta la 26-an de julio 1663 en Könnern, mortinta la 2-an de januaro 1732 en Lepsiko) estis germana komercisto kaj nemoveblaĵ-posedanto. La filo de la urba konsilisto Peter Hohmann nuptis en 1693 Gertrud Sabina Koch; li havis naŭ filojn kaj tri filinojn el kiuj kvar mortis frue.

Vivo
----

Hohmann aktivis ekde 1686 en Lepsiko kiel komercasistanto iĝonte post kelkaj jaroj kompaniano kaj baldaŭ ununura posedanto de domo en kiu okazis komercado per varoj, transportado kaj monaĵoj. La fundamenton de mira riĉeco li metis per liverado de nutraĵoj kaj armea ekipaĵo por la regnaj trupoj batalantaj ĉe Rejno kontraŭ reĝo Ludoviko la 14-a, en Hungarlando kontraŭ la Turkoj kaj en la Milito de hispana sukcedo.

Ekde 1709 Hohmann (kiel ankaŭ la bofrato Michael Koch) konstruigis grandajn, ĉedustrategoj situantajn kaj plurajn kortojn unuigantajn trairad-domoj kun multaj volboj por la foiraj gastoj, kun riĉaj fasadoj kaj fajna dekoraciaro ĉe pluretaĝaj tegmentmansardoj. Ĝis ilia detruiĝo dum la Dua mondmilito en 1943 ili apartenis al la plej belaj barokaĵoj lepsikaj.

La kapitalinvestado per domkonstruado kaj akiro de 12 kavalirbienoj (i.a. en Lichte) amasigis tiom multaj interezoj ke liaj praidoj (kiuj retiriĝis de la bankaj kaj komercaj aferoj jam en la 18-a jarcento) ankoraŭ antaŭ la Unua mondmilito per siaj havaĵoj neindustrie gajnitaj okupis la unuan bonstarulan rangon en tuta Lepsiko.

Fonto
-----

* Helbig, Herbert, "Hohmann, Peter", ĉe: Neue Deutsche Biographie 9 (1972), p. 494 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Peter Hohmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la prakrita lingvo Palio. Pri la ĉevalkurado en Sieno, vidu la artikolon Palio (Sieno). |

**Palio** aŭ **la palia lingvo** estas mezhinda lingvo kaj la plej frua sankta lingvo de budhismo. La budho Gotamo, kiu loĝis en Norda Hindio, parolis almenaŭ unu formon de prakrito, eble plurajn; la budhisma kanono de la teravado, la unua versio de la Tripitako), estis redaktita en normigita prakrito, kiun uni nomis tutsimple "tekstlingvo" - en tiu lingo *pāḷi-bhāsa*, poste pli mallonge *pāḷi* (kio do fakte signifas "teksto").

Palio estas parenca al Sanskrito, sed ne estas ido de Sanskrito; la prahinda, el kiu ĝi devenis, estis verŝajne pli proksima al la veda ol al la sanskrita. La buŝa instruado de la Budho en Palio venis al Cejlono/Srilanko en la 4-a jarcento a.K. kaj tie ĝi estas skribe fiksita kelkajn jarcentojn poste (vidu Tripitako). El Hindio kaj Cejlono, la lingvo disvastiĝis en multajn landojn, precipe al la regiono tiam nomata palie *Suvanna-bhūmi*, sanskrite *Suvarna-bhūmi*. "Or-lando", kie nun estas Birmo, Siamo/Tajlando, Laoso kaj Kamboĝo.

Palio kaj Budhismo
------------------

Krom la Tripitakon, oni verkis en Palio multajn postkanonajn tekstojn. La unua estis *Milinda-pañhā* ("La demandoj de Milinda"), pri dialogo inter la monaĥo Nāgasena kaj la greka reĝo Menandros (en Palio: Milinda), kiu regis en Baktrio en la nordokcidenta parto de la hinda subkontinento. Grava paliverkisto, ĉirkaŭ mil jarojn post la Budho, estas Buddhaghoṣa (5-a jarcento p.K.), kiu verkis unue la dikan kompendion *Visuddhi-magga* ("Vojo de la puriĝo"), kaj poste longajn komentariojn al multaj tekstoj de la Tripitako (surbaze de antaŭa komentario en la sinhala, nun malaperinta); lin postsekvis la pli juna komentariisto Dhammapāla. La birma monaĥo Ledi Sayadaw verkis palilingvajn disertaciojn ankoraŭ antaŭ ĉirkaŭ cent jaroj.

Fine de la 19a jarcento, fondiĝis en Britio *Pali Text Society*, por eldoni la paliajn tekstojn en originalo (latinlitere) kaj en angla traduko.

Hodiaŭ, multaj homoj ankoraŭ lernas la lingvon. Oni regule recitadas en ĝi en theravadbudhismaj temploj.

La palilingva vikipedio havas la adreson <>

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |

* Skribarto, Skribsistemo
* Lingvistiko
* Listo de lingvoj
* Lingva familio
Hans Otto Theater
**Hans Otto Theater** estas la nomo de la teatro de la landa ĉefurbo Pocdamo. Ekde septembro de 2006 la ensemblo prezentas en la nova teatrejo sur la areo de la strato *Schiffbauergasse* ĉe la lagobordo de la *Tiefer See/Havel*. La historia rajdhalo A sur la areo de la Schiffbauergasse estas la dua prezentejo de *Hans Otto Theater*, kiu krom tio ankaŭ regule montras prezentadojn en la kastela teatrejo en la Nova Palaco en Pocdamo.

Novkonstruado
-------------

La novkonstruado de la teatrejo sur la kultura kaj metia areo Schiffbauergasse komenciĝis en 2003 kaj finiĝis en 2006. Konstruiganto de la projekto, kiu kostis 26,5 eŭrojn, estis Pocdamo, ĉefurbo de la lando Brandenburgio, kaj la Landa Evoluiga Asocio de Brandenburgio.

Repertuaro
----------

La repertuaro de la *Hans Otto Theater* ampleksas dramojn kaj infan- kaj junularteatraĵojn. Kiel kunproduktanto la teatro partoprenas la ĉiujaran novenscenigon de operprezentado kadre de Pocdama Vintra Opero. Ene de la teatra kaj koncerta ligo de la lando Brandenburgio la teatro montras siajn prezentadojn en la urboj Frankfurto ĉe Odro (Kleist-Forum) kaj Brandenburg an der Havel (Teatro je Brandenburgo). La Ŝtata Teatro je Cottbus gastprezentas muzikteatrajn enscenigojn en la teatrejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans Otto Theater en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de la teatro
La palmejo post restaŭrado en 1988.
Enirejo nuna, iomete kaŝita
La **Palmejo de Erfurto** troviĝas apud la preĝejo de Sankta Laŭrenco en la urbocentro de Erfurto.

La konstruaĵo
-------------

Antaŭe tie ĉi estis bieno de 1496 en la posedo de la familio Starke (Vierherr = urbestro). Poste ĝi estis "simpla" vendejo kaj preparejo de bukedoj de la hortikultura firmao de Christoph Schmidt (populare: *Blumenschmidt*). Ĝi estis konstruita laŭ la planoj de Christian Karl Koethe, en 1888 el gisfero kun vitra tegmento. Sekve ĝi povas senprobleme konkuri kun diversaj vitraj palacetoj en Londono aŭ Parizo.

Kulmino kaj falo
----------------

La tiel favore situanta palmejo estis longtempe efikega reklamilo por la firmao. Sed pro la Unua Mondmilito kaj la krizoj dum la Vajmara Respubliko la entrepreno bankrotis en 1926 kaj kunfandiĝis kun la firmao Benary.

En 1934 la firmao Tausk havis tie ĉi butikon de konfekciaj vestoj. Ĝi estis detruita dum la Kristala nokto fare de naziaj bandaĉoj. Poste la konstruaĵo restis neuzata ĝis la 1988-a jaro. Post uzo kiel ekspoziciejo, hodiaŭ tie estas faritaj aranĝoj de ĉiu speco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Palmejo de Erfurto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Palmenhaus* kun interesa sinprezentado
Tamila palmfolia manuskripto
**Palmfolia manuskripto** (ĉine 貝葉經, pinjine: bèi​yè​jīng, kanare ತಾಳೆಗರಿ, tamile ஓலைச் சுவடி) estas manuskripto sur sekigitaj palmfolioj (Sanskrita lingvo *pattra*, Tamila *ola* aŭ *olei*). Ili servis por dokumentado de realaj aŭ mistikaj rakontaĵoj en Suda Azio kaj Sudorienta Azio. Kiel bazmaterialon, oni uzis sekigitan palmfoliojn en tiu regiono de la mondo kaj tiu havis la saman signifon kiel papiruso en la antikva Egiptujo. Post enkonduko de la alfabeta skribo en Sud-Azio, homoj komencis noti sur folioj de la talipot-palmo (*Corypha umbraculifera*) kaj la Palmira-palmo (*Borassus flabelliformis*).

Oni distranĉis la sekajn palmofoliojn je grando de 15-60 cm al 3,5 cm kaj traktis ilin per pastaĵo el fingra milio (*ragi*) (*Eleusine coracana*), por moligi ĝin. La palmfoliaj manuskriptoj estis truigitaj por interligi ilin.

Tiu natura materialo kompreneble ne rezistas al putriĝo kaj detruas ĝin lepismoj. Tiel sur palmfolio skribita manuskripto havas limigitan vivdaŭron kaj oni devas de tempo al tempo kopii la tekston sur alian, novan palmfolion. Per disvastiĝo de la hinda kulturo al sudorienta Azio, precipe al Tajlando, Kamboĝo kaj Indonezio, kreskis ankaŭ la nombro de dokumentoj, kiuj estis verkitaj sur la palmaj folioj. Kun alveno de la presado en la frua 19-a jarcento, malaperis la kopiado de tekstoj sur palmfoliojn. Multaj registaroj klopodas rezervi la ekzistantajn palmfoliajn manuskriptojn (legu pli ĉe Orientala Esplora Instituto Mysore).

Vidu ankaŭ
----------

* Betulŝelaj dokumentoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Palmfolia manuskripto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En la sciaro de muzikaj formoj kaj la kompozicio la termino **periodo** signifas strukturan unuon en la sinsekvo kaj subdivido de muzikaĵo. La periodo estas duparta kaj konsistas el *antaŭa parto* kaj *malantaŭa parto* samlongaj (simetria strukturo). La antaŭa parto finiĝas malferma (ofte sur dominanto), la malantaŭa parto metas finon al la periodo (plejofte sur la toniko).

"Ode an die Freude" el la finala movimento de la 9-a simfonio de Ludwig van Beethoven. La periodo strukturas a-a'-b-a'
Antaŭa parto kaj malantaŭa parto de periodo el po du frazoj, je kiu la unua frazo de la antaŭa parto revenas en la unua frazo de la malantaŭa parto idente aŭ ŝanĝite. Ankaŭ la dua frazo de la malantaŭa parto povas simili al la dua frazo de la antaŭa parto. Laŭ ideala modelo periodo daŭras ok taktojn, je kiuj po kvar taktoj apartenas al antaŭa kaj malantaŭa parto, kiuj siaflanke subdividiĝas en po 2+2 taktojn (motivojn).

Kune kun la parenca t.n. **Satz** (vd. sube) al ĝi periodo formas en la klasiko kaj romantiko la dominan modelon por formi sintaksajn unuojn.

La evoluiga frazaro
-------------------

Komencaj taktoj de la 5-a simfonio de Ludwig van Beethoven
Erwin Ratz enkodukis en la germanan muzikteorion la terminon **Satz** (frazo) kun la signifo de sintaksa unuo kiel kontraŭparto al la en si fermita formo de periodo. Tiu termino tamen pro plurobla uzado en la muziko povas konduki al konfuzo. En Esperanto do rekomendindas la termino **evolua frazaro** (komparu frazo (muziko). Kiel periodo ankaŭ evolua frazaro konsistas el antaŭa parto kaj malantaŭa parto, tamen la malantaŭa parto kutime finiĝas sur la dominanto, donante al la evolua frazaro malferman karakteron. En evolua frazaro la unua frazo de la antaŭa parto jam revenas tuj en la dua frazo de la antaŭa parto (idente aŭ ŝanĝite, ekz. sekvencigite), dum kiam la malantaŭa parto metas ion novan, je tio tamen havas malferman trajton. La malantaŭa parto male al periodo havas daxurigan, evoluigan karakteron. La idealmodelajn (2+2)+(2+2) taktojn de periodo (en la formo aba'c) kontraŭas de 2+2+4 taktoj (laŭ la formo aa'b) en la evoluiga frazaro.
La evoluiga frazaro estas la posteulo de barokaj evolumodeloj.

Plej fama ekzemplo por *Satz* en la senco de Ratz estas la komenco de la 5-a simfonio de Ludwig van Beethoven. La unuj du taktoj prezentas motivon, kiu ripetiĝas sekvencite sur tono pli malalta, finiĝanta sur dominanto. Beethoven disfendas la komencajn okonajn notojn, kreante per ili la taktojn 2 dutaktajn grupojn kaj koncentrigas la okona evoluon en fina kvartakta grupo. Ĉi tiu okona modelo trairas la tutan movimenton, kaj eĉ la tutan simfonion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Die klassische Periode und Abweichungen von ihrer Grundform
Kovrilpaĝo.
***Our Mutual Friend*** (Nia komuna amiko), verkita en la jaroj 1864–65, estas la lasta romano kompletigita de Charles Dickens kaj estas unu el liaj plej rafinitaj verkoj, kiu kombinas fortan satiron kun socia analizo. Ĝi centras al, laŭ vortoj de kritikisto J. Hillis Miller, citante el la rolulo Bella Wilfer en la libro, "mono, mono, mono, kaj tio kion mono povas fari al vivo."

Plej reviziantoj en la 1860-aj jaroj plue laŭdis la lertecon de Dickens kiel verkisto ĝenerale, kvankam ne reviziante tiun romanon detale. Kelkaj trovis la intrigon tro kompleksa, kaj ne bone laborita. *The Times* de Londono trovis, ke la unuaj kelkaj ĉapitroj ne bone kondukis la leganton en la rolulojn. Tamen, en la 20a jarcento reviziantoj trovis multon aprobendan en la lastaj romanoj de Dickens, inklude *Our Mutual Friend*. Fine de la 20a kaj komence de la 21a jarcentoj, kelkaj reviziantoj sugestis, ke Dickens estis eksperimentante per strukturo, kaj ke la roluloj konsideritaj iom ebenaj kaj ne agnoskitaj de la tiutempaj reviziantoj estis veraj reprezentoj de la viktoriana laborista klaso kaj ŝlosilo por kompreno de la strukturo de la socio priskribita de Dickens en tiu romano.

En la komenca ĉapitro, junulo venas al Londono por ricevi la patran heredon, kiun laŭ la testamento de sia patro, li ricevos nur se li edziĝas al Bella Wilfer, nome bela junulino, sed kiun li neniam estis koninta. Tamen, antaŭ alveni, kadavro estas trovita flosanta en la rivero Tamizo, kaj la polico identigas ĝin kiel tiu lia, kaj tiel oni konsideras lin mortinta. La heredo pasas tiam al Boffins, neklera laboristo liapatra, kaj la efiko de tio venas al ĉiuj niveloj de la londona socio.

Notoj
-----

1. ↑  Joseph Hillis Miller, *Victorian Subjects*. Duke University Press, 1991, p. 69.
2. ↑   Staff (22 November 1865). "New Books". The New York Times.
3. ↑   Wilson, Edmund (2007), "Dickens: Two Scrooges", The Wound and the Bow, New York: Library of America, p. 66, ISBN 9780821411896
4. ↑   Reed, John R (Spring 2006). "The Riches of Redundancy: Our Mutual Friend". Studies in the Novel. Johns Hopkins University Press. 38 (1): 15–35. JSTOR 29533733.
5. ↑   Hecimovich, Gregg A (Winter 1995). "The Cup and the Lip and the Riddle of Our Mutual Friend". ELH. Johns Hopkins University Press. 62 (4): 955–977. doi:10.1353/elh.1995.0037. JSTOR 30030109.
6. 1 2   Nelson, Harland S (December 1970). "Dickens's Our Mutual Friend and Henry Mayhew's London Labour and the London Poor". Nineteenth-Century Fiction. University of California Press. 24 (3): 207–222. JSTOR 2932754.
7. ↑   Hecimovich, Gregg A (Winter 1995). "The Cup and the Lip and the Riddle of Our Mutual Friend". ELH. Johns Hopkins University Press. 62 (4): 966. JSTOR 30030109.

* Kategorio Our Mutual Friend en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 661635
* GND: 4324486-5
* LCCN: n90692524
* VIAF: 174656073
* SUDOC: 027511308
* BNF: 119535318
 |
Opština Studeničani
**Opština Studeničani** estas unu el 80 komunumoj en norda Makedonio. En 2002 vivis 17246 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas de la vilaĝo Studeniĉani.

maldekstra

Loko, priskribo
---------------

Opština situas en la suda parto de la regiono Skopjo. La areo longas 276,16 km².

La norda parto estas en la valo de la Vardar Rivero kaj ĝia alfluanto, la rivero Markova Reka. Alteco estas ĉirkaŭ 230 al 400 m. En la sudo sed teritorio leviĝas alte en la montoj kie alteco pintoj super 2000 metroj. Ekzemple, la monto Koma (2301 m), la monto Karadžić (2472 m) kaj la monto Solunska Glava (2589 m).

Ĉe la nordorienta rando, fervoja linio iras de Skopje suden al Veles kaj plu al Gevgelia kaj de tie al Grekio.

Opstine Studenicani konsistas tuta de 22 vilaĝoj:

**Studeničani**, Aldinci, Batinci, Varvara, Vrtekiĉa, Gornji Koliĉani, Donji Količani, Draceviča, Dresnica, Elovo, Kaldirec, Ljubaš, Malčište, Markova Sušica, Morani, Osinčani, Pagarusa, Ramni Gaber, Umovo, Cvetovo, Crvena Voda, Crni Vrh.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Kisela Voda kaj Opština Petrovec norde, Opština Zelenikovo en la oriento, Opština Čaška en la sudoriento, Opština Makedonski Brod en la sudokcidento kaj Opština Sopište okcidente.


Ĉirkaŭ **Opština Studeničani**|  |  Kisela Voda,  Petrovec |  |
|  Sopište | Opština Studeničani |  Zelenikovo |
|  Makedonski Brod |  |  Čaška |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Студеничани en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Peter REHDER** (naskiĝinta la 8-an de marto 1939 en Schwerin) estas germana filologo kaj slavisto.

Vivo
----

Post studoj de slava filologio ĉe la Universitato de Munkeno li doktoriĝis en 1967 kaj ekasistantis samloke. Post habilitiĝo en 1978 li fariĝis orda profesoro pri slavaj filologio kaj balkanaj studoj. Li restis tie ĝis emeritiĝo en 2004.

Esploris li ade malnovajn lingvajn formojn de la slava lingvaro kaj ĝenerale la sudslavan mondon (lingve kaj literature). Krome li eldonis plurajn seriojn (ekz. "Slavistische Beiträge"; inter 1977 kaj 2019 gazeto "Die Welt der Slaven").

En la 1988-a jaro li kreis Alois-Schmaus-fondaĵon kiun li estris dum longa tempo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Peter Rehder en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* hejmpaĝo de Alois-Schmaus-fondaĵo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773558
* GND: 128962550
* LCCN: n85816122
* VIAF: 32013642
* ISNI: 0000 0001 1756 6279
* SUDOC: 028582306
* BNF: 12038925t
* NKC: xx0036825
 |
**Out Distance** estis la operaca nomo de grupo de ĉeĥaj partizanoj, kiu matene je la 28-a de marto 1942 paraŝute eniris la okupitan Ĉeĥion por saboto kaj atenco. Ilian operacon planis kaj organizis la brita armeo.

Al la planoj de la grupo apartenis sabotado de la gasprovizado de Prago kaj la direktado de britaj bombo-aviadiloj al la uzino Škoda en Pilseno. Ĉi-lasta malsukcesis pro nuba vetero.

Anoj de la grupo interalie plenumis la atencon kontraŭ Reinhard Heydrich je la 27-a de majo 1942. Ili estis poste trovitaj en sia kaŝejo kaj mortigis sin.

En la grupo anis:

* Leŭtenanto Adolf Opálka, estro de la operaco
* Serĝento Karel Čurda, vicestro
* Aspira kaporalo Ivan Kolařík

Post la atenco kontraŭ Heydrich, Čurda estis kaptita de la nazioj kaj konfesis la kaŝejon de la grupo en la preĝejo de Cirilo kaj Metodo. Post la dua mondmilito li estis kondamnita pro perfido kaj pendumita je la 29-a de aprilo 1947.

Anoj de la operaco
------------------

* ĉefleŭtenanto Adolf Opálka – komandanto de la operaco
* Rotestro Karel Čurda – helpanto de la komandanto
* kaporalo aspiranto Ivan Kolařík

* Adolf OpálkaAdolf Opálka
* Karel ČurdaKarel Čurda
* Ivan KolaříkIvan Kolařík
La **peritoneito** povas esti difinita kiel inflama procezo kiu suferigas la peritoneon kaj estas rezulto de bakteria infekto aŭ kemia iritiĝo. La peritoneo estas membrano, teganta kaj la abdomenan kavon kaj la enabdomenajn organojn. La peritoneito povas esti surloka aŭ ĝeneraligita, ĉu akuta aŭ kronika. La plej ofta kaŭzo estas infekto okazigita pro la traboro de interna vakua organo, por ekzemplo trabora apendicito, traboro de ventro aŭ trabora divertikulito. La akuta peritoneito kutime montriĝas per ventra doloro, naŭzo, vomado, febro, hipotensio kaj takikardio. Ĝi povas okazigi gravajn komplikojn, inter ili plurorgana malsukceso kaj morto.​

Vidu ankaŭ
----------

* Peritoneo

Referencoj
----------

1. ↑  María Luisa Huamán Malla. Peritonitis. Cirugía: I cirugía general. Universidad Nacional Mayor de San Marcos (Lima). Facultad de Medicina. Konsultita la 8an de Oktobro 2019.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Peritoneito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800882
* LCCN: sh85099964
* BNF: 12016467g
* NDL: 00563626
* NKC: ph1027013
 |
Ĉielarko super la palmaro
Daktilopalmoj
La **Palmaro de Elĉo** (hispane Palmar de Elche kaj valencie Palmerar d'Elx), troviĝas en Elĉo (Hispanio), estas granda palamaro en tiu valencia urbo. Ĝi estas la plej granda palmaro en Eŭropo kaj en la mondo ĝi estas superita nur de kelkaj arabaj palmaroj.

La ĉefa specio de palmoj kiu troviĝas en tiu palmaro estas la *Phoenix dactylifera* kiu estis portita de la muzulmanoj kiam okupis la Iberian duoninsulon.
La palmoj estas bone pagataj en la hispana merkato kaj ankaŭ en la kaŝita komerco; tre gravas la daktila industrio kaj la partoj de la palmoj kies branĉoj sekvas specialan sekigprocezon.

La Palmaro de Elĉo estis deklarita kiel Monda Heredaĵo de UNESKO la 30-an de novembro 2000. Ĝi estis kreita de la unuaj muzulmanaj loĝantoj kiuj fondis la urbon Elĉo. La araboj ĉiam uzis la saman taktikon por ĝia konservado kaj protektado kaj ankaŭ pliigis ĝian plantaron. Sub regado de Abderamano la 1-a konstruiĝis la granda akvum-kanalo. Pli malfrue, en la Mezepoko estis kreitaj pluraj leĝoj por protekti ĝin kaj ekde tiam ĝi ĉiam estis gardita.

La unua evidentaĵo pri la intereso de la aŭtoritatoj por ĝia konservado okazis en 1265 per la konkero de la reĝo Jakobo la 1-a, kiu verŝajne evitis ĝian detruadon pro verŝajna identiga elemento de la araba kulturo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la Palmaro en la oficiala retpaĝo pri turismo en Elĉo.

Koordinatoj: 38° 16′ 10″ N 0° 41′ 54″ U﻿ / ﻿38.26944 °N, 0.69833 °U﻿ / 38.26944; -0.69833 (mapo)

* Kategorio Palmaro de Elĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palácio do Planalto** (palaco de altebenaĵo) estas la sidejo de la brazila federacia plenuma povo, kie troviĝas la oficejo de la prezidanto de Brazilo. Ĝi situas en Praça dos Três Poderes en Braziljo kaj estis unu el la unuaj konstruaĵoj konstruitaj en la nova ĉefurbo. La inaŭguro de la palaco, la 21-an de aprilo 1960, estis la centro de la festoj por la inaŭguro de Braziljo kaj markas la brazilan historion, simbolante la translokiĝon de la federacia regurbo al la centro de la lando, antaŭenigita de la registaro de prezidanto Juscelino Kubitschek de Oliveira.

La konstruado de tiu konstruaĵo komenciĝis la 10-an de julio 1958 kaj, ĝis ĝia finiĝo, la sidejo de federacia plenuma povo situis ĉe Palácio do Catetinho, ligna domo inaŭgurita la 31-an de oktobro 1956 en la ĉirkaŭaĵo de Braziljo.

*Palácio do Planalto* estis projektita de la arkitekto Oscar Niemeyer. La konstruaĵo havas belajn ravantajn kolonojn, difinitaj laŭ la vortoj de sia arkitekto: "Malpezaj kiel plumoj surteriĝantaj".

Referencoj
----------

1. ↑  Informpaĝo en la retejo de la brazila registaro portugale

Vidu ankaŭ
----------

* Praça dos Três Poderes

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informpaĝo sur la retejo de la brazila registaro portugale
**Perkutado** laŭ PIV estas

1. la frapado de unu malmola objekto kontraŭ alia, kaj
2. en specifa medicina senco frapeti specifan parton de paciento, kaj atente aŭskulti la sonon produktatan, en korpa ekzameno de la paciento cele al trovado de medicina diagnozo.

En la specifa medicina senco, per perkutado la histo sub la korpa surfaco ekosciliĝas. La rezulta sono donas informon pri la stato de la histo. Sekve povas mezurata la grandeco kaj situo de organo, ekzemple la hepato, aŭ povas esti taksata la enhavo je aero de organo, aparte de la pulmo. Kiel fondinto de la sistema medicina uzo de perkutado konsieriĝas la aŭstra kuracisto *Joseph Leopold von Auenbrugger* (1722–1809) el la urbo Graz, kiu unuafoje priskribis la teknikon dum la jaro 1761.

La origine de *Leopold von Auenbrugger* aplikita tekniko estis la rekta perkutado, kadre de kiu oni per kvar fingroj de unu kuracista mano, svindiĝanta en la manartiko, rekte frapas la ekzamenendan organon.

"plesimetro"
Pli poste evoluis la nerekta perkutado, kadre de kiu unu fingro de unu mano aŭ speciala ilo nomata "plesimetro" metiĝas tuŝe sur la esplorentan korposurfacon. Per fingro de la alia mano aŭ per perkuta marteleto oni frapas tiun unuan fingron aŭ la plesimetron. La osciloj transdoniĝas de la tuŝa fingro aŭ de la plesimetro al la suba histo.

Sonkvalitoj
-----------

* sonora sono: kaverna sono aŭdebla dum perkutado de sana pulmo.
* hipersonora sono: (pli laŭta kaj pli kaverneca ol sonora sono, kvazaŭ post frapado de skatolo): indiko pri troa kvanto de aero en la pulmo, ekzemple en la kazo de emfizemo, astmo, pneŭmotorako ktp.
* bremsata sono (malpli laŭta kaj malpli longa sono, komparebla al la frapado de muskola femuro): indiko pri maltro da aero respektive pri likvaĵo en la pulmo, ekzemple en la kazo de ascito, pneŭmonio ktp.
* tambureca sono: tre sonora preskaŭ muzika sono, kvazaŭ de tamburo: indiko pri aeraj kavernoj, ekzemple ĉe gese plenigita parto de la intestaro aŭ de la stomako.

* Kategorio Perkutado (medicino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **krimĉaka lingvo** (кърымчах тыльы) estas lingvo parolata sur la Krimea Duoninsulo fare de la krimĉaka popolo. La lingvo estas foje konsiderata kiel dialekto de la krime-tatara lingvo, kaj foje nomiĝas "judo-krime-tatara lingvo".

Kiel plej multaj judaj lingvoj, ĝi enhavas grandan nombron de vortoj el la hebrea lingvo. Antaŭ 1917 ĝi uzis la hebrean skribon. Dum sovetuniaj tempoj oni komence uzis la uniforman tjurkan alfabeton (variaĵo de la latina alfabeto), sed poste la cirila alfabeto iĝis deviga.

La komunumo tre malplimultiĝis dum la nazia Holokaŭsto dum la dua mondmilito. Kiam dum majo 1944 preskaŭ ĉiuj krime-tataroj estis deportitaj al sovetia Uzbekio, inter ili estis multaj parolantoj de la krimĉaka, kiuj ĵus pretervivis la naziajn persekutojn - kelkaj el ili restis en Uzbekio. Nuntempe la lingvo preskaŭ ne plu uzatas. Laŭ la ukraina popolnombrado de la jaro 2001, malpli ol 300 krimĉakoj vivas en Krimeo, kaj nur proksimume 100 homoj ankoraŭ parolas la lingvon.

Vidu ankaŭ
----------

* Krimĉakoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* (en) Etnologia raporto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129859
* LCCN: sh2005003817
 |
La Palmaĥ-emblemo ĉe la Harel Brigade-monumento
La **Palmaĥo** aŭ **Palmaĥ** (hebree פלמ"ח‎, akronimo de hebree פלוגות מחץ, Plugot Maĥac, "atak-kompanioj"), estis elita militunuo integrata en la Haganah, nome la neoficiala armeo de la Jiŝuv (nome juda komunumo) dum la Brita mandato Palestino. Ĝi kreiĝis la 15-an de majo 1941, kaj en 1948 ĝi jam konsistis el tri milit-brigadoj: nome aerarmea, ŝiparmea kaj de spionado. Inter la estroj de la Palmaĥ estis Moŝe Dajan, Jicĥak Sadeh, Jigal Alon kaj la estonta Ĉefministro de Israelo nome Jicĥak Rabin. Esti *Palmaĥnik* (nome membro de la Palmaĥo) estis konsiderata ne nur kiel plenumo de militistaj funkcioj, sed ankaŭ kiel vivoformo.

La Palmaĥo ege influis en la israela socio, multe pli ol sia militista kontribuo. Ties membroj formis la vertebraron de la alta stabanaro de la Armitaj Fortoj de Israelo dum multaj jaroj, kaj ili estis elstaruloj de la israelaj politiko, literaturo kaj kulturo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la Palmaĥo (en hebrea)
* Oficiala retejo de Palyam
* Himno de la Palmaĥo - שיר הפלמ"ח
La rivero Mozo tratranĉas la peneplanon de Ardenoj ( Belgujo ).
**Peneplano**  aŭ **preskaŭ-ebenaĵo** estas vasta tersurfaco, proksimume ebena, reprezentante la perrivere finerozian stadion de antaŭa montara regiono dum tempoj de plilongigita tektona stabileco. La ekzisto de peneplano, kaj de peneplanado kiel geomorfologia procezo, ne estas sen polemiko, pro manko de nuntempaj ekzemploj kaj pro necerteco en identigado pri restaĵekzemploj .

Post la riveretoj en areo estas atingintaj "bazan nivelon", flanka erozio estas domina kiam la plej altaj areoj inter la riveretoj estas eroziitaj. Finfine, la ĉirkaŭa altaĵo estas malaperinta : la riverebenaĵo transiras en areon de tre malalta aŭ mankanta topografia reliefo. La rezulta plata ebenaĵo estas la lasta stadio en la ciklo de erozio aŭ geografia ciklo.

La riveretoj ene de peneplana regiono montras ampleksan meandradon kaj interplektadon. Se la areo poste estas levita pro apudaj orogenezaj procezoj, sen interna deformado ene de la peneplano, la riveretoj denove komenciĝos malsupreniĝan erozion - krei incizitajn meandrojn, trarompovalojn, kaj aliajn unikajn geomorfologiaĵojn.

Peneplano povas esti konfuzita kun sedimenta ebenaĵo. Tamen, la ŝtonoj sub peneplano estis falditaj kaj renversitaj fare de tektonaj fortoj, dum la ŝtonoj sub sedimenta ebenaĵo kuŝas en horizontalaj tavoloj.
La peneplana koncepto estis divolvita en la frua 20-a jarcento fare de la geomorfologiistoj William Morris Davis kaj Walther Penck.

Referencoj
----------

1. ↑  PIV2 ( 2002 ) p. 856
2. ↑  Phillips, Jonathan D. (2002), "Erosion, isostatic response, and the missing peneplains"[*rompita ligilo*], *Geomorphology*, 
Vol. 45, No. 3-4. Elsevier, 15 June 2002, pp. 225-241. doi:10.1016/S0169-555X(01)00156-8. angle
perono de la vilao *Haus Harkoten* en Hagen (Germanio), dua duono de la 18-a jarcento.
Du ŝtupaj peronoj en Novjorko.
**Perono** - laŭ PIV kaj Reta Vortaro - en arkitekturo estas ekstera malalta ŝtuparo finiĝanta per plataĵo, sur kiu malfermiĝas pordo de domo.

En dua, evitinda senco de neformala lingvouzo ankaŭ povas temi pri sinonimo por kajo - stacidoma aŭ havena (kaj analogie ankaŭ flughavena) plialtigita ebenaĵo, de kiu pli komforte eblas en- kaj elpaŝi publikan veturilon. Tamen NPIV akceptas ankaŭ tiun duan signifon kaj ne markas ĝin kiel evitinda.

Laŭ Francisko Azorín **perono** estas *Ŝtupo aŭ ŝtuparo antaŭ konstruaĵo, kies teretaĝo estas iom pli altenivela ol la strato. Alta trotuaro konstruita en stacio laŭlonge de la fervojo por ebligi al la pasaĝeroj facile en k. el vagoniĝi.* Do, li akceptas ambaŭ signifojn. Li indikas etimologion el la franca *parron*, el *pas rond* (pasejo ronda).

Literaturaj citaĵoj
-------------------

* pri la arkitektura vortouzo:

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** Vasta pina domo kun peroneto **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** Sur la perono de l' restoracio mi renkontis la edzon de Vera **"** |

 |

* kaj pri la duasenca, neformala uzo:

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** Granda amaso atendis sur la perono de la Budapeŝta stacidomo. **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** Mi staris ĉe la elirejo de pasaĝeroj. Ankoraŭ neniu troviĝis sur la supro de la ŝtuparo, kiu kondukas al la perono **"** |

 |

Notoj
-----

1. ↑  NPIV  Alirita la 7an de Januaro 2018.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 163.
3. ↑  Azorín, samloke.
4. ↑  A. Edelmann, trad. I. Kaminski: la forgesita pipo (teksto). En: Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
5. ↑  Miĥail Lermontov, trad. Nikolaj Danovskij: Princidino Mary
6. ↑  Julio Baghy: Sur Sanga Tero, 1933
7. ↑  Ueyama Masao: Pardonon!, l' omnibuso, 1970
**Ovidiu** [ovidiŭ] estas urbo en la rumana distrikto Constanța. Ĝi situas norde de Konstanco. Al ĝi apartenas Poiana kaj de 2011 Culmea.

La malkresko de la loĝantaro de 2002 al 2011 estas kaŭzata de la fondo de Culmea kiel memstara unuo; en la tuta urbo, inkluzive de Culmea kaj Poiana la loĝantaro kreskis.

En la censo de 2002, 92,7 % el la 13 134 loĝantoj deklaris sin etnaj rumanoj; la dua grupo estis la tataroj kun 3,4 %. En la censo de 2011 la parto de la deklarintaj rumanoj falis al 81,0 %, kaj 11,4 % deklaris nek etnecon nek religion.

5,9 % deklaris sin islamanoj (6,5 % en 2002). En Ovidiu ekzistas du moskeoj, la dua estis konstruita en 2005.

Ovidiu situas 13 km norde de la centro de Konstanco, ties kvartalo *Palazu Mare* situas nur du kilometrojn for. Du naciaj vojoj, DN2A kaj DN3C, ligas Ovidiu al Konstanco. Multaj loĝantoj de la urbo laboras en Konstanco. La aŭtovojo A4 komenciĝas ĉe Ovidiu kaj iras ĝis la haveno de Konstanco.

Norde de Ovidiu preterfluas la Kanalo Poarta Albă–Midia Năvodari, kiu tie havas gravan kluzon. Oriente de la urbo situas lago Siutghiol, en kiu estas insulo nomiĝanta same Ovidiu. Ĝi estas somere ŝatata celo de turistaj ŝip-ekskursoj.

La urbo ricevis sian nomon memore al la romia poeto Ovidio, kiu estis ekzilita ĉe Nigra Maro.

Notoj
-----

1. ↑   Recensământul populației și al locuințelor – martie 2002 (rumane) (XLS) (2002). Arkivita el la originalo je 2013-10-14. Alirita 2014-03-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbestra retejo

* Kategorio Ovidiu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Situo en la distriktoSituo en la distrikto
* Moskeo en OvidiuMoskeo en Ovidiu
* Insulo OvidiuInsulo Ovidiu
Kuketo Palmier farita el foliigita pasto*Petit Cœur* aŭ *Palmier*, franca kuketo farita el foliigita pasto
**Palmier** (france : *palmier* aŭ *cœur de France*), **elefanta orelo** aŭ **franca koro** estas tipe franca dolĉa kuketo (fr. *viennoiserie*) preparita kun sukero, kiu havas formon de koro de palmarbo aŭ formon de papilio. Dum la folia pasto leviĝas en la forno, la sukero karameliĝas.

La dolĉaĵo estas farita kun foliigita pasto rulita en formo de du partoj, mergita en sukero kaj fine bakita. Estas alia variaĵo kiu krome estas kovrita el ĉokolado.

Ĝi estas konata en multaj landoj de la mondo, sed en la diversaj lingvoj ĝi havas malsamajn nomojn kaj ĝenerale rilatas ne nur al *palmarboj*, sed povas ankaŭ rilati al *koroj (de Francio)* kaj *oreloj (germana, nederlanda)*.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Pfieffer, Jacquy. *The Art of French Pastry*. Knopf. p. 227.
2. ↑  (fr) «*Les Gourmands du South End: Elephant Ears (Palmiers)*»

Vidu ankaŭ
----------

Kukbakaĵoj

Bakisto

Sukeraĵejo
**Ovoflavo** (en la greka *Lecithos*, en la latina Vitellus) estas arigo de plasmaj substancoj en la ovoĉelo, kiu utilas kiel rezervo. Tiaj substancoj estas inter aliaj proteinoj, grasoj, vitaminoj kaj mineraloj, kiuj ekzistas en la ĉelplasmo. En la kokina ovo la ovoflava ekzistas kiel ovoflavglobo.

Pli ĝenerale, la ***vitelo** estas nutraj rezervoj de ovo* (PIV), sendepende de ties koloro. La ovoflavoj de la birda ovo estas flavaj por la grasosolveblaj karotinoidoj.

Bovlo de ovoflavoj
Oni povas dispartigi ovoĉelojn laŭ la ovoflavenhavo kaj laŭ ties distribuo.

Dispartigo laŭ la ovoflavenhavo:

* oligolecitala: malpli
* mezolecitala: meze
* polilecitala: multe

Distribumaniero de la ovoflavo en la ovo:

* izolecitala: egala
* malizolecitala: malegala
* centrolecitala: centra
* telolecitala: ovoflava ĉe je la vegetativa poluso

Flavaĵoj
--------

En diversaj lokoj oni kuiras dolĉaĵojn kiuj ricevas ofte la nomon de *flavaĵoj* ĉar ovoflavo estas ĉefa ingredienco krom sukero. Famas ekzemple la la Flavaĵoj de Sankta Tereza el Avilo kaj la Flavaĵoj de la Tranĉo el Arundo, ambaŭ el Hispanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kalazo

* Kategorio Ovoflavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vanessa MINNILLO** (Angeles, 9-an de novembro 1980) estas filipina-usona modelo, televidoprezentistino kaj aktorino. En 1998 ŝi elektiĝis kiel Miss Teen USA.

Biografio
---------

Vanessa naskiĝis en 1980 kaj havas du jare pliaĝan adoptitan fraton. Ŝia patrino estas de filipina deveno. Pro la laboro de ŝia patro ĉe la Usona Aerarmeo ŝi ofte transloĝis kaj vivis en Vaŝingtonio, Kalifornio, Nevado, Florido, Germanio kaj Japanio. La gepatroj de Minnillo disiĝis en 1983 kaj divorcis en 1986. Ŝia patrino reedziniĝis kun USAF-kunlaboranto kaj ili transloĝis al Turkio. En 1990 ili devis foriri de tie pro la Golfa milito (1990-1991). Sekve ŝi ekloĝis ĉe la patro en Charleston kaj ekde tiam ne revidis ŝian patrinon. En tiu periodo Minnillo trapasis ok diversajn lernejojn.

En la lernejo en Charleston ŝi fariĝis kuraĝigistino (chearleader). En 1996 ŝi partoprenis al la Miss South Carolina-konkurso kaj gajnis. Je la 17-a de aŭgusto 1998 ŝi ankaŭ partoprenis al la Miss Teen USA-elektado kaj ankaŭ gajnis. Post tio ŝi direktis sin al la finstudado de la fakoj, aktorado, modelado kaj televidoprezentado. Ŝi plurfoje aperis en Maxim's kaj je la *Hot 100 of*-listo de tiu magazino. De 2005 ĝis 2007 ŝi estis sur la 62-a, la dekkvina kaj la 35-a loko.

Je la 15-a de julio 2011 Minnillo geedziĝis kun Nick Lachey, kun kiu ŝi ekde la 15-a de aprilo 2006 kunestas. Ili loĝas nuntempe [*kiam?*] en Holivudo, Kalifornio. En 2012 ili ekhavis ilian unuan infanon (filo), sekvata de filino en 2015 kaj dua filo en 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vanessa Minnillo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle vanessaminnillo.com - retejo (arkivita)
* Vanessa Minnillo ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705208
* LCCN: n2009046331
* VIAF: 91062061
* ISNI: 0000 0000 6467 9762
* MBA: 13caa7fc-5772-4af3-8644-9392f1a79f9f
 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705208
* LCCN: n2009046331
* VIAF: 91062061
* ISNI: 0000 0000 6467 9762
* MBA: 13caa7fc-5772-4af3-8644-9392f1a79f9f
 |
Blazono de la vilaĝo kun la kruco de la Ordeno de Santiago
**Palomas** (Kolomboj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. En la romano de Felipe Trigo nome El médico rural (La rura kuracisto) la unua duono de la agado okazas en eta vilaĝo nome Palomas kiu ne nepre devas rilati al tiu.

La loĝantoj nomiĝas *palomeños*. La censita populacio en 2008 estis de 691 loĝantoj.

Situo
-----

Palomas estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 326 m; je 90 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 40,5 km². Ĝi estas en la komarko Tierra de Barros.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (cerealoj kaj olivarboj) kaj brutobredado (ŝafoj).

Historio
--------

La zono estis loĝata de araboj, kie atestas la arkitekturaj restaĵoj de la posteuloj, tio estas mudeĥaroj: la turo kaj fasado de la preĝejo estas belega montro de tiu stilo. Krome estis mezepoka ponto en la sudo de la vilaĝo.

Laŭ Vicente Navarro del Castillo iris al Ameriko kvin de la loĝantoj kiuj ricevis permeson trapasi al la insulo de Kubo. El ili Juan Esteban Vasco estis grava konkeranto kaj fondinto de la teritorioj de la Andoj kie estas la nunaj Kolombio kaj Venezuelo, kie li helpis fondi la urbon de Mérida.