recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Santo Domingo Zanatepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Zanatepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 525.

Geografio
---------

Santo Domingo Zanatepec apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 22 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10716 loĝantojn. El tiuj estis 5362 viroj kaj 5354 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1024,49 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 218 indiĝenoj. El tiuj 161 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 161 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santo Domingo Zanatepec Arkivigite je 2004-12-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Koordinatoj: 50° 20′ 03″ N 15° 54′ 27″ O﻿ / ﻿50.33417 °N, 15.90750 °O﻿ / 50.33417; 15.90750 (mapo)

**Dolní Ples t. Vodní Ples** (germane *Unter Plesz* aŭ germane *Wasser Plesz*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rasošky en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordokcidente de Rasošky. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 22 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis loĝantaro ne ĉeestas en vikidatumoj loĝantoj. La vilaĝo situas sur bordo de Elbo, sur la rando de Orientelba tabulo mem, kiu direkte al Rasošky ŝanĝiĝas en Orlican tabulon.

Dolní Ples t. Vodní Ples situas en katastra teritorio **Rasošky** kun areo 5,51 km².

Nomo
----

La nuntempa oficiala nomo de la setlejo estas "Dolní Ples t. Vodní Ples". En la devena signifo temas pri duobla nomo, ĉar en la pasinteco la vilaĝo estis nomata aŭ kiel Dolní Ples aŭ kiel Vodní Ples. En la statistikaj leksikonoj de municipoj kaj aliloke estis ambaŭ nomoj indikataj ambaŭ egalrajtaj nomoj kunigitaj per adverbo ĉeĥe "také", mallongigata kiel "t." (en Esperanto "ankaŭ", do la nomo estas Dolní Ples ankaŭ Vodní Ples).

Historio
--------

La unua skribmencio pri vilaĝo Ples devenas el la jaro 1186.

Loĝantaro
---------

**Lua‑eraro: bad argument #1 to 'getAllStatements' (string expected, got nil).**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Rasošky (2) |
| --- |
| Dolní Ples t. Vodní Ples ~ Rasošky |

 |
Rigardo al Vareškové pleso
Veľká Studená dolina
**Veľká Studená dolina** aŭ **Granda glacia valo** etas valo en suda flanko de Altaj Tatroj. Tra ĝi iras Veľký Studený potok (Granda malvarmega rivero), kiu kune kun Malý Studený potok (Malgranda malvarmega rivero) kiu iras de Malá Studená dolina kreas Akvofaloj Studenovodské kaj Studený potok.

Tiu ĉi valo fama kiel valo kun la plej granda kvanto de lagoj en Tatroj. Ĉi tie estas lagoj: Vareškové pleso, Dlhé pleso, tri Sesterské plesá, kvar Zbojnícke plesá, Starolesnianske pleso, Ľadové pleso, Pusté kaj Malé Pusté pleso, tri Sivé plesá, du Studené plesá, du Vyšné kaj du Nižné Strelecké plesá.

La valo atingebla per voja laŭ blua turisma marko  de Tatranská Lomnice.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Veľká Studená dolina (valo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Veľká Studená dolina (valo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Situo sur mapo

|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar la teksto enhavas multe da ligiloj al la slovaka Vikipedio.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |
**ANTALL József** (Budapeŝto, la 8-a de aprilo, 1932- Budapeŝto, 12-a de decembro 1993)
Hungara historiisto, konservativa politikisto, la unua demokratie elektita ĉefministro de la postkomunisma Hungario, inter la jaroj 1990 ĝis 1993.

Li venis el burĝa familio, lia patro (ankaŭ nomata József Antall (pli maljuna)) laboris en la ministrejo pri internaj aferoj en 1939 kaj li helpis fuĝi multajn polojn al Hungario. Lia patro laboris en 1945-1946 kiel Rekunstrua Ministro, en 1949 retiriĝis de la politiko, sed en 1956 partoprenis en la Hungara Revolucio. Tio estis la familia heredaĵo, fono de la posta ĉefministro (juna) Antall József.

Antall Jószef studis historion-hungaran lingvon, literaturon kaj fakojn kiel arkivo, biblioteko, muzeologio en ELTE (hungara universitato) inter 1950-1962. Dumtempe kunlaboranto de la Tutlanda Arkivejo, Pedagogia Scienca Instituto, scienca esploristo, instruisto en mezlernejo. Pro lia aktivado dum la Hungara Revolucio 1956, li estis maldungita, sed en 1957 denove laboras kiel instruisto (1957-1959), bibliotekisto (1960-1962). Ekde 1964 li estas scienca ĉefkunlaboaranto ĉe Semmelweis Medicinhistoria Muzeo kaj Arkivejo, poste ties vic-direktoro, vic-ĉefdirektoro, 1974-1984 komisiita ĉefdirektoro, 1984-1990 ĉefdirektoro.

Li estis kunfondinto de MDF (Hungara Demokrata Forumo, hungare *Magyar Demokrata Fórum*), ties prezidanto en 1989.

Li anis en diversaj sciencaj kaj politikaj asocioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio József Antall en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2005-09-05 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 20341
* GND: 119300613
* LCCN: n84035693
* VIAF: 84959806 100281452, 84959806
* ISNI: 0000 0001 2145 3170
* SUDOC: 033927960
* BNF: 12194914m
* NLA: 35007317
* BIBSYS: 98011785
* NKC: ola2002146905 xx0092958, ola2002146905
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***L.A. Confidential*** estas usona trilera filmo de 1997 reĝisorita de Curtis Hanson kun ĉefa aktorado de Guy Pearce, Kevin Spacey kaj Russell Crowe kiel ĉefaj esploristoj, Kim Basinger kiel prostitutino, James Cromwell kiel policestro kaj Danny DeVito kiel klaĉĵurnalisto.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En 1953, la urbo Los-Anĝeleso suferas ondon de konto-reguligoj post la falo de la malicestro Mickey Cohen. La krimpolico LAPD mobiliziĝas tute por la afero de La Noktobirdo, masakro en kiu falis iama policisto. Tri policistoj de stiloj tute diferencaj esploras la aferon. Tio kio dekomence ŝajnis simpla ŝtelo fare de tri [[afrikusonano]j kiu komplikiĝis, kaj rezultis en la murdo de la nigrusonanoj, montriĝas kiel reto de trompoj kaj perfidoj ene de la propra polica forto. Dum la esplorado, eniras en la intrigo prostitutino (Kim Basinger), eks-policano nun elpelita kaj kelkaj krimuloj. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Roluloj kaj geaktoroj
---------------------

* Russell Crowe: agento Wendell "Bud" White.
* Guy Pearce: leŭenanto Edmund Jennings "Ed" Exley.
* Kevin Spacey: sarĝento Jack Vincennes.
* Kim Basinger: Lynn Bracken.
* James Cromwell: kapitano Dudley Liam Smith.
* Danny DeVito: Sid Hudgens.
* David Strathairn: Pierce Morehouse Patchett.
* Ron Rifkin: distrikta akuzisto Ellis Loew.
* Graham Beckel: policano Richard Alex "Dick" Stensland.

Vidu ankaŭ
----------

* Nigra filmo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* En imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo L.A. Confidential en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842638
 |
**Dénes Jánossy** [dEneŝ jAnoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jánossy Dénes** estis hungara arkivisto, historiisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1940).

Dénes Jánossy  naskiĝis la 25-an de septembro 1891 en Baja. Li mortis la 22-an de januaro 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dénes Jánossy frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton pri juro en Budapeŝto inter 1909-1914. Li komencis labori en juĝejo, poste li soldatiĝis. Baldaŭe li plulernis en Vieno, poste li eklaboris en *Hungara Tutlanda Arkivejo*. En 1926 li esploris en Usono, kie li samtempe ankaŭ plulernis. En 1928 li akceptis postenon en la ministerio, kie li havis taskon esplori en arkivejo de Vieno. Hejmenveninta en 1936 li denove laboris en Hungara Tutlanda Arkivejo, kie li estis ĉefdirektoro inter 1942-1949. En 1949 li trude iĝis emerito pro politikaĵo.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A központi ügykezelés vezérfonala,* (1929)
* *Die russische Intervention in Ungarn im Jahre 1849,* (1931)
* *Die Geheimpläne Kossuths für einen zweiten Befreiungsfeldzug in Ungarn 1849–1854,* (1936)
* *Great Britain and Kossuth,* (1937)
* *Der ungarische Lebensraum,* (1943)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 443660
* LCCN: n00091948
* VIAF: 66845400
* ISNI: 0000 0000 7853 8573
* SUDOC: 263449351
* BNF: 12789731p
 |
**Lajos Glaser** [glazer?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Glaser Lajos** estis hungara geografo, kartografo, arkivisto.

Mapo kreita de Lajos Glaser kun iu alia
Lajos Glaser naskiĝis la 30-an de marto 1903 en Rétság, li mortis la 15-an de septembro 1944 en Gombos (Hungara reĝlando, nuntempa Bogojevo en Serbio).

Biografio
---------

Lajos Glaser devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1931. Liaj plej gravaj instruistoj estis Jenő Cholnoky kaj Pál Teleki. En la sekva studjaro li plulernis en Karlsruhe helpe de stipendio. Hejmenveninta li estis asistanto kaj esploristo en la universitata instituto, poste li laboris en la Hungara Nacia Muzeo, ekde 1940 en la Tutlanda Arkivejo. En 1944 germanaj nazioj forportis lin kiel trudlaboriston. Li mortis en nekonataj cirkonstancoj. Li okupiĝis precipe pri historiaj mapoj. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Dunántúl középkori úthálózata. 1–2.* (1929)
* *Középkori hadiutak a Dunántúlon*. (1932)
* *Magyarország helyzete az európai gazdaságban* (1935)
* *Az Alföld régi vízrajza és a települések* (1939)
* *A térképkatalogizálás kérdése* (1942)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Rétság

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 677025
 |
**Gyula Miskolczy** [djula miŝkolci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miskolczy Gyula** estis hungara historiisto, arkivisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1933).

Gyula Miskolczy  naskiĝis la 14-an de oktobro 1892 en Szeged. Li mortis la 6-an de julio 1962 en Wiener Neustadt.

Biografio
---------

Gyula Miskolczy frekventis universitatojn en Budapeŝto, Lejpcigo, Munkeno. En 1913 li doktoriĝis. En la sekva jaro li komencis esplori en arkivo de Vieno. Post la 1-a mondmilito li laboris en la Hungara Tutlanda Arkivejo. En 1928 li ekinstruis en Scienca Universitato Pázmány Péter. Inter 1930-1935 li gvidis Hungaran Instituton de Romo kaj samtempe li instruis en la universitato en Romo. Baldaŭe li instruis en Vieno. Pro la politika ŝanĝo en Hungario li translokiĝis al Vieno, kie li instruis ĝismorte. Li okupiĝis precipe pri kontaktoj inter Aŭstrio kaj Hungario, krome kontaktoj inter Hungario kaj Kroatio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A horvát kérdés története és irományai a rendi állam korában* (1927–1928)
* *A kamarilla a reformkorszakban* (1938)
* *A magyar nép története a mohácsi vésztől az első világháborúig* (Historio de la hungara popolo inter 1526 ĝis la 1-a mondmilito), (1956)
* *Ungarn in der Habsburger-Monarchie* (1959)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Santo Tomás Mazaltepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Tomás Mazaltepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 531.

Geografio
---------

**Santo Tomás Mazaltepec** apartenas al la distrikto Etla al kiuj apartenas entute 23 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1878 loĝantojn. El tiuj estis 870 viroj kaj 1008 virinoj. La komunumo havas surfacon de 51 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1660 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1122 indiĝenoj. El tiuj 941 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 941 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santo Tomás Mazaltepec Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Rigardo al Limato kaj Niederdorf ek de Lindenhof
La Gildejo de la Forĝistoj en la centro de Niederdorf
**Niederdorf** (signifo en Esperanto: *malalta vilaĝo*; en la alemana lingvo kutime karesforme nomita **s'Dörfli**) estas kvartalo kaj la koro de la malnova urbocentro de Zuriko. Unuflanke Niederdorf en Zuriko estas la nomo de la strato, kiu komenciĝas apud la planco *Central* kaj transiras post la placo *Stüssihofstatt* al la strato *Münstergasse*. Aliflanke Niederdorf estas la nomo de la kvartalo, kies koron formas Niederdorfstrasse.

Etendiĝo
--------

La kvartalo Niederdorf havas la formon de pinta triangulo. Ĝia norda pinto estas la placo *Central*. Gian limon en okcidento formas la rivero Limato kaj en okcidento la strato *Seilergraben*, kiu en mezepoko estis parto de la malnova urba muro, ĝian sudan limon formas la linio de la placo *Neumarkt* tra la Granda Monaĥejo al la Akvopreĝejo. Sude de ĝi troviĝas la kvartalo Oberdorf. Kiam oni parolas en Zuriko pri *Niederdorf* oni tamen ofte ankaŭ uzas la nomon por la tuta orientflanka parto de la malnova urbo, do Niederdorf kaj Oberdorf kune. La koron de la kvartalo formas la placo *Hirschenplatz* kie ĉiu jare je la 11-a de novembro je la 11-a horo 11 komenciĝas la monstra koncerto de la karnevalo.

Oriente de Niederdorf sur la deklivo de Zürichberg situas la Universitato de Zuriko kaj la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko, kiu atingeblas ek de Niederdorf per funikularo. Tial la kvartalo ankaŭ estas tre ŝatata loko de la zurika studentaro.

Trafiko
-------

La tuta kvartalo estas fermita por la aŭtomobiltrafiko kun escepto de la placo antaŭ la centra biblioteko kaj la strato *Mühlegasse* kaj la norda parto de la strato *Limmatquai*, kaj nature Seilergraben en oriento. Sur Limmatquai kaj Seilergraben cirkulas tramoj kaj trolebuso.

Stratkafejoj kaj nokta vivo
---------------------------

Niederdorf estas tre ŝatata kvartalo pro siaj multnombraj stratkafejoj, kabaredoj kaj noktokluboj. Ĝis en la 1980-aj jaroj Niederdorf estis nokte la centro de la zurika stratprostitucio, sed pro la fermo de la kvartalo al la aŭtotrafiko, la stratprostitucio hodiaŭ troviĝas en aliaj kvartaloj de la urbo.

Centra Biblioteko Zuriko
------------------------

Ĉe Predigerplaco troviĝas la Centra Biblioteko Zuriko, kiu estas komuna biblioteko de la Kantono Zuriko, la Universitato de Zuriko kaj la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko. La Centra Bilbioteko Zuriko posedas ankaŭ grandan kolekton de Esperanto-libroj, kiuj devenas el la iama klubbiblioteko de Esperanto-Societo Zuriko.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Niederdorf

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Niederdorf (Zuriko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ŝtatoj fondintoj de la Sankta Alianco:flava Aŭstria Imperio, griza Regno Prusio kaj verda Rusia Imperio.
**Sankta Alianco**, ankaŭ nomata "Kvaropa Alianco", estas pakto kreita dum la Viena kongreso kiu celis la interhelpon de Eŭropaj monarkioj.

Antaŭ la fino de Viena kongreso, Caro Aleksandro la 1-a (Rusio) proponis la kreon de Sankta Alianco. En la 20-a de novembro 1815 la akordo estis subskribita de Aŭstrio, Prusio, Rusio kaj Britio. Ne ĉiuj la partoprenanto de l' kongreso apogis la ideon, sed ĉiuj finis akceptis ĝin. En 1818, kun alveno de Francio al Sankta Alianco, ĝi fariĝis "Kvinopa".

La Sankta Alianco devis kontraŭigi la anoj de revoluciaj ideoj de 1789 kaj repremi la ribelojn kontraŭ absolutismo en ĉiu mondo. Sankta Alianco permesis la inverveno de fremdaj registraroj en internaj aferoj de aliaj Ŝtatoj. La unua interveno okazis en 1817. Trupoj de Sankta Alianco estis uzataj por kontraŭbatali movadon de germanaj studentoj, kiuj volis politikan liberecon kaj civitanajn rajtojn. La imperiestro de Aŭstrio intervenis. La Sankta Alianco ankaŭ partoprenis repremon al naciisma movado de karbonarioj en Italio. En Hispanio, helpis la regadon de Fernando la 7-a sen la konstitucio de 1812, kiun liberaloj antaŭe devigis al li.

Hispanio petis helpon de Sankta Alianco kontraŭ la movadoj de sendependigo de siaj kolonioj en Ameriko, sed fiaskis. Britio ne akceptis partopreni en tiu agado, ĉar ĝi estis kontraŭ siaj interesoj. Tiu intenco de Hispanio igis Usono krei la Doktrinon de Monroe. Do, ekde 1820 la Sankta Alianco ne plu ekzistis en praktiko, sed oni konsideras 1825, jaron de morto de la Caro Aleksandro, kiel ĝian oficialan finon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Sankta Alianco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sankta Alianco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Abomeninda jardeko
**Saint-Waast-la-Vallée** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 649 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999. La oficiala nomo proponita de INSEE tamen estas **Saint-Waast**.

Blazono de Saint-Waast.Blazono de Saint-Waast.

Geografio
---------

Saint-Waast geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso. 

La vilaĝo Saint-Waast troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Saint-Waast etendiĝas sur 5,91 km².

Historio
--------

En 1790, la komunumo fariĝis parto de la departemento Nord, kaj en 1793 estis renomita *Saint-Waast-les-Bavai*. La nomo ree ŝanĝis en 1801 al *Saint-Waast* aŭ *Saint-Vaast*.

Lokaj famuloj
-------------

* Alexandre Farnèse : itala nobelo
* Louise Thuliez : rezistulino dum la Unua mondmilito
* Henriette Moriamé : rezistulino dum la Unua mondmilito
* Victor Moriamé : poeto
* Antoine-Joseph Moneuse : estro de la krimula bando *Chauffeurs* dum la franca Direktorio.

Administrado
------------

Saint-Waast apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Bavay
**Santos Reyes Pápalo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santos Reyes Pápalo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 527.

Geografio
---------

**Santos Reyes Pápalo** apartenas al la distrikto Cuicatlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la kanjona regiono de Oaĥako (regiono *Cañada*), kiu apartenas al la norda parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2647 loĝantojn. El tiuj estis 1292 viroj kaj 1355 virinoj. La komunumo havas surfacon de 25,52 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2030 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2088 indiĝenoj. El tiuj 1706 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1706 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santos Reyes Pápalo Arkivigite je 2004-12-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santos Reyes Yucuná** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santos Reyes Yucuná*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 529.

Geografio
---------

Santos Reyes Yucuná apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1322 loĝantojn. El tiuj estis 644 viroj kaj 678 virinoj. La komunumo havas surfacon de 16,59 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1940 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1148 indiĝenoj. El tiuj 879 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Nagy Szeder** [iŝtvAn nadj seder], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nagy Szeder István** estis hungara politikisto, arkitekto.

István Nagy Szeder naskiĝis la  8-an de marto 1907(nun 1907-03-08) en Kiskunhalas, li mortis la 26-an de julio 1994 en Kiskunhalas.

Memortabulo pri István Nagy Szeder
Busto pri István Nagy Szeder

Biografio
---------

István Nagy Szeder maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1925, baldaŭ li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato palatino József en 1940. Pro financaj problemoj li faris plurajn laborojn anstataŭ lernado en Kiskunhalas jam ekde 1926. Ekde 1930 li ankaŭ politikadis, en 1947 li estis parlamenta deputito kelkajn monatojn. Li partoprenis en la hungara revolucio de 1956, tial en la sekva jaro li estis arestita, 1958 kondamnita, sed post jaro li liberiĝis. Inter 1959-1974 li faris plurajn laborojn en sia naskiĝurbo, poste lia arkitektura licenco estis validigita. En 1976 li pensiuliĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kiskunhalas megyei város (Határtérkép)* (mapo, 1932)
* *Kiskunhalas tanyatulajdonosainak betűrendes címtára* (listo, 1932)
* *Kiskunhalas megyei város (Határtérkép)* (1933)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo (2002), busto (2010) kaj strato en Kiskunhalas

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   busto



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842232
 |



* Portalo pri Biografio
**Saint-Yrieix-les-Bois** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 311 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Yrieix-les-Bois etendiĝas sur 15,7 km², kaj havis 311 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 19 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Yrieix-les-Bois situas je alteco de 645 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Yrieix-les-Bois apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Sylvie Labar, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Yrieix-les-Bois apartenas al la kantono de Ahun, kies ĉefurbo estas Ahun. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Ahun
**Sankta Basiano** de **Lodi** (itale *Bassiano di Lodi*, latine *Bassianus Laudensis*); naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 320 de nia epoko kaj mortis ĉirkaŭ la jaro 409) estis romia sanktulo, la patrono de Lodi kaj Pizzighettone en Italio.

Biografio
---------

Basiano naskiĝis en Sirakuzo, Sicilio, al la familio de *Sergius*, prefekto de la urbo. Li estis sendita al Romo por kompletigi siajn studojn. Tie, li estis konvertita al kristanismo per pastro nomata *Jordanius*.

Lia patro, kiu volis ke li revenu al la romia religio, petis lin reveni al Sirakuzo. La filo rifuzis kaj fuĝis al Raveno. Kiam la episkopo de Lodi mortis ĉirkaŭ la jaro 373, Basiano estis petita sukcedi lin. Li konstruigis preĝejon dediĉitan al la Apostoloj, konsekrante ĝin en 381 en la ĉeesto de Sankta Ambrozio kaj Sankta Felikso de Komo. Li partoprenis en la Koncilio de Aquileia en 381 kaj eble ankaŭ en la koncilio de Milano (390), en kiu *Jovinianus* estis kondamnita.

Lia subskribon troviĝas kune kun tiu de Ambrozio en letero sendita al papo Siricio. En 397, Basiano ĉeestis la entombigon de lia amiko Ambrozio. Basiano mortis en 409, eble la 19-an de januaro, lia nuna festotago.

Adoro
-----

En 1158, kiam armeo de la urbo Milano detruis la urbon Lodi, liaj relikvoj estis prenitaj al Milano, sed ili estis revenigitaj en 1163, kiam Lodi estis rekonstruigita laŭ ordono kaj premo de la imperiestro Frederiko la 1-a, nomata "Barbarossa".

Eksteraj ligiloj
----------------

* priskribo en la retejo *santiebeati.it* itale


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560415
* GND: 102574871
* LCCN: no2011065332
* VIAF: 261552621
* ISNI: 0000 0003 8164 9356
 |
**Organizaĵo por Liberigo de Palestino** (**OLP**, origine منظمة لتحرير فلسطين) estas asocio kiu gvidis dum la lastaj jardekoj la lukton por la sendependiĝo de Palestino. Kreita en 1964, de 1969 ĝis 2004 ĝi estis estrata de Jaser Arafat.

La Organizaĵo estis fondita kun la apogo de la Araba Ligo, por reprezenti la palestinan popolon, kun la instigo de la egipta prezidento Nasser. Ĝin fondis 422 gravuloj — entreprenistoj, reprezentantoj de la rifuĝkampoj, de aliaj asocioj —, kaj estis komence prezidata de Ahmed Ŝukeiri.

Post la Sestaga milito, la malprestiĝo de la arabaj landoj kondukis al plifortigo de la asocio, kiu baldaŭ estis regata de la partio Al Fatah, estrata de Arafat, kiu en 1969 fariĝis ĉefa gvidanto. Dua plej grava organizo en la OLP estas la Popola Fronto por la Liberigo de Palestino.

La OLP fariĝis kvazaŭ-registaro, kun tre diversaj servoj, sekureca, milita, informa, de eksteraj rilatoj, kaj je la 14-a de oktobro de 1974, ĝi estis agnoskita de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj kiel reprezentanto de la palestina popolo kaj ricevis oficialan statuson.

En 1988, la OLP agnoskis la ŝtaton de Israelo kaj oficiale forlasis la uzon de la perforto. Post la interkonsentoj kun Israelo, kaj la kreado de la Palestina Aŭtonomio, la OLP fariĝis la bazo de la palestina registaro depost 1993.

La nuna prezidanto de la organizaĵo estas Maĥmud Abbas. La Palestina Nacia Konsilio (PNK) estas la leĝofara organo de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino (OLP), elektas sian Plenumkomitaton (PK-OLP), kaj plenumas la estrecon de la organizaĵon inter kongresoj.

#### Esperanto

La esplorcentro de la PLO en Bejruto eldonis informfolion en sep lingvoj, inkl. de Esperanto.

* Kategorio Organizaĵo por Liberigo de Palestino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Organizaĵo por Liberigo de Palestino en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Organizaĵo por Liberigo de Palestino en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Hamas
* Leila Khaled
* Libana milito de 1982
* Historio de Israelo

Referencoj
----------

1. ↑  (en) "*Palestine Liberation" literature, Beirut "research centres" output*, paĝo 29, En: Patterns of Prejudice, Volumo 1, 1967, n-ro 6
Raportaj markoj sur du vagonoj de Canadian Pacific; la maldekstra markita "CP 388686" kaj la dekstra markita "SOO 115239"
**Raporta marko** estas kodo uzata por identigi posedantojn aŭ luantojn de veturanta materialo kaj aliaj ekipaĵoj uzataj sur iuj fervojaj transportretoj. La kodo tipe respegulas la nomon aŭ identigan numeron de la posedanto, luanto aŭ funkciiganto de la ekipaĵo.

En Nordameriko la marko, kiu konsistas el alfabeta kodo de du ĝis kvar literoj, estas stencilita sur ĉiu ekipaĵo, kune kun unu- ĝis ses-cifera numero. Tiuj informoj estas utiligitaj por unike identigi ĉiun tian vagonon aŭ lokomotivon, tiel ebligante al ĝi esti spurita laŭ la fervojo sur kiu ĝi veturas, kunpartigante la informojn kun aliaj fervojoj kaj klientoj. En plurnaciaj registroj, kodo indikanta la landon ankaŭ povas esti inkludita.

Referencoj
----------

1. ↑   Mark Register. Railinc. Alirita 2014-12-09.
2. ↑  McGonigal, Robert S. (Majo 1, 2006). "Understanding railroad reporting marks", *Trains*.  Alirita 2014-12-09..

Vidu ankaŭ
----------

* UIC-Landokodoj
**Saint Jules ZEE** aŭ kiel **S. J. Sü,** fakte **Xú Shēngyuè**, ankaŭ foje sub la nomo **Xú Zhèn’è** (nask. en 1902, mortinta la 11-an de oktobro 1986 en Ŝanhajo), estis ĉina literaturisto, profesoro pri literaturo en la Orient-Ĉina Normala Universitato (Ŝanhajo), poeto kaj unu el la plej konataj ĉinaj esperanto-tradukistoj kaj esperantistoj, konata en Esperanto kiel Saint Jules Zee.

Ekde la tridekaj jaroj li okupiĝis pri la Esperanta literaturo, kunlaborante kun *Literatura Mondo* kaj *El Popola Ĉinio* kaj kontribuante al diversaj antologioj (sep liaj poemoj aperas en *Esperanta Antologio* 1887-1981. Liaj prozaj tradukoj estas *Fajrolumo en la Fronto* de Liú Bejü (1950) kaj *Sovaĝa Herbaro* de Lusin (1951); plejparto da rakontoj en *Por Nova Afero Nova Maniero* (novelaro; kun aliaj, 1952), *La Plej Forta Voĉo de la Paco* (antologio, 1952) kaj *La Feliĉo de Qín Zháoyáng* (kun Honfan, 1953) Elstaras lia poezia antologio *El Ĉina Poezio* (1980).

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) Jubileoj kaj memordatoj en oktobro 2021 (PDF), p. 59, La Ondo de Esperanto, n-ro 3 (309), 2021


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 37024
* GND: 141279923
* VIAF: 120882538
* Toolserver: N/A
 |
La **Fervojlinio Fianarantsoa-Côte Est**, aŭ **FCE**, estas fervojlinio de Madagaskaro kunliganta, kiel indikas ĝia franca nomo, urbon Fianarantsoa al la orienta marbordo de la insulo, pli precize al Manakara, kiu ankaŭ troviĝas en provinco Fianarantsoa. Ĝi estas la sola el la kvar madakaskaraj fervojlinioj kiu ne estas interkonektita kun la cetero de la reto, kaj estas mastrumata de kompanio sendependa de Madarail.

Priskribo de la linio
---------------------

Konstruita ekde 1926 fare de francaj koloniistoj, la nuna fervojlinio FCE estis enservigita po trunkoj. La unua trunko kunliganta Manakara al Manampatrana tra Ambinany estis enservigita la 24-an de julio 1934. Poste la linio estis priservita la 1-an de julio 1935 ĝis Tolongoina kaj fine en sia tuto la 1-an de aprilo 1936. Ĝi estas 163 km longa, trapasas tra 17 stacidomoj, 65 pontoj kaj 48 tuneloj. Tiu de Ankarapotsy estas 1 074 m longa.

Laŭ ties direktoro, Médard Rakotozafy, la pasaĝera trafiko estas pli granda ol la vara trafiko.

Veturanta materialo
-------------------

FCE interalie ricevis veturantan materialon de pluraj privataj svisaj fervojaj kompanioj. Oni enkalkulas inter la donacintoj la NStCM (Fervojo Nyon-Saint-Cergue-Morez) kiu transdonis vagonojn Gk 33, 37 kaj 39 en 1999, kaj la LEB (Fervojo Laŭzano-Echallens-Bercher) kiu transdonis pasaĝer-vagonojn B 18 en 2001 kaj B 17 en 2004.

Specifaĵo de la kompanio, ĝi estas unu el la lastaj kiuj posedas iun "Micheline" (aŭtonoma materialo veturanta sur pneŭoj).

Bildgalerio
-----------

* Lokomotivo BB 246 en stacidomo Ambinany-Manampatrana.Lokomotivo *BB 246* en stacidomo Ambinany-Manampatrana.
* Trajno Fianarantsoa - Manakara (nov. 2006).Trajno Fianarantsoa - Manakara (nov. 2006).
* Pasaĝer-vagono eks-B 18 de LEB transdonita al FCE.Pasaĝer-vagono eks-B 18 de LEB transdonita al FCE.
* Interno de pasaĝer-vagono.Interno de pasaĝer-vagono.

Referencoj
----------

1. ↑  Boudry.  (julio 1936) *Fianarantsoa-Côte Est* (france). Revue de Madagascar.
2. ↑  Video  PARECAM MADAGASCAR - cyclone hubert 2010 - train fianarantsoa manakara. Alirita 8 marto 2012.
3. ↑  Rochaix.  (2000) *Chemins de fer privés vaudois 1873 - 2000* (france). Belmont: La Raillère (anciennement BVA). ISBN 2-88125-011-8.
4. ↑  Rochaix.  (2009) *Chemins de fer privés vaudois 2000 - 2009* (france). Belmont: La Raillère. ISBN 978-2-88125-012-5.

* Kategorio Fianarantsoa Côte-Est en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pseudoryx nghetinhensis distribution
La **saolo** (*sao la*) aŭ **vjetnama antilopo** *(Pseudoryx nghetinhensis)* estas sola specio de la genro *Pseudoryx* el familio bovedoj *(Bovidae)*. Ĝi estas tre rara mamulo, antaŭ malapero.

La scienca nomo *(Pseudoryx)* signifas „ŝajn-orikso", ĉar kavkornoj de la specio tre similas al tiuj de la specioj de genro *Oryx*, precipe al bejzo *(Oryx beisa).* Dua parto de la latina nomo aludas al du vjetnamaj regionoj en kiuj vivas la besto.

Malkovro
--------

Ĝi estas la lasta hufula besto, kiun la okcidentaj zoologoj ekkonis. Oni priskribis ĝin oficiale nur en 1993. Ĝia malkovro estis tiutempe sensacio, ĉar neniu kredis, ke ekzistas nemalkovritaj, grandkorpaj specioj sur la Tero, fine de la 20-a jarcento.

En majo de 1992, oni trovis paron da kavkornoj de nekonata besto, en nordokcidenta parto de Vjetnamo, en la Nacia parko Vu-Quang. Poste okazis larĝaj esploroj, ekspedicioj kaj ĝis fino de la jaro, oni trovis pluajn 20 parojn da kavkornoj, plimulton ĉe kamparanoj proksime al la nacia parko. Evidentiĝis, ke la lokanoj bone konas la beston kaj regule ĉasas ĝin. Oni diris, ke la besto vivas en grupetoj, kaŝe, evitas la kultivatajn agrojn.

Spite al la larĝaj esploroj, oni kaptis la unuan beston nur en 1996, en la najbara Laoso. Ekde tiam oni kaptis pluajn bestojn kaj fotis ilin en la arbaro. La 13 kaptitaj bestoj baldaŭ post la kaptiĝo mortis pro la streso. Oni ne povas bredi ĝin en zooparkoj.

Aspekto
-------

Ĝia korpo longas 180 cm, postkola alto estas 90 cm, pezas 100 kg. La besto estas malhel-bruna, sur la vango videblas karakteriza blanka desegnaĵo, kies grando, formo varias ĉe la individuoj. Ĝia korpokonstruo similas al tiu de la afrika plumtufa antilopo, verŝajne pro la simila vivteno. Ĝia kapo similas al tiu de la granda kuduo, sed la kornoj estas malsimilaj. La kavkornoj longas ĉ. 50 cm, estas maldikaj kaj rektaj. La kornoj de la virbesto estas pli grandoj ol tiuj de la inbesto.

Vivloko
-------

Ĝi vivas en Laoso kaj Vjetnamo, precipe en la malfacile alireblaj montaraj pluvarbaroj en alto de 300 ĝis 1800 metroj. Ĝia vivareo povas esti ĉ. 8000 km².

Vivmaniero
----------

Pro la kaŝa vivmaniero, oni scias malmulte pri la besto. Laŭ la lokanoj, ĝi vivas sola aŭ en paro, verŝajne nutras sin per folioj, naskas en majo-junio.

* Saolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Saolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Saolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Preĝejo de Sankta Maria de Piaska.
Plurkolora kapitelo de la preĝejo de Sankta Maria (Piasca).
La Preĝejo de Sankta Maria estas en la loĝloko Piasca [piASka] apartenanta al la municipo Cabezón de Liébana, en la regiono Kantabrio (Hispanio). Ĝi8 apartenis al la jam malaperinta monaĥejo de Santa María la Real (Sankta Maria la Reĝa) kaj konstituas unu de la plej elstaraj atestiloj de la kantabra romanika arto. Ĝi estis deklarita Nacia Monumento la 4an de Julio 1930.

Okcidenta pordego de la preĝejo de Sankta Maria (Piasca).
Ĝi estas formata per tri navoj el kiuj kiel kutime tiu centra estas la plej larĝa. La centra kaj dekstra navoj finas pere de absidoj kiuj estas cirklaj ekstere kaj pluredraj interne. Ankaŭ la maldekstra navo iam havis absidon simetrie kun tiu de la mala flanko, sed ĝi malaperis kaj nun okupas ties lokon sakristio.​ Kaj la volboj de la absidoj kaj la volboj de la navoj kaj krucejoj estas nervohavaj kaj de aspekto tute gotikaj, kiel taŭgis ĉe la epoko de konstruado (15-a jarcento), poste al la epoko de la frua romanika konstruado.

Apud la altaro estas valoraj kapiteloj kiuj ankoraŭ konservas iom de koloro, kiel unu kiu montras la adoradon fare de la Tri Magiuloj al Jesuo. Ankaŭ la du pordegoj estas rimarkindaj arkitekturaj elementoj.

* Kategorio Sankta Maria de Piaska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783257
 |
Sankta Marteno de Elines.
La preĝejo nomita **Kolegiato de Sankta Marteno de Elines** (en San Martín de Elines) estas la plej elstara templo de Valderredible, Kantabrio, Hispanio, pro grando, monumenteco kaj beleco. Ĝi apartenis dum la Mezepoko al la ĉefa monaĥejo de la valo. Aktuale, ĝi estas konsiderata kiel BIC (*Bien de Interés Cultural*, Havaĵo de Kultura Intereso) kaj Histori-Arta Monumento apartenanta al la Nacia Arta Trezoro pere de dekreto de 3a de Junio de 1931.

Ŝajne iam estis grava monaĥejo de mozaraba stilo, el kio restis malmulto, krom la preĝejo. Tiu ŝajne ruiniĝis definitive en 1102 kaj eble tiam oni ekkonstruis la aktualan romanikan preĝejon, unu de la plej fruaj de Kantabrio, kvankam la klostro ŝajne estis tre posta, nome de la 16-a jarcento. En tiu klostro estas grava kolekto de sarkofagoj, kelkaj el kiuj tre bele ornamitaj. Estas unu tre rimarkinda pro la riĉo de siaj reliefoj, jam gotikaj, de la 13-a jarcento. En ĝi videblas longa glavo kaj dato de 1231. Aperas ankaŭ la konko simbola de la pilgrimanto al Santiago, kio sugestas gravulo kiu tie mortis ĉu survoje al Compostela aŭ revene.

Eksterie elstaras la absido kaj la sekvenco de modilonoj de la kornicoj. Sur la dekstra muro de tiu absido estas la nura restaĵo de romanika pentrarto de Kantabrio kun la montro de du apostoloj.

Bibliografio
------------

* Eálo de Sá, María (1978). El Románico de Cantabria en sus cinco colegiatas Arkivigite je 2022-07-01 per la retarkivo Wayback Machine Santander: Institución Cultural de Cantabria. Diputación de Santander. ISBN 84-500-2930-9.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783292
 |
**Sankta Mattias** aŭ **Matiaso** estas, laŭ ĉapitro 1 de La Agoj de la Apostoloj, apostolo elektita de la restantaj dek unu apostoloj por anstataŭi Judason Iskariotan. La koncerna teksto en la Londona Biblio estas:

23 Kaj ili starigis du: Jozefon, nomatan Barsabas, kies alnomo estis Justo, kaj Mattiason. 24 Kaj preĝante, ili diris: Vi, ho Sinjoro, kiu konas la korojn de ĉiuj, elmontru, kiun el ĉi tiuj du Vi elektis, 25 por ricevi la parton en ĉi tiu servado kaj apostoleco, de kiu Judas forfalis, por iri al sia propra loko. 26 Kaj ili lotis pri tio, kaj la loto falis por Mattias; kaj li estis alkalkulita al la dek unu apostoloj.
Li ne estas menciita aliloke en la kanonaj libroj de la Biblio.

La nomo **Mattias** estas alia formo de la nomo Mateo.

La dekdua apostolo, elektita por anstataŭi Judason, nomiĝas *Tolmai* (formo de la nomo Bartolomeo) en iu siria teksto, kaj iuj fontoj identigas lin kun Natanael aŭ Zakĥeo.

Referencoj
----------

1. ↑  vidu pri tio la apartigilon sankta Justo

Vidu ankaŭ
----------

* Matiaso (nomo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51925
* GND: 120125374
* LCCN: n89116825
* VIAF: 4059422
* ISNI: 0000 0000 3975 6228
* NKC: xx0197170
 |
***Ninette y un señor de Murcia*** (Ninette kaj murcia sinjoro) estas teatraĵo de la hispana verkisto Miguel Mihura, premierigita en 1964. Oni faris samnoman filmon reĝisorita de Fernando Fernán Gómez. Kaj sekvis dua kina adaptaĵo de kelkaj jardekoj poste, reĝisorita de José Luis Garci en 2005 nome titolita *Ninette*, en kiu li kunigis elementojn de tiu unua teatraĵo kun la sekvo *Ninette: Modas de París*.

Temas pri komedio kun du aktoj: el kiuj la unua dividita en prologo kaj du scenoj; kaj la dua dividita en 4 aktoj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Andrés Fernando Fernán Gómez, estas juna kaj najva murciano kiu danke al ricevita heredaĵo elveturas el hejmloko por serĉi emociojn en Parizo, kien li venas altirita per la historioj rakontitaj de sia samlokano Armando (Alfredo Landa). Jam en Parizo, Armando loĝigas lin en la pensio de Madame Bernarda kaj Monsieur Pierre, paro de hispanaj ekzilitoj post la Hispana Enlanda Milito. Andrés konas Ninette, filino de ambaŭ, kaj arde enamiĝas de ŝi tiel ke li preferas resti en la pensio anstataŭ viziti la urbon. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Komentoj
--------

* Oni faris kvar teatrajn adaptaĵojn (1964, 1972, 2003 kaj 2015), la du menciitajn kinajn filmojn (1965 kaj 2005) kaj tri televidajn adaptaĵojn (1970, 1974 kaj 1984).

Referencoj
----------

1. ↑  Ninette y un señor de Murcia. Film Affinity
2. ↑  Tiel Murcio iĝas stereotipo de provinceca loko, malpreta por ĉefurbecoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Ninette y un señor de Murcia*.
	+ Teksto de la verko.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ninette y un señor de Murcia en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842278
 |
Moravia Eklezio
La **Unuiĝo de fratoj** aŭ **Frataro-Unuiĝo** (latine *Unitas Fratrum*, ankaŭ konata kiel *Moravianoj*) estas kultura kaj socia movado de ĉeĥa popolo, fondita en 1457, kelkajn jardekojn antaŭ la reformacio en Moravio kaj en Bohemio. Ĝi baziĝis sur la instruoj de Jan Hus, partnero de John Wyclif. Ĝi vastiĝis en ĉeĥaj landoj kaj ankaŭ ekster ĝiaj limoj, sed post surtronigo de Habsburgoj en Ĉeĥaj Landoj de post la jaro 1526 plene malpermesita kaj daŭre persekutata. Ĝiaj membroj nomiĝas Bohemiaj Fratoj, en okcidentaj landoj ili estas pli bone konataj sub Moraviaj Fratoj.

Dum la tridekjara milito la frataro estis persekutata kaj pro tio, ili fuĝis Bohemion kaj Moravion por aliaj landoj en Eŭropo, ekzemple grupoj fuĝis al Anglio kaj Pollando. (Komenio, ekzemple, fuĝis al Pollando kaj poste al Anglio). Unu el la grupoj fuĝintaj iris al nuntempa Germanio en la graflando de la grafo Zinzendorf kaj tie konstruis Herrnhut. Tamen, la grafo ne nur donis al la frataro vivspacon, li ankaŭ aniĝis al ĝi. Li iĝis ĝia gvidinto kaj alportis grupon de la frataro el Germanio al Ameriko, en Georgio je 1735. Tamen, la grupo rifuzis batali kontraŭ la Indianoj kaj estis malŝatata en Georgio pro tio, kaj do en 1740 la georgia fratara komunumo translokiĝis denove, ĉi foje al Pensilvanio. En Pensilvanio ili fariĝis parto de la granda enmigrado al Pensilvanio de germanparolantoj kaj la moravoj estas inter la pensilvanigermanaj grupoj. En Pensilvanio ili estis nomitaj *moravoj* kaj pensilvanigermandialekte *Herrnhuder*.

La 16-a jarcento signifis pezan subpremon kaj fuĝon en aliajn landojn. En la jaro 1722 ricevis kelkaj germanaj kaj ĉeĥaj familioj frataraj ŝirmejon ĉe grafo Zinzendorf en Saksio kaj fondis tie vaste konatan komunumon sub la nomo Herrnhut (Ŝirmejo de la Sinjoro).

Nur en la jaro 1861 eldonis Habsburgoj edikton, kiu iom liberigis ekziston de nekatolikoj. Nun ekzistas en Ĉeĥa respubliko kelkaj protestantaj eklezioj de ĉi tiu deveno kaj unu el ili nomiĝas daŭre „Jednota bratrská"

La Moravoj en Pensilvanio
-------------------------

En Pensilvanio, la Moravoj fondis la urbojn Betleĥem, Nazareto, kaj la vilaĝojn Emmaus, kaj Lititz. La pensilvanigermana poetino Louise Adeline Weitzel estis morava kaj kreskis en Lititz.

Vidu ankaŭ
----------

* Erdmuthe Dorothea de Zinzendorf
* Nikolaus Ludwig von Zinzendorf

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Moraviaj fratoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bela artikolo prie ĉe *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, Band 3. Leipzig 1905, p. 487-488
**Sainte-Féréole** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1605 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sainte-Féréole etendiĝas sur 35,3 km², kaj havis 1605 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 45 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Sainte-Féréole antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Henri Soulier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

La familio de la franca prezidanto Jacques Chirac parte devenis de tiu vilaĝo.

Administrado
------------

Sainte-Féréole apartenas al la kantono de Donzenac, kies ĉefurbo estas Donzenac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Donzenac

Eksteraj ligiloj
----------------

* Turisma oficejo de Sainte-Féréole
La *sankta pordo* de la Baziliko Sankta Petro de Romo, verko de la skulptisto Vico Consorti.
La **Sankta Pordo**, (hispane: "Puerta Santa") estas pordo kiu funkcias kiel partikulara aliro al partikulara spaco. En ĝenerala signifo, trapasi ĝin ebligas atingi ion aŭ saviĝi el danĝero aŭ persekutado.

Por katolikismo
---------------

Ĝi estas tiu "imagita" pordo de Baziliko kiu estas masonita por esti malmasonita okaze de Jubileo.

La rito plej konata de la Jubileo estas ĝuste la malfermo de tiu pordo. Estas pordo en la kvar ĉefaj Bazilikoj de Romo: Sankta Petro, Sankta Johno ĉe Laterano, Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj kaj la Baziliko Sankta Maria la Granda.

### Apartaĵoj de la sankta pordo

La rito de la sankta pordo simbole esprimas la koncepton laŭ kiu, dum la jubileo, estas donitaj al la fideluloj "eksterordinaran aliron" al la savo.

La Baziliko Santa Maria di Collemaggio (La-Aglo) entenas la unuan sanktan pordon de la kristana mondo.
La intera flanko masonita de la *sankta pordo* de la Baziliko Sankta Petro de Romo.
La oficiala komenco de la jubileo okazas per la malfermo de la sankta pordo en la baziliko de Sankta Petro. La sanktaj pordoj de aliaj bazilikoj iĝas malfermitaj en la sinsekva tago, Pasinte la pordo estis malmasonita nur parte antaŭ la ceremonio, allasante diaframon kiun la papo rompis per marteleto; do la laboristoj kompletis la malkonstruon. Okaze de la Granda Jubileo 2000, male, papo Johano Paŭlo la 2-a simpligis la riton: la muro estis malkonstruita antaŭe lasante la pordon fermita, kiun la papo malfermis puŝante la klapojn. Fine de la Sankta Jaro ĉiuj sanktaj pordoj estas denove permasone fermitaj.

Iuj bazilikoj posedas, per konfido de la papoj, sian sanktan pordon kiel la Katedralo de Santiago de Compostela kaj Notre-Dame de Québec, kaj deko alia.

Literaturo
----------

* Dante Alighieri. *Divina Comedia*. Madrid: Ed. Alianza
* Hani, Jean. *El simbolismo del templo cristiano*. Ed. Olañeta.
* Naveiro, Ángeles. *Santiago's tomb and Plato's cave*. New York: Oxford University Press
* Vahamond, R. *Pilgrims, sanctuaries and board games*. Harvard: Cambridge Institute

Notoj
-----

1. ↑  Sed por la Jubileo de 2015 papo Francisko decidis, ke en ĉiuj urboj kaj diocezoj, en la bazilikoj kaj katedraloj, en pilgrimlokoj estu malfermita la Pordo de la Mizerikordo, por ke la jubileon oni povu celebri ankaŭ loke "kiel signon de kunuleco de la tuta Eklezio".
2. ↑  Ĉe diversaj religioj la "pordo" akiras simbolan signifon kiel eblan aliron al la dioj.

* Sankta Pordo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sankta Pordo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)