recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Richard Reinhard Emil Schorr** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1867 en Kaselo, mortis la 21-an de septembro 1951 en Bad Gastein) estis germana astronomo

Li estis diplomita de la Humboldt-Universitato en Berlino kaj de la
Teknika Universitato de Munkeno. De 1889 al 1891 li estis adjunkta
ĉefredaktoro de *Astronomische Nachrichten* en la observatorio de Kijlo.

En 1892 li iĝis observisto en la Observatorio de Hamburgo. Tiam, ties
direktoro Georg Rümker entreprenis transloĝigi
la observatorion en la ĉirkaŭurbon Hamburg-Bergedorf,
sed li mortis en 1899 neplenuminte la taskon. Richard Schorr ricevis la postenon de
direktoro de la observatorio kaj daurigi la transloĝigo de la observatorio, kiu
remalfermiĝis en 1912.

Li organizis 8 grandajn ekspediciojn por observi sunajn eklipsojn kaj
partoprenis al 7 inter ili.

Inter 1913 kaj 1920, Schorr, kunlaborante kun Holger Thiele, faris pli ol
1700 kliŝaĵojn kiuj permesi malkovri 30 asteroidojn.

**Malkovritaj asteroidoj : 2**| 869 Mellena | 9-a de majo 1917 |
| 1240 Centenaria | 5-a de februaro 1932 |

Li mem malkovris la kometon D/1918 W1 (Schorr)
kaj du asteroidojn.

Kiam la nazioj prenis la povon en 1933, Schorr, kiu, je 65 jaroj, estis
plejaĝulo de la Universitato de Hamburgo, estis trudata emiritiĝi. La posteulo elektita
de li, Walter Baade, malakceptis ĉar li trovis pli bonajn laborkondiĉojn en la
observatorioj de Monto Wilson kaj
Monto Palomar, tiam konstruata. Malgraŭ la deziro
de la naziaj organizoj, li elektis Otto Heckmann kiel posteulo.

Honoroj
-------

En lia honoro, oni donis lian nomon al:

* La luna kratero Schorr,
* La asteroido 1235 Schorria.

La asteroido 725 Amanda
ricevis la antaŭnomon de lia edzino.

Noto kaj referencoj
-------------------

1. ↑  Umzugsabsichten der Hamburger Sternwarte nach Bergedorf (*la transloĝiĝo de la observatorio de Hamburgo al Bergedorf*) (angle)
2. ↑  Pri la kometo D/1918 W1 (Schorr), el *Cometography.com*  (angle)
3. ↑  JPL Small-Body Database Browser 1235 Schorria (1931 UJ) (angle)
4. ↑  JPL Small-Body Database Browser 725 Amanda (1911 ND) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Richard Schorr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* germane Nekrologia notico
w1

**Päijänne** (prononcu **paj**janne, finne laŭ IFA 'pæijænːe) estas la dua plej granda lago en Finnlando. 

Ĉe la norda fino de Päijänne situas Jyväskylä, la ĉefurbo de la provinco Meza Finnlando. Sude de la lago, kanalo kondukas al la lago Vesijärvi kaj ebligas al ŝipoj atingi la urbon Lahti en la provinco Päijät-Häme (*Päijänne-Tavastio*); norde estas konekto al la lago Jyväsjärvi. La areo de la lago estas 1080 km² kaj ĝi estas 119 kilometrojn longa. La plej profunda loko (95,3 m) de Finnlandaj lagoj situas en norda parto de Päijänne. La meza profundeco estas 16,2 m. Päijänne havas 1886 insulojn. La plej grandaj insuloj estas Virmailansaari, Judinsalo, Salonsaari, Haukkasalo, Muuratsalo, Onkisalo, Edessalo, Mustassalo, Taivassalo kaj Vuoritsalo. Aliaj gravaj insuloj estas Kumina, Säynätsalo, Kaakkosaari, Iso-Poro kaj Iso-Lehtisaari. La surfaco de la lago 78,2 estas metrojn super la marnivelo. Päijänne elfluas en Finnan golfon.

La loĝantoj en kaj ĉirkaŭ Helsinko, la ĉefurbo de Finnlando, ricevas sian akvon el Päijänne tra 120-kilometra enroka Päijänne tunelo.

La asteroido 1535 Päijänne estas nomita laŭ la lago.

Apud la bordoj de la suda parto de la lago situas la Nacia Parko de Päijänne.

Komunumoj, al kio apartenas areo de la lago (el nordo al sudo)
--------------------------------------------------------------

* Jyväskylä
* Muurame
* Toivakka
* Joutsa
* Luhanka
* Jämsä
* Kuhmoinen
* Padasjoki
* Sysmä
* Asikkala

Eksaj komunumoj:

* Kampara komunumo de Jyväskylä
* Säynätsalo
* Korpilahti
* Leivonmäki

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Ympäristö- ja paikkatietopalvelu Syke (edellyttää rekisteröitymisen) Helsinki: Suomen Ympäristökeskus. Viitattu 23.5.2017.
2. ↑  Ekholm, Matti.  (1993) *Suomen vesistöalueet*. Helsinki: Vesi ja Ympäristöhallitus. ISBN 951-47-6860-4.
3. ↑  Päijänne, Kuhmoinen (sijainti maastokartalla) *Karttapaikka*. Helsinki: Maanmittauslaitos. Viitattu 9.10.2019.
4. 1 2  Päijänne - ymparisto.fi *web.archive.org*. 8.2.2012. Viitattu 9.1.2019.
Fera globhaltero de unu pudo, markita kiel 16 kilogramoj
**Pudo** (ruse *пуд*, *pud* [put]; ukraine *пуд* [pud]; beloruse *пуд*) estas rusa mezurunuo de maso, uzita en la Rusia Imperio. Ĝi egalas proksimume 16,38 kilogramojn.

En la rusa sistemo de mezurunuoj, unu pudo egalas 40 (rusajn) funtojn.

Historio
--------

La pudo estas unue trovebla en la dokumentoj de la 12-a jarcento. Etimologie, la vorto devenas de la anglosaksa vorto *pund*, kiu devenas de la latina *pondus* (pezo, funto).

En 1899, en la Rusia Imperio, la pudo estis norme difinita kiel 16,38 kilogramoj. Post la Rusa Revolucio, Sovetio abolis la pundon kune kun la aliaj tradiciaj mezurunuoj en 1924. En la novelo «La Hejmo de Matrjona» (ruse *Матрёнин двор*), verkita en 1959, Aleksandr Solĵenicin mencias ke kamparanoj ankoraŭ uzadis la mezurunuon.

Nuntempe, en Rusio, globhalteroj ankoraŭ pezas laŭ entjeraj (aŭ entjerduonaj) obloj de pudo (16 kilogramoj), kaj oni priskribas tiujn tiel, ekz. «globhaltero de unu pudo kaj duono» (ruse *полуторапудовая гиря*, polutorapudovaja girja).

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: pud/o
Federacia Deputito Reginaldo Lopes (PT-MG).
**Reginaldo Lázaro de Oliveira Lopes** aŭ simple **Reginaldo Lopes** (Bom Sucesso, la 2-an de aprilo 1973) estas brazila politikisto, elektita kiel federacia deputito de la subŝtato Minas-Ĝerajso, unuafoje en 2002, agante ĉefe pri edukado kaj junularo. En 2012 li estis indikita kiel raportisto por la leĝo-projekto, kiu inkluzivas Esperanton en la brazila leĝaro kiel elekteblan lernobjekton.

Vivo
----

Reginaldo Lázaro de Oliveira Lopes naskiĝis la 2-an de aprilo 1973, en Bom Sucesso, Minas-Ĝerajso, Brazilo, kiel la kvara filo de Sebastião Lopes kaj Dinaura Augusta de Oliveira Lopes, kamparanoj, en familio de sep gefratoj.

Li laboris kiel panisto de 1986 al 1990 kaj kiel vendisto de 1990 al 1992 en panvendejo de sia urbo. En 1993, la sama jaro, kiam li eniris la politikan brazilan Partion de la Laboristoj (en la portugala *Partido dos Trabalhadores*, PT), li ekstudis pri Ekonomiko en la Federacia Universitato de São João del Rei, fariĝinte ekonomikisto en 1998. De 1999 al 2001 li specialistiĝis pri Administrado en la sama universitato kaj en 2002 li elektiĝis unuafoje federacia deputito por sia subŝtato.

Kiel deputito, li agis ĉefe rilate al la junularo kaj edukado. En 2005 li estis omaĝita per la titolo "Deputito Amiko de Unesko" (*Deputado Amigo da UNESCO*, en la portugala) pro tia agado.

Li reelektiĝis por la periodo 2006-2009 kaj refoje por la periodo 2010-2013.

Esperanto
---------

En la 11-a de julio 2012 Reginaldo Lopes fariĝis raportisto de la Leĝo-Projekto PL 6162/2009 (Brazilo), kiu ŝanĝas la Leĝon n-ro 9.394, de la 20-a de decembro 1996 (Leĝo pri Direktoj kaj Bazoj de Edukado), por pritrakti la laŭelektan enirigon de la Esperanto-instruo en la landa mezlerneja sistemo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reginaldo Lopes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (**pt**) Reginaldo Lopes Arkivigite je 2012-08-31 per la retarkivo Wayback Machine, oficiala paĝo
* (**pt**) Biografio, ĉe la paĝaro de la brazila Deputita Ĉambro
**Pénzesgyőr** [pEnzeŝdjOr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Zirc. Pénzes signifas: mona.

Aŭtobusa haltejo en Pénzesgyőr

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2297/17.7907
* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 8426
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

Pénzesgyőr situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo. Zirc troviĝas 10, Veszprém (urbo) 21, Ajka 28 km-ojn.

Historio
--------

Pénzesgyőr estis fondita en 1956 el 3 komunumoj: **Kerteskő** [kerteŝkO] (=ĝardena-ŝtono), **Pénzeskút** [pEnzeŝkUt] (=mona-puto) kaj **Kőrisgyőr** [kOriŝdjOr] (kőris signifas: frakseno). Kerteskő estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1037. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Pénzeskút fondiĝis en 1780, kie vitrofarejo funkciis ĝis 1816. Pénzesgyőr havas elitan ĉevalobredadon. Vilaĝservoj estas migra poŝto, gastejo.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Episkopo Sankta Marteno

* Kategorio Pénzesgyőr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kigoma** (svahile *Mkoa wa Kigoma*) estas regiono de Tanzanio. Ankaŭ ĝia ĉefurbo nomiĝas Kigoma. Ĝi havas 1 679 109 loĝantojn (censo de 2002) kaj areon de 45 066 km².

Kigoma estas la plej okcidenta regiono de la lando. Ĝia okcidenta limo estas lago Tanganjiko, kies alia flanko apartenas al Kongo Kinŝasa, ĝia nord-okcidenta limo estas al Burundo. Norde ĝi limas al regiono Kagera, oriente al regiono Shinyanga kaj regiono Kagera, sude al regiono Rukwa. La suda parto de la regiono estas nur mallarĝa strio inter regiono Rukwa kaj Tanganjiko (patotenilo).

Administre Kigoma estas dividita al kvar distriktoj: Kigoma Urba, Kigoma Kampara, Kibondo kaj Kasulu.

La rivero Malagarasi estas rivero de sudorienta Burundo kaj nordokcidenta Tanzanio, fluanta tra la **Regiono Kigoma**. Ĝi estas la dua plej longa rivero en tiu laste menciita lando, kaj havas la plej grandan akvokolektan basennon el ĉiuj el la riveroj kiuj fluas al la Lago Tanganjiko.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTanzanio Regionoj de Tanzanio |
| --- |
| Tanganjikio | 
* Arusha
* Daresalamo
* Dodomao
* Geita
* Iringa
* Kagera
* Katavi
* Kigoma
* Kilimanĝaro
* Lindi
* Manyara
* Mara
* Morogoro
* Mbeya
* Mtwara
* Mwanza
* Njombe
* Pwani
* Rukwa
* Ruvuma
* Shinyanga
* Simiyu
* Singida
* Songwe
* Tabora
* Tanga
 | Blazono de Tanzanio |
| Zanzibaro | 
* Norda Pembo
* Suda Pembo
* Centra-Suda Unguĵo
* Norda Unguĵo
* Urba-Okcidenta Unguĵo
 |

 |
**Richárd Schöntheil** [riĥArd ŝontejl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schöntheil Richárd** estis hungara arkitekto.

Memortabulo pri Richárd Schöntheil
Richárd Schöntheil naskiĝis la 30-an de julio 1874 en Csóka (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Ĉoka en Serbio), li mortis la 22-an de decembro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Richárd Schöntheil devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1892, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1896. Komence li laboris sep jarojn sub gvido de Adolf Láng. En tiu periodo en 1802 li edziĝis, baldaŭ 3 geinfanoj naskiĝis. En 1908 li fondis propran firmaon. Post 3 jaroj li aĉetis parcelon en Kőbánya kaj post 2 jaroj en tiu loko estis preta la familia domo kun ateliero. Li batalis dum la 1-a mondmilito. Inter 1921 kaj 1924 li laboris kune kun István Nagy (arkitekto). Li vidviniĝis en 1933 kaj denove edziĝis post kvar jaroj.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* Sinagogo de Kőbánya (1911)
* vilao de Fried (1904)
* vilao de Csáky (1905-1906)
* propra domo de Schöntheil (1911)
* domo de Lőwy (1905-1906)

* Sinagogo de KőbányaSinagogo de Kőbánya
* Vilao de FriedVilao de Fried
* Vilao de CsákyVilao de Csáky
* Propra domo de SchöntheilPropra domo de Schöntheil
* Ornamaĵo en domo de LőwyOrnamaĵo en domo de Lőwy

Lia volumo
----------

* *Kilenc nap a Balaton körül* (vojaĝpriskribo, 1908)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun multe da bildoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690568
 |
**Pueblo Nuevo Solistahuacán** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Pueblo Nuevo Solistahuacán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07072.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 27832 loĝantojn. El tiuj estis 13560 viroj kaj 14272 virinoj. La komunumo havas surfacon de 420 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1720 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 12908 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7527, do 58 % el ĉiuj, scipovis legi kaj skribi, kaj 5359 personoj respektive 42 % estis analfabetoj.

24405 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 9702 personoj respektive 39 % estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pueblo Nuevo Solistahuacán Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Richárd Weisz** [vejs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Weisz Richárd** estis hungara luktisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, cirkisto. Lia familia nomvarianto estis *Vértesi* [vErteŝi].

Richárd Weisz naskiĝis la 30-an de aprilo 1879 en Budapeŝto, li mortis la 4-an de decembro 1945 en Budapeŝto.

Richárd Weisz en 1908

Biografio
---------

Richárd Weisz naskiĝis en juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, kie li konatiĝis kun pluraj sportoj (gimnastiko, atletiko, luktado, halterlevado, remado). Post la lernejaj jaroj li estis jaron maristo, poste kafejestro, fine trejnisto kaj arbitraciisto. En 1903 li estis la unua hungara luktista ĉampiono. Li estis hungara luktista ĉampiono sepfoje inter 1903-1909, hungara halterlevista ĉampiono kvarfoje inter 1904-1908, dum li apartenis al la hungara nacia luktista teamo kvarfoje. Li estis olimpiano en Inter-Olimpiko 1906 senrezulte, poste en Hungario en la Somera Olimpiko 1908 kun ora medalo. Pli poste li estis videbla en cirkoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817524
 |



* Portalo pri Biografio
**Frederick Jay "Rick" RUBIN** (naskiĝis la 10-an de marto 1963 en Novjorko) estas usona muzikproduktisto, kiu produktis multajn gravajn albumojn.

Li estas la kun-fondinto (apud Russell Simmons) de Def Jam Recordings, fondinto de American Recordings kaj eksa co-prezidanto de Columbia Records.

Rubin helpis popularigi Hiphopon de produktanta rekordojn por agoj kiel la Beastie Boys, Geto Boys, Run-DMC, Public Enemy, and LL Cool J. Li ankaŭ produktis frapajn rekordojn por aktoj de vario de aliaj ĝenroj, plejparte Metalroko (Danzig, Metallica kaj Slayer), alternativa roko (the Cult, Red Hot Chili Peppers, the Strokes and Weezer), Ŝtonroko (Audioslave kaj Aerosmith), nu-metalo (Linkin Park, Rage Against the Machine, System of a Down) kaj lando (Johnny Cash and the Chicks).

En 2007, Rubin estis listigita "la plej grava produktisto de la lasta 20 jaroj" de MTV  kaj estis nomita akurate-a listo de la "100 Plej Influaj Homoj en la Mondo" .

Lia debuta libro, *The Creative Act: A Way of Being* (La Kreiva Ago: maniero de estado), estis eldonita en januaro 2023 .

Kariero
-------

Multaj el la albumoj produktitaj fare de Rubin, inkluzive por Tom Petty, Johnny Cash, Red Hot Chili Peppers, Linkin Park, System of a Down, Black Sabbath, AC/DC, Sheryl Crow, Audioslave, Shakira, Adele kaj Mick Jagger, De Mars Volta gajnis komercan sukceson kaj ankaŭ la simpation de muzikrecenzistoj. Rubin elstaras kiel produktanto danke al la vario de malsamaj muzikaj stiloj en kiuj li traktas, de Draŝa metalroko kiel Metallica kaj Slayer, ĝis la popmuziko de Justin Timberlake.

Rubin fondis la diskokompanion Duff Jam, kaj tiam, kune kun sia nova partnero Russell Simmons, ludis gravan rolon en diskonigo de repo kaj hiphopo en la ĉeftendencon, en la formo de artistoj kiel ekzemple RUN-DMC, LL Cool J, la Beastie Boys kaj Public Enemy. Dum pluraj okazoj li iniciatis projektojn mem, kiel ekzemple "American Recordings" de Cash ĉe la fino de liaj tagoj kaj la lasta albumo de Neil Diamond.

Referencoj
----------

1. ↑  What's Up With That Bearded Guy From The '99 Problems' Video? Arkivigite je 2015-10-18 per la retarkivo Wayback Machine – MTV.com
2. ↑  "The 2007 TIME 100". Time. prenita la 21an de oktobro 2022.
3. ↑  "Rick Rubin: Def Jam founder and producer announces debut book", February 11, 2022.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rick Rubin ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Discografio de Rick Rubin ĉe MusicBrainz
* Originale de revuo *Mix* Arkivigite je 2015-02-28 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822091
* GND: 134503562
* LCCN: n93075739
* VIAF: 100245607
* ISNI: 0000 0000 8403 4216
* MBA: 07aebfa0-55d6-47e0-a284-12330e3eae0d
* BIBSYS: 90167598
* NKC: osd2009549353
* BNE: XX1546174
 |
**Puente la Reina de Jaca** [pŭentelaREJna deĤAka] (en aragona *Puen d'a Reina de Chaca​*) estas municipo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Jacetania* (kies ĉefurbo estas Ĥako) apartenanta al la nordokcidenta pinto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Ĝia municipa teritorio inkludas la loĝlokojn Santa Engracia de Jaca kaj Javierregay.

Geografio
---------

Javierregay.
Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko *Jacetania*, norde de la rivero Aragón. Ĝi estas norde de Bailo kaj sude de Valle de Hecho; totale la municipa teritorio limas norde kun Valle de Hecho, oriente kun Santa Cilia de Jaca, sude kun Bailo kaj okcidente kun Canal de Berdún. 

La loĝloko Puente la Reina de Jaca mem (707 msm) estas je 74 km nordokcidente de Huesca ĉe la nacia ŝoseo N-240 kaj la Aŭtoŝoseo A-21, kiuj kondukas al Jaca oriente. La loĝloko estas ĉe ponto super la rivero Aragón, kiu nomas la lokon: *Puente la Reina* havas signifon kiel *Ponto de la Reĝino*.

Historio
--------

Ekde la 11-a jarcento la loko estis defendejo el la apuda Regno Navaro.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Puente la Reina de Jaca: oni malaltiĝis ĝis nunaj 261 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealo, vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo Jakoba Vojo, vintraj sportoj kaj proksimaj skiejoj). 

Ĉefaj vidindaĵoj estas preĝejo, romanika ermitejo de Aragonavilla, kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Puente la Reina de Jaca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814030
 |
**Rickenbach** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 546 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Rickenbach situas en norda flanka valo de la rivero Ergolz, ĉe la bordo de la rivereto *Rickebächli*, kiu donis al la komunumo sian nomon. Al Rickenbach apartenas krom la efektiva vilaĝo Rickenbach mem en la centro, pluraj malgrandaj vilaĝetoj kaj setlejoj, nome en nordo Waldegg kaj Ischlag, en nordoriento Farnsberg, en oriento Bärmatt, en sudoriento Dübeloch, en sudokcidento Weid konsistante el la setlejoj Weid kaj Reinen kaj fine en norodkcidento Chueliberg.

Najbaraj komunumoj
------------------

Vilaĝa puto de Rickenbach
La komunumo Rickenbach limas en nordoriento al Buus, en oriento al Ormalingen, en sudo al Gelterkinden, en sudokcidento al Böckten, en okcidento al Sissach, kaj en nordokcidento al Wintersingen.

Trafiko
-------

Rickenbach situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La vilaĝo estas konektita per la buslinio 48 de Rheinfelden al Gelterkinden kun la publika trafikreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rickenbach datiĝas el la jaro 1274 kiel *Richenbah*.

En la 12-a kaj 13-a jarcento la vilaĝo estis sisekve posedaĵo de la senjoroj de Froburg, Thierstein kaj fine Falkenstein. En la jaro 1461 la urbo Bazelo akiris la vilaĝon kune kun la tuta voktejo *Farnsburg*. En la jaro 1510 la Konsilio de Bazelo konstruigis fiŝlageton en la valfundo de Rickenbach, kaj en 1536 estis konstruita kapelo. Okaze de la Bazela Kantondisiĝo la vilaĝo voĉdonis favore al la urbo Bazelo, tamen la vilaĝo estis integrita kun la tuta distrikto Sissach, al kiu ĝi apartenis ek de 1814 al la nove fondita Kantono Bazelo en la jaro 1833.

Vidu ankaŭ
----------

* Rickenbach

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rickenbach BL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rickenbach

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |
Elsupre, de maldekstra dekstren: Kajo Luis Piedrabuena kaj Monumento al la kimra virino; konturo de Madryn, municipa banejo kaj strando.
**Puerto Madryn** (en kimra *Porth Madryn*) estas urbo de la nordoriento de la provinco Ĉubutio, Argentino, kaj sidejo de la departemento Biedma de Patagonio. Ĝi troviĝas ĉe la Argentina Maro en la Atlantika Oceano.

Ĝi estas konsiderata enirejo al la duoninsulo Valdés, deklarita en 1999 Monda heredaĵo de Unesko de la Unesko. Estas unu el la plej gravaj centroj de turismo de la tuta regiono kaj de la lando, konsiderata same kiel nacia ĉefurbo de subnaĝado.

La historio de la urbo estas rilata al la alveno de kimroj en Patagonion kaj formado de kolonioj tie. Laŭlonge de la 20a jarcento la loĝantaro evoluis el malpli ol 200 al preskaŭ 60 000 komence de la 21a jarcento kaj pli ol 80 000 en 2010.

Krom turismo, en ekonomio elstaras produktado de aluminio fare de la entrepreno ALUAR kaj la havena funkciado.

La faŭno estas rimarkinda, inter kiuj elstaras pingvenoj.

La golfo Nuevo (Nova Golfo) estas golfo sude de la Istmo Carlos Ameghino kiu kunigas la duoninsulon Valdés kun la kontinento. Je ties bordo estas Puerto Madryn.

Referencoj
----------

1. ↑    Dyffryn Camwy a'r Arfordir - Valle del Chubut & Costa, Andes Celtig / Google Maps
2. ↑   «Argentina: Provinces, Departments, Cities, Localities & Agglomerations - Statistics & Maps on City Population».  Konsultita la 17an de Aŭgusto 2016.
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Rickenbach ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Rickenbach**. |


---


**Rickenbach ZH** (la mallongigo *ZH* signifas *Kantono Zuriko* kaj estas uzata por distingi la komunumon de aliaj lokoj kun sama nomo) estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2473 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Ricken situas nordoriente de la urbo Vinterturo kaj apartenas al la Zurika Vinlando. La komunumo konsistas el la vilaĝoj *Rickenbach*, *Sulz*, *Grüt* kaj kelkaj setlejoj izolitaj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rickenbach limas en nordo al Altikon, en oriento al Ellikon ĉe Turo, en sudoriento al Wiesendangen, en sudokcidento al Vinterturo, kaj en okcidento al Dinhard.

Trafiko
-------

Preghejo de Rickenbach
La stacidomo Rickenbach-Attikon de la Svisaj Federaciaj Fervojoj situas ĉe la trajnlinio de Vinterturo al Fraŭenfeld kaj Romanshorn. La stacidomo de Rickenbach-Attikon estas servita de la regionaj trajnlinioj S8 kaj S30 de la Zurika Trafik-Unio. Ankaŭ la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Galo al Zuriko, Berno kaj Ĝenevo facile atingeblas.

Historio
--------

Tomboj el la bronzepoko kaj la ferepoko indikas, ke en Rickenbach jam antaŭ pli ol kvarmil jaroj setlis homoj. La unua dokumenta mencio de Rickenbach datas tamen nur el la jaro 1040 post Kristo kiel *Richenbach*. Dum mezepoko diversaj nobeloj kaj monaĥejoj posedis teron kaj bienojn en Rickenbach, ĝis en la 12-a jarcento Rickenbach fariĝis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo. Kun ties formorto la posedrajtoj transiris al la Habsburgoj kaj poste en la jaro 1452 al la urbo Zuriko.

En la jaro 1934 la vilaĝo Sulz, kiu ĝis tiam apartenis al Dinhard, estis integrita al la komunumo Rickenbach.

Vidu ankaŭ
----------

* Rickenbach
* Rickenbach-Attikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rickenbach ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rickenbach ZH Arkivigite je 2006-08-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Rickenbach en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Vinterturo |
| --- |
| Altikon • Bertschikon • Brütten • Dägerlen • Dättlikon • Dinhard • Elgg • Ellikon ĉe Turo • Elsau • Hagenbuch • Hettlingen • Hofstetten • Neftenbach • Pfungen • Rickenbach • Schlatt • Seuzach • Turbenthal • Wiesendangen • **Vinterturo** • Zell |  |

 |
**Ricla** [RIkla] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko Valdejalón kies ĉefurbo estas La Almunia de Doña Godina, en la centro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ricla estas municipa teritorio en la okcidento de la komarko Valdejalón, kie ĝi estas okcidente de Calatorao kaj de La Almunia de Doña Godina kaj sude de Épila. Ĝi estas sur la valo de la rivero Jalón.

La loĝloko Ricla mem estas je 56 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 364 msm en la Iberia Sistemo. Ĝi estas alirebla laŭ la aŭtoŝoseo A-2 el apuda La Almunia de Doña Godina sude; krome la ŝoseo A-121 norden kondukas al Navaro. 


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Nigüella kaj Arándiga | *Norde:* Épila | *Nordoriente:* Épila kaj Salillas de Jalón |
| *Okcidente:* Arándiga |  | *Oriente:* Calatorao |
| *Sudokcidente:* Chodes kaj La Almunia de Doña Godina | *Sude:* La Almunia de Doña Godina | *Sudoriente:* La Almunia de Doña Godina |

Historio
--------

Arko kiu iam separis la islaman kaj la kristanan kvartalojn.
Estis setlejo de keltiberoj en la areo nome Nertobriga, sed de preciza loko nekonata. De romia epoko estas ruinoj de ponto kaj tomboj. Araboj kreis reton por irigacio kaj la urban planadon. Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. 

La loĝantaro estis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. Krome estis ankaŭ juda komunumo. 

Dekomence murego separis la islaman kaj la kristanan kvartalojn, kaj du pordegoj estis malfermitaj tage sed fermitaj nokte; restas unu el la pordegarkoj. 

Inter senjoroj oni konas Ato Orella, Lope López kaj poste liaj filoj, Arnal Mir kaj García Ortiz de Albero. Almenaŭ dufoje estis virinoj: nome Teresa, en 1144, kaj Mayor, en 1178. Ĝi apartenis ankaŭ al la Templanoj kaj poste al diversaj senjoroj.

En la 19-a jarcento estis malgranda industrio.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Ricla oni retenis la loĝantaron ĉirkaŭ 3 000 loĝantoj. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud. Sed ĉiuokaze ĝi plutenis loĝantaron pli ol ĉe aliaj samkomarkaj loĝlokoj.

Aktualo
-------

La preĝejo.
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (ĉefe ĉerizoj), kaj brutobredado (ŝafoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ malgranda industrio, natura, kultura kaj rura turismo. 

Altiraĵoj estas la mudeĥara turo de la preĝejo kun gravaj retabloj, la restaĵoj de la kastelo, la urbodomo en dom-palaco, placo, arko, vinkeloj, sanktulmonumentoj, paleontologiaj kuŝejoj, naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj, groto ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ricla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipo Ricla


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803931
* GND: 7527836-4
* LCCN: n97099496
* VIAF: 158448690
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Riddes (stacidomo). |



**Riddes** estas svisa komunumo en Kantono Valezo en la Distrikto Martigny. Malnova germanlingva nomo de la komunumo estis *Riden*. La komunumo havis 2643 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Riddes situas en la suba Valezo ĉe la suda bordo de la rivero Rodano. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Riddes mem la vilaĝoj Auddes, La Tzoumaz, Mayens-de-Riddes kaj Ecône.

Sciindaĵoj
----------

La komunumo estas konata pro la kreo de la Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a, katolika skisma societo, fare de Marcel Lefebvre en 1971 en Ecône, kvartalo de Riddes.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 de Siono al Laŭzano, kaj ĝi disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A9. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Brigo al Laŭzano. Sur la komunuma teritorio situas la stacidomo La Tzoumaz. Aertelfero kondukas de Riddes al Isérables sur alteco de 1106 m s.m.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Riddes datiĝas el la jaro 1001 kiel *Ride*.

En la jaro 1950 estis konstruiita la unua skilifto, kio estis la komenco de la komunumo kiel parto de skiregiono.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Bernard Monnet*: *Riddes* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-10-20)

Vidu ankaŭ
----------

* Riddes (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Riddes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Riddes
* Riddes en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Riddes** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Martigny |
| --- |
| Bovernier  •  Charrat  •  Fully  •  Isérables  •  Leytron  •  **Martigny**  •  Martigny-Combe  •  Riddes  •  Saillon  •  Saxon  •  Trient |  |

 |
**Pueyo de Santa Cruz** [PŬEĝo desantaKRUZ] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Meza Cinko (kies ĉefurbo estas Monzón) apartenanta al la suda parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia tre malgranda municipa teritorio estas en la centro de la komarko Meza Cinko, sude de la teritorio de Monzono, norde de tiuj de Binaced kaj de Alfántega kaj oriente de tiu de San Miguel del Cinca. Ĝi estas ĉe la mezo de la valo de la rivero Cinca.

La loĝloko Pueyo de Santa Cruz (246 msm) estas je 73 km de Huesko, provinca ĉefurbo, sur la maldekstra bordo de la rivero Cinca. 

La municipa teritorio estas trapasata per la regiona ŝoseo A-1234 kiu komunikas kun Monzono norde kaj kun Alfántega sude.

Historio
--------

La araboj loĝis en la valo de Cinca kiun ili menciis kiel la "rivero de la olivarboj" (Cinca) kaj ili lasis ankaŭ la nomon de la rivero Alcanadre kaj de la loĝlokoj Zaidín, Binaced, Albalate, Almunia, Alfántega, Almudáfar kaj Alcolea. La islama etapo lasis urbecon tipan, kun mallarĝaj kaj labirintaj stratetoj, kun abundaj kurboj kaj sakostratetoj. Aktuale ankoraŭ abundas la domoj el briko, parte pro la abundo de argilo en la zono. 

Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Fraga kaj Ilerdo estos konkeritaj de kristanoj samtage, nome la 24an de Oktobro 1149. Tiam ŝajne Fraga dependis de Ilerdo, kiu siavice apartenis al la tajfa regno de Zaragozo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Pueyo de Santa Cruz: oni malaltiĝis el 834 loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 318 loĝantoj.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj bovoj) al kultura kaj rura turismo.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Ángel Canellas kaj Ángel San Vicente (1996). *Rutas románicas en Aragón*. Encuentro ediciones.
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pueyo de Santa Cruz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809832
 |
La Blanka intermonto

La **Blanka intermonto** aŭ **Blanka montpasejo** (angle: **White Pass**) estas 873 m alta intermonto en la *Boundary Ranges* de la *Coast Mountains* ĉe la landlimo inter Alasko kaj la kanada Brita Kolumbio. Ĝi estas parto de la nacia historia parko de la Alaska orimpetego. Ĝi ligas la havenurbon Skagway al la lago Bennett.

Historio
--------

La vojo tra la intermonto estis dum la Alaska orimpetego fine de la 19-a jarcento kun la Ĉilkot-intermonto unu el du ebloj por atingi la orkampojn en la internlando de la pacifika marbordo.

La vojo tra la Blanka intermonto estis pli longa, sed malpli kruta kaj alta ol tiu tra la Ĉilkot-intermonto. Tamen pro pli granda nombro de krimoj, ĉefe fare de Soapy Smith, ĝi estis pli danĝera.

Pro la relative malgranda kruteco oni kreis dum la orimpetego vojon por ĉevalĉaroj tra la intermonton. Tamen multaj ĉevaloj mortis sur tiu vojo pro la malfacilaj vintraj kondiĉoj kaj la pezaj ŝarĝoj, kaj la vojo estis baldaŭ kromnita *„Dead Horse Trail"* (Pado de la mortintaj ĉevaloj).

La nomon ricevis la intermonto en 1887 de la geologo William Ogilvie laŭ la tiama kanada ministro pri internaj aferoj Thomas White.

Literaturo
----------

* Roy Minter: *White Pass: Gateway to the Klondike*. University of Alaska Press, 1987, ISBN 0-912006-26-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blanka intermonto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blanka intermonto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Offizielle Website der White Pass & Yukon Route Railroad (angle)
* La blanka intermonto dum la orimpetego ĉe Universitato de Vaŝingtonio Arkivigite je 2007-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ridorano** |
| --- |
|  |
| Juna plenkreskulo Arbaro Puszcza Kampinoska, PollandoJuna plenkreskulo Arbaro *Puszcza Kampinoska*, Pollando
La inoLa ino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Amfibioj *Amphibia* |
| Subklaso: | Lisamfibioj *Lissamphibia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Salientuloj *Salientia* |
|
|
| Ordo: | Anuroj *Anura* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ranedoj *Ranidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Rano** *Pelophylax*(Pallas, 1771) |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Pelophylax ridibundus* |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ridorano  |

 |
| v • d • r |

La **ridorano** (*Pelophylax ridibundus*) esta la plej granda rano indiĝena de Eŭropo kaj ĝi apartenas al la familio de veraj ranoj. Ĝi estas tre simila laŭ aspekto al la tre proksimae rilata manĝebla rano kaj *Pelophylax lessonae*. Tiuj tri specioj, nune denove en la genron *Pelophylax*, estas ofte referencataj kiel "verdaj ranoj" por distingi ilin el la pli surteraj eŭropaj specioj de la genro *Rana*, kiuj estas konataj kiel "brunaj ranoj" (plej bone ekzempligita de la ofta rano *Rana temporaria*).

Alvoko de ridorano (*Pelophylax ridibundus*) registrita malfruvespere en Basildon, Essex, Unuiĝinta Reĝlando.

Karakteroj
----------

La ridorano estas akvoloĝanta, ĝenerale verda ranospecio. Ĝi povas atingi maksimuman longon de 17 centimetroj, sed maskloj estas pli malgrandaj (ĉirkaŭ 12 cm). La kapo estas proporcie granda kaj la malantaŭaj kruroj estas longaj, kio havigas al ili rimarkindajn saltokapablojn.

Estas granda variado laŭ koloro kaj modelo, game el malhelverda al bruna aŭ griza, foje kun kelkaj pli helverdaj linioj; pli hela linio sur la dorso estas ĝenerale videbla. La populacioj de Okcidenta Eŭropo estas ĝenerale malhelverdaj al nigraj kun malhelaj punktoj sur dorsoj kaj flankoj kaj tri klaraj verdaj linioj surdorse.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ridorano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ridorano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ridorano en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Aŭskultu *Pelophylax ridibundus* alvokon
**Péter Kovács** [kovAĉ] (Budapeŝto, la 4-an de decembro 1979), laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács Péter**, estas hungara grafikisto. Li ofte uzas la mozaiknomojn kopé aŭ KoPé.

Vulkaniĝo de Monto Gellért fare de Péter Kovács (2013)

Biografio
---------

Pri lernojaroj de Péter Kovács plene mankas informoj. Inter 2000 kaj 2007 li estis arta gvidanto de pluraj revuoj. En 2003 li fondis interretan revuon, kiun li redaktis kaj faris ĉiuscpecajn laborojn. En 2008 kaj 2009 li partoprenis ankaŭ en redaktadoj de aliaj interretaj revuoj. En 2013 li kreis sola ekspozicion, kie li prezentis ŝokajn grafikaĵojn pri konataj lokoj de Budapeŝto kun hororaj aldonaĵoj (vidu la bildon!). Li ricevis premion en 2001.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (2013, 2014)

Referencoj
----------

1. ↑  .

Eksteraj ligiloj
----------------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 628981
* LCCN: no2015042775
* VIAF: 315191994
 |
**Gábor Gyapay** [djapai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gyapay Gábor** estis hungara instruisto, lernejestro.

Gábor Gyapay naskiĝis la  9-an de decembro 1924(nun 1924-12-09) en Isaszeg, li mortis la 2-an de marto 2009 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Gyapay eklernis en Deák-placa gimnazio evangelia, tamen li maturiĝis en alia elita luterana "alea" gimnazio en Budapeŝto en 1943, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány kun doktoriĝo en 1948. Jam inter 1946-1949 li estis redaktoro de revuo. Ekde 1947 li instruis en pluraj signifaj gimnazioj pli ol duonjarcenton, tamen inter 1952-1954 lia statuso ĉesis, ĉar ĉesis ankaŭ la ekleziaj lernejoj. Tiam li laboris en arkivoj, pli poste en ŝtataj lernejoj, li estis ankaŭ lernejestro inter 1989-2004. Lia edzino naskis plurfoje. Li ricevis premiojn inter 1993-2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Történelem a 4 osztályos gimnázium I. osztálya részére* (lernolibro, kunaŭtoro, 1965)
* *Régészet és történelemtanítás* (1976)
* *A Budapesti Evangélikus Gimnázium története* (1989)
* *Magyarország rövid története* (1992)
* *Az angol nyelv tanítása a Budapesti Evangélikus Gimnáziumban* (2002)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841053
 |



* Portalo pri Biografio
**Riedern** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 politika komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 720 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 Riedern integriĝis kadre de la glarusa komunumreformo al la nova komunumo Glaruso.

Geografio
---------

Riedern situas ĉe la elirejo de la valo *Klöntal* ĉe la bordo de la rivero Löntsch, elfluanto de la Lago de Klöntal kaj alfluanto de Linth. Kun teritorio de nur 1,51 km² la komunumo laŭ areo estis antaŭ la komunumreformo la plej malgranda komunumo de la kantono.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Riedern limas en nordo al Netstal kaj en sudo al la kantonĉefkomunumo Glaruso.

Trafiko
-------

La komunumo Riedern situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de Mollis tra Näfels kaj Netstal al Glaruso.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Riedern datiĝas de la 5-a de februaro 1372 kiel *Turserron* sed ankaŭ jam kiel Riedern.

Riedern fariĝis memstara komunumo en la jaro 1630 per disiĝo de la komunumo Glaruso.

Dum la koalicia milito inter Aŭstrio kaj Francio la trupoj de la rusa generalo Aleksandr Suvorov antaŭ sia retiriĝo trans la Panikso-Pasejo la 2-an ĝis la 4-a de februaro 1799 restadis en Riedern. Ĉe la Klöntaler-Strato videblas la Suvorov-Domo, kie dum sia restado la generalo havis sian komandejon.

Kadre de la glarusa komunumreformo kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Ennenda, Netstal kaj Riedern estis integritaj al la komunumo Glaruso, kiu per tiu kuniĝo atingas urban grandecon.

Bildaro
-------

* VilaĝeniroVilaĝeniro
* Vilaĝa centroVilaĝa centro

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: Teksto pri historio de Riedern en la retejo de la komunumo

Vidu ankaŭ
----------

* Riedern

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Riedern
* Riedern en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Riedern GL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Glaruso |
| --- |
| ***Glaruso:*** Glaruso • Ennenda • Netstal • Riedern*Glaruso Nordo*: Bilten • Filzbach • Mollis • Mühlehorn • Näfels • Niederurnen • Oberurnen • Obstalden*Glaruso Sudo*: Betschwanden • Braunwald • Elm • Engi • Haslen • Linthal • Luchsingen • Matt • Mitlödi • Rüti • Schwanden • Schwändi • Sool | BlazonoBlazono |

 |
**Péter Kőszeghy** [kOsegi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kőszeghy Péter** estas hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

Péter Kőszeghy
Péter Kőszeghy naskiĝis la  26-an de septembro 1951(nun 1951-09-26) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Kőszeghy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1974, plian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979. Post la dua diplomo li instruis en mezlernejo en Budapeŝto, inter 1981-1984 li havis statuson en universitato en Hanojo. Hejmenveninta li laboris en akademia literatura instituto, sed interrompe li instruis en Hungara Belarta Universitato (1985-1998), eĉ li estis katedrestro (1991-1995). En 1991 li fondis eldonejon. Li edziĝis en 1981, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1985 kaj 1992. Li ricevis 4 premiojn en la 2010-aj jaroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Balassi Bálint énekei* (kunkompilinto, 1986)
* *II. Piusz pápa feljegyzései II/2 (2. köt.) 7–12. könyv, Történelmi források II.* (redaktoro, 2001)
* *Balassi és a legfőbb hatalom, avagy Balassi teológiája* (2004)
* *Balassi Bálint – Magyar Alkibiádész* (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto legebla sur la 109-a paĝo
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832028
* LCCN: n80001919
* VIAF: 44326597
* ISNI: 0000 0001 1025 8134
* SUDOC: 029313597
* NKC: jn20000603529
 |


* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por la Brazila organizaĵo BEKO, vidu la artikolon Brazila Esperantista Katolika Organizo. Por la antikva mas- kaj monunuo, vidu la artikolon Beko (mezurunuo).. |

 Illustration of the heads of 16 types of birds with different shapes and sizes of beakManĝadaptoj en bekoj
**Beko** (*rhamphotheca*) estas karakteriza organo de la birdoj (kaj kelkaj mamuloj --> ornitorinko aŭ anasbeka mamulo). Ĝi estas karneca materialo kaj kovras la makzelojn. La epidermo ofte restas mola ĉe la beka bazo, tiu estas la t.n. vaksomembrano aŭ ceromo (lat. *ceroma*). La beko estiĝas el pluraj partoj, kio malofte videblas: albatroso havas kvarpartan; kivio, pelikano, ŝovelila ardeo tripartan supran bekon. La forfrotiĝinta tavolo daŭre renoviĝas.

La beko povas esti alenformaj, hokformaj, ŝovelil-formaj, kuirkuler-formaj, ktp. La signifo de la bekoj estas tre granda. De tio dependas la alproprigo de la de la nutraĵo de la birdoj. Ne nur la formoj de la bekoj estas diversaj, sed ĝenerale ilia forteco, grandeco kaj movkapableco ankaŭ difinas la uzeblecon de la bekoj. Ĝi servas por idoflegado, atako, defendo, nutrokaptado, nutrokolekto, nestokonstruo ktp.

La beko de la anasbeka mamulo estas sekundara estiĝo, ĝi havas ĉe la junaj bestoj ankoraŭ dentojn, kiuj poste anstataŭiĝas per kornecaj lamenoj. La beko de la besto ne korniĝis tiel forte ol tiu de la birdoj.

Anatomio
--------

### Makzeloj

### Ramfoteko

### Bekodentoj

### Kulmo

Estas la supra bordo de la beko el la punkto kie la supra makzelo aperas el la plumoj el la frunto al la bekopinto. Ĝi estas unu el la sciencaj mezuroj kiujn sciencistoj prenas por pritrakti ĉu la specion ĉu la ekzmplerojn ekzemple fare de birdoringistoj, kaj estas partikulare utila por manĝostudoj.

### Komisuro

### Buŝtruo

### Bekaj naztruoj

### Operkulo

### Vaksaĵo

### Bekungo

### Bridaj plumetoj

Bekumado
--------

Multaj specioj de birdoj uzas la bekon por interrilatiĝi inter masklo kaj ino ĉefe pro la ceremonia ritaro komence de la reprodukta sezono.

Bildogalerio
------------

* 
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑  Pyle, Peter.  (1987) *Identification Guide to North America Passerines*. Bolinas, CA: Slate Creek Press, p. 6–7. ISBN 0-9618940-0-8.
2. ↑   (Autumn 2000) "What Do Different Bill Measures Measure and What Is the Best Method to Use in Granivorous Birds?", *Journal of Field Ornithology* **71** (4), p. 606–611.

Vidu ankaŭ
----------

* Bekfluto
* Malgranda krucbekulo
* Ŝubekulo
* Blankbeka kolimbo
* Ringobeka mevo
* Eburbeka pego

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2006-08-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-06-25 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Beko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Beko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 30638
* GND: 4251779-5
* LCCN: sh85014034
* BNF: 122744636
 |
**Péter Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Péter** estis hungara-usonana fizikisto, astronomo, profesoro, membro (ekstera (2010)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj.

Péter Mészáros  naskiĝis la 15-an de julio 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pri junaĝo de Péter Mészáros mankas informoj. Li akiris M.Sc en Universitato de Bonaero en 1967, poste li akiris Ph.D en 1972 en Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley. Li faris la postdoktorajn studojn en Universitato Princeton kaj Universitato de Kembriĝo inter 1973 kaj 1975, poste li estis sciencisto ĉe la Max Planck Instituto en Garching (apud Munkeno). En 1983 li ekinstruis en Ŝtata Universitato de Pensilvanio, sed kelkfoje okazis interrompoj, tiam li instruis ekzemple en Goddard Space Flight Center, fizika instituto en Santa Barbara, Institute for Advanced Study. Li multe okupiĝis pri Gamo-radia ekbrilo, gravitaj ondoj, neŭtrinoj. Li ricevis ĉefe usonajn premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Dust and atomic hydrogen near rho ophiuchi* (1968)
* *Ionization mechanisms of intercloud medium* (1974)
* *The angle-dependent compton redistribution function in x-ray sources* (1986) - kunverkinto
* *Optical and long-wavelength afterglow from gamma-ray bursts* (1997) - kunverkinto
* *Determination of the atmospheric neutrino flux and searches for new physics with amanda-ii* (2009) - kunverkinto

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-08-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Péter Mészáros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)