recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En la statistiko, la **norma diferenco** aŭ **norma devio** estas mezuro por la aranĝo de hazardaj variabloj ĉirkaŭ averaĝo. Por hazarda variablo {\displaystyle X} ĝi definiĝas kiel la pozitiva kvadrata radiko el ties varianco kaj skribiĝas {\displaystyle \sigma \_{x}={\sqrt {\operatorname {Var} (X)}}}.
La varianco de hazarda variablo estas la centrigita momanto de dua ordo el la respektiva probabla distribuo, la atendata valoro la unua momanto.

Se ekzistas eksperimenta serio {\displaystyle (x\_{1},x\_{2},\dots ,x\_{N})} de la longeco {\displaystyle N}, la empiria averaĝo kaj la empiria norma diferenco estas la plej gravaj mezuroj por priskribo de la ecoj de la eksperimenta serio.

Kiel mallongigo krom la antaŭvidita signo {\displaystyle \sigma } (sigma) ofte uziĝas la litero **s** aŭ la kombino **SD**. En la aplikata statistiko ofte uziĝas mallonga formulo laŭ la ekzemplo „Ø 21 ± 4", kio signifas "averaĝo 21 kaj norma diferenco 4".

Matematika difino de la norma diferenco
---------------------------------------

La norma diferenco de hazarda variablo {\displaystyle X} matematike definiĝas kiel kvadrata radiko de alia distribuo-mezurilo, la varianco:

{\displaystyle \sigma \_{X}:={\sqrt {E\left((X-E\left(X\right))^{2}\right)}}}

Vidu ankaŭ
----------

* Kvadrata averaĝo
* Intelekta kvociento
**Olympio** (germane : Olympia) estas germana dokumenta filmo el 1938, reĝisorita kaj produktita de Lenny Riefenstahl, dokumentanta la Berlinajn Olimpikojn okazigitajn en 1936.

"Olympia", kiu estis publikigita en du partoj, estas la unua oficiala filmo iam ajn dokumenti la Olimpikojn kaj estas konsiderita pionira en sia kampo, laŭ fotilaj anguloj, la uzo de deproksimaj fotoj, malrapida moviĝo kaj aliaj progresaj teknikoj de kina filmado. Multaj el la filmaj teknikoj kiuj poste iĝis normaj en filmaj sportoj estis evoluigitaj fare de Riefenstahl en tiu filmo. La filmo estas konsiderata kiel estetika ĉefverko, kaj ankaŭ fariĝis modelo por posta filmado de Olimpikoj.

La filmo estis laŭdita kaj estis elektita kiel unu el la 100 plej bonaj filmoj laŭ enketo de revuo Time, sed estis konsiderita kontestata pro siaj politikaj aspektoj .

Fotado
------

La filmado de la filmo daŭris plurajn semajnojn, en kiuj 80 fotistoj kaj asistantoj partoprenis en diversaj filmejoj ĉirkaŭ Berlino. Kiel parto de la laboro en la filmo, zepelinoj kaj turoj estis uzitaj por foti de malsamaj anguloj. La enormaj fotografiaj materialoj estis transdonitaj al 18 redaktejoj por ĝia redaktado.

Dum la produktado, Riefenstahl kaj Goebbels, la nazia Ministro de Propagando, malkonsentis pri la naturo de la filmo. Riefenstahl insistis ke la filmo traktu artan interpreton de la ludoj kaj ne estu filmita kiel normala novaĵĵurnalo. Malgraŭ tiu postulo, la implikiĝo de Goebbels kaj la Ministerio de Propagando sub lia gvidado en la produktadprocezo estis grandega konsiderante la fakton ke la filmo estis plene financita fare de la germana registaro.

Publikigo kaj distribuado
-------------------------

La filmo estis produktita por la Ministerio pri publika informado kaj propagando de la Regno kaj la Internacia Olimpika Komitato. Post la premiero en aprilo 1938, la filmo estis distribuita en pluraj rakontlingvoj: la germana, la franca kaj la angla, kaj en du partoj, kie la versioj devias iomete de lingvo al lingvo. La unua parto, kiu longas 126 minutojn, nomiĝas "La Festo de Nacioj" kaj la dua parto, kiu estas 100 minutojn, nomiĝas "La Festo de Beleco".

Post la Dua Mondmilito kaj por la celo de aprobo de la montrado de la filmo denove en 1958, Riefenstahl estis postulata por tranĉi sekciojn de la filmo. La cenzuritaj partoj prezentis la germanajn venkintojn, Adolf Hitler kaj aliajn naziojn, kiuj estis parto de la germana registaro.

Referencoj
----------

1. ↑  All-Time 100 Movies Arkivigite je 2007-03-14 per la retarkivo Wayback Machine, *Time,* la 12an de februaro 2005
2. ↑  Taylor Downing, Olympia (London: B.F.I. 1992), p. 138

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Olimpio (filmo 1938) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Olympia 1. Teil – Fest der Völker*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* *Olympia 2. Teil – Fest der Schönheit*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Olympia 1. Teil – Fest der Völker sur Interreta Arkivo
* Olympia 2. Teil – Fest der Schönheit sur Interreta Arkivo
* Olympia ĉe AllMovie (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833681
* GND: 4324728-3
* VIAF: 208328462
 |
**Noa** (hebree: נועה, naskiĝis en Tel-Avivo, la 23 -an de junio 1969), pseŭdonimo de *Achinoam Nini* (hebree : אחינועם ניני ), estas israela kantistino kiu laboras por paco en la Proksima Oriento. Ŝiaj kantoj konsistas el diversaj ĝenroj en pli ol 10 lingvoj: ĉefe en la angla kaj la hebrea, sed ankaŭ en la franca, la hispana, la itala, la jida, la araba, ktp.

Naskita en Tel-Avivo en familio de jemenaj judoj devigitaj fuĝi de sia lando pro la malamikeco post la proklamo de la ŝtato Israelo. En la aĝo de du jaroj ŝi translokiĝis kun sia familio al Novjorko, kie ŝia patro trovis laboron kiel universitata profesoro.

Bonkonata hebrea kanto de Noa estas *Mishaela* (1991). Ŝia plej fama kanto verŝajne estas *Beautiful that Way* (*Bela Tiu Vojo)* el la akustika trako de la filmo *La vita è bella* (1997).

En 2009, ŝi kantis kun la palestinano Mira Awad *There Must Be Another Way* en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2009, packanton en tri diversaj lingvoj: angla, hebrea kaj araba. Ili atingis la finalon, sed devis kontentiĝi kun la deksesa loko. Noa ankaŭ kantis dueton kun la alĝeria kantisto Khaled, kun kiu Noa registris version de "*Imagine*" de John Lennon en la hebrea kaj la araba. Noa iĝis la unua interpretisto de la rolo de la cigana *Esmeralda* en la muzikalo *Notre Dame de Paris* (1998), bazita sur la verko *Notre Dame de Paris* de Victor Hugo.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Diskodervish

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Noa


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776508
* GND: 134965183
* LCCN: nr98006994
* VIAF: 56521476
* ISNI: 0000 0003 6846 8593, 0000 0000 7839 4370
* SUDOC: 179014161
* BNF: 13963722b
* MBA: 8c4ade2f-1b8e-4b87-a719-6a84c4eb1cd8
* NKC: xx0049146
 |
**Nimatullah Kassab Al-Hardini** kies naskonomo estis **Juzef Kasab** (naskiĝis en 1808 en Hardin, mortis la 14-a de decembro 1858 en Kfifane, Libano) estis maronita pastro kaj sanktulo en la Rom-katolika eklezio. Li estis kanonizita de papo Johano Paŭlo la 2-a la 16-an de majo 2004.

Biografio
---------

Jusef Kassab Al-Hardini naskiĝis en Hardin, en la nordo de Libano, en 1808 en maronita familio. Liaj gepatroj, Girgis Kassab de Hardin kaj Mariam Raad de Tanurin edukis siajn ses gefilojn laŭ kristana religio. Jusef estis baptita en sia unua vivojaro kaj pasigis siajn junajn jarojn inter la monaĥejoj kaj la ermitejoj ĉirkaŭ sia vilaĝo.

Li eniris la seminarion de la monaĥejo de Sankta Antonio en Kozhaja, kie li elektis la nomon *Nimatullah*, kio signifas *graco de Dio*.

Konsekrite pastro la 25-an de decembro 1833 li instruis teologion dum sia tuta vivo kaj pasigis noktojn kontemplante la Virgulinon de la Rozario.

Li mortis pro pulminflamo en la monaĥejo de Kfifanela la 14-an de decembro 1858

Kulto
-----

La festotago de Sankta Nimatullah estas la 14-a de decembro.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de sanktuloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pago de San Nimatullah Youssef en Enciklopedio de Sanktuloj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 338744
* LCCN: no99053213
* VIAF: 75952891
* ISNI: 0000 0000 6155 0920
* BNF: 158465404
* NKC: jo20211111002
 |
Blazono de la vilaĝo kie videblas olivarbo al kiu aludas la nomo de la vilaĝo kaj sube la konturo de la malnova preĝejo
**Oliva de Mérida** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. 

La loĝantoj nomiĝas *oliveños*. La censita populacio en 2008 estis de 1.878 loĝantoj.

Situo
-----

Oliva de Mérida estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 332 m; je 87 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 27 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 254,5 km². Ĝi distas je 9 km de Guareña al kiu estas tre ligata por komerco, dministro, lernado ktp.

Ekonomio
--------

La ekonomio estas ĉefe de agrikulturo, kun hegemonio de olivarboj (kiu nomigas la vilaĝon), cerealoj (tritiko) kaj vitejoj.

Monumentoj
----------

La ĉefa estas la preĝejo kaj antikva preĝejo kiun oni uzis kiel malnova tombejo kaj kiu estas sur monteto nome *El Morro*. Estas nobela domo en la kamparo survoje al Villagonzalo kiu apartenis al la grafo de La Oliva.

Oliva de Mérida havas ankaŭ arkeologian kuŝejon nome "El Palomar" elireje al Palomas. Sed tiun kuŝejon oni ne prilaboris kaj apenaŭ oni scias ion pri ĝi.

En la montetaro de la Francisca ekzistas surrokaj pentraĵoj, tre detruitaj de homoj, en la kavo de *La Charneca* [ĉarNEka].

Festoj
------

* *Las Candelas*, de patrono la 2an de februaro.
* Sankta Isidro, la 15an de majo.
* Sankta Maria de Aŭgusto inter la 15a kaj 18a de aŭgusto.
**Sir Ralph Norman ANGELL** (26a de Decembro 1872 – 7a de Oktobro 1967) estis angla ricevinto de la Nobel-premio pri paco. Li estis prelegisto, ĵurnalisto, verkisto kaj Membro de la Parlamento por la Laborpartio.

Angell estis unu el la ĉefaj fondintoj de la premgrupo *Union of Democratic Control* (Unio de Demokratia Kontrolo). Li servis en la Konsilio de la Reĝa Instituto de Internaciaj Aferoj, estis estrarano de la Tutmonda Komitato kontraŭ la Milito kaj la Faŝismo, membro de la plenumkomitato de la pacisma Unio Ligo de Nacioj, kaj prezidanto de la Abisenia Asocio. Li estis farita "Knight Bachelor" en 1931 kaj ricevis la Nobel-premion pri paco en 1933.

Li loĝis kaj laboris en Ĝenevo, Kalifornio, Parizo ktp. El la mezo de la 1930-aj jaroj, Angell aktive kampanjis por kolektiva internacia opozicio al la agresemaj politikoj de Germanio, Italio, kaj Japanio. Li iris al Usono en 1940 por prelegi favore al la usona apogo de Britio en la Dua Mondmilito, kaj restis tie ĝis post la publikigo de sia membiografio en 1951. Li poste revenis al Britio kaj mortis 94-jaraĝa en Croydon, Surrey.

Angell estis ankaŭ la desegnisto de *The Money Game* (monludo), laŭvida metodo instrui al lernejanoj la fundamentojn de financo kaj bankado. Unufoje publikigita en 1928 fare de J. M. Dent & Sons, *The Money Game, How to Play It: A New Instrument of Economic Education* estis kaj libro kaj ludo. La kerno de la libro estis eseo pri mono kaj studo pri ekonomiko, ĝi enhavis ankaŭ resumon de la historio de la ludo kaj klarigo pri la reguloj.

Li edziĝis al Beatrice Cuvellier sed ili separiĝis kaj li vivis siajn lastajn 55 jarojn sole. Li aĉetis la insulon Northey, Essex, kiu estas ligita al la ĉeftero nur dum malalta tajdo, kaj loĝis en la nura loĝejo en la insulo, kiu nun estas natura rezervejo.

Notoj
-----

1. ↑  National Archives
2. ↑   *The Edinburgh Gazette*, 6a de Januaro 1931, p. 12, retrieved 9a de Junio 2016
3. ↑  Angell biography, nobelprize.org; alirita la 11an de Septembro 2015.
4. ↑  "Ball State University". Arkivita el la originalo la 27an de Septembro 2007. Alirita la 15an de Januaro 2022.
5. ↑  Christine Riggle (22a de Marto 2012).  How Depression-Era Children Learned About Money. Bloomberg.com. Alirita 25a de Marto 2012.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751637
* GND: 118637711
* LCCN: n79043566
* VIAF: 51708094
* ISNI: 0000 0001 2279 8410
* SUDOC: 077748301
* BNF: 120437676
* NLA: 35007057
* NDL: 00517750
* NKC: jn20000600257
* BNE: XX1193854
 |
Nina Burri 2017
**Nina BURRY**, (n. 1978 en Berno, Svisujo) estas baleta dancistino kaj hodiaŭ artistino en tordado.

Biografio
---------

Nina Burri havis fruan edukadon pri baleto kaj duonopero en Berno, kaj dancis en berna teatro. Baldaŭ Nina Burri iris en ŝtata baleta lernejo de Berlino («Staatliche Ballettschule Berlin») kaj finis la lernejon kun oficiala diplomo "ŝtata provita sceneja dancistino": *«Staatlich geprüfte Bühnentänzerin» (State recommanded stage-dancer)* en jaro 1998.

Nina Burri dancis du jarojn kun Rudra Béjart Lausanne». kaj malfrue kun ŝtata teatro Saarbruecken kaj en granda teatro en *Limoges.*

Nina Burri dancis ankaŭ ĉe *Bal du Moulin Rouge* en Parizo, kaj en Berlino  *«Belle et Fou- Das Spiel mit der Lust»*. Ekde marto 2007 Nina Burri dancis 4 monatojn en Tokio.

Malfrue Nina Burri lernis dum 6 monatoj la tordadan artan kaj la manan balancilon en ĥina akrobatika trupo en Pekino kaj en internacia arta lernejo. Ekde marto 2008 Nina Burri dancis en Berlino, ankaŭ en *«Deutsches Showballett Berlin GmbH»*, germana televida baleto, *(German Television Ballet)*, kaj ekde fino de junio 4 monatojn en la
produktado *«Vienna-Marrakech-The Show»*  en Herods Palace en Eilat/ Israelo.
Hodiaŭ Nina Burri kontinuas la karieron en cirkoj kaj varieteaj teatroj.

Vidu ankaŭ en alilingva Vikipedio
---------------------------------

* plej grandaj svisaj talentoj
* Tordado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nina Burri, Contortionist oficiala interreta ligo
* Nina Burri en IMDb
Tombo de Vlasta Burian kaj Nina
**Františka Červenková-Burianová** naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1893 en Prago kaj ŝi estis vivkunulino de ĉeĥa aktoro Vlasta Burian. En la jaro 1919 ŝi edziniĝis kun Vlasta Burian (1891 - 1962). Pri tio, kiel ili interkonatiĝis, oni rakontis kelke da okazintaĵoj. Sed certa estas tio, ke en la geedziĝtago jam Nina estis graveda, sed fine ŝi abortis kaj ŝi jam ne plu povis havi infanojn. Unusola ido de Burian tiel estis lia eksteredzeca filino Emílie Burianová-Kristlová (1912 - 1996), kiun li havis kun dancistino Marie Pírková (1892 - 1944).

Interese estas, ke ŝi devene nomiĝis Františka, sed Burian ĉie alparolis ŝin **Nina** kaj tiu ĉi nomo jam restis al ŝi. Ilia geedzeco estis nekredeble firma. Nina amegis Vlaston kaj ŝi ne povis vivi sen li. Ŝi estis kvazaŭ lia "obeema hundeto". Ŝi akompanis lin ĉie kaj ŝi estis lia fidela kunulino, konsilanto kaj amikino. Ŝi ankaŭ ĉeestis dum filmado de ĉiuj filmoj de Burian kaj liaj teatraj prezentiĝoj. Ŝi estis tia lia talismano por feliĉo. Hodiaŭ jam estas konata la afero, ke Nina devis esti en ĉiuj prezentiĝoj de Burian. Alie Burian ne ludus. Nina estis tre eleganta kaj ŝia naskita eleganteco eltenis al ŝi ĝis fino de ŝia vivo.

Post la milito Nina restis unusola apogo kaj kunulino de Burian. Ŝi donis al li forton elteni kaj supervivi. Kiam en la 50-aj jaroj la grave malsana Burian vojaĝis tra estradoj tra la tuta respubliko, lia edzino ĉiam estis en lia proksimeco kaj ŝi akompanis lin en ĉiuj prezentiĝoj.

Pruvo de ŝia amo estas ankaŭ ŝia morto. Kiam Burian la 31-an de januaro 1962 mortis, Nina perdis unusolan sencon de la vivo. Ŝi malsaniĝis kaj fine ŝi mortis la 10-an de aprilo 1962 en Prago en aĝo sesdek naŭ jaroj - tri monatoj post la morto de Burian kaj unu tago post liaj neĝisvivintaj sepdek unuaj naskiĝtagoj. Laŭ memorantoj ŝi mortis rekte sur tombo de Burian... Hodiaŭ estas jam certe, ke Burian ne estus pli bone en tio sen Nina kaj li ne fariĝis tiel populara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.vlastaburian.webz.cz/nina.html
**Oliver EVANS** (13a de Septembro, 1755 – 15a de Aprilo, 1819) estis usona inventisto, inĝeniero kaj negocisto naskiĝinta en rura Delavaro kaj poste setliĝinta komerce en Filadelfio. Li estis unu el la unuaj usonanoj kiuj konstruis vapormaŝinojn kaj estis apoganto de altpremvaporaj (anstataŭ malaltpremvaporaj). Pioniro en fakoj de aŭtomatigo, material-manipulado kaj vapormaŝinoj, Evans estis unu el la plej fekundaj kaj influaj inventistoj en la komencaj jaroj de Usono.

Kariero
-------

June li estis metilernanto pri ĉarfarado. Kun siaj fratoj, li laboris dum ĉirkaŭ unua jardeko desegnante, konstruante kaj perfektigante aŭtomatan muelejon kun aparatoj kiel sitelĉenoj kaj trasnportzonoj. Farante tion, Evans desegnis kontinuan procezon de fabrikado kiu ne postulis homan laboron. Tiu nova koncepto montriĝos ŝlosila por la Industria Revolucio kaj por la disvolvo de amasproduktado. Poste Evans turnis sian atenton al vaporenergio, kaj konstruis la unuan altpreman vapormaŝinon en Usono en 1801, disvolvante sian desegnon sendepende de Richard Trevithick, kiu estis konstruinta la unuan vapormaŝinon en la mondo unu jaron antaŭe. Evans klopodis konstrui vaporaŭton kaj finfine li konstruis kaj funkciigis tian vehiklon en 1805. Konata kiel Oruktor Amphibolos, ĝi estis la unua aŭtomobilo en la la lando kaj la unua amfibia veturilo en la mondo, kvankam ĝi estis ankoraŭ tro primitiva por atingi sukceson.

Verkoj
------

* Evans, Oliver (1795). *The Young Mill-wright and Miller's Guide*. Philadelphia, PA: Oliver Evans.
* Evans, Oliver (1805). *The Abortion of the Young Steam Engineer's Guide*. Philadelphia, PA: Fry & Kammerer.
* Evans, Oliver (1813). *Patent Right Oppression Exposed; Or, Knavery Detected*. En an Address, to Unite All Good People to Obtain a Repeal of the Patent Laws. Philadelphia, PA: R. Folwell kaj G. Allchin.
* Evans, Oliver (1817). *Oliver Evans to His Counsel: Who are Engaged in Defence of His Patent Rights, for the Improvements He Has Invented : Containing a Short Account of Two Out of Eighty of His Inventions, Their Rise and Progress in Despite of All Opposition and Difficulties, and Two of His Patents with Explanations*. Philadelphia, PA: Oliver Evans.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Oliver Evans en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834689
* GND: 11751568X
* LCCN: n81090437
* VIAF: 7516753
* ISNI: 0000 0000 8086 7587
* SUDOC: 030593069
* BNF: 128686804
* ULAN: 500067769
 |
**Nino Staffieri** ([nino staffjeri] ; naskiĝis la 14-an de februaro 1931 en Casalpusterlengo, mortis la 31-an de julio 2018 en La Spezia; vera nomo Bassano Staffieri) estis itala episkopo

Li estis emerita episkopo de la diocezo La Spezia-Sarzana-Brugnato ekde la 1-a de marto 2008.

Biografio
---------

Naskiĝinta la 14-an de februaro 1931 en Zorlesco, *frakcio* de la itala komunumo de Casalpusterlengo, sude de la provinco de Lodi, Nino Staffieri estis konsekrita pastro la 9-an de junio 1955.

En la 1980-aj jaroj, li estis ĝenerala vikario de la diocezo de Lodi kun episkopoj Magnani kaj Capuzzi.

### Episkopo

La 9-an de septembro 1989 li estis konsekrita episkopo de Carpi, fare de kardinalo Ugo Poletti.

Li estis transigita la 10-an de julio 1999 al La Spezia-Sarzana-Brugnato, kie li restis dum ok jaroj kaj retiriĝis, atinginte aĝ-limon, la 6-an de decembro 2007.

Hodiaŭ, fariĝinte emerita episkopo, li estas vicprezidanto de la *Episkopa konferenco de Ligurio*.

Internaj ligiloj
----------------

* Episkopo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nino Staffieri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* itale Officiala paĝo de la diocezo de La Spezia-Sarzana-Brugnato
* angle Biografio de MS-ro Staffieri
la rekonstruitaj palisocirkloj de Woodhenge.
**Palisocirkloj** estas grupo de monumentoj de la malfrua Neolitiko kaj la frua Bronzepoko. Palisocirkloj konsistas el vertikalaj palisoj, kiuj formas samcentrajn cirklojn. Kelkaj instalaĵoj estas nomataj henĝoj, malgraŭ henĝoj estas ŝtoncirkloj kun ringfosaĵoj. Formoj kaj grandecoj de palisocirkloj malsamas. La cirkloj ankaŭ povas esti ekstercentraj (palisocirklo de Bleasdale). Kelkfoje ligno kaj ŝtono estis kombinitaj. Palisocirklo estas parto de pli granda arĥitekturo, ekzemple palisocirklo en henĝo Stanton Drew en Somerset). La starigo de palisoj similas al la starigo de ŝtonoj, ekzemploj estas (Monto Pleasant, Poole Timber Circle kaj Conygar Hill Timber Circle en Dorset, *The Sanctuary* en Wiltshire), dum ekzemple la suda cirklo de Durrington Walls (en Wiltshire) havis alian arĥitekturon.

Disvastigo
----------

Palisocirkloj ne „vivis" ĝis hodiaŭ, ĉar la ligno havas limigitan vivdaŭron. Ili nur plej ofte estas konataj pere de arkeologiaj elfosaĵoj aŭ ĉar estis videblaj per elaeraj bildoj, ekzemple (Stoke Fields Farm). Palisocirkloj troviĝas plej ofte en Anglujo (palisocirklo de Bleasdale) kaj Kimrujo, sed ankaŭ en Irlando (palisocirklo de Knowth) kaj Nordirlando (palisocirklo de Ballygawley). Al la palisocirkloj, kiuj iomete estas konservita apartenas Seahenge ĉe la marbordo de Norfolk.

Priskribo
---------

La palisotruoj enhavas ŝtonojn, kiuj fiksas la palisojn en la ĝusta pozicio. en la graflando Dublino en Irlando.

* en la palisocirklo de Ballygawley en Nordirlando,
* en la henĝo de Arminghall en Norfolk, en Anglujo,
* en la ŝtoncirklo de Machrie Moor sur la insulo Arran en Skotlando.

Irlandaj palisocirkloj
----------------------

Per la radiokarbona datado oni scias ke la lignaj konstruaĵoj estis konstruitaj en la mezo de la 3a jarmilo a.K. Kelkaj partoj eĉ estas pli aĝaj.

Literaturo
----------

* Alex M. Gibson: *Stonehenge and Timber Circles*. NPI Media Group 2000, ISBN 978-0-7524-1492-8
* Howard E. Kilbride-Jones: *The excavation of a composite early iron age monument with "Henge" features at Lugg*, Co. Dublin. Royal Irish Academy, 1950

Referencoj
----------

1. ↑  Charlie Watson: *Seahenge: An Archaeological Conundrum*. English Heritage, Swindon 2005, ISBN 1-85074-896-9.
2. ↑  H. E. Kilbride-Jones: The Excavation of a Composite Early Iron Age Monument with "Henge" Features at Lugg, Co. Dublin In: Proceedings of the Royal Irish Academy. Section C: Archaeology, Celtic Studies, History, Linguistics, Literature
Bd. 53 (1950/1951), S. 311-332

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Palisocirklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* priskibo kaj bildoj (elŝutita 08/03/14)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Oregona mahonio** |
| --- |
|  |
| akvifolia berberiso (Berberis aquifolium)akvifolia berberiso (*Berberis aquifolium*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | trakeofitoj *Tracheophyta* |
|
|
| Superdivizio: | spermatofitoj *Spermatophyta* |
|
| Divizio: | angiospermoj *Angiospermae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | ranunkolaloj *Ranunculales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | berberisacoj *Berberidaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | berberiso *Berberis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | akvifolia berberiso *Berberis aquifolium* |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Oregona mahonio  |

 |
| v • d • r |

La **oregona mahonio**, aŭ **akvifolia berberiso** (latine *Berberis aquifolium*, antaŭe *Mahonia aquifolium*), estas specio el la familio de berberidacoj. Ĝi estas ĉiamverda arbusto parenca al berberiso (*Berberis*). Iuj aŭtoroj metas *Mahonia* en la berberisan genron. La planto similas Rampantan mahonion (*M. repens*) kaj Nanan mahonion (*M. nervosa*).

Priskribo
---------

Tiu nearktisa planto altas 1–5 metrojn. Ĝiaj ledecaj folioj similas tiujn de ilekso, kaj la tigoj kaj branĉetoj havas dikigitan, korkecan aspekton. La floroj, kiuj estiĝas malfru-printempe, estas flavaj. 

Oregona mahonio estas uzata en ĝardenoj kaj natur-pejzaĝofarado kiel ankaŭ berberiso, kiel planto taŭga por malmult-prizorgendaj plantejoj kaj maldensaj heĝoj. La specio kontraŭstaras someran sekecon, toleras malriĉajn grundojn, kaj ne produktas tro da folia litiero. Ĝiaj beroj allogas birdojn.

Disvastiĝo
----------

*Mahonia aquifolium* estas indiĝena planto je la okcident-nordamerika marbordo ekde Brita Kolumbio ĝis norda Kalifornio, troviĝanta en la suba etaĝo  de Menzies-pseŭdocugaroj kaj en arbustaroj. Ĝi estas la subŝtata floro de Oregono. 

En iuj areoj ekster ĝia hejma arealo, la Oregona mahonio estas konsiderata kiel invadan specion kiu povas anstataŭi la indiĝenan vegetaĵaron .

Medicina uzado
--------------

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

1. ↑  *Listo de plantoj baza* ĉe Google Sheets
2. ↑  *Berberis aquifolium* *ĉe World Flora Online]*
3. ↑  *Mahonia aquifolium* ĉe World Flora Online
4. ↑   Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995, p. 2, ISBN 3-931 262-08-1
5. ↑   Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995, p. 10, ISBN 3-931 262-08-1
6. ↑   North Carolina Botanical Garden / Conservation / Plants to Avoid in the Southeastern United States. Arkivita el la originalo je 2011-10-19. Alirita 2011-01-19.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Bildoj de *Mahonia aquifolium* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

### Medicina uzado

* angle Medicina uzado de Oregona mahonio
* angle Oregona mahonio
* angle Medicina uzado de Oregona mahonio. Arkivigite je 2011-07-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Nirmala Srivastava** (Sri Mataĝi Nirmala Devi; naskiĝis la 21-an de marto 1923, mortis la 23-an de februaro 2011) – barata hinduisma guruo de sahaĝa jogo, aktivistino por paco.

Vivo
----

Ŝi naskiĝis en la centra regiono de Barato en Ĉhindvara, dum la printempa punkto, precize meztage. Astrologoj certigas, ke tia horoskopo aperas nur ĉe personecoj kun granda spirita potencialo. Naskiĝis en klera nobela kristana familio. Ŝia patro estis konata advokato batalinta por sendependeco de Hindujo. Li konis 14 lingvojn kaj tradukis Koranon en la hindian lingvon. Ŝia patrino havis sciencan gradon pri matematiko. Dum infaneco Nirmala ofte vizitis aŝramon de Gandhi, kiu malkovris ŝiajn eksterordinarajn talentojn. Poste Nirmala Srivastava studis medicinon kaj aktive partoprenis la agadon por sendependigi Baraton.

Spirita vojo
------------

En 1970 Nirmala Srivastava malkovris unikan metodon de memkono, memperfektiĝado, memrealigo donanta eblecon de pozitiva transformiĝo de personeco kaj de socio kiel tuto surbaze de la principoj de bono, paco kaj amo, nomata sahaĝa jogo.

Socia agado
-----------

Nirmala Srivastava iniciatis kaj partoprenis multe da internaciaj konferencoj. Pro sia porpaca agado akiris pac-medalon de Unuiĝintaj Nacioj. En pluraj urboj de la mondo ricevis la titolon de honora civitano kaj la 8-an de julio 2006 titolon de la Honora Civitano de Italio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nirmala Srivastava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nirmala Srivastava en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Oficiala retejo
* Arkivigite je 2006-05-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 392966
* GND: 132920409
* LCCN: no99054381
* VIAF: 66681485
* ISNI: 0000 0000 7842 199X
* BNF: 14421137p
* NKC: jn20020217006
 |
Stampilo de la Oregona teritorio.
La **Oregona teritorio** (anglalingve *Oregon Territory*) estis oficiale kreita laŭ akto de la Usona Kongreso je la 14-a de aŭgusto 1848, el la parto de la Oregona lando situanta sub la 49-a norda paralelo (konforme al la Oregona traktato de 1846). Tiu apartigo ĉesigis la malkonkordon inter Britio kaj Usono pri tiu teritorio. La Oregona teritorio ekzistis ekde 1848 ĝis la 14-a de februaro 1859, kiam Oregono fariĝis usona ŝtato.

La Oregona teritorio estis pli vasta ol nuna Oregono : ĝi tute kovris Idahon, Oregonon kaj Vaŝingtonion, sed ankaŭ etendiĝis sur partoj de la nunaj Montano kaj Vajomingo. En 1853, la parto de la teritorio lokita norde la rivero Kolumbio kaj norde de la 46-a paralelo estis organizita kiel aparta, Vaŝingtonia teritorio.

La unua ĉefurbo de la Oregona teritorio estis Oregon City. Ĝi pliposte fariĝis Salem en 1851.

* Originala Oregona teritorio, en 1848Originala Oregona teritorio, en 1848
* Oregona teritorio (blue) kaj Vaŝingtonia teritorio (verde) en 1853Oregona teritorio (blue) kaj Vaŝingtonia teritorio (verde) en 1853
* La ŝtato Oregono (blue) kaj la Vaŝingtonia teritorio (verde) en 1859La ŝtato Oregono (blue) kaj la Vaŝingtonia teritorio (verde) en 1859

Vidu ankaŭ
----------

* Oregono
* Oregona lando
* Oregona traktato
Horizontala nistagmo
**Nistagmo** estas "[s]erio de senvolaj, oscilaj, iafoje rotaciaj movoj de la okulglobo". Temas pri movado nekontrolebla kaj nevola (vola nur en raraj kazoj)​ de la okuloj. La movado povas esti horizontala, vertikala, rotacia, oblikva aŭ kombino de tiuj. La nistagmo estas asocia al malbona funkciado de la areoj de la cerbo kiuj zorgas por la kontrolado de la movado, sed oni ne komprenas tre bone la precizan naturon de tiuj nenormalecoj.

La pacientoj kiuj suferas pro nistagmo ofte metas la kapon en nenormala pozicio por klopodi plibonigi sian vidkapablon, nuligante plej eble la efekon okazigitan de la movado de la okuloj. La nistagmo povas okazi pro la konsumo de ekstazilo, fenciklidino (PCP) aŭ ketamino, sed tio okazas nur en tre sporadaj kazoj kaj malaperas kun la malapero de la efiko de tiuj stimuliloj.

La nistagmo estas kutime dividebla en du grandaj tipoj: nome infana aŭ denaska nistagmo kaj akirita nistagmo. La denaska nistagmo estas asocia ĝenerale kun akra manko de vidkapablo, ĝi okazas en unu el kvin mil infanoj kaj en 80 % de la kasoj tio estas konsekvenco de aliaj malsanoj , malordoj aŭ sankondiĉoj kiel albinismo. La denaska nistagmo okazas ofte spontane, sen genetika ligilo, kvankam foje la malsano ja ekzistas en la familia historio. Ĝi montriĝas inter la oka kaj la dekdua semajnoj, kvankam ĝi estas dokumentita ankaŭ en junuloj, pro kio la termino "denaska" eble ne estas ĝusta. La akirita nistagmo estas asocia al neŭrologiaj problemoj kiuj aperas dum la vivo de plenkreskulo, kiel operacio en la cerbo, tumoro, inter aliaj.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 28an de Majo 2021.
2. ↑   Zahn, J. R. (1a de julio 1978). «Incidence and characteristics of voluntary nystagmus.». Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry (en angla) 41 (7): 617-623. ISSN 0022-3050. PMID 690639. doi:10.1136/jnnp.41.7.617. Konsultita la 28an de Majo 2021.

* Kategorio Nistagmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726840
* LCCN: sh85093547
* BNF: 119835280
* NDL: 00562242
* NKC: ph756353
 |
La domo en Limburg, longe la ĉefa ejo de la ordeno
La **Pallottianinoj** estas virina katolika ordeno. Ĝi konsistas el la fratinoj de la Katolika apostolato (itale: *Suore dell'Apostolato Cattolico*, mallongigo: CSAC) kaj el la Misiaj fratinoj de la Katolika apostolato (mallongigo: SAC, pli malfrue: CMP).

Historio
--------

Kiam la sankta Vincenzo Pallotti fondis post epidemio de ĥolero en Romo en 1838 la domon "Pia Casa di Carità" por orfaj knabinoj li samtempe organizis komunumon spiritan de virinoj edukontaj samloke. La fratinoj fondis en 1891 misian kolegion kun ĉefe germanlingvaj novicinoj. Ili dediĉu sin al la misia laboro en Kameruno (tiam germana kolonio). En 1895 senditis fratinoj al Germanlando mem por fondi la unuan domon en Limburg. El tio evoluis misia fratina ordeno de katolika apostolato kiuj estas hodiaŭ internacia instituto de apostola juro. Ili agadas en diversaj landoj de Eŭropo kaj Afriko, sed ankaŭ en ĉiuj partoj de Ameriko kaj en Barato. Al la germana provinco apartenas ĉ. 100 fratinoj en Germanlando, Brazilo kaj Romo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la germana provinco
* Internacia hejmpaĝo Arkivigite je 2016-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
* La Katolika Apostolato (Unio)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Olivvosta turdo** |
| --- |
|  |
| Olivvosta turdoOlivvosta turdo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Turdedoj *Turdidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Zoothera* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***Z. lunulata'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Zoothera lunulata****(Gmelin, 1789) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subspecioj |
| * *Z. l. cuneata*
* *Z. l. halmaturina*
* *Z. l. lunulata*
* *Z. l. macrorhyncha*
* *Z. l. macrorhyncha*
* *Z. l. papuensis*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Olivvosta turdo  |

 |
| v • d • r |

La **Olivvosta turdo** (*Zoothera lunulata*), estas birdospecio membro de la grupo de Aziaj turdoj, genro ene de la granda familio de Turdedoj, sed kiu troviĝas ĉefe en sudorienta Aŭstralio kaj Tasmanio. Ili estas mezgranda ĉefe insektomanĝantaj turdoj, kiuj estas el 27 al 29 cm longaj, averaĝe ĉirkaŭ 28 cm kaj 100 g.

Oni supozas, ke la totala populacio estas granda, kvankam oni ne faris oficialan kalkuladon.

La Olivvosta turdo loĝas en arbustejoj, arbaroj kaj pluvarbaroj. Ili estas nemigrantaj. Kvankam iom minacata de la homa detruo de ties natura habitato, ties teritorio estas tiom granda ke la sekvoj de tiu detruo estas negrava.

Tiu turdo estas el bruna al olivbruna, kun blanka ĉirkaŭokula ringo kaj nigraj strietoj en dorso, pugo kaj kapo. La subaj partoj estas pli palaj, kun malhela skvameco, kaj la flugiloj havas malhelan strion laŭlonge de la subo. La nomo devenas de la fakto ke en vosto ne estas nigra striado kaj tiele la ĝenerala olivbruna koloro estas pli evidenta.

Referencoj
----------

1. 1 2  Australian Museum's BirdsInBackyards.net
2. 1 2  BirdLife International (2006) Species factsheet: *Zoothera lunulata*[*rompita ligilo*]
3. ↑  Australian Biological Resources Study
La vorto "**Palestinanoj**" estas kutime uzata por indiki arab-parolantaj homoj kun familiaj radikoj en Palestino. Palestinanoj plej-parte sekvas la islaman religion, sed granda minoritato estas kristana, kaj kelkaj estas druzoj.

Dum la epoko de la Brita regado de Palestino, ĉiuj loĝantoj de Palestino estis nomataj palestinanoj, inkluzive de judaj palestinanoj. Post la fondo de la ŝtato de Israelo, oni komencis uzi la vorton "Palestinanoj" nur por la araboj de la regiono.

Ofte, en Israelo mem, oni nomas "Palestinanoj" nur la arabojn, kiuj vivas en Cisjordanio kaj Gaza, dum la arabojn, kiuj vivas ene de Israelo, oni nomas "arabaj israelanoj". Tamen, ili mem ofte nomas sin Palestinanoj.

Kelkaj milionoj da homoj, kiuj vivas en aliaj arabaj landoj kaj tra la tuta mondo, estas konsiderataj palestinanoj, ĉar ili aŭ iliaj rektaj familianoj forlasis Palestinon en 1947-1949 (ĉu memvole ĉu forpelite de la israelanoj dum la tiama juda-araba milito) aŭ dum la pasintaj aŭ postaj jardekoj. Multaj el ili vivas nun en Libano, Sirio kaj Jordanio.

Estas malfacile kalkuli la nombron de Palestinanoj en la mondo, sed oni povas facile alveni al cifero de preskaŭ 10 milionoj, kalkulante ĉiujn palestinanoj kiuj vivas en Palestino kaj ekstere. Tamen, oni devas rimarki ke ĉi tiuj ciferoj estas tre politike ŝarĝitaj.

La plej konata Palestinano trans la mondo estas verŝajne Jaser Arafat, la gvidanto de la OLP (Organizaĵo por Liberigo de Palestino), kiu mortis en 2004. Alia konata Palestinano estas la forpasinta intelektulo Edward Said, kiu kreskis en Egiptio kaj instruis en Usono.

Vidu ankaŭ
----------

* Arab-israela konflikto
* Palestina araba dialekto
* Palestina kuirarto

Referencoj
----------

1. ↑

* Palestinanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palestinanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Noduloj de nitrogenfiksantaj bakterioj en trifoliaj radikoj.
**Nitrogena fiksado** estas la proceso, per kiu la aera nitrogeno (en la molekula formo de N2) estas kaptita kaj transformita al nitrogenaj kombinaĵoj por pliaj ĥemiaj procesoj (ekz. amonio, nitrato kaj nitrogena dioksido).

La nitrogena fiksado estas okazigita de multaj diversaj bakterioj, protistoj, aktinomicetoj, cianobakterioj, kaj kelkaj tipoj de malaerobiaj bakterioj. Multaj pli evoluintaj plantoj formis simbiozan rilaton kun tiuj mikroorganismoj. La plej konataj estas la fabacoj kiel trifolio kun entenataj simbiozaj bakterioj en la tuberetoj de la radika sistemo. Ili produktas la nitrogenajn kombinaĵojn, kiuj helpas tiel sterkigi la agron. Multaj aliaj plantaj familioj havas similan simbiozon, ekzemple alno, *Ceanothus*, *Azolla*, *Allocasuarina*, kaj *Casuarina*. Kelkaj likenoj ankaŭ entenas nitrogen-fiksantajn cianobakteriojn.

La nitrogeno povas ankaŭ fiksiĝi por arta sterko en industriaj procesoj. La plej populara metodo estas la Procezo Haber.

Ne-papiliofloraj N-fiksantaj plantoj
------------------------------------

* *Lobaria pulmonaria* ( likeno )
* cikasoj
* gunero
* ruĝa alno
* *Ceanothus velutinus* (en: *Snowbrush*)
* *Myrica californica* (en: *Wax myrtle*)
* mahagono (*Cercocarpus ledifolius*)
* *Purshia tridentata* (en: *Bitterbrush*)
* *bizonbero* (en: *Buffalo berry*)
* *Casuarina equisetifolia* (en: *Beefwood*)

Vidu ankaŭ
----------

* Nitrogena ciklo
* Procezo Haber

  

* Kategorio Nitrogena fiksado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nostoko** estas genro de cianobakterioj trovitaj en malsamaj medioj kiuj formas koloniojn konsistanta el filamentoj de ĉeloj moniliformaj (kiel koliero) en gelatena ingo.

Nostoko oni povas trovi en grundo, sur malsekaj ŝtonoj, ĉe la fundo de lagoj kaj riveretoj (dolĉa kaj saleta akvo), kaj malofte en maraj medioj. Ĝi povas ankaŭ kreski simbioze ene de plantoŝtofoj, kiel la genro *Gunnera* de la divizio *Anthocerotophyta*, havigante nitrogeno al ilia gastigantoĉeloj tra malsamaj stacioj, konata kiel heterocistoj. Tiuj bakterioj havas fotosintezajn pigmentojn en ĝia citoplasmo por ebligi fotosintezon.

La specio *Nostoc flagelliforme* estas uzata en la ĉina kuirarto.

Specioj
-------

*Nostoc pruniforme*
*Nostoc flagelliforme*
*Nostoc* estas membro de la familio Nostokacoj de la ordo Hormogonaloj. 

* *N. azollae*
* *N. caeruleum*
* *N. carneum*
* *N. comminutum*
* *N. commune*
* *N. ellipsosporum*
* *N. flagelliforme*
* *N. linckia*
* *N. longstaffi*
* *N. microscopicum*
* *N. muscorum*
* *N. paludosum*
* *N. pruniforme*
* *N. punctiforme*
* *N. sphaericum*
* *N. sphaeroides*
* *N. spongiaeforme*
* *N. verrucosum*
**PITTNER Olivér** estis rumania hungara pentristo, redaktoro naskita en Lupény la 3-an de julio 1911 kaj mortinta en Târgu Mureş la 9-an de julio 1971.

Biografio
---------

Olivér Pittner la mezjernejon finis en Argentino, de kie lia familio relokiĝis en la fino de la 1920-aj jaroj en Rumanion. Inter 1930-1934 li faris artajn studojn en la Artistkolonio de Baia Mare. La rumanaj aŭtoritatoj pro lia maldekstraj manifestacioj en 1940 internigis lin en Caracalon. Post la Viena arbitracio li loksidiĝis en Marosvásárhely. Li estis la fondinto, respondecredaktoro kaj eldonisto de Szabad Szó ĝis septembro 1945; en 1945 li estis fondinto kaj sekretario de Salamon Ernő Népi Athenaeum, en 1946 la ekonomia direktoro de Székely Színház de Târgu Mureș. Li apartenis al la tria generacio de pentristoj de Baia Mare. Liaj majstroj estis János Krizsán kaj András Mikola, sed alte taksis liajn kreaĵaron ankaŭ Sándor Ziffer. Li vekis sensacion jam en la 1930-aj jaroj.

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1934 • Berger cukrászda, Nagybánya • Úságíró Klub, Szatmárnémeti.

Grupaj ekspozicioj
------------------

* 1969 • Linz • Torino
* 1970 • Dalles T. Bukarest
* 1992 • Nagybányai festészet a neósok fellépésétől 1944-ig, Miskolci Galéria, Miskolc
* 1996 • Nagybánya művészete, Magyar Nemzeti Galéria, Budapest.

Bibliografio
------------

* Murádin J.: Nagybánya - a festőtelep művészei, Miskolc, 1994.

Fonto
-----

* Artportalo.hu

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arto en Hungario


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Codex Ephraemi Rescriptus*, Nacia Biblioteko de Francio
La **palimpsesto** estas tia pergameno, el kio oni forigis skrape tekston por skribi novan anstataŭe. La anstataŭitan tekston oni povas videbligi per rentgenfluoreska analizo.

La naturo de pergameno permesis sian reuzon, male al papiro, kiu estas malforta materialo. Pergamenon oni povas lavi kaj skrapi por reuzado, papiron oni disŝirus se oni provus fari tion. Alie, pergameno estas tre multekosta, ĉar estas farita el haŭto de bestoj. La naturo de inko uzita en antikvo (forviŝebla) ankaŭ helpis la reuzo de pergamenojn, la mezepoka inko estis neforviŝebla kaj havas kemiajn formulojn malsamaj al tiuj de antikva tempo, pro kio la antaŭa teksto povas reaperi per kelkaj teknikoj.

Oni pensas ofte ke farado de pergameno haltis dum Mezepoko, sed tio ne estas vero. La farado de pergameno estas iom simpla, kaj daŭris preter la enkonduko de papero en okcidento, ĉefe de judoj, sed ĝia alta prezo igis homojn reuzi malnovajn pergamenojn.

Ankaŭ multaj homoj pensas (pro antaŭjuĝo aperita en Renesanco kaj Reformacio), ke palimpsestoj celis detrui tekstojn, kiujn la Eklezio kondamnis kiel maldecajn aŭ herezajn, sed plejparto de forigitaj tekstoj rilatis al personaj dokumentoj, leterojn, kontraktoj, ktp. t. e. tekstoj, kiuj estis literature negravaj. Foje, kompreneble, gravaj tekstoj ankaŭ estis forigitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Palimpsesto de Arkimedo

* Kategorio Palimpsesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Notkomposta programaro** estas uzantoprogramaro por notskribado per komputilo, kiu aparte okupiĝas pri la modelkoncepto de nototeksto. Male al sekvencigaj programaroj la pezocentro ne kuŝas en la prilaborado de muziko por si mem, malfone staras precipe la grafike korekta kaj samtempe legebla notbildo.

Programaroj kaj uzadokampoj
---------------------------

La unuaj programaroj uzeblaj por profesia notkompostado estis Finale (publikita en 1988) kaj Score (enkondukita en 1990 ĉe Schott). Finale ankaŭ spertis granda disvastiĝon ekz. inter komponistoj kaj ŝatokupantoj. Ĝin konkurencas Sibelius (ĉefe ekde la publikado de la versioj por Windows Macintosh en 1998/99), kiu laŭ funkciamplekso proksimume kompareblas kun Finale, sed estas pli facile lernebla kaj pli kaj pli estas akceptata en la noteldonejoj.

Malpli ampleksaj, sed ofte malpli kostaj programaroj ekzistas grandnombre. En la germanlingvaj landoj kaj regionoj grandas la uzantaro de capella. Kelkaj programaroj specialiĝas pri malvastaj uzantaroj kiel tiuj de aranĝistoj aŭ gitaristoj. Kadre de populara muziko ĉefe sekvencigaj kaj aŭdiaj programaroj kun integritaj notkompostaj funkcioj trafis sur vastan uzadon. La eldoneblecoj kaj la atingebla kvalito de la notbildo tamen restas malantaŭ specialigita notkompostaj programaroj.

Inter la liberaj notkompostaj programaroj troviĝas multaj, kiuj male al komercaj produktoj ne proponas grafikajn uzantinterfacojn. Uzanto komence faras tekstdosieron, kiu enhavas la kompostendan muzikon en formo de enigokodo. La programaroj legas (kiel TeX-tekstkompostsistemo) ĉi tiun tekstdosieron kiel enigokodo kaj el tiu generas grafikan eldondosieron. LilyPond estas la plej ampleksa reprezentanto de ĉi tiu kategorio.

Fontoj
------

1. ↑  Finale 2005 Priskribo de la programaro Arkivigite je 2009-06-11 per la retarkivo Wayback Machine de Golden Triangle PC Club
2. ↑  Priskribo sur Produkta hejmpaĝaro de Score Arkivigite je 2015-01-19 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑  Indikoj ĉe en:Sibelius notation program

Eksteraj ligiloj
----------------

* FAQ der Newsgroup de.rec.musik.machen Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine Vergleich der aktuell üblichen kommerziellen Notensatzprogramme
* Datenformate für Musiknotation Die dokumentierten Musiknotationsformate, sowie Programme, die die einzelnen Formate unterstützen. Keine Programme, die nur ihr eigenes undokumentiertes Format benutzen.
**Olmillos de Castro** [olMIljos deKAStro] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Alba, en la centro de la provinco. *Olmillos de Castro* estas etimologie tradukebla al *Ulmetoj de Fortikaĵo*, alude al tiu de Castrotorafe.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Castrotorafe.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Olmillos de Castro, Marquiz de Alba, Navianos de Alba kaj San Martín de Tábara, okupas totalan areon de 71,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 208 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 41 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas atestaĵoj de prahistoria kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado ligite al la fortikaĵo (kastelo) Castrotorafe. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la 13-a kaj 14-a jarcentoj la komarko apartenis al la Ordeno de Santiago. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756302
 |
La hepato de ŝafo. La hepato estas unu el la ĉefaj organoj de la korpo.
La floro estas la reprodukta organo de Angiospermoj. Tiu floro de *Hibiscus* estas hermafrodita, kaj ĝi enhavas stamenon kaj karpelaron.
La **organo** estas distingebla regiono de ĉeloj en multĉela organismo, kiuj faras distingeblan funkcion. Organoj en la homa korpo inkluzivas la koron, pulmojn, cerbon, stomakon, lienon, pankreason, renojn, hepaton, intestojn, uteron, vezikon, ktp. Kelkaj konsideras la haŭton esti la plej granda organo en la homa korpo.

**Plantorgano** estas funkcia, sed ne nur morfologia klasigebla parto de la planto. Unuarange tio estas la diversaj tigaj-, foliaj- kaj radiktipoj kaj ties partoj krome ties metamorfozoj.

La plantorganoj servas al la jenaj ĉefaj taskoj

* ŝtofinterŝanĝo,
* substanc-/energistokado,
* metabolismo,
* datentransigo (ekscittransigo, ekscitprezento) kaj
* fizika separiĝo kontraŭ la medio.

### Tigo

* vaskulaj faskoj, por la transporto de akvo kaj nutraĵoj
* ŝelo kiel mekanika protekto
* filokladio metamorfozo de la tigo cele al la fotosintezo

### Folio

* florfolioj cele al la seksa reproduktado
* folioj por la fotosintezo

### Radiko

* tuberoj kiel rezervorganoj
* aktinorizo por kreo de ejo por nitrogenfiksantaj bakterioj
* radikharoj por adsorbi akvon kaj nutraĵojn

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Medicino
* Organismo
* Organkomerco
* Planta histo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Organo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Kruco** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Vác. Ĝi estas la plej malnova kirko en la urbo, iam ĝi apartenis al la franciskanoj, la alternativaj nomoj estas fortikaĵa aŭ monaĥa preĝejo.

Historio
--------

En Vác Stefano la 1-a (Hungario) fondis diocezon, sed nur postmorte en 1074 oni konstruis romanikan katedralon. La tataroj detruis ĝin en 1241. Post la tatara invado Béla la 4-a (Hungario) konstruis gotikan kirkon en la sama loko, sed ĉirkaŭe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Dum regado de Matiaso la 1-a (Hungario) la aspekto iĝis renesanco. La turkoj detruis ĝin en 1620. En 1719 franciskanoj alvenis, ili konstruis barokan preĝejon kun kun apuda monaĥejo inter 1721-1761.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en la fortikaĵa monteto, kiu estas la plej alta punkto de Vác. La fasado estas simetria, en la fasado estas ankaŭ 3 niĉoj kun statuoj pri Sankta Francisko el Asizo, Sankta Antonio el Padovo kaj Sankta Maria. Ĉe la enirejo estas videbla ŝtona kruco farita supozeble en 1800. Maldekstre la kirko kontaktiĝas kun la monaĥejo. La turo altiĝas ĉe la sankteja parto. Interne estas 3 navoj. La ĉefaltaro estis skulptita el ligno inter 1726-1729. La mecenato estis István Koháry (reĝa juĝisto).

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

La ĉefaltaro

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2019-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* La preĝejo en la iama fortikaĵoLa preĝejo en la iama fortikaĵo
* PordoPordo
* Statuo Sankta Francisko el AsizoStatuo Sankta Francisko el Asizo
* Statuo Sankta Antonio el PadovoStatuo Sankta Antonio el Padovo