**Eumir Deodato de Almeida** (22-an de junio 1942 en Rio-de-Ĵanejro) estas brazila ĵazpianisto, aranĝisto, komponisto kaj produktisto.

Edukado
-------

La muzika sininstruinto sekvis krom sia akademia edukado dum unu kaj duon jaroj eksterdoman studon de aranĝado ĉe la Konservatorio Berklee kaj plenumis karieron maltipan por ĵazmuzikisto. Li laboris jam meze de la 1960-aj jaroj intense kiel pianisto kaj aranĝisto en la bosanovo-mondeto de Rio-de-Ĵanejro. Kelkaj rimarkindaj muzikalbumoj (ekz. *Os Catedraticos*) kun ega perkuta orgena pezocentro analoge al sonregistraĵoj de Jimmy Smith ekestis en 1964/65. Deodato tiutempe jam estis establiĝinta muzikisto en la treege produktema muzikmondeto de Rio-de-Ĵanejro kaj kunlaboris je multaj sonregistraĵoj. La kanto *Spirit of Summer*, kiun li komponis, gajnis la unuan premion je la kantofestivalo de Rio-de-Ĵanejro en la jaro 1967. Post sia elmigrado en Usonon en 1967 perite de gitaristo Luiz Bonfá li renomiĝis post komcencoj kiel komponisto de varbaj rekonmelodietoj, aranĝisto, studiomuzikisto kaj komponisto komence de la 1970-aj jaroj kiel ĵaz- kaj funkmuzikisto. Tiutempe li kunlaboris interalie kun Walter Wanderley, Milton Nascimento, Antônio Carlos Jobim, Marcos Valle kaj João Donato.

CTI Records
-----------

La nun sekva konstanta kunlaboro kun la usona produktisto Creed Taylor, fondinto de CTI Records, antaŭe ĉe Verve, A&M kaj Impulse!, decide antaŭenigis finfine la karieron de Deodato. Lin invitis Taylor, aranĝi por Wes Montgomery *Down Here on the Ground* (1968). Deodato ja hezitis, finfine akceptis tamen por tri pecoj. Je ĉi tiuj registradkunsidoj ankaŭ kunmuzikis Herbie Hancock, poste pioniro de kunfando-ĵazo, stilmiksaĵo inter funko, ĵazo kaj roko

Tiel ekestis mejlŝtonoj de la populara usona muziko, ekz. *Sinatra & Company* (1971), la dua albumo de Frank Sinatra kun kantoj de Antônio Carlos Jobim, krom tio ekestis surdiskigoj kun muzikistoj kiel Astrud Gilberto, Stanley Turrentine, Roberta Flack kaj Aretha Franklin.

En 1972 Deodato kunlaboris en la ĉiustelulara koncerto de CTI en Holivudo. Saman jaron ankaŭ ekestis la brazila albumo *Os Catedraticos 73* kun la unua versio de *Skyscrapers*. La komenca populariĝo de kunfandoĵazaj diskoj en Usono ebligis al Deodato la pliampleksan realigon de liaj propraj ideoj.

Trarompo
--------

Lia unua albumo en Usono, *Prelude* (surdiskigita kun famuloj kiel Billy Cobham ĉe frapinstrumentaro kaj Ron Carter ĉe baso, same kie kun juna John Tropea ĉe gitaro), donis al li en 1973 la grandan trarompon. La kaprica miksaĵo el klasika muziko kaj ĵazbandego, ĵazo kaj rokmuziko transpaŝis la limojn inter artaj kaj distraj muzikĝenroj. Precipe lia funkoversio de simfonia poemo *Also sprach Zarathustra* fariĝis en Anglujo kaj Usono granda sukceso, alportis al li Gremion kaj pluajn distingojn kaj konatigis la ĉeftemon el la samnoma komponaĵo de Richard Strauss al publiko pli juna, pli fora de klasika muziko. En intervjuo Deodato diris, ke *Also sprach Zarathustra* estis plejparte malpreparita, spontana registraĵo.

La mallonge poste ekestinta posteula albumo *Deodato 2* (1973) unuigis similajn kruciĝo- kaj kunfando-sonojn, krom propraj komponaĵoj denove famajn verkojn de la klasika muziko, ekz. *Rhapsody in Blue* de George Gershwin aŭ la *Pavane* de Maurice Ravel. La albumo tamen komerce malsukcesis, je kio ankaŭ rolis vendo- kaj disdono-politikaj decidoj. Ĉi tio ruinigis la rilaton inter Deodato kaj lia produktisto Creed Taylor, kaj Deodato forlasis eldonejon CTI. Ĉi tiu kaj ankaŭ la sekvaj albumoj ĉe MCA kaj Warner Bros. nuntempe spertas ege pli pozitivan taksadon ol je la tempo de sia. Ekde 1975 Deodato sin elprovis ankaŭ ĉiam denove je la ĝenro de diskotekomuziko. *Caravan* (1975), *Whistle Bump* (1978) kaj *S.O.S. Fire in the Sky* (1984) atingis po unu rangon inter la unuaj dek de la ranglistoj.

Plua evoluo
-----------

En 1989 aperis la ĝis nun lasta albumo je lia nomo. Deodato tamen ĉiam denove kunlaboris je malkutimaj projektoj, ekz. en 1976 je surdiskigoj kun kantisto Massimo Ranieri, je kio ili adaptis inter aliaj pecojn de Albinoni, Schubert, Chopin kaj Rodrigo.

Krome Deodato komponis ekde la 1960-aj jaroj kelkajn filmmuzikojn (i. a. *The Girl from Ipanema*, *The Gentle Rain*, *The Adventurers*, *The Black Pearl*) kaj parte ankaŭ mem registradmuzikis ilin, laste en la brazila filmo *Bossa Nova* (2000). En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj Deodato ĉefe renomiĝis kiel produktisto kaj aranĝisto de *Kool & The Gang* kaj Björk.

Aktuale
-------

En 1997 la du albumoj *Prelude* kaj *Deodato 2* aperis laŭ nova postpreparita kvalito sub la titolo *CTI Master Series* kiel lumdisko. Novan version de *Also sprach Zarathustra* liveris la germana bando Mardi Gras.bb kunlabore kun Deodato en la jaro 2000.

Ekde 2001 Deodato denove aŭdiĝas kiel koncertmuzikisto. Pli novaj sonregistraĵoj kunverkitaj kun li devenas de muzikistoj kiel Carlinhos Brown, Ithamara Koorax, Lisa Ono, k.d. lang kaj Milton Nascimento.

Albumoj de la muzikisto
-----------------------

* 1964/65 *Inutil Paisagem*, *Ataque*, *Impulso*, *Samba Nova*, *Tremendão*, *O som dos Catedraticos*
* 1972 *Percepção*
* 1973 *Prelude*
* 1973 *Os Catedraticos 73*
* 1973 *Deodato 2*
* 1974 *2001 Space Concert* en Madison Square Garden je Novjorko kun Airto Moreira
* 1974 *Whirlwinds*
* 1974 *Artistry*
* 1975 *First Cuckoo*
* 1976 *Very Together*
* 1976 *Meditazione*
* 1977 *Concierto di Aranjuez*
* 1978 *Love Island*
* 1979 *Knights of Fantasy*
* 1980 *Night Cruiser*
* 1982 *Happy Hour*
* 1984 *Motion*
* 1989 *Somewhere out There*
* 2002 *Summer Samba*
* 2007 *Eumir Deodato Trio – Ao vivo no Rio*
* 2010 *Eumir Deodato – The Crossing*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eumir Deodato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Retpaĝo de Eumir Deodato Arkivigite je 2006-04-27 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Joel Whitburn: *Hot Dance/Disco 1974-2003, 2004, Seite 75, ISBN 0-89820-156-X*

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385653
* GND: 134357752
* LCCN: n91107819
* VIAF: 29717693
* ISNI: 0000 0000 5948 2906
* SUDOC: 158996879
* BNF: 138931809
* MBA: 4b6d948c-372d-44e0-ba09-a649cc0e5c76
* BIBSYS: 9033544
* ICCU: UBOV775988
* BNE: XX842447
 |