recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Louis Seymour Bazett Leakey** (naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1903, mortis la 1-an de oktobro 1972) estis kenja-brita paleoantropologisto kaj arkeologo kies laboro estis grava en la pruvado ke la homa specio evoluis en Afriko, precipe per la eltrovoj faritaj ĉe la Valo de Olduvai kun lia edzino, same paleoantropologisto Mary Leakey. Kun la establado de programo de esplorado en Orienta Afriko, li ankaŭ instigis multajn estontajn generaciojn daŭri ĉi tiun sciencan laboron.

Alia el la heredaĵoj de Leakey devenas de lia rolo en la subteno de kampesploroj de primatoj en iliaj naturaj vivejoj, kion li vidis kiel kernan punkton por kompreni homan evoluon. Li koncentris sian apogon sur tri virinaj esploristoj, Jane Goodall, Dian Fossey kaj Birutė Galdikas. Ĉiu el ili fine fariĝis grava scienculo en la kampo de primatologio. Leakey ankaŭ instigis kaj subtenis multajn aliajn doktoriĝantojn, precipe de la Universitato de Kembriĝo.

Leakey ankaŭ ludis rolon en la kreado de organizoj por estonta esploro en Afriko kaj por protektado de sovaĝa vivo tie.

Pluraj membroj de la familio Leakey fariĝis eminentaj scienculoj per si mem. Li estas la patro de paleoantropologisto Richard Leakey kaj la botanikisto Colin Leakey.

Li estas aŭtoro de multnombraj verkoj pri liaj esploroj, kelkaj el ili tre sukcesaj siatempe.

Eksteraj ligoj
--------------

* LeakeyFoundation.Org – La Fondaĵo Leakey: ne-profita organizo dediĉita al kreskigo de scienca scio, edukado kaj publika kompreno de homaj devenoj, evoluo, konduto kaj supervivo.

Referencoj
----------

* Kategorio Louis Leakey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑   Familio Leakey.
**La Calera** (Kalkominejo aŭ Kalkoproduktejo), kies indiĝena nomo estas *Teusacá*, estas urbo kaj unu el 116 municipoj de la departemento Kundinamarko, Kolombio. Ĝi situas en la okcidento de la Provinco Guavio, proksimume je 18 kilometroj nordoriente de Bogoto, proksime de Chapinero kaj Usaquén, kaj 2746 metrojn super marnivelo. Ĝi formas parton de la Metropola areo de Bogoto, laŭ la censo de DANE de 2005. Tiam ĝi havis 27 527 loĝantojn.

Ekonomio
--------

Ĝia ekonomio estas varia, ĉar ĝi inkludas la agrikulturon tradician de terpomoj, maizo, karotoj ktp. krom la brutobredadon de bovinoj, ĉevaloj, ŝafoj, kaproj, trutoj ktp. Aliflanke estas grava mina espluatejo de kalkoŝtono kaj sablo. Krome estis industrio de produktado de cemento Samper (sed kiu estis translokigita en 1998) de la multnacia Cemex, la Agua Manantial de The Coca Cola Company, kaj krome ene de la teritorio de La Calera estas la du grandaj akvoreservejoj kiuj liverasakvon al la Akvedukto de Bogoto: nome San Rafael kaj Chingaza. Ankaŭ la turismo estas grava, ĉae de tie oni povas aliri al la Nacia Parko Chingaza, al la rigardejo Vía Bogotá- La Calera, al la zono de dancejoj, kaj ankaŭ multaj bienoj por ripozado kuŝas en La Calera.

Limoj
-----

* Norde: Guasca y Sopó.
* Sude: Choachí, Fómeque kaj Bogoto.
* Oriente: Guasca, Junín kaj Fómeque.
* Okcidente: Bogoto.
Ĉedarfromaĝoj, tradicie maturiĝante en kavo apud Cheddar.
**Ĉedaro** estas flava ĝis oranĝe flava, iom pikanta el bovina lakto farita dura fromaĝo kiu origine nur estis farita en 
Cheddar, vilaĝo en la brita Somerset. La fromaĝo tie maturiĝis en nombro da kavoj, en kiuj la temperaturo, humido- kaj lumocirkonstancoj estis tre konstantaj.

Ĉedaro estas farata en Britio, Irlanda respubliko, Kanado, Usono, Aŭstralio, Nov-Zelando kaj Svedio. Plej ofte tiam temas pri amasproduktado kaj la kvalito kaj gusto treege varias. Dum tiu fabrkado kelkfoje oni aldonas fandosalon por plimoligi la ĉedaron kaj plifaciligi la fandiĝon, inter aliaj ĉar la rapidmanĝaindustrio tion deziras.

La pikanta gusto ekestas pro la maturiĝa procedo, kio ĉe metie farita fromaĝo povas daŭri pli ol du jarojn. La tipa oranĝa koloro ekestas pro aldono de la kolorigilo anato (E-160b).

Ĉar ĉedaro estas fabrikata en tiom da lokoj, tiu fromaĝo estas laŭ direktivoj de la EU ne plu protektata kiel regiona produkto. 'West Country Farmhouse Cheddar' tamen validas kiel protektata originonomo.

Referencoj
----------

1. ↑  Smale, Will, "Separating the curds from the whey",  *BBC Radio 4 Open Country*, 2006-08-21. Kontrolita 2007-08-07.
2. ↑
3. ↑  Brown, Steve; Blackmon, Kate; and Cousins, Paul. *Operations management: policy, practice and performance improvement*. Butterworth-Heinemann, 2001, pp. 265–266.

* Kategorio Ĉedaro (fromaĝo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ákos Ráthonyi** [Akoŝ rAtonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ráthonyi Ákos** estis hungara aktoro, operetkantisto, bonvivanto. Lia plena nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Ráthonyi Zsigmond Ödön Ákos,* lia filo estis Ákos Ráthonyi (reĝisoro).

Ákos Ráthonyi sur scenejo
Ákos Ráthonyi  naskiĝis la 8-an de novembro 1868 en (Hungara reĝlando) en Kökényesd (nuntempa Porumbesti en Rumanio), li mortis la 24-an de marto 1923 en Veľká Sevľuš (Ĉeĥoslovakio), nuntempa Vinohradiv en Ukrainio.

Biografio
---------

Ákos Ráthonyi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1891. Inter 1892-1894 li apartenis al teatra trupo de Nacia Teatro (Kolozsvár), poste li revenis al Budapeŝto. Post fondo de Gaja Teatro li estis tie membro, inter 1898 kaj 1906 li estis la ĉefa bonvivanto en Teatro Magyar. En 1908 li edziĝis jam dufoje (pli frue en 1893) kaj li plene forlasis la scenejon. Li okupiĝis plu pri sia bieno kaj li havis postenon en la kalvinisma eklezio.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár:
	+ *Víg özvegy* - Danilo (prezentita 330-foje)
	+ *A drótostót* - Milos
* Ferenc Herczeg: *Gyurkovics lányok* - Horkay
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Eisenstein

Lia sola filmrolo
-----------------

* *A tánc* (1900)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2012-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio kun foto
monbileto de 1 Ĉednestria rublo laŭ la dezajno de 2007, kun portreto de Aleksandr Suvorov
La  **ĉednestria rublo** (foje ankaŭ nomata **transnistria rublo**, moldave per cirilaj literoj *рублэ транснистрянэ*) estas la loka valuto de la internacie ne agnoskata ŝtato *Ĉednestria Moldava Respubliko* en la regiono Ĉednestrio, la parto de la eksa sovetunia respubliko Moldavio oriente de la rivero Dnestro, en kiuj multaj loĝantoj strebas pri sendependeco de Moldavio kaj posta aliĝo de la sendependiĝinta ŝtato al la Rusia Federacio.

Unu ĉednestria rublo konsistas el 100 kopekoj. La valuto ekstere de la regiono ne estas agnoskata kaj nur estas limigite konvertebla (ŝanĝebla) al aliaj valutoj. Tial ĝi ne havas propran kodon laŭ la normo ISO 4217; en Ĉednestrio kutimas la mallongigo *PRB*.

Ekzistas moneroj de 1, 5, 10, 25 kaj 50 kopekoj, kaj monbiletoj de 1, 5, 10, 25, 50, 100, 200 kaj 500 rubloj. Ilia dezajno grandparte similas la stilon de antaŭaj moneroj kaj monbiletoj el Sovetunio. La unuaj monbiletoj estis eldonitaj dum la jaro 1994. Jam dum aŭgusto de la sama jaro enkondukiĝis dua serio de la valuto same nur en formo de monbiletoj, kiu validis ĝis la jaro 2000 kaj egalvaloris 1000 originajn rublojn. Dum 2000 enkondukiĝis tria serio, laŭ kiuj unu nova rublo egalvaloris 1 000 000 malnovajn. Ekde tiam ekzistas kaj moneroj kaj monbiletoj. La aktuala dezajno (la motivoj restis samaj) estas el la jaro 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉednestria rublo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la centra banko de Ĉednestrio
* bildigoj kaj priskriboj de la moneroj (en la rusa, angla kaj germana)
* bildigoj kaj priskriboj de la monbiletoj (en la rusa, angla kaj germana)
* pliaj bildigoj kaj priskriboj de la monbiletoj (en la germana) Arkivigite je 2008-05-06 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rValutoj de Eŭropo |
| --- |
| Albana leko • Belorusa rublo • Brita pundo • Bulgara levo • Ĉeĥa krono • Ĉednestria rublo • Dana krono • Eŭro • Feroa krono • Ĝibraltara pundo • Hungara forinto • Islanda krono • Ĵerseja pundo • Konvertebla Marko de Bosnio kaj Hercegovino • Makedona denaro • Moldava leo • Norvega krono • Pola zloto • Rumana leo • Rusa rublo • Sveda krono • Svisa franko • Serba dinaro • Turka liro • Ukrainia hrivno | Situo de Eŭropo |

 |
Nova gvardiejo en Vajmaro
**Ĉefa gvardiejo** (germane: *Hauptwache*) aŭ **Nova gvardiejo** (germane: *Neue Wache*) en Vajmaro, Germanujo, starigitis inter 1834–1838 laŭ planoj de Clemens Wenzeslaus Coudray.

Detaloj
-------

Ĝi konstruitis ĉe *Grüner Markt* (hodiaŭ: Platz der Demokratie 4) kiel trietaĝa domo anstataŭanta pli fruan samfunkcian deĵorantarejon. Nun ĝi estas parto de la studadcentro de Biblioteko Dukino Anna Amalia. Najbaras la de li planitaj lignaj haloj kvazaŭ enirejojn je Ruĝa Kastelo kaj Flava Kastelo. Antaŭ la intera muro post la Ruĝa kaj Flava Kasteloj estas Ildefonso-puto. Kune kun la arĥitektura kovraĵo de la lignaj haloj la Ĉefa gvardiejo estas digna kajbela finiĝo de la kastela antaŭplaco.

La dividiĝo de la fasado kun forte elstantantaj mezkolonoj kaj la supre de la alero kurbiĝinta gablo en formo de antika timpano memorigas onin je Andrea Palladio. La konstruaĵo estas klasikisma. En 1911 faritis pligrandiĝo por la Duka ĉambro ankaŭ kun elsaltanta kolonego kaj galbo. La iam sepaksa ejo kvazaŭ duobligitis per ses aliaj aksoj spegulbilde. En la gablospaco de ambaŭ videblas la duka blazono de Vilhelmo Ernesto (Saksio-Vajmaro-Eisenach) kun multo da dekoracio el kverka foliaro kaj laŭra branĉo. Restaŭrado iĝis en a jaro 1993-a.

Tiu ĉi konstruaĵo memkompreneble troviĝas sur la listo de unuopaj monumentoj vajmaraj protektotaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

50.979492811.3313975Koordinatoj: 50° 58′ 46″ N, 11° 19′ 53″ O (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Art. *Neue Wache*, ĉe : Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 330.
2. ↑
3. ↑  Rolf Bothe: *Clemens Wenzeslaus Coudray: 1775–1845; ein deutscher Architekt des Klassizismuŝ', Köln; Weimar; Wien: Böhlau, 2013, p. 415 kaj noto 540.*
4. ↑  Rolf Bothe: *Clemens Wenzeslaus Coudray: 1775–1845; ein deutscher Architekt des Klassizismuŝ', Köln; Weimar; Wien: Böhlau, 2013, p. 414-415, ISBN 978-3-412-20871-4*
**Ĉevaltira fervojo** estis antaŭulo de hodiaŭaj fervojoj kaj elektraj tramoj. Temis pri vagonoj tirataj sur malpeza fervoja supraĵo per ĉevalo. Ili estis konstruitaj komence de la 19-a jarcento tra la tuta mondo. Sur ĉeĥa kaj aŭstria teritorioj tiel ĉi estis konstruita en la jaro 1825 ĉevaltira tramo Linz–České Budějovice, la unua publika fervojo en la eŭropa kontinento. Sur la teritorio de tiama Habsburga monarkio tiutempe ekzistis jam kelke da privataj ĉevaltiraj tramoj – en Graz estis konstruita ĉevaltira tramo por transporti ercon jam en la jaro 1810. 

Ĉefa ideo estis malaltigo de transportaj elspezoj. La ĉevalo kapablis sur reloj tiri danke al malgrandigo de vetura rezisto multfoje pli pezan ŝarĝon ol en ĉevaltira veturado.

La erao de la ĉevaltiraj tramoj daŭris nur mallongtempe kaj ankoraŭ en la unua duono de la 19-a jarcento ili estis forpuŝitaj de vaporlokomotivoj. En enurba amasa transporto la ĉevaltiraj tramoj validiĝis en la dua duono de la 19-a jarcento, ĝis kiam ili estis anstataŭigitaj je ŝanĝo de la jarcentoj per elektraj tramoj.

Bildgalerio
-----------

* Vagono por transporto de karbo
* Novjorko 1895
* Vagono de ĉevaltira tramo en Berlino, Tipo Metropol, 1885
* Rekonstruita vagono de la fervojo Linz-České Budějovice sur renovigita kelkcentmetra sektoro en Aŭstrio
**Álvaro CUNHAL** (10-a de novembro de 1913, en Koimbro - 13-a de junio, 2005 en Lisbono) estis gvidanto de la Portugala Komunista Partio inter 1961 kaj 1992 kiel ĝenerala sekretario, poste prezidanto.

Álvaro Cunhal studis juron kaj kiel studento alpaŝis en 1931 la kontraŭleĝan komunistan partion dum diktaturo de Salazaro.

En 1949 oni juĝis lin je 20-jara mallibrejo. Li sukcesis en 1960 eskapi kun kelkaj komunistoj el la fifama Peniche-fortikaĵo. Poste li emigris kaj el Prago, Moskvo kaj Parizo direktis la PKP-on. Ĝi revenis en 1974, antaŭ 4 tagoj de la revolucio en Portugalion, li kaj la komunistoj preskaŭ akiris la potencon.

Li estis ĝismorta stalinisto, kiu rifuzis la eŭrokomunismon kaj ankoraŭ en 2000 alvokis al klasbatalo.

Cunhal tradukis dum la prizonaj jaroj al portugala lingvo la tragedion "Reĝo Lear" de Shakespeare. Lia prizona memorlibro aperis eĉ en Hungario sub kaŝnomo de Manuel Tiago. Li senvualigis sin nur antaŭ jardeko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44236
* GND: 118895524
* LCCN: n50075996
* VIAF: 85683784
* ISNI: 000000010921816X
* SUDOC: 068669720
* BNF: 177137068 125992702, 177137068
* NKC: xx0059427 xx0059428, xx0059427
* ICCU: LO1V026992
* BNE: XX1632180 XX987342, XX1632180
 |
Plenkunsidejo de la Landa Parlamento.
Interno de la plenkunsidejo.
La **Ĉefa konstruaĵo de la Turingia Landa Parlamento** estas unu el tri konstruaĵoj parlamentrilataj en Erfurto. Temas pri nova konstruo de 2001-03 planita fare de la arkitekto Michael Weindel. Ĝi konsistas siavice el du partoj - la vestiblokonstruaĵo norde kaj la plenkunsidejo sude.

Norda parto
-----------

La t.n. vestiblokonstruaĵero konstruitis inter januaro 2001 kaj junio 2002 kiel trietaĝa komplekso el ŝtalo, betono kaj vitro kun kvar aloj ĉirkaŭ interna korto. Oni unuigis ĝin kaj kun la frakciejo kaj kun la plenkunsidejo. Gastigas ĝin diversajn ĉambrojn, ekz. por la diversaj komisionoj, la gazetarkonferencoj kaj la kantino.

Suda parto
----------

Sude apudas la plenkunsidejo, duetaĝa kun vitra fasado. Ekde aŭgusto 2002 oni konstruis la kubformaĵon; tie troviĝas ankaŭ la galerio por la vizitantoj kaj la studioj radiofoniaj kaj televidaj. 

La kostoj por la tuto sumiĝis je 31,240.000 da eŭroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Turingia Landa Parlamento

Literaturo
----------

* Thüringer Ministerium für Bau und Verkehr (eld.): *Der Freistaat Thüringen baut*, Gehrig Verlagsgesellschaft, Merseburg 2004, DNB 973225092

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la konstruaĵo. Arkivigite je 2009-10-16 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉevoja ŝtonkruco en la paroko de Combarro, Poyo, Galegio (Hispanio).
La ***ĉevoja ŝtonkruco*** estas religia monumento konsistanta el kruco kutime farita el ŝtono (sed kelkaj troveblas el ligno) sur kolono, situanta en publika loko, ĉefe vojkruciĝoj, atrioj de preĝejoj aŭ deklivoj. Ĝi povas esti parto de Via crucis. Ĝi estas unu el la plej karakterizaj monumentoj de Portugalio kaj Galegio (kie oni nomas ilin cruzeiros kaj cruceiros, respektive), kvankam ĝi povas troviĝi ankaŭ en aliaj punktoj de la Kantabra Kornico aŭ en Kastilio kaj Leono (ekzemple en Sepúlveda). Ili ekzistas ankaŭ en aliaj partoj de Hispanio, kun malsamaj karakterizaĵoj kaj nomoj, ekzemple. Pro la iberia kultura heredaĵo, ili estas ankaŭ abundaj en la kolonia arkitekturo de Brazilo. En Irlando, Britio kaj Anglio ankaŭ eblas trovi ĉevojajn ŝtonkrucojn, precipe antaŭ religiaj lokoj.

La historia kunteksto, en kiu evoluis galegaj-portugalaj ŝtonkrucoj, estas la religia medio kreita de la kontraŭreformacio. Ne ekzistas ĉevojaj ŝtonkrucoj antaŭ la Koncilio de Trento, kiuj finiĝis en 1564, kaj estas bone sciate, ke ekde la Koncilio, en kiu ne malmultaj galegoj partoprenis, ilia nombro pliiĝis eksponente.

* Kategorio Ĉevoja ŝtonkruco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Mauricio BACARISSE Casulá** (Madrido, 20a de aŭgusto 1895 - Madrido, 4a de februaro 1931) estis hispana poeto, verkisto, eseisto, tradukisto kaj kunlaboranto en ĵurnalismo, kuzo de la komponisto Salvador Bacarisse.

Biografio
---------

Li studis en la *Collège de la Société Française* de Madrido (nun Liceo Francés). Pro malfacila ekonomia situacio de la familio, li devis eklabori jam en 1911, kion kombinis kun la mezlernejo kaj poste kun la kariero de Filozofio en la Universitato de Madrido, kie gradiĝis en 1922. Desempeñó la cátedra de filosofía por oposición en los institutos de Mahón, Lugo y Ávila. 

Su primer libro fue el poemario *El esfuerzo* (1917), encuadrado en la estela del Modernismo y de Juan Ramón Jiménez. *El paraíso desdeñado* (1928) y *Mitos* (1930) presentan ya formas y temas anclados en el ámbito de la poesía pura y el influjo del Ultraísmo. Fue incluido por Gerardo Diego en la segunda edición de su antología *Poesía española contemporánea* (1934). Práctiicamente olvidado tras su temprana muerte a los 36 años de edad, en 1989 se editó su *Poesía completa*. Su producción narrativa se reduce a *Las tinieblas floridas* (1927) y *Los terribles amores de Agliberto y Celedonia* (1931) (Premio Nacional de Literatura de 1930), obra de técnica y contenidos típicamente vanguardistas. Asiduo a la tertulia del Café Pombo, aparece retratado por José Gutiérrez Solana en su famoso lienzo, *Tertulia del café de Pombo*.

Como traductor, pueden citarse *Los poetas malditos* y *Antaño y ayer*, ambas de Paul Verlaine, y *Edipo rey*, de Sófocles (en colaboración con Luis Fernández Ardavín).
Reconocido, con el paso del tiempo, como el hombre de la gabardina blanca en la foto generacional del Ateneo de Sevilla en homenaje a Góngora, en 1927, Mauricio fue primo del compositor Salvador Bacarisse Chinoria.

Referencias
-----------

Ŝablono:Listaref

Bibliografía
------------

1. ↑   Tag y referencia.
La berlina maratono havas la renomon esti aparte ebena kaj rapida kurejo
La **Ĉefaj Mondaj Maratonoj** (angle *Abbott World Marathon Majors*, origine konata kiel World Marathon Majors (mallongigita **WMM** aŭ **ĈMM** respektive)) estas ĉampionec-stila konkurenco por kurantoj de maratono kiu ekis en 2006. Ĝi enhavas ses ĉiujarajn kurkonkurencojn por la urboj Tokio (starte en 2013), Berlino, Bostono, Ĉikago, Londono, kaj Novjorko (escepte en 2012), unu duajaran kurkonkurencon, nome la Maratono de la Atletika Monda Ĉampionado, kaj kvarajaran kurkonkurencon, nome la Maratono de la Someraj Olimpikoj.

Ĉiu serio de ĈMM origine daŭris du kalendarajn jarojn; el kiuj la dua de serio koincidis kun la unua de la venonta. Starte en 2015, ĉiu serio ekas per urba konkurenco kaj finas per la venonta urba konkurenco; Serio IX startis en Februaro 2015 ĉe la Tokia maratono kaj finis tie en Februaro 2016; Serio X startos kaj finos per la Bostona maratono 2016/2017. Ĝi komencis esti sponsorita de medicina entrepreno Abbott en 2015.

Ekinte per Serio X ĉe la 2016 Bostona Maratono oni aldonis rulseĝajn konkurencojn kaj por viroj kaj por virinoj.

Fine de ĉiu serio de ĈMM la venkintaj viro kaj virino ricevas 500,000 usonajn dolarojn, kio faras totalan premion de unu miliono da usonaj dolaroj.

Referencoj
----------

1. ↑   McCracken, Amanda. "World Marathon Majors 2014 Season Kicks Off in Japan". Running Times.  Alirita la 10an de Junio 2017.
2. ↑   Belson, Ken. "Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon". New York Times.  Alirita la 10an de Junio 2017.
3. ↑  How It Works. World Marathon Majors. Alrita en 2011-11-07.  Arkivigite je 2012-11-05 per la retarkivo Wayback Machine Limigita aliro
4. ↑  "ABBOTT CELEBRATES THE POWER OF HEALTH AND ACHIEVEMENT AS FIRST-EVER TITLE SPONSOR OF WORLD MARATHON MAJORS". World Marathon Majors.  Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 10an de Novembro 2015.
5. ↑  "ABBOTT CELEBRATES THE POWER OF HEALTH AND ACHIEVEMENT AS FIRST-EVER TITLE SPONSOR OF WORLD MARATHON MAJORS". World Marathon Majors.
RapidumskatoloRapidumskatolo (interna parto)
**Rapidumskatolo**, **rapidumstango** aŭ **rapidumujo** estas agregaĵo (kiel regulo, dentrada) de diversaj industriaj mekanismoj (ekz-e, ilmaŝinoj) kaj transmisioj de motoraj veturiloj.

Rapidumstango
La rapidumstango servas por ŝanĝi la angulan frekvencon kaj tordan momanton inter pli vastaj limoj, kion ne povas doni la veturila motoro. Kiel regulo, tio rilatas al la eksplodmotoroj, kiuj havas nesufiĉan adaptiĝemon. Veturilojn kun vaporaj aŭ elektraj (tramo, trolebuso) motoroj oni normale produktas sen rapidumskatolo, ĉar la lastaj havas altan adaptiĝemon kaj ŝanĝas la angulan frekvencon kaj tordan momanton inter pli vastaj limoj diference de la eksplodmotoroj. La rapidumskatolo utilas ankaŭ por fari movon de veturilo malantaŭen kaj por daŭre disigi motoron disde movilo dum funkciigo de la motoro kaj ĝia funkciado dum halto.

En metaltranĉaj kaj aliaj ilmaŝinoj la rapidumskatolo uzatas, unuavice, por doni optimumajn reĝimojn de tranĉado – angulajn frekvencojn (rapidojn de cirkulado) de tranĉa instrumento aŭ prilaborata peco (ekz-e, angula frekvenco de tornomaŝina aŭ bormaŝina spindelo).

Vidu ankaŭ
----------

* Senŝtupa rapidumŝanĝilo

* Kategorio Rapidumskatolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑
Listo de ĉeĥa filmo.

Filmoj
------

Orgojla reĝidino - Reĝidino kun ora stelo - Estis foje reĝo - Markéta Lazarová - La Blanka Malsano - Krakatito - Severe observataj trajnoj - Kolja - Ecce Homo Homolka - Jan Hus - Jan Žižka - Kontraŭ ĉiuj - Kun vi min amuzas la mondo - Ho ruk - Pudro kaj benzino - La mondo apartenas al ni - La bakisto de la imperiestro - La imperiestro de la bakisto - Ho venu virkato - Sinjoro Tau - Limonada Joe - Arabela - Ať žijí duchové!

### Kartunoj

Krtek

Film-verkistoj
--------------

Vladimír Körner - Jiří Brdečka - Jiří Hubač - Jaroslav Dietl -

Reĝisoroj
---------

Miloš Forman - Martin Frič - Věra Chytilová - Vojtěch Jasný - Karel Kachyňa - Karel Lamač - Oldřich Lipský - Jiří Menzel - Jan Svěrák - Otakar Vávra - František Vláčil

Geaktoroj
---------

Lída Baarová - Ladislav Boháč - Felix le Breux - R. A. Dvorský - Nataša Gollová - Hugo Haas - Miroslav Horníček - Karel Höger - Rudolf Hrušínský - Zita Kabátová - Adina Mandlová - Stanislav Neumann - Oldřich Nový - Ladislav Pešek - Jan Pivec - František Smolík - Zdeněk Štěpánek - Hana Vítová - Jiří Voskovec - Rolf Wanka - Jan Werich -

Film-komponistoj
----------------

Petr Skoumal

Rilataj temoj
-------------

* Husmovado en filmoj

* Kategorio Ĉeĥa filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ĉefepiskopa Jura Akademio** (latine *Collegium Juridicum* aŭ *Foglarianum*, hungare *Egri Érseki Jogakadémia*) estis altnivela lernejo en Eger.

Historio
--------

György Foglár fondis ĝin en 1740, la studjaro estis 2 jaroj. La celo estis tio, ke estu ankaŭ katolikaj juristoj en Hungarlando. En la sekva jaro ankaŭ la hungara parlamento akceptis ĝin. En 1754 la akademio funkciis jam en nova konstruaĵo, samtempe jam 3 fakultatoj funkciis pro agado de Ferenc Barkóczy. Inter 1762-1766 ne okazis instruado pro vivdanĝero de la konstruaĵo. Ekde 1774 la instruado okazis en konstruaĵo de la liceo. Inter 1785-1790 pro malpermeso de Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio) denove estis paŭzo en la instruado. Dum la Hungara revolucio de 1848 ne estis instruado, en la domego armea hospitalo funkciis, poste pro malpermeso ne okazis instruado ĝis 1861. Ekde 1862 en la akademio jam oni lernis 3 jarojn. En 1874 ministro Ágoston Trefort levis la lernojarojn al 4, samtempe la instrunivelo estis samvalora al la universitata nivelo. Dum la Hungara sovetrespubliko ŝtatiĝo okazis, en 1923 la ŝtato transprenis la rajtojn al la katolika eklezio. Post jaroj ofte okazis kampanjoj krei el la akademio universitaton, sed tio ne sukcesis. Foje la oficiala nomo estis Hungara Katolika Jura Akademio. Komence de la socialismo la akademio ĉesis.

Elektitaj akademiestroj
-----------------------

* *György Foglár* (fondinto)
* János Danielik
* Pál Szmrecsányi
* András Bezegh
* János Durcsák
* Miklós Dobronyay
* János Frimm

Elektitaj instruistoj
---------------------

* István Székely (juristo)
* Dezső Falcsik
* István Kiss (advokato)
* Nándor Óriás
* Sámuel Pápay
* József Perbíró
* Hugó Szolcsányi
* József Vida

Elektitaj studentoj
-------------------

* Miklós Balassa
* György Bárándy
* Gyula Endrey
* László Kálnoky
* Jakab Ferdinánd Miller
* János Nedeczey
* Albert Németh
* Béla Palasovszky
* Sámuel Pápay
* Antal Reményi
* Endre Tóth (poeto)

Fontoj
------

* 
* (la koncerna teksto estas legebla ekde la 98-a paĝo)
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
PapoPapo

**Lucio la 3-a** (latine *Lucius Tertius*, naskonome *Ubaldo Allucignoli*) estis papo de la katolika eklezio, elektita en la jaro 1181. Li oficis ĝis sia morto la 25-an de novembro 1185, dum 4 jaroj, 2 monatoj kaj 25 tagoj. Sume temis pri la 171-a papo.

Vivo
----

Lucio jam en 1141 nomiĝis fare de papo Inocento la 2-a kardinalpastro de Santa Passede, en 1159 kardinalepiskopo de la epikopujo Ostia. En 1138 li jam estis kardinala diakono de Sant' Adriano ĉe Roma forumo. Lucio rangis inter la plej intimaj konatuloj de la antaŭulo Aleksandro la 3-a. En ties konflikto kun imperiestro Frederiko la 1-a pri la heredo de la posedaĵoj toskaniaj de Matildo de Tuscio li provis diplomate peri. Malgraŭ sia talentego diplomata li en la konkreta situacio fiaskis. Kiel papa legato li partoprenis la kontraktfarado de Konstanco en la jaro 1153.

Post la elektiĝo Lucio, kiu ankoraŭ sub Bernardo de Clairvaux iĝis cisterciano, malpermesis la tradiciajn mondonacojn al la romanoj. Pro la sekvinta malŝatiĝo fare de la enloĝantaro li ne aŭdacis resti en la Laterano kaj translokis la ordinadon al Velletri.

En liaj konfliktoj kun la romaj politikistoj li vokis je helpo la ĉefepiskopon majencan Kristiano la 1-a de Buch kiu fakte intencis helpegi la papon. Pro subita morto lia en 1183 la projekto ĉesis. Sekve Lucio la 3-a petis helpon ĉe la imperiestra moŝto kaj renkontiĝo kun la imperiestro iĝis en 1184 en Verono.

Malgraŭ propra malfacila situacio Lucio en multaj punktoj ne cedis rajtojn al la imperiestro; almenaŭ oni konsentis pri agoj baldaŭaj kontraŭ heretikuloj. Ankaŭ nova krucmilito planitis. La krono de la tronheredonto Henriko la 4-a je kunreganto ne permesitis fare de la papo. En oktobro 1184 publikigis Lucio la 3-a ĉe la koncilio de Verono la dekreton *Ad abolendam* kiu preparis la kreadon de Inkvizicio. Interveno imperiestra en favoro de Lucio tamen ne plu okazis ĉar la papo mortis en Verono; en la katedralo tiea li ankaŭ entombigitis. Post lia morto la kardinala kolegio pligrandiĝis de 27 je 32 membroj.

Literaturo
----------

* Bruno Steimer: *Lexikon der Päpste und des Papsttums*. Herder, Freiburg, ISBN 3-451-22015-6
* Informoj ĉe BBKL

* Kategorio Lucio la 3-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 435838
* GND: 100952313
* LCCN: n85207467
* VIAF: 85172410
* ISNI: 0000000078187275
* BNF: 145570051
* NKC: skuk0003828
 |
2014
La **ĉeĥa nacia teamo de futbalo** formale estas unu el du posteuloj de la ĉeĥoslovaka nacia teamo de futbalo, kune kun la slovaka nacia teamo de futbalo. Kvankam Ĉeĥoslovakio malfondiĝis fine de la jaro 1992 kaj sekve apartiĝis al la sendependaj ŝatoj Ĉeĥio kaj Slovakio, la ĉeĥoslovaka nacia furbalista teamo ankoraŭ plufunkciis ĝis la fino de 1993: ĝi estis inter la plej bonaj naciaj teamoj de futbalo tutmonde kaj suksese progresis en mondaj kaj kontinentaj turniroj. La plej grandaj sukcesoj estis la gajno de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1976, du duaj lokoj en la Futbala Mondpokalo (1934 kaj 1962) kaj la gajno de la disciplino futbalo en la Somera Olimpiko 1980 en Moskvo.

Kiel pinta sportistaro de la Bohemia-Moravia Futbala Ascio la ĉeĥa teamo dum la jaro 1994 novformiĝis kaj nuntempe konsideriĝas unu el la plej fortaj naciaj futbalistaj teamoj de Eŭropo. Sian ĝis nun plej grandan sportan sukceson la teamo havis kadre de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1996 en Anglio, kie ĝi nur post plilongigo de la finala matĉo malvenkis kontraŭ la germana nacia teamo de futbalo kaj do atingis la duan lokon. Dum la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2000 la teamo nur atingis la fazon de la grupaj ludoj, sed kadre de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2004 atingis la duonfinalon, do estis inter la kvar plej bonaj eŭropaj teamoj.

Dum la Futbala Mondpokalo 2006 Ĉeĥio unuafoje kvalifikiĝis por monda futbala turniro, sed nur atingis la fazon de la grupaj ludoj. La teamo ankaŭ partoprenis en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Por la Futbala Mondpokalo 2010 la ĉeĥa teamo ne kvalifikiĝis.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉeĥia Futbala Asocio
* Ĉeĥoslovaka nacia teamo de futbalo
**Ármin Balassa** [balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa Ármin** estis hungara advokato, ĵurnalisto, redaktoro, membro de Societo Dugonics (1892). Lia origina nomo estis *Aron Weisz* [vejs] ĝis 1881, liaj pseŭdonimoj estis *W. A. B. Blasius, Bramin*.

Ármin Balassa naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1861 en Hódmezővásárhely, li mortis la 12-an de januaro 1924 en Szeged.

Biografio
---------

Ármin Balassa devenis el juda familio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1880, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1888. Dum la studentaj jaroj li kontribuis en gazetoj, eĉ li komponadis artkantojn. Li advokatiĝis en 1889, poste li malfermis propran oficejon en Szeged. Li kontribuis ofte, eĉ li fondis ĵurnalon en 1902 (li estis ties ĉefredaktoro), sed li verkis ankaŭ jurajn artikolojn. Depost la revolucioj en 1920 li retiriĝis. 

Li edziĝis en 1891, lia edzino naskis 3 filojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* „Szegény Laci" (teatraĵo, 1887)
* „A cégér" (teatraĵo, 1893)
* „Paraszt­szívek" (tragedio, 1899)
* „A szegedi színészet államosítása érdekében" (artikolo, 1896)
* „Klopitól Boká­nyiig" (artikolo, 1909)
* „Őszi vetés" (12 prelegoj, 1920)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697041
* VIAF: 121483202
* ISNI: 0000 0000 7937 8882
 |
La ***Rekonkerita Paradizo*** estas epopea poemo de la angla poeto John Milton, publikigita en 1671. La titolo reirigas al la antaŭa kaj pli fama epopea poemo *Perdita Paradizo*, kun kiu ĝi dividas la samajn religian kaj teologiajn temojn: ĝi fakte pritraktas la tenton de Kristo.

La poemo estis surpaĝegita en la feridomo de la aŭtoro en Chalfont St Giles najbare de Buckinghamshire, kaj baziĝas sur la versio de la tentoj de Kristo de la evangelio laŭ Luko.

Ilustraĵo en la *Rekonkerita Paradizo* de William Blake (1816-1820).Frontispico de *Rekonkerita Paradizo* (1671),

Karakterizoj de la verko
------------------------

Unu el la konceptoj emfazitaj pere de la *rekonkerita Paradizo* estas la ludo de renversoj. Kiel esprimite en la titolo, Milton decidas renversi la *perdon* de la Paradizo, tial en la poemo ofte troviĝas proksimaj malaj sencaj vortoj, tiel ke estas plifortigita la ideo ke ĉiu afero perdita laŭ la unua poemo, nome la perdita Paradizo, estas rehavigita en la dua.
Plue tiu verko enfokusiĝas sur la ideo pri *malsato*, jen laŭlitera senco jen laŭspirita senco. Post kvardektaga afliktiga vagado en la dezerto, Jesuo forte subnutrita jen pro manko de nutro jen pro manko de dia parolo. Satano, tro blinda por kompreni ĉiun ajn nelaŭliteran sencon de la vorto, proponas al Kristo nutraĵojn kaj aliajn elementojn fakte favorantajn aliajn tentojn, sed Jesuo konstante ilin rifuzas.

La poemo tre diverĝas el la perdita Paradizo, kvankam al ĝi implicite ligita. Ĝi disvolviĝas laŭlonge de 2.069 versoj dividitaj en kvar libroj en kiuj estas priskribitaj la tentoj de la malsato (libro 1-a), de la avideco, riĉeco kaj povo (libroj 2-a kaj 3-a); en la 4-a libro Satano invitas Jesuon tenti Dion per salto el pinto de la Templo.

Milton startas kaj pritraktas la tentojn suferitajn de Jesuo kiel la plej gravan situacion de la publika vivo de Kristo, el kio rezultigas poemon neniom banala.

Referencoj
----------

1. ↑   Jesuo, la difilo, estas ĉiam flanke de Dio kun kiu, kune, formas Dion perfeltan, sed li ne estas la dua persono de la Triunuo ĉar la poeto inklinas al arianismo.

Literaturo
----------

* Susanne Woods, introduzione a *Paradise Lost & Paradise Regained*, Signet Classics.
* Northrop Frye, The Return to Eden: Five Essays on Milton's Epics (Toronto: Toronto UP, 1965).
* Introduction to Paradise Regained, in The Complete Poetry and Essential Prose of John Milton, ed. William Kerrigan, John Rumrich, and Stephen M. Fallon (New York: Modern Library, 2007).

Vidu ankaŭ
----------

* Dia Komedio
* La malamikoj de Ŝimŝon, alia poemo de John Milton
* Perdita Paradizo

* Kategorio Rekonkerita Paradizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ármin Glatter,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Glatter Ármin** estis hungara pentristo. Lia filo estis Gyula Glatter.

Ármin Glatter  Arkivigite je 2018-04-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 24-an de aprilo 1861 en Szepsi (Hungara reĝlando, nuntempa Moldava nad Bodvou en Slovakio), li mortis la 29-an de oktobro 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ármin Glatter devenis el juda familio. Li studis juron en Universitato de Vieno kaj Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste pentradon en Reĝa Modela Desegna Lernejo (1882-) kaj en belarta akademio de Munkeno (1886-), fine en Rusa Imperio, Italio, Parizo. Lia plej grava instruisto en Budapeŝto estis Károly Lotz. Intertempe ekde 1888 li ekspoziciis en Budapeŝto. En 1897 li establis privatan pentristan lernejon, en 1901 li partoprenis en establado de artista Klubo Fészek (ankaŭ nun funkcianta). Li pentradis plej ofte ĝenrojn pri virinoj. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* vidu la subajn bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-04-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Sidanta virinoSidanta virino
* FraŭlinoFraŭlino
* Leganta koketa virinoLeganta koketa virino
* Kudranta virinoKudranta virino
* Kudranta virino (1900)Kudranta virino (1900)
* Virino leganta libronVirino leganta libron
* Leganta virinoLeganta virino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609741
* GND: 1078436762
* VIAF: 252144782958243651279
* RKD: 218807
 |
**Ármin Kern,** konata ankaŭ *Ármin Hermann Kern* laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kern Ármin** estis aŭstrohungara pentristo, unu el la plej popularaj ĝenropentristoj.

Ármin Kern: Állatkereskedőnél
Ármin Kern: Tamás Návay
Ármin Kern naskiĝis la 14-an de marto 1838 en Liptóújvár (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Liptovský Hrádok en Slovakio), li mortis la 16-an de januaro 1912 en Maria Enzersdorf (Aŭstrio-Hungario, Aŭstrio).

Biografio
---------

Escepta talento de Ármin Kern estis frue rekonita, tial li studis pentroarton en Pest (urbo), en privata lernejo de en:Carl Rahl (Vieno), Prago, Duseldorfo (1867 kun hungara stipendio) kaj en Akademio de Belartoj (Munkeno, 1870). Reveninta al Pest li laboris kiel portretisto kaj ĝenropentristo. En 1876 la artisto translokiĝis kun sia familio (10 infanoj) al Vieno, kie li akiris prestiĝajn komisionojn de la Habsburga kortego. En 1885 li pentris plafonon de Nacia Teatro (Szeged). En 1903 li forlasis Vienon kaj pasigis la lastajn jarojn en Maria Enzersdorf, ankoraŭ dediĉante sin al sia arta laboro kaj lia familio. Estante ankaŭ tre bona pianisto, li ofte sidis ĉe la piano pasigante vesperojn kun sia proksima amiko Ferenc Liszt. 2 el liaj gefiloj iĝis same pentristoj aliaj 3 profesiaj muzikistoj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Vieno
* Pest, respektive Budapeŝto

Elektitaj ĝenropentraĵoj
------------------------

* Pipázók
* Hölgy főkötőben (1870)
* Zöldségárus
* Kalitka
* Sakkozók
* Konyhai enterior (parasztkonyha) (1878)
* Textíliák
* Békés pillanat
* Fuvola zene
* Öregember a konyhában
* A laábi politikus (1881)
* Baromfit etető leány
* Tisztelt vendég (1896)

Elektitaj portretoj
-------------------

* Memportreto
* Tamás Návay
* Ferenc Deák
* Mihály Mosonyi
* Lány portréja
* Gárdatiszt

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723926
* GND: 1013259807
* VIAF: 172461554
* ISNI: 0000 0004 1895 6369
* ULAN: 500016936
* RKD: 44017
 |
**Gábor Lelkes** [lelkeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lelkes Gábor** estas hungara geografo, ekonomikisto, analizisto.

Gábor Lelkes naskiĝis en 1973 en Dunajská Streda.

Biografio
---------

Gábor Lelkes apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, poste en Slovakio. Li maturiĝis en hungarlingva gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris geografian diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo en 1997, pli poste li doktoriĝis (Ph.D.). Ekde 2002 li laboris en instituto. Inter 2007–2009 li laboris en Montenegro. Liaj esplorterenoj estis rilatoj inter regionoj kaj ekonomikoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Elmaradottság és versenyképességi elemek – SWOT-analízis a dél-szlovákiai térben* (2003)
* *Régiók és gazdaság. Magyarok Szlovákiában.* (2008)
* *Az emberi erőforrások Dél-Szlovákiában* (2014)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare (legebla en la 266-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   Hungara Scienca Akademio



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849255
 |



* Portalo pri Biografio
La **Katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas impona romkatolika konstruaĵo kaj grava nacia kultura monumento en Ĉeĥio, en la centro de urbo Brno sur malalta monteto „Petrov" (Petromonto)..

Historio
--------

La unua romanika preĝejo dediĉita al la Apostolo Petro en tiu loko estis jam konstruita ĉirkaŭ 1180. El tiu konstruaĵo restis nur la kripto. En la 14-a jarcento la kirko estis rekonstruita en gotika baziliko. Baldaŭe la patroneco estis etendita al la Apostolo Paŭlo.

Dum la Tridekjara Milito la svedoj sensukcese sieĝis la urbon Brno. La baziliko estis grave damaĝita de kanonoj. La turoj kolapsis. Inter 1651 kaj 1652 la preĝejo estis rekonstruita nur provizore, inter 1743-1746 jam stabile. En 1777 tiu kirko iĝis katedralo. En ĉi tiu okazo la interno estis rekonstruita en baroka stilo. Inter 1889 kaj 1891 la katedralo ricevis novgotikan altaron 11 metrojn altan.

Tagmeza sonorado antaŭ unu horon
--------------------------------

Tradicie la sonoriloj de la katedralo sonoras estas je la 11-a horo anstataŭ tagmezo. Jen la legendo pri tio:

Kiam la svedoj sieĝis la urbon, ili promesis, se ili ne povas okupi la urbon ĝis tagmezo de la 15-a de aŭgusto, ili nuligos sian atakon. Kelkaj ruzaj civitanoj faris la sonoradon horon pli frue, ol tiu dato, trompante la svedojn.

Konstruaĵo
----------

Fundamenta skizo de la katedralo
La konstruaĵo situas sola en sur altaĵo, sed proksime troviĝas burgo Špilberk. La katedralo havas 2 ĉefturojn kaj flankoturojn.

La interna parto estas baroka.

* Vido al la katedraloVido al la katedralo
* 
* 
* 
* La katedralo sur moneroLa katedralo sur monero
* Internaĵo de la katedraloInternaĵo de la katedralo
* Orgeno de la katedraloOrgeno de la katedralo
* Novgotika altaro de la katedraloNovgotika altaro de la katedralo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Brno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikoloj Cathedral of St. Peter and Paul, Brno en angla  Vikipedio kaj Katedrála svatých Petra a Pavla en ĉeĥa  Vikipedio.*

* Oficiala retejo Arkivigite je 2014-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
La **Ĉefministro de Finnlando** (finne *pääministeri*; svede *pradminister*) estas la plej grava politika ofico en Finnlando. La Prezidanto de Finnlando estas la ŝtatestro, sed la plej granda parto de la plenuma aŭtoritato estas en la manoj de la Finna kabineto ("Konsilio de Ŝtato") gvidita fare de la Ĉefministro de Finnlando elektita fare de la Finna Parlamento. La Ĉefministro de Finnlando estas elektita en ĝenerala baloto fare de la balotantoj, post kio la Prezidanto de Finnlando asignas la taskon de formado de la registaro al la gvidanto de la plej granda partio en la Finna Parlamento .

La nuna Ĉefministro de Finnlando en la 10-a de decembro 2019 estas Petteri Orpo, kiu enposteniĝis la 20an de junio 2023. Li anstataŭis Sanna Marin el la Socialdemokrata Partio.

Posteno
-------

Konforme al la ŝanĝoj en la finna konstitucio faritaj en 2000, la prezidanto nomumos la gvidanton de la plej granda partio en la finna parlamento al la posteno de ĉefministro. La ĉefo de la partio asignita la tasko devas negoci kun aliaj partioj por formi koalicion. Parlamento devas aprobi la konsiston de la registaro kun absoluta plimulto. Se la kandidato por la posteno de ĉefministro ne ricevas sufiĉan subtenon, la prezidanto atribuas la taskon formi la registaron al la gvidanto de la dua plej granda partio kaj komencas intertraktadojn por establi novan koalicion. Parlamento havas la aŭtoritaton faligi la "Konsilion de Ŝtato" (la registaro de Finnlando) per mocio de malfido. Se la gvidanto de la dua plej granda partio ankaŭ ne sukcesas formi koalicion, ĉio revenas al la gvidanto de la tria plej granda partio. Se li ankaŭ estas malsukcesa, novaj baloto okazas.

La ĉefministro elektos la ministrojn, kies elekto estos aprobita de la finna parlamento, kaj tiam la ministroj estos oficiale nomumitaj de la prezidanto.

La prezidanto akceptas la eksiĝon de la ĉefministro se li perdas malkonfidan voĉdonon en la parlamento.

Referencoj
----------

1. ↑   (2008) *Maassa maan tavalla - tunne säännöt ja onnistu. Ulkoasiainministeriön protokollapalvelut* (finne). Ulkoasiainministeriö. ISBN 978-952-281-173-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉefministro de Finnlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* De Senato al sendependa Registaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 436770
 |
**Győző Bauer** [djOzO bAer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bauer Győző** estas slovakiana hungara kuracisto, farmakologo, profesoro, diplomato, membro (ekstera (1998)) de Hungara Scienca Akademio, membro (korespondanta 1987, ordinara 1998) de Slovaka Scienca Akademio.

Győző Bauer  naskiĝis la 31-an de majo 1942 en Hungario en Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio.

Biografio
---------

Győző Bauer depost la 2-a mondmilito apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en Galanta, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato Comenius en Bratislavo en 1965. Inter 1966 kaj 1972 li laboris en akademia farmakologia instituto en Prago, poste en eksperimenta farmakologia instituto en Bratislavo, kie li estis institutestro inter 1990–1998. Li estis ĉefambasadoro de Slovakio en Turkio inter 2003–2007. Li ricevis ĉeĥoslovakiajn, slovakajn kaj hungarajn premiojn inter 1968-2008.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Farmakológia zažívacieho traktu* (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun foto
**Éva Mária Gábor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Éva Mária** estas hungara skulptisto, instruisto.

Karolo Kisfaludy fare de Gábor
Matiaso la 1-a (Hungario) fare de Gábor
Éva Mária Gábor  naskiĝis la 4-an de oktobro 1953 en Mohács.

Biografio
---------

Éva Mária Gábor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1980, sed pli frue ŝi studis en belarta rondo. Ŝia ĉefinstruisto estis Tamás Vígh. Tiutempe ŝi edziĝis kaj naskis 2 filojn. Ŝi ricevis stipendiojn inter 1984-1987 kaj en 2002. Ŝi ekinstruis en 1994 en gimnazio de Gyömrő. Ŝi instruis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto inter 2006-2016. Ŝi ricevis premiojn inter 1989-2003.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Kecskemét (1983)
* Mohács (1984, 1993)
* Budapeŝto (1995, 1999, 2002)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Pécs (1981)
* Regensburg (1989)
* Berlino, Ateno (1995)
* Filadelfio (Pensilvanio) (2002)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Bálint Balassi (ŝtono, 1978, Hatvan)
* Karolo Kisfaludy (bronzo, 1985, Mohács, vidu la bildon!)
* monumento pri la 2-a mondmilito (ŝtono, 1993, Putnok)
* Stefano la 1-a (Hungario) (Gyál, 2000)
* Matiaso la 1-a (Hungario) (Ópusztaszer, 2001, vidu la bildon!)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621047
 |
**Éva Petrőczi** [petrOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Petrőczi Éva** estis hungara poeto, altlerneja instruisto. Ŝia origina familia nomo estis *Ludwig*, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Szabó Andrásné*.

Éva Ludwig naskiĝis la  7-an de aprilo 1951(nun 1951-04-07) en Pécs.

Biografio
---------

Éva Petrőczi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1969, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1975, post 2 jaroj ŝi doktoriĝis. Post la diplomo ŝi instruis en gimnazio en sia naskiĝurbo. Inter 1978-1982 ŝi estis kulturisto en Aszód, inter 1982-1994 ŝi estis redaktoro en pluraj lokoj. En 1994 ŝi ekinstruis en Kalvinana Universitato Gáspár Károli, ŝi estis levita docento en 2000 kaj ekde 2013 ŝi instruis en emerita statuso. Intertempe en 1999 akiris sciencan gradon Ph.D. ŝia habilitiĝo okazis en 2006 en Universitato de Miskolc. Ŝi ofte verkas poemojn, eseojn aŭ ŝi tradukis, eĉ ŝi havas radiajn kaj televidajn taskojn. Ŝi edziniĝis dufoje en 1971 kaj 1978, ŝi naskis 4-foje. Ŝi ricevis stipendiojn inter 1979-1985, premiojn inter 1995-2014.

Elektitaj libroj
----------------

* *Heléna bálja* (poemaro, 1978)
* *Ez is történelem* (poemaro, 1987)
* Katherine Paterson: *Híd a túlvilágra* (tradukita romano, 1990)
* *A bokályos házban* (poemaro, 1997)
* *Dido utolsó üzenete* (poemaro, 2006)
* en:R. S. Thomas: *Egy pap, népéhez* (tradukitaj poemoj, 2007)
* *Áfonyahegyi jegyzetek* (prozo, 2010)
* *A természet képei – A természet versei* (poemaro, 2016)
* *Ida és Gyula. Dédszüleim története* (prozo, 2019)
* *A füst vállalása* (poemaro, 2022)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834092
* GND: 129173487
* LCCN: n80076757
* VIAF: 35527993
* ISNI: 0000000110248016
 |



* Portalo pri Biografio
**MÁRTON Áron** estis rumania hungara predikulo, eklezia kaj edukscienca verkisto, katolika episkopo de Transilvanio, Rumanio naskita la 28-an de aŭgusto 1896 en komunumo Csíkszentdomokos, Hungario kaj mortinta la 29-an de septembro 1980 en Alba Iulia, Rumanio.

Áron Márton

Biografio
---------

Post la fino de la gimnaziaj studoj en Ĉikŝomjo, Csíkszereda kaj Gyulafehérvár en 1915, dum la Unua mondmilito li servis kiel leŭtenanto kaj sur la itala fronto li vundiĝis. Hejmenveninte, li kamplaboris en sia naskiĝvilaĝo, sed baldaŭ li finstudis la teologion en Alba Iulia en 1924. Li estis ordinita pastro kaj li prezentis sian unuan sanktmeson la 13-an de julio 1924 en Sândominic. Poste li laboris kiel pastro en komunumo Ditrău, en urboj Gheorgheni kaj Târgu Mureş. En 1929 li estis studprefekto en la Orfejo terezkvartala en Sibiu. En 1930 oni nomumis lin sekretario episkopa en Alba Iulia kaj poste universitata pastro en Kluĵo. Inter 1933 kaj 1939 kune kun Lajos György li redaktis la fakrevuon titolitan Erdélyi Iskola pri la instruaj aferoj de la junularo kaj pri la popoledukado. En 1938 li estis nomumita parokestro de la sama urbo. Li estis ordinita episkopo la 12-an de februaro en 1939 en Kluĵo en preĝejo Sankta Mikaelo. La 18-an de majo 1944 en pasia prediko li komdamnis la deportadon de la judoj de Nord-Transilvanio. Je la komenco de la jaro 1946 li adresis memorandon al d-ro Petru Groza, ĉefministro de Rumanio por certigi la rajtojn de la hungara nacimalplimulto de Rumanio sekve de la pactraktato de Parizo. En 1949 li estis arestita kaj en spektakla proceso li estis kondamnita por dumviva prizono. Antaŭ la ĝeneva konferenco la 25-an de marto en 1955 oni metis lin en liberstato, sed ĝis 1967 li ne rajtis forlasi sian loĝdomon. Li mortis je kancero.

Verkoj
------

* *Házasság, család*, 2010.
* *Keresztség, hit*, 2010.
* *Oltáriszentség, krisztus király*, 2010.
* *Papság*, 2010.

Bibliografio
------------

* Szőke János: Márton Áron. (Thaur bei Innsbruck, 1988)
* Virt László: Márton Áron, a lelkiismeret apostola (Bp. 1988)
* Domokos Pál Péter: Márton Áron, Erdély püspöke (Bp. 1989).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diocezo de Alba Iulia


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 65702
* GND: 119043114
* LCCN: nr91014795
* VIAF: 50026945
* ISNI: 0000000078211431
* SUDOC: 069510709
 |