recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La ***Rowett Research Institute*** (trad. Esplora Instituto Rowett) estas esplora instituto pri la studado de nutrado kaj manĝaĵoj, lokita en Aberdeen (Skotlando).

Historio
--------

Ĝi estis fondita en 1913, kiam la universitato de Aberdeen kaj la Scottish Agricultural College interkonsentis, ke oni fondu "Instituton por Esplorado de Animala Nutrado" en Skotlando. La unua estro estis John Boyd Orr, kiu poste fariĝis Lord Boyd Orr : li donacis 5 000 £ por la konstruado de la laboratorio en granita konstruaĵo de Craibstone.

Kiam komencis la Unua mondmilito, Orr forlasis la instituton, sed revenis en 1919 kun kvar aliaj homoj por labori en la nova laboratorio. La brita registaro finfine konsentis pagi duonon de la tuta kosto. La alia duono estis donacita de D-ro John Quiller Rowett, entreprenisto kaj komercisto de alkoholaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rowett Research Institute en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la instituto Arkivigite je 2013-02-02 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Flago uzata de Sea Shepherd
La **Sea Shepherd Conservation Society** estas medioprotekta organizo kun sidejo en Friday Harbor en usona federacia ŝtato Vaŝingtonio, kiu agadas precipe por protekto de maroj, kontraŭ balenĉasado, ĉasado de fokoj kaj senkontrola troa fiŝkaptado. Sea Shepherd estas neprofitcela fondaĵo kaj estas financata per donitaĵoj. Ĝi estis fondita en 1977 fare de Paul Watson kiu estis unu el la unuaj membroj de Greenpeace.

La organizo gvidas agadojn sur internaciaj akvoj kontraŭ ĉasistoj de balenoj, fokoj, delfenoj. La organizo – laŭ propraj eldiroj – sinkigis ekde 1979 dek balenkaptajn ŝipojn. Ĉar la organizo agadis kontraŭ leĝ-rompantoj, neniu juĝakuzis ĝin pro tiuj fakte nejuĝaj agadoj. Sea Shepherd Conservation Society akcentas, ke ĝiaj agadoj celis neniam homojn.

Sea Shepherd havas nun (2009) floton el tri ŝipoj. La *Farley Mowat* estis aĉetita en 1996 de norvega esplora instituto, ĝi longas 54 metrojn kaj havas registran tunon de 659. la dua ŝipo komece havis la nomon *Robert Hunter*, estis alinomita en 2007 al *Steve Irwin, ĝ*i havas la longon de 53 m, estis konstruita en 1975, servis longtempe ĉe *Scottish Fisheries Protection Agency*.

La tria ŝipo *Sirenian* estis posedaĵo de la usona marborda gardistaro kaj estis konstruita en 1955. La ŝipo ricevis en 1979 pli fortan motoron kaj iĝis tiel pli rapida. Sea Shepherd akiris ĝin en 1991, ĝi estis alinomata en 2006 al *Yoshka*. 

Ekde novembro de 2007, la ŝipoj Farley Mowat kaj Robert Hunter estas sub nederlanda flago.

* Kategorio Sea Shepherd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo angle
Sebastian Caboto
**Sebastiano KABOTO** (naskiĝis en 1472 en Venecio; mortis en 1557 en Londono) estis venecia malkovranto servante unue Hispanion, poste Brition.

Vivo
----

Sebastian vojaĝis kun sia patro Giovanni Caboto laŭ la marbordo de Nord-Ameriko, kaj ili verŝajne kune malkovris Labradoron kaj Sankt-Johanon. Post la morto de sia patro en 1498 li ankoraŭ vojaĝis en 1503. 

En 1512 li dungiĝis en Hispanio, en 1516 en Britio. En 1517 li gvidis trupon al Labradoro, kie li pro malkuraĝo de Thomas Pert estis devigata reiri. Li denove dungiĝis en Hispanio kaj devis gvidi trupon al Molukoj, sed alvenis nur ĝis La Plata, kie li fondis la unuan hispanan setlejon en la teritorio de la nuna Argentino nome Sancti Spiritu; tial post reiro li estis ekzilita al Oran, Alĝerio dum du jaroj.

En 1544 li verkis faman mapon. En 1547 li fuĝis el Hispanio al Anglio kaj iĝis tie estro de la maraferoj sub la angla reĝo Eduardo la 6-a. En tiu posteno li zorgis en 1555 pri la malfermo de la komercvojo inter Anglio kaj Rusio, sendinte ekspedicion de la *kompanio de komercaventuristoj*, kiu alvenis fine al la haveno de Arĥangelsko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 219207
* GND: 118666444
* LCCN: n50032549
* VIAF: 42631831
* ISNI: 0000 0001 1875 3631
* SUDOC: 035066326
* BNF: 12574640m
* ICCU: SBLV299045
* BNE: XX902126
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sebligna eŭkalipto** |
| --- |
|  |
| Folioj, floroj kaj fruktojFolioj, floroj kaj fruktoj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mirtaloj *Myrtales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Mirtacoj *Myrtaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Eŭkalipto *Eucalyptus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Eucalyptus microcorys***F. Muell. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sebligna eŭkalipto  |

 |
| v • d • r |

La **sebligna eŭkalipto** (*Eucalyptus microcorys*) estas eŭkaliptospecio indiĝena kaj komuna en Novsudkimrujo kaj Kvinslando, Aŭstralio. Ĝi kreskas en arbaroj proksime de la marbordo en riĉaj grundoj en ŝirmita suna situo. Tiu aŭstralazia specio estas sentiva por trosekeco kaj frosto.

La sebligna eŭkalipto (angle : *tallowwood*) estas tiel nomata kaŭze de la grasa aŭ seba laŭtuŝo de la ligno kiam oni hakas la arbon. Ĝi estas unu el la specioj kies folioj estas uzataj kiel nutraĵo de koaloj.

Priskribo
---------

Seboligna eŭkalipto en Alexandra Headland, Kvinslando.
Lignobloko da sebligna eŭkalipto je la dimensio kiu estas taksita kiel sufiĉa por konstrui aŭstralian dometon, Dorrigo, Novsudkimrujo.
Ĝi estas alta ĉiamverda arbo kreskanta al 40 m, foje al 70 m , kun kruda, fibreca oranĝkolora ŝelo kaj densa krono. La folioj longas 8–12 cm kaj larĝas 1,5-2,5 cm. La floroj konstituas umbelojn de 7-11.

Uzado
-----

Ties nektaro estas multe aprezata fare de la abelbredistoj. Propagado seme fariĝas.

La ligno estas nature olea kun alta taninoenhavo kaj estas multe uzata por terasado kaj, freŝdate, por ĝardenmeblaro. Ĝi havas klare flavec-brunan ĝis olivverdan koloron.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

1. ↑  angle K.Hill 1991 : Flora of NSW
2. ↑  Bodkin, Frances (comp), Encyclopaedia Botanica, Angus & Robertson, 1986, ISBN 0 207 15064 8
3. ↑  Boland et al. *Forest Trees of Australia.*

Bibliografio
------------

angle Hall, Norman; R.D. Johnston; G.M. Chippendale 1975 : Forest trees of Australia, *Australian Department of Agriculture, Forestry and Timber Bureau*, Canberra, 334 p. pp. 158-159. ISBN O 642 98480 8

Eksteraj ligiloj
----------------

angle Sebligna eŭkalipto (*NCBI*)
angle Sebligna eŭkalipto (*Flora of China*)
angle Sebligna eŭkalipto (*Sassafras*)
angle Sebligna eŭkalipto (*GRIN*)[*rompita ligilo*]
angle Sebligna eŭkalipto (*IOPI*)[*rompita ligilo*]
Seda Aznavour en 1971
**Seda AZNAVOUR**, estas franc-armen-usona kantistino, naskiĝinta la 21-an de majo 1947 en Parizo. Ŝi estas filino de la fama franc-armena kantisto Charles Aznavour.

Biografio
---------

Ŝi ekiĝis en la muziko en 1960, kaj en radio kaj en televido, per la muzikalbumo "Rien Que Nous" (kun David Alexandre Winter). Ŝi registris «Safo" (1970) kaj aktoris en pluraj francaj filmoj.

En 1960, ŝi translokiĝis al Usono, kaj en 1980 faris muzikturneon kun Lucy Sarojan.
En 1988, Seda registris la albumon "Armenaj Tradiciaj Kantoj" kie ĝi kantas "Qo Ghimetn Chim Gidi" kanto verkita de Sayat-Nova kaj komponita de Charles Aznavour. Ambaŭ, patro kaj filino kantis ĝin.

Diskaro
-------

* Suis le soleil, United Artists Records
* On ne valse plus à Vienne, FTC / Discodis
* Les marins, FTC
* Juste un dernier verre, FTC / Sofrason - Saïga
* Pour moi toute seule, United Artists Records
* Rien que nous, (David Alexandre WINTER et Seda AZNAVOUR), 1971, Barclay
* Peut-être…!, 1971, Barclay
* Les champignons hallucinogènes, 1972
* Chants traditionnels Armeniens, 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Seda Aznavour en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Armenaj Tradiciaj Kantoj, rete aŭskultebla


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353486
* VIAF: 74036689
* ISNI: 0000 0000 0141 3940
* BNF: 13891011q
* MBA: 54b35a4a-f523-4523-972b-75d428ab0288
 |
Laŭ inuita mitologio **Sedna** estas mara diino, estro de la marbestoj. Ŝi regas *Adlivun*-on, la inuitan submondon, kie ŝi ankaŭ vivas. Aliaj nomoj por ŝi estas *Arnakuagsak* (en Gronlando) kaj *Nerrivik* aŭ *Nuliajuk* (en Alasko).

Laŭ unu mito, Sedna estis filino de la kreinto *Anguto* kaj sia edzino. Onidire ŝi estis tiam granda kaj malsata, ke ŝi manĝis ĉion en la domo de ŝiaj gepatroj, eĉ unu brakon de ŝia patro dum li estis dormanta.

Laŭ iuj variaĵoj, ŝi geedziĝis kun hundo. Tial Anguta tiel koleriĝis, ke li ĵetis ŝin el lia kanuo. Kiam ŝi kroĉiĝis ĉe ĝia flanko, ŝia patro forhakis ŝiajn fingrojn. Do ŝi sinkis en la submondon, kaj iĝis la reĝino de la bestoj de la profundo. Ŝiaj grandaj fingroj iĝis la fokoj, marleonoj kaj balenoj ĉasataj de la inuitoj.

Aliaj rakontoj diras ke Sedno estis bela kaj ĉasta knabino kaj ke malbona birdo-spirito igis ŝin edziĝi. Kiam ŝia patro provis ŝin savi, la spirito koleriĝis kaj kreis ŝtormegon. Ĉar la patro ektimis pri sia popolo, li ĵetis ŝin en la maron.

La variaj rakontoj ĉiuj alie klarigas la morton far la patro. Foje Sedno estas senŝulda viktimo, foje ŝia morto estas puno pro avideco aŭ ia alia malbono. Sed laŭ ĉiuj mitoj ŝi iĝas la diino de la maraj kreaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Mitologio (mitaro)
* Mitologioj
* Sedno (planedo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sedno (diino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
*
Rondpreĝejo de Selo
Murpentraĵo de la preĝejo
**Selo**, hungare **Nagytótlak** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika subregiono **Pomurska**, en municipo de Moravske Toplice.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Alto super marnivelo: 290 m
* Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 17′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.283 °O﻿ / 46.717; 16.283 (mapo)Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 17′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.283 °O﻿ / 46.717; 16.283 (mapo)
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 9207
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo en valo, laŭ traira flankovojo apud ĉefvojo Hungario-Murska Sobota.

Historio
--------

La vilaĝo sukcese evitis la militojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1940, 1941, 1970 vilaĝaj festegoj okazis.

Vidindaĵoj
----------

* romanika rotondo omaĝe al Sankta Nikolao el la 13-a jarcento, en 1490 oni enmetis flugilan altaron, kiu en 1864 oni transportis al Budapeŝto, en 1956 kaj en 1979 renoviĝis
* luterana preĝejo
Larĝa panoramo pri Semej
**Semej,** laŭ kazaĥa lingvo *Семей* estas urbego en Provinco Orienta Kazaĥio (Kazaĥio). Ĝis 2007 la oficiala nomo (pli konata nomo) estis **Semipalatinsk**.

Situon de Semej montras la ruĝa punkto
Vojo en Semej
Irtiŝo ĉe Semej

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 210 km²
* Supermara alteco: 186 m
* Loĝantaro: 331,500 (en 2012
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: +7 7222
* Poŝtkodoj: F1\*\*\*\*\*

Geografio
---------

Semej situas en la nordorienta parto de la lando laŭ ambaŭ bordoj de Irtiŝo. La maldekstra urboparto estas Nova-Semej. Oskemeno troviĝas 176, Pavlodar 310, Astano 624, Kokŝetau 809, **Almato** 834, Petropavlo 895, Taraz 1073, Kostanaj 1182, Turkistano 1201, Ŝimkento 1214, Aktobe 1629, Atirau 2097 kilometrojn. 

Katedralo de Semej

Loĝantaro
---------

| Jaro | Loĝantaro |
| --- | --- |
| 1881 | 17,820 |
| 1897 | 26,353 |
| 1910 | 34,400 |
| 1926 | 56,100 |
| 1939 | 109,700 |
| 1959 | 149,800 |
| 1979 | 270,400 |
| 1989 | 317,100 |
| 1999 | 269,600 |

Historio
--------

Arta muzeo en Semej
La iama Semipalatinsk estis fondita kiel rusa fortikaĵo en 1718, tamen je distanco 18 km de la nuna loko. Proksime estis monaĥejo, kiu konsistis el sep palacoj, pri tio Semipalatinsk ricevis la loknomon. Post jardekoj la loko iĝis komerca centro, tial en 1728 la fortikaĵo ricevis la rajton preni doganon. En 1778 pro la oftaj inundoj la homoj translokiĝis al la nuna loko. Semipalatinsk urbiĝis en 1782, tiutempe oni jam konstruis ponton. En 1854 la urbo iĝis regiona administra centro. Post jardekoj la urbo havis ankaŭ industrion. En 1930 alvenis la unua trajno. 

#### Atombombaj eksperimentoj

En 1949 je distanco de 150 km oni tie eksplodigis la unuan sovetunian atombombon, tial la urbo ricevis fifamon. Resume okazis 456 eksplodoj.La radioaktiva elfalaĵo disvastiĝis super grandega areo, kaj entute pli ol 2 milionoj da homoj estis elmetitaj al la radiado kaj radioaktiva elfalaĵo. 

En 1991 pro protesto de la loĝantoj finiĝis la eksplodadoj. En 2007 la urbo estis alinomita Semej por ne rememori pri la nukleaj eksperimentoj.

Trafiko
-------

Semej havas flughavenon kun flugoj eĉ al Moskvo, du stacidomojn, 2 vojajn kaj fervojan pontojn, fine havenon. En la urbego aŭtobusoj servas.

Eduko
-----

En Semej pluraj universitatoj kaj 29 mezlernejoj funkcias.

Klimato
-------

La klimato de Semej estas seka, jare pluvas nur 275 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, en julio iom pli. La averaĝa temperaturo estas 4,3 °C, vintre iam estis −48 °C, somere ofte pli ol 40 °C.

Vidindaĵoj
----------

Moskeo en Semej
* pluraj moskeoj
* arta kaj lokhistoria muzeoj
* katedralo
* restaĵo de la fortikaĵo
* 2 teatrejoj

Famuloj
-------

* Fjodor Dostojevskij tie vivis inter 1854-1859

Ĝemelurboj
----------

* Belgio Ipro, Belgio

Vidu ankaŭ
----------

* Nevada-Semipalatinsk

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) Erika Fatland, *De Grens* (La landlimo), p.261, De Geus, 2019, ISBN 978 90 445 4087 1, origina titolo 'Grensen - Eine Reise Rundt Russland'. (Landlimoj - vojaĝo ĉirkaŭ Ruslando).

Eksteraj ligiloj
----------------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-11-02 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* angle
**Semera** aŭ **Samera** (en Geeza lingvo: ሰመራ) estas tute nova urbo ĉe la aŭtoŝoseo inter Aŭaŝ (centra Etiopio) kaj Asab (plej sudorienta Eritreo) en nordorienta Etiopio, planita por anstataŭi Asaita kiel ĉefurbo de la Regiono Afaro. Situa en la Administracia Zono 1a, Semera havas latitudon kaj longitudon de 11°47′32″N 41°0′31″E. Unu el la kompletigitaj konstruaĵoj de Samera estas la Sanscienca Altlernejo de la Semera Universitato, kiu ekfunnkciis en 2007.

En 2006 la gvidlibro de *Lonely Planet* priskribis Semera kiel mikso de provizoraj kabanoj, modernaj apartamentaroj kaj simplaj administraciaj konstruaĵoj, nome mikroskopa versio de Brazilio senkongrue meze de la dezerto.

La areo ricevas servojn el la Semera Flughaveno, kiu havas regulajn flugojn al Adisabebo.

Notoj
-----

1. ↑  "Health coverage reaches 40 percent in Afar State" Arkivita en 2007-10-07 en Wayback Machine (Walta Information Center)
2. ↑   Matt Philips. Ethiopia and Eritrea, trua eldono (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 221
**Juda Militista Asocio** (hebree ארגון צבאי יהודי, Irgun Cwai Jehudi, mallongigita pere de la akronimo hebree אצי, ACI; jide יידישע מיליטערישע פאראייניקונג, Jidisze Militerisze Farajnikung, pole *Żydowski Związek Wojskowy, ŻZW*) estis armita formacio de polaj judoj, estigita novembre 1939 de estintaj oficiroj de Pola Soldataro kaj judaj aktivuloj ligitaj kun reviziista cionismo kaj agantaj en Betar, Irgun, Masada aŭ Brit he-Ĥajalu.

Loko de unua renkonto de judoj, kiuj novembre 1939 decidis fondi sekretan asocion, estis infekta malsanulejo je la nomo al Sankta Stanislao ĉe la strato Wolska 37. Al la kunfondintoj partoprenis: Józef Celmajster, Kałmen Mendelson, Mieczysław Ettinger, Paweł Frenkel, Leon Rodal kaj Dawid Wdowiński. Fronte de la organizaĵo laŭ kelkiuj fontoj estis Dawid Wdowiński, aliaj fontoj tamen indikas kiel komandantojn Mieczysław Apfelbaum kaj Paweł Frenkel. La organizaĵo reprezentis dekstrulan movadon (tiel nomata reviziista) de cionismo, interalie organizaĵon Betar. Laŭ raporto de Henryk Iwański Juda Militara Asocio fondiĝis iniciate de oficiroj kaj suboficiroj de pola Soldataro de juda nacieco

(...)

Armiligo kaj nombreco
---------------------

En 1940 la asocio nombris ĉ. 100 membrojn, aprile 1943 ĉirkaŭ 300.

Jam en 1939 ricevis 39 pistolojn Vis, kaj poste pluajn liverojn de armiloj de Militista Organizaĵo (senpere de Pola Enlanda Armeo ne estis armiligata). Unuan armilaĵon la batalgrupo ricevis pere de Henryk Iwański en 1941. La batalantoj ricevis pere de Sekureca Korpuso de junio 1942 ĝis komenco de la Ribelo en varsovia geto en 1943 pli ol 100 ekzemplerojn de pafiloj kaj ĉ. 750 grenadojn. Jam post komenco de la ribelo en la Varsovia geto ankaŭ pli ol 50 pafilojn kaj ĉ. 300 grenadojn. En unua duono de 1942 armilaĵon transdonis ankaŭ aliaj grupoj de Enlanda Armeo.

Postmilitaj sortoj
------------------

Post la milito en Pollando oni falsigis la historion, pere de forstreko de Juda Militista Asocio el lernolibroj aŭ malpligrandigo de ĝia signifo favore al Juda Batal-Organizo ariganta socialistojn kaj cionistojn, al kiu ekstreme dekstra, strikte ligita kun Betar ne aliĝis. Unu el malmultaj polaj historiistoj, rememorigantaj partoprenon de Juda Militista Asocio en la ribelo, estis Bernard Ber Mark en la monografio – *Walka i zagłada warszawskiego getta* (Batalo kaj holokaŭsto de Varsovia geto), eldonita de Ministerio de Nacia Defendo en Varsovio en 1959. Senpere la forgeson influis ĝia ligiteco kun Pola Enlanda Armeo kaj dekstra politikemo, kiun reprezentis.

Vidu ankaŭ
----------

* Raporto de Stroop
* Konsilantaro por Helpo al Judoj
* Marek Edelman

Bibliografio
------------

* Moshe Arens, *Flags Over the Ghetto* (Flagoj sur la Geto)
* Marian Apfelbaum, *Two Flags; Return to the Warsaw Ghetto* (Du flagoj: retroiro al la Varsovia Geto), Gefen Publishing House 2007, ISBN 978-965-229-356-5
* David Wdowiński, And we are not saved. New York: Philosophical Library 1963, p. 222, ISBN 0-8022-2486-5.
* Antony Polonsky, *Heroes, Hucksters, and Storytellers: A New History of the Jewish Military Union (ŻZW) in the Warsaw Ghetto*, Yad Vashem Studies, 41:2 (2013)
**Segismundo CASADO** (Nava de la Asunción, Segovio, 1893 - Madrido, 1968), konata ankaŭ kiel Kolonelo Casado estis hispana militisto.

Filo de militisto, eniris dekkvinjaraĝa en la Akademio de Kavalerio de Valadolido. Li estis membro de la framasonoj, kaj iĝis komandanto de la eskorto de la prezidento de la Respubliko (1934-1936) kiam eksplodis la enlanda milito.

Luktis defende de la 2a Respubliko. En 1936 li ascendis al subkolonelo. El oktobro al novembro de 1936 trejnis kaj organizis Brigadojn de la Popola Armeo de la Respubliko. Li partoprenis en la defendo de Madrido, en la batalo de Jarama kaj en la batalo de Brunete. Poste posteniĝis en alta militestraro en Andaluzio kaj en 1938 en Aragono, kie li iĝis kolonelo kaj poste anstataŭis la generalon Miaja en la estraro de la Centra Armeo.

Kontraŭa al komunistoj, li estis konvinkita de la malutilo pluigi la lukton ĝis la fino, kaj insurekciis kontraŭ la registaro de Negrín kiam la milito estis jam perdita. La 4a de marto de 1939, kiam restis malpli da unu monato de milito, Casado, konvinkita ke la Ĉefministro Juan Negrín planis la trapason de la povo al komunistoj, estris puĉon helpe de la moderuloj de la Partido Socialista Obrero Español, estrataj de Julián Besteiro, kaj kelkaj seniluziigitaj anarkiistoj. La 6an de marto de 1939 kreis en Madrido Nacian Konsilion de Defendo kiu danke al apogo de la 14a Divizio estrata de la anarkiisto Cipriano Mera venkis la restintajn trupojn de la teoria registaro de Negrín. La lukto finis la 12an de marto. La Generalo José Miaja en Madrido unuiĝis al la ribelo la 6an de marto kiam li ordonis la arestojn de la komunistoj en la urbo. Negrín, fuĝonta al Francio, ordonis la komuniston Luis Barceló Jover klopodi rekonkeri la kontrolon de la ĉefurbo. Liaj trupoj eniris en Madrido kaj okazis akra lukto. La anarkiistoj de Cipriano Mera venkis kaj Barceló estis kaptita kaj mortpafigita.

Tiu venko permesis al *Consejo Nacional de Defensa* - estrata de Julián Besteiro - klopodi negocadi kun Franco, por akiri negocitan pacon. Tamen malsukcese ĉar la frankistoj ne volis iun ajn negocadon kaj akceptis nur senkondiĉan kapitulacon. Antaŭ la tuja okazonta eniro de la frankismaj trupoj en Madrido, Segismundo Casado eliris al Valencio, kaj de tie ekziliiĝis en Marsejlo (Francio). Poste ekziliixgis en Britio, Venezuelo kaj Kolombio.

Li revenis al Hispanio en 1961, kie li estis juĝita kaj poste senkulpigita fare de militjuĝo. Li klopodis ke oni agnosku lian militistan rangon malsukcese.

Publikis la jenajn verkojn: *Organización del Ejército francés* (1931), *The Last Days of Madrid* (publikita en Londono en 1939) kaj siajn memorojn *Así cayó Madrid* (1968).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo de Luis Español en *ABC* pri Segismundo Casado (24.04.2009)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 309787
* GND: 1067154736
* LCCN: n00022822
* VIAF: 28301899
* ISNI: 0000 0001 0779 0170
* SUDOC: 056532156
* BNF: 13741918d
* NKC: pna2016930564
* BNE: XX835547
 |
**Sorne** estas rivero en Kantono Ĵuraso kaj Kantono Berno. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj de Birs kaj apartenas al la riversistemo de Rejno.

Fonto
-----

La rivereto Sorne fontas sur alteco de 1035 m s.m. oriente de la vilaĝocentro de Les Genevez ĉe la koordinatoj 47° 15′ 25″ N 7° 7′ 50″ O﻿ / ﻿47.25694 °N, 7.13056 °O﻿ / 47.25694; 7.13056 (mapo)Koordinatoj: 47° 15′ 25″ N 7° 7′ 50″ O﻿ / ﻿47.25694 °N, 7.13056 °O﻿ / 47.25694; 7.13056 (mapo) en Kantono Ĵuraso.

Fluvojo
-------

Post ĝia fonto la rivero fluas unue tra la Valo de Bellelay en Kantono Berno, tiam trans la Ravino de Pichoux sur la teritorio de Sornetan al la teritorio de la ĵurasa komunumo Haute-Sorne, kiu ricevis sian nomon de la rivero, kun la vilaĝoj Undervelier, Glovelier kaj Courfaivre, por fine alveni en la kantonĉefurbo Delemonto. Antaŭ Undervelier la rivereto fluas tra mallarĝa valo, kie al ĝi alfluas la rojo *Ruisseau de Soulce* kaj kie troviĝas la pilgrima Groto de Sankta Kolombino.

Alfluejo
--------

Nordoriento de Delemonto sur alteco de 409 m s.m. Sorne alfluas al Birs.

Akvoenergio
-----------

La akovenergio de la rivero estis uzata pere de metalverkoj kaj diversaj muelejoj en Undervelier.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sorne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Alfluejo de Sorne al BirsAlfluejo de Sorne al Birs
* Groto Sankta Kolombino en UndervelierGroto Sankta Kolombino en Undervelier
La **komunuaro Stabio**  estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Mendrisio. Ĝi havis 6760 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Stabio.

Geografio
---------

La komunumaro Stabio situas en sudokcidento de la Distrikto Mendrisio. la teritoririo de la komunumaro estas fare de Mendrisio tranĉita al du partoj. Post la atribuo de Ligornetto al Mendrisio je la 14-a de aprilo 2013 la teritoririo de la komunumaro malkreskis de 3 al 2 komunumoj kaj de 13,4 al 11,4 km².

Trafiko
-------

Tra Stabio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 394 de Mendrisio, kiu ĉe la landlimo transiras al la itala vojo SS342 al Varese, dum tra Novazzano kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 395 al Chiasso. En Novazzano siutas la alveturejo Chiasso al la svisa aŭtovojo A2. Tra Stabio pasis la trajnlinio de Mendrisio al Malnate, kiu tamen en 1928 estis fermita por la pasaĝera transporto. Dum la linio sur la itala flanko estis malkonstruita la parto de Stabio al Mendrisio estis pluuzata por industria vartransporto. Nuntempe estas en konstruo nova trajnlinio de Varese al Stabio por konekti Tiĉinon kun la nova flughaveno Malpensa.

Komunumoj de la komunumaro Stabio
---------------------------------

La komunumaro Stabio konsistas (stato en 2013) el 2 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Stabio estas la plej granda. Jen la listo:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(2009-12-31) | Areoen km² | Komunumkodo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Novazzano | Novazzano | 2389 | 5.2 | 5260 |
| Stabio | **Stabio** | 4371 | 6.2 | 5266 |
|
| **Totale** | 2 | 6760 | 11,4 | -- |

Historio
--------

La komunumaro estis kreita kun la kreo de la Distrikto Mendrisio surbaze de la mediacia akto el la malnova Paroĥaro Stabio. Kun efiko de la 14-a de aprilo 2014 la ĝi tiam aŭtonoma komunumo Ligornetto estis integrita al Mendrisio kaj tiel fariĝis parto de la Komunumaro Mendrisio, dum la Komunumaro Stabio malkreskis je ĝia teritorio kaj loĝantaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion komunumaro Stabio**  – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj kaj komunumaroj de Kantono Tiĉino |
| --- |
| Belinzono *(komunaroj: Belinzono, Giubiasco, Tiĉino)*Blenio *(komunumaroj: Acquarossa, Malvaglia, Olivone)*Leventina *(komunumaroj: Airolo, Faido, Giornico, Quinto)*Locarno *(komunaroj: Gambarogno, Isole, Locarno, Melezza, Navegna, Onsernone, Verzasca)*Lugano *(komunaroj: Agno, Breno, Capriasca, Carona, Ceresio, Lugano orienta, Lugano okcidenta, Magliasina, Sessa, Sonvico, Taverne, Vezia)*Mendrisio *(komunaroj: Balerna, Caneggio , Mendrisio, Riva San Vitale, Stabio)*Riviera *(komunaroj: Riviera)*Vallemaggia *(komunaroj: Lavizzara, Maggia, Rovana)* | Tiĉino |

 |
La fortimpresa stacidomo ĉefa en Schmalkalden, akceptejo
La **ĉefa stacidomo de Schmalkalden** (germane: *Bahnhof Schmalkalden*) estas bela ejaro en Schmalkalden, Germanujo. Alia haltejo en Schmalkalden estas *Schmalkalden-Fachhochschule*.

Historio
--------

Post la starigo de la fervojlinio al Wernshausen ricevis la sĉmalkaden-oj en la 2.4.1874 haltejon propran; 15 jarojn poste la menciita linio plilongigitis ĝis Zella-Mehlis. La finfaro kompleta estis en la 25.1.1893, sed jam en la 3.11.1892 la stacidomo de Schmalkaden iĝis dividhaltejo por alia linio ĝis Brotterode. Bedaŭrinde la trafiko persona ĉesis en 1996 kaj la trakoj forigitis; jam antaŭe ne plu funkciis la lasta kaj belega, monta parto inter Kleinschmalkalden kaj Brotterode. Do nuntempe la schmalkaden-a stacidomo estas denove nura transvetura haltejego sen vojoforko.

Konstruaĵoj kaj trafiko
-----------------------

Ekzistas granda akceptejo, kiu kuŝas inter ambaŭ linioj. La doma perono inter la trako 1 kaj la unua trako al Brotterode havis, ĝis la alikonstruo en la 2013-a jaro, tegmenton. Krome ekzistas ankoraŭ meza perono inter trako 1 kaj trako 2, sed la regula trafiko uzas kvazaŭ ekskluzive la unuan relaron. Jes ja, estas ankoraŭ kelkaj flankaj trakoj. Ĝis 2011 uzitis la stacidomo por eventoj; en 2012 la tuta areo restaŭritis kaj alikonstruitis parte okaze de la Landa ĝarden-ekspozicio kiu sukcesege okazis en Schmalkalden en 2015. Finfaro de la restaŭraj laboroj ĉestacidome estis en aŭgusto 2014. Anstataŭigis busa stacidomo la iaman relaron al Brotterode. De la antikva ejero ja konserviĝis remizo en kiu estas nun entrepreno lignokomerca. 
Sekurigas fidindan personmovigadon ekde 2001 la firmao Süd-Thüringen-Bahn.

Literaturo
----------

* Günter Fromm: *Gleispläne für die Modelleisenbahn*, transpress-Verlag, ISBN 3-344-70914-3.

* Kategorio Stacidomo de Schmalkalden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Se vi intencis la romian poeton, serĉu Stacio. |

Fervoja stacidomo de Frankfurto ĉe Majno.
La *Centra Busstacio* en Flensburg (Germanio) en 2012. La unua Centra Busstacio en Germanio estis malfermita tie en 1931.
La usona kosmostacio Skylab ĉirkaŭ la Tero.
**Stacio** venas de la latina *statio*, kiu mem venas de la verbo *stare*: stari.

Priskribo
---------

Ĝenerale estas iu ajn loko, kie veturilo de publika transporto (ankaŭ de varoj) povas halti por en- kaj ellasi pasaĝerojn resp. varojn. Pli malofte oni uzas la vorton ankaŭ por albordiĝejo de ŝipoj. Kutime oni postulas, ke - male al simpla haltejo - ekzistu ia infrastrukturo (kiu estas ofte kolektita en stacidomo, precipe ĉe fervojo, nome ĉe Fervoja stacidomo). Ĉar unuflanke ekzistas la tendenco malpliigi la infrastrukturon pro rapidigo kaj aŭtomatigo, aliflanke biletaŭtomatoj kaj pli kaj pli ankaŭ (malaltaj) kajoj ekzistas ankaŭ ĉe tramhaltejoj, la distingo precipe ĉe relaj veturiloj malklariĝas.

Laŭ Francisko Azorín **stacio** estas *Loko, kie haltas la vagonaroj, la tramoj, la aviadiloj, por preni aŭ lasi la vojaĝantojn k. varojn. Nomo de kelkaj sciencaj observejoj.* Li indikas etimologion el la latina *stacio, stacionis* (estejo). Kaj li aldonas la terminon *stacidomo*.

* Busstacio
* Benzinstacio
* Kosmostacio
* Laborstacio en informadiko

Esperanto-Stacio
----------------

La Esperanto-Stacio estas fervoja stacidomaro kiu estas uzata kiel internaciaj renkontiĝejo kaj kursejo de esperanto. Ĝi troviĝas en la germana urbeto Halbo (germane Halbe) iom sude de Berlino.

Ferirestadejo
-------------

**Turisma stacio** estas ferirestadejo:

* Ĝi povas esti banloka, klimata, vintra, termofonta, ktp.

Scienco
-------

Stacio estas ankaŭ loko, destinita por konstantaj sciencaj esploroj: meteologia stacio, Kosmostacio, arbar-esplora stacio, agrikultur-esplora stacio.

Tekniko
-------

En tekniko, loko  ekipita per aparatoj por difinita celo : amplifia stacio (interlinea stacio de interurba telefonreto, servanta por amplifi la signalkurenton); asocia stacio (du aŭ pluraj abonantoj en la sama domo aŭ strato, kunigitaj por komune uzadi la saman ĉefstacian konduktilon); ĉefa stacio (se paroli pri telefonstacio : telefonaparato de abonanto kun la apartenanta konduktolineo, konektita al la loka telefoncentralo; ridissenda stacio (radiosendilo, kiu ricevas programojn de alia stacio kaj ilin redissendas, amplifiante la signalojn laŭnecese); transforma stacio.

Religio
-------

Nun **stacio** estas ĉiu el la dekkvar paŭzoj de la kruca vojo.

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 188.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002 p.1076
4. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002 p.1076


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
La suba flanko de fertila frondo de *Dicksonia antarctica*. Ĉiu punkto estas individua soro.
La **soro**  estas areto de sporangioj (strukturoj produktantaj kaj enhavantaj sporojn) ĉe filikoj kaj fungoj. La nova-latina vorto *sorus* (pl. *sori*) originas de la antikva greka *σωρός* ([sōrós] amaso, stako). Ĉe fungoj kaj likenoj, la soro estas ĉirkaŭata de ekstera tavolo. En kelkaj ruĝaj algoj ĝi povas prezenti la formon de depresio en la talo.

Ĉe filikoj, la soroj konstituas flavecan aŭ brunecan mason sur la rando aŭ la malsupra flanko de fekunda frondo. En kelkaj specioj, ili estas protektataj dum la disvolviĝo per membrano aŭ histotavolo nomata la induzio (*indusium*), kiu formas ombrel-similan kovraĵon.

La soroj troviĝas sur la sporofita generacio, la sporangioj ene de ili produktas unuploidajn mejozajn sporojn. Kiam la sporangioj maturiĝas, la induzio ŝrumpas tiel ke sporeldono estas senbrida. La sporangio tiam eksplodas kaj liberigas la sporojn.

La formo, aranĝo, kaj loko de la soroj estas ofte valoraj indikaĵoj por la identigo de la filikotaksonoj. La soroj povas esti aranĝataj en vicoj, ĉu paralele ĉu oblikve je la akso, aŭ dissemite. Ilia loko povas esti marĝena aŭ for de la marĝeno sur la frondlameno. La ĉeesto aŭ malĉeesto de induzio ankaŭ estas uzata por identigi la filikotaksonojn.

Bildaro
-------

* Dissemata sora aranĝo.Dissemata sora aranĝo.
* Linia sora aranĝo.Linia sora aranĝo.
* Soroj kiuj komplete kovras la frondan subflankon.Soroj kiuj komplete kovras la frondan subflankon.
* Filiko-soro kun nematuraj sporangioj.Filiko-soro kun nematuraj sporangioj.
* Cirkla sora aranĝo kun nematuraj sporangioj.Cirkla sora aranĝo kun nematuraj sporangioj.
* Soroj kun induzio je diferencaj disvolviĝaj fazoj.Soroj kun induzio je diferencaj disvolviĝaj fazoj.
* Soroj de la fungo Triphragmium ulmariae ĉe Filipendula ulmaria (rozacoj).Soroj de la fungo *Triphragmium ulmariae* ĉe *Filipendula ulmaria* (rozacoj).
* Grandaj soroj.Grandaj soroj.
* Polypodium vulgare*Polypodium vulgare*

Referencoj
----------

* Kategorio Soro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 1064

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle Ilo por identigi filikojn (*DiversityOfLife*)
* angle *Encyclopædia Britannica*: *sorus* 2007. *Encyclopædia Britannica Online*. Retrieved 20 November 2007.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPlantaj partoj |
| --- |
| Aeraj organoj | Arboŝelo • Burĝono • Ĉiro • Dorno • Draĵo • Folieto • Folio • Floro • Frondo • Frukto • Induzio • Kladodio • Kotiledono • Kulmo • Pikaĵo • Semo • Soro • Tigo • Trunko |
| Subteraj organoj | Radikoharo • Radiko • Rizomo • Tubero |
| Ambaŭaj organoj | Apogilradiko • Bulbo • Bulbilo • Haŭstorio • Lignotubero • Stolono • Talo |
| *Vidu ankaŭ floraro kaj fruktaro* |

 |
**Semela** aŭ **Semelo**, el la gr. Σεμελη, laŭ la helena mitologio, estis filino de Kadmo kun Harmonia, reĝo kaj reĝino de Tebo. El la frigio-traka ξεμελώ, *dzemeló*, *tero*, *terpatrino*; antaŭ ol la dominado de la olimpaj dioj, ŝi estis pradiino, hipostazo de la Granda Patrino. Ŝi estis patrino de Dionizo, la dio de la vino kaj de ekstazo. Ŝi estis la plej bela el la fraŭlinoj dediĉataj al Zeŭso. Oni supozis ŝin blondan kaj pro tio oni rilatigis ŝin al la blankvino.

La princino kaj Zeŭso sekrete renkontiĝis en la palaco. Hera, la suspektema edzino de la olimpestro, alivestiĝis kiel la servistino de Semela, la maljuna Beroa, kaj alvenis al ŝi. La ĵaluza edzino, do, provis igi la amantinon rezigni sian amaferon. Sensukcese, ŝi decidis venĝi sin kontraŭ la kromamantino de sia edzo. Ŝi komencis, do, konvinkante Semelan pri tio ke ŝia amanto ne estis la Patro de la dioj, sed nur ordinara homo kiu profitis de ŝia naiveco, kaj ke ŝi, nepre, devu peti de li pruvon de lia dieco.

Finfine konvinkita, Semela petis al Zeŭso pruvon de sia dieco, ke li prezentu al ŝi laŭ sia tuta majesto kaj gloro. La amanto, tamen avertis ŝin pri la danĝero de tiu peto, ĉar neniu mortemulo postvivus tian eksterordinaran sperton, sed promesinte, ĉe la rivero Stikso, neniam negi ian ajn peton de la amatino, li konsentis kaj montriĝis al ŝi je sia tuta grandiozeco kaj gloro. La sperto estis fatala. La fulmoj kaj tondroj eliĝintaj de la potenco de la olimpa dio bruligis la palacon kaj karbonigis la princinon.

Tamen Semela estis graveda kaj Zeŭso eltiris la embrion, ankoraŭ vivan, el la ventro de la mortintulino kaj enmetis lin en sian femuron ĝis la fino de la koncipiĝo. Kelkaj monatoj poste naskiĝis Dionizo, la dio dufoje naskiĝinta.

Oni diras ke post kelktempo, Dionizo masupreniris Hadeson kaj
reakiris Semelan, portante ŝin al Olimpo kie ŝi fariĝis senmorta kaj estis alinomita Tionea, *la ardantino*, hodiaŭ adorata kiel diino de la geedziĝo. Por atingi tiun heroaĵon, la dio de la vino malsupreniris tra la regiono Lerno, direktiĝis al Hadeso, kie li subaĉetis Persefonan, la reĝino de la inferoj, por ke ŝi liberigu sian patrinon, kiu kune kun la filo supreniris al la templo de Artemisa. Ŝia nova nomo, Tionea, estis interkonsento inter Dionizo kaj Zeŭso, por eviti la koleron de Hera kaj la ĵluzoj de aliaj animoj. Parto de la konstelacio *Corona Australis* havas la nomon *Harplekto de Tionea*, honore al tiu nova diino.

Oni ankaŭ diras ke Semela estas fondintino aŭ la diino de la nigra popolo, ĉar ŝi ascendis al ĉielo tute nigrumita de la fajro de Zeŭso.

Vidu ankaŭ
----------

* 86 Semelo

* Kategorio Semela en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sempach** (prononcu *Sempaĥ*) estas historia urbo kaj komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3863 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Sempach situas en la Svisa Mezlando ĉe la sudorienta fino de la Lago de Sempach, 9 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Lucerno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sempach limas en nordo al Eich, en nordo al Neudorf, en ordoriento al Hildisrieden, en oriento alNeuenkirch, kaj en okcidento al Nottwil.

Trafiko
-------

La urbeto Sempach estas konektita per poŝtaŭtolinio al Sursee kun la publika trafikreto. En la komunumparto *Sempach-Station*, kiu tamen politike apartenas al la najbara komunumo Neuenkirch troviĝas ankaŭ stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, de la linio de Olten al Lucerno.

La urbeto ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.

Historio
--------

Memorejo pri la Batalo de Sempach
La unua skriba mencio de Sempach datiĝas el la jaro 1150 el la posedaĵ-dokumentoj de la Monaĥejo Muri, la tiel nomita *Acta Murensia*. Je la fino de la 12-a jarcento la loko fariĝis habsburga posedaĵo, kiu al ĝi koncedis en la jaro 1220 la urborajton.

Pro la kreskanta influo de la urbo Lucerno, Sempach por eviti minacon de tiu flanko aliĝis libervole al ĝi la 6-an de januaro 1386, ago, kiun la ĝis-tiamaj posedantoj, la Habsburgoj, ne volis toleri. Tio kaŭzis la Militon de Sempach, kiu kulminis la 9-an de julio 1386 en la fama Batalo de Sempach, kie la heroo Winkelried sin oferis por ebligi al la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo la venkon kontraŭ la imperia armeo de la Habsburgo. Tiu batalo estis grava mejloŝtono por certigi la aŭtonomion de la Svisa Ĵurkomunumo interne de la Sankta Romia Imperio.

Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Sempach estis aparta voktejo kun multaj privilegioj kompare al la cetera lucerna kamparo. De la jaro 1798 ĝis 1803 dum la epoko de la Helveta Respubliko Sempach estis distriktĉefloko. Ek de 1803 ĝi apartenas al la distrikto Sursee.

Vidu ankaŭ
----------

* Lago de Sempach
* Batalo de Sempach
* Sempach-Neuenkirch (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Sempach
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

* Kategorio Sempach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 291601
* GND: 4054335-3
* LCCN: n80131493
* VIAF: 123157542
* SUDOC: 028180267
* BNF: 120067313
 |

 |
*La morto de la Generalo Wolfe* de Benjamin West
Generalo **James Wolfe** (2a Januaro 1727 – 13a Septembro 1759) estis oficiro de la Brita Armeo, konata pro sia trejn-reformoj sed rememorita ĉefe pro sia venko super la francoj ĉe la Batalo de Kebeko en Kanado en 1759. La filo de elstara generalo, Leŭtenant-Generalo Edward Wolfe, li estis ricevinta sian unuan mision tre juna kaj faris etendan servon en Eŭropo dum la Milito de Aŭstria Sukcedo. Lia servo en Flandrio kaj en Skotlando, kie li partoprenis en la nuligon de la Dua jakobita ribelo, alvokis atenton de liaj superuloj. Lia kariero estis haltigita de la Pactraktato de 1748 kaj li pasis multe de la venontaj ok jaroj enkazerne ĉe la Skotaj Altaj Teroj. Li iĝis leŭtenant-kolonelo kiam li estis ankoraŭ 23jaraĝa.

La eksplodo de la Sepjara Milito en 1756 havigis al Wolfe novajn oportunojn por karieravanco. Lia partopreno en la malsukcesa atako kontraŭ Rochefort en 1757 kondukis al William Pitt nomumi lin vic-komandanto de ekspedicio por kapti la Fortikaĵon de Louisbourg. Sekve de la sukceso de tiu sieĝo de Louisbourg en 1758, li iĝis komandanto de trupo kiu navigadis la fluejon de la Rivero Sankta Laŭrenco por kapti Kebekon. Post sieĝo Wolfe venkis super la franca truparo sub estreco de Louis-Joseph de Montcalm kio permesis la britajn fortojn kapti la urbon. Wolfe mortiĝis dum la Batalo de la Ebenaĵoj de Abrahamo pro vundoj el tri muskedaj kugloj.

Bibliografio
------------

* Sen aŭtoro. "James Wolfe Arkivigite je 2008-03-19 per la retarkivo Wayback Machine", en *The Canadian Encyclopedia*. Historica Foundation, 2008
* Baker-Smith, Veronica. *Royal Discord: The Family of George II*. Athena Press, 2008.
* Black, Jeremy. *British Lives: William Pitt*. Cambridge University Press, 1992.
* Browning, Reed. *The War of the Austrian Succession*. Alan Sutton Publishing, 1994.

Eksteraj ligiloj
----------------

* James Wolfe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio James Wolfe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Wikisource author

* Sen aŭtoro. "History and Chronology of James Wolfe Arkivigite je 2015-09-23 per la retarkivo Wayback Machine", en *World History Database*
* New Brunswick Museum. "A National Treasure in New Brunswick: James Barry's *Death of General Wolfe* Arkivigite je 2011-11-18 per la retarkivo Wayback Machine", in *New Brunswick Museum* (retejo), 2003
* NBC. retejo de Plains of Abraham , Government of Canada. (National Battlefields Commission)
* NBC. 1759: From the Warpath to the Plains of Abraham, Virtual Museum Canada, The National Battlefields Commission, 2005


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 485962
* GND: 118769928
* LCCN: n50013761
* VIAF: 51907672
* ISNI: 0000 0000 7995 7972
* LIBRIS: 256090
* SUDOC: 077101774
* BNF: 14430153w
* BIBSYS: 1468312525500
* NKC: mub2015891627
 |
**Sena de Luna** [SEna deLUna] estas municipo en la nordo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la nordo de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Akvorezervejo de Luna. La ponto aperas simbole en la blazono.
Aralla de Luna.
Caldas de Luna.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Abelgas de Luna, Aralla de Luna, Caldas de Luna, Pobladura de Luna, Rabanal de Luna, Robledo de Caldas, Sena de Luna kaj La Vega de Robledo, okupas totalan areon de 147,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 367 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 100 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 62 km de Leono, provinca ĉefurbo. Limas norde kun Lena (Asturio); sude kun Barrios de Luna kaj Riello; oriente kun Villamanín kaj La Pola de Gordón; okcidente kun San Emiliano. La tunelo Negrón, 4 km longa, konektas la provincon Leonon kun Asturio.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

La municipo formis parton de la iama municiparo Luna de Arriba aŭ de Suso, kies urbodomo estis en Láncara de Luna. Konsekvence de la konstruado de la Akvobaraĵo de la Akvorezervejo de Luna, en 1956, la urbodomo translokiĝis al Sena de Luna. Sep loĝlokoj de la municipo — nome Arévalo, Campo de Luna, Lagüelles, Oblanca, San Pedro de Luna, Santa Eulalia de las Manzanas kaj Láncara de Luna — iĝis kovritaj sub la akvo de la Akvorezervejo. Krom Truva, Miñera, Cosera kaj Mirantes, same kiel Ventas de Mallo, La Canela kaj Casasola.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760097
* VIAF: 316736096
 |
**Sendilo Bisammonto** (germane: *Sender Bisamberg*) estis sendostacio por mezondo sur la Bisammonto je la landlimo inter Vieno kaj Malsupra Aŭstrio. Ĝi situis sur alteco de 308 m super la maro.
La 1-a sendostacio estis konstruita 1933, sed je la fino de la Dua Mondmilito, retirintaj germanaj trupoj detruis ĝin.
La 2-a sendostacio estis novkonstruita 1959 kaj funkciis ĝis 1995. Inter 1997 kaj 2008 estis la sendostacio ankoraŭ, sed nur parte uzita de diversaj programoj, inter ili de Radio Austria Internacia, ankaŭ por la Esperanto-programo. La nomo de la radio-stacio estis "Radio 1476", kiu samtempe estis la frekvenco 1476 kHz.
La nordsendomasto kun sia alteco de 265 m, estis la plej alta konstruaĵo de Austrio kaj urbo Vieno. La sudsendomasto estis 120 m alta, tio validis ĝis la 24-an de februaro, kiam oni per eksplodigo forigis la 2 sendomastojn. La sendostacio sen sendomastoj restas kiel muzeo.

* Bisammonto kun 2 sendomastoj en nebuloBisammonto kun 2 sendomastoj en nebulo
* Sendilo Bisammonto sudmastoSendilo Bisammonto sudmasto
* Post la eksplodigo de la sudsendomastoPost la eksplodigo de la sudsendomasto
* Sendilo Bisammonto nordmastoSendilo Bisammonto nordmasto
* Eksplodigo de la nordmastoEksplodigo de la nordmasto
* Nordmasto post la eksplodigoNordmasto post la eksplodigo
* Resto de la mastopiedo de la nordmastoResto de la mastopiedo de la nordmasto
* Bisammonto sen sendomastojBisammonto sen sendomastoj

* Sendilo Bisammonto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sendilo Bisammonto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sendling** estas kvartalo de Munkeno, ĉefurbo de Bavario en Germanio - oficiale ĝi kalkuliĝas kiel "urbodistrikto 6". Ĝi estas situanta sudokcidente de la urbocentro. Sendling estas subdividita en Obersendling, Mittersendling kaj Untersendling. Unter- kaj Mittersendling estas situantaj en la kvartalo de Sendling, Obersendling estas situanta en la kvartalo de Thalkirchen-Obersendling-Forstenried-Fürstenried-Solln.

En 782 Sendling estis unuafoje menciata en la dokumentoj kiel Sentilinga (vilaĝo de iu Sentilo). En 1877 ĝi estis enkorpigata en Munkeno.
Sendling estas la sidejo de famaj entreprenoj, ekzemple Siemens AG.

**Murdo-Kristnasko** estis famkonata batalo inter bavaraj ribeluloj kaj la ŝtataj instancoj en 1705. Ĉefe kamparanoj ribelis kontraŭ la aŭstraj okupaciaj trupoj kaj marŝis al Munkeno.
Je la 25-a de decembro ili estis masakrataj sube de la preĝejo de Sendling.
Pli ol mil viroj perdis la vivon kvankam ili estis kapitulacintaj.

Detalo el la fresko de *Wilhelm Lindenschmit der Ältere*
La ĉefa placo de Sendling estas "Am Harras", kie antaŭe kuntrafis multaj tramlineoj kaj nun subtera trajno, urbo-trajno kaj aŭtobusoj. Ĉirkaŭ la placo situas diversaj vendejoj,servo-domoj kaj belaspektaj loĝdomoj de la tielnomata *Jugendstil*.

Konataj kvartalanoj:

* Elyas M'Barek

|  |  |
| --- | --- |
| Poŝtoficejo je la placo Am Harras | Loĝdomoj el 1900 je Am Harras |
Usona radiisto en 1943 en Novgvineo elsendanta pere de radiotelegrafio.
**Sendrata telegrafio**, aŭ malpli ofte **senkabla telegrafio**, signifas telesendon de telegrafiaj signaloj pere de radio ondoj; pli specifa termino por tio estas **radiotelegrafio**. Antaŭ ĉirkaŭ 1910 kiam radio iĝis dominanta, la termino *sendrata telegrafio* estis uzata ankaŭ por variaj aliaj eksperimentaj teknologioj por elsendi telegrafiajn signalojn sen dratoj, kiel pere de elektromagneta indukto, aŭ grundokonduktaj telegrafiaj sistemoj.

Radiotelegrafio estis la unua rimedo de radio-komunikado; la unuaj praktikaj radio-elsendiloj kaj -riceviloj inventitaj en 1894-5 fare de Guglielmo Marconi uzis radiotelegrafion. Ĝi plue estis la nura tipo de radioelsendado dum la unuaj tri jardekoj de radio, nome la "epoko de sendrata telegrafio" ĝis la Unua Mondmilito, kiam la disvolvigo de la amplitudmodula (AM) radiotelefonio ebligis, ke sono (aŭdio) estu elsendita pere de radio.

Notoj
-----

1. ↑   Hawkins, Nehemiah (1910). Hawkins' Electrical Dictionary: A cyclopedia of words, terms, phrases and data used in the electric arts, trades and sciences. Theodore Audel and Co. p. 498.
2. ↑   Merriam-Webster's Collegiate Dictionary: 11a Eld. Mirriam-Webster Co. 2004. p. 1437. ISBN 0877798095.
3. ↑   Maver, William Jr. (1903). American Telegraphy and Encyclopedia of the Telegraph: Systems, Apparatus, Operation. New York: Maver Publishing Co. p. 333.
4. ↑   Steuart, William Mott; et al. (1906). Special Reports: Telephones and Telegraphs 1902. Washington D.C.: U.S. Bureau of the Census. pp. 118–119.

* Kategorio Sendrata telegrafio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)