| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ornitiskioj** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: triaso-kretaceo |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilioj *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭroj *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | **Ornitiskioj** *Ornithischia*Seeley, 1888 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Fosilia**  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subordoj |
| * Cerapoda
* Thyreophora
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ornitiskioj  |

 |
| v • d • r |

Ornitiskia pelvo-strukturo (maldekstra flanko)
**Ornitiskioj** (*Ornithischia*) estas ordo de bek-havantaj, herbovoraj dinosaŭroj. La nomo "ornitiskio" venas de la malnovgrekaj vortoj *ορνιθειος* 'birda' kaj *ισχιον* 'kokso'. Oni nomas la orniskiajn dinosaŭrojn "bird-koksaj" pro iliaj birdecaj koksostrukturoj, kvankam birdoj efektive devenas de la saŭriskioj. Estante herbovoroj kiuj ofte vivis grege, la ornitiskioj estis pli multnombraj ol la saŭriskioj. Ili estis predobestoj de la teropodoj kaj malpli grandaj ol la saŭropodoj.

Klasado
-------

### Taksonomio

Lineaj rangoj laŭ Benton (2004):

* **Ordo Ornitiskioj *Ornithischia***
	+ Familio Pisanosaŭredoj *Pisanosauridae*
	+ Familio Fabrosaŭredoj *Fabrosauridae*
	+ **Subordo Thyreophora** - (armored dinosaurs)
		- Familio Scelidosauridae
		- **Infraordo Stegosaŭroj *Stegosauria***
		- **Infraordo Ankilosaŭroj *Ankylosauria***
	+ **Subordo Cerapodoj *Cerapoda***
		- Familio Heterodontosauridae
		- **Infraordo Ornithopoda**
			* Familio Hypsilophodontidae\*
			* Familio Hadrosaŭredoj *Hadrosauridae*
		- **Infraordo Pakicefalosaŭroj *Pachycephalosauria***
		- **Infraordo Ceratopoj *Ceratopsia***

### Filogenio

Oni dividas la orniskiojn inter du kladoj: la tireoforoj (*Thyreophora*) kaj la cerapodoj (*Cerapoda*). Inter la plej konataj tireoforoj estas la stegosaŭroj (kiel stegosaŭro (*Stegosaurus*)), kaj la ankilosaŭroj (kiel ankilosaŭro (*Ankylosaurus*)). Inter la plej konataj cerapodoj estas la margincefaloj (ceratopoj kiel la kolkrispaj ceratopoj kaj pakicefalosaŭroj) kaj la ornitopodoj (inter ili hadrosaŭroj kiel edmontosaŭro (*Edmontosaurus*)). La cerapodoj estas grupo identigita relative lastatempe (Sereno, 1986), kaj povas esti ke ĝi povos montriĝi identa kun la pli malnova grupo de *Ornitopoda*.

```
**Ornithischia**
|-?*Pisanosaurus*
`--+-?Fabrosauridae
   `--Genasauria
      |--Thyreophora
      |  |--*Scutellosaurus*
      |  `--Thyreophoroidea
      |     |--*Emausaurus*
      |     `--Eurypoda
      |        |--Stegosauria
      |        `--Ankylosauromorpha
      |           |--*Scelidosaurus*
      |           `--Ankylosauria
      `--Cerapoda
         |--*Stormbergia*
         |--*Agilisaurus*
         |--*Hexinlusaurus*
         |--Heterodontosauridae
         `--+--Ornithopoda
            `--Marginocephalia
               |--Pachycephalosauria
               `--Ceratopsia
```

Referencoj
----------

1. ↑  ornitiskioj en vortaro.net