recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Skulptaĵo de la papo Bonifaco la 8-a, verkinto de la dekreto *Detestande feritatis*.
***Detestande feritatis*** (latine) estas papa dekreto, kiun eldonis la papo Bonifaco la 8-a la 27-an de septembro 1299 kaj denove la 18-an de februaro 1300. Ĝi proklamas lian firman oponon kontraŭ la dispecigo de kadavroj, sed ankaŭ kaj ĉefe ties dismembrado.

Longtempe oni pravigis tian praktikon per pli facila transporto de la kadavro de la mortoloko al tiu de la entombigo. Multaj testamentoj montras, ke ĝi eĉ estiĝis vola. La papa teksto konsilas kontraŭe entombigi la kadavron sur la mortoloko, ĝis ĝi estos putrinta por eltombigi ĝin kaj transporti al la fina ripozloko.

La puno estis ekskomuniko.

Laŭ Agostino Parvicini Bagliani, oni konsideru la dekreton kiel *"oficiala kaj solena interveno favore al la integreco de la homa korpo: eble la plej solena de la tuta mezepoko*". .

Laŭ la epistemologo Rafael Mandressi, la *Detestande feritatis* tute ne malpermesis, kiel oni longe opiniis, la evoluon de la antropotomio: *"oni sekciis antaŭ la dekretalo, oni sekciis same tuj poste*". Aldone ĝi iĝis rapide senobjekta, ĉar en Francio preskaŭ ĉiuj reĝoj kaj reĝinoj ekde Filipo la 4-a ricevis specialajn permesojn de la papoj por ne sekvi la dekreton.

Referencoj
----------

1. ↑  « *Démembrement et intégrité du corps au XIIIe siècle* », Agostino Paravicini Bagliani, en *Terrain*, n°18, marto 1992.
2. ↑  *Le Regard de l'anatomiste. Dissection et invention du corps en Occident*, Rafael Mandressi, Éditions du Seuil, septembro 2003.
**Elena Samokiŝ-Sudkovskaja** (ruse *Елена Самокиш-Судковская*; 1863 - ‏1924) estis rusa pentristino kaj ilustristo.

Ŝi estis precipe konata pro siaj buntaj ilustraĵoj en eldonataj suplementoj por Kristnasko, Pasko kaj la cetero de la jaro. Ŝi ankaŭ kreis afiŝojn, reklamojn kaj teatrajn programojn.

Vivo
----

La caro kaj lia familio, 1902
Ŝia patro estis rusa armea inĝeniero de franca deveno kaj ŝi ricevis sian sekundaran edukon ĉe la Pauline Institute for Women, lernejo por junaj knabinoj de la aristokrataro. Post tio ŝi studis desegnaĵon en Helsinko kaj prenis privatajn lecionojn pri pentrado. En 1883 ŝi geedziĝis kun la pentristo Rupin Sodkowskij, sed li mortis pro tifo du jarojn poste. Por helpi ŝin trakti ŝian funebron, ŝi moviĝis al Parizo kaj prenis kromajn lecionojn en la privata akademio de Jules Bastien-Lepage.

En 1889 ŝi geedziĝis kun alia pentristo, Nikolao Smokiŝ, kaj revenis al Rusio, kie ŝi laboris kiel ilustristo por "Niva", la plej populara revuo en la Rusa Imperio tiutempe.

Ŝi iĝis membro de la "arta rondo de la Prezidentedzino" (kiu ekzistis de 1882 ĝis 1918) kaj ekspoziciis kune kun kelkaj el la eminentaj pentristoj de tiu tempo, inkluzive de Ivan Ŝiŝkin kaj Ilja Jefimoviĉ Repin. Ŝiaj dezajnaĵoj por la kronadalbumo de caro Nikolao la 2-a ricevis premion de plejboneco, kun medalo kaj blua rubando.

Kvankam ŝi pentris multajn portretojn kaj ĝenroscenojn, ŝi estas verŝajne plej memorita pro siaj libroilustraĵoj; Precipe de *Eŭgeno Onegin* de Puŝkin, farita en 1911, kaj tiuj por *Konyok-Gorbunok* () de Jerŝov. Ŝi foje kunlaboris kun sia edzo, produktante ilustraĵojn por *Mjórtvyje dúshi* (Mortintaj Animoj) de Gogol (publikigita fare de Adolf Marx en 1901) same kiel murpentraĵojn por la fervoja stacidomo de Carskoje Selo, prezentante la historion de la fervojo.

Ŝi fuĝis al Viborg dum la komunista revolucio, poste forlasis sian edzon kaj vivis en Parizo dum la civita milito. Ŝi supozeble restis en Parizo post la fino de la milito kaj mortis tie, kvankam kelkaj fontoj indikas ke ŝi revenis al Vyborg.

Galerio - ilustraĵoj de Evgeny Onegin
-------------------------------------

* 
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑  Mallonga biografio @ Yandex.
2. 1 2  Mallonga biografio @ Лаборатория Фантастики.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Elena Samokiŝ-Sudkovskaja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Albumo de fotoj kaj ilustraĵoj de la biblioteko de Saratov Ŝtata Universitato.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819825
* LCCN: n97878868
* VIAF: 74144648386418943922
* ISNI: 0000 0004 5806 5077
* SUDOC: 241307392
* NKC: js2016936638
 |
Malgraŭ sia nomo kaj la 11 reprezentantoj sur la scenejo, la "Elferrat" kutime konsistas el pli ol 11 anoj.
La **Elferrat** (dekunuopa konsilio) estas la moka "parlamento" de la karnavalo en germanaj urboj.

Ekesto
------

Karnavalaj tradicioj en la mondo hejmas tie, kie historie dominis katolikaj kristanoj, kiuj estis alvokataj fasti 40 tagojn antaŭ pasko, sed kiuj antaŭ tiu fastado - iom moke al la eklezio - despli forte festis kaj diboĉis. En Germanio, kie post la reformacio nur en kelkaj regionoj plu dominis la katolikoj, la karnavalo nur restis popola festo en Bavario, la okcidento de Germanio laŭlonge de la rivero Rejno kaj en malmultaj katolikaj kaj "karnavalaj insuloj" en la nordokcidento de la ŝtato. Kiam komence de la 19-a jarcento la armeo de Napoleono konkeris grandan parton de Germanio kaj kompreneble malpermesis publikan proteston de la enloĝantoj kontraŭ la konkero, la katolikoj en la regiono Rejnlando elpensis uzi la karnavalon por moki kontraŭ la konkerantoj: karnavalemuloj vestiĝis en francecaj soldataj kostumoj, prenis el ligno ĉizitan pafilon kaj ridinde kondutis en tiuj vestaĵoj. Post la venko de la germanaj feŭdaj ŝtatoj, la francaj soldatoj malaperis el la lando, sed la civitanoj en maldemokratiaj feŭdaj reĝimoj sentis sin despli liberoj, kaj protesto kontraŭ la aŭtoritatoj estis daŭre malpermesata, kaj do la karnavalo daŭre estis kaŝa protesto kontraŭ la aŭtoritatoj.

Ĉar ja la karnavalanoj konsideris sin demokratoj, ili fondis demokratian parlamenton de la karnavalaj tagoj, kiu konsistis el 11 konsilianoj. La germana nombro ELF (dek unu) konsidereblas mallongigo por la moto de la franca revolucio "**E**galeco, **L**ibereco kaj **F**rateco". Kompreneble seriozaj subtenantoj de la demokratio aŭ de la franca revolucio dum tiu epoko (1815 ĝis 1870, teorie ĝis 1918) enkarceriĝis, sed la karnavalistoj tiom kaŝis sian publikan proteston, ke ili eskapis la persekuton.

la "dekunuopa konsilio" en unu el la malmultaj nordgermanaj karnavalaj metropoloj, eternigita sur trabfaka domo

La "Elferrat" en la hodiaŭa karnavalo de germanaj urboj
-------------------------------------------------------

La protestaj politikaj radikoj de la germana karnavalo, gravaj dum la unua duono de la 19-a jarcento, grandparte forgesiĝis je la fino de ĝi, kvankam en la nunaj festoj de grandaj karnavalaj asocioj daŭre oni penas primoki la aktualan politikon kaj la regantojn. Kvankam sur la scenejo de karnavalaj festoj daŭre sidas dek unu karnavalaj parlamentanoj, la mokaj konsilioj fakte plej ofte havas pli ol dek unu membroj. En multaj tradiciaj karnavalaj konsilioj la anoj estas nur viroj, nur en kelkaj "modernaj" asocioj ne, kaj en iuj urboj ekzistas specialaj karnavalaj parlamentoj por inaj ĉefoj: ekzemplo estas la "okopa konsilio" (*Achterrat*) de ok inaj karnavalistoj en Frajburgo.

La "Elferrat" planas kaj organizas dum la karnavala periodo (inter la 11-a de novembro - dufoje "dek unu" ! - kaj la mardo ses semajnojn antaŭ pasko) karnavalajn festojn, balojn kaj la subĉielajn karnavalajn procesiojn.

* Kategorio Elferrat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fernando de Alva Cortés Ixtlilxóchitl** (Tekskoko, 1568? — Meksikurbo, 1648), estis historiisto de Nova Hispanio (nuntempe Meksiko), posteulo rekta el la reganta familio en la senjorlando *akolhua* nome Tekskoko.

Verkoj
------

Ixtlilxóchitl ricevis komisionon el la hispanaj vicreĝoj de Nova Hispanio por verki la historion de la indiĝenaj popoloj de Meksiko. Lia *Relación histórica de la nación tulteca* — plej ofte nomata *Relación* — estis verkita inter 1600 kaj 1608. Tiu teksto estas aro de rakontoj pri okazintaĵoj de la Nova Hispanio kaj de la historio de la Toltekoj. La *Relación* kaj multaj aliaj tekstoj de Ixtlilxóchitl enhavas fragmentojn de la literaturo kaj de la liriko navatla antaŭhispana. Ili havigas detalan informon pri la gravo de la agado de sia praavo, Fernando Ixtlilxóchitl, en la konkero de Meksiko kaj la pacigo de la indiĝenoj en la Valo de Meksiko.

Poste —1610 al 1640, laŭ Chavero— Ixtlilxóchitl verkis la *Historia chichimeca*, kiu rakontas la samajn okazintaĵojn de la *Relación*, sed kun pli taŭga organizado. La origina titolo de la verko estas nekonata, kaj tiu nuna esits trudita de Carlos de Sigüenza y Góngora kiam la manuskripto venis en lia povo. Lorenzo Boturini, posedanto de la sama teksto jarojn poste, nomigis ilin *Historia general de la Nueva España*. Estas pruvo ke la *Historia chichimeca* formis parton de pli ampleksa verko kies mankantaj partoj estas perditaj, aŭ, ĝi ne estis konkludita. La fina ĉapitro de la *Historia de Ixtlilxóchitl* estas la Sieĝo de Tenoĉtitlano, al kiu la aŭtoro trudas version tekskoka de la konkero, kontraste al Hernando de Alvarado Tezozómoc, aŭtoro de tenoĉka praularo kies verko havigas rigardon pli proksima al la meksikoj. La *Historia chichimeca* estas konsiderata la plej bonkvalita verko de Fernando de Alva Ixtlilxóchitl.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588570
* GND: 119186403
* LCCN: n86038078
* VIAF: 100161999
* ISNI: 0000 0001 1795 0860
* SUDOC: 028770277
* BNF: 12053781z
* ICCU: SBLV012698
* BNE: XX1151778
 |
La **Kastelo de Iregszemcse** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Viczay* [vicai]) estas historia monumento en vilaĝo Iregszemcse.

Aerfoto pri kastelo de Iregszemcse

Historio
--------

La familio Viczay iĝis posedanto de la vilaĝo "Ireg" depost dominado de turkoj. La klasikisma kastelo mem estis konstruita en 1820. Baldaŭ la posedantoj ofte ŝanĝiĝis, ĉiuj faris trakonstruojn. Viczay vendis la kastelon al Esterházy en 1862, la sekvaj aĉetantaj familioj estis Schossberg, Manfréd Weiss, fine Kornfeld (1917). Dum la komenciĝanta socialismo la kastelo iĝis ŝtata posedaĵo, komence lernejo, poste esplora instituto, nuntempe internulejo pri handikapuloj. Intertempe en 1968 incendio okazis, sed poste tuj oni renovigis la kastelon, samtempe oni faris la mansardojn. Ekstere okazis renovigaj laboroj en 1994.

Konstruaĵoj
-----------

La unuetaĝa kastelo kun mansardo situas sola en tre granda parko. La kastelo formas brikon, la fasado estas simetria. La meza enireja parto kaj ambaŭ anguloj reliefas. En la meza parto estas 3 arkadoj, en ties supro estas teraso jam por la unua etaĝo.

Kastelo de Iregszemcse

Parko
-----

En la parko la ĉefa konstruaĵo estas la kastelo. Antaŭ la kastelo estas aliaj du kuboformaj etaĝaj domoj el la 19-a jarcento. Ankaŭ aliaj domoj situas en la parko, ili estis konstruitaj en la 20-a jarcento. Pri la kreskaĵoj mankas informoj, sed estas videblaj, ke la parko estas zorgata. La parko estas protektata.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **kastelo de Fáy en Sáta** estas historia monumento en vilaĝo Sáta. Tiu kastelo tre similas al Kastelo de Bánhorváti.

Aerfoto pri la kastelo de Fáy en Sáta

Historio
--------

La loka bienulo konstruis etaĝan kastelon en la 1730-aj jaroj. La lasta privata posedanto estis familio Fáy, tial lia nomo restis nomdonanto de la kastelo. Dum la longa historio pluraj trakonstruoj okazis, la plej gravan ĝuste tiu Fáy. En 1952 la kastelo estis ŝtatiĝita, poste ĝis 1993 ŝtata infanhejmo funkciis ene. Baldaŭ la kastelo estis vendita, samtempe neuzita, tamen la tegmento estis perfekte riparita.

Aerfoto pri la kastelo de Fáy en Sáta

Kastelo
-------

La unuetaĝa kvarangula kastelo situas sola en mezo de la vilaĝo ĉe deklivo de monteto, sed ĉirkaŭita per parko, kvazaŭ korto, ĝardeno, agrikultura kampo. La fasado estas simetria, la meza parto kun la enirejo iomete reliefas. Same reliefas la du anguloj, kie kvadrataj, jam duetaĝaj turoj estas videblaj. En la malantaŭa parto el la unua etaĝo al la alia konstruaĵo estas ponto, praktike kovrita koridoro. Tie estis iam la kuirejo, manĝejo kaj aliaj servaj ĉambroj.

Vidu la videon
--------------

*

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ossip ZADKINE** (naskiĝis la 14-an de julio 1890 en Smolensk, mortis la 25-an de novembro 1967 en Parizo) estis artisto pri plastikoj.

Zadkine naskiĝis en Smolensk, Belorusio kaj havis judan devenon. Li tre famiĝis kiel skulptisto, sed ankaŭ faris pentraĵojn kaj litografaĵojn.

Post studado en Londono li ekloĝis ĉirkaŭ 1910 en Parizo. Tie li estis ano de la nova kubista movado (1914-1925). Poste li evoluigis sian propran stilon, tre influita de la primitiva arto.

Dum la unua mondmilito li servis kiel brankardisto kaj vundiĝis dum la milita agado. La periodon de la dua mondmilito li trapasigis en Usono.

La plej konata verko de li estas *La Detruita Urbo*, kiu referencas al la bombardado de Roterdamo en majo 1940. La statuo situas en Leuvehaven, apud la Mara Muzeo. Populare la nomo de la statuo ankaŭ estas 'Jan Gat' (Johano Truo) kaj la nomo de la kreinto ofte estas fuŝita al 'Zadkini'. Kelkfoje oni nomas la statuon ankaŭ tiel. Regule oni aŭdigis sin por doni al la statuo pli eminentan lokon en la urbo. Laŭdire li inspiriĝis por la statuo kiam li veturis de sia hejmo en Parizo al sia amiko Hendrik Wiegersma en Deurne Nederlando. Li veturis tra Roterdamo kaj vidis la ruinigitan urbon.

Ossip Zadkine mortis je la 25-a de novembro 1967 en Parizo kaj enteriĝis je la Cimetière Montparnasse. En Parizo ankaŭ estas la Zadkine-Muzeo.

En la franca Les Arques (departemento Lot) troviĝas muzeo kie estas ekspoziciitaj verkoj de Zadkine. Krom tio estas en la kirketo fronte de la muzeo "Pieta" (Madono kun Jesuo surgenue) de Zadkine. En la vilaĝo mem, kiu cetere estas belege restaŭrita, troviĝas artista centro.

Galerio
-------

* La detruita urboLa detruita urbo
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ossip Zadkine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ossip Zadkine Research Center angle
* Zadkine-muzeo en Parizo[*rompita ligilo*] angle
* Zadkine-muzeo en Les Arques[*rompita ligilo*] france


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 54842
* GND: 118636057
* LCCN: n81055628
* VIAF: 4938137
* ISNI: 0000 0001 2095 4942
* SUDOC: 027202100
* BNF: 11929563q
* ULAN: 500007328
* NDL: 00461697
* BIBSYS: 90261292
* RKD: 86049
* NKC: ola2014836578
* BNE: XX1488947
 |
Filo *estas ankaŭ milono (kontraste al centono) de la kuvajta dinaro.*

---

Antropologio > Parenceco

---

**Filo** de iu persono estas vira infano de tiu persono.

Tradicie la unue naskitaj filoj havis tutan rajton je la heredaĵo. Nuntempe en aziaj kaj afrikaj landoj kun tradiciaj moroj, la filoj estas pli alte taksitaj ol filinoj. En Ĉinio, kie la registaro instigas (ne monpunas ĝis unu infano) naski nur unu infanon, gepatroj ofte abortigas gravedecon kun filino.

En skandinavaj kaj arabaj kulturoj (vidu araba lingvo) la nocio eĉ penetris la nomojn.

En konfucea filozofio, filpieco (ĉine, xiào) estas virto de respekto fare de filoj al propraj gepatroj, kaj prauloj.

Vidu ankaŭ
----------

* filino
* infano
* infanaĝo
* gepatroj
* Parenceco

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri filo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Filo konfesis, patro forgesis.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Edzigu filon, kiam vi volas, -- edzinigu filinon, kiam vi povas.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-09-14.

* Kategorio Filo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Filo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
***Centmil miliardoj da poemoj*** estas verko de
kombinatorika poezio de Raymond Queneau eldonita en 1961 ĉe la eldonejo Gallimard.

En la antaŭparolo Queneau diras, ke tiu libro permesas, ke iu ajn laŭvole komponu centmil miliardojn da sonetoj, ĉiuj regulaj: ĝi estas maŝino por fabriki poemojn.

Tiu libro komponiĝas el dek folioj el dika papero, ĉiu estas dividata en dekvar bendoj sur
kiuj estas printataj la aleksandroj de regula soneto
(tie estas: du strofoj de po kvar aleksandroj, du strofoj de po tri aleksandroj).

La leganto, turnigante la bendojn, povas do elekti la unuan verson inter dek,
la dua verson inter dek, ktp. Ĉar la versoj havas samajn
metrikon kaj rimon, tio sekurigas ke ĉiuj soneto
estu regula.

Estas do 1014, aŭ 100 000 000 000 000 kreeblaj poemoj.
Se oni legas po unu poemo en 15 sekundoj, (plus 15 sekundoj por turnigi la bendojn)
dum po 8 horoj ĉiutage po 200 tagoj ĉiujare, oni havas unu milionon da jarcentoj
da legado.

Adapto (aŭ rekreo) en la germana lingvo fare de Ludwig Harig aperis en la jaro 1984. Du adaptoj ekzistas en la angla lingvo: unu fare de John Crombie kaj Stanley Chapman, la alia fare de Beverley Charles Rowe.

La surretigo de *Centmil miliardoj da poemoj*, la 5-an de majo 1997 okazigis
juĝadon en refero, kiu establis la francan jurisprudencon pri la surreta aŭtorrajto,
retenante la kompetenton de falsigo pri poemoj protektataj de la aŭtorrajto kaj metita
sur interreta paĝaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Juĝado kontraŭ la surretigo de la verko Arkivigite je 2010-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* france La verko (france, kvankam sur germana retejo) Arkivigite je 2009-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Adapto fare de Beverley Charles Rowe.
* ruse Adapto fare de Tatiana Bonch. Arkivigite je 2013-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Adam Tadeusz Bujak** (naskiĝis la 12-an de majo 1942 en Krakovo – pola fotisto. Kavaliro de Ordeno de la Blanka Aglo.

Vivo
----

Filo de la soldato de Polaj Legioj. De la 60-aj jaroj fotis Karol Wojtyła, kaj post lia elekto al la papo akompanis lin – kiel Johano Paŭlo la 2-a – en liaj multnombraj pilgrimadoj. Aŭtoro de pli ol 130 fotografiaj albumoj, kaj krome de afiŝoj kaj kalendaroj. Li publikigis en „Tygodnik Powszechny", kun kiu li en 1989 tamen rompis kunlaboron. Krom tio liaj fotoj aperis en albumoj de eldonejo Calvarianum, germana Verlag Herder kaj aŭstria Verlag Styria. De 1996 senrompe kunlaboras kun la krakova eldonejo Biały Kruk, en kiu aperis preskaŭ 100 volumoj kun la fotoj de Bujak. De 2010 estas membro de la redakcio de monatrevuo „Wpis".

De 1967 membro de la Asocio de Polaj Artistoj Fotistoj. De 1970 apartenas al Royal Photographic Society en Londono, kaj de 1965 al Arkifrataro de Pasiono en Krakovo. De 2009 estas membro de Socia Komitato pri renovigo de Historiaj Monumentoj de Krakovo.

Adam Bujak estas laŭreato de pluraj landaj kaj internaciaj premioj.

En 2005 estis membro de Honora Apog-Komitato de Lech Kaczyński en prezidenta voĉdonado.

Ankaŭ eniris al Defend-Komitato pri Bona Nomo de Pollando kaj Poloj.

* Kategorio Adam Bujak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691326
* GND: 115679510
* LCCN: n85330542
* VIAF: 102335949
* ISNI: 0000 0001 0929 5675
* SUDOC: 026758679
* BNF: 11894499h
* ULAN: 500467719
* BIBSYS: 90359930&feltselect=bs.autid 5100986, 90359930
* RKD: 380213
* NKC: xx0032791
* ICCU: BVEV013704
 |
**Kabineto Lukács** [lukAĉ] estis la dek sesa (preskaŭ sendependa) registaro en Hungario depost Aŭstra-hungara interkonsento. Ĝi gvidis la landon inter 1912 kaj 1913, sed tio estis iom pli, ol unu plena jaro.

Ĉefministro László Lukács (politikisto)

Historio
--------

La pli frua Dua Kabineto Khuen-Héderváry abdikis, ĉar ne sukcesis krei novan buĝeton, kiu enhavas la armeajn elspezojn. Evidenta solvo estis, se la ministro pri financoj László Lukács (politikisto) kreas novan kabineton. Tamen en la fono staris István Tisza, kiu verŝajne estis la vera gvidanto. Dum tiu registaro estis preskaŭ milita etoso. Parlamentestro István Tisza invitis al la parlamenta sidejo gardistojn, kiuj zorgis pri forigo de opozicianoj laŭnecese. Responde parlamentano pafis al Tisza, sed la atenco ne sukcesis. Alia respondo estis tumulto en la ĉefurbo, la polico mortpafis 9 homojn. Tiu ago estas konata en la hungara historio kiel "sangoruĝa ĵaŭdo". Post monatoj opoziciulo nomis Lukács-on "plej granda trompisto de Eŭropo". Temis pri granda korupto. Lukács perdis la proceson, tial li abdikis. La sekva ĉefministro estis István Tisza.

Listo de la membroj
-------------------

* **László Lukács – ĉefministro,** ankaŭ ministro pri enlandaj aferoj kaj ministro pri reĝaj aferoj
* János Teleszky ministro pri financo
* Ferenc Székely – ministro pri justico malpli, ol unu jaron, poste Jenő Balogh
* Samu Hazai – ministro pri defendo
* János Zichy – ministro pri religio kaj eduko malpli, ol unu jaron, poste Béla Jankovich
* Béla Serényi – ministro pri agrikulturo
* László Beöthy – ministro pri komerco
* Gejza Josipović - senpostena ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
**Kabineto Fejérváry** [fejErvAri] estis la dektria (preskaŭ sendependa) provizora registaro en Hungario depost Aŭstra-hungara interkonsento. Ĝi gvidis la landon malpli unu jaron en laj jaroj 1905 kaj 1906. En la hungara lingvo la kabineto ricevis moknomon „drabant", kiun vi komprenu trabanto, soldulo, satelito, eskorto. La Kabineto Fejérváry havis tutlandan abomenon.

Ĉefministro Géza Fejérváry

Historio
--------

Post skandaloj de Unua Kabineto István Tisza tutlandaj balotoj okazis, kies rezulton la reĝo ne akceptis (la kabineta partio malvenkis). Li komence lasis plu funkcii la malnovan kabineton, poste li donis eblecon al Géza Fejérváry kiel provizora kabineto. Ĝi ne havis plimulton en la kabineto. Tiu manovro estis signifa politika krizo de la lando, la kabineto ne havis plimulton, do ĝi faris nenion. En 1906 eĉ la ĝis tiam kabineta-gvidanta partio plene neniiĝis. Fine okazis sekreta pakto inter kortego de Habsburgoj kaj la balotaj venkintoj. Tiuj lastaj daŭris politikadon de Lajos Kossuth, tamen pro la pakto ili retiriĝis, tial sekvis Dua Kabineto Wekerle.

Listo de la membroj
-------------------

* **Géza Fejérváry – ĉefministro,** ankaŭ ministro pri reĝaj aferoj
* József Kristóffy - ministro pri enlandaj aferoj
* Géza Fejérváry ministro pri financo (escepte la lastan monaton, tiam Ferenc Hegedűs)
* Bertalan Lányi – ministro pri justico (escepte la lastan semajnon, tiam Gusztáv Gegus)
* Ferenc Bihar – ministro pri defendo
* György Lukács (politikisto) – ministro pri religio kaj eduko (escepte la lastan semajnon, tiam Gyula Tost)
* Endre György – ministro pri agrikulturo (en la unua periodo, poste Artúr Feilitzsch)
* László Vörös – ministro pri komerco
* Stjepan Kovačević senpostena ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
**Klubo de Esperanto-Amikoj en Svitavy** estas esperanto-klubo en Svitavy (Ĉeĥio).

Historio de Esperanto en Svitavy
--------------------------------

Jam en 1933 okazis la unua kurso de Esperanta en Svitavy (Ĉeĥio) kaj ekde tiu tempo datiĝas la aktivado de lokaj esperantistoj. Ĝi estis vere riĉa, laŭ la konservitaj dokumentoj. En la rondeto kunlaboris germanaj esperantistoj kun la ĉeĥaj, ne ekzistis tie la etnaj diferencoj. Svitavy estis tiutempe germanetna urbo. Vivis en ĝi nur ĉeĥa minoritato. La agado de esperantistoj finiĝis en 1938 ankoraŭ antaŭ eksplodo de la 2-a mondmilito, kiam esperantistoj kaj Esperanto komencis esti persekutataj de naziismo. 

La unuan Esperanto-kurson en la postmilita tempo realigis en 1949 sinjoro Linhart Rýznar kaj ekde tiu dato daŭras la plua ekzistado de Esperanto en Svitavy. En 1962 ili komencis kunlabori kun esperantistoj en Česká Třebová. Komencis estis aranĝataj komunaj renkontiĝoj kun interesa programo. En 1963 la renkontiĝoj disvastiĝis al Litomyšl, en 1965 al Polička kaj en postaj jaroj ankoraŭ al Žamberk kaj Lanškroun. Ĉiu el tiuj rondetoj unufoje en jaro aranĝis renkontiĝon, en kiu kunvenis esperantistoj ne nur el tiuj rondetoj, sed ankaŭ el Šumperk, Brno kaj pluaj lokoj. En 1979 s-ro Rýznar transdonis gvidadon de la rondeto al nove elektita s-ino Marie Minárová, kiu daŭrigis la agadon. 

Reprezentantoj el Svitavy partoprenis Universalajn Kongresojn en Budapeŝto, Varsovio, Vieno, Prago, Montpeliero kaj en Berlino. La rondeton vizitis eksterlandaj gastoj el Finnlando, Togolando, Brazilo kaj plej ofte el Germanio. 

Ĉeĥa Esperanto-Asocio aranĝas unufoje en jaro la tutregnan konferencon kaj foje post 3 jaroj asocian kongreson. Ankaŭ la klubo el Svitavy sendas regule sian reprezentanton. 
En 2002 dum kongreso de ĈEA en Prago estis elektita por la asocia komitato la klubanino Inĝeniero Libuše Dvořáková. 

En 2003 la klubo festis 70-an datrevenon de Esperanto en Svitavy. Ĉe tiu okazo en la urba parketo estis plantita Esperanto-arbo - fago ruĝfolia. Supervidon de ĝia agado montris ekspozicio en Blanka domo, kiu tie daŭris 4 monatojn. La loka kablotelevido prilaboris mallongan dokumenton pri ĉi tiu festado kaj pri historio de la loka movado. 
Venis 63 partoprenantoj el la tuta respubliko.

En la jaroj 1996 – 1999 kaj en la jaroj 2004 – 2005 okazis instruado de Esperanto en la 6-a kaj 5-a elementaj lernejoj en Svitavy. Dum tiuj kursoj la klubo organizis 4 infanajn renkontiĝojn. La lasta realiĝis je la 21-a de majo de 2005, al kiu kunvenis en Svitavy 40 partoprenantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kluba paĝaro Arkivigite je 2006-03-19 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Alena KLEMENTOVÁ** (naskigis la 30-an de julio 1932 - mortis la 21-an de decembro 2002) estis ĉeĥa esperantistino, edzino de Jaroslav Klement (1935-1986}, aŭtoro pri heraldika terminaro en Esperanto, kaj patrino de **Jaroslav Krupka** (29.5.1954-6.3.2008), iama junulara Esperanto-aktivisto en Ĉeĥio.

Laboro por la ideo de internacia interkompreniĝo estis la ĉefa enhavo de ŝia vivo. Rememoros pri ŝi vico da lernantoj, kiujn ŝi instruis dum kursoj de la karlovara klubo kaj en kursoj de Somera Esperanta Tendaro en Lančov. Ekde la sepdekaj jaroj ŝi aktivis kiel eminenta lektorino de la skribaj kursoj de Esperanto. Ĉi laboron ŝi modeste plenumis ĝis la lasta momento malgraŭ grava malsano. 

Alena Klementová apartenis ĉiam al kolonoj de la Esperanto-klubo en Karlovy Vary. Ŝi staris ĉe lulilo de ITREE (Internacia Turisma Renkontiĝo de Esperantistoj en Ercmontaro) en la jaroj 1979 ĝis 1991. Do dum 13 jaroj ŝi konatigis ĉeĥajn kaj eksterlandajn esperantistojn kun belaĵoj de ercmontara regiono. Ŝi faris ĉiĉeroninon ankaŭ dum internaciaj kongresoj en Karlovy Vary (ekz. dum la 1-a Ĉeĥa-Germana Esperanto Kongreso en la jaro 1993 kaj dum la SAT-kongreso en la jaro 1999).

En la daŭro de jaroj ŝi preparis aron da turismaj informoj pri karlovara regiono malgraŭ severa sanstato. Nelonge antaŭ sia forpaso ŝi preparis la kolekton por publiki en la interreto, nome en Vikipedio (pri Karlovy Vary).

(laŭ Miloš Bloudek, Karlovy Vary)

Verkoj
------

* **Terkulturado kaj ĝia influo al bonstata vivomedio** (En: AEST Žilina 1981)
* Karlovy Vary - tekstoj en ĉi tiu enciklopedio pri la urbo estas plejparte ŝia verko.
**Alentisque** [alenTISke] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Alentisque en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 34,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 26 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 57 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Maján, La Puebla de Eca, Momblona, Valtueña, Chercoles kaj Cañamaque. Ĝi enhavas la loĝlokojn Alentisque kaj Cabanillas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Cabanillas.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo] (hispane)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218411
 |
**Alerre** [aLEre] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la centro de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas okcidente de la valo de la rivero Isuela proksime al provinca kaj komarka ĉefurbo, tute sude de Chimillas. La loĝloko Alerre mem (505 msm) estas je 10 km nordokcidente de Huesca (laŭ ŝoseo A-132 kun Esquedas (La Sotonera) nordokcidente).

Historio
--------

Plej frua mencio estas el januaro-februaro 1104 pri kunveno inter la episkopo de Huesca kaj la abato de Montearagón. 

Laŭ legendo, francaj trupoj klopodis por alveni al Alerre dum la Milito de Hispana Sendependigo, sed lokanoj montris la flagon de Francio kredigante la francajn soldatojn, ke la loko jam estis konkerita, pro kio la populara an-nomo de Alerre-anoj estus "francoj". 

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Alerre akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 238 loĝantoj en 1900 ĝis 113 en 1970 kaj poste oni plialtiĝis ĝis nunaj 213 loĝantoj (2022) pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo, krom servoj propraj de dormurbo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  (Ubieto Arteta, Cartulario de Montearagón, n.º 38).

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alerre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813724
 |
Aleksis Tsipras
**Aleksis TSIPRAS** (greke Αλέξης Τσίπρας, ankaŭ latinliterigata *Alexis Tsipras*, naskiĝis la 28-an de julio 1974 en Ateno) estas greka politikisto kaj prezidanto de *Sinaspismos* (aŭ *Synaspismos*, SYN) kaj de la Koalicio de la Radikala Maldekstro (SIRIZA). Dum la parlamentaj elektoj la 17-an de junio 2012 Siriza iĝis per 26,9 % la dua plej forta partio. En decembro 2014 Siriza voĉdonis trifoje kontraŭ la elekto de Stavros Dimas kiel ŝtatprezidanto kaj tiel kaŭzis anticipajn parlamentajn elektojn.

Siriza gajnis la parlamentajn elektojn de la 25-a de Januaro 2015 per 36,3% de la voĉoj. Kun 149 deputitoj sur 300 ĝi maltrafis la absolutan plimulton de 151 seĝoj en la greka parlamento. Sekvatage Aleksis Tsipras estis nomumita de la prezidanto Karolos Papulias kiel ĉefministro. Koalicio el Siriza kaj la nacikonservativa partio de la Sendependaj Grekoj (ANEL) kunlaboras en la registaro de Tsipras. Ĝi postulas partan liberigon de la grekaj publikaj ŝuldoj kaj plifaciligon de la ŝparrimedoj truditaj de la tiel nomata trojko kiel kompenson por la monsubteno de 11,5 miliardoj da eŭroj dediĉitaj al la mildigo de la krizo de la greka publika ŝuldo, kiu daŭras de la jaro 2010 kaj ekigis ekonomian recesion kaŭzante socialan mizeron.

Politika agado
--------------

Dum siaj liceaj jaroj Aleksis Tsipras apartenis al la komunista junularo (*Sinaspismos* tiam estis alianco inter la Komunista Partio de Grekio kaj la Greka Maldekstro (Elliniki Aristera). Li aktivis en 1991/92 dum liceanaj protestoj kaj poste en la studenta movado, kie li gvidis la studentan asocion de konstruinĝenieriko kaj estis estrarano de la greka studenta ligo EFEE.

De 1999 ĝis 2003 Tsipras estis sekretario de la junulara sekcio de Sinaspismos. Tiutempe li transprenis gvidan rolon por la kreo de la Greka Socia Forumo kaj partoprenis internaciskale la protestojn de la alimondisma movado. Dum la kvara partitago de Sinaspismos (2004) li estis elektita por la centra komitato kaj iĝis membro de la partia estraro kun mandato pri klerigo kaj junularo.

En oktobro 2006 Aleksis Tsipras elektiĝis por la komunuma konsilio de Ateno kiel gvidanto de la movado *Malfermita urbo*.
Dum la kvina partitago de Sinaspismos en 2006 li iĝis partiprezidanto kiel posteulo de *Aleksandros Alavanos*. Ekde la tria kongreso Tsipras estas vicprezidanto de la Eŭropa Maldekstro (decembro 2010). La 15-an de decembro 2013 la Eŭropa Maldekstro nomumis lin kiel pintan kandidaton por la Eŭropaj balotoj 2014 kaj samtempe kiel kandidaton por la ofico de la prezidanto de la Eŭropa Komisiono.

Familio
-------

Aleksis Tsipras vivas kun Peristera Baziana; la paro havas du filojn.

* Kategorio Aleksis Tsipras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 508399
* GND: 138054738
* LCCN: no2009205972
* VIAF: 86203747
* ISNI: 0000 0000 5898 7785
* SUDOC: 172249724
* BNF: 170760001
 |
**Ales stenar** (sveda esprimo, signifante **ŝtonoj de Ale**) estas megalita monumento en la komunumo Ystad de la regiono Skanio en suda Svedio. Ĝi konsistas el ŝtonŝipo 67 m longa formita el 59 grandaj rokoj el grejso, pezante ĝis 1,8 tunojn. Laŭ skania folkloro, la legenda reĝo, Ale kuŝas entombigita tie.

La radiokarbona datado por organikaj restaĵoj donis sep rezultojn en la loko. Unu indikas, ke la materialo estas proksimume 5,500 jarojn malnova dum la ceteraj ses indikas daton antaŭ proksimume 1,400 jaroj. Ĉi-lasta estas konsiderita la plej verŝajna tempo por establo de Ales stenar. Tio lokus ties estiĝon direkte al la fino de la nordia ferepoko.

Elfosadoj
---------

En 1989, dum la unuaj arkeologiaj elfosadoj okazis por por science esplori kaj dati la monumenton, arkeologoj trovis ornamitan argil-poton kun bruligitaj homostoj ene de la ŝipo. La ostoj supozeble venas de aŭtodafeo kaj oni metis ilin en la poton ĉe pli posta dato. La enhavo de la poto variis en aĝo; iu materialo estis de 330-540 p.K, dum peco de karbigita manĝ-krusto ankaŭ trovita interne estis datata je 540-650 p.K. La arkeologoj laborantaj pri la projekto ankaŭ trovis betullignan karborestaĵon de 540-650 p.K sub nemovata roko. Laŭ la *Riksantikvarieämbetet* (Sveda Nacia Heredaĵa Ofico), karbon-datado de la organika materialo de la ejo indikas ke ses el la ekzempleroj estas de proksimume 600 p.K, dum unu estas de ĉ. 3500 a.K.. La diversa ekzemplero venis de fulg-kovritaj ŝtonoj, kiuj estas taksataj restaĵoj de pli frua fajrejo, trovitaj proksimaj al la ŝipo. Surbaze de tiuj rezultoj, la sveda Ofico de Nacia Heredaĵo atribuis proponitan daton por kreado de Ales stenar je 1.400 antaŭ hodiaŭ, kio estas la jaro 600 p.K..

* Ales stenar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ales stenar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La insulo Ada Kaleh
La bazaro
**Adakale** aŭ **Ada Kaleh** estis insulo en la Danubo. La loĝantoj estis Turkoj. Ĝi situis inter rumana urbo Orşova kaj serba komunumo Tekija ĉe Fera Pordo. Ĝi estis ĝis ties subakviĝo „forgesita" turka enklavo. Dum la Kongreso de Berlino de 1878 oni forgesis aligi ĝin al unu el la ĉirkaŭaj ŝtatoj. Nur en 1912 la insulo venis al Hungario, poste al Rumanio.

La loĝantoj de la insulo havis privilegiojn: ili ne devis pagi imposton, doganon, ne devis soldatservi. La loĝantoj de la insulo aliĝis en 1923 al Rumanio kaj perdis la privilegiojn. La loĝantaro restis plu turka kaj vivtenis sin per tabaka komerco, fiŝkaptado, kontrabando kaj turismo. Ĉ. 1 000 homoj vivis sur la insulo.

Kun la konstruo de la Fera Pordo, la insulo kaj ties kulturo venis sub akvon inter 1966 kaj 1968. La plimulto de la loĝantaro decidis translokiĝi al Turkio, anstataŭ al rumana insulo Simian (malplimulto translokiĝis al Dobruĝo).

Literaturo
----------

La insulo aperas en verko de la hungara Mór Jókai, kun la nomo *Insulo de neniu* en la verko *La ora homo*. La insulo estas simbolo en la romano kontraŭ la ekstera mondo.

Famuloj
-------

* Károly Aszlányi

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Adakale en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri spiritistoj citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Septembro 2005)*Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj ekde septembro 2005! |

**Adolfo Bezerra de Menezes Cavalcanti** (konata kiel *Bezerra de Meneses*) naskiĝis en Riacho do Sangue, Brazilo, [nuntempe Solonópole] en la 29-a de aŭgusto 1831, mortis en la 11-a de aprilo 1900). Post kiam li kompletigis sian bazan lernadon, li transloĝiĝis al Rio de Janeiro en 1851 por studi medicinon. Li fariĝis kuracisto en 1856 kaj - kelkajn jarojn poste - ano de Academia Imperial de Medicina (Imperia Akademio de Medicino).

De 1878 ĝis 1881 li prezidis la urbodomon de Mui Heróica e Leal Cidade de São Sebastião do Rio de Janeiro, tiam ĉefurbo de la brazila imperio. Bezerra ankaŭ konstruis la fervojon Macaé-Campos. En 16-a de aŭgusto 1886, en la paroladoĉambro *Guarda Velha* li publike prezentis sin *spiritisto* dum solena prelego. De 1887 ĝis 1894 li subskribis ĉiusemajnajn artikolojn pri spiritismo en O Paiz, ĵurnalo kun la plej granda cirkulado en Brazilo en tiu tempo, kies ĉefredaktoro estis Quintino Bocaiúva. Li ankaŭ skribis multajn verkojn. Li estis nomata "Kuracisto de Malriĉuloj" ĉar li ofte iris al malriĉaj kvartaloj por senpage zorgi pri malsanaj homoj. Ofte li ankaŭ donis manĝaĵon kaj medikamentojn al kiuj ne povas aĉeti ilin.

* Kategorio Bezerra de Menezes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51213
* LCCN: n90682614
* VIAF: 63172141
* ISNI: 0000 0000 2954 1717
* NKC: xx0241899
 |
**Gergely Devich** [gergej deviĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Devich Gergely** estas hungara violonĉelisto. Lia avo estis János Devich.

Gergely Devich naskiĝis la 26-an de junio 1998 en Budapeŝto.

Gergely Devich
Gergely Devich

Biografio
---------

Gergely Devich konatiĝis kun la violonĉelo en muziklernejo en sia naskiĝurbo en aĝo de 8. En 2008 li atingis la unuan lokon en muzika konkurso, en la sekva jaro la orkestro (kun li) estis la unua. Ekde 2012 li studis en talenta klaso de Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Lia majstro estis László Mező. Li ricevis premiojn ekde la 2010-aj jaroj.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Palaco de Artoj (2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gergely Devich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652585
* MBA: c04fb575-932f-4a79-8136-a98ee67c7528
 |
La **grek-katolika preĝejo profeto Elija** (origine hungare *Illés próféta-templom*) estas eklezia konstruaĵo en urbo Ibrány (Hungario).

Historio
--------

En la 1200-aj jaroj oni konstruis en Ibrány romanikan katolikan kirkon omaĝe al Sankta Georgo. En la 1510-aj jaroj ĝi estis trakonstruita laŭ gotika stilo. La kalvinanoj transprenis la kirkon en la 17-a jarcento, same la loĝantoj kalvinaniĝis. La katolikoj konstruis propran malgrandan preĝejon en 1876, kiun la grek-katolikoj aĉetis en 1943. Ekde tiam jam loke okazis la diservoj. La trakonstruita preĝejo estis konsekrita fare de Miklós Dudás en 1973.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, kie inter flora ĝardeno ankaŭ krucifikso estas videbla. La fasado estas preskaŭ tute simetria, meze la turo iom reliefas, sed antaŭe estas pluvŝirmilo super la enirejo.

Kermeso okazas en la 20-an de julio.

Fontoj
------

* la koncerna teksto estas legebla en la teksto Arkivigite je 2022-01-27 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Aŝanja,** serbe **Ашања,** slave **Ašanja** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Pecjinci.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri la municipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 39  km²
* Koordinatoj: 44°45′12″N 20°04'34″E
* Supermara alteco: 67 m
* Loĝantaro: 1488 en 2002
* Poŝtkodo: 22418
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Aŝanja situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1714. Baldaŭe ĝi senhomiĝis, en 1756 rehomiĝis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, al distrikto de Zemun, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Aŝanja 1360 serboj (91 %), 52 ciganoj (3,5 %), 38 slovakoj (2,5 %), 10 jugoslavianoj, 7 germanoj, 5 kroatoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de Sankta Gabrielo de 1838

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara, franca kaj serba Vikipedioj
* Mapo pri Aŝanja
Koordinatoj: 48° 17′ 00″ N 46° 10′ 00″ O﻿ / ﻿48.28333 °N, 46.16667 °O﻿ / 48.28333; 46.16667 (mapo)

**Aĥtubinsk** (ruse *Ахтубинск*) estas urbo en Astraĥana provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 12402.

La urbo estis fondita en jaro 1959.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1959.

La interurba telefona kodo estas 85141, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Aĥtuba (Ахтуба) (kiu estas branĉo de rivero Volgo (Волга)).

En la urbo estas fervojaj stacioj Vladimirovka (Владимировка) kaj Aĥtuba (Ахтуба).

En jaro 1959 la urbo havis 15.2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 45.5 mil loĝantojn.

Flago de Astraĥanja provinco
Administra divido de Astraĥana provinco

**Ĉefurbo**: Astraĥano

**Urbaj distriktoj**:
Aĥtubinsk |
Astraĥano |
Znamensk 

**Municipaj distriktoj**:
Aĥtubinska |
Ĉernojara |
Ĉevolga |
Jenotajevka |
Ĥarabala |
Ikrjana |
Kamizjaka |
Krasnojara |
Limana |
Narimanova |
Volodarska
Preĝejo en Bayamo

**Bayamo** (Bajamo por lokaj esperantistoj) antaŭe San Salvador de Bayamo, estas la ĉefurbo de la provinco Granma en la orienta regiono de Kubo. La vorto Bayamo havas du eblajn etimojn: la unua estis la nomo de tribestro, kiu regis la regionon, sed plej da adeptoj havas la dua: la ekzistado de Bayam, arbo de la saĝo.

Historio
--------

**San Salvador de Bayamo** estas la dua vilaĝo fondita en Kubo la 5an de novembro 1513 de Diego Velázquez. Pro la navigado, kiun ebligis la rivero Bayamo, la vilaĝo floradis rapide kune kun Santiago de Cuba, tiam ĉefurbo de la hispana kolonio.

En la 19a jarcento komenciĝis ĉi tie la agado por la sendependeco de Kubo, la plej elstara figuro estis Carlos Manuel de Céspedes kiu liberigis siajn sklavojn kaj komencis la militon en **La Demajagua**, kiu nuntempe apartenas al la municipo Manzanillo. La bajamanoj organiziĝis en framasonaj loĝioj por povi konspiri kontraŭ la hispana registaro.

En tiu ĉi urbo, ĉefurbo de la provinco Granma, la nacia himno estis kantita unuafoje la 20an de oktobro 1868. En la urbo estis dezajnita la flago de Carlos Manuel de Céspedes, nuntempa flago de la Nacia Asembleo de la Popola Potenco.

Bayamo estis la unua ĉefurbo de la Ĉe-Milita Respubliko dek tagojn post la komenco de la milito en La Demajagua. La 12an de januaro 1869 ĝiaj enloĝantoj preferis bruligi la urbon antaŭ liveri ĝin al la hispana kolonia armeo. Tiu fakto konstituas unu el la plej transcendaj en la historio de Kubo.

Bayamo estas la naskiĝurbo de Carlos Manuel de Céspedes, Patro de la Patrio. En la centro de la urbo troviĝas muzeo kun apartenaĵoj kaj dokumentoj de la renomita patrioto. Ankaŭ ekspoziciiĝas **El Cubano Libre** (La Libera Kubano), la unua sendependa periodaĵo publikigita de Céspedes.

Vidu ankaŭ
----------

* La Bayamesa
Parto de la bierfarejo Bavaria
Akceptejo kaj trinkejo de bierfarejo Bavaria
Botelo da Bavaria biero
**Bavaria** estas nederlanda biermarko de la samnoma bierfarejo kaj limonadoliveranto en Lieshout Nord-Brabanto.

Laurentius Moorees fondis la bierfarejon en 1719 kiu konatiĝis kiel *de Kerkdijk*, laŭ la strato kie ĝi situis. Ekde 1764 la bierfarejo estas posedata de la familio Swinkels, kiu devenas de bofilo de Moorees. En 1925 la tri fratoj Frans, Piet kaj Jan Swinkels fondis la firmaon *Gebroeders Swinkels* (Fratoj Swinkels). Por la bierfarejo ili elektis la nomon *Bavaria* (latine por Bavario), referenco al 'Bavaria biero', kiel oni tiam ofte nomis subfermentantan bieron.

Ekde 1937 Bavaria disponas pri propra maltejo, kiu ankaŭ liveras al aliuloj. Ekde 1955 Bavaria vendas limonadon kun la nomo *3-Es*, referenco al la tri fratoj kiuj tiam formis la direktoraron. Ekde 1970 Bavaria liveras senalkololan bieron kiu antaŭ ĉio multe vendiĝas en islamaj landoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bavaria (nederlanda biero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bavaria
* Bavaria Usono Arkivigite je 2007-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* RateBeer
Supercentjarulino Ann Pouder (1807–1917) fotita je ŝia 110-a datreveno.
**Centjarulo** estas persono, kiu aĝas cent jarojn aŭ pli.

**Centdekjarulo** (aŭ **cent-dek-jarulo**) estas persono atinginta aĝon de 110 jaroj aŭ pli.

Nur ĉirkaŭ unu el mil centjaruloj atingas tiun aĝon (laŭ eŭropaj statistikoj), kaj nur 2% el la centdekjaruloj vivas ĝis 115.

Pretendo de ekstrema aĝo estis ofte faritaj, jam en antikvaj epokoj. Tamen nur malmultaj tiaj pretendoj pruviĝis sendube al kritika ekzameno - ekzemple: ĉu ekzistas skribita atesto pri naskiĝo? Ĉu ĝi akordas kun la atesto pri geedziĝo? aŭ kun la datenoj el popolcenso? ....

La plej aĝa homo iam vivinta estis Jeanne Calment, kiu atingis aĝon de 122 jaroj kaj 164 tagoj laŭ nerefuteblaj dokumentoj.

Ekzistas dokumentoj pri pli ol mil centdekjaruloj en historio.

Literaturo
----------

Ludwig Wegener, La arto fariĝi centjara, 1953, Esperantofako de la eldonejo Limburger Vereinsdrukerei,

Vidu ankaŭ
----------

* Plejaĝuloj

Fontoj
------

* Louis Epstein: *The Oldest Human Beings* — angle listo de dokumentitaj supercentjaruloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Centjarulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Supercentenarian Research Foundation
* International Database on Longevity
* Gerontology Research Group Arkivigite je 2011-02-24 per la retarkivo Wayback Machine