Rezulto de Vikipedia serĉilo
**Serĉilo** estas programo, kiun oni uzas por serĉi informojn en komputila sistemo kiel la Interreto. Kun serĉilo, oni povas trovi informon pri laŭvola temo. Oni tajpas la temon en formo de vortoj aŭ frazeto. La serĉilo respondos kun listo de dokumentoj, kiuj (normale) koncernas la temon.

La plej ofta serĉo per serĉilo estas por TTT-paĝoj. Tamen, serĉoj en serĉilo ne estas limigita al nuraj TTT-paĝoj. Oni povas serĉi bildojn, novaĵgrupajn artikolojn, telefonnumerojn, mapojn, kaj aliajn dokumentojn.

Serĉilo malsimilas al interreta katalogo per tio, ke katalogo estas ĝisdatigata per homaj redaktistoj, sed serĉilo estas ĝisdatigata per komputila algoritmo.

Ekzemploj de serĉiloj
---------------------

* Supre sur ĉi tiu paĝo estas vikipedia serĉilo
* Baidu
* Guglo
* Kukolo: faciliga esperanta fasado antaŭ Guglo
* Yahoo!
* Bing
* Ecosia : solidara
* Qwant
* DuckDuckGo
* Lycos
* Naver
* Kartoo
* Webcrawler
* YaCy
* Yandex

Uzado de serĉiloj por konstati la uzadon de esperantaj vortoj
-------------------------------------------------------------

Sten Johansson en sia eseo *Uzi interreton kiel tekstaron por lingvaj esploroj* [2005] klarigas kiel li uzis interretajn rimedojn, precipe serĉilojn kaj la disponeblon de la Tekstaro de Esperanto (versioj kaj de antaŭ kaj de post 1940) por studi kiuj vortoj, kombinoj kaj gramatikaj formoj estas uzataj, kaj laŭ kiu ofteco. La eseisto komparas la rezultojn de serĉiloj en 2002 kaj 2004. Antaŭ ĉio la aŭtoro avertas pri dek limigoj kiuj relativigas la trovitajn rezultojn, inter kiuj: 

* neceso trovi verajn esperantlingvajn tekstojn
* nombro de retejoj anstataŭ veraj aperintaj vortoj
* konsisto de interretanoj kiel aparta homgrupo
* malatento pri sencoj
* malatentindaj kvantoj de mencioj neindaj
* konfuzoj pri supersignitaj literoj

Krom precizaj ekzemploj, li dediĉas partan atenton al klasikaj diskutoj. Ekzemple pri la nomitaj mal-vortoj, li konkludas ke inter "venkintaj" kazoj estus *humida* kontraŭ *malseketa*, *stulta* kontraŭ *malsaĝa* kaj ĉefe *malsprita*, *kvereli* kontraŭ *malpaci*, *strikta* kontraŭ *malvasta*, dum inter nesukcesintaj estus *povra* super kiu ankoraŭ hegemonias *malriĉa* aŭ eĉ *kompatinda*, *leĝera* super kiu ankoraŭ hegemonias *malpeza*, *frida* super kiu ankoraŭ hegemonias *malvarma*, aŭ *olda* super kiu ankoraŭ hegemonias *maljuna* kaj *malnova*. Pri la polemiko inter landnomoj, la komparo inter diversaj epokoj konfirmas la venkon de landonomoj kun finaĵo *-io* super finaĵo *-ujo* (ĉiam en la interreta etoso kaj ne nepre en aliaj), la partikularan venkon de *Barato* super *Hindio*, kaj la retenon de la finaĵo *-ujo* ĉe *Esperantujo* kaj ĉe antikvaj landoj kiaj *Egiptujo* antaŭ *Egipto* por la nuna ŝtato, aŭ *Ĉinujo* antaŭ *Ĉinio*. Pri la litero **ĥ** la komparoj faritaj en 2004 konstatas, ke ĝi pluhegemonias nur en kelkaj vortoj kiaj *Ĥarkovo, monaĥejo, ĥimero* aŭ *jaĥto* kontraŭ la respektivaj korespondoj kun litero **k**, dum tiuj klare venkas en *kirurgo, kameleono, mekanika, kemio, arkaika, anarkio, tekniko* kaj ĉefe *arkitekturo* kun 90 %; same ankaŭ en la Tekstaro hegemoniis *monaĥejo* kaj *ĥaoso*, dum ankaŭ *tekniko*. Pri la elekto inter *kiel* kaj *kiom* por indiki gradon, oni konstatas ke ĉe "adjektivoj kaj adverboj mezureblaj oni pli ofte uzas *tiom*. Ĉe la vortoj *multe* kaj *malmulte* oni eĉ preferas *tiom*. Ĉe nemezureblaj ecoj kiel *bela*, *bona* kaj *feliĉa* oni plej ofte preferas esprimi gradon per *tiel*." El la falsaj korelativoj formitaj el radiko *ali-* oni konstatas ke nur estas iomete uzata *alies*, kiu relative malkreskas. Oni konstatas malgrandan uzon de vorto *gepatro* en singularo, de finaĵo *-ika* anstataŭ -a precipe ĉe *ekzotika* aŭ *erotika* kaj nedisputeble ĉe *mekanika*, de finaĵo *-acio* anstataŭ *-o* ĉefe en *civilizacio* aŭ *konversacio*, sed ne en *inaŭguro*. Oni konfirmas ankaŭ la finan venkon de modernaj vortoj kiaj *komputilo*, *aidoso*, *retpoŝto*, *poŝtelefono*, *hamburgero*, *fritoj*, *kolao* kaj *ĝinzo*.

Referencoj
----------

1. ↑  *Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj*, Diversaj aŭtoroj, UEA, Roterdamo, 2015. ISBN: 9789290171232. 271 paĝoj. Paĝoj 221-241
2. ↑  Paĝo 235.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Serĉilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Serĉilo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Serĉilo-optimumigo
* RSS