**Hamid ISMAILOV** (naskiĝis en 1954 en Tokmok, Kirgizio) estas uzbeka ĵurnalisto, tradukisto kaj verkisto, kiu estis forpelita de Uzbekio en 1992 pro siaj "neakcepteblaj demokratiaj tendencoj". Li poste loĝis en Rusio, en Francio, en Germanio, antaŭ instali sin en Londono kun sia familio, kie li gvidis la centrazian servon de la BBC. Li forlasis la BBC la 30-an de aprilo 2019, post 25 jaroj da servo.

Li akiris bonan edukadon en sovietia mezlernejo kaj milita altlernejo, sed akiris ankaŭ diversajn universitatajn diplomojn.

Verkaro kaj lingvoj
-------------------

Li verkas en la uzbeka kaj en rusa lingvoj. Ismailov publikigis dekojn da libroj al la uzbeka, la rusa, la franca, la germana, la turka kaj aliaj lingvoj. Li tradukis klasikajn rusajn kaj okcidentajn ĉefverkojn al la uzbeka kaj taĝikan literaturon al la rusa kaj al kelkaj okcidentaj lingvoj.

En sia libro *La fervojo* pri sia junaĝo en tradicia ĉirkaŭaĵo, verkita en la rusa, li priskribas multajn naciecojn, tradiciojn kaj vivmanierojn, al kiuj li estis eksponita en sia infanaĝo. Ĝi klarigas ankaŭ kial li ŝatas verki en diversaj lingvoj. *Gaia*, alia libro lia estis verkita en la uzbeka.

Lia verko la "*Jinlar basmi yoxud katta o'yin"* (La danco de la diablo), referencas al la enkarcerigo de Abdulla Qodiriy, unu el la gvidaj verkistoj en la 1920-aj jaroj kaj tiu romano, kiu restis ne finverkita, ĉar li estis arestita kaj pafita dum stalinismaj elpurigoj, estis eldonita en Taŝkento en 2016 kaj tradukita al la angla en 2018 sub la titolo '*The Devils' Dance*'.

Translingva literaturo
----------------------

En intervjuo kun Asymptote, reta revuo kiu celas antaŭenigi vere tutmondan kaj diversan literaturon trans lingvoj, kaj ne nur en la angla, Hamid Ismailov deklaris ke li dezirus, ke diversaj literaturoj estus reciproke tradukitaj, preterirante la anglan aŭ aliajn superregajn tutmondajn lingvojn, sed ke tio estas iom nereala kaj do verkistoj de subreprezentitaj literaturoj sentas la premon eldoni en la angla aŭ franca por kapti internacian atenton. Li ankaŭ bedaŭras, ke tiuj literaturoj krome suferas de la ekonomia superregado de la libro-industrioj de evoluintaj landoj.

La internacia uzo de reduktita nombro da lingvoj distordas kulturan interŝanĝon kaj malekvilibrigas la fluon de subreprezentitaj literaturoj favore al privilegiitaj literaturoj kiuj sen tradukoj povas disvastiĝi internacie. La amasa tradukado de la nun subreprezentitaj literaturoj aŭ la pli ĝenerala uzo de neŭtrala sennacia lingvo kiel Esperanto estus pli justa kaj iom helpus krei pli bonan ekvilibron.

Vidu ankaŭ
----------

* Translingvado
* Internacia Verkista Programo (IWP)
* Literatura tradukisto
* Rollan Seysenbaev, kazaĥa verkisto
* Sultan Raev, kirgiza verkisto
* Ak Welsapar, turkmena verkisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Hamid Ismailov Arkivigite je 2016-07-21 per la retarkivo Wayback Machine kun la kompleta teksto de elektitaj verkoj en la uzbeka kaj la rusa, fragmentoj de verkoj tradukitaj al la angla, la franca kaj la ĉina, kaj blogo.
* Asymptote pri Asymptote kaj dekoj da subreprezentitaj literaturoj

Referencoj
----------

1. ↑  (ru) *Hamid Ismaylov - Bereg novostey Arkivigite je 2013-12-08 per la retarkivo Wayback Machine*, www.uzbereg.ru, la 6-an de oktobro 2017.
2. 1 2 3  (en) Filip Noubel, *In Conversation: Hamid Ismailov*, Asymptote, la 12-an de julio 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710632
* GND: 137134363
* LCCN: nb2006009854
* VIAF: 16748067
* ISNI: 0000 0001 1468 2987
* SUDOC: 031286429
* BNF: 122531495
* NKC: mzk20231183388
 |