**Gillian ANDERSON** (9a de Aŭgusto, 1968) estas usona aktorino kaj socia aktivulino. Ŝiaj enlistigoj inkludas la rolojn de FBI Agento Dana Scully en la serio *The X-Files*, de Lily Bart en la filmo de Terence Davies nome *The House of Mirth* (2000), de DSU Stella Gibson en la krimdrama televida serio de BBC/RTÉ nome *The Fall*, de la seks-terapiisto Jean Milburn en la dramkomedio de Netflix nome *Sex Education*, kaj de Brita Ĉefministro Margaret Thatcher en la kvara sezono de la dramserio de Netflix nome *The Crown*. Inter aliaj honoroj, ŝi ricevis du premiojn Primetime Emmy, du premiojn Ora Globo, kaj kvar premiojn de la Screen Actors Guild.

Naskiĝinta en Ĉikago, Anderson kreskiĝis en Londono, Anglio, kaj Grand Rapids, Miĉigano. Ŝi gradiĝis el la *Theatre School* de la DePaul Universitato en Ĉikago, poste translokiĝis al Novjorko por pluigi sian aktorkarieron. Post ekkarieri en teatro, ŝi atingis internacian agnoskon pro sia rolo kiel FBI Speciala Agento Dana Scully en la usona sciencfikcia drama serio *The X-Files*. Ŝia kinlaboro inkludas la dramojn *The Mighty Celt* (2005), *The Last King of Scotland* (2006), *Shadow Dancer* (2012), *Viceroy's House* (2017) kaj du X-Files filmojn: nome *The X-Files: Fight the Future* (1998) kaj *The X-Files: I Want to Believe* (2008). Aliaj elstaraj televidaj verkoj estis jenaj: Lady Dedlock en *Bleak House* (2005), Wallis Simpson en *Any Human Heart* (2010), Miss Havisham en *Great Expectations* (2011), Dr. Bedelia Du Maurier en *Hannibal* (2013–2015), Media en *American Gods* (2017), kaj Eleanor Roosevelt en *The First Lady* (2022).

Krom kino kaj televido, Anderson laboris en teatro kaj ricevis kaj premiojn kaj kritikan laŭdon. En ŝia teatra laboro menciendas *Absent Friends* (1991), pro kiu ŝi atingis mondan premion Theatre al Plej Bona Novulo; *A Doll's House* (2009), pro kiu ŝi estis nomumita por premio Laurence Olivier, kaj ludado de Blanche DuBois en *A Streetcar Named Desire* (2014, 2016), pro kiu ŝi atingis teatran premion *Evening Standard* al la Plej Bona Aktorino kaj ricevis duan nomumon al premio Laurence Olivier al la Plej Bona Aktorino. En 2019, ŝi ludis la rolon de Margo Channing en la teatra produktado de *All About Eve* pro kiu ŝi ricevis sian trian nomumon al premio Laurence Olivier.

Anderson apogis nombrajn bonfarajn kaj humanajn organizojn. Ŝi estas honora parolanto por la *Neurofibromatosis Network* kaj kunfondinto de *South African Youth Education for Sustainability* (SAYes). Ŝi estis nomumita honora oficiro de la Ordeno de la Brita Imperio en 2016 pro siaj servoj al teatro.

Ŝi estis loĝanta en Londono ekde 2002, post kelkaj jaroj dividitaj inter Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono.

Verkoj
------

* Anderson, Gillian & Nadel, Jennifer (2017). *WE: A Manifesto for Women Everywhere*. New York: Simon & Schuster. (ISBN 978-1-5011-2627-7). (US) / HarperCollins. (ISBN 978-0-00-814793-8). (UK)
* Anderson, Gillian & Rovin, Jeff (2014). *A Vision of Fire*. *The Earthend Saga* No. 1. New York: Simon & Schuster. (ISBN 978-1-4767-7652-1).
* Anderson, Gillian & Rovin, Jeff (2015). *A Dream of Ice*. *The EarthEnd Saga* No. 2. New York: Simon & Schuster. (ISBN 978-1-4767-7655-2).
* Anderson, Gillian & Rovin, Jeff (2016). *The Sound of Seas*. *The EarthEnd Saga* No. 3. New York: Simon & Schuster. (ISBN 978-1-4767-7659-0).
* Anderson, Gillian & Field, Barbara (2021). *Joyfulness*. (ISBN 978-1-4767-7969-0).

Vidu ankaŭ
----------

* Seksosimbolo

Notoj
-----

1. ↑   "Monitor". Entertainment Weekly. No. 1271. 9a de Aŭgusto, 2013. p. 22.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gillian Anderson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Gillian Anderson ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Gillian Anderson ĉe Internet Broadway Database (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817531
* GND: 11943931X
* LCCN: no96017756
* VIAF: 84043039
* ISNI: 0000000109201253
* SUDOC: 069053642
* BNF: 13171503v
* MBA: ecd5abf6-6c91-4d69-8804-83374745c5a9
* BIBSYS: 2118342
* NKC: jn20000720007
* BNE: XX1288793
 |