recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**John WEBSTER** (n. ĉirkaŭ 1580, m. ĉirkaŭ 1634) estis angla dramisto.

Vivo
----

Pri la vivo de Webster tre malmulto certas. Verŝajne li studis juron en Londono. La 18-an de marto 1606 li edziĝis al 17-jarulino, Sara Peniall, kaj ili havis plurajn idojn. 1634-a teatraĵo de Thomas Heywood menciis lin kiel mortinto.

Ne post 1602 li komencis kontribui al teatraĵoj, kunlaborante kun aliaj dramistoj, inter kiuj estis Thomas Dekker, Thomas Middleton, William Rowley, John Ford kaj Thomas Heywood. Plejparte tiuj teatraĵoj neniam presiĝis.

Verkoj
------

Webster estas inter la plej gravaj anglaj aŭtoroj de tragedioj de la 17-a jarcento. La teatraĵoj de kiuj li estis la sola verkisto estis:

* *The White Devil* (*La Blanka Diablo*, tragedio, 1612)
* *The Duchess of Malfi* (*La Dukino de Malfi*, tragedio, ĉirkaŭ 1614)
* *The Devil's Law Case* (*La Proceso de la Diablo*, tragikomedio, ĉirkaŭ 1617-1619)

Inter la multaj teatraĵoj al kiuj li kontribuis estis:

* *Westward Ho* (*Okcidenten*, 1604, kunverkita kun Thomas Dekker)
* *Northward Ho* (*Norden*, 1605, kunverkita kun Thomas Dekker)

En 1604 li adaptis *La Malkontentulo* de John Marston.

Influo
------

La influo de John Webster pligrandiĝis dum la 20-a jarcento, parte pro la admiro de T. S. Eliot, kiu en sia poemo *Whispers of Immortality* (*Flustroj pri Senmorteco*) diris pri Webster, ke li ĉiam vidis "la kranion sub la haŭto".



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303061
 |
Rivero Benue ĉe Yola

**Yola** estas grandurbo, diocezo, tradicia sidejo de Adamawa Emirlando, subŝtata ĉefurbo kaj universitata urbo en Niĝerio. La loknomo signifas: "vilaĝo ĉe leviĝanta tero".

Loko de Yola en la subŝtato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 09° 23′ N 12° 46′ O﻿ / ﻿9.383 °N, 12.767 °O﻿ / 9.383; 12.767 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 118 914 en 2012
* Supermara alteco: 160–190 m
* Horzono: UTC +1

Geografio
---------

Yola situas sur ebenaĵo en valo, proksime de rivero Benue, en la orienenta sekcio de la lando. Jimeta situas 9 km.

Historio
--------

Yola (kune kun Jimeta) estis fondita en 1841, kiel administra centro de subŝtato kaj ankaŭ emirlando. Supozeble en 1849 eŭropano unuafoje vizitis la urbon. La britoj okupis la urbon en 1901. Kvankam la germanoj atakis la urbon el Kameruno en 1914, la urbo sukcese defendis sin. Jimeta kaj Yola estis unuigita urbo inter 1935-1955, kiel **Jimeta Yola**.

Ekonomio
--------

Yola estas komerca centro kune kun Jimeta. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas sorgojn, miliojn, nuksojn, cepojn kaj indigojn. Aliaj bredadas brutojn, ŝafojn, kaprojn kaj kokojn.

Klimato
-------

Yola situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 25 °C, sed ĝi foje atingas 40 °C. Jare pluvas po 930 mm. Inter decembro-februaro neniam pluvas.

Trafiko
-------

Apud Jimeta situas flughaveno de Yola.

Vidindaĵoj
----------

* centra moskeo
* katolika katedralo
* bestoĝardeno

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* 
* 
* 
* [*rompita ligilo*]
Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Tramtransporto en Most kaj Litvínov.
Tio ĉi estas aktuala listo de tramlinioj en urboj Most kaj Litvínov:

Tagaj linioj
------------

* Noto: la listo estas aktuala al la 2-a de novembro 2010.

### 1

Litvínov, Citadela - Litvínov, u dílen - Litvínov, stadion - Litvínov, Technické služby - Litvínov, poliklinika - Litvínov, obchodní dům - Litvínov, nádraží - Litvínov, báňské stavby - Záluží, Doly Hlubina - Záluží, Petrochemie - Záluží, Chemopetrol - Záluží, Zdravotní středisko - Důl Julius IV - Cesta do Kopist - Most, Souš - Most, Zimní stadion - Most, Sportovní hala - Most, OD PRIOR - Most, 1.náměstí - Most, Čs.mládeže - Most, Dopravní podnik - Most, Severografia - Most, Interspar

### 2

Most, Interspar - Most, Severografia - Most, Dopravní podnik - Most, Čs.mládeže - Most, 1.náměstí - Most, OD PRIOR - Most, Sportovní hala - Most, Zimní stadion - Most, Tesco - Most, Nádraží

### 3

Litvínov, Citadela - Litvínov, u dílen - Litvínov, stadion - Litvínov, Technické služby - Litvínov, poliklinika - Litvínov, obchodní dům - Litvínov, nádraží - Litvínov, báňské stavby - Záluží, Doly Hlubina - Záluží, Petrochemie - Záluží, Chemopetrol - Záluží, Zdravotní středisko - Důl Julius IV - Cesta do Kopist - Most, Sídliště ČD - Most, Souš - Most, Chomutovská - Most, Tesco - Most, nádraží

### 4

Litvínov, Citadela - Litvínov, u dílen - Litvínov, stadion - Litvínov, Technické služby - Litvínov, poliklinika - Litvínov, obchodní dům - Litvínov, nádraží - Litvínov, báňské stavby - Záluží, Doly Hlubina - Záluží, Petrochemie - Záluží, Chemopetrol - Záluží, Zdravotní středisko - Důl Julius IV - Cesta do Kopist - Most, Sídliště ČD - Most, Souš - Most, Zimní stadion - Most, Sportovní hala - Most, OD PRIOR - Most, 1.náměstí - Most, Čs.mládeže - Most, Dopravní podnik

### 7

Litvínov, poliklinika - Litvínov, obchodní dům - Litvínov, nádraží - Litvínov, báňské stavby - Záluží, Doly Hlubina - Záluží, Petrochemie - Záluží, Chemopetrol - Záluží, Zdravotní středisko - Důl Julius IV - Cesta do Kopist - Most, Sídliště ČD - Most, Souš - Most, Zimní stadion - Most, Sportovní hala - Most, OD PRIOR - Most, 1.náměstí - Most, Čs.mládeže - Most, Dopravní podnik

Vidu ankaŭ
----------

* Tramtransporto en Most kaj Litvínov
* Listo de tramlinioj en Plzeň
* Listo de tramlinioj en Olomouc

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
*
Urbodomo, konstruita en 1893, detruita pro incendio en 1895, rekonstruita en 1901. Tiu elstara ekzemplo de viktoria arkitekturo estas la plej granda ruĝbrika konstruaĵo en la Suda Hemisfero.
**Pietermaritzburg** aŭ esperante Pitermaricburgo estas la ĉefurbo kaj dua plej granda urbo de la provinco de Kvazulu-Natalo en Sudafriko. Ĝi estis fondita en 1838. Ĝia "purista" Zulua nomo estas *umGungundlovu*, kaj tiu estas la nomo uzata de la distrikta aŭtoritato. Pietermaritzburg estas popole nomata **Maritzburg** en angla kaj zulua, kaj ofte neformale mallongigita al **PMB**. Ĝi estas regione grava industria kerno, kie oni produktas aluminion, lignon kaj produktojn el lakto. Ĝi estas sidejo de multaj lernejoj kaj de institucioj de triaranga edukado, kiel la kampuso de la Universitato de Kvazulu-Natalo. Ĝi havis populacion de 228,549 en 1991; la nuna ĉirkaŭkalkulata populacio en la Municipo de Msunduzi estas inter 500,000 kaj 600,000 (el kiuj 25% al 30% estas identigiaj kiel hindoj aŭ blankuloj). En 2012 la urbo jam estas milionurbo kun loĝantoj 1 035 116.

Notoj
-----

1. ↑  1991 Census

* 

* Kategorio Pietermaritzburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313155
* GND: 4246621-0
* LCCN: n79108898
* VIAF: 139010983
* SUDOC: 117292672
 |
**Baja California Sur** [Baĥa kaliFORnja sur] (Esperantigite: **Suda Malsupra Kalifornio**) estas federacia subŝtato de Meksiko. Ĝi konsistigas la sudan parton de Kalifornia Duoninsulo, kies alia parto estas la provinco Baja California.

Baja California Sur havas areon de 70 000 km² kaj loĝantaron de proksimume 0,4 milionoj da homoj; ĝi do estas samarea al Baja California, sed havas nur kvinonon de ties loĝantaro. En la provinco ekzistas entute 5 komunumoj (Vd. ankaŭ la liston de komunumoj en Baja California Sur. 
Tion klarigas interalie la malbonaj trafikaj konektoj:
La cetero de Meksiko estas atingebla nur tra 500 km longa Baja California aŭ trans la Kalifornia Golfo, larĝa pli ol 100 km.

La ĉefurbo nomiĝas La Paz kaj situas en la suda triono.
La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-BCS".
Pro la malmulteco de la eksterurbaj loĝantoj la provinco dividiĝas en nur kvin komunumojn (municipojn): Comondú, La Paz (komunumo), Loreto (komunumo), Los Cabos kaj Mulegé (komunumo).

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Laguna-montaraj sekaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Baja California Sur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baja California Sur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Registara retpaĝejo Arkivigite je 2006-06-13 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2005-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* 

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
*Por aliaj signifoj de **Chihuahua** vidu Chihuahua (apartigilo).*

**Chihuaha** [ĉiŬAŭa], Esperantigite **Ĉiŭaŭo**, estas la aree plej granda federacia subŝtato de Meksiko.

La subŝtato Chihuahua havas areon de preskaŭ 250 000 km² kaj loĝantaron de ĉirkaŭ 2,5 milionoj. Al ĝi apartenas 67 komunumoj. Vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Chihuahua. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Chihuahua.

La plej granda urbo estas Ciudad Juárez.
Dum la liberiga milito ĝi estis (tiam sub la nomo "El Paso") la lasta retiriĝejo de Benito JUÁREZ, de kie li sukcesis rekonkeri la landon.
La nomon *El Paso [del Norte]* ankoraŭ portas la usona urbo aliborde de rivero Rio Grande del Norte.

La kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-CHH".

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Ĉiuaŭa Dezerto

* Chihuahua en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Chihuahua en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
**Nayarit** [najaRIT] (esperantigite : **Najarito** ) estas federacia subŝtato de Meksiko, ĉe ties okcidenta, pacifika bordo.

Ĝi havas areon de 27 000 km² kaj loĝantaron de 0,9 milionoj kaj dividiĝas en 20 komunumojn (municipojn), vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Nayarit.

Ĝia ĉefurbo nomiĝas Tepic; aliaj grava urboj estas Acaponeta, Tecuala kaj Tuxpan. La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-NAY".

Al Nayarit apartenas la insularo Islas Marías, kiu situas ĉirkaŭ 90 km de la bordo. Ili estas prizona teritorio ("punkolonio").

Nayarit estis inter la lastaj meksikaj provincoj, kiuj akiris la statuson de subŝtato, je la 1-a de majo 1917. Antaŭe ĝi nomiĝis "Armea Distrikto de Tepic". Ĝia nuna nomo honoras samnoman indianan reganton el la 16-a jarcento, kiu firme rezistis al la kultura konkerado fare de eŭropanoj.

Notoj
-----

1. ↑   Meksikaj loknomoj

Vidu ankaŭ
----------

* Bolanjoso
* Okcidenta Patrinmontaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝejo[*rompita ligilo*]


* Nayarit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nayarit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32642
* GND: 4117788-5
* LCCN: n81102905
* VIAF: 152456357
 |
Mussolini kaj Hitler
**Totalismo** estas organiza formo de politika reĝimo, en kiu la rajtoj de la civitanoj estas kvazaŭ ensorbitaj de la ŝtato, kaj en kiu ofte povas ekzisti nur unu partio, tiu de la registaro. Hannah Arendt priskribas totalismon kiel registaran formon, en kiu "[...] teroro ne plu estas uzata kiel helpilo por malekzistigi kaj timigi kontraŭantojn, sed kiel ilo por regi amasojn da homoj, kiuj estas perfekte obeemaj". Ĝi estas ekstrema versio de aŭtoritatismo.

Ekzemploj de totalismaj ŝtatoj
------------------------------

Laŭ la modelo de totalismo malsamaj ŝtatoj estas nomitaj totalismaj. Ofte cititaj ekzemploj estas:

* Faŝismo
	+ Germanio dum naziismo
* Komunismo
	+ Sovetunio dum stalinismo
	+ Ĉinio dum maoismo
* Ĝuĉe-ideologio
	+ Nord-Koreio
* Personaj reĝimoj
	+ Juan Manuel de Rosas
	+ Omar al-Baŝir

Simboloj
--------

* Soveta steloSoveta stelo
* Nazia krucoNazia kruco
* Nazia agloNazia aglo
* La Leviĝanta Suno-flago de la Japana ImperioLa Leviĝanta Suno-flago de la Japana Imperio
* Nord-Koreia flagoNord-Koreia flago
* Flago de Daesh-ISIS aŭ Islama ŜtatoFlago de Daesh-ISIS aŭ Islama Ŝtato
* Flago de la terora grupo afgana TalibanoFlago de la terora grupo afgana Talibano

Falsaj idealoj
--------------

Homoj tendencas rapide sekvi la opiniojn de la plej forta politika tendenco ĝis la ekstremo ke ili volas lasi siajn vivojn por iuj idealoj, ankaŭ volas oferi alies vivojn por tiuj idealoj. Tio klarigas ke eĉ faktoj estas malracie ignorataj dum oni povas scii la faktojn, iom komparebla al homoj kiuj neas ke la tero estas ronda. Tio faras tiujn idealistojn tiom danĝeraj. Ekzemple la komunistoj kiuj estis en naziaj koncentrejoj kaj la rezisto-movado agis kontraŭ la nazian sistemon en la servo de alia sistemo samgrade subprema ol tiu kontraŭ kiu ili batalis. Montriĝis ke inter la motivoj (ĉefe ĉe junuloj en serĉo de sia identeco) por aliĝi al tiaj ekstremsubpremaj sistemoj estas kontraŭi familianojn, fieri povi surhavi uniformon aŭ kredi en la promeso ke post la milito ili povos gvidi facilan vivon.

Vidu ankaŭ
----------

* *1984 (romano)*
* Daesh
* Komparo inter naziismo kaj komunismo
* *La Besto-Farmo*
* La originoj de totalismo
* Malutopio
* Politika integrismo
* Sekreta polico
* Ŝtata terorismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hanna Behrend: *Überlegungen zu Hannah Arendts Totalitarismustheorie* (pri la totalisma teorio de Hannah Arendt)
* Mallonga historio de la nocio de totalismo
* Hannah-Arendt-Instituto por totalismesploroj

Referencoj
----------

1. ↑  Originala angla citaĵo: "A fundamental difference between modem dictatorships and all other tyrannies of the past is that terror is no longer used as a means to exterminate and frighten opponents, but as an instrument to rule masses of people who are perfectly obedient." el The origins of totalitarianism Arkivigite je 2012-06-22 per la retarkivo Wayback Machine, Hannah Arendt, 1951.
2. ↑  (nl) Martin Bril, *Dubbelgesprek met Armando Arkivigite je 2019-04-12 per la retarkivo Wayback Machine*, 1990, Hanssleutelaar.nl

* Kategorio Totalismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Totalismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Koordinatoj: 28° 50′ 00″ N 78° 47′ 00″ O﻿ / ﻿28.83333 °N, 78.78333 °O﻿ / 28.83333; 78.78333 (mapo)

**Moradabad** (hinde: **मुरादाबाद**, urdue: **مراداباد**) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo. En la loknomo "abad" signifas: urbo.

En la urbo vivas 887 871 loĝantoj sur areo de 349 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 544 loĝantoj/km².

Vojo en Moradabad

Geografio
---------

Moradabad etendiĝas en norda parto de la lando laŭ rivero enfluanta Gangon. Rampur (Utar-Pradeŝo) troviĝas 25, Amroha 29, Sambal 35, Ĉandausi 42, Rudrapur (Utarakando) 64, Barejli 83, Haldvani 85, Mirat 105, tutlanda ĉefurbo Delhio 152, Agra 199, Kanpur 299, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 308, Kolkata 1187, Mumbajo 1252 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En 1600 princo *Murad* establis Moradabad-on, tial komence Murad, nuntempe Morad aperis en la loknomo. Laŭ alia informo la urbo fondiĝis en 1625, kiel *Chaupla*. Tiam oni konstruis fortikaĵon. La britoj havis la urbon inter 1801-1947.

Ekonomio
--------

Moradabad famas pri prilaborado de latuno, kiun oni eksportas al multe da landoj. Ankaŭ prilaborado de kotono gravas. Oni kultivas en la ĉirkaŭaĵo tritikojn, rizojn, sukerkanojn.

Trafiko
-------

Al Moradabad kuras po 5 fervojaj linioj kaj vojoj.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo de 1631 kaj aliaj pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
**Oaxaca** [ŭaĤAka] (esperantigite : **Oaĥako**) estas federacia subŝtato de Meksiko. Ĝia plena nomo estas "Estado Libre y Soberano de Oaxaca" (libera kaj suverena ŝtato Oaĥako).

Ĝi situas sude ĉe la pacifika marbordo kaj okupas la plejparton de la Terkolo de Tehuantepeko, kies atlantika flanko apartenas al Veracruz.

Ĝi havas areon de 94 000 km² kaj loĝantaron de 3,4 milionoj kaj dividiĝas en 570 komunumojn (municipojn), rekorda nombro, ĉar temas pri preskaŭ 25 % de la komunumoj en tuta Meksiko (vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Oaxaca). Ĝia ĉefurbo nomiĝas Oaxaca de Juárez.

La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-OAX".

La nomo de la provinco devenas el la navatla lingvo, en kiu *Huāxyacac* signifas "pinte de la *guaje*-arboj". La nomepiteto de la ĉefurbo rilatas al prezidento Benito JUÁREZ, filo de la provinco.

Kvankam Oaĥako havas belajn plaĝojn, ĝia plej grava ekonomia branĉo estas la agrokulturo. Gravas ankaŭ kelkaj artmetioj, ekzemple la produktado de indiĝenaj skulptaĵoj kaj teksaĵoj kaj de oraĵoj.

Regionoj
--------

Regionoj de Oaĥako
* Centraj valoj de Oaĥako
* Kanjona regiono de Oaĥako
* Marborda regiono de Oaĥako
* Miŝteka regiono de Oaĥako
* Norda montaro de Oaĥako
* Papaloapana regiono
* Suda montaro de Oaĥako
* Terkola regiono de Oaĥako

Bildaro
-------

* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Balsasaj sekaj arbaroj
* Petenaj-verakrucaj humidaj arbaroj
* Oaĥak-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj
* Sud-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oaxaca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Oaxaca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo[*rompita ligilo*]

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
Pri la komunumo
---------------

**Arisdorf** estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1533 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Arisdorf situas oriente de la nacia aŭtoŝoseo A2 en valeto de *Arisdorferbach* norde de la Ĵurasa Montaro. Al la komunumo ankaŭ apartenas la bazel-kampara parto de la vilaĝo Olsberg, kies alia parto situas en Kantono Argovio.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Arisdorf limas en nordo kaj ordoriento al Olsberg (Kantono Argovio), en oriento al Magden (Kantono Argovio), en sudoriento al Hersberg, en sudokcidento al la kantonĉefurbo Liestal, kaj en okcidento al Füllinsdorf kaj Giebenach.

Trafiko
-------

La komunumo Arisdorf estas konektita al la reto de la publika trafiko per la poŝtaŭtolinio numero 83 al Liestal.

La komunumo disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo tra Lucerno al Tiĉino.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Arisdorf datiĝas el la jaro 1154 kiel *Arnolstorf*.

En mezepoko Arisdorf estis komunua posedaĵo de la grafoj de *Frohburg* kaj de *Thierstein*, kiu lasta familio ĉirkaŭ en la jaro 1300 akiris la solan posedon pri la vilaĝo. La familio Thierstein vendis pro monmanko la vilaĝo parte en 1408 kaj la reston en 1446 al la bazela familio *Bärenfels*, de kiu ĝin akiris en la jaro 1532 la urbo Bazelo por 2000 guldenoj, kaj ĝin atribuis al la *voktejo Farnsburg*. En la jaro 1798 la vilaĝo estis atribuita al la helveta distrikto Liestal.

En la jaro 1832 la bazela revolucio, kiu kondukis al la Bazela Kantondisiĝo ekis en Arisdorf. Ek de 1833 la komunumo apartenas al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

En la jaro 1882 la ĝis tiam sendependa komunumo Olsberg BL estis kunigita kun Arisdorf.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Arisdorf
* Arisdorf en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Arisdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Liestal |
| --- |
| LiestalLiestalArisdorf  •  Augst  •  Bubendorf  •  Frenkendorf  •  Füllinsdorf  •  Giebenach  •  Hersberg  •  Lausen  •  **Liestal**  •  Lupsingen  •  Pratteln  •  Ramlinsburg  •  Seltisberg  •  Ziefen | Liestal |

 |
**Tongi** (bengale টঙ্গী) estas industria urbego en Bangladeŝo.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 476 350 loĝantoj sur areo de 31,15 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 15 292 loĝantoj/km².

Stacidomo de Tongi
Mapo pri Bangladeŝo, kie estas videbla Tongi (kiel Tungi) iom pli supre, ol Dako
Vojo en Tongi

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 476,350 (en 2011)
* Areo: 31,15 km²
* Supermara alteco: 3 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* 23° 53′ 00″ N 90° 24′ 00″ O﻿ / ﻿23.88333 °N, 90.40000 °O﻿ / 23.88333; 90.40000 (mapo)

Geografio
---------

Tongi situas sur ebenaĵo laŭ rivero en proksimeco de Dako. Tiu ĉefurbo troviĝas 10 km .

Historio
--------

En la 17-a jarcento en tiu loko fortikaĵo estis konstruita por defendi Dakon. Samtempe estis konstruitaj ponto kaj vojo. Ili estas kerno de la hodiaŭa urbego.

Trafiko
-------

Tongi estas bone ligitaj voje kaj rele. La rivero estas navigebla.

Eduko
-----

Lernejo-kolegio en Tongi
En Tongi pluraj altlernejoj funkcias.

Klimato
-------

Tongi havas savanoklimaton kun influo de musono laŭ klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa temperaturo estas 26 °C, tio varias inter 21-30 °C, sed inter marto-majo estas pli ol 40 °C. Neniam frostas. Jare pluvas averaĝe ĉ. 2100 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. Inter majo-septembro daŭras la pluvsezono.

Fontoj
------

* WikiTrans

Muslimoj en Tongi
Koordinatoj: 26° 33′ 00″ N 83° 09′ 00″ O﻿ / ﻿26.55000 °N, 83.15000 °O﻿ / 26.55000; 83.15000 (mapo)

Ornama pordego en Gorakhpur
**Gorakhpur** (hindie: **गोरखपुर**, urdue: **گورکھپور**) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo. La urbo estis nomumita pri jogulo-sanktulo kaj asketo.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 673 446 loĝantoj sur areo de 141 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 776 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Gorakhpur etendiĝas en norda parto de la lando laŭ flankorivero de Gango. Kanpur troviĝas 359, Laknaŭo 276, Varanasio 231, Allahabad 339, Delhio 783 km kaj Mumbajo 1690 km-ojn.

Historio
--------

Gorakhpur estis hejmo de mezepoka hinduosanktulo Gorakshanath, tial la urbo tiris pilgrimantojn. En la 12-a jarcento islama reganto konkeris la tutan regionon. La britoj kontrolis la urbon inter 1803-1947, dume ribelo okazis en 1857 kaj tertremo en 1934.

Trafiko
-------

Gorakhpur havas 4 stacidomojn kaj flughavenon tre proksime. Naciaj aŭtovojoj tuŝas la urbon.

Vidindaĵoj
----------

* Ornama pordego
* amuzparko
* bestoĝardeno
* muzeo pri fervojo
* templo kaj monaĥejo pri sanktulo Gorakshanat

Vido al homo en Gorakhpur

* Kategorio Gorakhpur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 23° 33′ 00″ N 87° 19′ 00″ O﻿ / ﻿23.55000 °N, 87.31667 °O﻿ / 23.55000; 87.31667 (mapo)

**Durgapur** (bengale দুর্গাপুর) estas metropolo kaj industria urbo en Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 566 517 loĝantoj sur areo de 154,2 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 674 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Durgapur etendiĝas sur ebenaĵo en nord-orienta parto de la lando. Kolkato troviĝas 160 km.

Historio
--------

Komenca historio de Durgapur estas nebula, supozeble potencaj imperiestroj ragadis tie. La Brita Orienthinda Kompanio akiris la lokon en 1760. En la 19-a jarcento la fervoja trako krucis tiun lokon, kie estis nur malgranda stacio. Post la sendependiĝo usonanoj planis industrian urbon kaj Durgapur abrupte evoluis. La plej grava industriaĵo estis prilaborado de ŝtalo. Komence de la 21-a jarcento la plej modernaj teknologioj estas uzataj.

Trafiko
-------

Flughaveno funkcias iom for en alia proksima urbo. Pro la industrio Durgapur havas bonajn kontaktojn vagonare al la ĉirkaŭaĵo.

Klimato
-------

En Durgapur la averaĝa temperaturo estas en somero 32  °C, kiu falas dum vintro al 20  °C. Foje somere oni mezuris preskaŭ 50  °C-ojn. Inter julio-septembro plej ofte pluvas. Vintro daŭras inter novembro-februaro. Poste tropikaj ŝtormoj sekvas ĝis majo.Dum oktobro estas aŭtuno.

Vidindaĵoj
----------

* en la urbo mem turistoj ne trovas vidindaĵojn, sed en la ĉirkaŭaĵo diversaj vidindaĵoj troviĝas
**Patejn** estas signifa universitata urbego, havenurbo kaj katolika diocezo en Birmo. Ĝi estas ankaŭ subŝtata kaj distrikta ĉefurbo. 

Riverborda panoramo en Patejn
Vojo de Patejn
Konstruaĵoj en Patejn

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 287 071 (2014, nur la urbo mem)
* Horzono: UTC+6:30
* Telefonkodo: + 95 42

Geografio
---------

Vojo de Patejn
Vojo de Patejn
Patejn situas laŭ la samnoma rivero Patejn, kiu estas okcidenta branĉo de rivero Iravadio. La urbego kuŝas 190 km de Jangono.

Historio
--------

Patejn estis parto de reĝlando antaŭ la kolonia erao. La alvenintaj portugaloj vokis Pathein-on "Cosmim." La britoj konstruis fortikaĵon kaj establis garnizonon en 1826 post la unua angla-birma milito.

Ekonomio
--------

Patejn estas komerca centro pri rizoj kun rizmuelejoj. La buntaj manfaritaj sunombreloj estas vaste konataj ĉie en Birmo, same la manfaritaj ceramikaĵoj, korboj kaj siteloj. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas sezamojn, arakidojn, jutojn, maizojn, tabakojn, kapsikojn ktp. Menciindas la fiŝkaptado kaj kolektado de testudoovoj.

Trafiko
-------

Patejn estas alirebla voje, fervoje, ŝipe, aere. La haveno estas samtempe mara kaj rivera.

Klimato
-------

Patejn havas tropikan klimaton kun musonoj. La jara averaĝa temperaturo varias inter 22-32 °C. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-septembro pli ofte. 

Monumento en Patejn
Pagodo en Patejn

Vidindaĵoj
----------

* la pagodo Shwemoktaw (984) en la centro de la urbo estas konsiderita unu el la nun respekteginda en suda Birmo
* pluraj temploj, budhaj pagodoj
* muzeo
* monumento
* pitoreska akvorando

Fontoj
------

* artikolo el la *Encyclopædia Britannica* (angle)
**Veracruz** [veraKRUS] (hispane vera kruco) (Esperantigite : **Verakruco**) estas provinco en la oriento de Meksiko.
Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2:MX estas "MX-VER". Ĝi havas 212 komunumojn (Vidu la Liston de komunumoj en Veracruz), areon de 71 699 km²[*mankas fonto*]; kaj loĝantaron de 6–7 milionoj. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Xalapa de Enríquez.

Veracruz situas ĉe la bordo de Atlantiko (Meksika Golfo) kaj ĝuas tropikan-subtropikan klimaton. La samnoma havenurbo (Veracruz Llave = Vera Kruco, ŝlosilo) estas la plej grava haveno de Meksiko. En Veracruz troviĝis ankaŭ gravaj antaŭkonkeraj kulturoj kiel la Totonakoj, Toltekoj kaj Ŭaŝtekoj.

La norda montara regiono estas tre malriĉa, kontraste al la forte industriaj urboj Veracruz, Orizaba, Coatzacoalcos kaj Boca del Río.

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj Loknomoj
* Petenaj-verakrucaj humidaj arbaroj
* Verakrucaj humidaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Veracruz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Veracruz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Anne HATHAWAY** (Shottery, 1556 - Stratford-upon-Avon, 6a de aŭgusto 1623) estis la edzino de la angla poeto kaj dramaturgo William Shakespeare.

Biografio
---------

Anne Hathaway kreskiĝis en Shottery, vilaĝo apuda al Stratford-upon-Avon, Warwickshire, Anglio. La familia domo — dekduĉambra — estis ĉirkaŭita de bieno de ĉirkaŭ 36 hektaroj. Hathaway edziniĝis al Shakespeare en novembro 1582, trimonate graveda. Tiam ŝi estis 26-jaraĝa, dum Shakespeare estis nur 18-jaraĝa. Tiu aĝ-diferenco kaj la gravedeco pensigis al multaj historiistoj, ke tiu geedziĝo estis devigita fare de la familio de la edzino, spite al la fakto, ke ne estas konfirmaj pruvoj. Anne havis tri gefilojn: nome Susanna en 1583, kaj ĝemeloj Hamnet kaj Judith en 1585.

Amplekse oni kredas, ke la geedzeco ne estis feliĉa. Dum la plej granda parto de ilia vivo kiel geedzoj la poeto loĝis en Londono, verkante kaj ludante siajn verkojn, dum Anne Hathaway restis en Stratford. Krome, en sua testamento, Shakespeare lasis al Anne nur sian «duan plej bonana liton», kio fakte kondukis al fakuloj al tre malaj interpretoj. Ankaŭ diversaj aludoj en la sekŝpiraj tekstoj kondukis al fakuloj al tre diversaj interpretoj.

Ŝi mortis la 6an de aŭgusto 1623, probable estante 67- aŭ 68-jaraĝa.

Vidu ankaŭ
----------

* Anne Hathaway, aktorino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anne Hathaway
**Kalej** estas urbego en la subŝtato Sagaingo de Birmo. Ĝi estas ankaŭ distrikta ĉefurbo.

Laŭ la stato de 2013 en la urbo vivis 251 590 loĝantoj sur areo de 2 337,74 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 108 loĝantoj/km².

lernejo en Kalej
flughavena domo en Kalej

Geografio
---------

Kalej situas sur ebenaĵo inter montetoj en okcidenta parto de la lando. Barato troviĝas 165, Mandalajo 253, Jangono 740 km.

Historio
--------

Laŭtradicie la burmanoj fondis la urbon en la historiaj tempoj. En 2007 200 monaĥoj protestis tra la stratoj kontraŭ la registaro. En 2015 musonpluvo kaŭzis naturkatastrofon kaj krizostato estis deklarita.

Ekonomio
--------

Kalej estas agrikultura kaj industria urbego. Aŭtoj, kamionoj, pumpkamionoj, triradaj motorcikloj estas produktitaj. La urbego estas la centro de komercado kun Barato trans la limo.

Klimato
-------

Kalej situas en musona tropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C, somere 38-44 °C, vintre 10-21 °C. La pluva sezono daŭras de majo ĝis oktobro.

Trafiko
-------

En 2001 pli nova vojo estis konstruita al Barato. Estas ankaŭ fervoja linio. Haveno funkcias proksime (24 km). La flughaveno situas en mezo de Kalej, la britoj konstruis ĝin en fino de la 2-a mondmilito.
Koordinatoj: 28° 40′ 12″ N 77° 25′ 12″ O﻿ / ﻿28.67000 °N, 77.42000 °O﻿ / 28.67000; 77.42000 (mapo)

**Gaziabad**, en lokaj lingvoj **गाज़ियाबाद** kaj **غازی آباد**, estas industria milionurbo en subŝtato Utar-Pradeŝo en federacia ŝtato Barato.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 2 375 820 loĝantoj sur areo de 220 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 10 799 loĝantoj/km².

Pordego pri Delhio

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 250 m
* Loĝantaro: 1 199 200 en 2005
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 110xxx
* Telefonkodo: (91)120
* Aŭtokodo: UP-14
* 28° 40′ 12″ N 77° 25′ 12″ O﻿ / ﻿28.67000 °N, 77.42000 °O﻿ / 28.67000; 77.42000 (mapo)

Geografio
---------

Gaziabad situas laŭ kanalo (rivero preterfluas), laŭ ĉefvojo Kanpur-Delhio. Noida troviĝas 12, ĉefurbo Delhio 21, Mirat 34, Aligarh 107, Kanpur 370, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 401, Mumbajo 1176, Kolkato 1289 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum 4500 jaroj. La moderna urbo en 1740 formiĝis. Dum dominado de britoj tie okazis la unua milito por la sendependiĝo en 1857. La fervojo atingis la urbon en 1864.

Klimato
-------

Gaziabad havas la saman klimaton kiel Delhio. La musono daŭras inter junio kaj oktobro.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de milionurboj
* Metroo de Delhio

* Gaziabad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gaziabad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Taungu** estas signifa universitata urbego en Birmo, en la regiono Bago. Ĝi estas ankaŭ ĉefurbo de distrikto Taungu.

Laŭ la stato de 2014 en la urbo vivis 108 569 loĝantoj.

Trafiko en Taungu
Vojo en Taungu

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 56 m
* Loĝantaro: 121 000 (2010)
* Horzono: UTC+6:30

Geografio
---------

Taungu situas en meza parto de la lando sur ebenaĵo. Jangono troviĝas 232, Mandalajo 338 km .

Historio
--------

Taungu estis fondita en 1279. Post falo de Pagano-Imperio en 1287 Taungu apartenis al alia reĝlando, sed en 1358 post sukcesa ribelo la urbo sendependiĝis ĝis 1367. Post variaj ŝanĝoj en 1510 estis fondita propra Taungu-Regno. En 1539 Taungu perdis esti ĉefurbo, sed en 1599 helpe de portugaloj la urbo denove sendependiĝis por pliajn 10 jarojn. En 1940 la britoj konstruis flughavenon norde de la urbo.

Ekonomio
--------

La ĉefa industrio estas produktadoj de diversaj lignaĵoj.

Stacidomo de Taungu

Trafiko
-------

Taungu havas vojan kaj fervojan ligojn. Ankaŭ nun la armeo profitas la flughavenon.

Klimato
-------

Taungu havas tropikan savanan klimaton kun influo de musono. Temperaturoj estas varmaj tutjare (21-33 °C). Jare pluvas 2370 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter aprilo-oktobro pli ofte, en februaro apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* statuo

* Romia katolika Katedralo Sankta KoroRomia katolika Katedralo Sankta Koro
* AltlernejoAltlernejo
* AltlernejoAltlernejo
* StatuoStatuo
* UniversitatoUniversitato
Moderna kolegio en Raĝkot

**Raĝkot,** en lokaj lingvoj **રાજકોટ** kaj **राजकोट** estas universitata urbo (ankaŭ sidejo de distrikto) en subŝtato Guĝarato en federacia ŝtato Barato.

Laŭ la stato de 2023 en la urbo vivis 2 043 000 loĝantoj sur areo de 104,86 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 19 483 loĝantoj/km².

Raĝkot
Raĝkot
Kiosko en Ĝardeno Jubileo en Raĝkot

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 105 km²
* Alto super marnivelo: 134 m
* Loĝantaro: 1 335 400 en 2008
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 36000x
* Telefonkodo: (91)281
* Aŭtokodo: GJ-3

Situo
-----

Raĝkot situas sur ebenaĵo laŭ 2 riveroj (kiuj escepte la musonon estas sekaj), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ahmadabado-marbordo.

Historio
--------

Raĝkot fondiĝis en 1612. Fortikaĵo konstruiĝis en 1722 kaj tiutempe la loko nomiĝis Masumabad. Dum dominado de britoj konstruiĝis multaj imponaj koloniaj konstruaĵoj. Mahatmo Gandhi vivis tie kaj li fastis. Laij filoj Harilal Gandhi kaj Manilal Gandhi naskiĝis tie.

Trafiko
-------

Raĝkot havas bonajn kontaktojn voje kaj fervoje. La stacidomo estas grava nodo. La urbo havas flughavenon.

Klimato
-------

Raĝkot havas tropikan klimaton kun musono. Inter novembro-februaro la temperaturo estas milda, averaĝe kun temperaturo 20 °C. Tio estas en somere 24-42 °C, vintre 10-22 °C.

Vidindaĵoj
----------

* ĝardeno Jubileo
* muzeo
* biblioteko
* temploj

Ĝemelurboj
----------

* Anglio Leicester, Anglio

Vidu ankaŭ
----------

* Katiavaro
* Listo de milionurboj

* Kategorio Raĝkot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Petrolina** estas municipo, universitata urbego kaj diocezo de la brazila subŝtato Pernambuko.

Flago de Petrolina
Blazono de Petrolina

Bazaj informoj
--------------

Petrolina en la subŝtato Pernambuko (ruĝe)
* Loĝantaro: 281,851 en 2009
* Supermara alteco: 376 m
* Areo: 4757 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 09° 23′ 34″ S 40° 30′ 28″ U﻿ / ﻿9.39278 °S, 40.50778 °U﻿ / -9.39278; -40.50778 (mapo)

Geografio
---------

Avenuo en Petrolina
Altaj domoj en Petrolina
Nokta Petrolina
Petrolina situas sur montetaro, laŭ maldekstra bordo de rivero São Francisco en orienta parto de la lando. Laŭ la dekstra bordo etendiĝas Juazeiro. Salvador de Bahio troviĝas 512, Recife 730, **Braziljo** 1550, **Rio-de-Ĵanejro** 1927, San-Paŭlo (urbo) 2138, Curitiba 2468, Campo Grande 2537, Manaus 2834, Porto Alegre 2246 km.

Historio
--------

Petrolina estis fondita en 1870. La kresko de Petrolina estas sekvo de la konstruado de la Sobradinho-Digo en 1982. La akvorezervujo evoluigis la agrikulturon helpe de la irigacio, tiutempe multe da enmigrantoj alvenis.

Ekonomio
--------

En ĉirkaŭaĵo de Petrolina tradicie estas agrikulturo (vinbero]]j, mangoj, gujavoj, bananoj, kokosoj, melonoj, industriaj tomatoj, cepoj). Menciindas ankaŭ la bredado (kaproj, ŝafoj, brutoj, porkoj, azenoj, muloj, ĉevaloj).

Klimato
-------

En Petrolina la averaĝa jara temperaturo varias inter 21-33 °C. Jare pluvas po 577 mm. La pluvosezono komenciĝas en decembro kaj finiĝas en majo. Post tio la klimato daŭre estas seka.

Trafiko
-------

Juazeiro kaj Petrolina estas ligita per ponto. La urbego estas la norda finstacio de fervojo. La du grandurboj, estas ligitaj per moderna ponto. La flughaveno estas plejparte por regionaj flugoj, krome estas internacia eksportado de freŝaj fruktoj.

Vidindaĵoj
----------

Katedralo de Petrolina
* katedralo kaj aliaj kirkoj

Larĝa riverborda panoramo pri Orla - PetrolinaLarĝa riverborda panoramo pri Orla - Petrolina

Fontoj
------

* angle
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

* Kategorio Petrolina (Pernambuko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Krotono*** estas granda florplanta genro en la eŭforbia familio de Eŭforbiacoj, *Euphorbiaceae*. La plantoj de tiu genro estis priskribitaj kaj enkondukitaj al eŭropanoj fare de Georg Eberhard Rumphius. La genra nomo derivatas el la greka κρότος (krótos), kiu signifas "iksodon" kaj referencas al la formo de la semoj de kelkaj specioj.

*Krotono* estas diversa kaj kompleksa taksonomia grupo de plantoj game el herboj kaj arbustoj ĝis arboj. Bone konata membro de tiu genro estas *Croton tiglium*, arbusto indiĝena de Sudorienta Azio. Ĝi estis menciita en la okcidenta literaturo fare de Cristóbal Acosta en 1578 kiel *lignum pavanae*.

Notoj
-----

1. ↑   Gledhill, D. (2008). The Names of Plants (4 eld.). Cambridge University Press. p. 126. ISBN 978-0-521-86645-3.
2. ↑   Department of Botany, University of Wisconsin-Madison: Croton Research Network. Arkivita el la originalo je 2016-03-17. Alirita 2021-01-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Croton (planto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Croton (planto) en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Croton Research Network Arkivigite je 2019-09-11 per la retarkivo Wayback Machine
* A Modern Herbal--Croton


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714051
* LCCN: sh85034314
 |
Elspezaj ornampentraĵoj en la katedralo de Speyer de proks. 1850; detruitaj en 1960.
Ionika cimatio sur friso de la Nikolapreĝejo je Lepsiko.
**Ornamo** povas signifi **ornamado-n** aŭ **ornamaĵo-n**. Kiel ornamaĵo ĝi estas plejofte ripetiĝa, ofte abstrakta aŭ abstraktiga strukturo kun porsimema simbola funkcio. Ornamaĵoj troviĝas sur tukoj, konstruaĵoj aŭ tapetoj. Ili estas ofte eroj aŭ motivoj en dekoracia arto, ekzemple en la art-metio. Kiel unuopa ornama motivo ĝi do estas parto de dekoracio.

Ĉiu ornamaĵo laŭforme kontrastas laŭforme klare de la fona strukturo kaj estas ofte kolore aŭ reliefige limigata. Jam en la ŝtonepoko troviĝas argilkruĉoj ornamhavaj. Ornamaĵoj povas estis formataj kontrete el floraj aŭ fantaziaj strukturoj. Florajn aŭ foliajn ornamaĵojn oni ofte troviĝas en preĝejoj, katedraloj, klostroj kaj aliaj konstruaĵoj ĉe kolonoj aŭ orieloj, same kiel ĉe plafonoj (stuko) aŭ domportaloj. Ornamaĵoj povas enteni ankaŭ abstraktajn ornamojn, ekz. tradiciajn gentosigojn, por klarigi la apartenecon de portanto. Aparte ofte ili aperas en la islama arto, kiu pro la religia malpermeso de bildoj aperas kiel arabesko.

Laŭ Francisko Azorín **ornami** estas *Plibeligi ion per aldonaĵo.* Li indikas etimologion el la latina *ornare* kaj *ad ornare* (ornami). Kaj li aldonas la terminojn *ornamaĵo* por ornamanta objekto kaj *ornamisto*, krom klarigojn bildajn por la ornamotipoj: segilforma, fusoforma, diamantopinta, ŝakoforma, najlokapa, biljeto, zigzaga kaj freto.

Vidu ankaŭ
----------

* Dekoracio
* Ornamarto
* Ornamita gotiko
* Ornamripo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 154.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ornamo (arto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ornamo (arto) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Tutmonde plej ampleksa datumbanko pri ornamgravuraĵoj Arkivigite je 2014-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Geometriaj ornamaĵoj el la arĥitekturo de Barato
* Ornamado: teorio kaj konstruo
Koordinatoj: 26° 08′ 00″ N 78° 06′ 00″ O﻿ / ﻿26.13333 °N, 78.10000 °O﻿ / 26.13333; 78.10000 (mapo)

**Gvalior** (hinde ग्वालियर) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 1 069 276 loĝantoj sur areo de 604 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 770 loĝantoj/km².

Fortikaĵo de Gvalior

Geografio
---------

Gvalior situas en interno de la lando. Morena troviĝas 36, Bhind 72, Ĝansi 94, Ŝivpuri 102, Oraj 160, tutlanda ĉefurbo Delhio 285 (voje 319), subŝtata ĉefurbo Bopalo 338, Mumbajo 975, Kolkato 1108 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La unua mencio okazis pri tiu loko en 1196. En loko de Gvalior estis iam ankaŭ urbo „Laskar", kiu inter 1750-1818 estis ĉefurbo de loka regno. Dum dominado de britoj ekde 1780 Gvalior estis ĉefurbo de subŝtato same nomata Gvalior. La 1 | junio | 1858, la sipajoj konkeris la fortikaĵon. La lastaj sipajaj ribeluloj estis malvenkitaj tie la 20-an de junio 1858. Inter 1950-1956 ĝi estis ĉefurbo de Madja-Pradeŝo.

Trafiko
-------

Gvalior havas bonajn flughavenon, aŭtovojojn kaj stacidomon. Ankaŭ et-ŝpuraj trajnoj trafikas. En la urbo rikiŝoj kaj iom da aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Gvalior havas subtropikan klimaton kun varmaj someroj de marto ĝis julio. Poste musono sekvas ĝis oktobro, fine seka vintro daŭras ĝis februaro. La temperaturo varias inter 7-40 °C. Jare pluvas po 970 mm.

Vidindaĵoj
----------

* impona fortikaĵo sur monteto, populare nomita la Ĝibraltaro de Hindio, prezentanta ĉinan influon sur hinda arkitekturo, kiam ĉinaj drakoj estis kreitaj ĉe la glavtenilo de la kolonoj
* maŭzoleo de la 16-a jarcento
* impona palaco Jai Vilas, kiel la hinda Versailles
* templo nomata Teli-Ka Mandir

Famuloj
-------

en 1924 tie naskiĝis ĉefministro Atal Behari Vajpayee

Fontoj
------

* WikiTrans
**São João de Meriti** (antaŭe *Freguesia de Meriti*; loke sufiĉas nur *Meriti*) estas metropolo kaj municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. La metropolo apartenas al urbaro de Rio-de-Ĵanejro kiel navedanturbo aŭ antaŭurbo. En Meriti la loĝdenso estas unu el la plej alta en la kontinento.

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 598,456 (en 2013)
* Supermara alteco: 19 m
* Areo: 35 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 22° 48′ 14″ S 43° 22′ 19″ U﻿ / ﻿22.80389 °S, 43.37194 °U﻿ / -22.80389; -43.37194 (mapo)

Geografio
---------

Urbomezo de São João de Meriti
São João de Meriti situas en suda parto de Brazilo sur la marborda ebenaĵo laŭ rivero inter Rio-de-Ĵanejro kaj Nova Iguaçu. Tiu lasta urbego troviĝas 10, **Rio-de-Ĵanejro** 17, São Gonçalo 35, Belo Horizonte 326, Guarulhos 333, San-Paŭlo (urbo) 343, Campinas 381, Curitiba 665, **Braziljo** 915, Goiânia 920, Porto Alegre 1120, Salvador de Bahio 1206, Maceió 1673, Recife 1873, Natalo (Brazilo) 2085, São Luís 2258, Belém 2438, Manaus 2832 km.

Historio
--------

Municipa domo en São João de Meriti
São João de Meriti estis fondita en 1647. Multe da bienoj estis fonditaj, kapeloj estis konstruitaj. En 1833 la komunumo unuiĝis al la proksima municipo. En 1947 São João de Meriti estis levita al la statuso de municipo.

Ekonomio
--------

São João de Meriti estas "dormoĉambro" de Rio-de-Ĵanejro, tamen en la apudaĵo oni produktas maizojn, maniokojn, fabojn, sukerkanojn, brutojn. En la metropolo mem oni prilaboras plastojn kaj kaŭĉukojn.

Vido en São João de Meriti

Klimato
-------

São João de Meriti situas en tropika zono. En la urbo pluvas jare pli ol 1000 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C. Neniam frostas.

Trafiko
-------

Moderna ŝoseo kaj elektra trajno kuras al Rio-de-Ĵanejro. En São João de Meriti aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Kirko en São João de Meriti

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio São João de Meriti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* angle Mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
* angle São João de Meriti | Rio de Janeiro, Suburban City, Favelas | Britannica

Vido al vojo en São João de Meriti
Vojo en São João de Meriti
Kaheloj por planko
**Kahelo** estas tabulo el bakita kaj glazurita argilo aŭ similaj fortikaj materialoj kiel ceramikaĵo, ceramiko, ŝtono, ardezo, porcelano kaj vitro, kaj ĝi estas uzata por pavimi kaj tegi plankojn kaj murojn, en banĉambro, kuirejo; la fornon, kamenon ktp. kaj ankaŭ objektojn kiel la supra surfaco de tabloj.

Laŭ Francisko Azorín **Kahelo** estas *Plato el iu ajn materio, krom ligno, uzata por pavimi aŭ tegi internon de domo.* Li indikas ankaŭ terminon *kaheli* por *Tegi surfacon per kaheloj*.

Vidu ankaŭ
----------

* Kahelanta enigmo
* Kahelaro
* Kahelforno
* Klinkero
* Ceramiko
* Alikato
* Azuleĥo
* Marmoro
* Mozaiko
* Porcelano
* Terakoto

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 100.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kahelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kahelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vijayawada Montage.pngVijayawada Montage
**Viĝajavado** (telugue విజయవాడ) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en la subŝtato Andra-Pradeŝo. La historia loknomo estis *Bezawada*.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 1 048 240 loĝantoj sur areo de 181,04 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 5 790 loĝantoj/km².

Rivero de Vijajaŭada

Geografio
---------

Vijayawada situas sur montetoj laŭ 2 riveroj kaj laŭ 3 kanaloj. Hajderabado troviĝas je 275 km-ojn. Apud la urbo granda arbaro etendiĝas, kiel pulmo de la urbo.

Historio
--------

Vijayawada estis loĝata jam dum la neolitiko. La urbo precipe evoluis dum dominado de britoj kaj tre grava fervoja nodo konstruiĝis.

Klimato
-------

Vijayawada havas tropikan klimaton kun influo de musono, kie regas varmegaj someroj. La temperaturo varias inter 24-30 °C. Jare pluvas po 998 mm.

Vidindaĵoj
----------

* templo Kanaka Durga el la 13-a jarcento
* proksime templo en Mangalagiri
* stupao supoze 2000 jara
* kavernoj
* fortikaĵo Kondapalli el la 7-a jarcento
* skulptaĵo pri Lenino

Universitato de Vijajaŭada
Skulptaĵo pri Lenino en Vijajaŭada