recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Robota kosmoveturilo** estas nehomporta kosmoveturilo, normale teleregata. Robotaj kosmoveturiloj desegnitaj por esplorado estas nomataj kosmosondiloj. Teleregado estas pli taŭga por multaj kosmaj misioj anstataŭ homa pilotado pro tio, ke ili estas malpli kostaj kaj riskaj. Krome, iuj celoj kiel Venuso or la ĉirkaŭaĵo de Jupitero estas tre danĝeraj por la homa vivo. Aliaj planedoj kiel Saturno, Urano kaj Neptuno estas tiom foraj ke la nuntempa teknologio malebligas homan vojaĝadon, tiel teleregataj kosmosondiloj estas la nura rimedo esplori ilin.

Multaj artefaritaj satelitoj estas robotaj. Ankaŭ multaj surteriĝiloj.

Historio
--------

La unua kosma misio, Sputnik 1, estis artefarita satelito lanĉita de Sovetunio la 4-an de oktobro, 1957. La 3-an de novembro, 1957 Sovetunio lanĉis la kosmoveturilon Sputnik 2, la unua kiu portis vivaĵon en la kosmon (hundo).

La unua satelito de Usono estis Explorer 1, lanĉita la 1-an de januaro, 1958. Explorer 1 pezis malpli ol 14 kg, dum Sputnik 1 kaj 2 pezis 83,6 kg kaj 508,3 kg, respektive.

Nur ses landoj kapablis sukcese lanĉi kosmoveturilon en la kosmon uzante propan lanĉo-veturilon: Francio (1965), Japanio (1970), Ĉinio (1970), Britio (1971), Barato (1981) kaj Israelo (1988).

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de kosmosondiloj

* Robota kosmoveturilo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
*Hospicio Cabañas*, Gvadalaharo, Meksiko 
**Hospico** estis originale parto de monaĥejo, en kiu oni akceptadis gastojn, vojaĝantojn ks. Poste estis kreitaj religiaj fondaĵoj kun la samaj celoj laŭ la jenaj ekzemploj:

* Hospico de la granda San-Bernardo
* Hospicoj de Bono
* Hospicoj de Seurre
* Hospicoj de Strasburgo

Laŭ Francisko Azorín **hospico** estas *Konstruaĵo por senpage gastigi pilgrimantojn, malriĉulojn, orfojn.* Li indikas etimologion el latina *hospitium* el *hospes* (gasto).

Etimologio
----------

La termino **hospico** derivas de la latina *hospes* , kun la signifo "gastiganto", "gasto", aŭ "fremdulo". *Hospes* estas formita el *hostis*, kiu signifas "fremdulo-n" aŭ "malamiko-n" (ĉi-lasta signifo troviĝas en terminoj kiel "*hostility*" en la angla lingvo). Sed per uzo de postafiksoj, la latina *hospitium* signifas amikecon. Per metonimio de la latinaj vortoj, "hospitalo" signifas etimologie gastoĉambron, gastoloĝejon, t.e. gastejon. *Hospes* estas tiel la radiko por la esperanta vorto hotelo (kie la ***s*** kaj ***p*** estis faligitaj pro komforto de prononco).

Hospico kaj hospitalo
---------------------

La termino "hospicoj" evoluis (same kiel la servoj de la monaĥejoj) kiel privatajn aŭ publikajn domojn, kie estas flegitaj orfoj, malriĉuloj kaj malsanuloj subtenitaj (ofte senpage) per karitataj aŭ publikaj enspezoj. Per tiu senco, hospico estas sinonimo de la klasika signifo pri hospitalo.

Dum la 20-a jarcento, pro la necesoj de maljunaj longdaŭraj malsanuloj, hospicoj disvastiĝis ankaŭ kiel publikaj loĝejoj, kie oni flegas homojn kun nekuracebla aŭ longedaŭra malsano, malriĉulojn, mortontojn, ekzemple:

* Hospicoj de St Christopher en Anglio

Referencoj
----------

1. ↑  Hospico en vortaro.net
2. ↑  Hospico en ReVo
3. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 90.
4. ↑  Azorín, samloke.
5. ↑  Derivaĵoj de *hospes* laŭ la franca *Wiktionary*
6. ↑  Vidu la oficialan difinon de "hospitalo" en PIV (1960aj-jaroj), kaj komparu la difinojn de la vortoj "hospico" kaj "hospitalo" en ReVo
7. ↑  Vd la difinon de la vorto "hospico" en ReVo

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Hospico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Orfejo
* Malsanulejo
La rivero **Huai**, iam latinigite **Hŭai**, estas grava rivero en Ĉinio. Ĝi fluas mezvoje inter la Flava Rivero kaj la Jangzio, nome la du plej grandaj riveroj en Ĉinio, kaj kiel ili fluas el okcidento orienten. Historie dreninte rekte en la Flava Maro, la inundoj ŝanĝis la fluejon de la rivero tiel ke ĝi estas nune grava alfluanto de Jangzio. La Huai estas notinde suferanta pro inundoj.

La linio Huai-Kinlinga Montaro estas ĝenerale konsiderata kiel la geografia dividilo inter Norda kaj Suda Ĉinio. Tiu linio estas proksima al la konturlinio de 0 °C en januaro kaj de 800 mm de pluvo en Ĉinio. Ĝi montras ankaŭ la limon establitan en 1142 pere de la Traktato de Ŝaoŝing inter la Dinastio Jin en Norda Ĉinio kaj la Suda Song en Suda Ĉinio.

La rivero Huai estas 1110 km longa kun akvokolekta areo de 270 000 km².

Notoj
-----

1. 1 2   "Huai River". Encyclopædia Britannica. 2014. Alirita la 31an de oktobro 2014.

* Kategorio Huai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676290
* VIAF: 252984902
* NDL: 00648279
 |
**Hribivci,** ukraine **Грибівці,** rutene **Грибôвцï** [hribovci], ruse **Грибовцы** [gribovci], slovake **Hribovce,** hungare **Gombás** [gombAŝ] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en distrikto de Boboviŝĉe.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 32′ 21″ N 22° 41′ 42″ O﻿ / ﻿48.53917 °N, 22.69500 °O﻿ / 48.53917; 22.69500 (mapo)Koordinatoj: 48° 32′ 21″ N 22° 41′ 42″ O﻿ / ﻿48.53917 °N, 22.69500 °O﻿ / 48.53917; 22.69500 (mapo)
* Areo: 0.7 km²
* Alto super marnivelo: 179 m
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 89632
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La malnova hungara loknomo estis *"Hribóc"*, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al "Gombás". Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Hribivci. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Hribivci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Khaĝuraho.
**Homa sekseco** estas kiel homoj spertas kaj esprimas sian seksecon. Ĉi tio implikas biologiajn, erotikajn, fizikajn, emociajn, sociajn aŭ spiritajn sentojn kaj kondutojn. Ĉar ĝi estas larĝa termino, kiu variis tra la tempo, ĝi ne havas precizan difinon. La biologiaj kaj fizikaj aspektoj de sekseco plejparte koncernas la homan reproduktadon, inkluzive de la homa seksa responda ciklo. Iu seksa orientiĝo povas influi la seksan intereson kaj allogon de tiu persono por alia persono. Fizikaj kaj emociaj aspektoj de sekseco inkluzivas ligojn inter individuoj, esprimitaj per profundaj sentoj aŭ per fizikaj montroj de amo, fido kaj zorgo. Sociaj aspektoj traktas la efikojn de homa socio sur onia sekseco, dum spiriteco koncernas spiritan rilaton de individuo kun aliaj. Sekseco ankaŭ influas kaj estas influita de kulturaj, politikaj, juraj, filozofiaj, moralaj, etikaj kaj religiaj aspektoj de la vivo.

Intereso pri seksa agado tipe pliiĝas kiam individuo atingas la puberecon. Opinioj diferencas pri la originoj de seksa orientiĝo kaj seksa konduto de individuo. Iuj argumentas, ke sekseco estas determinata de genetiko, dum aliaj kredas, ke ĝi estas muldita de la medio, aŭ ke ambaŭ el ĉi tiuj faktoroj interrilatas por formi la seksan orientiĝon de la individuo. Ĉi tio rilatas al la debato pri naturo kontraŭ flegado. En la unua, oni supozas, ke la trajtoj de persono denaske respondas al sia natura heredaĵo, ekzempligita de impulsoj kaj instinktoj; la lasta rilatas al la supozo, ke la trajtoj de persono daŭre ŝanĝiĝas tra ilia disvolviĝo kaj nutrado, ekzempligita de egoaj idealoj kaj formiĝantaj identecoj.

Evoluaj perspektivoj pri homaj kunigaj strategioj, reproduktado kaj strategioj pri reproduktado kaj socia lernado donas pliajn opiniojn pri sekseco. Soci-kulturaj aspektoj de sekseco inkluzivas historiajn evoluojn kaj religiajn kredojn. Ekzemploj de ĉi tiuj inkluzivas judajn vidpunktojn pri seksa plezuro ene de geedziĝo kaj kelkaj opinioj de aliaj religioj evitantaj seksajn plezurojn. Kelkaj kulturoj estis priskribitaj kiel sekse subpremigaj. La studo pri sekseco ankaŭ inkluzivas homan identecon ene de sociaj grupoj, sekse transdonitaj infektoj kaj metodoj por kontraŭkoncipado.

Vidu ankaŭ
----------

* Seksa ekscitiĝo
* Sekso

* Kategorio Homa sekseco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Horoskopo** (el la greka "vidado de horoj") estas astrologia metodo de diveno bazita sur la horo kaj la loko de la naskiĝo. La horoskopo estus persona apliko de astrologio.

En astrologio, la horoskopo estas ĉarto aŭ diagramo reprezentanta la poziciojn de la planedoj (laŭ astrologia senco), aliaj ĉielaj korpoj kaj "senseblaj anguloj" de iu momento kaj loko rilate al iu difinita persono.

La oftaj horoskopoj de magazinoj, ĵurnaloj aŭ interreto, estus ĝeneralaj indikoj, sed estas tre klare, eĉ al kredantoj ke 12-ono de homaro ne povas havi la samajn okazaĵojn, sentojn aŭ fortunon en sama tago. Pro tio, astrologoj diras, ke tiuj magazinaj divenaĵoj ne estas seriozaj, ĉar horoskopo nepre estu persona. Oni konstruas tiajn magazinajn aŭ ĵurnalajn horoskopojn kutime per iu signo je la meztaga horo, kaj tio ne povos 100 procente esti certa por vi, ĉar tiu horoskopo povas ne kongrui kun via persona naskiĝdato, naskiĝhoro kaj naskiĝurbo.

* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Aŭgurado |

* Zodiako

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Horoskopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Horoskopo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* astrotheme
*
**Hosana** estas jubila krio (hebr.: הוֹשִׁיעָה נָּא „helpu do!"; dumpase de la tempo – jam en la juda liturgio – signifoŝanĝo al savovoko), kiun kristanoj kantas je la palmofesto kaj kiu troviĝas en la katolika, ortodoksa kaj evangela celebrado de la komunio ankaŭ en la Sanctus.

La vorto aperas en la evangelioj de la biblio lige kun la eniro de Jesuo Kristo surdorse de azeno al Jerusalem en la formulo „Hosana al la Filo de David! Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo; Hosana en la supera alto!" (jen Mt 21,9; kun similaj vortigoj ankaŭ Mk 11,9f; Joh 12,13 same kiel Lk 19,28 , kiu tamen rezignas la vorton "Hosana"). Laŭ la evangela diserva regularo tiu tekstoloko estas laŭtlegata kiel evangelio je du dimanĉoj de la liturgia jaro: je la palmofesto (Joh 12, 12-19) kaj je la 1-a advento (Mt 21, 1-9). Ankaŭ en la Sanctus de la meso ĝi estas bonveniga voko, nome al la sakramente ĉeestiĝanta Kristo.

Literaturo
----------

* Studobiblio de Thompson, Frank C. Thompson: (5-a eldono 2003, en la ĉena registro p. 1603)

Referencoj
----------

1. ↑  Tradukoj laŭ La Sankta Biblio ĉe steloj.de
2. ↑  Luth. Liturgische Konferenz (eld.): *Perikopenbuch. Mit Lektionar.* 4-a eldono, Hanovro 1990, p. 21, p. 192sj.

Vidu ankaŭ
----------

* Roŝ Haŝana

* Kategorio Hosana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
**Hudja** (ukraine *Гудя*, hungare *Gődényháza*) estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv en municipo Tekovo.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 06′ 54″ N 23° 07′ 31″ O﻿ / ﻿48.11500 °N, 23.12528 °O﻿ / 48.11500; 23.12528 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 136 m
* Loĝantaro: 590[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 90344
* Telefonprefikso: +380 03143

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1262 en formoj *"Gewden"* kaj *"Thornatelek"*. Pli frue en 1241 la tataroj detruis ĝin. La posedantoj longe estis familio *Gödényházi* aŭ laŭ malnova ortografio *Gewdengázi*. En 1910 vivis en Gödényháza 846 homoj, (766 hungaroj kaj 75 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Gödényháza apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Hudja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1664, en 1906 trakonstruita
* grekokatolika preĝejo
**Romanova** estas kompromisplanlingvo inter hispana, franca, itala kaj portugala lingvo proponita de David Crandall en 2000.

Patro nia:

Nustro Padre, cien es en el sielo, tuo nome deve ser santificado; tuo reno deve vener; tua voluntá deve ser fasida en la terra como tamben en el sielo. Da a nus oji nustro pan diario, i perdona nus de nustras dévidas como nus perdona nustros devedores, i no conduse nus a la tentasion, ma libra nus de la malidá. Amen.

*Patro nia, kiu estas en la ĉielo,*
sankta estu Via nomo,
venu reĝeco Via,
estu volo Via,
kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.
Panon nian ĉiutagan donu al ni hodiaŭ
kaj pardonu al ni ŝuldojn niajn
kiel ni ankaŭ pardonas al niaj ŝuldantoj;
ne konduku nin en tenton,
sed liberigu nin de la malvera,
ĉar Via estas la regado, la forto kaj la gloro eterne.
Amen!

Alia ekzemplo
-------------

Bono di'a, i benvenido al Projeto Romanova! Si tu pode leser esto tecsto, donse la lingua nova ce nus clama Romanova sta funsionando multo bien! Nus ave produsido esta lingua con la speransa ce todos los parladores de las linguas roma'nicas modernas podera' comunicar eficasemente entre se. La lingua nova consiste de tres mil vocablos, mas o menos, i elo fu formado di vocablos prendidos di todas las cuatro linguas roma'nicas maiores: el espaniese, el fransiese, el italiese, i el portugalese.

*Saluton, kaj bonvenon al la Projekto Romanova! Se vi povas legi ĉi tiun tekston (supre), la nova lingvo, kiun ni nomis Romanova funkcias tre bone! Ni kreis ĉi tiun lingvon kun la espero, ke ĉiuj parolantoj de la modernaj latinidaj lingvoj povu komuniki efike inter si. La nova lingvo konsistas el tri mil vortoj, pli aŭ malpli, kaj ĝi estas konstruita el vortoj prenitaj el ĉiuj kvar ĉefaj latinidaj lingvoj: la itala, la hispana, la franca kaj la portugala.*

Alfabeto
--------

Romanova alfabeto| Numero | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 8 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Majusklo | A | B | C | D | E | F | G | I | J | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V |
| Minusklo | a | b | c | d | e | f | g | i | j | l | m | n | o | p | r | s | t | u | v |
| IPA fonemo | a | b | k | d | e | f | g | i | ʃ | l | m | n | o | p | r | s | t | u | v |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lecionoj pri Romanova en la angla
* Romanova Lecionoj pri Romanova en Esperanto (members.aol.com)
* Romanova Lecionoj pri Romanova en Esperanto (espadiamapas.t35.com)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hof** estas eksterdistrikta urbo en Germanio. Ĝi apartenas al la federacia lando Bavario kaj al ties distriktaro Supra Frankonio. La 1-an de aŭgusto 2006 la urbo havis 48.414 loĝantojn. Kvankam ĝi ne estas en ties teritorio, la urbo estas la administra centro de la ĉirkaŭa distrikto Hof, kiu ankaŭ portas la urban nomon.

Hof situas borde de la rivero Saale kaj en la mezalta montaro Fichtelgebirge.

Industrio
---------

Ekonomie gravas en Hof la industrioj tekstilaĵaj kaj bierfaradaj.

Historio
--------

Unue la urbo menciitis en la 1214-a jaro kaj estis antaŭe sidejo de Regna vokto. En 1373 ekregis la burggrafoj de Nürnberg. En 1810 la urbo bavariĝis. Fajrego de 1823 detruis grandan parton de la urbocentro malnova.

La paroĥa preĝejo Sankta Mikaeolo el la 14-a jc rekonstruitis dum 1826-29 laŭ novgotika stilo. La Hospitala kirko, kies kerno datumas el la 14-a jc, ricevis en la 17-a jc barokan kasonan plafonon.

La urbodomo konstruitis inter 1563 kaj 1566.

Partneraj rilatoj
-----------------

La urbo havas amikajn rilatojn interalie kun

* la urbodistrikto Neukölln de Berlino en Germanio

La hof-a urbodomo kiu modelis por la Urbodomo de Vajmaro
la plej malnova preĝejo de la urbo nomiĝas laŭ la sanktulo Lorenco
blazono de la grafoj de Brandenburgio-Bayreuth en la strato Ludwigstraße
ponto Unterkotzau
la urba ĉefstacidomo
parko de vojaĝorevoj
Schiller-gimnazio
memorejo pri la nazia malliberejo *Moschendorf* [**Moŝn**dorf]

la urba teatro
urba panoramo, fone la monto *Kornberg*

Famuloj
-------

* Johann Wolfgang Döbereiner
* Johann Christian Reinhart

* Hof (Saale) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hof (Saale) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 176994
* GND: 4072581-9
* LCCN: n81095162
* VIAF: 308737381
* NKC: ge659266
 |
**Romantika romano** estas subĝenro de kortezama romano, kutime fiksita en la sama tempo kun ĝia verkado. En la 20-a jarcento la termino "romantika romano" estis apartigita de "vivromanoj" en okcidenta literaturo. 

La romantika romano estas la plej granda subĝenro de la kortezama romano, kaj romantikaj romanoj enkadriĝas en la periodo en kiu ili estis verkitaj, kiu kutime reflektas la socian moralon de sia tempo. Heroinoj de romantikaj romanoj verkitaj antaŭ 1970 kutime ĉesas roluli kiam ili geedziĝas aŭ havas infanojn, dum la romanoj verkitaj post 1970 kutime enhavas intrigon en kiu la rolulinoj funkcias kaj en kariero kaj havas familion samtempe. 

Ĉar romantikaj romanoj kreskis por enhavi pli kompleksajn kaj realismajn intrigojn, la linio inter tiu subĝenro kaj la ĝenro de porvirina fikcio malklariĝas. Ĝenerale, la romantika romano temigas la evoluan rilaton inter du ĉefroluloj kun kontentiga emocia fino. Alivorte, "vivas feliĉe por ĉiam."

Laŭ la organizo "Romanaj Verkistoj de Ameriko" (RWA), ĉi tiu kampo inkluzivas verkojn, kiuj traktas la periodon ekde la 1950-aj jaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kortezama novelo

Referencoj
----------

1. ↑  J. A. Cuddon, *The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory*, 4a eldono (London: Penguin Books, 1999), p.809; M. H. Abrams, *A Glossary of Literary Terms*, 7a eldono (Fort Worth: Harcourt Brace,1999), p.283.

Eksteraj ligiloj
----------------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806733
 |
La **Umbilika hipotezo**, angle *Omphalos hypothesis*, de Filip Henri Gosse hipotezas ke la kristana dio kreis la homojn tuj poste la ekesto de la tero (Adamo kaj Evo) plenkreskaj kaj kompletaj kun umbilikoj, hararo kaj ungoj. Similaj signoj de aĝo ekzistis jam tiam kiam la tero estis tute nova, do la vera aĝo de la universo kaj ankaŭ la aĝo de la Tero ne estas scieblaj. Tio ĉi estas rimarkinda ĉar kelkaj kristanoj kredas ke Adamo kaj Evo ne havis umbilikojn, kaj ke la arbotrunkoj en la Edena ĝardeno ne havis jarringojn. Plue, laŭ tiu hipotezo ankaŭ dinosaŭroj neniam vivis, sed iliaj fosilioj ekestis en la rokoj samtempe kun la rokoj mem en la krea momento, ktp.

Laŭ la sama pensaĵo, oni povas hipotezi ke la universo estis kreita kiam ajn (eĉ ja hieraŭe) kaj ĉiaj homaj memoroj ankaŭ kreitaj laŭe. Do kelkaj lingvoj nomas la hipotezon «la kvinminuta tero» aŭ «la unutaga tero». Tiun ideon priparolas signifoplene la japana libroserio «La deprimo de Suzumija Haruhi».

La Umbilika hipotezo ne estas scienca hipotezo, ĉar ĝi ne havas malpruveblecon, simile al la tekruĉo de Russell aŭ la Nevidebla Rozkolora Unukornulo.
*Hoya de Huesca* en Aragono.
**Hoya de Huesca** (en aragona *Plana de Uesca*; oficiale *Hoya de Huesca-Plana de Uesca*, kun signifo de *malaltebenaĵo de Ŭesko*) estas komarko de la okcidento de la Provinco Ŭesko, en nordo de la regiono Aragono, en Hispanio. Ĝia ĉefurbo estas Ŭesko (*Huesca* en hispana, *Uesca* en aragona).

La plej granda parto de la komarko estas en la Provinco Ŭesko, sed inkludas ankaŭ du municipojn de la provinco Zaragozo (Murillo de Gállego kaj Santa Eulalia de Gállego). La ekonomio estas fondita, ĉefe, sur la agrikulturo kaj brutobredado. La industrio baziĝas, fundamente, sur la industrio de metaltransformado.

Municipoj
---------

Ĝi enhavas jenajn 40 municipojn:

Municipoj de *Hoya de Huesca*.

* Agüero
* Albero Alto
* Alcalá de Gurrea
* Alcalá del Obispo
* Alerre
* Almudévar
* Angüés
* Antillón
* Argavieso
* Arguis
* Ayerbe
* Banastás
* Biscarrués
* Blecua y Torres
* Casbas de Huesca
* Chimillas
* Gurrea de Gállego
* Huesca
* Ibieca
* Igriés
* Loarre
* Loporzano
* Loscorrales
* Lupiñén-Ortilla
* Monflorite-Lascasas
* Murillo de Gállego
* Novales
* Nueno
* Las Peñas de Riglos
* Pertusa
* Piracés
* Quicena
* Salillas
* Santa Eulalia de Gállego
* Sesa
* Siétamo
* La Sotonera
* Tierz
* Tramaced
* Vicién.

Ĉiuj el la provinco Ŭesko, escepte Murillo de Gállego kaj Santa Eulalia de Gállego, kiuj estas de la provinco Zaragozo.

Geografio
---------

Vidaĵo de la *Hoya de Huesca* el Loarre.
En la centra parto de la provinca ebenaĵo, estas trapasata de la valoj de la riveroj Isuela, Flumen kaj Guatizalema. Ĝi estas inter la riveroj Sotón kaj Alcanadre kaj estas limigita ankaŭ per la montaroj Gratal kaj Guara. Tiu geografia priskribo referencas al la natura komarko "Hoya de Huesca", sed la administracia komarko enhavas ankaŭ la naturan komarkon *Galliguera* [galjiGEra], tio estas la municipoj kiuj estas borde de tiu sektoro de la rivero Gállego [GAljego].

La limaj komarkoj estas jenaj:

* Norde – *Jacetania* kaj Supra Gállego
* Sude – Centra Komarko kaj Monegros
* Oriente – Somontano de Barbastro
* Okcidente – *Cinco Villas*

Parto de ĝia teritorio estas okupita de la Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara.

La komarko kiel institucio
--------------------------

La leĝo de la komarkokreo estas la leĝo 27/2002 de la 26-a de novembro 2002. La komarko konstituiĝis en la 16-a de januaro 2003. La regokapabloj estis transpasigitaj el la regiona registaro en la 1-a de marto 2003.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Notoj
-----

1. ↑   Ley de creación de la comarca Hoya de Huesca-Plana de Uesca. Arkivita el la originalo je 2022-03-05. Alirita 2023-02-03.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hoya de Huesca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala mapo, en pdf.
* Komarko Hoya de Huesca, en comarcaacomarca.com
* Komarkigo de Aragono, Hoya de Huesca


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810357
 |
Homo ergaster
Skeleto KNM-WT 15000
***Homo ergaster*** estas homonida specio (aŭ subspecio - depende de la aŭtoroj) el genro de la homo.

La specia nomo *ergaster* venas el la greka kaj signifas "metiisto".

*Homo ergaster* vivis antaŭ ĉ. 1,8 ĝis 1,4 milionoj da jaroj. Ĝia fosilioj estis trovitaj en orienta Afriko, po unu trovejo en Sud-Afriko kaj Kartvelio.

Oni rigardas antaŭuloj de *Homo ergaster* la *Homo habilis* kaj *Homo rudolfensis*. Kelkaj antropologoj rifuzas ekziston de aparta specio *Homo ergaster* kaj vidas ĝin kiel tipon, subspecion de *Homo erectus*.

La cerba volumeno de *Homo ergaster* estas pli granda ol tiu de *Homo habilis* kaj varias inter 750 kaj 900 cm3.

Oni trovis en la kartvela Dmanisi multnombrajn, diversajn ŝtonajn ilojn, kiuj havis jam borsimilan pinton kaj tranĉan eĝon, sed ili ankoraŭ ne atingis nivelon de dutranĉan teknikon de Acheuléen.

Kulture ĝi apartenas al la praŝtona epoko.

Tre grava estas la fosilio de la t.n. *Nariokotome Boy*, kun kranio, skeleto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Homo ergaster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Homo ergaster en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Georgische H. ergaster-Funde Arkivigite je 2006-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
* "Turkana Boy" Arkivigite je 2005-05-24 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo traktas antikvan kaj mormotintan lingvon el la italika lingvaro. En la lingvaĵo de lingvistiko ankaŭ regiona dialekto de la itala lingvo en la nuntempa regiono Umbrio nomatas "umbra lingvo". |

La **umbra lingvo** apartenis al la italika branĉo de la hindeŭropa lingvaro kaj kune kun la proksime parenca oska lingvo kaj kun iuj pliaj lingvoj, interalie la sud-picena, konsistigas la *oskan-umbran* subgrupon. La lingvo estis parolata de la umbroj, antikva popolo sur la itala duoninsulo, kiu donis sian nomon al la regiono Umbrio.

La umbra lingvo nuntempe unuavice konatas pro la "inguvinaj tabuloj" – latine *tabulae Iguvinae* (Iguvium estas la nuntempa urbo Gubbio): Temas pri sep tabuloj el bronzo sur kiuj estas notitaj priskriboj de religiaj ceremonioj kaj regularoj por la pastroj. La tabuloj estis skribita en variaĵo de la malnovitalika alfabeto, tre simila al la etruska alfabeto.

La entute trovitaj enskribaĵoj en la umbra lingvo disdivideblas en du grupojn: la malnovumbraj tekstoj, skribitaj per la malnovitalika alfabeto, devenas plejparte el la 5-a jarcento a.K. la novumbraj tekstoj en la latina alfabeto plejparte el la 1-a jarcento a.K.. Mallonge poste la umbra lingvo formortis.
La rivero **Huatanay** (**Ŭatanaj**) estas rivero en la provincoj Kusko kaj Kispikanĉi en la Regiono Kusko, Peruo. Ĉe la elfluo estas la urbo Kusko kaj ĝi konstituas la ĉefan riveron de la valon de Kusko kaj formas sian propran subbasenon ene de la baseno de la rivero Vilkanota ricevante alfluentoj Saphy kaj Tullumayo kiu trapasas la historian kernon de Kusko.

Fluejo
------

La rivero havas sian fluejon en la riveroj Ĉokko kaj Huankaro kaj fluas 38 kilometrojn oriente-okcidenten ĝis sia elfluado en la rivero Vilkanota ĉe la loĝloko Huambutio en la Distrikto Lukre en la provinco Kispikanĉi. Li ricevas alfluon de 13 permanentaj riveroj:

1. Saphy
2. Tullumayo
3. Huancaro
4. Chocco
5. Sipaspujio
6. Sajramayo
7. Cachimayo
8. Hullcarpay
9. K'ayra
10. Huaccoto
11. Huasao
12. Tipón
13. Lucre.

Uzado
-----

En la rura parto de sia fluejo, la akvo de Huatanay estas uzitaj por irigacio de kultivoj. En la urbaj zonoj tamen la akvo estas uzitaj por lavado de vestaĵoj. Aldone, la rivero ricevas la alfluon de uzitaj akvoj kiuj devenas de la urbo Kusko kaj de aliaj urbaj setlejoj en totalo de 2'022,279 m³. Pro tio, la poluado de la rivero Huatanay konstituas ĉefan priokupon de la lokaj registaroj.

Notoj
-----

1. ↑   Calvo Mamani, 2017, p. 50.
2. ↑   Mendivil Riveros, 2002, p. 7.
3. ↑   Mendivil Riveros, 2002, p. 7.
4. ↑   Calvo Mamani, 2017, p. 48.
5. ↑   Calvo Mamani, 2017, p. 49.
6. ↑   Mendivil Riveros, 2002, p. 5.
7. ↑  «Basura y contaminación en el Huatanay». Diario Correo. 23a de oktobro 2014. Konsultita la 19an de septembro 2020.

Bibliografio
------------

* Mendivil Riveros, Raúl (2002). Gestión del agua en la cuenta del río Huatanay y la concertación para el tratamiento de problemas ambientales. Konsultita la 19an de septembro 2020.
* Calvo Mamani, Jhanet; Polo Dolmos, Zarela (2017). Evaluación de la contaminación del río Huatanay - Provincias de Cusco y Quispicanchi (Licenciatura). Universidad Nacional San Antonio Abad del Cusco. Konsultita la 25an de novembro 2019.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701621
 |
Huayna Potosí.
**Huayna Potosí** aŭ **Huajna Potosí** estas monto en Bolivio, situa ĉe El Alto kaj ĉirkaŭ 25 km norde de La Paz en la Reĝa Kordilero, en Andoj.

Huayna Potosi, La Paz, Bolivio.
Glaĉero Mina de Oro (Orminejo).
Glaĉeroj.
Huayna Potosí estas la plej alta monto en La Paz, urbo kiu estas ĉirkaŭata de altaj montoj, kaj estas mem la plej alta ĉefurbo en la mondo. Huayna Potosí estas ĉirkaŭ dekkvin mejlojn norde de la urbo, kio faras tiun monton la plej populara grimpaĵo en Bolivio. La normala ascendovojoj estas preskaŭ rekte glaĉera grimpaĵo, kun kelkaj glaĉerfendoj kaj dekliva grimpejo al la montopinto. Tamen, la alia flanko de la monto, nome la Okcidenta Flanko de Huayna Potosí, estas la plej granda montoflanko en Bolivio. Kelkaj malfacilaj neĝaj kaj glaciaj vojoj supreniras tiun 1000 metran altan flankon.

La unua ascendo laŭ normala vojo okazis en 1919 fare de germanoj Rudolf Dienst kaj Adolf Schulze. Kelkaj grimpolibroj informas pri tiu monto kiel la "plej facila 6000-ulo en la mondo", sed tiu postulo estas disputebla. La plej facila vojo laŭiras eksponitan kreston kaj sekciojn de modera dekliva glacio. Estas multaj 6000-ulaj montoj kiuj estas pli facile grimpeblaj laŭ aspektoj de teknika malfacilo. Eble, la ĉefa tialo kial Huayna Potosí estis nomita la plej facila 6000-ulo estas ke la altaĵo el pado al pinto estas malpli ol 1400 m; kun facila aliro el La Paz. Ĉar La Paz estas je 3640 m, grimpistoj havas pli facilan alklimatigon.

Grimpa historio de la monto
---------------------------

En 1877 grupo de ses germanaj grimpistoj klopodis grimpi Huayna Potosí por la unua fojo. Sen propra ekipado kaj kun malmulta praktika informo, ili eliris al la negrimpita pinto. Ties malsukcesa klopodo trafis tragedion. Kvar grimpistoj mortiĝis je altitudo de ĉirkaŭ 5600 m; la ceteraj du sukcesis retiriĝi en deterioritaj kondiĉoj, sed mortiĝis pro laceco ĝuste post trovi sian vojon reen al Zongo Pasejo. Post 21 jaroj, la 9an de Septembro 1898, ekspedicio de aŭstriaj grimpistoj klopodis denove grimpi la monton sed post kvin tagoj en 5900 m ili devis descendi. Finfine, en 1919 la germanoj R. Dienst kaj O. Lhose atingis la sudan pinton (iom pli alta ol la norda pinto) grimpinte la monton laŭ la orienta flanko laŭ vojo kiu poste iĝos la nuna normala vojo, kun kelkaj variantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Huayna Potosí en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Huayna Potosí en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Huayna Potosí en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* Huayna Potosi en SummitPost.org
* Huayna Potosi en Peakware.com Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Huayna Potosi, okcidenta flanko
***Der beglückte Florindo*** (HWV 3) estas opero komponita de Handel je peto de Reinhard Keiser, nome administranto de la Hamburga Operejo. Ĝi estis por la unua fojo ludita (post Handel estis foririnta por Italio) en la Theater am Gänsemarkt en januaro 1708. Ĝi estis probable direktita el la klaviceno fare de Christoph Graupner.

La opero estis la unua parto de duobla opero, kies dua parto, *Die verwandelte Daphne*, estis intencita por esti ludita en la venonta vespero. Keiser trudis teatraĵon en malaltgermana, nome *die lustige Hochzeit*, en la opero, timema ke la publiko laciĝos alimaniere. Tio ne plaĉis al Handel, laŭ Romain Rolland. Nur fragmentoj de la verko survivis, sed ekzempleroj de libretto ekzistas en la *Library of Congress*.

La libreto estis de Hinrich Hinsch, advokato, kiu verkis ankaŭ la tekston por la unua opero de Keiser en Hamburgo: nome *Mahumet II* (1696), bazita sur la vivo de Mehmedo la 2-a. Hinsch estis verkinta libretojn ekde 1681. Li mortis en 1712.

Notoj
-----

1. ↑  Sadie, Stanley (ed).  (1992) *The New Grove Dictionary of Opera*. Oksfordo: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-522186-2.
2. ↑  Rolland, Romain, *Haendel*, Actes Sud-Classica, 1910, republikigita 2005 (ISBN 2-7427-5454-7)
3. ↑  Coopersmith, J. M. Review of *Handel* de Herbert Weinstock (December 1946). *Notes* (2a Ser.), **4** (1): pp. 85-89.

Fontoj
------

* Dean, Winton; Knapp, J. Merrill (1987). "Handel's Operas, 1704-1726". Clarendon Press. ISBN 0-19-315219-3.

* Kategorio Florindo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698955
 |
**Homo, ne koleru!** (germane *Mensch ärgere Dich nicht*) estas unu el la plej disvastigitaj tabulludoj en la mondo. Temas pri infanludo por du kaj pli da ludantoj.

Historio
--------

La ludo estis patentita en la jaro 1896 en Granda Britio (patento 14636) kaj temas pri modifo de malnova barata ludo Paĉisi.

Reguloj
-------

Tasko de la ludo estas alkonduki figuretojn (kutime 4) el starta *dometo* ĝis cela *dometo*. La ludantoj movas la figuretojn je nombro de kampoj egalanta al ĵeto de ĵetkubo. Se figureto estos finanta sur kampeto okupita de fremda figureto, tiu estos redonita en la startan dometon. Sur kampeto okupita per figureto de la sama koloro ne eblas eniri. Por aktivigi figureton necesas ĵeti seson, se ludanto ne havas aktivan figureton, li ĵetas trifoje. Post la seso ludanto ĵetas ankoraŭ unufoje.

Ekzistas reguligoj, kiam parto de figuretoj povas eĉ retroiri.

Vidu ankaŭ
----------

* Parqués
* fr:Jeu des petits chevaux

* Kategorio Homo, ne koleru! en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Diogo DIAS** estis portugala navigisto de la 15a jarcento. Frato de Bartolomeu Dias, estis el la spertaj navigisto de la sxiapro de Pedro Álvares Cabral en la dua ŝiparo al Hindio, estrante unu de la ŝipoj kiuj alvenis al Brazilo. Separinte el la ekspedicio, malkovris insulon kiun li nomigis de Sankta Laŭrenco, ser poste ĝi estis nomita Madagaskaro. 

Ŝipo de Diogo Dias, detalo el *Memória das Armadas*.Frato de Bartolomeu Dias, Diogo Dias akompanis lin en la vojaĝo kiu rezultis en la malkovro de la Kabo de Bona Espero. Sed poste, en la ŝiparo de Pedro Álvares Cabral en la dua ŝiparo al Hindio, estas referita de Pero Vaz de Caminha en la *Carta do Descobrimento do Brasil* kiel «*homem gracioso e de prazer*» (amuza kaj plezuriga homo), kiu estis alta funkciulo *almoxarife* de Sacavém, kaj kiu priskribis lin dancante sur la strando em Porto Seguro kum la indianoj, *«ao jeito deles e ao som de uma gaita»* (je ties stilo kaj je muziko de sakŝalmo). 

La 10an de aŭgusto de 1500, post preterpasi la punkton de la Kabo de Bona Espero, li separiĝis el la cetero de la ekspedicio pro la ventoj, kaj malkovris insulon kiun li nomis kiel Sankta Laŭrenco (sekvante la oftan praktikon en la epoko por indiki al la novaj malkovritaj lokoj, atribuite al ili la nomon de sanktulo al kiu oni atribuis tagon - tiu de la malkovro - laŭ katolika kutimo), sed ĝi poste estis nomita Madagaskaro. Lia ŝipo perdiĝis dum la ŝtormo, kaj finfine li iĝis la unua portugala kapitano kiu veturis laŭ la Ruĝa Maro. Malkapabla sekvi al Hindio, revenis al Portugalio, kien li alvenis kun nur apenaŭ sep homoj, ĉar la ceteraj ŝipanoj restis survoje viktime de la malsato kaj de la soifo.

Li veturis per la ŝipo **São Gabriel**, kiel skribisto, en la ŝipo de Vasco da Gama al Hindio. En Kalikuto, li estis enprizonita kaj li sukcesis liberiĝi ege pene.

Vidu ankaŭ
----------

* Pero Vaz de Caminha

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Wikisource - Carta a El Rei D. Manuel

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567525
 |
Mankanta viro formacio
La formaciflugo **mankanta viro** aŭ **homomanka formacio** estas, de aviadiloj farata, saluto kiel parto de transflugo okaze de entombigo aŭ rememoro de piloto.

Priskribo
---------

La *mankanta homo* povas esti farata en diversaj variantoj. La plej ĝenerala estas tiu ĉe kio kvar aviadiloj (plej ofte armeaviadiloj) flugas en tiel nomata "kvarfingra formacio". La aviadiloj flugas en V-formo, ĉe kio la *gvidanto* flugas je la pinto kaj la *flugilhomo* maldekstre malantaŭ li. La dua geviro de la flugo flugas dekstre malantaŭ la gvidanto, kaj ties flugilisto dekstre malantaŭ. Vidata de la fronto la maldekstra parto de la V do estas pli longa ol la dekstra. Tiu formacio flugas sufiĉe malalta por esti klare vidata, kaj kiam ĝi estas rekte super la loko de la rememoro, la dua homo abrupte foriras kaj krute flugas supren. La resto de la formacio tenas la pozicion, ĝis ĉiuj aviadiloj elvidebliĝas.

* Kategorio Homomanka formacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Numero de aprilo 1941, kiam proklamitis la Sendependa Ŝtato Kroatio **Hrvatski Narod** *(Kroata popolo)* estis gazeto en Regno Jugoslavio kaj poste en Sendependa Ŝtato Kroatio (NDH) kiel ankaŭ la publicista organo propaganda de Ustaŝe. Ĉeferedaktis Ivan Oršanić, fondinto estis Mile Budak.

Historio
--------

*Hrvatski Narod* estis fondita en 1939 kiel semajngazeto fare de Mile Budak aperanta nur post antaŭa ŝtata cenzuro. Publikigitis multaj kontraŭjudaj artikoloj. En marto 1940 la gazeto malpermesitis fare de la registaro de la duonaŭtonoma regiono Banovina Hrvatska.

Post la balkania kampanjo de Wehrmacht, la sekva potencakiro de Ustaŝe kaj fondo de NDH en la 10.4.1941 la gazeto iĝis kvazaŭ kroatia versio de *Völkischer Beobachter*. La plej kunlaboremaj jugoslavaj ĵurnalistoj kolektiĝis ĉe *Hrvatski Narod* kaj la serbia taggazeto *Novo vreme* en Belgrado. La Ustaŝe-komisiito pri gazetaraj aferoj transprenis ankoraŭ en la tago de potencakiro la kontrolon pri la plej gravaj gazetaraj produktoj kaj institucioj en Zagrebo organizonte komisionen gazetaran responsantan la gvidon de gazetoj en la tuta lando. La ĵurnaloj *Jutarnji List*, *Večer* kaj *Obzor* de la konzerno *Tipografija d. d.* malpermesitis parte pro politiklinio malfavora parte pro judaj posedantoj. Iĝis ŝtatigo de la konzerno kaj la tuta administrejo, presejo kiel ankaŭ partoj de la redakcioj de la tri menciitaj gazetoj eklaboru por *Hrvatski Narod*. Sekve la gazeto aperis ekde 1941 ĉiun tagon matene kaj vespere kaj iĝis kun eldonkvanto da 50.000 ekzempleroj la plej grava taggazeto de Kroatio faŝisma. Inter 1941 kaj 1943 estis unu el la redaktistoj Alfons Dalma; inter 1943 kaj 1945 presitis eseoj de la germanisto Gustav Šamšalović.

Graveco
-------

*Hrvatski Narod* estis la publicista ĉeforgano de la Ustaŝe-registaro servante la glorigon de la nova politika sistemo, de kroatismo, de Ustaŝe kaj novordo de Eŭropo fare de Adolf Hitler. La tri unuaj paĝoj estis dediĉitaj al la militaj kaj ekonomipolitikaj atingoj kaj de Nazia Germanio kaj de faŝisma Kroatio. La gazeto *Die Zeitung* publike fiagitis fipropagandis kontraŭ judoj. Celo estis memkompreneble ankaŭ pravigi kaj apologii la agojn diktaturajn per tio.

Notoj
-----

1. ↑  [Sabrina P. Ramet: *Personalities in the History of the NDH* (Totalitarian Movements and Political Religions 7/2006, ISSN 1469-0764), p. 493
2. ↑  Miroslav Krleža (eld.): *Enciklopedija Jugoslavije*, vol 5, Jugoslavenski Leksikografski Zavod "Miroslav Krleža", 1988, p. 409, ISBN 978-86-7053-013-3
3. ↑  Anna Maria Grünfelder: *Arbeitseinsatz für die Neuordnung Europas. Zivil- und ZwangsarbeiterInnen aus Jugoslawien in der Ostmark 1938/41–1945*, Böhlau, Wien 2010, ISBN 978-3-205-78453-1, p. 28
4. ↑  American Jewish Committee (eld.): *The Jewish communities of Nazi-occupied Europe*, H. Fertig 1982, ISBN 978-0-86527-337-5, p. 18
5. ↑  Ladislaus Hory, Martin Broszat: *Der kroatische Ustascha-Staat. 1941–1945* (= *Schriftenreihe der Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte.* 8, ISSN 0506-9408). Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1964, p. 81-82
*Robert's Western World* en Nashville (Tenesio) estas honkitonko.
**Honkitonko** (angle: *Honky-tonk*, la deveno de nomo ne estas klara) estas speco de trinkejo kun muzika distrado, disvastiĝita en sudo kaj sudokcidento de Usono. La vorto ankaŭ referencas al muzika stilo (pianoludo) kaj al muzikilo (honkitonka pianeto) tipa de honkitonkaj trinkejoj. Honkitonka muzikstilo estas simila al diversaj muzikstiloj de la 20-a jarcento en Usono, precipe kontreo.

Stardrinkeja honkitonko
-----------------------

Honkitonkaj stardrinkejoj estis simplaj stardrinkejoj, precipe en sudo kaj sudokcidento de Usono, kie oni proponis drinkaĵojn al simplaj laboristoj. Ili proponis ankaŭ lokon por koncerti al pianistoj, foje estis eĉ centroj de prostituado. Kiam la diverseco de distradaj drinkejoj malpliiĝis, la honkitonkaj stardrinkejoj iĝis stardrinkejoj de malalta klaso, kiuj priservis plej simplan klientaron. Honkitonkaj stardrinkejoj ofertis bieron kaj fortajn drinkaĵojn kaj ofte havis scenejan kaj dancejan placetojn. Ofte ili havis ankaŭ pianeton aŭ muzikan aŭtomaton.

Muziko honkitonko
-----------------

La muziko de honkitonkoj estis en diversaj epokoj la stilo ragtime, kontreo kaj popmuziko.

Pianeto honkitonko
------------------

Tipaj pianetoj en honkitonkaj stardrinkejoj estis malmultekostaj pianetoj, ne ĉiam precize agorditaj, ofte kun akra sono. Poste tiaj muzikiloj mem obtenis nomon *honkitonko*.

La pianeto honkitonka apartenas al aro de muzikiloj de muzika elektronika normo MIDI. En MIDI la honkitonko havas kodon 3.

* Kategorio Honkitonko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hugo de Lantins** (unue menciita 1420 - 1430) estis Nederlanda polifoniisto de la mezepoko kaj la frua renesanco. Li aktivis en Italio, speciale en Venecio, kaj skribis kaj sakralan kaj profanan muzikon. Eble li estis parenca al Arnoldus de Lantins, alia komponisto, kiu tiam aktivis en la sama regiono.

Oni ne scias multe pri lia vivo, krom tio ke li verŝajne aktivis en Venecio en la 1420-aj jaroj, ĉar li skribis ceremonian muzikon por la doĝo Francesco Foscari, kaj lia muziko estis enprenita en diversajn manskribaĵojn, kiuj ekestis en tiu ĉi urbo. Evidente li verkis en 1421 la muzikon por la geedziĝfesto de Cleofe Malatesta kaj Theodore Palaiologos, princo de Sparto: la teksto, pri kiu la muziko estas komponita, alportas ekzaktajn indikojn pri tiu ĉi okazintaĵo. Hugo plej verŝajne estis konato de Dufay. Ambaŭ komponistoj skribis ĉiukaze muzikon kaŭze de la samaj okazintaĵoj kaj Dufay nomis lin en la eksto por unu el la komponaĵoj, kiujn li verkis dum sia restado en Rimini ĉe la familio Malatesta (1420-1424).

La muziko de Hugo estas pli progresiva ol tiu de Arnoldus. Ĝi utiligas imitadon, kiu iĝis la domina muzika artaĵo por la sekvaj cent kaj pli jaroj. Fakte la muziko de Hugo estas pli dominata per imitativaj komponteknikoj ol tiu de aliaj komponistoj el la frua 15-a jarcento. La plimulto de la komponaĵoj de Hugo estas trivoĉaj, kvankam li kelkfoje aldonis kvaran voĉon.

Diversaj mesopartoj estas postlasitaj, tamen neniu el ili kompleta, kaj krome ekzistas kvin motetoj de li, el kiuj unu estas izoritma. Inter ili estas sekularaj verkoj, multaj rondeloj, ĉiuj kun franclingva teksto, samkiel kelkaj baladoj kun itala teksto (preskaŭ certe komponita okaze de reĝa geedziĝfesto en la familio Malatesta).

Fontoj
------

* Hugo de Lantins en la angla kaj nederlanda vikipedioj

Aŭdekzemplo
-----------

Pri tiu ĉi sono **Jo sum tuo servo**

Referencoj kaj rekomendata legaĵo
---------------------------------

* \_\_\_\_ kaj J. Michael Allsen. "Lantins, de: (5) Hugo de Lantins", *Grove Music Online*, eld. L. Macy (Atingo 6-a de januaro 2005), grovemusic.comArkivigite je 2008-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Gustave Reese, *Music in the Renaissance*. Novjorko, W.W. Norton & Co. 1954. ISBN 0-393-09530-4


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 220970
* GND: 134794346
* LCCN: no93018768
* VIAF: 46332751
* ISNI: 0000 0000 4395 9909
* BNF: 139270603
* MBA: 9b88a4d8-b3cb-4c9e-b164-c1f45354fe07
* BIBSYS: 9079065
* NKC: xx0267240
* ICCU: MUSV037297
 |
**Hérmedes de Cerrato** [ERmedes dezeRAto] estas municipo en la sudoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio angule al provincoj Valadolido kaj Burgoso. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Hérmedes de Cerrato* estas etimologie komprenebla kiel Ermitoj de Cerrato, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 78 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 650 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 45 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 61 km de Valadolido.

Ĝi limas kun Cevico Navero, Villaconancio, Castrillo de Don Juan, Vertavillo, Castroverde de Cerrato, Torre de Esgueva, Fombellida kaj Canillas de Esgueva, el kiuj la kvar lastaj apartenas al la provinco Valadolido.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ne estas restaĵoj de iamaj muregoj, kio sugestas pli malfruan fondodaton, kompare kun aliaj proksimaj loĝlokoj. Ĉefa frua enspezofonto estis transmigra brutobredado.

En la 10-a jarcento oni konstruis la ermitejon de la Virgen de la Era, de mozaraba stilo, kaj en la 11-a jarcento estis fondita la Abatejo de Hérmedes kun propra abato en la Katedralo de Palencio. Tiam jam ekzistis la loĝloko San Sebastián, dependanta de la Abatejo de Husillos. En dokumento de la Katedralo de Burgoso datita en la 11-a jarcento oni citas la loĝlokon kiel "San Juan de Heremitas de Cerrato".

En la 14-a jarcento la du loĝlokoj konstituis la municipon Hérmedes, sed en la 16-a jarcento San Sebastián senhomiĝis kaj nun estas neniu restaĵo. Fine de la 18-a jarcento Hérmedes estis reĝa urbo, kaj nesenjordependa.

Dum la Milito de Hispana Sendependigo (1808-1814) la loko estis rabita de la francaj trupoj. Tiukadre oni devis plugi naturajn terrenojn, kio ŝanĝis komplete la geografion de la teritorio.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo, ikona kverkego, ktp. dum la vinkeloj, male al plej najbaraj lokoj, ne estas subteraj en naturaj ĉirkaŭaĵoj, sed sub la propraj hejmoj, pro kio ili ne estas publike viziteblaj, kvankam same konsistigas longegajn (ĝis kilometrajn) subterajn koridorojn kun apartaj ĉambroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


* Hérmedes de Cerrato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hérmedes de Cerrato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772512
 |
Hrvatska Kostajnica troviĝas en la plej malhela departemento
Kostajnica en 1617
Fortikaĵo de Hrvatska Kostajnica
Fortikaĵo kaj preĝejo de Hrvatska Kostajnica
**Hrvatska Kostajnica,** serbe **Костајница,** hungare **Kosztajnica** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 6 komunumoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: km²
* Supermara alteco: 109 m
* Loĝantaro: 2 740
* Poŝtkodo: 44 430
* Telefonprefikso: 44
* Aŭtokodo: SK

Situo
-----

Hrvatska Kostajnica situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Una, kiu estas landlimo de Bosnio kaj Hercegovino, laŭ fervojo Sisak-Bosnio. La fervojo tie trairas la riveron, tial la urbo estas ankaŭ limpasejo. La alia flanko troviĝas Bosanjska Kostajnica.

Historio
--------

Pli frue la romianoj havis tie komunumon "Oeneum". La unua skriba mencio pri la loko devenis de 1240 en formo *Koztainicha*, pri la fortikaĵo de 1420. En 1556 la turkoj akiris la fortikaĵon kaj ĝis 1718 la loko estis administra centro de la Osmana Imperio. La komunumo urbiĝis en 1776, poste iĝis "libera reĝa urbo" en 1788. Inter 1809-1813 la francoj havis la urbon. En 1910 loĝis tie 2 090 da homoj, (1 639 kroatoj, 363 serboj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zágráb (reĝa departemento), kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1995 al Kroatio. En 1991 la jugoslava armeo okupis la urbon kaj firme tenis ĝin ĝis 1995.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo
* fortikaĵo

* Hrvatska Kostajnica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hrvatska Kostajnica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hugues Libergier**, ankaŭ **Hugo Libergier** (naskiĝjaro ne konata, mortinta en 1263)  à Reims, estis franca konstruestro de gotika arĥitekturo.

La alte talenta arĥitekto kreis precipe la preĝejon Sankta Nikazo en Reims, kies konstruo komenciĝis en 1229 (ĝin daŭrigis ekde 1264 Robert de Coucy) kaj finiĝis en 1311. Tie li ankaŭ estis entombigata, sed la preĝejon en 1798 detruis fanatikuloj okaze de la franca revolucio de 1789. Nur la tomboplaton oni savis de la detruo kaj translokis en la en la katedralon de Reims.

La tomboplato tie ĉi troviĝas en la norda transversa domo. Gi bildigas la konstruestron kun modelo de lia preĝejo (almenaŭ de la fasado), planita laŭ la ŝablono de la katedralo de Reims, same kiel liniilo, angulfero kaj cirkelo kiel simboloj de lia profesio.

Tombŝtono translokita en la katedralon de ReimsJen la enskribo sur la tomboplato:

*ci-gît maistre Hugues Libergiers qui commença ceste église en l'an de l'incarnation MCC et XXIX le mardi de Pâques et trépassa en l'an de l'incarnation MCCLXIII le samedi après Pâques. Pour Dieu, priez pour lui*.
Ĉi tie ripozas Majstro Hugues Libergiers, kiu komencis ĉi tiun preĝejon en la jaro de l' Enkarniĝo 1229 je la Paska mardo kaj forpasis en la jaro de l' Enkarniĝo 1263 je la sabato post Pasko.

Referencoj
----------

1. ↑  Informtabuleto apud la tombŝtono
2. ↑   site de la refection de la dalle. Arkivita el la originalo je 2015-09-24. Alirita 2014-10-14.

* Kategorio Hugues Libergier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)