recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**János Szolnoki** [jAnoŝ solnoki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szolnoki János** estis hungara mikrobiologo, profesoro.

János Szolnoki  naskiĝis la 16-an de oktobro 1920 en Rákospalota (nun loĝkvartalo de Budapeŝto). Li mortis la 29-an de julio 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Szolnoki frekventis gimnazion en Pécs, poste li lernis en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Interrompo okazis pro soldatiĝo en la 2-a mondmilito. Li hejmenvenis el militkaptiteco en 1948, en la sekvaj jardekoj li laboris en institutoj aŭ laboratorioj. En 1957 li kandidatiĝis, en 1961 li doktoriĝis en kampuso de Gödöllő, en 1967 li estis nomumita titulara docento en Universitato Loránd Eötvös. Li ricevis premion en 1975.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Role of the sulphate-reducing bacteria in the formation of secondary sulphide ore deposits* (1966)
* *Baktériumok szerepe a fémek mobilizációjában és felhalmozásában* (1976)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La familio de **disko-langaj ranoj' *aŭ* rond-langaj ranoj** (*Discoglossidae*) apartenas al ordo de Anuro (*Anura*). Ilia disvastiĝa areo etendiĝas de nordokcidenta Afriko tra Eŭropo ĝis antaŭa Azio. Ili diferencas je anatomiaj proprecoj al la aliaj familioj, ekzemple al la bufonedoj (*Bufonidae*). Tiel ili havas kiel pli praaj anuroj (Archaeobatrachia) ankoraŭ verajn ripojn. Ilia lango estas ronda, diskoforma, dika kaj granparte kreskata sur la buŝkava grundo. Tiel ili ne povas uzi sian langon - kiel ĉe malpli praaj anuroj (Neobatrachia)- por kapti predon. La ampleksuso (ĉirkaŭbrakumo de la virina rano fare de la vira, tiel certigante la samtempan demeton de la frajo kaj ties fekundigo) dum la pariĝa tempo okazas sur la seka grundo.

Taksonomio
----------

Oni listigis en tiu ĉi familio la genrojn de fajroventraj ranoj (*Bombina*) kaj la *Barbourula*. Tiuj poste iĝis klasifikitaj kiel apartaj familioj kiel Bombinatoridae. Hodiaŭ la familio havas nur unu genron, la t.n. veraj disko-langaj ranoj (*Discoglossus*). Alternative ekzistas la opinio, ke *Discoglossidae* estas nur sinonimo de *Alytidae*, tiukaze ankaŭ listiĝas plua genro *Alytes* en la familio.

 Fosilia disko-langa rano el la mioceno ĉe Öhningen
* **Genro *Discoglossus* Otth, 1837 – veraj disko-langaj ranoj**
	+ Art *Discoglossus galganoi* Capula, Nascetti, Lanza, Bullini & Crespo, 1985 – ibera disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus jeanneae* Busack, 1986 – Kadiza disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus montalentii* Lanza, Nascetti, Capula & Bullini, 1984 – Korzika disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus nigriventer* Mendelssohn & Steinitz, 1943 – Israela disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus pictus* Otth, 1837 – pentrita disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus sardus* Tschudi *in* Otth, 1837 – sarda disko-langa rano
	+ Art *Discoglossus scovazzi* Camerano, 1878 – Marokana disko-langa rano

* Genro Alito

* Kategorio Diskoglosedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Diskoglosedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Dum la 7a Azia Kongreso en 2013 okazinta en Jerusalemo, la Eŭritmia Ensemblo Jerusalemo prezentis eŭritmion en Esperanto verŝajne je la unua fojo en la historio de ambaŭ Esperanto kaj Eŭritmio. Ek de tiam la Ensemblo kaj ĝiaj membroj, plej parte Tali Wandel, prezentis en diversaj esperantaj kunvenoj tra la mondo.Dum la 7a Azia Kongreso en 2013 okazinta en Jerusalemo, la Eŭritmia Ensemblo Jerusalemo prezentis eŭritmion en Esperanto verŝajne je la unua fojo en la historio de ambaŭ Esperanto kaj Eŭritmio. Ŝablono:Eŭritmio en Esperanto **Eŭritmio** (germane Eurythmie; antikve-greke bela ritmo) estas esprimplena mova arto, kreita de Rudolf Steiner, ties edzino Marie von Sivers kaj aliaj antropozofoj en Germanio kaj Svislando inter 1908 kaj 1925.

Profesiaj grupoj ĉirkaŭ la mondo praktikas eŭritmion. En la Goetheanum, la centro de la antropozofia movado, estas la plej multaj eŭtitmiaj prezentadoj. Eŭritmio estas baza fako en Valdorfaj lernejoj.

Movada repertuaro
-----------------

Eŭritmio videbligas la paroladon kaj muzikon. La movoj kaj koreografioj esprimas la plenan homan sperton de la komponaĵoj de parolo kaj muziko.

Terapio estis evoluigita el tio ĉi arto, nomata kuracantan eŭritmion. Ĝi estas praktikata private en kunlaboro kun doktoro. Ĝi traktas ĉiajn specojn de patalogioj kaj problemoj.

Laŭ Steiner, praktiki eŭritmion pretigas la korpon al ricevo de moviĝoj de la spirita mondo. Rigardi ĝin helpas plifortigi la fizikan, eteran, astralan korpojn kaj la mion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eŭritmio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Eŭritmio Dum La Azia Kongreso kaj IJK", Tali Wandel, *Israela Esperantisto,* 2013. Verŝajne la unua foja kunlaboro inter Esperanto kaj Eŭritmio
* "Eŭritmio, La Kulmino De Ĉiuj Artoj", Tali Wandel, *Kontakto*, 2019. Resumo de intervjuo el Ĉina Radio
* (hebree, angle) La Eŭritmia Ensemblo Jerusalemo (The Jerusalem Eurythmy Ensemble Arkivigite je 2019-10-19 per la retarkivo Wayback Machine)
* (germane) La retejo de la *Berufsverband der Eurythmisten in Deutschland*
* Seanco de Sofia Gubajdulina pri la *Sep lastaj vortoj*, kun danco, muziko sed sen voĉo

Vidu ankaŭ
----------

* Valdorfa pedagogio
* Rudolf Steiner pri Esperanto
* Antropozofio
* Goetheanum
* Petar Danov

Referencoj
----------

1. ↑  Steiner, Rudolf; H. Bideau.  (1981) *Enseignement et éducation selon l'anthroposophie* (france). Genève: Editions Anthroposophiques Romandes. ISBN-10 2881890504.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 241193
* GND: 4015690-4
* LCCN: sh85045882
* BNF: 11954017k
* NDL: 00577080
* NKC: ph120035
 |
\*\* **#E11 Erara uzo de ŝablono "prisupre", cela titolo malbonas** \*\* 

Disko
En geometrio, **disko** estas la regiono en ebeno enhavata interne de cirklo.

Disko estas *fermita* aŭ *malfermita* laŭ tio ĉu ĝi enhavas aŭ ne enhavas la cirklon kiu estas ĝia rando. En karteziaj koordinatoj, la malfermita disko kun centro *(a, b)* kaj radiuso *R* estas donita per la formulo

{\displaystyle D=\{(x,y)\in {\mathbb {R} ^{2}}:(x-a)^{2}+(y-b)^{2}<R^{2}\}}
kaj la fermita disko de la sama centro kaj radiuso estas donita per

{\displaystyle {\overline {D}}=\{(x,y)\in {\mathbb {R} ^{2}}:(x-a)^{2}+(y-b)^{2}\leq R^{2}\}}
La areo de disko de radiuso *R* (kaj malfermita kaj fermita) estas *πR2*.

Pilko estas analogo de disko en spaco kun ajna kvanto de dimensioj. Iam tamen, oni uzas la vorton "disko" sinonime kun "pilko", permesante al disko havi pli aliajn dimensiojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Cirkla segmento estas parto de disko limigita per ĝiaj ĥordo kaj arko.
* Cirkla sektoro estas parto de disko limigita per ĝia arko kaj sekcanta rekta streko
* Unuobla disko
* Globo (matematiko)
* Cirklo
* Ringo (geometrio)
* Sfero
* Sfera ŝelo

* Kategorio Disko (matematiko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Distrikto Nagykálló** [nadjkAlO], (hungare  *Nagykállói járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo en la suda parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).

Distrikto Nagykálló en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Nagykálló, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 5 estas vilaĝoj.

La areo estas 377,36 km², kie loĝas 30 430 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, terpomoj, maizoj) kaj bestobredadoj. La senlaboreco estas granda promlemo.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1978, poste la komunumoj apartenis al la najbara distrikto ĝis 1983. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Nagykálló**, kiu administras ankaŭ vilaĝon Érpatak
* alia urbo: Balkány
* grandvilaĝo: Kállósemjén
* vilaĝoj:
	+ Bököny
	+ Geszteréd , kiu administras ankaŭ vilaĝon Biri
	+ Szakoly

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
Diskĵokeo Spooky dum la *Sundance Film Festival 2003*
Oni nomas **diskludisto** aŭ **diskĵokeo** (aŭ **DĴ** [do-ĵo]) tiun, kiu elektas muzikajn diskojn kaj aŭdigas ties muzikaĵon al la publiko. La vorto devenas el la angla *disc jockey* [disk ĝoki], "diska ĵokeo".

Ekzistas diskĵokeoj diversaj kiuj laboras ĉe radioj aŭ en dancejoj, kiuj zorgas pri privataj festoj, fakuloj pri certaj muzikstiloj.

En Germanio eblas akiri diskĵoke-permesilon, kiu celas instrui la diskĵokeojn pri uzo de la sonnivelo kaj protekto de la oreloj kaj aŭdkapablo.

Vidu ankaŭ
----------

* DJ Abdel
* DJ Kool Herc
* DĴ Kunar
* DJ Marky
* DJ Marlboro
* DĴ Njokki
* DĴ Nucki
* DJ Patife
* DĴ Roĝer Borĝes
* Hiphopo
* Paul Oakenfold
* Leo Sakaguchi
* Videoĵokeo
* Vado Mix

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diskĵokepermesilo (germane)

  

* Kategorio Diskĵokeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 115894
* GND: 7553303-0 4380204-7, 7553303-0
* LCCN: sh85038311
* NDL: 00574875
* NKC: ph515674
 |
Mapo de la politika distrikto Moravia Ostrava
**Politika distrikto Moravia Ostrava** estiĝis en Moravio en la jaro 1900 kaj ĝi ensumigis la tutan ĝisnunan juĝan distrikton Moravia Ostrava. Ties teritorion kreis municipoj inter riveroj Odra kaj Ostravice. La distrikto havis areon 99,37 km², kaj krome 37,5 % de hodiaŭa teritorio de la statuta urbo Ostrava apartenis al ĝi ankaŭ municipo Krmelín kaj katastra teritorio de Stará Ves nad Ondřejnicí (parto de samnomata municipo). Sur la nordokcidenta limo ĝi tiam najbaris kun Prusia Silezio. La centro fariĝis urbo Moravia Ostrava, kiu la 1-an de januaro 1924 disvastiĝis per aligo de Přívoz, Mariánské Hory, Vítkovice, Hrabůvka, Nová Ves kaj Zábřeh nad Odrou (ensumigantaj tiutempe ankaŭ Hulváky), per kio estiĝis la t.n. Granda Ostrava, sed kiu eĉ plu havis nomon Moravia Ostrava.

Pereo de la politika distrikto
------------------------------

La 1-an de julio 1941 la urbo Moravia Ostrava estis poste disvastigita je teritorio de juĝa distrikto Silezia Ostrava (devene parto de silezia politika distrikto Frýdek), ensumiganta 7 municipojn (Silezia Ostrava, Heřmanice, Hrušov, Muglinov, Michálkovice, Radvanice kaj Kunčičky), municipojn Kunčice (el la juĝa distrikto Frýdek - devene same partoj de la politika distrikto Frýdek), Výškovice, Stará Bělá, Nová Bělá kaj Hrabová. La disvastigita Moravia Ostrava estis samtempe politika distrikto, ekde la jaro 1945 la statuta urbo. Ekde la jaro 1946 ĝi estis poste alinomita je Ostrava. La teritorion de la devena politika distrikto Moravia Ostrava kreis ekde la jaro 1941 sub nomo **Moravia Ostrava - okcidento** *(ekde la jaro 1946 Ostrava - okcidento)* denove nur la juĝa distrikto, dividita inter la politika distrikto Místek (sole municipoj Proskovice, Stará Ves nad Ondřejnicí kaj Krmelín) kaj Statuta urbo Moravia Ostrava (plimulto de la teritorio). Dum administracia reformo aprobita fare de komunistoj en la jaro 1948 poste okazis al la 1-a de februaro 1949 ankaŭ nuligo de la juĝa distrikto Ostrava-okcidento.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

* Kategorio Distrikto Moravia Ostrava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Berengela de Navaro** (n. probable en Tudela, Navaro, inter 1165 kaj 1170 - Le Mans, Francio, 23-a de decembro de 1230) reĝino de Anglio, dukino de Normandio kaj grafino de Anjou.

Oni konas nek la daton nek la lokon de ŝia nasko, kaj eble estis la plej aĝa el la filinoj de Sanĉo la 6-a (Navaro) kaj Sanĉa de Kastilio kaj Barcelono.

Kiam Rikardo Leonkora, reĝo de Anglio, estis survoje al Palestino en la tria krucmilito, Berengela (edzinpromesita al li sekrete) ŝi unuiĝis al li en la sicilia urbo Mesino, Italio.

La 12an de majo de 1191, Berengela kaj Rikardo geedziĝis en la kapelo de Sankta Georgo de Limasolo, Kipro. La plenumo de tiu geedzeco estis pridisputata de kelkaj historiistoj, kiuj indikas samseksecon de Rikardo, kio ĉiukaze ne estus nura, ĉar oni konis ekziston de eksterleĝa filo kaj lian kutimon seksperforti virinojn de malamikaj popoloj.

Ŝi neniam konis Anglion, ĉar ekde 1191 al 1192, Berengela loĝis en Sankta Johano de Akro (Palestino) dum ŝia edzo militis kontraŭ islamanoj. Poste ili revenis al Eŭrope separate, kaj ekde 1192 al 1194, periodo kiam Rikardo estis malliberigita en Germanio, ŝi loĝis en Poitiers (Francio), kunlabore por kolekti altegan elaĉeton por la germana imperiestro kaj sekva liberigo de Rikardo (fakte ŝia frato Fernando de Navaro estis unu ol la otaĝoj proponitaj kiel garantio de la pagota parto de la elaĉeto). El 1195 al 1196 la geedzoj reamikiĝis kaj kunloĝis, sed konstantaj teritoriaj konfliktoj inter Rikardo kaj Filipo la 2-a de Francio separigis ilin definitive.

* Kategorio Berengela de Navaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 413854
* GND: 122588347
* LCCN: n96068054
* VIAF: 265117591
* ISNI: 0000 0000 4320 9200
* SUDOC: 060900849
 |
**Diskodormo** estas tia stato de komputilo (aŭ simila aranĝaĵo), ke kvankam ĝi estas plene malŝaltita, tamen ĉiuj datumoj pri la uzanto-seanco estas konservitaj en energi-nedependa memoro, plej ofte, sur fiksita disko.

Tio ebligas «veki» la komputilon, reŝargante la datumojn en ilian laboran memoron, kaj daŭrigi la seancon ekde la stato el kiu okazis la endormigo, sen perdi (ekz-e) la kurantan TTT-paĝon aŭ la pozicion en verkata teksto.

Tia reĝimo precipe gravas por la porteblaj aranĝaĵoj (tekkomputiloj ktp) kies energifonto estas akumulatoro. La energiŝparo per diskodormo ebligas konsiderinde pligrandigi la disponeblon de la aranĝaĵo en aŭtonoma funkciado. Ĝi estas ankoraŭ pli energiŝpara ol dormeto, kvankam la endormiĝo kaj vekiĝo ĉe diskodormo estas procezoj rimarkeble pli longaj.

La esperanta termino
--------------------

En diversaj lingvoj tiun reĝimon priskribas termino simila al la angla *hibernation*, sufiĉe klara metaforo, kiu en Esperanto donus vintrodormon. Tamen tia vortokunmeto trudas precizigon, anstataŭigon de la metafora «vintro» per la tute trafa «disko»; tiom pli konvene, ke unu el la anglaj variantoj de la termino estas «suspend-*to-disk*».

Vidu ankaŭ
----------

* Dormeto
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri likva naftogaso. Por informoj pri la esperanta muzikgrupo, vidu la artikolon La Perdita Generacio.
**Likva naftogaso** aŭ ***LPG** (Liquefied Petroleum Gas)* signifas propanon, butanon kaj ties miksaĵon, kiuj likviĝas je ĉambra temperaturo en relative malgranda premo. Oni nomas ankaŭ tiun gasmiksaĵon kiel *aŭtogaso* aŭ *pelgaso*.

La likva naftogaso *ne* estas *interŝanĝebla* kun la likva tergaso (*LNG = Liquefied Natural Gas*) aŭ kunpremita tergaso (*CNG = Compressed Natural Gas*).

Proprecoj
---------

La likva naftogaso konsistas el facile likvigeblaj hidrokarbono-ligiloj (CmHn) kun 3 aŭ 4 karbonatomoj.

La ĉefaj komponentoj de la likva tergaso estas la sekvaj: 

* Propano C3H8
* Propeno (Propileno) C3H6 (kun C-duobla ligo)
* Butano C4H10
* Buteno (Butileno) C4H8 (kun C-duobla ligo)

Tiuj gasoj estas likvigitaj je premo de 8 baroj, tiel malpliiĝas ties volumeno je 260-ono.

Tiuj gasoj estas uzataj por industriaj celoj, pelado de veturiloj, hejtado de loĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* alternativa fuelo
* biobrulaĵo
* Likvigita natura gaso (LNG)
* Kunpremita tergaso aŭ kunpremita natura gaso (CNG)

* Kategorio Likva naftogaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Diskoturnilo kun disko de 12 coloj.
**Diskoturnilo** estas aparato kaj sistemo de reproduktado de sonoj de tipo elektromekanika analoga, sukcedanto de la gramofono, kiu uzas la saman tipon de teknologio, anstataŭante la cilindron de fonografo per disko. Kiel avantaĝo super gramofono, ĝi ebligis novajn rapidojn por la diskoj. Ĝenerale la diskoturniloj reproduktas je 33 RPM kaj je 45 RPM.

Tiu aparato iĝis la sistemo reproduktanto de sono laŭlonge de la 20a jarcento kiu restos ĝis la 21a jarcento, kaj en la vendado kaj en la uzado. Ĉirkaŭ 1950 aperis la nomitaj "kombinitaj", ĝenerale diskoturniloj kun radio. En 1958 ekvendiĝis la unuaj diskoj en stereo.

Notoj
-----

1. ↑  El Fonógrafo Educar. Alirita la 29an de oktobro 2019.
2. ↑  El vinilo vuelve a girar hoyTecnología. Alirita la 29an de oktobro 2019.

Bibliografio
------------

* MARTÍNEZ ABADÍA, José Introducción a la tecnología audiovisual. Televisión, video, radio. Paidós Comunicación. 2003.
* ROYS, H. E. (eld.) Disk recording and reproduction. Dowden, Hutchinson & Ross. 1978.
* RUMSEY, Francis & McCORMICK, Tim Sonido y grabación. Introducción a las técnicas sonoras. IORTV. 2004 (2a eldono).

* Kategorio Diskoturnilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 666556
* GND: 4174890-6
* LCCN: no2008112251
* VIAF: 179710882
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo traktas la grekan urbon Megara. En la helena mitologio ankaŭ ekzistis samnoma mita edzino de la hero Heraklo |

**Megara** (greke Μέγαρα - Mégara) estas inter la plej antikvaj urboj de Grekio. La havena urbo borde de la Sarona Golfo situas en la administra regiono Atiko - iom plo ol 30 kilometrojn okcidente de la ŝtata ĉefurbo Ateno, ĉe la nur proksimume 20 kilometrojn larĝa markolo, kiu norde limiĝas per la kontinenta parto de Grekio kaj sude per la duoninsulo Peloponezo.

La urbo dum la epoko de antikva Grekio estis la ĉefurbo de la pejzaĝo *Megaris*, en kiu vivis doriaj grekoj. Nuntempe la urbo havas proksimume 20.000 loĝantojn kaj situas rande de la rapidvojo inter Ateno kaj Korinto.

Historio
--------

Mégara ĝis proksimume la jaro 660 a.K. kiel maramea urboŝtato kun pluraj kolonioj havis la kulminon de sia potenco. Post pluraj militaj bataloj kun la proksimaj urboŝtatoj Ateno kaj Korinto ĝi tamen perdis multajn el siaj teritorioj kaj lige al tio perdis signifon. Kiam la potenca urboŝtato Ateno decidis bloki la marajn vojojn al Mégara, la minacata urbo petis helpon de la alianca urbo Sparto kaj sekve de tio komenciĝis la *Peloponeza Milito* (431-404 a.K.) inter Sparto kaj Ateno.

Pluraj el la unuaj reĝoj de Mégara laŭ la helena mitologio devenis de grekaj dioj. Inter la ne-mitaj personaĵoj de la urbo interalie elstaras la filozofo Eŭklido, kiu estis disĉiplo de Sokrato.
**Karibdo** aŭ **Ĥaribdo** (greka: Χάρυβδις) estis senforma mara monstro en greka mitologio, kiu trifoje tage ensuĉas la marakvon kaj poste muĝegante reelsprucas ĝin. Ŝipoj, kiuj venas sub ŝian influon, estas sensave pereiĝantaj.

*Odyseo inter Skilo kaj Karibdo*  
(Johann Heinrich Füssli, 1794-1796)Karibdo estas foje bildigita kiel giganta buŝo, foje kiel grandega akvokirlo. En greka mitologio Karibdo estas filino de mara dio Pozidono kaj Geo, diino de la tero. Ŝi inundis teron por plivastigi la regnon de sia patro, ĝis kiam ĉefdio Zeŭso punante ŝin transformis ŝin en marmonstron.

Karibdo ludas rolon en la sagao de Odiseo kaj en la sagao de la argonaŭtoj.

Loko
----

Karibdo kunlaboras kun alia monstro *Skilo* en markolo por timigi ŝipistojn, kiuj volas veturi tra la malvastejo. Tradicie oni lokigas la malvastejon en la markolo de Messina, kie sur la kalabria flanko troviĝas roko *Scilla*, sed alternative oni proponis kabon *Skilla* en norda Grekio.

Lingvo
------

Kutime oni mencias **Karibdon** nur rilate al **Skilo**: troviĝi *inter Skilo kaj Karibdo* = troviĝi senespere en embaraso inter du potencaj vivdanĝeraj riskoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Scilo

* Kategorio Karibdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Karibdo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**József Beck** [jOĵef bek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beck József** estis hungara, poste usona matematikisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004).

József Beck  Arkivigite je 2010-07-13 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 14-an de februaro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Beck frekventis universitaton ELTE en Budapeŝto inter 1970-1975. Li komence eklaboris en Matematika Esplorinstituto ĝis 1983, poste li estis gasto en universitato en Novjorko. Inter 1984-1990 li laboris en ELTE, poste en Londono kaj Kalifornio. Post la 2-a mondmilito li edukis en ĉeflernejo en Budapeŝto. Ekde 1990 li estas gastprofesoro en Universitato Rutgers, post 3 jaroj li doktoriĝis. Li okupiĝas precipe pri kombinatoriko kaj geometrio. Ĝis tiam li ricevis hungarajn kaj usonan premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Irregularities of Distributions* 1987
* *Combinatorial Games: Tic Tac Toe Theory* 2008
* *Inevitable randomness in discrete mathematics* 2009

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 426547
* GND: 1105583325
* LCCN: n86034567
* VIAF: 49303745
* ISNI: 0000 0001 1762 2402
* SUDOC: 03277432X
* BNF: 12373831m
* BIBSYS: 90188820
* NKC: av2014831715
 |
Ilustraĵo de homa biologia kronologio
**Tempobiologio** aŭ Kronobiologio estas kampo aŭ fako de biologio kiu ekzamenas periodajn (ciklajn) fenomenojn en vivado de organismoj kaj ilian adaptadon al sun- kaj lun-rilataj ritmoj. Tiuj cikloj estas konataj kiel biologiaj ritmoj. La termino *Kronobiologio* venas de la malnovgreka χρόνος (krónos, signifante "tempo"), kaj biologio, kiu apartenas al la studo, aŭ scienco, de vivo. La rilataj esprimoj *kronomiko* kaj *kronomo* estis uzitaj en kelkaj kazoj por priskribi aŭ la molekulajn mekanismojn implikitajn en kronobiologiaj fenomenoj aŭ la pli kvantaj aspektoj de kronobiologio, precipe kie komparo de cikloj inter organismoj estas postulata. Kronobiologiaj studoj inkludas komparan anatomion, fiziologion, genetikon, molekulan biologion kaj konduton de organismoj ene de biologiaj ritmomekanikoj sed estas ne limigitaj al tiuj. Aliaj aspektoj inkludas evoluon, reproduktadon, ekologion kaj evoluadon.

Referencoj
----------

1. 1 2  Patricia J. DeCoursey; Jay C. Dunlap; Jennifer J. Loros.  (2003) *Chronobiology*. Sinauer Associates Inc. ISBN 978-0878931491.

Vidu ankaŭ
----------

* Cirkadia ritmo
* Taga animalo
* Krepuskulo
* Noktulo
**Peñarroya de Tastavins** [penjaROĝa detastaBINS] (*Pena-roja* aŭ *Pena-roja de Tastavins* en kataluna, Ruĝa Roko esperante, kio montriĝas per ruĝaj rokoj en malsupro de la municipa blazono) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudo de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres.

Geografio
---------

Ĝi estas je 164 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 761 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la sudo de la komarko; ĝi komunikas laŭ la regiona ŝoseo A-1414 nordoriente kun Fuentespalda, okcidente kun Monroyo kaj krome kun Herbers sude. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo borde de la rivero Tastavins. 

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

Historio
--------

Preĝejo de Sankta Maria.
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. Ĝi estis donita al la Ordeno de Kalatravo, kies kruco aperas ruĝe an la municipa blazono. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis multe.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Peñarroya de Tastavins kie oni malaltiĝis el 1 550 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 450 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Vidindaĵoj estas la baroka preĝejo; Muzeo Dinópolis kun la unua specimeno de dinosaŭro de la specio *Tastavinsaurus*; la montopasejoj de Tortosa-Beceite; grimpado ĉe la Rokoj Masmut; krucmonumento Creu del Llop; Encanader, plej alta montopinto de la komarko Matarraña (1393 m); ravino Barranco de la Escresola, de interesa pejzaĝo kaj la Etnologia Muzeo Lo Masmut.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801822
* GND: 4678355-6
* LCCN: n95093413
* VIAF: 159606741
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Maskita stepkoko** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pterokloformaj *Pterokloformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pterokledoj *Pteroclididae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pterocles *Pterocles* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Maskita stepkoko** '**Pterocles personatus'**John Gould 1843 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Maskita stepkoko  |

 |
| v • d • r |

La **Maskita stepkoko** aŭ  **Madagaskara stepkoko**(***Pterocles personatus***) estas specio de birdo de la familio de Pterokledoj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas en Afriko kaj pli precize en Madagaskaro, kie la specio estas endemismo, sed loĝanta nur en la sudaj kaj okcidentaj ebenaĵoj sed tute ne en la orientaj. La specio malĉeestas arbarojn, ĉeestas nur malfermajn arbarojn kaj ebenaĵojn, herbejojn kaj arbustejojn; ankaŭ ĉe river- kaj lagobordoj. Ekde la marnivelo ĝis 1 200 m de altitudo.

Aspekto
-------

La nomo de la specio devenas el la plej rimarkinda eco ĉe la masklo nome **nigra masko** kiu okupas la frunton, ĝis la okulo kaj la mentonon kadrante la blugriza beko. La resto de la vizaĝo kaj kapo kaj la tuto ĉe la ino estas helbruna kaj la okulringo estas flaveca. La brusto estas iom ruĝeca kun blueca nuanco. La dorso estas bruna kaj la ventro striata nigroblanke. Ĉe la ino estas striata ankaŭ la dorso. Temas pri mezgranda birdo 35 cm longa. En vosto estas larĝa blanka fina strio. Junuloj estas similaj al inoj.

Kutimoj
-------

La grupoj estas de 2 aŭ 6 ĝis 20 aŭ 40 individuoj. Tiu afrotropisa specio estas loĝanta aŭ tute oni nenion scias pri mala informo. Dumfluga aŭ dumstara voĉo estas gorĝa "kaĉ-kaĉa-kaĉa".

Reproduktado
------------

La nesto estas engrunda truo kovrita de herberoj en ebenaĵo inter arbustetoj kaj foje ĉe lagobordo aŭ eĉ plaĝo. La ino demetas tri ovojn iom punktitajn. Ambaŭ gepatroj kovas.

Manĝo
-----

Ili manĝas ĉefe grejnojn kaj foje insektojn. Ili flugas trinki frumatene foje laŭ grupoj de ĝis 300 aŭ 400 birdoj.

Referenco
---------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Pterocles personatus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Franclingva ejo pri Pterocles personatus
**Mihály Kováts** [mihAj kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kováts Mihály** estis hungara kuracisto, botanikisto, kemiisto, membro de Hungara Sciencula Societo (1832).

Mihály Kováts  naskiĝis la 4-an de julio 1768 en Korlát. Li mortis la 22-an de junio 1851 en Mezőcsát.

Biografio
---------

Mihály Kováts frekventis mezlernejon en Sárospatak, poste universitaton en Pest (urbo), kie li ricevis diplomon en la fruaj 1790-aj jaroj. En Vieno kaj Svislando li spertiĝis kiel kuracisto. Hejmenveninta en 1795 li ne nur kuracadis, sed ankaŭ li okupiĝis pri la hungara lingvo, botaniko kaj mineraloj. En 1849 li translokiĝis al Mezőcsát. Lian imponan bibliotekon heredis kolegio de Sárospatak.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Szükségben való és segedelem tábla a vízbe fúlt, megfagyott és holtan születni látszott kisdedekre nézve* (1798)
* *Lexikon Mineralogicum enneaglottum* (1822)
* *Medicina forensis* (1828)
* *Háromnyelvű fejtő természethon titoktan orvostudományi műszótára* (Trilingva kuracista vortaro), (1845-1848)

Fontoj
------

* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
**Ditzum** estas vilaĝo en la nordokcidenta parto de la germana federacia lando Malsupra Saksio, kiu situas ĉe la elfluejo de la rivero Emso.

Priskribo
---------

Ditzum, kiu apartenas al la regiono Rheiderland, estas parto de la komunumo Jemgum en la distrikto Leer. Ĝi estas rifuĝmonteta vilaĝo, kiu ekestis en la 8-a jarcento ĉe la rivero Emso. Ditzum havas longan historion kiel fiŝista vilaĝo. En la haveno ankoraŭ estas ŝipfarejo kie oni konstruas lignajn ŝipojn. Ĝis en la 1970-aj jaroj tie ankaŭ brikofabriko aktivis. Ekde la la lasta kvarono de la 20-a jarcento Ditzum sin evoluis pli al turista vilaĝo. En 1995 ĝi ricevis kiel ununura loko en la distrikto Leer la titolon *"staatlich anerkannter Erholungsort"* (ŝtate agnoskita ripozamuzejo).

La silueto de Ditzum estas markita per la evangelie-reformita kirko kaj la ventmuelejo. Alia vidindaĵo estas la apud la haveno situanta *Siel*, unu el la lastaj funkciantaj malnovaj defluigaj kluzoj de Orienta Frislando.

El Ditzum estas praminterligoj kun Borkum, Emden kaj Delfzijl.

Bildaro
-------

* Strato kun en la fono la muelejoStrato kun en la fono la muelejo
* Ditzum, silueto, kun dekstre en la fono Emden (2008)Ditzum, silueto, kun dekstre en la fono Emden (2008)
* Ditzum, haveno (2008)Ditzum, haveno (2008)
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ditzum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* germane Retejo Ditzum-Touristik.de

* Ditzum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ditzum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Kocsis** [mihAj koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Mihály** estis hungara juristo, profesoro, membro.

Mihály Kocsis  naskiĝis la 5-an de septembro 1899 en ekstera parto de Dombóvár. Li mortis la 5-an de decembro 1970 en Pécs.

Biografio
---------

Mihály Kocsis frekventis katolikan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Inter 1928-1932 li laboris en la juĝejo en Szekszárd, poste prokuroro 3 jarojn, ekde 1940 li estis juĝisto en Pécs. Li estis nomumita privata profesoro en Reĝa Universitato Erzsébet en 1939. En 1945 li estis prezidanto de la popola tribunalo, poste ĝis 1951 prezidanto de juĝejo pri Pécs-Szekszárd. Inter 1945-1951 li estis ankaŭ profesoro en universitato en Pécs, poste dekano kun rektorrajto inter 1951-1956, eĉ ĝis la emeritiĝo en 1970 li estis katedrestro. Li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio en 1967.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A folytatólagos bűncselekmény* (1939)
* *Az anyagi igazság a szocialista büntetőperben* (1954)
* *A magyar büntető eljárási jog* (1961))
* *A jogforrások ügye a büntető eljárásban* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
Hirundaj Glavoj en Strata Spektaklo en Santa Fe, Nov-Meksiko
**Gluto de glavo** estas praa lerteco, per kiu artisto insertas glavon en sian buŝon, kiun li trapasas tra lia ezofago al lia stomako.

La englutado
------------

La fizika procezo necesa por engluti glavon okazas jene: La glutanto devas libervole liberigi la faringon kaj la supran ezofagan konstriktoron, kaj mallevi la glavon laŭ la ezofago. Salivo estas uzata kiel lubrikaĵo en ĉi tiu procezo.  Estas sufiĉe multaj homoj, kiuj faras glavan glutadon kaj kaŭzis al si seriozajn kuracajn komplikaĵojn. La nomo donita al ĉi tiu ago estas teknike trompa, ĉar la artisto kiu plenumanta la "gluton" de la glavo devas subpremi la sufokan reflekson por ne gluti la glavon dum ĝi malsupreniras la gorĝon.

Glutado de glavoj estas tre danĝera agado, kaj tra la jaroj multaj homoj estis mortigitaj dum prezentado de la spektaklo.

Nuntempe estas ĉirkaŭ cent artistoj tra la mondo kapablaj plenumi engluton de glavo. Plej multaj el ili estas membroj de la Internacia Asocio de GlavGlutantoj (SSAI). Por esti akceptita en la organizon, la kandidato devas pruvi, ke li povas gluti ŝtalan glavon 38 cm longan kaj 2 cm dikan.

La neoficiala rekordo pri la plej longa glutita glavo apartenas al la giganto Georgo, je alteco de 2,20, kiu glutis glavon de 82 cm longa.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Asocio de GlavGlutantoj
* "Glutado de glavoj", en la retejo Encyclopedia Britannica (en la angla)

Piednotoj
---------

1. ↑  TRACY V. WILSON, Ŝablono:כHow Sword Swallowing Works, entertainment
2. ↑  Listo de rekordoj en la retpaĝo de la SSAI

* Kategorio Glutado de glavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
"Fera Amir" Abd al-Raḥmān Ĥano dum la Dua Angl-Afgana Milito. Ĥano estis renomita pro sia lerto kaj forto en subpremado de ribeloj kontraŭ sia aŭtoritato. Ŝajne estis li kiu kreis centrigitan ŝtaton en la postmilito, bazite sur ministraro nome Suprema Konsilio, ĝenerala asembleo nome *Loja Ĝirga*, kaj armeo. Liaj atingoj estis la enkonduko de kelka moderna fabrikado, agrikulturo, kaj sansistemo.
**Abdur Rahman Ĥano** (paŝtune عبد رحمان خان) (inter 1830 kaj 1844 – 1a de Oktobro, 1901) estis Emiro de Afganio el 1880 al 1901.

Li estis la tria filo de Mohammad Afzal Ĥano, kaj nepo de Dost Mohammad Ĥano. Abdur Rahman Ĥano re-establis la regadon de la afgana registaro post la malordo kiu venis post la Dua Angl-Afgana Milito. Li iĝis konata kiel *La Fera Amir* post la venko super nombraj ribeloj de variaj triboj kiuj estis faritaj de liaj parencoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Tamen, lia naskojaro estas donita kiel 1830 en *Chambers Biographical Dictionary*, ISBN 0-550-18022-2, paĝo 2
2. ↑   ʿAbd al-Raḥmān Khān. Alirita 2013-07-15.

* Tiu artikolo enhavas tekston el publikaĵo nune en la publika havaĵo: Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Abdur Rahman Khan". Encyclopædia Britannica. 1 (11a eld.). Cambridge University Press. pp. 37–38.

* Abdur Rahman Ĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Abdur Rahman Ĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 568243
* GND: 119559722
* LCCN: n79142782
* VIAF: 40191359
* ISNI: 0000 0001 1057 8955
* BNF: 10839229m
* NLA: 36533464
 |
**Juan Gutiérrez de Padilla** (ĉ. 1590 ĝis 1664) estis komponisto en Nova Hispanio (nun nomata Meksiko).

Vivo
----

Li naskiĝis en Málaga, Hispanio, kie li ricevis siaj muzikan edukadon en la katedralo. Ĝis 1621 li estis la kapelestro de la katedralo de Cádiz. Tiam li elmigris al la hodiaŭa Meksiko, kie li iĝis vickapelestro kaj en 1629 kapelestro de la katedralo de Puebla. Padilla estas unu el la plej elstaraj komponistoj reprezentataj en la manuskriptoj de Puebla, Meksiko, kaj en la Kolekto Hackenberry en Chicago, Illinois. Li laboris en Puebla de Los Angeles, Meksiko, kiu en la baroka epoko estis pli granda religia centro ol Meksikurbo mem. Li estis nomumita *maestro de capilla* de la Katedralo en Puebla en 1629.

Verkoj
------

Lia verkaro konsistas ĉefe el motetoj, ofte por duobla ĥoro, en la stilo de la renesanco. Ĝi ofte inkluzivas akompanaĵon por orgeno aŭ variaj arĉinstrumentoj.
Li komponis *Mateo-Pasionon*, mesojn, motetojnn, lamentaciojn, litaniojn, psalmojn kaj variajn plurvoĉajn *Villancicos* (sakralaj popolkantoj, plej ofte kristnaskokantoj) .

Bibliografio
------------

La muziko de Padilla, spite de sia alta kvalito, estas malfacile akirebla:

*Mapa Mundi*, publikas kantopartiturojn de kelkaj el tiu ĉi muziko inklude la fabelan duobloĥoron *Deus in Adiutorium Meum Intende*.
Alfredston Music Arkivigite je 2008-04-19 per la retarkivo Wayback Machine – povas havigi instrumentajn voĉnotojn por la pli malgrandaj pecoj en ilia kolekto.

Ekzistas finfine 2 PhD tiuj ĉi kun la muziko de Padilla en la apendicoj:
S. Barwick, *Sacred Vocal Polyphony in Early Colonial Mexico*, (diss. Harvard Univ.1949), inkludas la 2-an *Mateo-Pasionon*; kaj A. Ray / A. R. Catalyne, *The Double-choir Music of Juan de Padilla*, (diss. Univ. of Southern California,1953).

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 179495
* GND: 118962299
* LCCN: n90643291
* VIAF: 7576134
* ISNI: 0000 0001 2119 5984
* SUDOC: 158057376
* BNF: 13922733x
* MBA: ceb422ff-25c5-47fb-bf71-f5053d7ce6b3
* NKC: xx0015918
* BNE: XX4873063
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Erika skarabo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Insektoj *Insecta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Koleopteroj *Coleoptera* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Foliskaraboj *Chrysomelidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Loĥmeoj *Lochmaea* |
|
| Subgenro: | Galerucenoj *Galerucinae* |
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. suturalis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Lochmaea suturalis**** |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Erika skarabo  |

 |
| v • d • r |

La **erika skarabo** (*Lochmaea suturalis*), estas skarabo el la genro *Lochmaea*, hejme en nordokcidenta Eŭropo. Ĝi nutras sin per la erikaco kaluno. Ĝi estas malfacile rekonebla pro la bruneska kamufla koloro, kaj longas ĉ. 6 mm. Ĝi havas la inklinon sin kaŝi, kaj falas sur la grundon kiam ĝenata. Ĝi pli bone videblas kiam ĝi kun multaj samspecianoj estas sur la sama planto.

La plenkreska skarabo restas dum la vintro en dorma stato (diapaŭzo) en musko aŭ fatraso en la subkreskaĵo de la erikaj plantoj, kaj ĝi faras tiel ĝis la printempo alportas altiĝon de la temperaturo, kiu stimulas ĝin por emerĝi, manĝi, kaj reprodukti. Ĝi kapablas flugi dum kelkaj kilometroj post la printempa emerĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

Priskribo (angle)
**Orienta Losanĝeleso,** origine angle **East Los Angeles,** hispane **El Este de Los Ángeles** estas urbego, tamen nur censa loko en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Los-Anĝeleso. Pro la longeco de la loknomo oni ofte uzas la mallongigojn **East L.A.** aŭ **East Los**. 

Situo de Orienta Losanĝeleso en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19 km²
* Loĝantaro: 126.494 (en 2010)
* Supermara alteco: 61 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj: 90022, 90063
* Telefonkodoj: 323

Orienta Losanĝeleso salutas Vin!
Bildetoj pri Orienta Losanĝeleso

Geografio
---------

Orienta Losanĝeleso situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato.

Historio
--------

Historio de Orienta Losanĝeleso estas la sama, ol de Los Anĝeleso. La urbego estas bone konata kiel grava centro de hispana (speciale meksika) loĝantaro kaj kulturo en la regiono.

Trafiko
-------

En Orienta Losanĝeleso fervojoj kaj aŭtobusoj trafikas.

Klimato
-------

Orienta Losanĝeleso situas en mediteranea klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 14-24 °C. La varmo kulminas en aŭgusto averaĝe 29 °C, la malvarmo kulminas en decembro averaĝe 9 °C. Jare pluvas ĉ. 380 mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en julio, tiam ĝenerale neniam pluvas. Dum la vintro tre malofte neĝas kaj frostas.

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Guglo, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Stacidomo en Orienta Losanĝeleso
**Erika ELENIAK** (naskiĝis la 29-an de septembro 1969 en Glendale, Kalifornio) estas usona aktorino kaj iama Playmate. Ŝi estas konata pro apero en la televida serio Baywatch kiel *Shauni McClain*.

Biografio
---------

Patro de Erika instigis ŝin aperi en reklamoj, iĝi aktorino. Ŝi aperis unuafoje en la filmo *E.T. - la eksterterulo* por mallonge tempo. Postkiam en la mezlernejo ŝi suferis en dependismo je alkoholo kaj drogoj, ekde 1988 aperis ŝi denove en malgrandaj filmroloj en serioj kiel *Charles in Charge* kaj *Broken Angel*.

En 1989 klopodis ŝi iĝi Playmate, por suprenlevi sian karieron. Ŝi sukcesis kaj aperis sur du kovrilpaĝoj de Playboy-eldonoj, oni proponis por ŝi ĉefrolon en la nova serio de *Baywatch*. Ŝi laboris en la sukcesa serio du periodojn, ĝis ŝi forlasis tion kaj sian partneron Billy Warlock kaj tiel transdonis sian lokon por Pamela Anderson. Post forlaso de sia ĵaluza partnero, ŝi atingis sian plej grandan sukceson kun Steven Seagal en *Alarmŝtupo:Ruĝa* kiel je Playmate. La filmo estis enspeza sukceso en 1992. La postaj filmoj estis sensukcesaj.

**Serio**

* Baywatch (1989 - 1992)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Erika Eleniak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Erika Eleniak ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 104204
* GND: 13129203X
* LCCN: no99019719
* VIAF: 85679489
* ISNI: 0000 0001 1476 6830
* BNF: 139640877
* NKC: xx0058692
* BNE: XX1107588
 |
Memorŝtono ĉe la preĝejo de la naskiĝurbo de Böhne en Erfurt-Tottelstädt
**Johann Ludwig BÖHNER** (naskiĝinta en la 8-a de januaro 1787 en Töttelstädt, mortinta la 28-an de marto 1860 en Gotha) estis germana komponisto.

Vivo
----

De post la 6-a vivjaro Böhner instruitis fare de la patro ludi pianon, orgenon kaj violonon. Li frekventis la Erfurtan Konsilantargimnazion. En la Porinstruista seminario de Erfurto li pluse subtenitis fare de la komponisto Michael Gotthard Fischer. En 1805 li iris kiel muzikinstruisto al Gotha, poste al Jena kaj estis kelkan tempon teatra kapelestro en Nürnberg. Post la unuaj sukcesoj lia kariero en 1814 ekmalfloris pro [[paranojo] kaj timo de demonoj.

Li migris tra tuta Germanujo seniluziiĝinte pri la rifuzo de la verkoj fare de eldonistoj. La kolegoj, i.a. Robert Schumann daŭre admiris lin sed kelkaj primokis lin pro ridinda sinprezento kies kaŭzo estis la kreskanta malforto spirita. Schumann unuafoje asertis ke Böhner estus la idolo por la figuro de la orkestrestro Kreisler ĉe E.T.A. Hoffmann, sed tio ne estas vera.

Graveco
-------

Kiel pianisto Böhner furoris pro siaj improvizadoj. En la verkoj faritaj antaŭ la 1830-a jaro aparte bone ekkoneblas lia genieco, antaŭ ĉio en la pianokoncertoj op. 7 (1814), op. 8 (1814I kaj op. 11 (1816). La forme tute libera koncerto *Concert en Fantaisie* (op. 13, 1815) eĉ anticipas per sia granda orkestra recitativo la komponajn ideojn de la 9-a sinfonio de Ludwig van Beethoven. Ĉe la Nikolao-kirko troviĝas memorŝtono por la komponisto.

Verkoj (elekto)
---------------

* Große Sinfonie d-moll, op. 140, 1844
* Klavierquartett, op. 4, 1817
* Concertino, op. 14, 1815
* zahlr. Sonaten, Variationen, Fantasien, Caprices u. a. Studie f. Klavier, darunter 6 Bagatelles, op. 92, 1822 (Nr. 4 b. W. Kahl, Lyr. Klavierstücke d. Romantik, 1926)
* Der Dreiherrenstein, romant. Oper in 2 Akten, komponiert 1810-13
* Kantaten u. Motetten
* Btrr. z. meiner Lebensgesch. in; Neue Leipziger Zs. f. Musik 1, 1834, S. 257-59, 261-63; J. L. B.s Lebensgesch. v. ihm selbst beschrieben, in: Thuringia, Zs. z. Kde. d. Vaterlands, 1842.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johann Ludwig Böhner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe *NDB*
* Informoj pri Johann Ludwig Böhner en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Pri Böhne ĉe *burgmueller.com* Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri Böhne sur la retpaĝaro oficiala de Töttelstädt, kun foto Arkivigite je 2015-01-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509385
* GND: 118660764
* LCCN: n86862293
* VIAF: 72187750
* ISNI: 0000 0000 8393 5119
* SUDOC: 145162974
* BNF: 163253139
* BIBSYS: 14063284
* NKC: ola2008487866
 |
**Erika Géczi** [gEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Géczi Erika** estis hungara kajakisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto, ŝlagrokantisto, gitaristo.

Erika Géczi kiel muzikisto
Erika Géczi naskiĝis la 10-an de marto 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Erika Géczi akiris pedagogian kaj trejnistan diplomojn en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ekde 1986 ŝi komencis kantadi, ekde 2000 ŝi estis nur muzikisto en pluraj orkestroj. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 1988.

### Sporta kariero

Erika Géczi tre malfrue, inter 1974-1988 estis kajakisto en signifa ĉefurba sportklubo. Ŝi estis hungara ĉampiono trifoje duope en distanco 500 m. Tiuj rezultoj ne sufiĉis esti olimpiano en 1980, pro bojkoto en 1984, tamen ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988 kun arĝenta medalo kvarope, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1986 kvarope. Ŝiaj partneroj en kajako ofte estis Éva Rakusz, Rita Kőbán, Erika Mészáros kaj Katalin Povázsán. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1988. Ŝi estis trejnisto inter 1989-2000.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* Erika Géczi koncertas

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kaj biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Erika Géczi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812182
 |



* Portalo pri Biografio
**János Székely** [jAnoŝ sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely János** estas hungara pastro, episkopo, altlerneja instruisto, teologo.

Blazono de János Székely
János Székely  naskiĝis la 7-an de junio 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Székely studis en Teologia Altlernejo (Esztergom), Katolika Universitato Péter Pázmány kaj en Bet-Leĥem. En 1991 li iĝis diakono en Jerusalemo, poste en la sama jaro li pastriĝis en sia naskiĝurbo. Inter 1991-1993 li estis pastro en Érsekvadkert, poste li studvojaĝis kaj plulernis en Romo (1993-1996), fine li estis pastro en Erzsébetváros (distrikto). En 1997 li doktoriĝis el teologio en la Katolika Universitato Péter Pázmány, poste li estis nomumita docento samloke, en 2006 li estis jam rektoro. En 2007 li ricevis la titolon titulara episkopo, en la sekva jaro vicepiskopo. Li estis nomumita episkopo de diocezo de Szombathely en 2017. Li ricevis premion en 2012.

Elektitaj libroj
----------------

* *Az Újszövetség teológiája* (2003)
* *A hit kapuja. Meghívás a kapun való belépésre* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio János Székely (episkopo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 597754
* GND: 1150866039
* LCCN: no2009008128
* VIAF: 19513748
* ISNI: 0000 0001 1603 5791
 |
**Mici Erdélyi** [erdEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj laŭ plena nomo **Erdélyi Mária Ernesztina** estis hungara aktoro, dancisto. Ŝia dua edzo estis Imre Ráday.

Mici Erdélyi  naskiĝis la 11-an de septembro 1910 en Teschen (Aŭstrio-Hungario) (nuntempa Český Těšín en Ĉeĥio), ŝi mortis en 1994 en Santa Monica (Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

Mária Erdélyi translokiĝis al Budapeŝto jam en 1914. Ŝi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio. Ekde 1924 ŝi estis dancisto en Operetoteatro (Budapeŝto), post 2 jaroj ŝi estis videbla en cirko. En la jaro 1928 ŝi faris eksterlandan revuan turneon sub nomo „Mimo von Delly" kun Kálmán Latabár kaj Árpád Latabár (1903). En 1928 ŝi vivis en Berlino, kie ŝi havis filmajn rolojn. Hejmenveninta ŝi estis membro ekzemple de Gaja Teatro. Depost la 2-a mondmilito la komunistoj faris finon al aktora kariero de Erdélyi. En 1967 ŝi disidis al Kalifornio. Ŝi edziniĝis en 1923, 1930, 1943.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* Hyppolit, la lakeo (1931) – dancistino
* *Ende schlecht, alles gut* (1934) – Lilly
* *Jómadár* (1943) – primadono
* *A Jávor* (1987)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Mici Erdélyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)