recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Vision City*** (angle) aŭ **vizia urbo** (ĉine: 萬景峰) estas loĝloko en la distrikto Tsuen Wan de la novaj teritorioj de Hongkongo. La ejo konsistas el kvin nubskrapuloj, el kiuj ĉiu estas unu el la plej altaj konstruaĵoj de Hongkongo.

La plej altaj konstruaĵoj estas **Vision City 2** kaj **Vision City 3**, kun respektive 195 metra alto kaj 52 etaĝoj. Ili staras en rango 67 de la hongkongaj konstruaĵoj laŭ alto.

La turoj 1 kaj 5 estas 192 metrojn kaj 52 etaĝajn altaj kaj staras en rango 70.

La turo 6 estas 50 etaĝajn kaj 183 metrojn alta kaj estas la 90a plej alta konstruaĵo en la urbo.

La tuta ejo estis finkonstruita en 2007. 
La kvin turoj, kiuj enhavas nur apartamentojn, elstaras el kuna podio, en kiu troviĝas butikoj.

Vision City enhavas 1.446 loĝunuojn kaj areon de 138.000 m².

Fotogalerio
-----------

* ButikaroButikaro
* Vision City, fazo 1, ĝardenoVision City, fazo 1, ĝardeno
* Vision City, fazo 1, vidoVision City, fazo 1, vido

Vidu ankaŭ
----------

* Nubskrapulo
* Honkongo
* Kvarfobio

Referencoj
----------

1. 1 2  Vision City, Emporis.com[*rompita ligilo*]
2. ↑  Vision City 2, Emporis.com
3. ↑  Vision City 3, Emporis.com
4. ↑  Vision City 1, Emporis.com
5. ↑  Vision City 5, Emporis.com
6. ↑  Vision City 6, Emporis.com
7. ↑  Vision City, SkyscraperPage.com
**Tierra Nueva** estas unu el la 58 komunumoj de la meksika subŝtato San Luis Potosí, kiu situas relative centre en Meksiko, ĉirkaŭ 500 km nordokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Nueva. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 24043.

**Tierra Nueva** signifas en la hispana "Nova Tero".

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8998 loĝantojn. El tiuj estis 4148 viroj kaj 4850 virinoj. La komunumo havas surfacon de 505,46 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1780 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 358,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ND °C.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 8257 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 17 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,21 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la 8257 loĝantoj pli aĝaj ol 5 jaroj, 8153 apartenis al la katolika religio kaj 4 al la evangelia religio. 100 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tierra Nueva[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Márton Tardos** [tardoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tardos Márton** estis hungara ekonomikisto, parlamentano. Lia origina familia nomo estis *Neuschlosz* [neŭŝlos].

Márton Tardos naskiĝis la  22-an de decembro 1928(nun 1928-12-22) en Budapeŝto, li mortis la 2-an de junio 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Tardos devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li studis jaron en Teknikuniversitato palatino József, pli poste helpe de stipendio li akiris ekonomian diplomon en Leningrado en 1952. Hejmenveninta li laboris en planada oficejo (egalvalora kun ministerio), dum li estis aktiva en reformema movado. Li estis apoganto de la hungara revolucio de 1956, tial poste lia oficeja statuso ĉesis kaj ĝis 1964 li ne ricevis pasporton, sed li laboris plu en alia ekonomika laborloko. Li partoprenis same en reformaj movadoj (ekzemple hungara versio de Praga Printempo). Depost fino de la socialismo li estis parlamenta deputito inter 1990-2002. Li edziĝis en 1955, lia edzino naskis 3 gefilojn inter 1957-1964. Li ricevis premion en 2006.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gazdaságossági számítások és a világpiaci ár* (1962)
* *A szovjet-magyar külkereskedelem árszínvonala* (kunaŭtoro, 1976)
* *A liberális reformer. Válogatás a 70 éves Tardos Márton írásaiból* (elektitaj kontribuoj, 1999)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854186
 |



* Portalo pri Biografio
Kastelo Friedrichstanneck
**Kastelo Friedrichstanneck** (germane *Schloß Friedrichstanneck*) estas kadukega kastelo en samnoma kvartalo de la urbo Eisenberg (Turingio) en Germanio.

Historio
--------

Tanneck estis iam eta vilaĝo ueste de la tiama urbo Eisenberg. Tie ekzistis en la 16-a jarcento antaŭanta bieno. La unua mencio kiel kavalirbieno datumas de 1542. Posedinto estis Rudolph von Kayn. 50 jarojn pli malfrue posedis la tuton la eisenberga forĝisto Georg Neumeyer kiu vendis ĝin al la urbestro Johann Beyer. Kortega marŝalo Bose akiris ĝin en 1698 de Johann Georg Beyer. En 1707, post la morto de duko Kristiano (Saksio-Eisenberg) prenis la kastelon kiel vidvinejon lia edzino Sophie Marie de Hessen-Darmstadt. Post ŝia morto 1713 la kastelon ricevis Justine von Schauroth, poste Engelberth Otto, konsilisto kaj kortega medicinisto el Weißenfels; li posedis ĝin dum 8 jaroj. Poste aĉetis ĝin ĉefforstisto von Mosel el Lausnitz por sia edzino Elisabeth von Altbokkum. Krome li akiris grundojn kaj arbarojn kaj ricevis en 1741 fare de duko Frederiko la 2-a (Saksio-Gotao-Altenburg) la permeson nomi la lokon Friedrichstanneck

Ĝis 1751 nomitis kiel posedanto doktoro Gottlieb Friedrich Spindler kiu tiujare vendis ĝin al la princo Johano Adolfo (Saksio-Gotao-Altenburg). Post la morto 1799 li heredis la tuton al filino sia Johanna Adolfine Friederike, edzino (de 1783) de dragona kolonelo Johann Erdmann Siegmund von Schütz. Ŝi vendis la kastelon al la porcelanaĵfaristo Heinrich Ernst Mühlberg. Tie frato posedis en Tanneck ankaŭ porcelanpentrejon kiu ŝajne lokiĝis ene de la kastelo. Ĉirkaŭ 1900 la bieno apartenis al la familio de la eldonisto von Schroedel-Siemau, en 1949 i iĝis eksproprietigo de la familio von Burgsdorff. Hodiaŭ la eisenberga loĝdomsocieto administras tiun ĉi zorgigan objekton.

Muzeaj kaj aliaj uzoj
---------------------

Jam en 1953 partoj de la loĝzono ŝanĝitis en regionhistorian muzeon. Post la ekuzo de la kastelo fare de la komunisma kaj kaŝmilitistiga, porjunulara societo *Gesellschaft für Sport und Technik*, fare de la porjunula organizo *Jugendklub* kaj poste de infanĝardenistoj la kondiĉoj muzeaj tiom malboniĝis ke la muzeo fermitis en 1980.

La kastela parko kiel ankaŭ la tetrinkejo iam estis ŝatata ekskursocelo de la anoj de Eisenberg. Dum la tempoj de GDR la ejoj uzitis i.a. loĝade, muzee kaj klube, ne tro dece kaj maldigne. Maluzo posta kaj vandalismo efektigis ekde 1990 ke la tuta kastelo troviĝas ĝis nun en tre kaduka stato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Friedrichstanneck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie sur turisma paĝaro Arkivigite je 2015-02-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Raporto en televido pri minacanta malkonstruo, 6.1.2019

Notoj
-----

1. ↑  Ostthüringer Zeitung/julio 2016: Eisenberger Schloß Friedrichstanneck weiter im Dornröschenschlaf
La **distrikto Franches-Montagnes** (en Esperanto ankaŭ *Liberaj Montoj*, germane *Freiberge*) estas administra unuo de Kantono Ĵuraso. Ĝi havis 9935 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Saignelégier.

Geografio
---------

La distrikto Franches-Montagnes situas en sudokcidento de la kantono Ĵuraso en la Ĵurasa Montaro plej parte sur alteco super 1000 m s.m. En nordo la distrikton limas la rivero Doubs. La regiono estas konata pro ĝiaj libere kurantaj ĉevalaroj kaj la multnombraj malgrandaj lagetoj kun subteraj elfluoj kaj kavernoj.

Najbaraj distriktoj
-------------------

La distrikto Franches-Montagnes limans en nordoriento al la distrikto Porrentruy, en oriento al la distrikto Delemonto en sudoriento al la iama distrikto Moutier (BE), en sudo al la iama distrikto Courtelary (BE), al sudokcidento al la distrikto de La Chaux-de-Fonds (NE), kaj en nordokcidento al la y al noroeste con el departamento de franca departemento Doubs (prefektejo Franĉ-Konteo).

Ekonomio
--------

La regiono estas ĉefe kampara kaj vivas de bovo- kaj ĉevalobredado. Dum la longaj kaj duraj vintroj la kamparanoj jam frue serĉis kroman okupon, kaj tiel evoluiĝis jam en la 17-a jarcento la metio de la horloĝistoj. La lertaj ĵurasaj kamparanoj hejme konstruis dum la vintraj tagoj horloĝojn, dum ili dum la mallonga somero okupiĝis pri la agrikulturo. Grava ekonomia faktoro fariĝis intertempe ankaŭ la turismo, ĉar la bela pejzaĝo allogas gastojn el la tuta mondo.

Komunumoj de la distrikto Franches-Montagnes
--------------------------------------------

La distrikto Franches-Montagnes konsistas (stato en 2009) el 13 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Saignelégier estas la plej granda. Jen la listo:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(2008-12-31) | Areoen km² | Komunumkodo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| La Chaux-des-Breuleux | La Chaux-des-Breuleux | 80 | 4,05 | 6744 |
| Lajoux | Lajoux | 684 | 12,38 | 6750 |
| Le Bémont | Le Bémont | 326 | 11,64 | 6741 |
| Le Noirmont | Le Noirmont | 1655 | 20,40 | 6754 |
| Les Bois | Les Bois | 1154 | 24,74 | 6742 |
| Les Breuleux | Les Breuleux | 1375 | 10,81 | 6743 |
| Les Enfers | Les Enfers | 156 | 7,14 | 6745 |
| Les Genevez | Les Genevez | 525 | 13,64 | 6748 |
| Montfaucon | Montfaucon | 548 | 18,24 | 6751 |
| Muriaux | Muriaux | 496 | 16,90 | 6753 |
| Saignelégier | **Saignelégier** | 2524 | 31,72 | 6757 |
| Saint-Brais | Saint-Brais | 223 | 15,19 | 6758 |
| Soubey | Soubey | 153 | 13,51 | 6759 |
|
| **Totale** | 13 | 9935 | 200,33 | 2602 |

Komunumkunigoj
--------------

* 2009: *Montfavergier* kaj *Montfaucon* → Montfaucon
* 2009: *Goumois*, *Les Pommerats* kaj *Saignelégier* → Saignelégier
* 2009: *Le Peuchapatte* kaj *Muriaux* → Muriaux
* 2009: *Epauvillers* kaj *Epiquerez* → Clos du Doubs (nun en distrikto Porrentruy)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franches-Montagnes (distrikto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Kantono Ĵuraso |
| --- |
| Delemonto • Franches-Montagnes • Porrentruy |  |

 |
**Kioto-Esperanto-Societo** (KES) estas unu el Esperantistaj Grupoj en la gubernio Kioto en Japanio. Membroj de KES nombras 30 kaj kelkajn. La aliaj estas "Esperanto-Populariga Asocio (EPA)" en la urbo Kameoka, kaj "Uĵi/Ĵoojoo-Esperanto-Rondo" en la urboj Uĵi kaj Ĵoojoo.

Historio
--------

Studentoj de Kioto-Universitato kaj aliaj fondis ĝin en aprilo 1907. Tiama nomo estis "Kyooto Rjokusei-Kai" (京都緑星会). La nuna nomo estas "Kioto-Esperanto-Societo" ekde 1974.

Regulaj Kunsidoj
----------------

KES havas du regulajn kunsidojn preskaŭ ĉiusemajne en "Esperanto-Kaikan" (Esperanto-Domo), kiu situas en la distrikto Ŝimogjoo en la urbo Kioto. Unu esperantisto posedas la domon. Ĝi havas kelkajn ĉambrojn, kiujn oni rajtas lui. Eĉ KES luas ĉambrojn por siaj kunsidoj.

|  | Tempo | Enhavo |
| --- | --- | --- |
| Merkreda Kunsido | 14:00 – 16:00 | Legado, Konversacio, Oficaj laboroj |
| Sabata Kunsido | 10:00 – 12:00 | Legado, Konversacio, Oficaj laboroj |

Eventoj
-------

### Ĝenerala Kunsido

KES okazigas ĝin en ĉiu januaro, kaj decidas gravajn aferojn: Rezulto de lastajaraj agadoj, Spezokonto, Agada plano en nova jaro, Buĝeto, kaj aliaj.

### Kurso

KES okazigas elementajn kursojn ekde aprilo.

### Ekspozicio

KES okazigas unu-semajnan ekspozicion en "Kyoto-fu Kokusai Sentaa" (京都府国際センター Internacia Centro de la gubernio Kioto) en la Kioto-stacidoma konstruaĵo.

### Zamenhofa Festo

KES, Uĵi/Ĵoojoo-Esperanto-Rondo, kaj Oumi-Esperanto-Societo kune okazigas Zamenhofan Feston por Zamenhofa Tago ĉiudecembre.

Eldonaĵoj
---------

* Japanlingva Informilo "Ĵimukjoku-Cuuŝin", eldonata ĉiumonate
* Organo "Al Vi Kara", eldonata unu aŭ du fojojn jare

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blogo de KES
* Esperanto-Kaikan
* Arkivo de "Al Vi Kara"[*rompita ligilo*]
* Esperanto-Populariga Asocio (EPA) Arkivigite je 2011-07-25 per la retarkivo Wayback Machine
**Ithkuil** (propralingve *Iţkuîl*, esperante prononciĝas kiel *ifkuilo*) estas apriora lingvo kreita de John Quijada ekde 1978 kaj eldonita en 2004. Ĝi celas eviti ambiguecon en homa komunikado kaj maksimumigi koncizecon. La prononco kaj la gramatiko estas ege malsimplaj kaj ĝi ankaŭ havas propran fantazian alfabeton nomatan *Içtaîl* kun latina transskribo.

Estas 3600 bazaj radikoj el kiuj oni derivacias aliajn vortojn per logiko. Ekzemple, el radiko *köl* (diri) oni derivacias: *köloikt* (diri sekreton), *kölqû* (preĝi), *kölëpt* (mensogi), *kölnâ* (persvadulo), ktp.

La aŭtoro mem ne kapablas paroli la lingvon flue, sed pluraj homoj en Ukrainio kaj Rusio esprimis al li intencon lerni ĝin.[*mankas fonto*]

Priskribo de la lingvo
----------------------

* **Leksikono**: la leksikono konsistas 3.600 radikoj havantaj po 2 aŭ 3 konsonantoj: ĉiu radiko povas esti modifata per malfacilegaj gramatikreguloj.
* **Fonemaro**: Ithkuil havas komplikan fonemaron (65 konsonantoj kaj 17 vokaloj). Por okcidentlingvaj parolantoj povas esti malfacile prononci kelkajn sonojn.
* **Morfologio**: Ithkuil estas ĉefe sinteza lingvo, kaj duagrade aglutina. La morfologio uzas ŝanĝiĝojn konsonantajn, vokalajn, akcentajn kaj tonajn kaj multajn afiksojn (antaŭafiksoj, postafiksoj, enafiksoj kaj interafiksoj).

Specimeno skribita per la alfabeto *Içtaîl*
**Latina transskribo**:
Pull̀ uíqišx ma’wałg eřyaufënienˉ päţwïç aŭë’yaļt xne’wïļta’şui tua kit öllá yaqazmuiv li’yïrzişka’ p’amḿ aìlo’wëčča šu’yehtaş

**IFA:** [ˈpʊ́l̪l̩̪̀ ʊˈɪ́qɪ̀ʃx ˈmáʔwàɫ̪ɡ ɛʁjaʊ̯fɤˈn̪ɪ́ɛ́n̪ ˈpǽθwɯ̀ç aʊ̯ˈxɤ́ʔjàɬt xn̪ɛʔwiɬˈtáʔʂʊ̀ɪ̯ ˈt̪ʊ́à kɪ̂t̪ œl̪ˈːâ jaˈqázmʊ̀ɪ̯v l̪ɪʔjɯɾˈzɪ́ʂkàʔ pʼamˈm̩̂ aɪl̪ɔʔˈwɤ́tʃːà ʃʊʔˈjɛ́ɸt̪àʂ]

**Esperanta traduko**: Dum nia veturilo foriĝas de la grundo kaj plonĝas super la randon de la klifo al la valfondo, mi demandas min ĉu estas eble malpezigi ke mi kulpas (senkulpigi min) pro morala manko, malsukcesinte konservi taŭgan vojon laŭ la strato.

Pri tiu ĉi sono audio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ithkuil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ithkuil (en la angla)
* Priskribo Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Langmaker
**Karolina Protsenko** (ukraine: Кароліна Проценко) (naskiĝis la 3-an de oktobro 2008 en Kievo) estas usona-ukraina violonistino de ukraina deveno.

Biografio
---------

Karolina Protsenko naskiĝis en la ukraina ĉefurbo Kievo kaj translokiĝis kun sia familio de Ukrainio al Simi Valley en Kalifornio en 2014. Tie ŝi komencis havi violonlecionojn kaj ludis kiel stratprezentistino en Santa Monica sur la Third Street Promenade komenciĝanta meze de 2017. Afiŝante la registradojn de ŝiaj prezentoj sur ŝiaj tri *YouTube*-kanaloj, *Facebook* kaj *Instagram*, ŝi rapide akiris famon kaj ene de du jaroj kreskigis ŝian nombron da sekvantoj al dekoj da milionoj, en pli ol kvindek landoj, pro kio ŝiaj videoj mondvaste 1,5 miliardfoje estis spektitaj.

Krom ŝiaj prezentoj kiel stratmuzikistino kaj ŝiaj videoj publikigitaj sur *YouTube*, ŝi ankaŭ muzikis ĉe bonfaraj eventoj, inkluzive ĉe la Kalifornia Klubo en Los Anĝeleso kaj ĉe la ĉiujara festo de la organizo *Operation Walk* kaj *Faerieworlds* en 2019, ĉiujara arta evento kaj muzika festivalo en Oregono. Ŝi ankaŭ estis gasto en *The Access LIVE TV Show* kaj *The Ellen DeGeneres Show*.

Fine de 2023, ŝi debutis en la aĝo de dekkvin kiel solistino en la klasika violonkonĉerto de Mendelssohn kaj la muzikpeco Cinema Paradiso de Ennio Morricone.
La **paroĥa preĝejo Sankta Gerardo** (laŭ alia informo Sankta Maria) estas sakrala historia monumento (deklarita en 2002) en urbo Diósd (Hungario).

Historio
--------

Diósd havis 2 kirkojn post kristaniĝo de la hungaroj. Laŭ eklezia fonto episkopo Gerardo faris tie diservon en 1046. Dum dominado de turkoj la plena loĝantaro de Diósd senhomiĝis, la kirkoj supozeble estis detruitaj. En la 1700-aj jaroj la vilaĝo rehomiĝis, sed nur en 1772 konstruiĝis kapelo. La katolikoj apartenis eklezie al Érd ĝis 1778, poste al Nagytétény. La preĝejo videbla nun estis konstruita, poste konsekrita en 1896. La paroĥa rajto alvenis en 1921. La orgeno estis kreita en 1911, renovigita en 2016. La kirko mem renoviĝis en 1938, 1959, 1996 kaj 2010-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en parko sola, sed maldekstre estas ankaŭ statuo pri Gerardo. La fasado estas simetria, meze la turo iomete reliefas. Krom la enirejo estas videblaj 5 fenestroj. La navo finiĝas en kvarlatera absido, pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. Maldekstre sakristio aliĝas. Aurélia Németh kreis la skulptaĵojn.

Kermeso okazas en la 24-an de septembro.

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kulturo Irlando** (irlande ***Cultúr Éireann***, konata per ĝia anglalingva nomo angle *Culture Ireland*) estas la irlanda ŝtata agentejo establita por antaŭenigi kaj promocii irlandan arton internacie. Ĝi estis establita en 2005 kaj estas financita de la Departemento de Turismo, Kulturo, Arto, Gaeltacht, Sporto kaj Amaskomunikilaro. La instituto estas gvidita de dektri-membra estraro de direktoroj nomumitaj de la ministro. La celo de la instituto estas establi internaciajn kulturajn kontaktojn kaj antaŭenigi la disvastigon kaj ricevon de irlanda arto kaj kulturo. Tiucele, la instituto provizas irlandajn artistojn per financaj rimedoj. 

En marto 2006 estis ellaborita strategia papero ĝis 2010, en kiu estis difinitaj la ampleksaj linioj de la kulturpolitiko de la instituto. Ties buĝeto por 2010 estis €4.083m .

Specifaj aktivecoj de Kulturo Irlando inkluzivas:

* Financi irlandajn artistojn aŭ artajn organizaĵojn subteni irlandajn kulturajn aktivecojn de plejboneco
* Financi kaj faciligi irlandan partoprenon ĉe strategiaj internaciaj artaj eventoj
* Administri specialajn ('emblemajn') kulturajn kaj artismajn eventojn
* Konsili la Ministron por Arto, Sporto kaj Turismo pri internacia arto kaj kulturaj aferoj

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Arta Konsilio de Irlando
* Kulturo de Irlando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kulturo Irlando: Oficiala Retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851972
 |
**Daniela Hantuchová** [hantuĥovA] (n. Poprad, 23-a de aprilo 1983) estas slovaka tenisistino.

Ŝi naskiĝis en la urbo Poprad kaj loĝas hodiaŭ en Montekarlo, Monako. Ekde 1999 ŝi estas profesia tenisistino.

Ŝi akiris en 2002 la 5-an pozicion sur la monda ranglisto, ŝia plej alta notado. En 2002 ŝi ankaŭ estis 5-a sur la monda ranglisto por duobluloj. Ŝi estas dekstramana kaj havas duoblamanan mandorsan baton. En 2002 ŝi gajnis la WTA-premion por la plej plibonigita ludistino de la jaro.

2003 estis malforta jaro por ŝi. Oni asertis ke ŝi suferis pro nervoza anoreksio, sed ŝi mem deklaris ke tio estis pro la kreskinta premo post sia sukceso en 2002. Iom post iom ŝi sukcesis retrovi la vojon supren kaj ekde 2005 ŝi forte revenis. Interalie ŝi en 2005 kune kun la samlanda tenisisto Dominik Hrbatý gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj. En 2007 por la unua fojo ŝi sukcesis atingi la "WTA Tour" ĉampionecojn.

Daniela Hantuchová en 2009
Kun Ai Sugyiama sur Roland Garros en 2006
Daniela Hantuchová en 2007

Eksteraj ligiloj
----------------

* http://www.danielahantuchova.com Arkivigite je 2009-12-04 per la retarkivo Wayback Machine - oficiala retejo

* Daniela Hantuchová en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Daniela Hantuchová en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 231066
 |
**Suda Italio** (itale *Mezzogiorno* [medzoĜORno]) estas la ekonomie malpli evoluiĝinta suda parto de Italio.

Geografia disvastiĝo
--------------------

Suda Italio precipe konsistas el la nuntempaj italaj regionoj, kiuj antaŭ la unuiĝo de Italio dum la jaro 1861 apartenis al la Reĝlando de la du Sicilioj: Temas pri la regionoj Abruzo, Moliso, Kampanio, Basilikato, Apulio, Kalabrio kaj Sicilio. Krome ankaŭ la historie de la Savoja dinastio regita insulo Sardinio apartenas al la regionego "Mezzogiorno".

Etimologio
----------

La itala termino, kiu konsistas el la vorteroj *mezzo* [MEdzo] "mezo" kaj *giorno* [ĜORno] "tago", estas la tiulingva vorto por "tagmezo". Laŭ la stato de la suno, kiu tagmeze sur la norda hemisfero de la tero troviĝas en la sudo, la vorto ĝenerale signifas la sudan direkton. Ene de Italio la vorto laŭ sia plej ofta uzo iĝis sinonimo por la sudo de la lando. Samsence ankaŭ la franca vorto "le midi" (tagmezo) en Francio uziĝas por la sudo de tiu lando.

Ekonomia dualismo
-----------------

En multaj landoj ekzistas ekonomiaj diferencoj inter unuopaj landopartoj, kaj en pluraj landoj norde de la Mediteranea Maro (inter alie en Hispanio) la nordo estas pli riĉa kaj la somere pli varmega kaj tial pli seka sudo pli malriĉa. Nur en Italio tamen la diferenco inter la industriiĝinta kaj ekonomie prospera nordo kaj agrikultura, malpli evoluiĝinta kaj ekonomie malprospera sudo estas tiom dualisme drasta.

Turismo
-------

Ĉi tiu parto de Italio simple allogas feri-serĉantojn kun la belega Amalfi-Marbordo kun ĝiaj etaj buntaj urboj de Portofino kaj Sorrento kaj perfektaj bluaĵoj de la maro. Ĉarma Kampanjo kun la ĉefurbo en Napolo, la naskiĝloko de picoj kaj grandiozaj maskeradoj, kaj la antikvaj ŝtonaj muroj de legenda Matera ankaŭ meritas vizitadon en la sudo.
Unu pli elstara parto de la suda parto de Italio estas la sunbrunigitaj mediteraneaj insuloj de Sicilio kaj Sardio. La plej alta vulkano en Eŭropo, la hejmurbo de Ar Archimedes, la antikva Valo de Temploj, kaj la ĉarmaj stratoj de la sicilia ĉefurbo Palermo estas la ĉefaj kialoj, kial vojaĝantoj iras al la sensacia insulo Sicilio. Sardio siavice povas plaĉi al ĉiuj per siaj elstaraj strandoj, blankaj veloj de elegantaj jakoj kaj grandiozaj montaj pejzaĝoj.

* Kategorio Suda Italio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Suda Italio en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)


1. ↑   Torism of Southern Italy (English). Theknowledgepassio. Alirita 2020-04-30.
**Giulio CERADINI** (naskiĝinta la 17-an de marto 1844 en Milano, mortinta samloke la 24-an de julio 1894 estis itala fiziologo.

Partopreninte batalojn de Giuseppe Garibaldi en Sicilio li studis medicinon en Pavio, Heidelberg (pro Hermann von Helmholtz) kaj Leipzig (por labori tie kun Carl Ludwig. Poste en 1873 fariĝis li profesoro pri fiziologio en Ĝenovo. De 1882 li vivis Milane nur por esploradi. Doktoriĝo lia estis estinta en aŭgusto 1868 en Palermo; de 1868 li laboris en la polikliniko de Milano.

Ceradini kontribuis gravege koncerne la funkcion de la koro, la morton per drono kaj per enveno de aaero en la venojn. En 1881 li inventis aŭtomatan bloksistemon por fervojoj kio estis premiita ĉe la Unua internacia elektrisma ekspozicio en Parizo.

Verkoj
------

* Der Mechanismus der halbmondformigen Herzklappen. 1872
* Della Morte da Sommersione e da Introduzione d’aria Nelle Vene. Esperienze e Considerazioni. 1873
* Il Meccanismo delle Valvole Semilunari del Cuore. 1873
* La scoperta della circolazione del sangue: appunti storico-critici. 1876
* Ricerche Critiche ed Esperimentali Intorno al Meccanismo della Circolazione del Sangue. 1876
* Block-Sistema Automatico. Memoria Astratta Dagli atti della Commissione d’Inchiesta sull’esercizio delle Ferrovie Italiane. 1881
* A proposito dei due globi Mercatoriani, 1541-1551; appunti critici sulla storia della geografia. 1894

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 3. Leipzig 1905, p. 840 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio kaj sciencaj agadoj
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Eugène FAILLETAZ** estis svisa komercisto kaj politikisto el la franclingva parto de la lando. Li naskiĝis la 8-an de marto 1873 en Ĝenevo kaj mortis la 21-an de junio 1943 en Chexbres-Puidoŭ en Kantono Vaŭdo. Li pasigis sian junecon en farmbieno en Essertines-sur-Rolle. En 1889 li translokiĝis al Laŭzano, kie li li faris komercan metilernado ĉe la Laŭzana kredit- kaj ŝparbanko. En 1892 li fariĝis komitatano de la Societo de la Junaj Komercistoj, kies prezidanto li estis en la jaroj 1894 kaj 1895 kaj dum multaj jaroj li redaktis la revuon de tiu-ĉi societo kun la titolo *Le Commerçant* [La Komercisto]. En 1901 li fariĝis sekretario de la Industria kaj Komerca Societo de Laŭzano kaj en 1912 ties prezidanto, kaj poste ankaŭ de la Vaŭda Unio de Komerco kaj Industrio kaj de la Vaŭda Komerca Ĉambro. De 1917 ĝis 1941 li estis deputita por la Vaŭdaj Radikal-Demokratoj en la Granda Konsilio kaj vicprefekto de Laŭzano inter 1923 kaj 1943. Failletaz ricevis diversajn honorigojn, inter kiuj troviĝis ankaŭ la medalo de la Honora Legio de Francio kaj la Leopolda Ordeno de Belgio.

Esperanton Failletaz lernis supozeble en la jaro 1902 aŭ 1903. En 1903 li akcpetis la unuan prezidantecon de Svisa Esperanto-Societo, oficon, kiun li tamen plenumigis nur ĝis 1904. Kvankam lia prezidanteco ne daŭris longe, "li lerte gvidis la unuajn paŝojn de l'juna SES" laŭdis Svisa Esperantisto. Pro siaj meritoj li elektiĝos honora membro de Svisa Esperanto-Societo.

Fontoj
------

* Universalaj Lingvoj en Svislando p. 301, 1087

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPrezidantoj de Svisa Esperanto-Societo |
| --- |
| Eugène Failletaz • Joseph Feierabend • Friedrich Schneeberger • René de Saussure • Eduard Stettler • Jakob Schmid • Emma Chenevard • Petro Schacht • Jean Wenger • Edmond Privat • Eduard Stettler • Rudolf Gottlieb Maeder • Georg Rotach • William Perrenoud • Marcel Jaccard • Otto Walder • Jules Gilliard • Fritz Liechti • Werner Laederach • Hans Hermann • Lilly Schaerer • Bruno Graf • Erwin Zuber • Rudolf Schneebeli • René-William Perrenoud • David Buhlmann • Werner Laederach • Karl-Heinz Mischler • Daniel R. Muhlemann • Otto Walder • István Mórocz • Arthur Baur • Claude Gacond • Perla Martinelli • Dietrich Michael Weidmann • Mireille Grosjean | SES-logoSES-logo |

 |
**KFA** estas la siglo de la anglalingva nomo **Korean Friendship Association**, t.e. **Asocio por Amikeco kun (Nord-)Koreio**. Ĝia prezidanto estas la hispano Alejandro Cao de Benós.

Politike ĝi subtenas la linion de la reĝimo de la Korea Demokratia Popola Respubliko (KDPR) kontraŭ la vidpunktoj, kiujn ĝi opinias *usonaj* aŭ *usonecaj*.

Fondite en Hispanujo en 2000, KFA laboras kun la Komitato por Kulturaj Rilatoj kun Eksterlando de KDPR, la oficiala registara agentejo por kulturaj rilatoj de Nord-Koreujo, kun rolo simila al tiu de British Council aŭ Alliance Française, kvankam je multe pli malgranda skalo.

KFA ankaŭ subtenas kaj disvastigas ĉuĉean ideologion.

En 2004, anoj de KFA organizis en Nord-Koreujo Internacian Marŝon por la Paco kaj Reunuiĝo de Koreujo, apogante la reunuiĝon (aŭ reunuigon?) de ambaŭ Koreujoj, samkiel la politikon de la nordkorea reĝimo. La marŝon prezentas la dokumenta filmo *Friends of Kim* (*Amikoj de Kim*), de la nederlandaj reĝisoroj Raphael Wilking kaj Hans Van Dijk. Laŭ la recenzoj, la filmo last-instance prezentas realan bildon de Nord-Koreujo tre malsimilan de la optimismaj vidpunktoj de KFA.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio KFA (Koreujo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Malnova retejo de KFA en Esperanto
Koordinatoj: 35° 33′ 53″ N 45° 25′ 52″ O﻿ / ﻿35.56472 °N, 45.43111 °O﻿ / 35.56472; 45.43111 (mapo)

**Sulajmanija** (en kurda سلێمانی [latinigo; silêmanî]), arabe: السليمانية, latinigo *as-Sulaymāniyyah*), estas grandurbo en la oriento de la Kurdio (Iraka Kurdistano), malproksime de la Iran-Iraka landlimo. La urbo ĉiam estis centro de grandaj poetoj, verkistoj, historiistoj, politikistoj, akademiuloj kaj kantistoj, kiel ekzemple Nalî, Mehwî kaj Piramerd.

Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma gubernio Sulajmanija. Sulajmanija estas ĉirkaŭata de la Azmar Teritorio, Goizja Teritorio kaj Kaiŭan Teritorio nordoriente, la Barananaj Montoj sude kaj la Taslujaj Montetoj okcidente. La urbo suferas duonaridan klimaton kun tre varmaj kaj sekaj someroj kaj tre malvarmaj vintroj. Sulejmanijo estis historia ĉefurbo (el 1784 al 1850) de la kurda princlando de Baban, fondita de la otoman-kurda princo Ibrahim Pasha Baban. Ĝi havas 759 508 loĝanton.

Kulturo
-------

Sulajmanija estas la nura urbo en duda Kurdio kiu regule festas Mondan Muzikan Tagon. Dum ekskurseto al la urbo, ĵurnalisto laboranta por la BBC diris pri la klara kulturo de Sulaymaniyah la jenon: "Kulturo estas ege grava por la kurda popolo, precipe en Sulajmanija (سلێمانی ), sed ekzistas forta emo al okcidenta kulturo - modernigo kaj konsumismo - ekigite eble per la satelitajn televidojn, al kiuj ili havas aliron depost kiam la kurdoj tie komencis prizorgi siajn proprajn aferojn

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *Is the Paris of Iraq* "*Sulaimani city, on verge of economic collapse?*". Kurd Net – Ekurd.net Daily News, la 21-an de septembro 2016.
2. ↑  (en) "*Kurdistan diary: Day Three*". KurdishGlobe. la 28-an de oktobro 2006. Arkivite de la originalo, la 10-an de marto 2012.
Kütahya
**Kütahya** estas urbo en la okcidenta parto de Turkio, ĉe bordo de la rivero Porsuk, ĉe la piedo de monto kun mezepoka fortikaĵa ruino, ĉe ĉefvojo de la Marmora maro al Mezopotamio. La urbo apartenas al la samnoma provinco Kütahya kaj estas ties administra centro. La provinco kaj do ankaŭ la urbo Kütahya situas en la Egea regiono de la lando. En 2012 la urbo havis 224 898 loĝantojn, kun la aldonaj loĝlokoj en la urba distrikto *Kütahya merkezi* estis 248 054 loĝantoj.

* Koordinatoj: 39° 25′ N 29° 59′ O﻿ / ﻿39.417 °N, 29.983 °O﻿ / 39.417; 29.983 (mapo)Koordinatoj: 39° 25′ N 29° 59′ O﻿ / ﻿39.417 °N, 29.983 °O﻿ / 39.417; 29.983 (mapo)

Ĝi havis la nomon *Cotyaeum* dum la romia epoko, ĝia bonsorto dependis de la trafiko sur la komercaj vojoj. La bizancan urbon okupis la selĝuk-turkoj fine de la 11-a jarcento. Ĝi estis ĉefurbo de selĝuka emirejo Germijan inter 1302-1429, kiam ĝi fariĝis parto de la Osmana Imperio.

En la 16-a jarcento, ĝi estis grava centro de la osmana ceramika industrio kaj oni liveris de tie kahelojn kaj ŝtonajn ujojn al turkaj kaj muzulmanaj preĝejoj, moskeoj kaj aliaj konstruaĵoj. Ĝi malgraviĝis fine de la 19-a jarcento pro graviĝo de Eskiŝehir, sed ĝi iom revigliĝis kun la industria evoluo en la 20-a jarcento. Hodiaŭ tie funkcias sukeraj, ledaj, salpetraj kaj aliaj fabrikoj.

* Kütahya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kütahya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***La Monda Lingvo-Problemo***, ofte referencata ankaŭ per la mallongigo **LMLP**, estis internacia scienca revuo fondita en 1969 kadre de la laboroj de la Centro por Esploro kaj Dokumentado pri la Monda Lingvo-Problemo (CED), de Universala Esperanto-Asocio (UEA), por trakti pri la kultura, politika kaj ekonomia aspektoj de la lingvoj. La revuo reprezentis la emfazojn, kiujn donis al CED Ivo Lapenna kaj Humphrey Tonkin, la unuaj gvidantoj de la institucio. Ĝi aperis ĝis 1976, kaj en 1977 ĝi estis anstataŭita de la revuo *Language Problems and Language Planning* (LPLP).

La unua numero de LMLP aperis en januaro 1969. Ĝia unua redaktoro estis Victor Sadler, ĝis 1972. Poste la redaktoro estis Richard Wood, ĝis 1976. Ĝin eldonis la eldonejo Mouton, de Hago.

Eksteraj ligiloj
----------------

* CED ĉe UEA
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742180
 |
La **Ponto Infanto Dom Henrique** (en portugala: *Ponte Infante Dom Henrique*), ofte konata kiel **Ponto Infanto** (en portugala: *Ponte do Infante*), estas ponto super la rivero Douro, en norda Portugalio, kiu kunigas la urbon Porto kun Vila Nova de Gaia. Ĝi estas unu de la ses pontoj ekzistantaj en la urbo Porto. Tiu ponto estas supra laŭ rivero el la Ponto Don Luis la 1-a kaj malsupre el la Ponto Maria Pia.

Ĝi estis kompletigita en 2003, kaj eltenas vehiklan kaj piedirantan trafikon el Vila Nova de Gaia ĝis Centra Porto. La ponto estis konstruita por anstataŭi la supran nivelon de la Ponto Don Luis kiu estis fermita al la vehikla trffiko en 2003 por ebligi ĝian konverton en la Linio D de la Metroo de Porto.

La ponto havas totalan longon de 371 m kaj arkon de 280 m. La alto de la ponto estas 75 m super la rivero Douro, sed la alto de la arko mem estas nur 25 m super ĝia fundamento en la riverflanka klifo. Inspirita de alpaj pontoj Maillart, la arko de la ponto Infante estas unu el plek profundaj en la mondo laŭ la proporcio de alto kaj longo.

Referencoj
----------

1. ↑  "Infante Bridge". Arkivigite je 2023-10-02 per la retarkivo Wayback Machine HelloGuide Oporto. WEBMOMENT. Alirita la 19an de Januaro 2020.
2. ↑  "Infante D. Henrique Bridge". Structurae. Alirita la 13an de Aprilo 2020.
3. ↑   Adão-da-Fonseca, António; Millanes Mato, Francisco (Majo 2005). "Infant Henrique Bridge over the River Douro, Porto". Structural Engineering International. 15 (2): 85. doi:10.2749/101686605777963251. S2CID 111185970. Alirita la 13an de Aprilo 2020.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Infante Dom Henrique Bridge en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851702
 |

* Kategorio Ponto Infanto Dom Henrique en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Old Canterbury University ĉefkonstruaĵo, nun Christchurch Art Center
Universitata Observatorio de Monto John, apud lago Tekapo, NZ
La **Universitato de Canterbury** (maorie *Te Whare Wānanga o Waitaha*; postnominala mallongigo *Cantuar.* aŭ *Cant.* de *Cantuariensis*, la latina nomo por Canterbury) estas Nov-Zelanda universitato situanta en la Suda Insulo apud la urbo Kristkirko.

Historio
--------

La instituto estis fondita en 1873 kiel *Canterbury College*. Canterbury estas la nomo de la granda regiono laŭ la orienta marbordo de la norda parto de la Suda Insulo de Nov-Zelando. Ĝi estis la dua universitato en la lando. La unua universitato estis fondita en 1869 en Dunedin en la regiono Otago en la sudorienta parto de la Suda Insulo.

La strukturo de la universitato estis la sama kiel tiu de la Universitato de Kembriĝo kaj la Universitato de Oksfordo en Anglio. La universitato estis loĝigita en la centro de Christchurch, en konstruaĵoj en la klasika novgotika angla stilo. Inter 1961 ĝis 1975, la universitato translokiĝis al nova kampuso en la pli okcidenta distrikto de Ilam .

Organizo
--------

La universitato ofertas diplomojn pri homscienco, komerco,edukado, inĝenieristiko, arto, arbara inĝenierado, leĝo, muziko, socia laboro, paroladoterapio, scienco kaj sporta administrado, inter aliaj .

Ekzistas kvin fakultatoj, nomitaj:

* Kolegio de Arto,
* Kolegio de Eduko, Sano kaj Homa Evoluo,
* Kolegio de Inĝenieristiko,
* Kolegio de Scienco,
* Kolegio pri Komerco kaj Juro.

La universitato havas antaŭpostenojn ĉe Kaikoura, Cass, Westport kaj Harihari (Sud-Okcidenta lando), en la Snares Insuloj, en Antarkto, same kiel la plej gravan astronomian observatorion de Nov-Zelando ĉe *Mount John University Observatory* sur monteto sur Lago Tekapo en la Suda Insulo. Tiu observatorio estas grava centro de astro-turismo.

Eminentaj sciencistoj de ekster Nov-Zelando povas esti invititaj kiel alvojaĝantaj prelegantoj kun *Erskine Fellowship*. Por tiuj gastprelegantoj (ĉirkaŭ 70 jare) estas repagitaj vojaĝkostoj kaj trimonata loĝado.

Referencoj
----------

1. ↑  "The Star 04-05-17",  *issuu*.
2. ↑   University of Canterbury - At a Glance 2010. Arkivita el la originalo je 2012-03-29. Alirita 2023-07-20.
3. ↑   Shanghai Ranking-Universities. Arkivita el la originalo je 25 July 2021. Alirita 25 July 2021.
4. ↑  Erskine Fellows University of Canterbury

Vidu ankaŭ
----------

* Universitata Observatorio de Monto John

Eksteraj ligiloj
----------------

* Universitato de Canterbury en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Universitato de Canterbury en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* UC fajrero Arkivigite je 2014-07-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Canterbury kolegio kaj la Nov-Zelanda Universitato en Christchurch (artikolo de 1885 )


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829702
* GND: 55484-4
* LCCN: n79004220
* VIAF: 146564554
* ISNI: 0000000121791970
* NKC: uk2008425674 uk2008425675, uk2008425674
 |
La eksa bierfarejo en la Schiller-strato en Erfurto. Tramo kun reklamafiŝoj por la erfurta biero. La **Braugold Vertriebs GmbH & Co. KG** estis bierfarejo en Erfurto. Ĝi nombriĝis al la plej grandaj bierfarejoj de la Liberŝtato Turingio kaj estis intertempe eĉ la plej sukcesa marko tie.

Historio ĝis 1990
-----------------

Origine al la marko estis du bierfarejoj de la 19-a jarcento. Volkmar Döppleb estis aĉetinta du bierfarejetojn en la urbocentra strato *Große Arche* en 1822 kaj 1827. La unuiĝinta fabrikado transiris poste al la familio Baumann, kiu aĉetis en 1848 ankaŭ la bierfarejon *Schedel*. La dua branĉo fondiĝis de Christian Büchner per la akiro de la bierfarejo *Zur Lauenburg*. Sub lia estrado ekis la bierfarado sur nova loko en la Löber-antaŭurbo, proksime al la Urba parko. Tie oni faris bieron ĝis 2010.

En 1920 la Baumann-anoj aĉetis la bierfarejon Büchner kaj unuigis la du branĉojn. Samtempe oni kunfandiĝis kun la en Lepsiko fare de Carl Adolf Riebeck fondita bierfarejo *Riebeck Brauerei AG*. En la nove kreita grandbierfarejo oni produktis en 1921 ne malpli ol 100.000 hektolitrojn da biero. Post la Dua mondmilito la bierfarejo iĝis popolproprieta entrepreno. En 1956 la bierfarejo ricevis ankaŭ sian nunan nomon *Braugold*. En 1967 komenciĝis la produktado de la ĝis nun plejmulte vendata speco, nome de *Braugold Pilsner Spezial*. En 1969 oni unuigis 9 diversajn bierfarejojn en la erfurta distrikto sub la nomo *VEB Getränkekombinat Erfurt* kun sidejo kaj gvidado de la kombinato en Erfurto.

Post 1990
---------

Post la Turniĝo unue transprenis la bierfarejon la privata bierfarejo *Licher*. En 1996 engaĝiĝis sin la posteuloj de la pli frua posedanto, la Riebeck-grupo, kiu tiutempe posedis ankaŭ la bierfarejon en Eisenach kaj la *Wernesgrüner Brauerei* en Steinberg. La 1-an de januaro la trinkaĵfarad-grupo *Waldhoff* transprenis la erfurtan bierfarejon.

En aŭtuno 2010 oni ĉesigis la produktadon en la erfurta entrepreno krom la miksado de la bierspicoj por la 7 Braugold-bierspecoj. La entrepreno evidente estis tro malmoderna por bierfari sen deficito. La bierfarado nun iĝis en bierfarejo de Brunsvigo.

Sur la iama grundo de la bierfabriko baldaŭ estos loĝejoj taŭgaj por maljunuloj, sed ankaŭ loĝejoj por studentoj, eble ankaŭ gastejo kun eta bierfarejo. Dum 2013 fariĝis la reenkonstruo de la konstruoj, kiuj ne estas monumentprotektitaj.

Subnotoj
--------

1. ↑  Raporto en la *Allgemeine Hotel- und Gastronomie-Zeitung*, aprilo 2000.
2. ↑  Anonco en la taggazeto *Ostthüringer Zeitung* de la 22-a de novembro 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bierfarejo Braugold en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la bierfarejo.
* Historiaj bieretiketoj de la bierspecoj.
La **Tojgenoj**  aŭ  **Tougenoj** (latine *Toygenes / Tougeni*, greke Τωϋγενοί [Tōjgenoj]) estis unu el la kvar subgrupoj (*pagi*) de la kelta tribo helvetoj.

Historio
--------

keltaj kaj raetaj setlejoj dum la 1-a jarcento antaŭ Kristo en la teritorio de nuna Svislando
La setla teritorio de tojgenoj ne plu ekzakte konatas, sed pli malpli ĝi limigeblas al la nuntempa okcidenta Svislando. 

Probable la etna nomo en la gaŭla lingvo signifas "hakilaj homoj" (komparu en la irlanda lingvo la vorton *tuag* por "hakilo").

Historie signifan rolon la tojgenoj kaj la tigurinoj ekhavis kun la cimbroj, kiun kiuj ili fine de la 2-a jarcento antaŭ nia erao kadre de la "cimbraj militoj" kontraŭ la romia armeo detruis multajn setlejojn en suda Gaŭlio. En la jaro 107 a.K. ili atingis la teritorion de la etno *volcae* en la sudo de nuntempa Francio kaj sub la ĉefeco de *Divico* venkis la romian armeon de konsulo Lucius Cassius Longinus kaj lia legato ("sendito") Lucius Calpurnius Piso Caesoninus. Lucius Cassius estis mortigita kune kun la plejparto de la romiaj soldatoj de la cimbroj, kiuj krome prenis romiajn ostaĝojn kaj devigis la malliberulojn sub la jugon, kiel dokumentigis Cezaro. En la kroniko *Periochae* de Tito Livio tiu epizodo ne menciiĝas. La ekzakta loko de la batalo ne plu estas konata, sed ĝi plej probable okazis en la valo de la rivero Garonne apud Agen, tial ke oni komune nomas ĝin la "batalo de Agen". En Orange la tojgenoj kune kun la aliaj triboj en 105 aK denove venkis alian romian armeon. Ne klaras ĉu la tojgenoj plu restis kun la cimbroj kaj kune kun ili estis neniigitaj en 102 antaŭ nia erao kadre de la batalo de Vercellae en norda Italio, aŭ ĉu ili restis en la teritorio de nuna suda Francio, kaj iom post iom kulture integriĝis en la lokan loĝantaron.

Notoj
-----

1. ↑   Tito Livio (Titus Livius)): *Periochae* 65
Pri la komunumo
---------------

**Härkingen** estas komunumo en la distrikto Gäu en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1340 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Härkingen situas en la Svisa Mezlando en la ebenaĵo sude de la rivero Dünnern. Al la komunumo apartenas krom la ĉefa vilaĝo la setlejo Usserdorf sude de la kernvilaĝo kaj la izilita setlejo Usserban ĉe la vojo al Fulenbach en la sudo de la komunumo. Tra la vilaĝo centro fluas la kanaleto *Chrebskanal*.

Trafiko
-------

Härkingen situas ĉe la kantona vojo 268.1 de Kestenholz al Olten. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio al Olten respektive al Kestenholz. En la nordo de la komunumo situas la grava aŭtovojtriangulo Härkingen de la svisa aŭtovojo A1 kaj la svisa aŭtovojo A2. La plej proksima alveturejo al la aŭtovojo situas 2 kilometrojn norde en Egerkingen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Härkingen limas en nordo al Egerkingen, en oriento al Gunzgen, en sudo al Fulenbach, kaj en okcidento al Neuendorf.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Härkingen datiĝas el la jaro 1080 kiel *Härichingen*. Dum mezepoko Härkingen estis tribunala loko kaj centro de la samnoma grafejo. En la jaro 1402 Härkingen estis vendita al Soloturno. La konstruo de la aŭtovojo en la 1960-aj jaroj kondukis al granda kresko ekonomia kaj de la loĝantaro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erich Schenker*: *Härkingen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-02-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Härkingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Härkingen en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Härkingen

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Härkingen** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Katolika preĝejoKatolika preĝejo
* Vilaĝeniro, maldekstre ChrebskanalVilaĝeniro, maldekstre *Chrebskanal*
* VilaĝeniroVilaĝeniro
* Gastejo zum PflugGastejo zum Pflug
* FajrobrigadejoFajrobrigadejo
* TrafikcirkloTrafikcirklo
* Vilaĝa stratoVilaĝa strato
* ViandovendejoViandovendejo
* ĜardencentroĜardencentro

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Gäu |
| --- |
| Egerkingen  •  Härkingen  •  Kestenholz  •  Neuendorf SO  •  Niederbuchsiten  •  Oberbuchsiten  •  **Oensingen**  •  Wolfwil |  |

 |
La **Bodoa Lingvo** estas Tibeto-birma lingvo parolata de la bodoa popolo de nordorienta Barato kaj Nepalo. La lingvo estas iu el la oficialaj lingvoj de la barata ŝtato Asamo, kaj estas iu el 22 konstituci-statusaj lingvoj laŭ la konstitucia en Barato.

Klasifiko kaj parencaj lingvoj
------------------------------

La bodoa lingvo, branĉo de la tibeto-birma familio de lingvoj estas riĉa lingvo. Ĝi estas grava lingvo de la bodoa grupo en la Asam-birma grupo de lingvoj. Ĝi kunhavas iujn komunajn trajtojn de vortprovizo, fonologio, morfologio kaj sintakso kun aliaj fratinaj lingvoj de la bodoa grupo. 

Ĝi proksime parencas al la Dimasa lingvo de Asamo kaj la Garoa lingvo (grt) de Meghalaya. Ĝi ankaŭ estas tre proksime parenca lingvo de la kokboroka lingvo (trp) parolata en Tripura.

Historio
--------

En la postsekvoj de la socio-politika vekiĝo kaj movado lanĉita de bodoaj organizaĵaj ekde 1913, la lingvo prezentiĝis kiel perilo de instruado (1963) en la elementaj lernejoj en bodoaj areoj. Aktualtempe, la bodoa lingvo servas kiel perilo de instruado ĝis la meza nivelo kaj kiel asocie oficiala lingvo en la ŝtato Asamo. La lingvo jam atingas pozicion fieran kun la malfermo de la post-bakulaŭra (?) (en:*postgraduate*) kurso en la bodoaj lingvo kaj literaturo en la Universitato de Guwahati en 1996. la bodoa lingvo havas la krediton havi grandan nombron da libroj poeziaj, dramaj, novelaj, romanaj, biografiaj, vojaĝaj, porinfanaj, kaj beletro-kritkaj.

Dialektoj
---------

La ĉotea, la meĉa. 
Parenca al la dimasa, tripura, lalunga, kaj bodoa lingvoj.

Skriba sistemo
--------------

La lingvo oficiale skribatas per la nagaria skribo, sed ĝi ankaŭ havas longan historion uzi la romiidan skribon. Iuj esploristoj jam sugestas ke la lingvo originale uzis nun perditan skribsistemon nomitan Deodhai.[*mankas fonto*]

Vidu ankaŭ
----------

* Bodoa popolo
* Bodo Sahitya Sabha
* Kokboroka lingvo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Abley, Mark (2006) *The Verbs of Boro Arkivigite je 2020-12-22 per la retarkivo Wayback Machine*, Lost Magazine Arkivigite je 2021-01-26 per la retarkivo Wayback Machine, March 2006
* Bodoland.org Arkivigite je 2010-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Boro Language Arkivigite je 2005-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
Monumento al la viktimoj de la Armena Genocido en Larnaka, Kipro
Nareg-lernejo en Nikozio
**Armenoj en Kipro** aŭ armenaj-kipranoj estas etnaj armenoj de Kipro. Armenaj-kipranoj formas komunumon el proksimume pli ol 3.500 homoj sur la insulo (inkluzive de kelkaj ne-kipraj armenoj, plejparte de Armenio kaj Libano), plejparte koncentritaj en la ĉefurbo Nikozio, sed ankaŭ kun komunumoj en Limasolo kaj Larnaka, kie ili havas preĝejojn, lernejojn kaj klubojn. Ekzistas ankaŭ malgranda armena komunumo en Pafos (ĉiuj ili origine el Armenio). La armena Prelato de Kipro estas establita en Nikozio. Laŭ la Konstitucio de Kipro (1960), kune kun la maronitoj kaj la latianoj, ili estas agnoskataj kiel "religia grupo" kaj estis donita al ili la deviga elektado aparteni al unu el la du dominaj komunumoj, la grek-kipra aŭ la turka-kipra. En la referendumo de novembro1960, ili elektis aparteni al la grek-kipra komunumo. Armenaj-kipranoj estas reprezentitaj fare de elektita reprezentanto en la Domo de Reprezentantoj. En majo 2006, la reprezentanto estas Vartkes Mahdessian, eminenta komercisto de Nikozio.

Propraĵoj
---------

Armenaj bazlernejoj en Kipro estas nomitaj "Nareg" en memoro pri monaĥo kaj filozofo Krikor Naregatsi. Ekzistas unu Nareg-lernejo en Nikozio, unu en Larnaka kaj alia en Limasolo, ĉio sub la aŭspicio de la komisiono de la armenaj lernejoj kaj en kunlaboro kun la Armena Prelato de Kipro kaj la armena reprezentanto. En Nikozio, Nareg-Lernejo ankaŭ funkcias kiel gimnazio. Ĉiuj tri lernejoj estas najbaraj al la lokaj preĝejoj.

Armenoj havas tri tombejojn en Nikozio, unu en Larnaka (establita en 1923) kaj unu en Limasolo (establita en 1960). Ekzistis ankaŭ malgranda armena tombejo en la turk-okupata urbo Famagusto (establita en 1967), kiu ne estas nuntempe alirebla.

Amaskomunikiloj
---------------

Nuntempe (12.2010), ekzistas du armenaj-kipraj gazetoj, *Arcakank* (establita en 1995) kaj *Azad Tsayn* (establita en 2003). Arcakank havas ĝian propran retpaĝon. La armena Prelato eldonas la ĉiumonatan Keghart-novaĵleteron ekde 1997, dum la oficejo de la armena reprezentanto eldonas la tri-monatan novaĵleteron Lradou ekde 2006;

Ekzistas ankaŭ la semajna gibrahayer.com, eldonita ĉiun merkredon ekde 1999, kun la plej granda parto el ĝia enhavo en la angla. Unu-hora armena radioprogramo ankaŭ estas dissendita per CyBC2 inter 17:00-18:00; la unua-radia elsendo en la armena okazis en 1953.