**Eli Cohen** (hebree אלי כהן) (Aleksandrio, Egiptio, la 26-an de decembro 1924 - Damasko, Sirio, la 18-an de majo 1965) estis fama israela spiono. Eli Cohen estas rekonita kiel unu el la plej sukcesaj spionoj de modernaj tempoj.

Vivo
----

Eli Cohen en sia loĝejo en Damasko.
Naskita en Aleksandrio, Egiptio, de siriaj judaj gepatroj el Alepo , li kontribuis al por-israelaj agadoj en sia lando en la 1950-aj jaroj, sed la plej grava parto de lia kariero komenciĝis kiam li estis rekrutita de israela armea spionservo en 1960. Li ricevis falsan identecon kiel siria arabo revenanta al Sirio vivinte en Argentino. Por establi sian alibion, Cohen vojaĝis al Argentino en 1961 kaj la sekvan jaron li translokiĝis al Damasko. Dum la venontaj malmultaj jaroj, uzante la nomon *Kamel Amin Tsa'abet* (arabe كامل أمين ثابت ofte prononcita Sa'bet aŭ Ta'bet), Cohen akiris la fidon de diversaj siriaj armeaj kaj registaroficistoj, kaj sendis spionmesaĝojn al Israelo per radio, sekretaj leteroj kaj foje vizitante Israelon persone.

Lia plej fama atingo estis lia vojaĝo al la siriaj fortikaĵoj de la Golano. En 1964 ĝia kontrolo estis transdonita al la Mosado kiel parto de la reorganizo aranĝita en la israelaj spionsistemoj.

En januaro 1965 li estis trovita ruĝmana fare de sovetiaj fakuloj sendantaj radiomesaĝojn kaj pro tio li estis kondamnita pro spionado. Malgraŭ internaciaj klopodoj por Sirio por ŝanĝi la mortkondamnon, inkluzive de tiu de papo Paŭlo la 6-a , li finis esti publike pendigita sur Placo Marjah en Damasko. Lia korpo estis pendigita dum ses horoj, kun afiŝo priskribanta liajn "krimojn" kaj lian "servon al la malamiko" .

Ĝis nuntempe, aktuale al 2023, Sirio rifuzas resendi la restaĵojn de Eli Cohen al sia familio por entombigo en Israelo .

Atingoj
-------

Eli Cohen, publike pendumita en Marjeh Placo, Damasko, la 18-an de majo 1965
Cohen amikiĝis kun altrangaj generaloj. Post kiam Hafez al Asad iĝis ĉefministro, Eli Cohen estis konsiderita ebla kandidato por siria vicministro pri defendo.

Kvankam la rakonto povas esti apokrifa, multaj diras ke Cohen sugestis ke eŭkaliptoj estu plantitaj ĉirkaŭ siriaj armeaj bunkroj kaj bombokanonoj sur la Golan-altaĵoj kiuj estis direktitaj kontraŭ Israelo. Laŭ tiu maniero, Cohen argumentis ke tiuj arboj disponigus naturan kovron por la antaŭpostenoj. Post kiam tiu sugesto estis aranĝita fare de la siria militistaro, Cohen plusendis tiujn informojn al Israelo, kies aviadiloj - utiligante tiujn lastatempe plantitajn arbojn kiel gvidilon - facile detruis la plej multajn el la bazoj dum la Sestaga milito .

Cohen ankaŭ eksciis pri grava sekreta siria plano havi tri vicojn da bunkroj kaj bombokanonoj unu apud la alia por trompi la israelan militistaron, kiu nur scius pri unu samtempe.

Dum en Sirio, Eli Cohen povis kolekti ampleksajn informojn pri Siriaj aerarmeaj pilotoj, inkluzive de iliaj realaj nomoj kaj kodoj kaj informoj pri iliaj familioj. Laŭ lia frato kaj kolego Maurice Cohen, la siria celo de Eli Cohen estis tria en linio por iĝi Prezidanto de Sirio kiam li estis malkovrita .

Heredo
------

Memoraĵo por Eli CohenMemoraĵo por Eli Cohen ĉe Ĝardeno de la Malaperintaj Soldatoj sur Monto Herzl en Jerusalemo.
Li estas konsiderita heroo en Israelo ĉar liaj spionatingoj estis decida faktoro en la rezulto de la Sestaga Milito. La libro *Spiono kiu venis el Israelo* verkita de israela ĵurnalisto Ben Dan, rakontas lian ateston de lia rekrutado en la israelan sekretan servon ĝis la maniero kiel li akiris la amikecon kaj fidon de la siria ĉefkomando, li estas finfine malkovrita kaj prenita al juĝo kie li estas kondamnita al morto. La filmo *The Impossible Spy* baziĝas sur lia vivo. En 2019, Netflix publikigis miniserion bazitan sur lia vivo titolita *The Spy* (angle por *La Spiono*) kaj ĉefrola Sacha Baron Cohen (Borat) en la rolo de Eli Cohen .

Li estas honorita ĉe la Internacia Spiona Muzeo en Vaŝingtono.

Referencoj
----------

1. 1 2  "The Spy fare de Netflix : Eli Cohen's Sorga Rakonto, Israela elusiva spiono revivigita en miniserialo". *BBC News World*. la 15-an de septembro 2019. Prenite la 23-an de septembro 2019 .
2. ↑
3. ↑  "La Nekredebla Spiono Eli Cohen[*rompita ligilo*]". *RADIOJAI*. la 24an de decembro 2018. Prenite la 23-an de septembro, 2019 .
4. ↑  La rakonto de Elie Cohen: egipta naskita judo kiu iĝis la plej granda spiono de Israelo
5. ↑  Israelo reakiras la horloĝon de Eli Cohen, la spiono ekzekutita en Sirio
6. ↑  "Hodiaŭ en la juda historio / Naskiĝis Eli Cohen, la spiono kiu sukcesis enfiltri Sirion". *AJN*. la 26an de decembro 2018. Prenite la 23-an de septembro, 2019 .
7. ↑  "Eli Cohen: The Israeli 007". *radiosefarad.com*. Prenite la 23-an de septembro, 2019 .
8. ↑  "Nekredebla spiono nomita Eli Cohen[*rompita ligilo*] ". *RADIOJAI*. la 15-a de aprilo 2019. Prenite la 23-an de septembro, 2019 .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eli Cohen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la vidvino de Cohen petas liajn restaĵojn esti revenita Israel National News
* la parolado de PM ĉe la ceremonio markanta 40 jarojn ekde la morto de Eli Cohen Israela Ministerio de Fremdaj Aferoj
* Nia homo en Damasko: Eli Cohen de benita memoron, Ekspozicio en la Arkivoj de la IDF kaj ĉe la Defendaj & Establaĵoj Arkivigite je 2019-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* La Eli Cohen Dosieroj
* Eli Cohen, momentoj post la ekzekuta parto 1
* Eli Cohen, momentoj post la ekzekuta parto 2, enhavanta videofilmon de la Associated Press arkivoj, 1965
* Eli Cohen spiono de Mosado @J-grit.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816304
* GND: 119183609
* LCCN: n50027561
* VIAF: 816182
* ISNI: 0000 0000 6674 4572
* SUDOC: 050575716
* BNF: 167636197
 |