**Danbury** estas la sepa plej granda urbo en Konektikuto en Usono, kun proksimume 87 642 loĝantoj en 2020. La urbo situas proksimume 80km nordoriente de Novjorko.

Danbury estas nomita la "Ĉapelurbo" ĉar ĝi estis la centro de la usona ĉapelindustrio en la 19-a kaj fruaj 20-a jarcentoj. La mineralo Danburito estas nomita laŭ Danbury, dum la urbo mem estas nomita laŭ la urbo Danbury en Essex, Anglio .

Danbury estas hejmo de Danbury Hospital, Western Connecticut State University, Danbury Fair Mall kaj Danbury Municipal Airport. En novembro 2015, USA Today vicigis Danbury kiel la dua plej bona urbo por vivi en Usono.  En April 2021 la revuo WalletHub vicigis Danbury kiel la deka plej diversa urbo en Usono, la plej diversa urbo en Nov-Anglio, kaj la tria plej diversa urbo en metropolitena Novjorko (post Jersey City kaj New York ). La rangotabelo rilatas al sociekonomia, kultura, ekonomia kaj religia diverseco.

Historio
--------

Danbury (1875)
Danbury estis ekloĝigita fare de eŭropanoj en 1685, kiam ok familioj translokiĝis al ĝi de la Norwalk kaj Stamford areo. La nuna nomo de la setlejo estis anoncita de la loka tribunalo en oktobro 1687. En la sama tempo, komisiono estis establita por desegni la limojn de la nova urbo .

Dum la Usona Milito de Sendependeco, Danbury estis grava armea provizdeponejo por la Kontinenta Armeo. La urbo estis grave difektita de la brita armeo la 26-an de aprilo 1777, kaj multaj el ĝiaj loĝantoj estis mortigitaj aŭ vunditaj .

En 1835, estis decidite konstrui fervojajn trakojn en la urboregiono, sed la plenumo estis prokrastita pro manko de buĝeto. Poste, la fervoja linio estis inaŭgurita en 1852. En tiu tempo, ekskursoj de proksimume 75 minutoj estis faritaj al Norwalk.

La 31-an de januaro 1869, la loka digo kolapsis kaj frosta akvo inundis la urbon. Tiu inundo kaŭzis la morton de proksimume 11 homoj ene de 30 minutoj, kaj kaŭzis grandan difekton en domoj kaj bienoj. 

En 1928, flughaveno estis establita proksime de la urbo, kiu poste iĝus la Danbury Municipa Flughaveno (ICAO KDXR). En la sama jaro, alia digo estis konstruita proksime de la urbo kiel akvoenergioinstalaĵo. Tiu digo kaŭzis la kreadon de la plej granda lago en Konektikuto - Candlewood Lake (kies suda parto estas en Danbury).

Dum la Dua Mondmilito, la Danbury Federal Penitentiary estis unu el multaj ejoj uzataj por malliberigi junajn virojn kiuj esprimis konsciencecan obĵeton al militservo. Tiam unu el ses malliberigitoj en usonaj federaciaj malliberejoj estis militrifuzanto, kaj la malliberejoj estis subite plenigitaj kun grandaj nombroj da kleraj viroj kaj aktivuloj .

La originala kaj difektita lenso de la Kosmoteleskopo Hubble estis fabrikita en Danbury de la optika firmao Perkin-Elmer en 1979-1981. Ĉi tiu lenso estis produktita malĝuste, kaj la eraro estis malkovrita nur en 1993.

En aŭgusto 1988, revuo Money vicigis Danbury kiel unu el la plej bonaj urboj por vivi en Usono. Ĉi tio estas ĉefe pro malalta krimonivelo, bonaj lernejoj kaj la loko de la urbo .

Loka ĉapelindustrio
-------------------

Ĉapelproduktado komenciĝis en Danbury eĉ antaŭ la Usona Revolucio. La unua ĉapelbutiko estis establita en 1780. Antaŭ 1800, Danbury jam produktis proksimume 20,000 ĉapelojn ĉiujare, pli ol iu alia urbo en Usono.  En 1859, miliono kaj duono da ĉapeloj estis produktitaj ĉiujare. En 1887, tridek fabrikoj produktis kvin milionojn da ĉapeloj jare.  En 1880, laboristoj en multaj fabrikoj kuniĝis por antaŭenigi siajn rajtojn. Dum jardekoj, okazis multaj kolizioj kaj strikoj inter la laboristoj kaj la fabrikposedantoj. En 1904 Danbury jam produktis 24% de la ĉapeloj en Usono. La industrio komencis malfortiĝi en la 1920-aj jaroj, ĝis la lasta fabriko por produktado de ĉapeloj estis fermita en 1987.

Demografio
----------

Estas laŭtakse ke la loĝantaro de Danbury en 2015 estis 84,657. Laŭ la censo (2010), proksimume 80,893 homoj vivis en la urbo en 29,046 domanaroj (mezumo de 2.73 homoj per domanaro). 44.1% de la loĝantaro parolis alian lingvon ol la anglan hejme. La loĝdenso estas 1,921.4 loĝantoj je kvadrata mejlo. 6.7% de la loĝantaro estis sub la aĝo de 5, kaj 21.1% estis sub la aĝo de 18. 11.1% de la loĝantaro estis 65 jarojn aĝaj aŭ pli maljunaj. 50.9% de la loĝantaro estas virinoj.

La enspezo per kapo en Danbury estas $31,411. 11.1% vivis sub la malriĉec-lineo. La meza malneta monata rento estas $1,269. En 2015, la mezvalora revenuo per domanaro en la urbo estis proksimume $66,676. 

Multaj loĝantoj de la urbo estas de portugala kaj brazila origino. En lumo de tio, ekzistas multe da komunikado kaj elsendita kaj presita en la portugala. La rasa konsisto de la urbo estas la jena :

* 68,2% estas blankulaj
* 25,0% hispanidoj
* 7.2% afrik-usonanaj
* 0,40% indianoj
* 6,8% azianoj
* Malpli ol 0,10% pacifika indiĝenoj
* 7.6% de aliaj rasoj
* 4.5% de du aŭ pli da rasoj

Ekonomio
--------

En 2016, la laborantaro de Danbury estis ĉirkaŭ 79,400 dungitoj. 12,200 (15.4%) el ili laboris en industrioj. 67,200 (84.6%) el ili laboris en servoprovizaj industrioj inkluzive de: komerco, transporto kaj servoj (17,300), profesiaj kaj komercaj servoj (9,400), libertempo kaj gastamo (7,300), la publika sektoro (10,200) kaj aliaj lokoj (23,000). En novembro 2016, la senlaboreca procento en Danbury estis 3.0%, komparite kun 3.7% en Konektikuto kaj 4.6% en Usono. 

La plej elstaraj dungantoj en la urbo estas Boehringer Ingelheim, United Technologies, la loka universitato, same kiel la loka sansistemo, registaro kaj edukaj sistemoj .

Politiko
--------

La urbestro estas elektita unufoje ĉiujn du jarojn kaj gvidas 21-membran konsilion. El tiuj, sep estas elektitaj fare de ĉiuj loĝantoj de la urbo, kaj 14 estas elektitaj en sep balotdistriktoj (du de ĉiu distrikto). La nuna urbestro estas Dean Esposito de la Respublikana Partio. La nuna urbodelegitaro konsistas el 14 respublikanoj kaj 7 demokratoj. 

La Danbury-areo estas reprezentita en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj fare de la membro de la Demokrata Partio, Jeanne Hayes.

En la jaroj 1972-1992, la loĝantoj de la urbo ĉiam voĉdonis por la kandidato de la Respublikana Partio en la prezidant-elektoj de Usono. Ekde 1996, la plimulto de la loĝantoj de la urbo ĉiam voĉdonis por la kandidato de la Demokrata Partio.

Galerio
-------

* הרחוב הראשי בעיר, 1907La ĉefstrato en la urbo, 1907
* מפעל כובעים בדנברי, 1912 (משוער)Danbury Hat Factory, ĉ. 1912
* בית חרושת לכובעים, 1911Ĉapelfabriko, 1911
* תחנת הרכבת המקומית, 1910La loka stacio, 1910

Referencoj
----------

1. ↑  Eno, Joel N. (1903). "The Nomenclature of Connecticut Towns". *The Connecticut Magazine*. Vol. 8, no. 11. p. 331. OCLC 1015837896. Archived from the original on October 1, 2023. Retrieved March 17, 2018.
2. ↑  "America's 50 best cities to live in",  *USA Today*, November 5, 2015.
3. ↑  "Danbury Among Most Diverse Cities In US: Report",  *Danbury, CT Patch*, April 22, 2021.
4. ↑   A Student's Guide to Danbury, Connecticut (November 4, 2009). Arkivita el la originalo je December 15, 2010. Alirita January 2, 2011.
5. ↑  Paula D. Hunt, "Sybil Ludington, the Female Paul Revere: The Making of a Revolutionary War Heroine." *New England Quarterly* (2015) 88#2, pp. 187–222, quote p 187 online (el Retarkivo {{{1}}})
6. ↑  Tucker, Abigail, "Did the Midnight Ride of Sibyl Ludington Ever Happen?",  *ĵurnalo Smithsonian*, March 2022.
7. ↑  Eschner, Sybil, "Was There Really a Teenage, Female Paul Revere?",  *ĵurnalo Smithsonian*, April 26, 2017.
8. ↑  Danbury Museum and Historical Society Timeline. Arkivita el la originalo je May 13, 2011. Alirita January 2, 2011.
9. ↑  Danbury Museum and Historical Society Kohanza Disaster. Arkivita el la originalo je May 13, 2011. Alirita January 2, 2011.
10. ↑  D'Emilio, John.  (2003) *Lost Prophet: The Life and Times of Bayard Rustin*. New York: Simon and Schuster. ISBN 0684827808.
11. ↑  Kosek, Joseph Kip.  (2009) *Acts of Conscience: Christian Nonviolence and Modern American Democracy*. New York: Columbia University Press. ISBN 9780231144186.
12. ↑  Bennett, Scott H..  (2003) *Radical Pacifism: The War Resisters League and Gandhian Nonviolence in America, 1915–1963*. Syracuse: Syracuse University Press. ISBN 0815630034.
13. ↑  Richard Eisenberg and Debra Wishik Englander (August 1, 1988). "The Best Places to Live in America in our second annual rating of 300 U.S. areas, the Northeast and California score best – though a New Jersey city is last". *Money Magazine*. Archived from the original on May 14, 2011. Retrieved January 16, 2011.
14. ↑   [[[:Ŝablono:NRHP url]] National Register of Historic Places Inventory--Nomination Form: P. Robinson Fur Cutting Company] (1982-10-15).
15. ↑  Devlin, William E..  (1984) *We Crown Them All*. Windsor Publications, Inc.. ISBN 0-89781-092-9.
16. ↑   Race, Hispanic or Latino, Age, and Housing Occupancy: 2020 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File (QT-PL), Danbury city, Connecticut. United States Census Bureau. Arkivita el la originalo je May 23, 2022. Alirita August 13, 2021.
17. ↑   Comprehensive Annual Financial Report. City of Danbury, CT. Arkivita el la originalo je February 19, 2017. Alirita 25 February 2017.
18. ↑   Comprehensive Annual Financial Report, City o Danbury. City of Danbury, CT. Arkivita el la originalo je November 28, 2021. Alirita 27 November 2021.
19. ↑   City of Danbury, Connecticut – City Council. City of Danbury, Connecticut. Alirita April 9, 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Muzeo de Danbury


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850793
* GND: 7749360-6
* VIAF: 134330107
* NKC: ge1122938
 |