recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gravaj verkoj de Weyrauch. **Wolfgang WEYRAUCH**, pseŭdonime por: *Joseph Scherer*, (naskiĝinta en la 15-a de oktobro 1904 en Kenigsbergo, mortinta en la 7-a de novembro 1980 en Darmstadt) estis germana verkisto.

Vivo
----

Post la frekvento de la frankfurta aktorlernejo li ludis sur la Urbaj scenejoj de Münster kaj Bochum antaŭ ekstudi en Frankfurt kaj Berlino germanistikon, latinidajn lingvojn kaj historion. Poste li laboris kiel redaktoro kaj lektoro che berlinaj eldonejoj (de 1950-58 ĉe *Rowohlt*). Li estis fondanta membro de Gruppe 47. Ekde 1959 li plu estis nur verkisto.

Karaktero verkara
-----------------

Liaj literaturaj stileksperimentoj orientiĝas pri la verkoj de Bertolt Brecht kaj Alfred Döblin. Ekzemplon donas pro tio i.a. la poemokolekto *Die Spur* (1963). La temoj estas memoro kaj memorigo de la reĝimo nacisocialisma kaj la vetarmado de la Malvarma milito, kion montras la poemoj *Lidice und Oradour* kaj *Atom und Aloe* el la kolekto *Gesang, um nicht zu sterben* (1956).

Ankaŭ liaj radiaj dramoj havas humanismajn idealojn. La plej konata el ĉ. 40 sondramaĵoj estas *Die japanischen Fischer* (1955), parabolo pri la malrapida morto de la homaro per la forto de la atombombo.

Krome li verkis eseojn por priskribi siajn proprojn - ne malofte radikajn-agresemajn poetikajn teoriojn (*Mein Gedicht ist mein Messer*, 1955; *Ein Gedicht – was ist das*, 1980). Aliaj verkoj estas: *Der Main. Eine Legende* (1934), *Auf der bewegten Erde* (1946) kaj *Mein Schiff, das heißt Taifun* (1959). Per sia antologio *Tausend Gramm* (1949) li grave kontribuis al la perado de germana literaturo de post 1945.

Premioj
-------

* 1962 Hörspielpreis der Kriegsblinden
* 1972 Johann-Heinrich-Merck-Ehrung der Stadt Darmstadt
* 1973 Andreas-Gryphius-Preis
* 1979 Ehrengabe des Kulturkreises im Bundesverband der Deutschen Industrie

Literaturo
----------

* Irmela Schneider (eld.): *Zu den Hörspielen Wolfgang Weyrauchs*. Siegen 1981.
* Ulrike Landzettel: *Mein Gedicht ist mein Messer*. Darmstadt 1991.
* Ulrike Landzettel: *Wolfgang Weyrauch*. En: *Kritisches Lexikon zur deutschsprachigen Gegenwartsliteratur.* Eldonis Heinz Ludwig Arnold. (56. Nachlieferung). text + kritik, München 1997.
* Werner Bellmann: *Wolfgang Weyrauch: „Uni"*. En: *Deutsche Kurzprosa der Gegenwart. Interpretationen.* Hrsg. von W.B. und Christine Hummel. Reclam, Stuttgart 2006, p. 85–93.

Vidu ankaŭ
----------

Ruino-literaturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wolfgang Weyrauch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Weyrauch-premio.
* Literaturo de kaj pri Weyrauch.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 484993
* GND: 118632078
* LCCN: n50014990
* VIAF: 67706546
* ISNI: 0000 0001 1663 767X
* SUDOC: 169779998
* BNF: 12019823p
* NKC: kup19970000111078
 |
**Vehario** aŭ **Vehari**, literumita ankaŭ kiel *Vihari* (urdue وہاڑی‎) estas urbo ĉirkaŭ 100 km el la historia urbo Multano kaj estas sidejo de la Distrikto Vehari en Panĝabo, nome provinco de Pakistano. Ĝi situantas ĉe la Ŝoseo Multano-Delhio konstruita de la hindia islama imperiestro Ŝer Ŝah Suri. Ĝi situantas je alto de 135 m (446 ft) super marnivelo. Ĝi estas 96 kilometrojn (60 mi) el la regiona metropolo Multano, 956 kilometrojn (594 mi) el Karaĉi, 300 kilometrojn (190 mi) el Lahoro, 218 kilometrojn (135 mi) el Fajsalabado, 119 kilometrojn (74 mi) el Bahavalpur, 61 kilometrojn (38 mi) el Hasilpur, 41 kilometrojn (25 mi) el Mailsi, 46 kilometrojn (29 mi) el Kaĉa Ĥuh, 36 kilometrojn (22 mi) el Burevala, 27 kilometrojn (17 mi) el Luddan, 78 kilometrojn (48 mi) el Arifvala, 112 kilometrojn (70 mi) el Pakpatan, kaj je ĉirkaŭ 37 kilometrojn (23 mi) norde de la rivero Sutlej – la plej suda el la kvin riveroj de Panĝaba regiono. La Islama Baraĵo estas situanta ĉe tiu rivero proksime de Luddan ĉe la kanalo Luddan-Vehari kiu havigas irigacian akvon al ambaŭ bordoj de la rivero, kio inkludas la suprajn bordojn de la Dezerto de Ĉolistano.

Agrikulturo
-----------

Vehario estas konata kiel urbo de kotono, inter aliaj produktaĵoj. La somero en Vehario estas tre varma; tamen la vetero iĝas multe pli agrabla inter Oktobro kaj Februaro. Foje falas malforta pluvo sur tero ĝenerale arida kaj polveca. Veharo havas dekduojn da kotonfabrikoj kaj de fabrikoj de kotonsema oleo, kaj ankaŭ procezado de sukerkano oftas. Agrikulturaj produktoj estas mangoj en somero kaj guajavo kaj aliaj citrusaj fruktoj vintre.

Notoj
-----

1. ↑   Tehsils & Unions in the District of Vehari - Government of Pakistan. Arkivita el la originalo je 2012-08-05. Alirita 2016-01-10.
2. ↑  Location of Vihari - Falling Rain Genomics
**Velika Remeta,** serbe **Велика Ремета,** hungare **Nagyremete** [nadjremete] estas tre malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Irig. Velika kaj nagy signifas: granda. Hungara vorto remete signifas: ermito.

Velika Remeta situas en la mapo en la verda municipo
Abatejo de Velika Remeta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* Alto super marnivelo: 262 m
* Loĝantaro: 42
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Situo
-----

Velika Remeta situas sur deklivoj de Fruška Gora.

Historio
--------

La unua mencio pri abatejo omaĝe al Sankta Demetrio devenis el 1562. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. La abatejo estis bazo de la kroataj faŝistoj, kiuj fine bruldetruis la abatejon. En 2002 loĝis en Velika Remeta 42 homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj serboj).

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
**Velilla de Jiloca** [beLIlja deĥiLOka] estas municipo de Hispanio, en la centroriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas apuda Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Velilla de Jiloca estas municipa teritorio en la centroriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas sude de Maluenda.

La loĝloko Velilla de Jiloca mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 581 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Jiloca estante la antaŭantaŭlasta loĝloko tie post Paracuellos de Jiloca kaj Maluenda antaŭ la enfluejo de la rivero ĉe Calatayud. 

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-234 kiu venas el Sorio. La plej proksima loĝloko estas Maluenda laŭ tiu ŝoseo.

Historio
--------

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Velilla de Jiloca kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 76 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kun protektita devennomo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Grava altiraĵo estas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Velilla de Jiloca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803265
 |
**Vellerat** estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 77 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Vellerat situas sur teraso okcidente de la ravino Choindez de la rivero Birs, meze inter Delemonto kaj Moutier. La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 2,04 km², de kiuj pli ol du trionoj, nome 68%, estas kovritaj de arbaro, 28% servas por agrikulturo, kaj 3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Vellerat limas en nordo kaj oriento al Courrendlin, en sudo al Roches (Kantono Berno), kaj en okcidento al Châtillon.

Trafiko
-------

Velerat situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur pere de flanka sakvojo ek de Courrendlin. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

Historio
--------

Vellerat estis kreita nur post la reformacio, kiam tie setlis tri germanlingvaj familioj, kiuj ricevis la teritorion de Vellerat kontraŭ luo de la Paroĥaro Moutier-Grandval. De 1797 ĝis 1815 Vellerat apartenis al Francio. En la jaro 1800 ĝi estis atribuita al la tiama distrikto Delemonto de la departemento Haut-Rhin. Kiam en la jaro 1815 la teritorio de la iama Princepiskopejo Bazelo estis de la Viena Kongreso atribuita al Kantono Berno, Berno neglektis al atribuon de Vellerat al la distrikto Delemonto, kaj ĝin kun la iama posedaĵo de la Paroĥaro Moutier-Grandval atribuis al la berna distrikto Moutier. Kiel parto de la distrikto Moutier Vellerat dum la ĵurasaj plebiscitoj ne rajtis mem decidi pri sia aparteno al Kantono Ĵuraso kaj devis kontraŭvole resti berna. Komenciĝis nun 20-jara lukto de Vellerat por eksiĝi el Kantono Berno kaj aliĝi al Kantono Ĵuraso. Kiam la aŭtoritatoj de Kantono Berno daŭre rifuzis akcepti la rajton de la civitanoj de Vellerat pri memdecido, la komunumo de Vellerat deklaris sian ekziĝon el Kantono Berno kaj deklaris sin *Libera Komunumo*. Fine en la 1990-aj jaroj okazis balotoj en la kantonoj Berno kaj Ĵuraso kaj fine la 10-an de marto 1996 tutsvise pri la transiro de Vellerat al Kantono Ĵuraso. La 1-an de julio 1996 la komunumo Vellerat oficiale aliĝis al Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Krolologio de la aliĝo de Vellerat al Kantono Ĵuraso en la komunuma retejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Vellerat** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Vellerat

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Delemonto |
| --- |
| maldekstraBoécourt • Bourrignon • Châtillon • Corban • Courchapoix • Courrendlin • Courroux • Courtételle • Delemonto • Develier • Ederswiler • Haute-Sorne (Bassecourt • Courfaivre • Glovelier • Soulce • Undervelier) • Mervelier • Mettembert • Movelier • Pleigne • Rebeuvelier • Rossemaison • Saulcy • Soyhières • Val Terbi (Montsevelier • Vermes • Vicques) • Vellerat |  |

 |
**Veneciaj insuoj** (angle *Venetian Islands*) estas ĉeno de ekde 1920 establitaj nenaturaj insuloj (artefarita insulo) en la Biscayne Bay en Florido, Usono. La insuloj apartenas al Miami kaj Miami Beach kaj nomiĝas (de okcidento al oriento):

* Biscayne Island (Miami)
* San Marco Island (Miami)
* San Marino Island (Miami Beach)
* Di Lido Island (Miami Beach)
* Rivo Alto Island (Miami Beach)
* Belle Isle (Miami Beach)
* Flagler Monument Island (Miami Beach)

Restaĵoj de nefinita insulo troviĝas en centra *Biscayne Bay* inter *Di Lido Island* kaj *Julia Tuttle Causeway*. La insulo devintus havi la nomon Isola di Lolando. La fiaskita nekompleta artefarita insulo signifas finon de la *Florida land boom* de la 1920-aj jaroj. La *Shoreland Company* bankrotis en 1927 pro la kontraŭstaro je „plua malŝipebligo de la akvovojo" kaj pro efikoj de la *Great Miami Hurricane* de 1926.

Vido je la Veneciaj insuloj (maldekstre), en la fono la *Miami Beach* [majami biĉ]
La insulojn interligas pontoj kaj kun la lando de Florido kaj la ĉefinsulo de Miami Beach. La *Venetian Causeway* sekvas la pontojn kaj insulojn kaj estas populara itinero por sanfortiga trotado, biciklado kaj promenado. La insuloj estas loĝataj kaj formas antaŭurbon.
**Transkeo** estas filio de Keolis (51 %) kaj SNCF Participations (49 %) kreita en 2016 por ekspluati linion Eksprestramo 11 enservigitan la 1-an de julio 2017. La 90 salajratoj dungitaj ĉe la malfermo estas sub privata kontrakto sub la kolektiva interkonsento de fervojo sed sen la statuso de fervojistoj. Transkeo ankaŭ ebligas al SNCF ĉirkaŭiri la regulojn de organizo de laboro kiun ĝi provis (sensukcese) malstreĉigi dum la somero 2016 por pliigi produktivecon. Agentoj estas plurfacetaj, trejnitaj por stirado same kiel por informo al vojaĝantoj kaj vendado de biletoj. Se la rezultoj estos konkludaj, Transkeo povus ekspluati liniojn de Eksprestramo 12 kaj Eksprestramo 13 kaj antaŭsigni la kunlaboradon inter Keolis kaj SNCF en la kunteksto de estontaj ofertoj por regionaj trajnoj.

Teamo de Transkeo Eksprestramo 11 en Épinay-sur-Seine

Referencoj
----------

1. ↑  Lionel Steinmann (29 junio 2017).  L’Ile-de-France, laboratoire de la SNCF pour préparer la concurrence. lesechos.fr. Alirita 30 junio 2017..

Vidu ankaŭ
----------

* Keolis
* Société nationale des chemins de fer français
* Eksprestramo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (Keolis)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTransporto en Parizo: Metroo / RER / Transilien / Tramo / Buso / Stacidomoj de Parizo |
| --- |
|  | 
* M01
* M02
* M03
* M03bis
* M04
* M05
* M06
* M07
* M07bis
* M08
* M09
* M10
* M11
* M12
* M13
* M14
* FUN
* M15
* M16
* M17
* M18
* M19
* (eksa 14)
* 
 |
|  | 
* 
* 
* 
* 
* 
* (eksa )
* 
 |
|  | 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
 |
|  | 
* T01
* T02
* T03a
* T03b
* T04
* T05
* T06
* T07
* T08
* T09
* T10
* T11
* T12
* T13
* 
 |
| Telfero de Francilio | 
* Câble 1
 |
|  | 
* 
* 
* PC
* TàD IdF Mobilités
* 
 |
| Al flughavenoj | 
* CDG EXPRESS
* CDGVAL
* Orlyval
* Orlybus
* Roissybus
 |
| **Vidu ankaŭ:** Pontoj de la metroo de Parizo |

 |
De supre al malsupre:  
 kapo, torako kaj abdomeno.
La **ventro** (aŭ *abdomeno*) estas parto de la vertebrula korpo inter la brusto kaj la pelvo, en kiu troviĝas internaj organoj: stomako, hepato, lieno, pankreato, renoj, intestoj, urina veziko, utero, ovarioj, prostato.

Ĝi estas ankaŭ la malantaŭa parto ĉe insektoj kaj aliaj bestoj.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri ventro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Se lipo dikiĝas, ventro maldikiĝas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Okuloj estas pli grandaj ol la ventro.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ventro malsata orelon ne havas.* **"** |

 |

Bildaro
-------

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2009-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-04-02.

* Kategorio Ventro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ventro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Miniĉemizo.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Miniĉemizo. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

La meza sekcio de virino, kiu portas ventroĉemizon, kiu eksponas ŝian ventron kaj umbilikon.
La **ventroĉemizo** (ankaŭ nomiĝas la **tranĉita ĉemizo**, aŭ **mallonga ĉemizo**) estas tipo de ĉemizo kun kurta longo, plejparte por virinoj. Ventroĉemizoj estas desegnitaj por eksponi la haŭton de la meza sekcio de la korpo de la portanto, kun areo de lia ventro kaj dorso ne kovrita. Estas diversaj stiloj de la ventroĉemizo, plejparto el kiuj montras la umbilikon de la portanto. Aliaj stiloj eble montras talion, aŭ la suban parton de ripoj.

Ventroĉemizoj estas plej populara en la Okcidenta mondo inter junaj kaj atletaj virinoj. Ĝi estas pli ordinara en lokoj kun varma klimato.

La ventroĉemizo estis plej populara en la 1990-aj jaroj intrr filmstelulinoj kaj popmuzikistoj. Ĝi iĝis populara denove en la 2010-aj jaroj.

Celoj
-----

Ventroĉemizoj estas kutime konsideras laŭmoda kaj alloga. Ĉi tiuj pli ofte uzas indiki ebenan ventron, kiu kutime estas dezirinda trajto por romantikaj kunuloj, kaj pruvo de bona sano.

Ĉar ventroĉemizoj kaŝi malpli da haŭton, malpli varmegon kaptiĝas proksime la abdomeno de la portanto. Ĉi tio plibonigas komforton por la portanto en varmaj temperaturoj, aû dum fizikaj agadoj. Estas praktika por atletaj agadoj ĉar libera meze sekcio povas helpi la portanton movi ilian korpon, dum pli da vestoj eble obstrukci ĝiajn movojn.

Kelkaj personoj kredas, ke eksponi la ventron povas malpliigi abdominalajn dolorojn. Tamen, forigiĝas obstakloj por sono eble amplifi la bruoj de la stomako, kiu eble kaŭzi sentojn de embaraso por malsanaj aŭ malsataj portantoj.

Aliaj formoj
------------

Kantistino portas ĉemizon kun nodo, per tio montras ŝia umbilikon.
Ekzistas teknikon fari provizoran ventroĉemizon, uzanti normalan ĉemizon. La portanto povas levi la ĉemizon eksponi deziratan areon da ilia ventro, kaj firmigi ĝin kun nodo. Ĉi tio estas popularan kaj flekseblan alternativon por la norma ventroĉemizo.

Malalta-leviĝas pantalono aû minijupoj foje kombinas kun ventroĉemizo, eksponi pli da haŭton malsupre de la umbiliko.

Tipo de bikino, nomiĝis la *tankino* aŭ *ĉemizbikino,* uzas specialan atletan ĉemizon anstataŭ de mamzono. Tio ĉemizo estas ofte malplilongigi por eksponi iom da la ventron de la portanto.

Vidu ankaŭ
----------

* Bikino

* Kategorio Ventroĉemizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villalba de Guardo** [biLJALba deGŬARdo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*. La loknomo *Villalba de Guardo* povas esti komprenata etimologie kiel Blanka Urbo de Guardo.

Geografio
---------

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 33,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 191 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 130 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 88 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770924
* VIAF: 316734575
 |
**Venosa** (Ve'no:sa), latine *Venusia*, estas komunumo de suda Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de 2018 en la komunumo vivis 11 732 loĝantoj. Najbaraj komunumoj estas Barile, Ginestra, Lavello, Maschito, Montemilone, Palazzo San Gervasio, Rapolla kaj Spinazzola (BA).

Nomo
----

La nomo verŝajne devenas de Venuso (latine *Venus*), diino de la romia mitologio.

Placo Kastelo Venosa

Historio
--------

Laŭ legendo, la urbeto estis fondita de la greka heroo Diomedo.

Fakte ĝi estis malgrava urbeto de la Samnitoj ĝis kiam, en 291 a.K. la Romianoj konkeris ĝin kaj translokigis ĉi tien 20mil latinajn homojn. Sub la Romianoj *Venusia* iĝis sufiĉe grava urbo pro sia situo sur la *Via Appia*, grava ŝoseo kunliganta Romon al Brindizion kaj de tie, ŝipe, al Grekio.

Post la fino de la Romia Imperio Venosa apartenis al diversaj popoloj, simile al la ceteraj urboj de Suditalio: Eruloj, Ostrogotoj, Lombardoj, Bizancanoj, Normandoj. En la 13-a jarcento Suditalio estis akirita de la Ŝtaŭfoj; Frederiko la 2-a konstruis kastelon ĉi tie, en la loko de antikva lombarda kasteleto; lia filo Manfredo naskiĝis en Venosa. Poste, la Familio Anĵuo-Sicilio, venkinte Manfredi-n, konkeris Suditalion kaj interalie Venosa-n.

Ekde 1442 la tuta Suditalio apartenis al Aragono, poste al Hispanio ktp. Venosa eniris la ĵus naskiĝintan Italion en 1860.

### Tertremoj

Tertremoj okazis sendube en la areo de Venosa jam antikve.

Pli freŝe, en la 17-a jarcento du gravaj tertremoj frapis la urbeton: en 1688 kaj en 1694. Ankaŭ en la 19-a jarcento okazis gravaj tertremoj en proksimaj jaroj: 1851 kaj 1857. La lastaj tertremoj okazis en 1930 kaj en 1980. Tamen Venosa neniam estis tre proksima al surcentro de tiuj tertremoj, do la mortintoj en la urbo estis ĉiam malmultaj (ekzemple 4 en 1851) kaj la konstruaĵoj estis damaĝitaj sed ne detruitaj.

Famuloj
-------

Naskiĝis en Venosa:

* Horacio, romia poeziisto de la 1-a jarcento antaŭ nia erao
* Manfredi, princo de Taranto kaj reĝo de Sicilio en la 13-a jarcento
* Bartolomeo Maranta, kuracisto kaj sciencisto de la 16-a jarcento

Mortis en Venosa:

* Marko Klaŭdo Marcelo, romia militestro de la 3-a jarcento antaŭ nia erao

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (itale)

* Venosa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Venosa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Venthône** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1188 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Venthône situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano super la vitejoj ĉe la valflanko. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Venthône Anchettes, Le Moulin kaj parto de Darnona, kies plej granda parto apartenas al Randogne.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,53 km², de kiuj 17,3% estas kovritaj de arbaro, 48,8% servas por agrikulturo kaj 31,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Venthône limas en nordo al Mollens, en nordoriento al Miège, en sudoriento al Veyras, en sudo al Sierre, kaj en okcidento al Randogne.

Trafiko
-------

Tra Venthône pasas la ringoforma kantona ĉefvojo n-ro 210, kiu konektas la urbon Sierre kun la komunumoj kaj lokoj de la turisma regiono Crans-Montana. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 1 kilometron sude de la komunumo en Sierre. Pere de poŝtaŭtolinio de Sierre al Crans-Montana kaj la etspura trama fervojlinio de Sierre al Montana-Station la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Venthône datiĝas el la jaro 1131 kiel *Venthona*. Dum mezepoko Venthône estis senjorujon de la episkopo de Siono, kiun tiu de 1130 ĝis 1390 koncedis kiel feŭdo al la familio de Venthône. Ĝis la fino de la malnova reĝimo je la Helveta Revolucio de 1798 la vilaĝa komunumo apartenis al la meza triono de la grandkomunumo Sierre. Eklezie en la jaro 1660 la Venthône sendependiĝis de la preĝejo Saint-Maurice-de-Laques en Mollens kaj ek de tiam formis apartan paroĥon kun la preĝejo Sankta Sebatiano.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Catherine Raemy-Berthod*: *Venthône* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-06-14)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Venthône

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Venthône** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Sierre |
| --- |
| Anniviers  •  Chalais  •  Chermignon  •  Chippis  •  Grône  •  Icogne  •  Lens  •  Miège  •  Mollens  •  Montana  •  Randogne  •  Saint-Léonard  •  Sierre  •  Venthône  •  Veyras |  |

 |
Ventmaŝino (proksimume 1900) en Koncertdomo Ravensburg
**Ventmaŝino** estas efektinstrumento apartenanta al la grupo de la idiofonoj uzata en muziko kaj en teatro por imitado de ventaj kaj ventegaj bruoj. Ventmaŝino konsistas plej ofte el horizonte rotacia cilindro okupita per brosoj, kiun oni aktivigas per kranko kaj kiu eksvingigas fiksan rimenon streĉitan ĉirkaŭ la cilindron el tafto aŭ similaj materialoj. Laŭtecon samkiel limigitakvante la tonalton oni povas influi per la rotacia rapido de la cilindro. En orkestro ventmaŝino apartenas al la frapilaro, estas do manipulata de frapinstrumentistoj.

Fama ekzemplo por uzo de ventmaŝino en simfonia orkestro estas la simfonia poemo Don Quixote de Richard Strauss, kie tiu ĉi muzike transigas en la 7-a variacio la aerrajdon de Don Quixote. Aliaj uzekzemploj: *Don Quixotte* de Georg Philipp Telemann *Les Boréades* de Jean-Philippe Rameau*,* Eine Alpensinfonie*,* Die Frau ohne Schatten *(Richard Strauss),* Sinfonia Antartica *(Vaughan Williams),* Daphnis und Chloé *(Ravel).*

* Kategorio Ventmaŝino (muzikinstrumento) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Multaj homoj en Sud-Koreio kredas ke elektraj ventumiloj sufokas viktimojn per ŝtelado de oksigeno.
**Ventumila morto** estas urba legendo kiu originis en Sud-Koreio kaj nun disvastiĝas al aliaj aziaj landoj. La kredo estas, ke mortigas homojn elektra ventumilo funkcianta nokte en fermita ĉambro. La kredantoj eksplikas la aferon diverse: sufoko, venenado, aŭ tro-malvarmigo (hipotermio).

Ĉi tiu kredo ankaŭ aplikiĝas al klimatizo kaj ventumilo en aŭto, do kredantoj lasas la fenestron iom malferma por eviti "ventumilan morton". Ventumiloj fabrikitaj kaj venditaj en Koreio havas tempoŝaltilon, kiu malŝaltiĝos post kelkaj minutoj, kaj la instruaĵoj urĝe rekomendas, ke oni uzu la tempoŝaltilon kiam oni dormas en ĉambro kun funkcianta ventumilo.

Doktoro Lee Yoon-song estas profesoro ĉe la Nacia Universitato de Seulo kaj li laboras kun la universitata Instituto de Scienca Esplorado. Li kondukis mortesplorojn je kelkaj personoj, kiuj mortis per ventumila morto laŭ la korea amaskomunikaĵoj:

> "Mi trovis ke plejparte la viktimoj jam havis ian malsanon, ekzemple koran malsanon aŭ alkoholismon."
> 
> 

Li kulpigas la korean amaskomunikantojn pro la persisto de ĉi tiu urba legendo:

> Koreaj raportistoj konstante verkas malĝustajn artikolojn pri morto per ventumilo, priskribantaj tiujn mortojn kiel faritajn de ventumilo. Pro tio, ŝajnas ke ĉi tiaj mortoj okazas nur en Koreio...
> 
> 

Milionoj en ĉiuj aliaj landoj dormas kaj veturas kun ventumiloj sen tiu morta efiko. "Ventumila morto" estas falsa fenomeno, malracia kaj nereala.
**Villalba de Perejil** [biLJALba depereĤIL] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villalba de Perejil* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Vilaĝo de Perejil*, alude al la trafluanta rivero Perejiles. *Perejil* signifas en la hispana petroselon.

Geografio
---------

Villalba de Perejil estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas tute sude de Calatayud. 

La loĝloko Villalba de Perejil mem estas je 86 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 10 km de Calatayud, sur 633 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Perejiles estante la unua loĝloko tie antaŭ la enfluejo en la riveron Jalón ĉe Calatayud. 

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1504. La plej proksimaj loĝlokoj estas Torres nordoriente kaj Belmonte de Gracián sude.

Historio
--------

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villalba de Perejil kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 100 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Villalba de Perejil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803333
 |
**Csaba Horváth** [ĉaba horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Csaba** estas hungara kanuisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj.

Csaba Horváth naskiĝis la 7-an de aprilo 1971 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Csaba Horváth akiris kuiristan licencon kaj sportgvidantan diplomon. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 1996.

### Sporta kariero

Csaba Horváth lernis kaj kanuadis en la centra sporta lernejo inter 1981-1983, poste li estis kanuisto en ĉefurbaj sportkluboj ĝis 2000. Li estis hungara ĉampiono 20-foje inter 1990-1999 pare aŭ kvarope. Lia partnero en kanuo estis György Kolonics. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kun ora kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua 12-foje inter 1994-1998. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2000.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809310
 |



* Portalo pri Biografio
Pozicio
Fizika **pozicio** signifas la **lokon** kaj **orientiĝon** de fizika korpo.

Laŭ Francisko Azorín **pozi** estas *Akcepti k. konservi specialan teniĝon por esti desegnata, pentrata, skulptata, fotografata, k. c.* Li indikas etimologion el la latina *pausare* (ripozi, halti). Kaj li aldonas la terminon *pozisto* por homo, kiu profesie pozas antaŭ artisto.

Fizika priskribo
----------------

Se la korpo estas punkta, oni nur povas priskribi la lokon de la korpo. Se la korpo estas kaj etendiĝa kaj aŭ rigida aŭ kvazaŭrigida, oni povas priskribi kaj ties lokon kaj ties orientiĝon. Se etendiĝa korpo estas malrigida, tiam estas pli bone priskribi la poziciojn de eroj de la korpo aŭ de regionoj en la korpo.

Por priskribi lokon de korpo, oni bezonas korpan referencan punkton. Por etendiĝa korpo, oni plej ofte uzas la centron de maso, sed oni povas uzi alian punkton laŭ sia volo. Por punkta korpo la referenca punkto estas plej ofte la punkto de la korpo mem. Oni tiam priskribas la fizikan lokon de la referenca punkto en tri-dimensia koordinatsistemo en fizika spaco per pozicia vektoro. (Oni bezonas ankaŭ koordinatan referencan punkton por la origino de la koordinata sistemo.) Se la referenca punkto moviĝas laŭ surfaco aŭ laŭ linio, oni povas elekti respektive du-dimensian aŭ unu-dimensian koordinatan sistemon.

Por priskribi orientiĝon de edtendiĝa korpo, oni uzas du koordinatsistemojn: la unuan fiksita al la korpo kaj la duan fiksita relate al spaco. Post subtraho de la loko de la korpo, oni povas priskribi la rotacion bezonata por iri de la spaca koordinatsistemo al la korpa sistemo aŭ inverse. Estas multaj manieroj priskribi tion. Pli simpla kaj ofte uzata maniero estas uzi cilindrajn koordinatojn. Tiam oni havas akson de rotacio en la korpo. Oni povas priskribi ĝin laŭ la spaca sistemo per du angulaj koordinatoj. Tria angula koordinato priskribas la rotacion de la korpo ĉirkaŭ la akso. Memoru, ke priskribo de orientiĝo estas komplika afero pro tio ke la ordo de rotacioj estas plej grava.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 171.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Pozicio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La informkesto prezentas falsan naskiĝdaton!*

**Ferenc Pintér,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pintér Ferenc** estis hungara fizikisto, altlerneja instruisto.

Ferenc Pintér naskiĝis en 1933 en Vlčany (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 7-an de julio 2011 en Hungario.

Biografio
---------

Ferenc Pintér apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li lernis en sia naskiĝvilaĝo, sed depost la 2-a mondmilito la plena familio estis deportita al Nagybánhegyes. Li akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged, poste sciencan gradon en Universitato Lomonosov. Hejmenveninta li instruis en la Scienca Universitato de Szeged. Li okupiĝis pri optiko kaj lasero. En 1983 li estis nomumita katedrestro. En 1998 li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn en 1992 kaj 1993. Li havis edzinon, kiu naskis plurfoje. Laŭ lia lasta peto liaj cindroj estis disŝutitaj al Váh ĉe Vlčany.

Lia libro
---------

* *Bevezetés az atom és molekula spektroszkópiába* (1981)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670888
 |
**Miksa Havas** [mikŝa havaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Havas Miksa** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Heller* ĝis 1882.

Miksa Havas naskiĝis la  12-an de januaro 1861(nun 1861-01-12) en Székesfehérvár, li mortis (laŭ la tribunalo) la 15-an de julio 1944 en nekonata loko.

Biografio
---------

Miksa Havas devenis el juda familio. Li maturiĝis en en Győr, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato palatino József en 1883. Jam inter 1882-1885 li instruis en Komerca Akademio, poste en ĵus fondita simila akademio en Pozono ĝis la pensiuliĝo, pli poste li havis altan postenon en asekura firmao. Li estis ankaŭ revizoro kaj li ankaŭ kontribuis. Dum la nazia erao (1944) li estis viktimo de la holokaŭsto. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kereskedelmi irodai munkálatok* (kunaŭtoro, 1887)
* *Kereskedelmi és politikai számtan* (3 volumoj, 1888-1890, denove 1895)
* *Pénz és valuta* (1898)
* *Politikai számtan* (1907)
* *1-től 100.000-ig terjedő számok hétjegyű logarithmusai és táblák a politikai számtanhoz* (kunaŭtoro, 3-a eldono, 1911)
* *Mérleg- és adómérleg* (1928)
* *A pénz tragédiája* (1939)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 3-a punkto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847417
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Streller ludis gravan rolon en la esplorado kaj katalogigo de Rennsteig de Sallmannshausen; surfote videblas ŝtono kun la S-marko
**Elisabeth STRELLER** (naskiĝinta en la 17-a de oktobro 1879 en Reichenbach ĉe Behringen, mortinta en la 14-a de januaro 1939 en Eisenach) estis germana padomigristino kaj regionhistoriistino.

Vivo
----

Streller ne povis trejniĝi por iu profesio, sed tamen laboris en Hildburghausen, poste en Eisenach. Post la pentekosta migradego trans Rennsteig ŝi aliĝis al Rennsteigklubo 1896 kaj iĝis baldaŭ unu el la plej aktivaj membroj.

Ŝi estis migristino kaj esploristino paralele, nelacigebla. Preskaŭ tri jardekojn ŝi modeldone laboris por la klubo kaj la priesploroj de Renn-padoj en Germanlingvio.

Ŝi i.a. kunlaboris en la eldonado de la gvidlibroj 1+2, en la nomdonado de Rennsteig de Sallmannshausen (poste ankaŭ en ties flegado) kaj gravis en la unuaj migradoj sur la padoj *Thüringen-Rhein-Höhenweg* kaj *Germanischer Rennweg*. Ŝi ankaŭ kunfondis la skisekcion ene de la klubo.

Oni alijuĝis al ŝi la oran ski-honorŝildeton i.a. Same kiel Luise Gerbing ŝi tute identiĝis al la laboro por Rennsteig. Ŝia plej ampleksa laboro estis la granda limŝtona kontrolo el la 1934-a jaro, kiun ŝi faris kun ĉiuj necesaj detaloj. La antaŭmigrado sur *Germanischer Rennweg* en aŭgusto 1938 estis ŝia lasta granda migrado.

En la numero 2/1939 de la kluba organo *Die Mareile* jen teksto de Jacob Grimm adaptita al ŝia vivo: "Wer seine Heimat lieb hat, der muß sie auch verstehen wollen; wer sie verstehen will, muß überall in ihre Geschichte zu dringen suchen."

Honoroj
-------

Por ŝi faritis enskribaĵo ĉe Glöckner-monto apud Ruhla.

Piednotoj
---------

1. ↑  Traduko: *Kiu amas la patrujon devas esti preta al ties kompreno. Kiu volas kompreni ĝin devas ĉie strebi esplori ties historion.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mencio de ŝi ĉe la paĝaro de Rennsteigklubo 1896
* Biografio pli detala kun fotoj



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 513198
* GND: 126241090
* VIAF: 35442495
* ISNI: 0000 0000 1380 5028
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Salgesch (stacidomo). |



**Salgesch** (en la franca lingvo **Salquenen**) estas komunumo en la distrikto Leuk en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1356 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Salgesch situas oriente de la lingvolimo de la alemana kaj la franca inter la Suba kaj la Supra Valezo. La komunumo situas ĉe la bordo de la rivero Rodano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Salgesch kaj la setlejoj Tschampichtru Tschüdanga, Tschanderünu kaj Milljere. en sudo de la komunumo situas la naturparko *Pfynwald*. En la komunumo ekzistas multnombraj vitejoj, kiuj dominas la komunuman pejzaĝon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,34 km², de kiuj 46,9% estas kovritaj de arbaro, 21,9% servas por agrikulturo kaj 9,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Salgesch limas en nordo kaj nordoriento al Varen, en oriento al Leuk, en sudo al Chandolin, en okcidento al Sierre, kaj en nordokcidento al Miège.

Trafiko
-------

Tra Salgesch pasas en sudo la kantona ĉefvojo n-ro 9 kaj la svisa aŭtovojo A9, tra la setlejoj kondukas la malnova kantona vojo, kiu per la suda kantona ĉefvojo estis liberigita de la transira trafiko. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Brigo al Laŭzano.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Salgesch datiĝas el la 11-a jarcento kiel *Salconio*. Sur la teritorio de la komunumon estis trovitaj diverzaj objektoj el la bronzepoko kaj la romia tempo, kiel hakiloj, moneroj ktp. Dum la romia epoko sur la monteto Biel ekzists adorejo, kiu dum mezepoko estis transformita al kristana pilgrimokapeolo konsekrita al Johano la Baptisto. El la jaroj 1412, 1468 kaj 1664 datiĝas limkontraktoj kun Varen, el 1484 kun Sierre kaj el 1553 kaj 1804 kun Leuk. Sub la malnova reĝimo ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la havaĵoj de la episkopo de Siono. En 1808 ĝi sin liberaĉetis de la episkopaj interezpagoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Anton Riva*: *Salgesch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-06-20)

Vidu ankaŭ
----------

* Salgesch (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salgesch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Salgesch

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Salgesch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leuk |
| --- |
| Agarn  •  Albinen  •  Ergisch  •  Gampel-Bratsch  •  Guttet-Feschel  •  Inden  •  Leuk  •  Leukerbad  •  Oberems  •  Salgesch  •  Turtmann-Unterems  •  Varen |  |

 |
**Mihály Balázs** [mihAj balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Mihály** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2012).

Mihály Balázs naskiĝis la 26-an de novembro 1955 en Hernád (Pest).

Biografio
---------

Mihály Balázs maturiĝis en konstruteknika mezlernejo en Győr en 1974 kaj akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1980. Post la diplomo li ekinstruis samloke, krome li laboris en ŝtata arkitektura oficejo ĝis 1986. Intertempe li finis majstran studon. Ekde 1986 li instruis kiel asistanto, inter 1998-2012 kiel docento, ekde 2011 li estis katedrestro, ekde la sekvanta jaro profesoro. Li instruis ankaŭ en Industriarta Altlernejo (1997-2000). Intertempe en 1997 li akiris sciencan gradon DLA. Li ricevis premiojn inter 1980-2014, el kio elstaras premio Kossuth en 2009. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Nyíregyháza (1977)
* Budapeŝto (1977, 1999, 2009)
* Esztergom (1986)
* Arthalo Budapeŝto (2003, 2016)

Elektitaj libroj
----------------

* *Középületek* (kunaŭtoro, 2004)
* *Középületek Közvetlen Közelségben* (kunaŭtoro, 2017)

Biblioteko en Pécs planita de Mihály Balázs

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* trakonstruo de domo de János Koós (Budapeŝto, 1984)
* oficejo (nunciaturo) de Vatikano (Budapeŝto, 1990–1991)
* Grek-katolika Preĝejo Sankta Johano la Evangeliisto (Kazincbarcika) (1992)
* Preĝejo Hungaraj Sanktuloj (Budapeŝto) (Budapeŝto, 1994–1996)
* Grek-katolika preĝejo Sankta Triunuo (Fehérgyarmat) (1995-1999)
* kampuso de Katolika Universitato Péter Pázmány (Budapeŝto, 2002–2005)
* biblioteko (Pécs, 2010, vidu la foton!)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Mihály Balázs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684588
* GND: 133162508
* LCCN: n2007067380
* VIAF: 261979824
* ISNI: 0000 0003 8166 7837
 |
Psalmoj
**Psalmoj** (hebree תְּהִלִּים, *Tehillim*, greke *Ψαλμός*, *psalmos* — signifante laŭda kanto, latine *Liber Psalmorum*) estas himnoj de la hebrea religia poezio kaj preĝoj (el la Malnova testamento). Ili konsistigas la deknaŭan libron de la Malnova testamento,
la Psalmaron. Oni atribuas la aŭtorecon de la psalmoj al la reĝo Davido (ĉirkaŭ 1000 a.K.), tamen, verŝajne, ili aperis pli frue, ĉirkaŭ la 13-a jarcento a.K. kaj estis kreitaj de kelkaj aŭtoroj aŭ eĉ grupoj de aŭtoroj, ne konataj nun.

En kaj ekster la Biblio
-----------------------

En Biblio super la teksto de l' unuopaj psalmoj oni ofte vidas indikojn, kiujn oni interpretas kiel aŭtor-indikojn; psalmoj 1-41 havas la indikon *de David*; psalmoj 42-49 estas *de la Koraĥidoj*, 50 *de Asaf* k.t.p.

Entute Psalmaro enhavas 150 psalmojn, kiujn oni dividas en preĝojn, laŭdojn, kantojn kaj instruojn. Ekzistas psalmo 151 en la Septuaginto, akceptita en la Duakanonajn Librojn de la Ortodoksio.

Krom tiu kanona libro ekzistas ankaŭ eksterbiblia libro *Psalmoj de Salomono*. Ankaŭ tiujn psalmojn tradukis Gerrit Berveling, ĉar ili ja apartenas al la manuskripta tradicio de l' Septuaginto.

Kiel kanti aŭ prezenti psalmojn
-------------------------------

Psalmoj kaj la recitativa tradicio de ilia prezentado
estis akceptitaj de la
kristana eklezio.

Antikvaj kristanoj kantis aŭ ĉantis psalmojn unisone. Vidu ĉe Gregoria ĉanto.
Mezepoke oni poezie kaj muzike prilaboradis psalmojn,
en la 14-a jarcento aperis multvoĉaj psalmoj. En protestantaj eklezioj la psalmojn oni kutime kantas en rimitaj strofoj.

En la 16-a jarcento psalmoj disvastiĝis ankaŭ
en la profesia sekulara muziko,
oni ofte kantis ilin en ĉiutaga vivo.
Psalmotekstojn uzis en siaj komponaĵoj interalie
Giovanni Pierluigi da Palestrina,
Heinrich Schütz,
Johann Sebastian Bach,
Franz Schubert,
Franz Liszt,
Johannes Brahms,
Igor Stravinski,
Krzysztof Penderecki.
  

* Psalmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Psalmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Serio da ventelektrigiloj en Danio
Ventoparko en Roscoe (Okcidenta Teksaso)
**Ventoparko** (aŭ **ventocentralo**) estas tia centralo, kiu produktas elektran kurenton helpe de vento. Ĝi estas aro da ventogeneratoroj, kiuj iomete similas al ventomuelejo. La plej ĉefa avantaĝo estas, ke ĝi profitsas energifonton neelĉerpebla (vento) kontraste kun la tradiciaj energifontoj (karbo, nafto ktp) kiuj krom la problemoj pri poluo iam elĉerpus.

Ventogeneratoroj (averaĝe 120 m-ojn altaj) funkcias ĝenerale sur kampo, sed kelkaj funkcias ankaŭ sur maro. Ili funkcias ekde fine de la 20-a jarcento. La tie produktita energio estas medioamika. Oni profitas ilin tie, kie laŭeble longdaŭre ventas. Ventogeneratoro ĉiam aŭtomate sekvas direkton de la vento. Malofte sur pinto de la generatoro ankaŭ elvidejo troviĝas.

Oni markas ofte du **malavantaĝojn** en ties rilato kun la medio. Unuflanke, se estas homaj setlejoj proksime, la konstantega bruo povas ĝeni kaj kaŭzi mensajn malsanojn. Duaflanke la rapida frapo de la helicalo povas (kaj fakte ofte okazas) vundi aŭ mortigi birdojn, kio kaze de endanĝeritaj specioj (migrantaj birdoj) aŭ de grandaj specioj (reĝaj agloj) povas rezulti katastrofa.

Vidu ankaŭ
----------

* Ventoparko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ventoparko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Elektra centralo
* Elektra generatoro
la plej grand stagno de lavestervalda lagaro, la stagno de Dreifelden, vidata de Dreifelden
mapa de la Vestervalda Lagaro
La **Westerwälder Seenplatte** aŭ esperantigite **Vestervalda lagaro** situas sur altebenaĵo en la mezmontaro Vestervaldo ene de la urbokvaro Hachenburg, Westerburg, Montabaur kaj Dierdorf en la germana federacia lando (Rejnlando-Palatinato).

Geografio
---------

La vestervalda lagaro etendiĝas kiel onda altebenaĵo inter la montoj de la Hachenburg-a arbaro en la nordo kaj la valo de la rivero Saynbach en la sudo.

La grupo de lagetoj konsistas el sep lagoj:

* lageto Brinkenweiher
* lageto Haidenweiher
* lageto Hausweiher
* lageto Hoffmannsweiher
* lageto Postweiher
* lageto Dreifelder Weiher (Seeweiher)
* lageto Wölferlinger Weiher

Kun 123 hektaroj la lago de Dreifelden estas la plej granda.

Historio
--------

La sep stagnoj estas artefaritaj. Ili estis konstruitaj en la 17a jarcento kaj servis komence al fiŝbredado. La stagnoj apud Dreifelden estas interligitaj per kanaloj, same la stagnoj apud Freilingen.

Kiel dokumento el la 12a jarcento menciis, ke monaĥoj el najbaraj monaĥejoj intensive bredas fiŝojn jam tiam. La monaĥoj konstruis en marĉejo la unuajn grandajn stagnojn, i.a. la „Seeweiher". Ĉ. 1650 Grafo Friedrich de Wied (1618-1698) pligrandigis la stagnojn kaj konstruigis novajn. Tiel ekestis la sep grandaj fiŝstagnoj kun tuta akvosurfaco de pli ol 1000 germanaj akreoj. La stagnoj ĝis hodiaŭ esta posedo de la princoj el Wied.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vestervalda lagaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Entwicklungsverband Westerwälder Seenplatte

Referencoj
----------
Plano kun moderna vestiblo montrita en ruĝa

Franklin D. Roosevelt (maldekstra) svingas el vestiblo de rela aŭtomobilo.
Vestiblo en Schloss Eckartsau
Vestiblo de operejo Garnier

**Vestiblo** (el la latina: *"vestibulum"*, antaŭkorto, antaŭejo) aŭ antaŭĉambro estas la enirejo, la ejo tra kiu oni eniras domon aŭ apartamenton. Plej ofte la vestiblo fermeblas per pordo aŭ pordego. Kutime la vestiblo estas ankaŭ la elirejo.

Laŭ Francisko Azorín **vestiblo** estas *Enira parto de domo, konstruo, k.c. tra kiu oni atingas la ĉambrojn.* Li indikas etimologion el la latina *vestibulum* (vestiblo).

En la antikva Romo vestiblo estis la placo inter la strato kaj la dompordo de nobelaj domoj. Poste en Romo, vestiblo estis la ĉambro inter la dompordo kaj la *"atrium"* (netegmentita interna korto).

Vidilaj ludoj
-------------

En anaraŭ vidilaj ludoj, la vestiblo formas atendejon pro kolekti ludanojn.

Medicino
--------

**Vestiblo** estas ankaŭ la nomo de la enira kavo de kelkaj organoj. 

* Labirinta vestiblo
* Vagina vestiblo

Piednotoj
---------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 210.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2005

* Kategorio Vestiblo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)