recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Töss** [ˈtøːs] estas rivero en la oriento de la Kantono Zuriko. Ĝi havas longecon de 50 km. Ĝia fonto troviĝas en la Zurika Oberlando ĉe la montoj Schnebelhorn kaj Tössstock je alteco de proksimume 1000 m super la marnivelo. Ĝi trafluas la Tössvalon norden, pasas la urbon Vinterturon kaj alfluas ĉe la limo de Eglisaŭ kaj Freienstein-Teufen al la rivero Rejno.

Energiliveranto
---------------

Jam en mezepoko la homoj utiligis la akvoenergion de la rivero Töss kaj ĝiaj alfluantoj konstruante akvomuelejojn laŭlonge de la rivero. Kun la industriiĝo en la 19-a jarcento la Tössvalo dank al la akvoenergio farĝis sidejo de multnombraj fabrikoj, kiel ekzemple diversaj kontoŝpinejoj aŭ la fama nutraĵentrepreno Maggi en Kempttal, kiu hodiaŭ apartenas al Nestlé.

Komunumoj laŭlonge de la rivero Töss
------------------------------------

Töss inter Pfungen kaj Dättlikon
La rivero Töss fluas de fonto ĝis alfluo tra la sekvantaj komunumoj: Fischenthal en la distrikto Hinwil, Baŭmo, Wila kaj Wildberg en la distrikto Pfäffikon, Turbenthal, Zell ZH, Vinterturo, Neftenbach, Pfungen kaj Dättlikon en la distrikto Vinterturo kaj Embrach, Rorbas, Freienstein-Teufen kaj Eglisaŭ en la distrikto Bülach.

Famuloj
-------

* Jakob Christoph Heer

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de riveroj en Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo *Fiŝkaptado en la rivero Töss*, germanlingva
* Paĝo Töss/Tössegg de la retejo de Zurika Unterlando, germanlingva[*rompita ligilo*]

* Töss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Töss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Panĝŝir** (ankaŭ *Panjshir, Panjshar* kaj *Panjsher*, laŭvorte "kvin leonoj", perse پنجشیر) estas unu el la la 34 provincoj de Afganio. Ĝi fondiĝis kiel memstara provinco la 13-an de aprilo 2004. La provinco en 2007 havis proksimume 145 000 loĝantojn kaj la provinca teritorio kovras areon de 3.610 km². La provinca ĉefurbo estas Bazarak. En la provinco precipe parolatas la persa lingvo (*Farsi*) kaj la loĝantoj estas plejparte taĝikoj. La provinco kaj ties ĉefurbo situas ĉirkaŭ 100 km nordoriente de la afgania ĉefurbo Kabulo.

*Ahmad Ŝah Masud*, konata kiel "la leono de Panĝŝir", estis konata afgana armeestro, kiu estis murdita la 9-an de septembro 2001 per suicidaj atakistoj. Li organizis la defendon de la valo dum la afgania interna milito kaj la sovetunia invado de Afganio ĝis la retiriĝo de la Ruĝa Armeo. Ankaŭ dum la ŝtata regado de la Talibanoj la provinco Panĝŝir neniam povis esti konkerita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* la provinco auf kabulguide.net Arkivigite je 2010-08-14 per la retarkivo Wayback Machine
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

Notoj
-----

1. ↑   *nacia enketo pri riskoj kaj vundeblo 2007/8* (angle) en la retejo de la centra statistika organizaĵo de Afganio, PDF-dokumento de 1,77 MB, stato oktobro 2009, paĝo 4. Arkivita el la originalo je 2010-12-17. Alirita 2010-09-12.

  


Provincoj de Afganio

Badaĥŝan |
Badgis |
Baglan |
Balĥ |
Bamijan |
Daikondi |
Farah |
Farjab |
Gazni |
Gor |
Ĝuzĝan |
Helmand |
Herat |
Ĥost |
Kabul |
Kandahar |
Kapisa |
Kunar |
Kunduz |
Lagman |
Lugar |
Nangarhar |
Nimruz |
Nuristan |
Paktia |
Paktika |
Panĝŝir |
Parvan |
Samangan |
Sar-i Pul |
Taĥar |
Uruzgan |
Vardak |
Zabul
|  |
| --- |
| **Păltiniș** (Hohe Rinne) |
| Distrikto: | Sibiu |
| Municipo: | Sibiu\* |
| Poŝtkodo: | 550001 |
| Koordinatoj: | 45° 39′ 15″ N 23° 56′ 0″ O﻿ / ﻿45.65417 °N, 23.93333 °O﻿ / 45.65417; 23.93333 (mapo) |
| \*Ne apartenas al la teritorio de Sibiu, sed estas administrata de ĝi |
|  Situo en distrikto Sibiu |

**Păltiniș** [pəltiniŝ] (germana nomo: *Hohe Rinne*, hungare *Szebenjuharos*) estas kuraca kaj neĝsporta loko en la Karpatoj, ĉ. 30 km sud-okcidente de Sibio. Ĝia meza alto super maro estas 1 440 m, la plej alta punkto atingas 1 681 m. Ĝi estas la plej malnova kaj plej alta kuracloko de Rumanio.

La vilaĝeton ĉirkaŭ 1894 fondis *Siebenbürgischer Karpatenverein* (transilvania karpata asocio), asocio de german-etnaj transilvanianoj. El tiu tempo konserviĝis la "turista domo", la "kuracista domo" kaj la salono "Monaco"; ili nun estas protektataj monumentoj. La loko perdis la titolon "kuracloko" en 1992, ĉar pro malzorgo ĉiuj instalaĵoj estis kadukaj, sed sukcesis reakiri ĝin en 2002.

Ĉe la monto Oncești (1 713 m) eblas skiado, mezume dum ses monatoj jare. Pliaj proksimaj montoj estas Bătrâna (1 911 m) kaj Cindrel (2 244 m), kiu protektas la lokon kontraŭ fortaj ventoj. Dum la senneĝa sezono la regiono estas ŝatata por turismaj migradoj.

En la monaĥejo de Păltiniș la rumana filozofo kaj pedagogo Constantin Noica pasigis siajn lastajn vivojarojn; li tie fondis la "skolon de Păltiniș". Lia tombejo troviĝas ĉe la ligna kirko konstruita en la 1930-aj jaroj.

Kuriozaĵoj
----------

La vilao Sinaia (n-ro 20) dum la reĝimo de Nicolae Ceaușescu estis je ekskluziva dispono de lia filo Nicu Ceaușescu. Lia apartemento nun estas luebla de turistoj.

Bildoj
------

* La historia Turista DomoLa historia Turista Domo
* Skiista telferetoSkiista telfereto
* Kegloludejo de Păltiniș, rekonstruita en la Muzeo ASTRAKegloludejo de Păltiniș, rekonstruita en la Muzeo ASTRA

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Păltiniș (Sibiu) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Priskribo en la retejo de Sibio[*rompita ligilo*]
**Rusa Ortodoksa Malnovritana Eklezio** (ruse: *Русская Православная Старообрядческая Церковь*) estas jure kaj kanone sendependa kongregacio de malnovritanoj-pastremuloj, kiaj opinias ke ĝi daŭrigas religiajn tradiciojn de la Rusa Ortodoksa Eklezio, kiaj ekzistis antaŭ reformoj de la patriarko Nikono. Ĝi ne havas religiajn interrilatojn kun aliaj religiaj organizoj, krom Rusa Ortodoksa Malnovritana Eklezio en Rumanio.

La nuntempa hierarkio estis fondita en 1846 per metropolito Amvrosij.

Nuntempa stato
--------------

Nuntempe ĉi tiu organizo havas ĉirkaŭ 1.000.000 da kreduloj. Nur duono de tiu ĉi kvanto vivas en Rusio, kie ili havas 260 templojn. Ankoraŭ 300.000 da kreduloj vivas en ŝtatoj de KSŜ, 200.000 en Rumanio, 15.000 en aliaj landoj.

La sidejo de la estro situas en Moskvo. La plej alta organo de administrado estas la Konsekrita Koncilio de la Rusa Ortodoksa Malnovritana Eklezio, kiu kunvenas ĉiujare, kun vasta partopreno de klerikaro, monaĥoj kaj laikuloj. La estraro konsistas en 8 episkopoj sub gvido de metropolito.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rusa ortodoksa malnovritana eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Langschied** estas komunumparto de la komunumo Heidenrod, en la distrikto Rheingau-Taunus, en germana federacia lando Heslando.

Geografia situo
---------------

Langschied havas ĉ. 300 loĝantoj kaj situas en la okcidenta Hintertaunus, sur la *Kemeler Rücken*. Ĉirkaŭ 1,5 km sudoriente en la direkto al Mappershain situas la monto Mappershainer Kopf, (alteco 548 m), la plej alta monto de la okcidenta Hintertaunus.

Najbaraj vilaĝoj estas Wisper (sude), Nauroth (sudokcidente), Zorn (okcidente), Egenroth (nordokcidente), Laufenselden (norde), Huppert (nordoriente), Mappershain kaj Kemel (sudoriente).

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de la vilaĝo estis en la jaro 1260 kiel *Langinscheid*. La fondado estis farita de la benediktana ordeno, kiu jam longe antaŭe fondis la monaĥejon Gronau apud Egenroth.

### Evoluo de la nombro de la enloĝantoj

En la jaro 1526 oni kalkulis ok kaj en 1587 estis dekunu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| jaro | loĝantoj |   | jaro | enloĝantoj |   | jaro | enloĝantoj |
| 1809 | 123 |   | 1895 | 214 |   | 1938 | 138 |
| 1946 | 235 |   | 1961 | 177 |   | 1970 | 224 |

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Langschied en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ortsteil Langschied im Internetauftritt der Gemeinde Heidenrod
* Der Ortsteil auf der Webseite des Heimatvereins Heidenrod e. V.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 579445
* GND: 4285496-9
* VIAF: 235156749
 |
Larry Page en 2009
**Larry PAGE** [pejĝ] (naskiĝis la 26-an de marto 1973) estas usona komputikisto, unu el la du inventistoj de Google, kiun li kreis kun Sergej Brin dum 1996 - 1998, kiam ili estis studentoj ĉe Stanford. Page nun estas prezidento de teknologio ĉe la kompanio Google en Mountain View, Kalifornio kaj estas riĉa. Kvankam li fondis la kompanion kun Brin, ili prudente rekonis sin kiel komputikistoj, ne kiel kapitalistoj.

Ĉe Stanford, Page estis studento de Terry Winograd. Google originale estis studenta esploro, kiun Page kaj Brin nomis *BackRub* ("Masaĝo de Dorso"), ĉar ĝi lerte trovis la TTT-paĝojn, kiuj ligilas ree al TTT-ejo. (En la angla lingvo, *back* signifas "dorso" kaj "ree", do *BackRub* estas ludo de vortoj).

Je 1998, Google estis populara ĉe Stanford, sed Page kaj Brin ne povis vendi la serĉilon al Yahoo, AltaVista kaj Excite, kiuj ne komprenis. Sed Andreas Bechtolsheim, unu el la fondintoj de Sun Microsystems, ja komprenis la potencon de Google kaj aranĝis la monon por fondi kompanion. Do Google naskiĝis je la Interreto je septembro 1998.

Page estas filo de profesoro de komputiko ĉe la Miĉigana Ŝtata Universitato. Page ŝatis komputilojn ekde la aĝo de ses. Li eĉ konstruis presilon el la LEGO-ludilo. LEGO instruis lin multe pri la naturo de maŝinoj. Kiel knabo li ankaŭ ŝatis ŝraŭbilojn, per kiuj li malmuntis la maŝinojn de lia patro. Lia heroo estis la inventisto Tesla.

La nuna ambicio de Page: Google kiu ne nur komprenas unuopajn vortojn, sed la fluon kaj signifon de lingvo; kiu ne nur bekas al vortoj, sed povas respondi al demandoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Guglo
* Interreta serĉilo
* Serĉilo-optimumigo

Eksteraj ligiloj
----------------

* lia retpaĝo ĉe Stanford (angle)

* Kategorio Larry Page en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 2521
* GND: 13271163X
* LCCN: n2005086596
* VIAF: 35624513
* ISNI: 0000 0004 3076 4124
* SUDOC: 169742857
* NLA: 58868142
* NKC: vse2010558370
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Monty Python and the Holy Grail*** (Monty Python kaj la Sankta Gralo) estas brita filmo de 1975 reĝisorita de Terry Gilliam kaj Terry Jones, membroj de Monty Python, kun John Cleese, Graham Chapman, Terry Gilliam, Eric Idle kaj Terry Jones.

Tiu ĉi estas la dua longa filmo de Monty Python, en kiu ili uzis novajn kaj nekonvenciajn stilojn de registrado kaj aplikis ilin al komedio, forlasante la strukturon bazitan sur la kompilado de skeĉoj en kiu baziĝis ilia unua filmo *And Now for Something Completely Different*, kiu prenis skeĉojn de la du unuaj sezonoj de la televida serio *Monty Python's Flying Circus*.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En la jaro 932 la reĝo Arturo kaj liaj kavaliroj ricevas dian komision: serĉi la Sanktan Gralon, por kio ili devas lukti kontraŭ malamikoj tre diversaj: malicaj rivalaj kavaliroj, sangelverŝaj bestioj (videblaj nue kiek animeo), toskaj francaj soldatoj fortifikantaj kastelon en Anglio, sorĉistinoj, mefistofelaj divenuloj, Scotland Yard, kaj ĝis murdista kaj karnovora kuniklo (kiu mortas detruita per amuza relikvo alportita el la Krucmilitoj: nome la "Sankta Mangrenado de Antiokio").

Parodio de la mezepoka Anglio kaj de la kavaliroj de la reĝo Arturo, la filmo estas reale ekskuzo de Monty Python por plenumi akraj kritikon de la stereotipoj de la moderna vivo, uzante elementojn de la Mezepoko kiel bazo por sia satiro. Kelkaj elstaraj amuzaĵoj temas pri kavaliroj senĉevalaj, kiuj piediras sed havas helpantojn kiuj frapas du kokoŝelojn (por ŝajnigi povegan armeon de ĉevalrajdantoj), la nigra kavaliro, kiu plue luktas kuraĝe eĉ post amputado de ĉiuj liaj membroj (eĉ minacas la reĝon Arturo ke "li batalos per siaj dentoj"), la kastelo loĝata nur de junaj kaj belaj virinoj kiuj intencas ŝtelrabadi la kastan Sir Galahad (savita nevolonte de siaj kunuloj), revoluciaj kamparanoj, kaj tiel plu. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Graham Chapman kiel Reĝo Arturo.
* John Cleese kiel Sir Lancelot, la Nigra Kavaliro (Black Knight)
* Terry Gilliam kiel Patsy, servisto de Arturo.
* Eric Idle kiel Sir Robin.
* Terry Jones kiel Sir Bedevere.
* Michael Palin kiel Sir Galahad.
* Connie Booth kiel Miss Islington, la sorĉistino.
* Carol Cleveland kiel Zoot
* Neil Innes kiel estro de la menestreloj de Robin.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Larsen, Darl: *A Book about the Film Monty Python and the Holy Grail*. Rowman & Littlefield, 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Scenaro en angla

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Monty Python and the Holy Grail en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841148
 |
Katedralo de Segovio.
Reĝa Palaco de La Farmo Sankta Ildefonso (provinco Segovio).
Akvedukto de Segovio.
Flago de la Provinco Segovio.
La **Provinco Segovio** estas unu el la provincoj de Hispanio kiu apartenas al la Aŭtonoma Komunumo Kastilio kaj Leono, en la nordo de la Centra Altebenaĵo kiu duone dividas Iberion. Segovio havas landlimojn kun la provincoj: Ávila, Madrido, Guadalajara, Burgos, Soria kaj Valladolid.

Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Segovio. Ĝi havas areon de 6 796 km², kiu estas la plej malgranda provinco de Kastilio kaj Leono. Laŭ la estimoj de la NIS, ĝi havis 163 899 loĝantojn la 1-an de januaro 2008 kaj 164 854 loĝantojn samdate en 2009. La provinco Segovio konsistas el 209 municipoj.

Plej loĝataj municipoj
----------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Municipoj de la provinco Segovio.
La dudek plej loĝataj municipoj de la provinco Segovio estas la jenaj:

| Plej loĝataj municipoj |
| --- |
| Pozicio | Municipo | Loĝantaro |
| 1ª | **Segovio** | 56.660 |
| 2ª | **Cuéllar** | 9.861 |
| 3ª | **El Espinar** | 9.535 |
| 4ª | **Sankta Ildefonso** | 5.725 |
| 5ª | **Palazuelos de Eresma** | 4.044 |
| 6ª | **Cantalejo** | 3.997 |
| 7ª | **La Lastrilla** | 3.269 |
| 8ª | **Nava de la Asunción** | 3.012 |
| 9ª | **San Cristóbal de Segovia** | 2.908 |
| 10ª | **Sankta Rafaelo** | 2.649 |
| 11ª | **Carbonero el Mayor** | 2.569 |
| 12ª | **Riaza** | 2.448 |
| 13ª | **Coca** | 2.131 |
| 14ª | **Villacastín** | 1.639 |
| 15ª | **Navas de Oro** | 1.483 |
| 16ª | **Ayllón** | 1.429 |
| 17ª | **Cantimpalos** | 1.424 |
| 18ª | **Sepúlveda** | 1.273 |
| 19ª | **Santa María la Real de Nieva** | 1.214 |
| 20ª | **Navalmanzano** | 1.185 |
|

Distriktoj
----------

En la provinco estas naturaj grupoj de municipoj nome komarkoj kaj jurisdikciaj teritorioj: nome Partido Judicial de Cuéllar, Partido Judicial de Riaza, Partido Judicial de Santa María la Real de Nieva, Partido Judicial de Segovia kaj Partido Judicial de Sepúlveda,

Siavice la komarkoj estas jenaj: El Carracillo, La Churrería, Tierra de Pinares (komunaj kun apudaj provincoj) kaj Tierras de Segovia kaj Campiña Segoviana, plus aliaj ne tiom klare difinitaj nome La Vera de la Sierra, Comunidad de San Benito de Gallegos kaj Comunidad del Ochavo de Prádena.

Vidu ankaŭ
----------

* Natura Parko Hoces del Río Duratón

Eksteraj ligiloj
----------------

* Segovia. Ĝenerala Informo pri la provinco Segovio Arkivigite je 2009-08-05 per la retarkivo Wayback Machine

41° 10′ N 4° 00′ U﻿ / ﻿41.167 °N, 4.000 °U﻿ / 41.167; -4.000 (mapo)

* Kategorio Provinco Segovio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 310288
* GND: 4118567-5
* LCCN: n80049577
* VIAF: 126665344
* BNF: 11957683r
 |
**Laŭteco** de sono estas mezuro por tio, kiel laŭte homo sentas sonon. 

Male al la objektive mezureblaj amplitudo aŭ sonforto (ekz. kiel sonpremo resp. kiel sonprema nivelo) laŭteco koncernas la subjektive sentitan aŭditaĵon. La perceptata *laŭteco* estas psikakustika mezuro, kiu dependas de pluraj faktoroj: la sonprema nivelo, la frekvencospektro kaj ankaŭ la tempopaso. 

Laŭteco kiel muzika parametro estas ege emociiga kaj do ofte objekto de akra priestetika diskuto. Pro iu profunda akra sento oni ja asocias laŭtecon kun grandeco kaj potenco. Kritikado de laŭeco do povas enhavi neelbuŝigata estetika juĝo. Kion mi ŝatas, tio rajtas laŭti, sed kion mi malŝatas, tio mallaŭtu.

Akustiko
--------

Mezuroj por la priskribo de laŭteco estas

* la laŭteconivelo kun la mezurunuo Fono
* la laŭteco kun la mezurunuo Sono

La **laŭteconivelo** estas psikoakustika komparmezuro, kiu priskribas, kian sonpreman nivelon havu sinustono kun frekvenco de 1000 Hz, por ke oni sentas tiun ĉi tonon same laŭta kiel la observata aŭdevento. Je sonfrekvenco de 1000 Hz sonprema nivelo, mezurata en decibeloj, kongruas kun laŭtecnivelo, mezurata en Fonoj. Alifrekvencaj sinustonoj samkiel kompleksaj soneventoj tamen postulas aliajn sonpremajn nivelojn por atingi la saman laŭtecoimpreson. Kiun sonpreman nivelon je kiu frekvenco bezonas unuopa tono, por atingi la saman laŭtecoimpreson, tion priskribas la "kurboj de samaj laŭteconiveloj" (izofonoj). 

Dum kiam la laŭteconivelo komparas la sentatajn laŭtecojn kun la laŭteco de referencosignalo, la laŭteco en Sonoj rekte indikas, kiom laŭte homo sentas la sonon. La laŭteco en Sonoj estas psikakustika mezuro. Sono de la laŭteconivelo de 40 Fonoj havas la laŭtecon 1. Sono sentata duoble laŭta ricevas duoblan laŭtecovaloron, sono sentata duone laŭta ricevas la duonan laŭtecovaloron.

Laŭteconivelo en Fonoj kaj Laŭteco en Sono estas unu kun la alia transkalkuleblaj, sed ne la valorigita sonpremonivelo en dBA.

Muziko
------

En la muziko *laŭteco* estas unu el la muzikaj parametroj de unuopa tono; pli ekzakta nomo estus „psikakustika dinamiko".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Die neuen 'Kurven gleicher Lautstärkepegel' nach ISO 226:2003 (en.wikipedia) mit steileren Tiefen - angle
* A-weighting in detail and the new ISO 226:203 – angle Arkivigite je 2020-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Die neue 40 phon-Kurve im Vergleich zu früheren 'Kurven gleicher Lautstärkepegel' - angle - pdf Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la irlanda politikisto Michael Collins. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Michael Collins.

**Michael COLLINS** [MAJ-kal KOL-inz] (irlanda nomo: **Micheál Eoin Ó Coileáin** [MI-hal ON o ki-LAN]; 16-a de oktobro 1890 – 22-a de aŭgusto 1922) estis irlanda naciisto. Li estis ĉefo de Sinn Féin, fondinto kaj direktoro de spionado en la Irlanda Respublika Armeo (1919), ministro por financo en la provizora registaro de la Irlanda Liberŝtato (1922) post la Irlanda Milito de Sendependeco, komandanto de la liberŝtataj soldataroj dum la enlanda milito, kaj ĉefo de la ŝtato por la dek tagoj antaŭ lia mortigo, fare de irlandanoj oponataj al la terminoj de la traktato partiga kun Britio.

Naskiĝinte en Clonakilty, Graflando Cork, Collins fariĝis aktiva membro de la Irlanda Respublika Frataro, kaj en 1916 partoprenis dum la Paska Ribelo. En 1918 oni elektis lin esti Ŝinfejna membro en la Dáil (la suba ĉambro de la irlanda parlamento), kaj li fariĝis ministro en la irlanda provizora registaro. En 1921 li kaj Arthur Griffith estis ĉefe respondecaj por la traktato, kiu establis la Irlandan Liberŝtaton.

Dum la sekva civila milito, Collins prenis kontrolon kaj ene de kelkaj semajnoj li frakasis la opozicion en Dublino kaj la grandaj urboj. Kiam Griffith mortis je la 12-a de aŭgusto 1922 Collins fariĝis ĉefo de la ŝtato kaj la armeo, sed je la 22-a de aŭgusto li estis embuskita de kun irlandanoj ĉe Béal na mBláth, Cork, kaj li mortis pro glitresaltinta kuglo al la kapo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Michael Collins (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Michael Collins (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2006-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Michael Collins Centre Arkivigite je 2012-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Collins 22 Society


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16114
* GND: 11866977X
* LCCN: n50026853
* VIAF: 182725075
* ISNI: 0000 0001 1639 4751
* SUDOC: 027550125
* BNF: 119566736
* BIBSYS: 90953730
* NKC: xx0151522
* BNE: XX4950890
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Belega fruktokolombo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Ptilinopus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. pulchellus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Ptilinopus pulchellus****(Temminck, 1835) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Belega fruktokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Belega fruktokolombo**, *Ptilinopus pulchellus* konata ankaŭ kiel **Skarlattufa fruktokolombo** aŭ **Rozfrunta fruktokolombo** estas eta, ĝis 19cm longa, verda fruktokolombo. Ĝi havas ruĝan kronon, blankecan gorĝon, olivverdan bekon kaj purpurajn piedojn. Ĝi havas helgrizan bruston (kun bluaj nuancoj) kaj flavecoranĝan ventron, kun ruĝeca purpura nuanca makulo intermeze. Ambaŭ seksoj estas similaj.

La **Belega fruktokolombo** estas disvastigita en pluvarbaroj de Novgvineo kaj en la insuloj Batanta, Waigeo, Salawati kaj Misool de Papuo-Barato, Indonezio. La ino kutime demetas ununuran blankan ovon.

La dieto konsistas ĉefe el diversaj fruktoj, de palmoj kaj vitoj. En la areo de Port Moresby, tiuj birdoj manĝas miksitan dieton en majo. Grandaj fruktoj de *Tristiropsis canarioides* estas manĝataj se estas disponeblaj, sed la specio devas konkurenci pri tiuj fruktarboj kun pli grandaj kolomboj kiel *Ducula mullerii*. Etaj fruktoj de *Endiandra* estas ofte manĝataj, sed ili konsistigas nur etan kvanton da manĝaĵo. Aliaj manĝaĵoj estas *Gymnacranthera paniculata* kaj malgrandaj kvantoj de palmoj *Polyalthia* kaj *Livistona* kaj eventuale beroj de pipro. Spite ties malgrandon, tiuj birdoj povas engluti fruktojn de 5cm³ volumeno, kio supozigas diametron de ĉirkaŭ 2cm en sferoformaj fruktoj.(Frith *et al.* 1976) 

Disvastigita kaj komuna tra ĝis granda teritorio, la **Belega fruktokolombo** estas konsiderata kiel Malpli Zorgo ĉe IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

Referencoj
----------

* **BirdLife International** (2004). *Ptilinopus pulchellus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 18 Novembro 2006. Malpli zorgiga

Eksteraj ligiloj
----------------

* Belega fruktokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Belega fruktokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Belega fruktokolombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* BirdLife Specidatumbazo Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
***Grand Theft Auto: London, 1969*** estas ekspansio de la videoludo Grand Theft Auto, publikigita en 1999 por PK kaj PlayStation. Ĝi estas la unua ekspansio publikigita por PlayStation.

La ludo uzas la saman ludmotoron de Grand Theft Auto kun la grafiko, kiu memorigas la antaŭulo, kvankam ĉio estas adaptita por la nova rekonstruo. La ludmaniero kaj la ludmekaniko estas identaj al tiuj de GTA.

Temo
----

Tiel kiel implikas la nomo, la ludo disvolviĝas en Londono en la jaro 1969. La ludanto interpretas ankoraŭ la rolon de krimulo je la komencoj, kiu por gajni monon kaj fari al si reputacion en la urbo popolata de aliaj gangsteroj devos kompletigi la misiojn, kiujn estos komisiitaj al li de la estroj. Fine la krimulo sukcesos mortigi la estron de la malamika Bando, tiel li havos gravan postenon en sia Bando.

Rekonstruo
----------

La karakterizoj geografia kaj tempa estas kreitaj per kulturaj kaj historiaj referencoj, enmetante la ĉeeston de rolulo simila al James Bond kaj la uzadon de slangaj vortoj. Aŭtomobilojn oni stiras en la maldekstra parto de la strato kiel en la vera Anglio. Nature ĉeestas la tipaj nigraj taksioj kaj la ruĝaj duetaĝaj busoj. La nomoj de la kvartaloj estas la samaj de la veraj (Westminster, Soho...) kaj la sonstrio estas tipe 60-jara.

Ludmaniero
----------

Kiel en GTA la misio estas dividata en subsekcioj kun mallongaj scenoj, sed ĉio okazas en ununura urbo. La haveblaj armiloj estas la jenaj: pistolo, mitralo, flamĵetilo, fuzilĵetilo.

Ekzistas alia ekspansio nur por Vindozo, *London 1961*, kiun oni povas libere elŝuti el la oficiala TTT-ejo de London 1969.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala TTT-ejo
La **Brazila Kosma Agentejo** (portugale *Agência Espacial Brasileira*; akronime: **AEB**) estas la civila aŭtoritato en Brazilo kiu respondecas pri la evoluo de la landa kosmoprogramo. Ĝi funkciigas raketon-lanĉon ĉe la Kosmocentro Alcantara, la loko de la ejo proksime al la ekvatoro signifas ke malpli da energio estas postulata por lanĉi en kosmon .

En 1960, per decido de la Prezidanto de Brazilo, komitato estis establita por krei la brazilan spacprogramon. La efektivigo de la plano estis konfidita al organizo, kies administrado estis la respondeco de la armeo. En 1982 komenciĝis la konstruado de la Kosmocentro Alcantara kaj ĝia konstruado finiĝis en 1990.

La Brazila Kosma Agentejo estis establita la 10-an de februaro 1994. Ĝi akceptis respondecon pri ĉiuj agado de la ŝtato en la kampo de spaco, inkluzive de la funkciado de la lanĉa centro. La agentejo respondecas pri la evoluo de satelitlanĉiloj kaj kosmoŝipoj de la VLS-modelo. Evoluo finiĝis sed ĝis nun ĉiuj provoj lanĉi sateliton en kosmon malsukcesis. La programo suferis gravan prokraston en 2003, kiam eksplodanta misilo mortigis 21 teknikistojn. La unua sukcesa lanĉo estis la 23-an de oktobro 2004. Kiam la brazila sondilo VSV-30 estis lanĉita al suborbita spaca flugo.

La unua brazila satelito estis lanĉita en 1993 el la Kosmocentro Kennedy. Ekde tiam pli da satelitoj estis lanĉitaj uzante lanĉilojn de malsamaj landoj. En 2006 alvenis al la Internacia Kosmostacio Marcos Pontes, la unua brazila kosmopiloto .

La Brazila Spaca Agentejo celas politikon de komuna teknologia disvolviĝo kun pli altnivelaj kosmaj programoj de aliaj landoj. Komence, ĝi dependis multe de Usono, sed post renkonti malfacilaĵojn transdoni teknologiojn kun ili, ĝi vastigis siajn agadojn kaj nun laboras ankaŭ kun aliaj landoj, inkluzive de Ukrainio, Israelo, Argentino kaj Ĉinio.

Referencoj
----------

1. ↑  BBC World: Brazil Launches rocket into space BBC News.
2. ↑  Space.com: Brazil completes successful rocket launch Arkivigite je 2008-07-24 per la retarkivo Wayback Machine Space.com.
3. ↑  Herald Tribune: Brazil launches rocket for gravity research International Herald Tribune.
4. ↑   Brazil Signs Artemis Accords (15 June 2021).

 Arkivigite je 2021-06-15 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo en la portugala
* AEB ĉe Twitter
* Artikolo pri la agentejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831153
* VIAF: 128271158
 |
Mumio de Dolly spektebla en la Edinburga reĝa muzeo
**Dolly** [dolli] (naskiĝis 5-an de julio 1996, mortiis 14-an de februaro 2003) - ŝafo, la unua mamulo kiu ekvivis per klonado de somataj ĉeloj de plenaĝa organismo. Ĝia nomo memorigas nomon de la usona kontrea kantistino Dolly Parton.

Dolly naskiĝis en Edinburgo, kiel rezulto de eksperimento de sciencistoj de Instituto Roslyn. La ŝafino suferis de pulma kaj artika malsano. Dolly naskis 6 sanajn ŝafidojn.

Dolly mortis la 14-an de februaro 2003 pro pulmomalsano kaŭzita de retroviruso. Tiaj malsanoj kutime aperas nur ĉe pli aĝaj ŝafoj (averaĝo vivodaŭro de ŝafo estas 10-12 jaroj). Tamen forestas pruvoj, ke la fruan morton de la ŝafino Dolly kaŭzis ŝia antaŭtempa maljuniĝo; la klonita ŝafino estis konstante tenata en fermita spaco, preskaŭ neniam estis paŝtita ekstere pro sekurecaj kialoj, tio altigas riskon de la malsano.

Ekde la 9-a de aprilo 2003 mumiigita korpo de Dolly estas montrata en la Edinburga reĝa muzeo.

* Kategorio Dolly (ŝafino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La meretrico de Babilono rajdas sur la sepkapa besto (rusa gravuraĵo de la 19a jarcento).
La **meretrico de Babilono** aŭ **malĉastistino de Babilono** estas unu el la roluloj kiuj aperas en la lasta libro de la Biblio nomata Apokalipso, pli konkrete en la ĉapitroj 17 kaj 18. Ĝi estas ligata al la Antikristo kaj la besto de la Apokalipso pro ĝia rilato al la regno de la sep kapoj kaj dek kornoj.

La meretrico aperas en Apokalipso 17:1-2 kiu estas priskribita kiel:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Kaj unu el la sep anĝeloj, havantaj la sep pelvojn, venis kaj parolis kun mi, dirante: Venu ĉi tien, mi montros al vi la juĝon de la granda malĉastistino, kiu sidas sur multaj akvoj; 2 kun kiu la reĝoj de la tero malĉastis, kaj la loĝantoj sur la tero ebriiĝis per la vino de ŝia malĉasteco. **"** |

 |

La interpreto kiun faras kelkaj biblistoj sugestas ke temas pri la surtera Jerusalemo kiu kontrastas kun la Nova Jerusalemo kiu aperas en la fino de la libro Apokalipso. La sep montetoj sur kiuj ĝi sidas estas la sep montetoj de Jerusalemo. La falo de Babilono laŭ la libro, la loko kaj la detruado de Jerusalemo en la jaro 70 p.K. La vestoj de la virino similas al tiuj de la Alta sacerdoto de la Templo de Jerusalemo (Eliro 28:6)

Pluraj profetoj de la Malnova Testamento (Jesaja 1:21, Jeremia 2:20 kaj 3:1-11, Jeĥezkel 16:1-43 kaj en la Nova Testamento en Galatoj 4:25, mencias la malfidelaĵojn de Jerusalemo kiel prostituado. Aliflanke, Jesuo mem atribuis la elverŝitan sangon de la profetoj kaj sanktuloj (Mateo 23:24-37) a la Fariseoj de Jerusalemo uzante la saman frazon preksaŭ same en Apokalipso 17:6 kaj 18:20.

En la 16a jarcento en la epoko de la Reformacio Marteno Lutero kaj Johano Knokso konsideris la Katolikan Eklezion kiel la malĉastistinon de Babilono, sed antaŭ ili tiun komparon jam faris Girolamo Savonarola kaj Frederiko la 2-a okaze de la ampleksa kontraŭdiro kontraŭ la papo Gregorio la 9-a. Ankaŭ Danto uzus tiun bildigon en la 19a kanto de sia verko "Infero" pri la kritiko al la oficiala gvidilo de Roma.

* Meretrico de Babilono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Meretrico de Babilono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Provinco Santandero** kadre de la antikva regiono Kastilio la Malnova.
La **Provinco Santandero** (hispane *Provincia de Santander*) estis provinco en Hispanio. Ĝi ekzistis inter la 30-a de novembro 1833 kaj la 30-a de januaro 1982. Ties ĉefurbo estis Santandero. Ĝi estis membro de la regiono Kastilio la Malnova. La provinco ampleksis la plimulton de teritorion nomitan **Cantabria** (Kantabrio) kaj **La Montaña** de siaj loĝantoj. De la 18-a jarcento, kantabroj klopodis krei propran politikan enton Provinco Kantabrio. Tiu provinco realiĝis en la 19-a jarcento, sed sub nomo *Provinco de Santandero*. Kvankam la administra nomo de la regiono estis tia, la loknomon *Kantabrio* oni plu uzis kaj oni refoje postulis ties oficialiĝon. La nomo de la provinco ŝanĝiĝis kiam ĝi iĝis aŭtonoma komunumo Kantabrio per aprobo de la Statuto de Aŭtonomeco de Kantabrio en la 15-a de decembro 1981.

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Listo de municipoj de Kantabrio.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Maldikbeka kukolo** |
| --- |
|  |
| plenkresulaplenkresula
Juna birdo en TanzanioJuna birdo en Tanzanio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Pachycoccyx* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. audeberti*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Pachycoccyx audeberti****(Schlegel, 1879) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Maldikbeka kukolo  |

 |
| v • d • r |

La **Maldikbeka kukolo** (***Pachycoccyx audeberti***) estas afrotropisa specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Tiu ĉi estas unutipa, tio estas unika en la genro ***Pachycoccyx***.

Ĝi troviĝas en preslaŭ tuta Afriko sub Saharo, nome Angolo, Benino, Bocvano, Burkino, Kameruno, Centr-Afrika Respubliko, Respubliko Kongo, Kongo Kinŝasa, Eburbordo, Gabono, Ganao, Gvineo, Kenjo, Liberio, Madagaskaro, Malavio, Mozambiko, Niĝerio, Ruando, Sieraleono, Sudafriko, Sudano, Svazilando, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo.

Referenco
---------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Pachycoccyx audeberti[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigrabeka kukolo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Coccyzus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. erythropthalmus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Coccyzus erythropthalmus****(Wilson, 1811) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigrabeka kukolo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigrabeka kukolo**, *Coccyzus erythropthalmus*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la Geococcyx, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

Plenkreskuloj havas longan brunan graditan voston kaj **nigran bekon**. La **kapo kaj supraj partoj estas brunaj** kaj la subaj partoj estas blankaj. Estas **ruĝa ringo ĉirkaŭ ĉiu okulo**. Junuloj estas pli grizaj kaj la okulringo estas pli verdeca.

Komparo de Nigrabeka kukolo kaj Flavbeka kukolo
La reprodukta habitato estas en la bordoj de arbaraj areoj tra Nordameriko oriente de la Roka Montaro. Ili nestumas en malalta arbo aŭ arbustejo, foje surgrunde. Ili foje demetas ovojn en la nestoj de aliaj birdoj.

ovoj de *Coccyzus erythropthalmus* - Muzeo de Tuluzo
Ili estas migrantaj al Sudameriko. Tiu specio estas tre rara vaganto en okcidentan Eŭropon.

Tiuj birdoj manĝas en arbustejoj aŭ arboj. Ili precipe manĝas insektojn, nome raŭpojn de *Lasiocampidae*, sed ankaŭ kelkajn helikojn, ovojn de aliaj birdoj kaj berojn.

La voĉo estas rapida ripeta *Kukuku*.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Coccyzus erythropthalmus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006. Ne minacata

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nigrabeka kukolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nigrabeka kukolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nigrabeka kukolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Black-billed Cuckoo - *Coccyzus erythropthalmus* - USGS Patuxent Birdidentigejo
* Informo pri Nigrabeka kukolo – Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Informo kaj fotoj pri Nigrabeka kukolo – Birdoj kaj Birdumo ĉe Suda Dakoto
***Un, dos, tres... responda otra vez*** (Unu, du, tri... respondu pli) estis hispana televida programo kaj konkurso kreita en 1972 fare de Narciso Ibáñez Serrador kiu konsistis el 11 sezonoj. La programo estis elsendita de Televisión Española en ĝiaj 10 unuaj sezonoj kaj en Twitch ekde la 11a sezono. En la aktualo ĝi estas konsiderita kiel unu de la klasikaj programoj de la hispana televido kaj siaepoke estis la plej amplekse spektita en la lando, konsiderante, ke tiam estis nur la du ŝtataj kanaloj elsendanta en Hispanio.

La antaŭaĵoj de la programo estis en konkurso kiun Ibáñez Serrador realigis en Argentino nomita "Un, dos... Nescafé" en kiu paroj de konkursantoj devis respondi laŭvice dum difinita tempo.​ Al tiu koncepto aldoniĝis dua parto bazita sur konkurso kiun Kiko Ledgard prezentis en Peruo nomita "Haga negocio con Kiko" kiu siavice estis bazita en *Let's Make a Deal* de usona televido.​ Alia prezentistino estis Mayra Gómez Kemp.

En tiu programo la konkursanto devis elekti inter pordoj kaj skatoloj kiuj enhavas donacojn aŭ monon proponitajn de la prezentisto.

La novaĵo kaj eble tialo de la populareco estis la kreado de negativa rolulo kontraŭ la konkursantoj, nome Don Cicuta (konio), ludita de Valentín Tornos, kiu kontentiĝis se la konkursantoj venkis kaj malkontentiĝis se la konkursantoj malvenkis (ricevis kukurbon anstataŭ premion). Kun du helpantoj ili akre sonorilis kaj formis la Negativan Tendaron de la programo. Kiel kontrasto oni elektis ses belajn sekretariinojn kiuj formis la Pozitivan Tendaron de la programo. Kelkaj el la partoprenantinoj poste iĝis famaj aktorinoj, kiel Victoria Abril, Lydia Bosch, Miriam Díaz-Aroca, Ágata Lys ktp. Partoprenis ankaŭ multaj humoristoj.

La formato estis eksportita al Flandrio, Germanio, Nederlando, Portugalio, Britio ktp.

Referencoj
----------

1. ↑  «Los mejores programas». Magazine de El Mundo. 6a de aŭgusto 2006. Konsultita la 29a de aprilo 2011.
2. ↑  «Muere Kiko Ledgard, el más popular presentador de Un, dos, tres, responda otra vez». El País. 24a de oktobro 1995. Konsultita la 29an de aprilo 2011.
3. ↑  «La caída de Kiko Ledgard». El Comercio. 22a de novembro 2008. Arkivita el originalo la 14an de septembro 2013. Konsultita la 29an de aprilo 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820994
 |
La rojo **Ohmbach** estas ĉikaŭ 16,6 km longa, orografie maldekstra flankrivero de la rivereto Glans en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Geografio
---------

La rojor Ohmbach fontas sudokcidente de Nordpalatinata Montarlando kaj ĉirkaŭ 1,5 km nordokcidente de Langenbach sur alteco de 403 m super marnivelo. De ĉi-tie la rojo fluas sudorirnten. Ĝi ŝanĝas sian direkton inter nordoriento kaj sudo.

Sur sia vojo al sudoriento la rojo pasas la komunumojn Langenbach, Herschweiler-Pettersheim, Ohmbach kaj Brücken. Ĝi atingas la marĉan malaltaĵon Landstuhler Bruch kaj aldone nutras la 1500 m longan kaj ĝis 250 m larĝan lagon Ohmbachsee inter Schönenberg-Kübelberg kaj Gries. Post la lago la Ohmbach turnas sin nordorienten por enflui post ĉirkaŭ 1,5 km oriente de Gries sur alteco de 224 m super marnivelo de dekstre en la riveron Glan.

Sur sia 16,6 km longa vojo la rojo superas altofiferencon de 179 m, kiu egalas al meza dekliveco de 10,8 ‰. La Ohmbach deakvigas 37,868 km² trans Glan, Nahe kaj Rejno al la Norda Maro.

### Flankriveroj

La Ohmbach havas multajn mallongajn alfluantojn. La plej grava el ili estas kun longeco de 3,6 km la Krottelbach, kies akvokolekta areo estas 4,723 km².

Sekvas liston de la flankriverojn de la fonto al la enfluejo. Indikita estas la orografia situo de la enfluejo, la longeco, la grandeco de la akvokolekta areo, la alteco de la enfluejo  kaj la Germana Akveja Kodo.

| nomo | Lage | longeco[km] | akvokolekta areo[km²] | alteco de la enfluejo[m sper mn.] | DGKZ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| rojo el la arbaro „Pestwald" | dekstres | 1,8 | 2,507 | 299 | 2546182 |
| Schlangenbach | maldekstre | 1,2 | 1,239 | 277 | 25461832 |
| Geilbach | dekstre | 1,1 | 0,909 | 270 | 25461834 |
| Ehrsbach | dekstre | 0,6 | 0,703 | 269 | 25461836 |
| Krottelbach | dekstre | 3,6 | 4,723 | 268 | 2546184 |
| Kirschengrund | maldekstre | 1,0 | 0,788 | 268 | 25461852 |
| Weitersbach | dekstre | 1,7 | 2,077 | 253 | 2546186 |
| Habachgraben | maldekstre | 1,3 | 2,138 | 247 | 2546188 |

Medio
-----

La Ohmbach apartenas al la fajnmineralriĉaj, karbonataj mezmontaraj rojoj. Ĝi havas akvostrukturkvaliton kiu estas plejparte forte ĝis komplete ŝanĝita. La akvokvalito en ĝia supra parto ĝis Herschweiler estas malmulte, en la meza parto ĝis la baraĵlago meze kaj en la malsupra parto kritike ŝarĝita (stato 2005).

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2 3 4  Topografische Karte 1:25.000
**Quarten** estas komunumo en la elektodistrikto Sarganslando, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 2709 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Bergsboden en Unterterzen (Quarten), rigardo al Valenlago
La komunumo Quarten konsistas el la vilaĝoj Oberterzen, Unterterzen, *Quarten*, Quinten, Mols, Murg, Tannenbodenalp kaj Flums-Grossberg, kiuj situas ambaŭ-flanke de la Valenlago.

Trafiko
-------

Sur la teritorio de la Quarten troviĝas pluraj stacidomoj de la linio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Koiro kaj tra Quarten ankaŭ pasas la valenlaga aŭtoŝoseo A2. La municipo *Quinten* atingeblas nur per ŝipo.

Historio
--------

Quarten ekzistas kiel politika komunumo ek de la fondiĝo de la Kantono Sankt-Galo en la jaro 1803. Ĝia unua dokumenta mencio tamen jam datiĝas el la jaro 801 kiel *Quarto*.

Turismo
-------

La ĉefa enspezfonto de la komunumo Quarten estas la turismo. Al la komunumo apartenas gravaj partoj de la municipo *Flumserberge*, kiu estas signifa skiregiono. De *Unterterzen*, kien semajnfine veturas rektaj regionaj trajnoj de Zuriko, kabin-aertelefero kondukas rekte al la skiregiono Flumserberge. Somere la Valenlago kaj la Murgvalo invitas al belaj migradoj.

Monda naturheredaĵo
-------------------

Sargans apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.


Monda heredaĵo de UNESKO

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Paul Gubser*: *Quarten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-07-22)

Vidu ankaŭ
----------

* Murg (stacidomo)
* Unterterzen (stacidomo)
* Mols (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Quarten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Quarten
* Oficiala retejo de la municipo Murg
* Quarten en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Sarganslando |
| --- |
| maldekstraBad Ragaz • Flums • Mels • Pfäfers • Quarten • Sargans • Vilters-Wangs • Valenurbo |  |

 |
La barbakano de Krakovo
La barbakano de la Blanka turo en Nurembergo (rekonstruaĵo)
Desegno de barbakano (rekonstruaĵo)
**Barbakano** estas fortikigita antaŭita konstruaĵo aŭ pordego, kiel ekstera defendaĵo de urbo aŭ kastelo, aŭ ankoraŭ ajna turo situanta super pordego aŭ ponto, kiu estis uzita por defendaj celoj.

Priskribo
---------

Kutime barbakanoj estis lokitaj ekster la ĉefa linio de defendaĵoj kaj konektitaj al la urbomuregoj per vojo ĉirkaŭita de muregoj kaj nomita la *kolo*. En la 15a jarcento, pro la plibonigo en sieĝotaktiko kaj artilerio, barbakanoj perdis sian intereson. Tamen, pluraj barbakanoj estis konstruitaj eĉ dum la 16a jarcento.

Fortikigitaj aŭ falsaj fortikigitaj pordodomoj restis distingilo de ambicia francaj kaj anglaj loĝdomaj en la 17-a jarcento.

Fortikaĵoj en Orienta Azio ankaŭ prezentis similajn strukturojn. Aparte, pordegoj en la ĉinaj urbomuroj estis ofte protektitaj de plia "arkpafadoturo" antaŭ la ĉefa pordodomo, kun la du turoj ligitaj per muroj etendante ekster la ĉefa fortikaĵo. Kreante tiel nomitajn "bokalajn murojn", tia sistemo estas ofte referanta kiel *barbican* en la angla lingvo.

Etimologio
----------

La vorto originas el la latina lingvo *barbecana*, signifante "ekstera fortifikaĵo de urbo aŭ kastelo", kun kognoj en la latinidaj lingvoj, finfine derivante de araba lingvo *barbakh* aŭ persa lingvo ب خانه *bab-e-khaneh* "pordo- domo" kaj "turigita pordovojo", aŭ el la mezepoka angla *burgh-kenning*.

Laŭ Francisko Azorín **barbakano** estas *Fortigita teraso antaŭ urba, ponta, kastela enirpordo.* Kaj li indikas etimologion el kelta *bar bak* (antaŭ baro) aŭ araba *barbak klanch*.

Referencoj
----------

1. ↑   Reta etimologio de *barbican* (angle)
2. ↑  Etimologio sugestita de Sir Henry Spelman en la 1640-aj jaroj; li klarigis la terminon per kombinaĵo de *burgh* signifanta "turon", kaj *ken* signifanta "vido" aŭ "spekto".
3. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 32.
4. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Barbakano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Barbakano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pordegofortikaĵo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Barbican en la angla Vikipedio.*
Quartier V
Balkonaĵo ĉe Neumarkt / Frauenstrasse, Dresdeno, tiel nomata „infanofriso"
**Quartier V** (la „Heinrich-Schütz-Residenz") estas domensemblo el iam tri domoj ĉe dresdena placo *Neumarkt*, el kiuj du estis rekonstruataj kun plejparte originala fasado. La „sudan alkonstruaĵon" direkton al la strato Wilsdruffer Straße konsistigas moderna novkonstruaĵo, kiu pro la alilokado post la Dua Mondmilito de la plilarĝigita *Wilsdruffer Straße* direkton al *Neumarkt* nur parte redonas la planon de la antaŭa domo.

Priskribo kaj arĥitektura graveco
---------------------------------

La dekaksa ĉefa fronto de la ensemblo el tri malsamaj domoj ĉe *Neumarkt* stratangulo *Frauenstrasse* apartenas al la frua historio de la dresdena *Neumarkt*, kiu staris ĝis la mezo de la 16-a jarcento tuj vidalvide de la mezepoka dresdena ĉirkaŭmuro. En la jaro 1548 oni forigis fosaĵon kaj muron de la iama urba fortikaĵo sur la nuna *Neumarkt*. En la kela etaĝo de la rekonstruita *Quartier V* konserviĝis partoj de la urbomuro en historiaj kelovolboj. La renesancan domon, kiu apartenis al komponisto Heinrich Schütz ekde 1629 ĝis 1659, treege alikonstruis proksimume 1730 George Bähr, arĥitekto de la dresdena Frauenkirche, tiel ke konserviĝis nur la ronda balkonaĵo kaj la frubaroka portalo „Neumarkt 12" alkonstruita en 1695. La portalo montras virinan maskon kronita per kverkfoliaro de la roma diino Cereso, kiu validas kiel diino de fekundeco, naskemo kaj geedzeco. La domo „Neumarkt 12" rekonstruita en 2008 estis en 1730 propraĵo de la komercisto Christian Döppermann (mortinta en 1759), kies familio ekde 1813 ankaŭ uzis la najbaran domon (*Frauenstraße 14*) konstruitan proksimume 1750 por sia komercado. Je la alikonstruo de la domo George Bähr ankaŭ surkonstruis kroman etaĝon kaj mansardotegmenton.

"Quartier V" disponas post rekonstruado en la jaro 2008 pri 47 senbare alireblaj loĝejoj. Tenanto kaj konstruiginto de "Quartier V" estas la karitata organizaĵo "Martinshof Rothenburg Diakoniewerk", kiu tenas en la objekto maljunulejon sub la nomo "Heinrich Schütz Residenz". Krom tio en la domo troviĝas interalie restoracio[*rompita ligilo*] kaj vinvendejo. En "Quartier V" loĝas ekde 2008 la konsulejo de la reĝolando Hispanujo.

Referencoj
----------

1. ↑  komp.:  , historio,
2. ↑  Komp.: Neumarkt Kurier, 03/2007 paĝo 8 kaj 03/2008 paĝo 14
3. ↑  Komp.: Neumarkt Kurier 03/2007, paĝo 15
4. ↑  Komp.: Handbuch der deutschen Kunstdenkmaeler, volumo 1;Georg Dehio, 1914, paĝo 82
5. ↑  Komp.: Neumarkt Kurier 03/2007 paĝo 12
6. ↑  Komp.: Neumarkt Kurier 03/2008 paĝo 8
7. ↑  Komp.: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen, eldonoj 22-23, paĝo 673

51.05093333333313.740377777778Koordinatoj: 51° 3′ 3″ N, 13° 44′ 25″ O (mapo)