recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Goran Movado** (en kurda: بزووتنەوەی گۆڕان ) estas kurda politika partio en Aŭtonoma Regiono Kurdistano fondita de Nawshirwan Mustafa post lia eksiĝo de la PUK partio en 2009. Ĝi estas la tria plej granda partio kun ĉefaj sekvantoj en la Gubernio Sulajmanija.

En la parlamentaj elektoj de 2009, la Goran Movado akiris impresajn rezultojn, ĉar ĝi kaptis 24 seĝojn kaj venis dua post la Kurdia Demokrata Partio, kiu gajnis 38 seĝojn. Ĝi ankaŭ superis la Patriotan Unuiĝon de Kurdistano, kiu atingis la trian lokon kun 19 seĝoj el 111 seĝoj. Dum jaroj, ĝi okupis la postenon de la ĉefa opozicia partio en la Parlamento. Goran ankaŭ gajnis ok el 325 sidlokoj en la Iraka parlamento.

Dum la elektoj de 2013, la movado pli modifis sian pozicion, kaj fariĝis la dua partio en la parlamento de la regiono. Goran partoprenis la politikan povon, kaj post kiam la tri ĉefaj partioj de la parlamento konsentis, unu el ĝiaj membroj fariĝis Prezidanto de la Parlamento de la Aŭtonoma Regiono Kurdistano, kaj kvar el ĝiaj membroj estis ministroj en la registara formado, kaj unu el ili ricevis la senteman ministerion pri financa ministerio en la regiono.

Sed la situacio baldaŭ malboniĝis inter la movado kaj la Kurdistana Demokrata Partio, pro la konflikto pri la pozicio de la prezidanto de la Kurdio-regiono de Irako. Dum la demokrata partio insistis, ke dialogo kaj konsento estas la bazo por determini la sorton de tio, Goran insistis formi politikan aliancon ekster tiu konsento kaj forpeli la antaŭan regionan prezidanton Massoud Barzani el la parlamento. Tial, la konflikto atingis sian kulminon post kiam parlamenta prezidanto Youssef Muhammad estis malhelpita eniri la ĉefurbon, Arbil, kaj parlamenta vivo estis haltigita dum la jaroj 2015-2017 en la regiono, kaj la kvar ministroj de Goran estis eksigitaj.

En la lastaj parlamentaj elektoj en 2018, la populareco de Goran malpliiĝis al ĉirkaŭ triono, ĉar ĝi atingis nur 12 parlamentajn seĝojn el 111, malgraŭ siaj aliancoj kaj konsento kun la islamaj partioj en la regiono. La partio denove eniris la registaron per kelkaj postenoj en la registaro kaj potencaj institucioj en la Kurdia Regiono de Irako. Post la morto de Nawshirwan Mustafa en 2017 la nuna gvidanto de Goran estas Omar Said Ali.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735047
* VIAF: 158822751
 |
**Agramatismo** estas perturbo de parolo kaj skribo, kiu signifas, ke la ulo povas malbone, parte aŭ tute ne uzi strategiojn de gramatiko, eĉ se li scias la gramatikon bone; aktivado de tiu scio estas barita. 

Ĝi povas esti simptomo de afazio, aŭ alia perturbo, kiu igis dum lernado de gepatra lingvo. Ĝi signalas lezion de Broca regiono, do la ulo ne povas rememori necesajn idiomojn. Ĝi povas igi ke la infanoj faru parolerarojn, ekzemple akompani malfruitan lingvevoluon, intelektan malkapablon aŭ specifan lingvan perturbon.

Se la infano havas du gepatrajn lingvojn, agramatismo afektas ambaŭ lingvojn. Se la lingvo havas riĉan sistemon de morfemojn (ekzemple hungara), la deklinacioj, konjugacioj, paradigmaj sistemoj, kaj sintakso estas afektitaj. Se la infano parolas lingvon kiel la angla, li kapablas malmultan transformojn, kaj uzas facilajn strukturojn.

Literaturo
----------

* GÓSY Mária: Pszicholingvisztika

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Agrammatizmus en la hungara Vikipedio.*
**Brigid BERLIN** (naskiĝis la 6-an de septembro 1939, mortis la 17-an de julio 2020) estis usona artistino kaj iama varhola superstelulo. Brigid Berlin renkontiĝis kun Andy Warhol en 1964 kaj tuj iĝis centra membro de lia etoso.

Berlin aperis en kelkaj el la varholaj filmoj, kiaj *Chelsea Girls* (1966), en kiu ŝi estas vidata injektante sin dum monologo, kaj *Ciao! Manhattan* (1972), kie stelulas Edie Sedgwick. Post jardekoj, ŝi aperis en minoraj partoj en du filmoj de John Waters nome *Serial Mom* (1994) kaj *Pecker* (1998). *Pie in the Sky: The Brigid Berlin Story* (2000) estas dosier-filmo en kiu ŝi rakontas sian vivon en intima detalaro kaj rompas sian dieton konsumante tutan manĝon el kukoj.

Ŝi estas konata pro sia obseda registrado kaj fotado de la ĉiutaga vivo. Selektoj el tiuj registraĵoj estis poste kompilitaj por formi la teatraĵon *Andy Warhol's Pork*. Aliaj bendoj fare de ŝi estis la bazo por la unua rekta albumo de The Velvet Underground nome *Live at Max's Kansas City* (registrita en 1970, publikigita en 1972).

Berlin estis komplico en unu el la plej famaj ŝercoj de Warhol kiam en 1969 Warhol anoncis, ke ĉiuj siaj pentraĵoj estis la verko de Berlin. Brigid entuziasme sekvis la historion per intervjuo ĉe *Time*. La ŝerco kondukis al falo en la valoro de la verkoj de Warhol kaj ambaŭ partoj fine retiris siajn asertojn.

Filmaro
-------

* *Chelsea Girls* (1966)
* *Tub Girls* (1967)
* *Bike Boy* (1967)
* *The Nude Restaurant* (1967)
* *Imitation of Christ* (1967)
* *Four Stars\*\*\*\** (1967) alinome *24 Hour Movie*
* *Lonesome Cowboys* (1967) (origine Berlin estis ludonta la rolon de rivala bando de vakeroj)
* *The Loves of Ondine* (1967)
* *Women in Revolt* (1971)
* *Ciao! Manhattan* (1972)
* *Phoney* (1973)
* *Fight* (1975)
* *Andy Warhol's Bad* (1977)
* *The Critical Years* (1987)
* *Serial Mom* (1994)
* *Pecker* (1998)
* *Pie in the Sky: The Brigid Berlin Story* (1999)
* *Danny Williams and the Dream Factory* (2006)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Brigid Berlin ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* *Pie in the Sky: The Brigid Berlin Story* (1999) Arkivigite je 2012-02-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521540
* GND: 129812870
* LCCN: n88097675
* VIAF: 416149294077680520222
* ISNI: 0000 0000 1713 0929
* ULAN: 500202620
* BIBSYS: 6017399
 |
**Cuquío** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Cuquío. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 029.

Geografio
---------

**Cuquío** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16236 loĝantojn. El tiuj estis 7581 viroj kaj 8655 virinoj. La komunumo havas surfacon de 880,96 km². La meza alteco estas 1810 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 17,9 C. En la komunumo estas 839,5 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4788 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3988 scipovis legi kaj skribi kaj 799 viroj estis analfabetoj. Do 16.69 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5546 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4532 sciis legi kaj skribi kaj 1011 virinoj estis analfabetoj. Do 18,23 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Cuquío vivis 15020 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 7 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,047 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cuquío Arkivigite je 2007-03-19 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Matěj Pavlík**, (la 26-a de majo 1879 Hrubá Vrbka – la 4-an de septembro 1942 Prago) konata kiel **Gorazdo de Prago** aŭ **Sankta Gorazdo la 2-a** estis unue romkatolika pastro (samidenao de katolika moderno) kaj pli poste episkopo de moravia diocezo de Eklezio ĉeĥoslovaka (husana) kaj sekve de la ortodoksa eklezio en Ĉeĥoslovakio kaj propaginto de reveno al cirila-metoda tradicio. En 1921 li estis konsekrita kiel episkopo de la Serba Ortodoksa Eklezio kaj elektis por si la nomon *Gorazd*, laŭ la sanktulo Gorazdo de Moravio el la 9-a jarcento, disĉiplo de Metodo.

Pro partopreno en kaŝigado de paraŝutistoj, kiuj faris atencon kontraŭ Reinhard Heydrich, li estis militkaptita, torturita kaj ekzekutita fare de nazioj en 1943.

Hoorigoj
--------

Kiel martiro li estis kanonizita la 4-an de septembro – la 6-an de septembro 1987 en Olomouc.

En oktobro de 1945 estis Gorazdo el komisiigo de la prezidento de la respubliko honorita in memoriam de Ĉeĥoslovaka milita kruco 1939.

En la jaro 1995 estis omaĝe de la herooj de la atenco kontraŭ Heydrich, la paraŝutistoj kaj la episkopo Gorazdo malfermita sub la templo de sanktaj Cirilo kaj Metodo en strato Resslova Nacia monumento de la herooj de heydrichiado – loko de repaciĝo. En lia naskovilaĝo Hrubá Vrbka ekzistas malgranda monaĥejo de sankta Gorazdo kaj en Vilémov monaĥinejo de Morto de sanktega Dinaskintino. La 28-an de oktobro 1997 estis al li *in memoriam* donita fare de la prezidento de la republiko Ordeno de Tomáš Garrigue Masaryk de la 1-a klaso por eminentaj meritoj pri demokratio kaj homrajtoj.

* In memoriam
* La nomo de Gorazdo estas indikita inter la ceteraj viktimoj sur memortabulo sur muro de templo de sanktaj Cirilo kaj Metodo, kie la paraŝutistoj kaŝis sin de.La nomo de Gorazdo estas indikita inter la ceteraj viktimoj sur memortabulo sur muro de templo de sanktaj Cirilo kaj Metodo, kie la paraŝutistoj kaŝis sin de.
* Persona bulteno de MND numero 42 el la 20-a de oktobro 1945 - titola paĝo: dono de Ĉeĥoslovaka milita kruco 1939-1945.Persona bulteno de MND numero 42 el la 20-a de oktobro 1945 - titola paĝo: dono de Ĉeĥoslovaka milita kruco 1939-1945.
* La nomoj de reprezentantoj de Ĉeĥoslovaka ortodoksa eklezio ekzekutitaj en Pafejo de Kobylisy pro kaŝigado de la paraŝutistoj post la atenco kontraŭ Heydrich.La nomoj de reprezentantoj de Ĉeĥoslovaka ortodoksa eklezio ekzekutitaj en Pafejo de Kobylisy pro kaŝigado de la paraŝutistoj post la atenco kontraŭ Heydrich.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Operaco Anthropoid
* Batalo en preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo

* Kategorio Gorazdo de Prago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Heinzelmännchen* estas germana variaĵo de bonvolaj, helpaj domaj fantomoj
**Doma fantomo** aŭ **familia fantomo** laŭ popola kredo de diversaj kulturo estas fantomo kiu daŭre vivas en home loĝata domo. Dum ĝenerale fantomoj ofte karakteriĝas timigaj aŭ eĉ terurigaj, domaj fantomoj en mitologiaj rakontoj kutime estas protektaj estaĵoj, kiu gardas la domon kaj ĉirkaŭan teritorion kaj protektas la tie loĝantajn homojn kaj bestojn. Post malobeoj de tiuj tabuoj aŭ aliaj prifantomaj regularoj ili tamen povas iĝi aŭ ĝenaj, kiuj devas esti repacigataj aŭ forpelataj, aŭ ili malaperas, tiel retiras sian helpon, kaj postlasas homojn funebrantaj pri tiu perdo.

Origino
-------

La koncepto de doma fantomo paralele fontas en diversaj kulturoj, kaj malfacilas trovi ekzaktan originon de la kredo. En Germanlingvio, doma fantomo unuafoje priskribiĝis en vortaro de *Johann Leonhard Frisch* el la jaro 1741. La germanlingva vorto *Hausgeist* tradukiĝas al la latina termino *spiritus familiaris* kaj signas bonvolan estaĵon. Jam en la unua duono de la 20-a jarcento la termino en la dialektoj de Germanio ne plu ekzistis, nur en la norma germana lingvo, kio supozigas ke ĝi iĝis pseŭdoscienca kolekta termino de pluraj specoj de fantomoj.

Specifigo
---------

Eblas grupigi diversajn tipojn de domaj fantomoj, kvankam unuopaj fikciaj estaĵoj ne ĉiam klare kategorieblas:

"Ĉambraj fantomoj" nur loĝas en parto de domo aŭ de bieno, ekzemple en la kuirejo, la kelo aŭ en certa bestejo - tiuj lokoj tiel ekhavas apartajn tabuojn. "Persone servaj fantomoj" helpas al konkretaj domanoj kaj subtenas ilin pliigi kaj sekurigi materian bonstaton - ekzemploj estas botelaj fantomoj el la araba mitologio nomataj ĝinoj aŭ estaĵoj el la ĝermana mitologio nomataj *Drak* (sen etimologia rilato al la vorto drako, sed mallongigo de la laŭdire magia planto man*drag*oro. "Domaj nanoj" kiel la germanlingvaj estaĵoj *Heinzelmännchen* aŭ koboldoj kaj havas la renomon esti nevideblaj noktaj helpantoj en la domo, kaj laŭdire povas fari petolaĵojn, damaĝajn ŝercojn aŭ povas puŝi nelaboremajn domanojn al pli da diligento. Malbonvolaj domaj fantomoj kiel la kategorioj germanlingve nomataj *Nachtalb* aŭ *Poltergeist*, nokte bruaĉas aŭ klopodas kaŭzi koŝmarojn, per tio ĝenas la domanojn aŭ eĉ celas forpeli ilin el la domo.

En Tajlando laŭdire la bonaj fantomoj de domo vivu en aparta porfantoma dometo, nomata *San Phra Phum*.

Literaturo
----------

* Erika Lindig: *Hausgeister*. En: *Enzyklopädie des Märchens* [germane: "enciklopedio de la fabeloj"), volumo 6, eldonejo Walter de Gruyter, 1990, paĝoj 610-617.
* Hanns Bechthold Stäubli, Eduard Hoffmann-Krayer: *Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens* ("mana vortaro de la germana superstiĉa kredo"), *digitale Bibliothek, Band 145* (cifereca biblioteko, volumo 145), reta noveldono de la volumoj publikigitaj inter 1927 kaj 1947

Notoj
-----

1. ↑  *Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens* ["mana vortaro de la germana superstiĉa kredo"], paĝo 9587
**Brigita** estas virina persona nomo keltdevena. Vira ekvivalento de ĝi estas *Brigito*.

Diverslandaj variantoj
----------------------

**Brigida** (Italio), **Brigidina** (Italio), **Brigita** (Ĉeĥio), **Brigita** (Kroatio), **Birgitte** (Danio), **Birte** (Danio), **Birthe** (Danio), **Piritta** (Finnlando), **Birgitta** (Finnlando), **Pirjo** (Finnlando), **Pirkko** (Finnlando), **Riitta** (Finnlando), **Priita** (Finnlando), **Brita** (Finnlando), **Brigitte** (Francio), **Ffraid** (Unuiĝinta Reĝlando), **Bridget** (Unuiĝinta Reĝlando), **Bridgette** (Unuiĝinta Reĝlando), **Bridge** (Unuiĝinta Reĝlando), **Biddy** (Unuiĝinta Reĝlando), **Biddie** (Unuiĝinta Reĝlando), **Bridie** (Unuiĝinta Reĝlando), **Brighid** (Irlando), **Brigid** (Irlando), **Bridget** (Irlando), **Brigit** (Irlando), **Bríd** (Irlando), **Bríde** (Irlando), **Bride** (Irlando), **Breda** (Irlando), **Bridie** (Irlando), **Brídín** (Irlando), **Biddy** (Irlando), **Bedelia** (Irlando), **Bidelia** (Irlando), **Brigita** (Litovio), **Breeshey** (Unuiĝinta Reĝlando), **Birgitte** (Norvegio), **Birgit** (Norvegio), **Berit** (Norvegio), **Brit** (Norvegio), **Brygida** (Pollando), **Brígida** (Portugalio), **Bidi** (Rumanio), **Бригитта** (Rusio), **Brigita** (Slovenio), **Brigida** (Hispanio), **Brígida** (Hispanio), **Birgitta** (Svedio), **Birgit** (SvedioE), **Berit** (Svedio), **Britt** (Svedio), **Britta** (Svedio), **Gittan** (Svedio), **Brigitte** (Germanio), **Brigitta** (Germanio), **Gitta** (Germanio), **Gitte** (Germanio), **Brigitta** (Hungario, Nederlando, Svedio, latine)

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Birgita el Svedio
* Preĝejo Sankta Brigita – ejo en Londono
* Personaj nomoj en Esperanto

Konataj personoj tiel nomitaj
-----------------------------

* Brigitte Bardot – francia aktorino
* Bridget Driscoll - unua persono, pri kiu oni dokumentis ke mortis pro trafika akcidento kaŭzita de aŭtomobilo
* Bridget Fonda - usona aktorino
* Brigitte Frank-Böhringer - germana esperantistino
* Brigitte Hamann - germana-aŭstra verkistino kaj historiistino
* Brigitte Mira - germana aktorino
* Brigitte Nielsen - dana aktorino, modelo kaj kantistino
* Bridget Regan - usona filma, televida, teatra aktorino
* Brigitte Zypries - germana politikistino

* Kategorio Brigita (persona nomo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kopreo** (helene **Κοπρεύς**, latine  *Copreus* ) estis en la helena mitologio heroldo de mikena reĝo Eŭristeo. 

Kopreo transdonis ordonojn de la reĝo Eŭristeo al Heraklo. Sed el tio oni ne povas juĝi pri lia kuraĝo. Estas vero, ke heroldo aŭ mesaĝisto estas ĉiam netuŝebla, sed reĝo ne.

La reĝo Eŭristeo tiom timis grandan heroon Heraklon, ke li ne aŭdacis antaŭenpaŝi lin, des pli persone ordigi al li taskojn, kiujn la fortulo devis plenumi pro volo de dioj kaj intrigoj de diino Hera. 

La taskoj estis dek du, ĉiuj danĝeraj kaj preskaŭ neplenumeblaj. Heraklo ĉiujn plenumis kaj tio daŭris kelkaj jaroj.. 

Dek du taskoj por Heraklo: 

1. mortigi la Nemean leonon
2. mortigi la Lernean Hidron
3. mortigi la gruojn de Stimfalo
4. kapti la cervinon de Cerinio
5. kapti la apron de Erimanto
6. purigi la bovejon de Aŭgio
7. kapti la taŭron de Kreto
8. malsovaĝigi la hommanĝemajn ĉevalinojn de Diomedo
9. rabi la bovaron de la giganto Geriono
10. venigi la zonon de la amazona reĝino Hipolito
11. rikolti la orajn pomojn de la Hesperidinoj
12. venigi hundon Cerberon el la infero

Tuj post kiam Heraklo mortigis la Nemean leonon kaj ĝian kadavron alportis en Mikenon, Eŭristeo malpermesis lian eniron en urbajn pordegojn. Li pretigis al si grandan vazon el flava kupro, enterigis ĝin, kaj ĉiam antaŭ veno de Heraklo li kaŝis sin en ĝi.. 

Kiam Heraklo plenumis la lastan, dekduan taskon, venigis el infero hundon Cerberon, la reĝo pro teruro ĵetiĝis surgenuen kaj petis Heraklon, ke li la monstron rapide revenos.

Reflekto en arto
----------------

Kopreo parolanta kun Heraklo kaj transdonanta al li ordonojn de sia mastro, aperis en klasikista literaturo. Li korpigis simbolon de devota lakeo de la reĝoj kaj princoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kopreus en la ĉeĥa Vikipedio.*

Referenco
---------

La dek du laboroj de Heraklo
Filmo de 1955
Sceno de argil-animacio el reklamaĵo de finna televido.
**Argil-animacio**, aŭ animacio per modlopasto (ofte nomata *claymation* el *clay*, argilo, kaj *animation*, kio, tamen, estas registrita nomo), uzas figuroj faritaj el argilo aŭ simila maleebla materialo por krei haltomovan animacion. La figuroj povas havi skeleton aŭ dratkadron ene, simile al la rilata pupanimacio, kiuj povas esti manipulitaj por pozigi la figurojn. Alternative, la figuroj povas esti tute faritaj el argilo, en la filmoj de Bruce Bickford, en kiuj argilaj kreaĵoj havas varion de diferencaj formoj. Ekzemploj de argil-animaciitaj verkoj estas *The Gumby Show* (Usono, 1957–1967) *Morph* (UR, 1977–2000), *Wallace and Gromit* (Britio, 1989), kaj la verko de Jan Švankmajer nome *Možnosti dialogu* (Ĉeĥoslovakio, 1982), *The Trap Door* (Britio, 1984). Pliaj filmoj inkludas *Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit*, *Chicken Run*, *The Adventures of Mark Twain* kaj *Batalha, a Guerra do Vinil*.

Vidu ankaŭ
----------

* Haltomovo

Referencoj
----------

1. ↑   Solomon 1989, p. 299.
2. ↑  Laybourne 1998, pp. 150–151
3. ↑   Laybourne 1998, pp. 150–154
4. ↑   Beck 2004, p. 250.

Bibliografio
------------

* Beck, Jerry (2004). Animation Art: From Pencil to Pixel, the History of Cartoon, Anime & CGI. Fulhamm London: Flame Tree Publishing. ISBN 978-1-84451-140-2.
* Laybourne, Kit (1998). The Animation Book: A Complete Guide to Animated Filmmaking– from Flip-books to Sound Cartoons to 3-D Animation. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-517-88602-2.
* Solomon, Charles (1989). Enchanted Drawings: The History of Animation. New York: Random House, Inc. ISBN 978-0-394-54684-1.

* Kategorio Argil-animacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 27′ 52″ N 17° 03′ 54″ O﻿ / ﻿49.46444 °N, 17.06500 °O﻿ / 49.46444; 17.06500 (mapo)

**Domamyslice** estas parto de urbo Prostějov en distrikto Prostějov en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas okcidente de Prostějov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 380 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 1 089 loĝantoj.

**Domamyslice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,3 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1355.

Arkeologiaj trovaĵoj
--------------------

### Sepultejo

En Domamyslice troviĝas pli signifaj arkeologiaj trovejoj de sepultejoj de kulturoj de popoloj de urnaj kampoj. En la jaro 2016 estis dum konstruado de familiaj domoj en loko nomata *V Loučkách* trovitaj pluaj valoraj elfositaĵoj el la 6-a jarcento antaŭ Kristo.

### Pereinta vilaĝo Kloboučky

Inter municipoj Domamyslice kaj Seloutky situadi mezepoka municipo Kloboučky. Temis pri ligna konstrareo sur malsekejoj kun kortego apartenanta al burgejo en Seloutky. La trovitaĵoj estas ekspoziciataj en Muzeo de Prostějovio en Prostějov. Al Kloboučky ligas popola mito pri tio, ke ĝi trafalis sin en la marĉon.

### Pereinta domaro Gloše

Laŭ arkeologo Jan Šrot situadis proksimume 1,2 km de Domamyslice mezepoka domaro nomata Gloše. Al lokumigo li venis dank' al trovaĵo de ceramikaj rompitaĵoj el la 13-a kaj la 14-a jarcento kaj nomo de kampa vojo. La loko en la pasinteco servis ankaŭ kiel soldata pafekzercejo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 443 |
| 1880 | 461 |
| 1890 | 438 |
| 1900 | 443 |
| 1910 | 733 |
| 1921 | 722 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 813 |
| 1950 | 694 |
| 1961 | 697 |
| 1970 | 720 |
| 1980 | 840 |
| 1991 | 980 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 1 056 |
| 2011 | 1 073 |
| 2021 | 1 089 |

Memorindaĵoj
------------

* Kapelo de sankta Johano Nepomuka
* Kapelo de Anĝelo Gardanto
* Dia torturo
* Akva muelejo n-ro 4, nomata ankaŭ Muelejo de Toufar
* Muelejo de Ševčík
* Naturmemorindaĵo Dolní vinohrádky

Pluaj fotoj
-----------

* Kapelo de sankta Johano NepomukaKapelo de sankta Johano Nepomuka
* Kruco kaj statuo antaŭ la kapelo de sankta Johano NepomukaKruco kaj statuo antaŭ la kapelo de sankta Johano Nepomuka
* Kapeleto de Anĝelo GardantoKapeleto de Anĝelo Gardanto
* Dia torturoDia torturo
* Kruco en kampojKruco en kampoj
* Kapelo de Anĝelo GardantoKapelo de Anĝelo Gardanto

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Prostějov |
| --- |
| Čechovice ~ Čechůvky ~ Domamyslice ~ Krasice ~ Prostějov ~ Vrahovice ~ Žešov |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Cupriavidus necator*** |
| --- |
|  |
| Kulturo Alcaligenes eutrophusKulturo *Alcaligenes eutrophus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bakterioj *Bacteria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Proteobakteroj *Proteobacteria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | *Beta Proteobacteria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Burkholderiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Alcaligenaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Alcaligenes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Cupriavidus necator***Makkar & Casida, 1987 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| * *Alcaligenes eutrophus*
* *Ralstonia eutrophus*
 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Cupriavidus necator*  |

 |
| v • d • r |

***Cupriavidus necator*** estas bakteriospecio, kiu nature produktas polihidroksialkanoaton (PHA). PHA estas tipo de biodegradebla polimero kiu estas uzebla por biomalkombineblaj plastoj. *Cupriavidus necator* specife produktas polihidroksibutiraton (PHB), kiun ĝi uzas por rezervi karbon se la medio abundas je karbo, sed malriĉas je nitrogeno aŭ fosforo. La geno de PHB-produktado estas klonata kaj enkonstrita en plantojn.

La malnova nomo estis *Alcaligenes eutrophus*. Post modifiĝo al *Ralstonia eutrophus* kaj poste al *Wausteria eutrophus*,la nomo estas nun ***Cupriavidus necator***.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Larĝa panoramo de BidLarĝa panoramo de Bid

**Bid,** marate **बीड** estas urbego, ankaŭ municipo en federacia ŝtato Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo.

Urbodomo de Bid

Geografio
---------

Bid situas en Dekkana Altebenaĵo laŭ malgranda rivero en alto 515 metrojn super la marnivelo. Osmanabad troviĝas 95, Ahmednagar 106, Latur 109, Aŭrangabado (Maharaŝtro) 111, Nanded 165, Puneo 207, Pimpri-Ĉinĉvad 210, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 308, tutlanda ĉefurbo Delhio 1083, Kolkato 1370 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Bid havis populacion de 138 091 en 2011.

Fortikaĵo en Bid

Historio
--------

Bid estis fondita en la 12-a jarcento kaj regita fare de pluraj dinastioj. La aktuala imperiestro en 1341 konstruis citadelon. En 1703 nova citadelo konstruiĝis. Inundoj okazis en 1835 kaj 1989. La distrikto estis formale fondita en 1883. Inter 1898–1900 granda malsato okazis, mortis centoj da homoj kaj miloj da brutaro.

Ekonomio
--------

Bid estas agrikultura urbo kun serva sektoro. Manko de naturresursoj, oftaj sekecoj kaj manko de bonaj transportinstalaĵoj nivelo de la ekonomio estas malalta, ja Bid apartenas al la malriĉak partoj de la subŝtato.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo estas la marata lingvo.

Religioj
--------

En Ĝalna vivas majoritate hinduoj 56%, krome minoritate islamanoj 30%, budhanoj 8,5%, ĝainistoj 3,5%, kristanoj 1,5%.

Klimato
-------

Bid situas en varma semi-arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSh). Jare pluvas po 720 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter junio-oktobro pli ofte pluvas (pro la musono), dum inter januaro-marto apenaŭ pluvas. La meza ĉiujara temperaturo varias inter 19-33 °C.

Trafiko
-------

En Bid renkontiĝas 2 gravaj ĉefvojoj, krome alvenas 2 flankovojoj.

Vidindaĵoj
----------

* temploj, granda moskeo kun 10 kupoloj kaj 4 minaretoj
* fortikaĵo
* 2 maŭzoleoj
* statuo

Fontoj
------

* WikiTrans

* TemploTemplo
* StatuoStatuo
* MaŭzoleoMaŭzoleo
**Bichelsee-Balterswil** estas komunumo en la distrikto Münchwilen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2 461 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Bichelsee, Balterswil, Höfli, Ifwil, Itaslen, Lochwies Niederhofen ĉe Bichelsee kaj Zielwies.

Geografio
---------

Lageto Bichelsee
La komunumo Bichelsee-Balterswil situas en la sudokcidenta monteta parto de la Kantono Turgovio, kiu ankaŭ estas nomita Malantaŭa Turgovio (germane *Hinterthurgau*). En nordokcidento de la komunumo sur la limo kun
la zurika komunumo Turbenthal situas la pitoreska lageto *Bichelsee*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bichelsee-Balterswil limas en nordo al Aadorf, en nordoriento al Wängi, en okcidento al Eschlikon, en sudo al Fischingen, en okcidento al Turbenthal (Kantono Zuriko) kaj en nordokcidento al Hofstetten ĉe Elgg (Kantono Zuriko).

Trafiko
-------

Kvankam tra Bichelsee-Balterswal pasas la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Sankt-Galo, la komunumo ne disponas pri propra stacidomo. Ĝi estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio de la Eschlikon al Turbenthal.

Ekonomio
--------

En Bichelsee estis fondita en la jaro 1899 de la pastro Johann Traber la unua Raiffeisen-Banko de Svislando.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Balterswil datiĝas el la jaro 885 kiel *Baldherreswilare*. Bichelsee estis unuan fojon menciita en la jaro 894 kiel *Pichelense*. Jam pli frue en 817 estis menciita la setlejo Ifwil kiel *Ifinwilare*.

La hodiaŭa politika komunumo Bichelsee-Balterswil estis kreita la 1-an de januaro 1996 per la kunigo de la antaŭaj lokkomunumoj Bichelsee kaj Balterswil kadre de la turgovia komunumreformo.

Fontoj
------

Ĉi-tiu artikolo baziĝas unuflanke sur la artikolo Bichelsee-Balterswil en la germana vikipedio kaj aliflanke sur la koncernaj artikoloj de la Historia Leksikono de Svislando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Bichelsee-Balterswil
* Balterswil en la Historia Leksikono de Svislando
* Bichelsee en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bichelsee-Balterswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Vilaĝeniro de BalterswilVilaĝeniro de Balterswil
* Faktrabdomo en BalterswilFaktrabdomo en Balterswil
* Poŝtejo BalterswilPoŝtejo Balterswil
* Katolika preĝejo de BichelseeKatolika preĝejo de Bichelsee
* Katolika preĝejo de Bichelsee de interneKatolika preĝejo de Bichelsee de interne
* Lernejo en BichelseeLernejo en Bichelsee
* Kampargastejo en BichelseeKampargastejo en Bichelsee
* NiederhofenNiederhofen

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Münchwilen |
| --- |
| Aadorf • Bettwiesen • Bichelsee-Balterswil • Braunau • Eschlikon • Fischingen • Lommis • **Münchwilen** • Rickenbach • Sirnach • Tobel-Tägerschen • Wängi • Wilen |  |

 |
Argonaŭto (*Argonaŭta argo*) - genro de pelagaj polpoj de la familio *Amphitretidae*, loĝanta en supraĵaj akvoj de varmaj maroj. La inoj havas tre maldikajn konkojn per kiuj ili kvazaŭ glitas sur akvo. Virseksuloj estas multfoje malpli grandaj, ol la inoj (plej grandaj virseksuloj havas longecon ĝis 1-2 centimetroj, dum plej grandaj inoj estas ĝis 45-centimetrojn longaj).

Plej karakteriza trajto de argonaŭtoj estas observebla dum reproduktiĝo. En tiu periodo unu el la brakoj de virseksulo modifiĝas (dum nereproduktiĝa periodo ĝi troviĝas en speciala sako sur la kapo, do la nematura virseksulo ŝajnas havi nur 7 brakojn) al la speciala reprodukt-organo, nomata hektokotilo. La matura hektokotilo per iu ankoraŭ ne pristudita maniero pleniĝas je spermo el la sola spermatoforo (spermujo), disiĝas de la korpo kaj serpentumante enrampas en la mantel-kavon de la ino. Tie ĝi konserviĝas dum sufiĉe longa tempo, ĝis la ino elĵetos la ovojn. Tiutempe la hektokotilo krevas kaj la spermo fekundigas la ovojn.

Pro la fakto, ke la hektokotilo de argonaŭto similas al vermo, esploristoj dum longa tempo opiniis ĝin vermo-parazito.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Argonaŭto (biologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Argonaŭto (biologio) en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **eŭropa ŝoseo 43** (mallongigo **E 43**) estas eŭropa ŝoseo, kiu kondukiĝas inter nordo kaj sudo tra Mezeŭropo.

Itinero
-------

La ŝosero E 43 estas unu el la plej gravaj ŝoseaj ligoj tra la Alpoj. Post kiam la tunelo Sankt-Gotardo, nomata laŭ la samloka  montpasejo en Svislando, en 2001 post gravaj akcidentoj dumtempe fermiĝis, la eŭropa ŝoseo 43 estis la sola ŝosea ligo tra la Alpoj de Svislando.

Norde ĝi konektiĝas al la eŭropa ŝoseo 45, kiu trafike ligas Svedio kaj Danio kun Germanio. Sude la ŝoseo konektatas al la eŭropa ŝoseo 35, kiu kondukiĝas al centra Italio.

En Germanio la ŝoseo E43 havas la naciajn aŭtovojajn kodojn A 7, A 96 kaj B18, en Aŭstrio la kodojn A14 kaj L202 - krome ĝi uzas iujn urbajn ŝoseojn de Bregenz. En Svislando la ŝosea vojo estas la nacia aŭtovojo A13.

La plej alta punkto estas la 6,6 kilometrojn longa tunelo de la montpasejo San Bernardino.

Urboj laŭ la ŝosea itinero
--------------------------

Laŭlonge de la ŝosea itinero interalie situas la sekvaj urboj:

### Germanio

* Schweinfurt
* Würzburg
* Rothenburg ob der Tauber
* Feuchtwangen
* Ellwangen
* Aalen
* Heidenheim
* Ulm
* Memmingen
* Leutkirch
* Lindau

### Aŭstrio

* Bregenz

### Svislando

* St. Gallen
* St. Margrethen
* Chur
* Bellinzona

* Kategorio Eŭropa ŝoseo 43 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La pariza tombejo „Cimetière des Innocents" en la 18-a a jarcento
**Cimetière des Innocents** (esperante *Tombejo de la Senpekuloj*) estis ĝis fino de la 18-a jarcento la plej granda urbocentra tombejo de Parizo. Ĝi situis sur areo de la nuna Les Halles.

Fermo, ĉesigo de la tombejo
---------------------------

Pro la daŭre kaj rapide kreskanta nombro de la pariza loĝantaro, kreskis ankaŭ la mortokvanto en sekvo de la malsategoj kaj epidemioj tiel rapide, ke la tombejo ne povus plu plenumi sian taskon. Oni instalis ostariojn, okazis amasaj entombigoj (ekde la 14-a jarcento) kaj la ĝenerala ripoztempo de la kadavroj estis tiel mallongigita, ke ili ne povis plu komplete malkombiniĝi. Kiam en 1779 en la najbaraj *Rue de la Lingerie* kelkaj loĝantoj mortis pro la estiĝantaj putrogasoj, la policista direktoro ordonis fermon de la tombejo je la 1-a de novembro 1780. Tiutempe la grundonivelo de la tombejo superis la najbarajn stratojn jam je 2,5 m.

En la sekva tempo, oni transportis la restintajn ostojn en la katakombojn de la urbo, kie ili estis amasigitaj kaj eĉ hodiaŭ estas viziteblaj, alireblaj. Post kompleta purigo de la areo, okazis tie foiro pri nutraĵoj, el kiu estiĝis pli poste la fama pariza Foira halo (*Les Halles*).

En la 1970-aj jaroj, ĝi estis malkonstruita kaj oni konstruis tie grandegan aĉetcentron *Forum des Halles*. Pri la iama tombejo memorigas pri la pasinto hodiaŭ ĉe la stratokruciĝo de *Rue Berger* kaj *Rue Saint-Denis* ankoraŭ la *Place des Innocents* kaj la *Fontaine des Innocents*.

La tombejo iĝis konata tra frua bildigo de Danse Macabre, fresko, kiu estis pentrita inter 1423 kaj 1424 en la ĉirkaŭaj arkadoj, kaj tra la romano de Patrick Süskind: *La parfumo*. En tiu romano, la ĉefa figuro *Jean-Baptiste Grenouille* naskiĝis sur tuj apuda fiŝa merkato.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de tombejoj de Parizo
* Katakomboj de Parizo
* Masakro de la Senpekuloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cimetière des Innocents en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pliaj fotoj pri „Cimetière des Innocents"
* Historio de la tombejo (france)
Modelo de biciklo populara por urba uzado.
**Bicikla kulturo** estas esprimo kiu povas referenci al ĉeftendenca kulturo kiu subtenas la uzadon de bicikloj aŭ al subkulturo. Kvankam la esprimo "bicikla kulturo" estas ofte uzata por aludi al variaj formoj de asocia modo, estas erara nomigi tion *modo* aŭ ankaŭ *kulturo*.

Biciklokulturo referencas ĉefe al urboj kaj landoj kiuj subtenas grandan procenton de utilaj bicikloj, nopme fortan bicikladon. Konataj ekzemploj estas Danio, Nederlando, Germanio, Belgio (Flandrio partikulare), Svedio, iama Ĉinio, Bangladeŝo kaj Japanio. Estas ankaŭ urboj en kelkaj landoj kie biciklokulturo estis integra parto de la pejzaĝo dum generacioj, eĉ sen multe da oficiala subteno. Tio okazas ekzemple ĉe Ílhavo, en Portugalio. Nordamerikaj urboj kun forta biciklokulturo estas Madison, Portlando, San Francisko, Bostono, Toronto, Montrealo, Linkolno, Peoria, kaj la ĝemelurboj Minneapolis–Saint Paul.

Urbo kun sufiĉe forta biciklokulturo kutime havas bone disvolvigita biciklan infrastrukturon, kiu havu ekzemple apartajn biciklovojojn kaj sufiĉe ampleksajn instalaĵojn por urbaj bicikloj, kiaj biciklohaltejoj, bicikloriparejoj kaj bicikloluejoj.

Notoj
-----

1. ↑   Snob, Bike (2009). Bike Snob: Systematically & Mercilessly Realigning the World of Cycling [Hardcover].
2. ↑   Alirita la 28an de Majo 2018.
3. ↑   "Great Plains Trails Network | Jogging, Biking, Walking, Horseback Riding Trails | Lincoln". Gptn.org. Alirita la 28an de Majo 2018.
La **distrikto Arghandab** (paŝtoe ارغنداب) situas en la centra parto de la provinco Kandahar de Afganio. Ĝi limas okcidente al la distriktoj Panĝvaj kaj Ĥakrez, norde kaj oriente al la distrikto Ŝah Vali Kot kaj en la oriento kaj sudo al la distrikto Kandaharo. En 2006 en la distrikto vivis 54 900 loĝantoj. La distriktocentro estas la samnoma urbo Arghandab, situanta nordokcidente de Kandaharo. La ankaŭ samnoma rivero Arghandab fluas tra la distrikto en sia orienta parto. La klimato kaj la rivero permesas al la loĝantoj kreskigi fruktoplantejojn, produktante gamon da fruktoj. La distrikto estis la loko de la tiel nomata Batalo de Arghandab en junio 2008.

La 16-an de novembro 2009 talibanaj atakantoj trudeniris policejon, mortigante ok oficirojn kaj vundigante tri. Tri aliaj policistoj en la stacio malaperis, kaj reprezentanto de la provincestro, kiu demandis ne esti identigita je nomo, diris ke li ne certas ĉu la oficiroj kiuj malaperis havis ligon al la talibanoj. La 9-an de junio 2010 en suicidatako ĉe geedziĝfesto en la distrikta vilaĝo Nagahan mortis almenaŭ 40 homoj kaj vundiĝis 77, igante ĝin unu el la plej malbonaj atakoj de la jaro.

Notoj
-----

1. ↑  "Talibanaj armeanoj fajrigas raketojn en plenplena bazaro nordoriente de Kabulo" (teksto angla)

* Kategorio Arghandab en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **eŭropa ŝoseo 34** (mallonge E 34) estas 489 kilometrojn longa eŭropa ŝoseo, kiu kondukiĝas inter okcidento kaj oriento tra Belgio, Nederlando, Belgio kaj Germanio. La ŝoseo komenciĝas en la okcidento de Belgio ĉe la bordo de la Norda Maro apud la urbo Knokke-Heist. La ŝoseo finiĝas en Bad Oeynhausen (Germanio). Proksime de Bad Oeynhausen la ŝoseo E34 ligiĝas kun la eŭropa ŝoseo 30, unu el la plej gravaj okcidentaj-orientaj trafikaj ligoj de Eŭropo.

Itinero
-------

La ŝoseo E34 apud Kamen
La ŝoseo E34 komenciĝas en la belgia vilaĝo Westkapelle proksime de la havenurbo Knokke-Heist. De tie ĝi vojas tra la komunumoj Maldegem kaj Zelzate ĝis Antverpeno. Sekve ĝi pasas la urbeton Ranst kaj la limon inter Belgio kaj Nederlando kaj atingas la urbon Eindhoven. Pasante la nederlandan urbon Venlo kaj la limon inter Nederlando kaj Germanio, la ŝoseo atingas la kernon de la industria Ruhr-Regiono kaj ties urbon Duisburg. Pasante la industriajn urbojn Oberhausen kaj Dortmund, la ŝoseo finiĝas en la urbeto Bad Oeynhausen, kie ligiĝas kun la eŭropa ŝoseo 30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eŭropa ŝoseo 34 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* plano de ĉiuj eŭropaj ŝoseoj (PDF-dosiero)
Franc-lingva murskribaĵo en Avenue Habib Bourguiba en Tunizo, en marto 2012. La grafitio diras: "VIVU TUNIZIO (Vive la Tunisie), libera kaj demokratia".
**Afrika franca** (france *français africain*) estas la ĝenra nomo de variantoj de Franca lingvo parolata de ĉirkaŭ 430 milionoj da personoj en Afriko etende tra 29 francparolantaj landoj. Tio inkludas tiujn kiuj parolas la francan kiel unua aŭ dua lingvo en tiuj 31 francparolantaj afrikaj landoj, sed tio ne inkludas francparolantojn kiuj vivas en ne-francparolantaj afrikaj landoj. Afriko estas tiele la kontinento kun plej francparolantoj en la mondo. La franca alvenis en Afrikon kiel kolonia lingvo; tiuj afrikaj francparolantoj estas nune granda parto de Franclingvio.

En Afriko, la franca estas ofte parolata kun indiĝenaj lingvoj, sed en nombraj urbaj areoj (partikulare en Centra Afriko kaj en havenurboj de la Golfo de Gvineo) ĝi iĝis unua lingvo, kiel en la regiono de Abiĝano, Ebur-Bordo, en urbaj areoj de Dualao kaj Jaundo en Kameruno aŭ en Librevilo, Gabono. En kelkaj landoj ĝi estas la unua lingvo inter kelkaj klasoj de la loĝantaro, kiel en Tunizio, Maroko, Maŭritanio kaj Alĝerio, kie la franca estas unua lingvo inter la elitoj (multaj personoj en la supraj klasoj estas samtempe dulingvaj en araba/franca), sed estas nur la dua lingvo inter la ĝenerala loĝantaro.

En ĉiu el la francparolantaj afrikaj landoj, la franca estas parolata kun lokaj variaĵoj en prononco kaj vortotrezoro.

Notoj
-----

1. 1 2   *La Francophonie dans le monde 2006-2007* publikigita de la *Organisation internationale de la Francophonie*. Nathan, Parizo, 2007
2. ↑  *Le français à Abidjan : Pour une approche syntaxique du non-standard* de Katja Ploog, CNRS Editions, Paris, 2002

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 677987
 |
dekstra
La **bicikla forko** estas peco de biciklo (respektive motorciklo) formata per tubo de direkto kaj brakoj kiuj subtenas la nabon de la antaŭa rado. La tubo de direkto de la forko subtenas la akson de la stirilo al la antaŭtubo de la kadro. La tubo de direkto estas metita en la antaŭtubo pere de aro de buloj, kiu ebligas la artikladon por turniĝo de la direktiga rado.

Por kur-bicikloj la plej taŭga materialo estas plej ofte aluminio (alojoj 6061 aŭ 7005), sed abundas ankaŭ la karbonfibro en plej bonkvalitaj bicikloj. Ties grando estas ĉiam de 25″ (590 mm/650A) aŭ 27″ (622 mm/700C) kaj ĝis 26″ (584 mm/650B).

Por montobicikloj la forkoj estas iom pli mallongaj kaj larĝaj ol tiuj por ŝoseo ĉar estas preparitaj ĝenerale por radoj de 26″ (559 mm). Ili estas el aluminio aŭ ŝtalo kaj ili povas disponi el suspensio.

Estas du kromaj forkoj en biciklo. La baza forko kunigas la du kankrojn. La sela forko aŭ selforko subtenas la pezon de la selo (kaj de la rajdanto) al la akso de la malantaŭa rado.

Notoj
-----

1. ↑   Richard Grant, Richard Ballantine (1992). El Gran Libro de la Bicicleta. Ediciones EL PAIS, S.A. - ISBN 84-03-59182-9

* Kategorio Bicikla forko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Guy PARMELIN** (naskiĝis la 9-an de novembro 1959 en Bursins, Kantono Vaŭdo) estas svisa politikisto kaj ano de la Svisa Popolpartio. Ek de 2003 li estis membro de la Svisa Nacia Konsilio. La 9-an de decembro 2015 li estis elektita kiel posteulo de la retiriĝinta Eveline Widmer-Schlumpf kiel membro de la svisa registaro al la Federacia Konsilio.

Vivo kaj kariero
----------------

Parmelin estis de majo 1994 ĝis novembro 2003 membro de la kantona parlamento de Vaŭdo. Dum la elektoj 2003 li estis elektita al la nacia konsilio. Tie li estis membro de la komisio por socia sekureco kaj sano, la komisio pri medio, spacoplanado kaj energio, kaj de la komisio por fikso de la kontribuoj de la kompenso por resursoj, ŝarĝoj kaj durkazoj.

De 2000 ĝis 2004 Parmelin estis la prezidanto de la vaŭda sekcio de la Svisa Popolpartio. En novembro 20015 la frakcio de la popolpartio lanĉis lin kiel oficialan kandidaton por la elektoj de la Federacia Konsilio en 2015, kaj en la tria voĉdono li estis elektita kiel membro de la Federacia Konsilio.

Guy Parmelin estas agrikulturisto kaj vitokulturisto kaj vivas en Bursins. En la svisa armeo li havis la gradon de kaporalo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Prezento de Guy Parmelin en la retejo de la Federacia Administracio de Svislando

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Tiu-ĉi artikolo baziĝas sur la teksto pri Guy Parmelin en la germanlingva vikipedio
 
Guy Parmelin (2016)
Oficialo foto de 2023 pri la Federacia Konsilio; G. Parmelin estas la tria ekde la dekstra flanko.

* Kategorio Guy Parmelin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 541937
* GND: 1132098912
* VIAF: 305967901
* SUDOC: 22425040X
 |
**Bicsérd** [biĉErd], kroate **Bičir** estas vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Szentlőrinc.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* Loĝantaro: 1030
* Poŝtkodo: 7671
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Bicsérd situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, meze de sakovojo. Szentlőrinc troviĝas 9, Pécs 18, Szigetvár 26, Harkány 28, Sellye 30 km-ojn.

Historio
--------

La loĝata loko situis apud vojo de romianoj inter Mursa kaj Sopianae. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1262. Dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis. En 1886 la vilaĝo disiĝis je 2 partoj (Granda kaj Malgranda Bicsérd-oj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝojn. En 1950 la vilaĝoj reunuiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1838
* golgoto
* fiŝkaptista lago
* festivaleto pri terpomo

Fama nomportanto
----------------

Dum la mondmilitoj Béla Bicsérdi estis motoro de la vegetaranismo en Hungario. Oni nomumis la vegetaranojn biĉerdistoj.

* Kategorio Bicsérd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fragoj falis sur la teron. La kvin-sekunda regulo sugestas, ke se ili estus prenitaj ene de kvin sekundoj, estus sekure manĝi ilin sen lavado.
La **kvin-sekunda regulo** estas mito kiu estas uzata por pravigi la manĝadon de manĝaĵo kiu falis sur la grundon. Oni ĝenerale kredas la uzadon de ĉi tiu termino ekis en rapidmanĝaj restoracioj, kiuj eble sekvis tiun regulon ĉe la preparado de manĝaĵoj. La kvin-sekunda regulo malprave asertas ke manĝaĵoj, speciale dolĉaj, kiel keksoj, kiuj falas sur la grundon, ne infektiĝos dum kvin sekundoj. Se oni rapide prenas ion de la planko, la individuo normale mencias la kvin-sekundan regulon antaŭ ol tiu manĝas ĝin inter aliaj personoj. Kvankam verŝajne ne estus malbone manĝi ion de pura planko, la ideo ke ĝermoj de la planko ne atingus la manĝaĵon dum kvin sekundoj estas malvera. Tial la regulo ŝajnas inventita pro facileco kaj por eviti la kritikadon de ĉi tiu praktiko.

Unu variaĵo estas la mito ke oni povas "kisi ĝin Dien." (ĉu eble "sanktigi ĝin per kiso" ?) Oni manĝas la manĝaĵon post kiam oni kisis la manĝaĵon.
**György Giczy** [djordj gici], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Giczy György Antal** estas hungara ĵurnalisto, politikisto, parlamenta deputito, partiestro.

György Giczy naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Giczy maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1971, poste li akiris teologian diplomon en Katolika Teologia Akademio en la sama urbo en 1977. Post la diplomo li havis posteneton en redaktejo de katolika gazeto. En 1982 li iĝis teologia doktoro, en la sekva jaro li akiris diplometon pri ĵurnalismo. Li kontribuis en pluraj katolikaj gazetoj. Li komencis politikadi en 1988, post 2 jaroj li estis elektita parlamentano. En 2001 li forlasis la politikon pro internaj konfliktoj. Li edziĝis en 1984, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1984 kaj 1986.

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *A 16. sz. antitrinitarizmus mozgalmairól. Beszélgetés Dán Róberttel.*
* *Örök emlékezetre szép emléket hagyok*
* *A felvilágosodás kori újhéber irodalom jelentősége*

Libro
-----

* *Lépésváltás. Kereszténység és demokrácia* (1993)

Lia disertaĵo
-------------

* *Törvénytisztelet és messianizmus a Talmudban és a középkori zsidó-keresztény disputákban* (1982, apero en 1993)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Giczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679965
* LCCN: n96086425
* VIAF: 78050057
* ISNI: 0000 0000 8004 2673
 |
**György GEIGER** [djordj gejger], hungare **Geiger György,**Esperante **Georgo Geiger** estas hungara trumpetisto kaj profesoro.

György Geiger naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1944 en Homokmégy.

Biografio
---------

György Geiger ricevis diplomon en Muzikakademio Franz Liszt en 1967 en Budapeŝto, sed pli frue en 1964 li jam apartenis al orkestro de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1969 li aliĝis al orkestro de Hungara Radio. En 1975 li fondis ankaŭ blovorkestron "Moderna Latuna blovinstrumento orkestro". Ekde 1979 li instruas en Muzikakademio. En 1985 li prelegis en Usono. Li ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue ekde 1980 ankaŭ aliajn premiojn.

Diskografio
-----------

* resume 20 diskoj inter 1985-2005

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio György Geiger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410772
* GND: 135306264
* LCCN: n85141506
* VIAF: 40149196247874790120
* ISNI: 0000 0000 7881 5171
* BNF: 14180799c
* MBA: 5ed099bf-23b0-4b06-8459-69bfd5cfd4e7
 |
La unuiĝinta Rumanujo-Moldavujo
La **movado por unuiĝo de Rumanujo kaj Moldavujo** estiĝis fine de la 20-a jarcento, iom post kiam Moldavujo deklariĝis sendependa de Sovetunio. Historie la plimultaj etnoj kaj la regiono de Moldavujo apartenis al Rumanujo. Post kiam disfalis Sovetunio venis la peto ke ambaŭ ŝtatoj unuiĝu. Tion subtenas en Moldavujo la kristandemokratia kaj la naciliberala partioj.

La plejaj kontraŭantoj de tiu unuigo en Moldavio estas la loĝantoj de la majoritate ruslingva (aŭ tute nerumanlingva) orienta regiono de Ĉednestrio.

Manifestacio de la PPCD - „Rumana popolo - rumana lingvo" en Kiŝinevo, Moldavujo (februaro 2002)

Bibliografio
------------

* Lenore A Grenoble: *Language Policy in the Soviet Union*. Springer, 2003. ISBN 1-4020-1298-5
* Peter Cross John Mackinlay: *Regional Peacekeepers*. United Nations University Press, 2003. ISBN 92-808-1079-0
* Stefan Troebst: *Der Transnistrienkonflikt und seine Bearbeitung durch die OSZE*, in: *Afrikanische Perspektiven - Theorie und Praxis ziviler Konfliktbearbeitung in Osteuropa*. Zürich: Rüegger Verlag, 1998. (S. 347-382) ISBN 3-7253-0604-4

* Kategorio Movado por unuiĝo de Rumanujo kaj Moldavujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)