recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan de Fuca** (prononco "Ĥŭan de **Fu**ka", laŭ hispana ortografio, origine greke Ιωάννης Φωκάς, do *Io**a**nis Fok**as*** - ankaŭ konata sub la nomo *Apostolos Valerianos* estis grekia ŝipisto, kiu vivis dum la 16-a jarcento. Li naskiĝis dum la jaro 1536 en *Valerianos* sur la ionia insulo Kefalonio kaj mortis dum 1602 en sur la insulo Zakinto.

Kiel juna plenkreskulo li elmigris al Hispanio, kie li dum 40 jaroj estis ŝipista kapitano en la servo de la hispana reĝlando.

Dum 1592 li de la hispana reĝlando ricevis la mision trovi la nordokcidentan pasejon inter la Pacifika Oceano kaj la Atlantika Oceano. Li kun sia ŝipanaro samjare ekvelis de la haveno Akapulko en Meksiko kaj fakte kiel unua eŭropano malkovris la hodiaŭan markolon de Juan de Fuca en la nordokcidento de la Pacifika Oceano - okcidente de la hodiaŭaj ŝtatoj Vaŝingtonio de Usono kaj Brita Kolumbio de Kanado. La markolo dum la jaro 1788 ricevis lian nomon. Same laŭ li poste estis nomita la tektona plato plato Juan de Fuca, kiu situas en la nordoriento de la Pacifika Oceano proksime de la samnoma markolo, okcidente de la nordamerika kaj oriente de la pacifika platoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juan de Fuca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva biografio de Juan de Fuca
* plia anglalingva biografio, de la greka konsulejo en Vankuvero Arkivigite je 2007-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* kaj tria anglalingva biografio de li en la Reta Vortaro de Kanadaj Biografioj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 236117
* GND: 1235897850
* LCCN: n91017404
* VIAF: 13943691
* ISNI: 0000 0000 3264 2738
 |
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Paks (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinana pastro de Paks okazis en 1576. En la 17-a jarcento la kalvinanoj havis aĉan kirkon el lomoj, kiu estis malkonstruita en 1705, poste oni konstruis la duan kirkon. La nun videbla kalvinana preĝejo (la tria) estis konstruita inter 1750 kaj 1770 sen turo kun sonorilostablo. La turo estis preta jam depost la nova elezia leĝo en la jaro 1793. En 1808 la kirko difektiĝis pro incendio, post 8 jaroj finiĝis la riparitaj laboroj. La orgeno estis kreita en 1880. La kirko estis renovigita en La turo estis plene trakonstruita en 1911. Ekstera parto de la kirko estis renovigita en 1978.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto sur iom pli alta loko ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Kaj la turo kaj la navo havas po unu enirejojn. Super la tura enirejo estas 2 fenestroj. La nava enirejo troviĝas en reliefanta antaŭĉambro, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. La plafono havas stukojn. Interne 2 galerioj estas videblaj.

Navo de la kirko

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* la kirko post renoviĝo

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto Arkivigite je 2022-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Jorgos** (naskiĝis la 20-an de januaro 1955 en Fleurieu-sur-Saône, departemento Rodano, Francio, do nun 68-jara) en sia naskiĝloko junaĝe ekrenkontis Esperanton de Freinet-metodema instruisto s-ro Chanaud, pli konscie en 1976 de Émile Mas en «Muelejoj de Metilernantoj» de Tonton Chareille en departemento Creuse, kie li ekkonis René Lemaire (1900), Hans Bakker, Serge Sire kaj aliajn esperantistojn. Li Esperanton eklernis en 1978, partoprenis kongresojn en Bulonjo-ĉe-Maro kaj Parizo en 1980. Poste li renkontis Yvette Vierne en Montpellier, René Llech-Walter kaj Jean Amouroux en Perpignan/Perpinya.

En 1987 Jorgos organizis dekmonatan biciklan rondvojaĝon ĉirkaŭ Eŭropo el Ceret, Sud-Francia Katalunio al la Varsovia UK de Esperanto tra Andaluzio, Skandinavio, Bjalistoko kaj Turkio: pli ol 20 000 Km, 25 landoj, 56 kunbiciklantoj el 13 landoj, 15 000 renkontitaj Esperanto-parolantoj kaj pli ol 250 ĵurnalistaj intervjuoj kun gazet-artikoloj, radio-elsendoj kaj 13 televidaj aperoj, en 10 monatoj. Li averaĝe biciklis 100 kilometrojn tage.

Denove en 1988 samcela aranĝo estis organizita pro 40-jariĝo de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj: 4 organizantoj (Marianne Lund, Helle Eble-Jacobsen, Jean-Marc Verger kaj Jorgos), 6 monatoj, plej granda grupo de 13 biciklantoj, jorgosa biciklo ŝtelita en Hungario kun pluraj televidaj raportoj. Li averaĝe biciklis 80 kilometrojn tage.

De 1989 vivanta en la departemento Ariège [Arjeĵo], kie li renkontis Raymond Pons, li tiujare aranĝis la Francian akceptadon (partoprenante el Normandio kun siaj kunulino Marie-Noëlle kaj ilia 7-jara filo Raphaël) por duobla biciklado el Zaragoza (ES) kaj Trondheim (NO) al Bonn (DE) kun 33 biciklantoj el 13 landoj, Kerkrade (NL) kun partopreno en IJK de TEJO kaj Brighton (GB) por UK de UEA. Li averaĝe biciklis 60 kilometrojn tage.

De 1991 li en Arjeĵo regule aranĝas korusajn stud-semajnojn ĉe Pireneoj sub gvidado de nefrancaj gvidantoj, kiel Dimitr Terziev (BG), Petro De Smedt (BE), Saskia Idzerda (NL, el Akordo), Zdravka Bojĉeva (BG), Helle Eble-Jacobsen (DK), Martina Gazdek (HR), Jesper Lykke Jacobsen (DK), Carles Vela i Aulesa (ES-CAT, el Kaj Tiel Plu) cele al iama starigo de Tut-Pirenea Esperanto-Koruso.

Jorgos estas dumviva membro de UEA.

En 1993 li iniciatis kaj gvidis bicikladan grupon de kvin 10/12-jaraj infanoj el Okcitanio de Laroque d’Olmes al la UK de Esperanto en Valencio.

Li ekzameniĝis (Kapableco) por instrui Esperanton en Liono de la paro Gonin.

De 1996 li hejme uzas Esperanton kun tri denaskuloj Ĵasmin' (1996), Floreal' (1999) kaj Luma (2002) naskitaj de Ĵani.

En 1998 li partoprenis en la Loka Kongresa Komitato de la 83-a UK de Esperanto en Montpellier, kiel respondeculo pri interna informado, t. e. ĉiutaga aperigo de la KoKo (Kongresa Kuriero).

De 1999 Jorgos vivas en la loĝloko *Lafage* de la departemento Aude [Aldeo].

De 2002 ĝis 2022 li prezidas la Arjeĵan Rondon de E-Studoj (*Cercle d'Etudes Espérantistes de l'Ariège*) kaj daŭre instruadas Esperanton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* lia ipernity-paĝo
Al Sears, Shelton Hemphill, Junior Raglin, Django Reinhardt, Lawrence Brown, Harry Carney, Johnny Hodges ĵazklubejo Aquarium je Novorko proks. novbron de 1946.  
 Foto de William P. Gottlieb.
**Junior Raglin**, fakte *Alvin Raglin*, (naskiĝis la 16-an de marto 1917 je Omaha, Nebrasko; mortis la 10-an de novembro 1955 en Bostono) estis usona basinstrumentisto de ĵazo.

Vivo
----

Oscar Pettiford kaj Junior Raglin dum prezentado en la novjorka ĵazklubejo Aquarium, proks. novembron de 1946.  
 Foto de William P. Gottlieb.
Junior Raglin trijara jam ludis gitaron kaj pli malfrue kontrabason. Je la komenco de sia mallonga kariero li laboris en la ĵazbando de Eugene Coy ekde 1938 ĝis 1941. Novembron de ĉi tiu jaro li anstataŭis Ĝimon Blanton, kiu estis malsaniĝinta pro ftizo, en la Orkestro Duke Ellington. Antaŭ ol Blanton iris en la malsanulejon, Raglin estis pare laborinta kun li kelkajn vesperon, por ricevi senton por la bando. Raglin muzikis ekde 1941 ĝis novembron de 1945 ĉe Ellington, poste nur malofte (ekzemple en duopo kun Art Tatum en 1945 kaj en la bando *Edmond Hall's Swingtet* 1946) kaj retiriĝis poste el la ĵazmondeto.

Literaturo
----------

* James Lincoln Collier: *Duke Ellington'. Berlino, Ullstein, 1998*
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Bielefelder Katalog Jazz 1988 kaj 2001


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Junior Raglin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408502
* GND: 134699750
* LCCN: n92035354
* VIAF: 32191515
* ISNI: 0000 0000 5517 0470
* BNF: 139737634
* MBA: 8b30470c-8ab5-412e-b48e-ba1e85d40a4d
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Szamostatárfalva.

Historio
--------

Pri la (tiam) katolika preĝejo estis konstruita en nekonata tempo, ŝajnas - en la 13-a aŭ 14-a jarcentoj. En la 17-a jarcento ĝi jam apartenis al la kalvinanoj. En 1758 la kirko estis renovigita. En 1837 gravaj mezepokaj partoj estis trakonstruitaj. En 1864 Flóris Ferenc Rómer alte taksis la konstruaĵon, poste trakonstruo okazis. En 1965 arkeologoj faris esplorojn, ili trovis fundamenton de la sakristio, kion la kalvinanoj malkonstruis. Post la esploroj la kirko plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, sed antaŭ la fasado sonorilostablo altiĝas. La fasado estas tre simpla, ankaŭ simetria. Meze etendiĝas la romanika duonronda pordo. La navo formas brikon, al kiu plurlatera sanktejo (pli mallarĝa) aliĝas.

Sonorilostablo
--------------

La nun videbla ligna sonorilostablo estis konstruita en la 18-a jarcento, sed pli frue jam estis tie sonorilostablo, pri kio mankas informoj. La sonorilostablo same estas historia monumento.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2016-10-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-10-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kapelo Sankta Jakobo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, Sopron, apud Preĝejo Sankta Mikaelo (Sopron). Ĝi estas signifa ekzemplo pri trapaso inter romaniko kaj gotiko.

Historio
--------

Ĉirkaŭ la menciita Preĝejo Sankta Mikaelo dum la mezepoko tombejo etendiĝis, kiu estis ĉirkaŭita per ŝtona muro. Pro tiu muro la tombejo ne povis esti pli granda, iam ĝi estis plena de tomboj. Por solvi la problemon oni konstruis tiu ĉi kapelon en la 13-a jarcento, kie la pli malnovaj ostoj povis kuŝi digne. La unua mencio pri la kapelo okazis en 1382. Inter 1608-1674 la luteranoj uzis la kapelon kune kun la apuda preĝejo, poste la katolikoj. Tamen dufoje okazis, ke oni profitis la kapelon profana deponejo. Intertempe en 1748 la konstruaĵo estis renovigita. En la jaroj 1885 kaj 1886 filoj de Ferenc Storno restaŭris la kapelon. En 1960 ĝi estis renovigita. Nuntempe ĝi estas funebra domo, tial nevizitebla interne.

Konstruaĵo
----------

La kapelo staras sola en la tombejo, tamen proksime al la preĝejo. La kapelo havas du partojn: la navo estas oklatero, al tio aliĝas trilatera sanktejo. La enirejo troviĝas en mezo de la navo, kelkaj ŝtupoj kuras al la pordo. Super la enirejo estas romanika reliefo pri vivoarbo kun du drakoj. Kontraŭ la enirejo situas la unusola fenestro, sed la sanktejo havas 3 malgrandajn fenestrojn. En nivelo de la kelo la ronda kripto troviĝas, kiu ne havas ŝtuparejon, nur aperturon, kie oni ĵetis la ostojn malsupren. En la internaj muroj oni faris sidniĉojn. Origine la internaj muroj estis kovritaj per freskoj, la nuntempaj freskoj estis pentritaj dum la menciita restaŭrado.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2018-11-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2018-11-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2018-11-22 per la retarkivo Wayback Machine

La kapelo, fone la preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Juan GONZÁLEZ de Mendoza** (1545 – 14a de februaro 1618) estis hispana aŭgustena monaĥo, episkopo kaj aŭtoro de unu el la plej fruaj okcidentaj historioj de Ĉinio. Publikigita en 1586, *Historia de las cosas más notables, ritos y costumbres del gran reyno de la China* (Historio de la plej elstaraj aferoj, ritoj kaj kutimoj de la granda regno Ĉinio) estas priskribo de observoj de kelkaj hispanaj veturantoj en Ĉinio.

La Historio de González de Mendoza estis superita en 1615 per la verko de multe pli bone informitaj Jezuitaj misiistoj kiuj fakte vivis en Ĉinio, Matteo Ricci kaj Nicolas Trigault, nome *De Christiana expeditione apud Sinas*. Multo el la verko de González de Mendoza estis plagiatita el la verko de la hispana Bernardino de Escalante nome *Discurso de la navegacion*.

Li lasis militistan karieron por eniri en la ordeno de la Aŭgustenanoj. Havis diversajn ekleziajn postenojn kiel episkopo en diversaj lokoj ekzemple en Meksiko, sed li neniam estis en Ĉinio.

Notoj
-----

1. ↑   Lach, Donald F. (1965). Asia in the Making of Europe. I: The Century of Discovery. Chicago: University of Chicago Press. p. 750.

* Kategorio Juan González de Mendoza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695844
* GND: 120314266
* LCCN: n91047004
* VIAF: 69024318
* ISNI: 0000 0001 2138 1402
* SUDOC: 033622914
* BNF: 12447213j
* NLA: 35960097
* BIBSYS: 90860072&feltselect=bs.autid 90541199, 90860072
* NKC: jn20011024125
* ICCU: SBLV109297
* BNE: XX937410
 |
**Ĵoel Fontaine** - france ekzakte *Joël Fontaine*, prononco laŭ sistemo IFA ʒɔˈɛl fɔ̃tˈɛn, naskiĝis en 1951 en Reunio, transmara departemento kaj regiono de Francio kaj ekster-Eŭropa teritorio de Eŭropa Unio - estas formale franca fizikisto kaj esperantisto. Li majstriĝis de la Universitato de Moskvo en 1974. Sekve li en 1981 doktoriĝis pri fiziko de la Strasburga Universitato en Francio. Liaj Esplorinteresoj rilatas al fiziko de lumo kaj ĝiaj uzoj. Ĵoel Fontaine estis instruisto en INSA, la inĝeniera Instituto de Strasburgo, kaj ĉe la Universitato de Strasburgo. Li instruis kaj esploris pri lumo en diversaj universitatoj en Usono kaj Francio, kaj kontribuis al 50 artikoloj en fakaj revuoj. Nun li kompreneble estas pensiiĝinta.

En la 108-a Universala Kongreso de Esperanto somere de 2023 en la Teknologia Universitato de Torino li partoprenis interalie al la programa formato *scienca kafejo* per prelego *La danĝera lumo. Klarigoj kaj konsiloj*.

Referencoj
----------

1. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. paĝoj 71. (esperante)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (france kaj esperante)
* informoj pri li kaj liaj espoloroj en la retejo *researchgate.net* (unuavice angle)
**Juan GENOVÉS Candel** (Valencio; 31a de majo 1930-Madrido; 15a de majo 2020) estis hispana pentristo kaj grafika artisto.

Lia firma konvinko pri la transformiga arto engaĝiĝinta kun la medio kondukis lin al partopreno en gravaj kolektivoj de la epoko de la frankisma diktaturo kiel *Los Siete* (1949), *Grupo Parpalló* (1956) kaj *Hondo* (1960). Lia artopropono konkretiĝos en senegala politika realismo de forta socia kritiko, farita el la manipulado de bildoj havigitaj per la amaskomunikiloj.

Monumento al la murditoj de Atoĉa en la placo Antón Martín de Madrido laŭ pentraĵo "La brakumo" de Juan Genovés.
Lia plej konata verko estas plej probable "El Abrazo" ("La brakumo") de 1976 (konata ankaŭ kiel "Amnestio", 151x201 cm pentraĵo nun apartenanta al la kolekto de la Muzeo Reĝino Sofia, en Madrido), reproduktita tre populare en afiŝoj dekomence por Amnestio Internacia dum la Hispana transiro, kiu poste iĝos la skulptaĵo "La brakumo", kiel omaĝo al la murditoj de Atoĉa. Fakte la bildo estis inspirita el la rigardo al brakumado de infanoj elirintaj el lernejo.

Verkoj de Genovés estas ekspoziciataj en kolektoj de muzeoj tra la tuta mondo kiel MOMA, Guggenheim de Novjorko, The Art Institute of Chicago, IVAM (Institut Valencià d'Art Modern), la *Galleria Nazionale d'Arte Moderna* de Romo, aŭ la Muzeo Reĝino Sofia. Li ricevis premiojn "Premio Nacional de Artes Plásticas" (1984) kaj Ormedalo al Merito en Belartoj (2005), inter aloaj omaĝoj.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4  EFE, Fallece el artista Juan Genovés a los 89 años Público, 15a de majo 2020. Alirita la 16an de majo 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juan Genovés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala tejo
* VEGAP - Bildaro
* Artnet
* Intervjuo pri "El Abrazo"
* Juan Genovés en la programo de TVE nome *Imprescindibles*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691683
* GND: 119266792
* LCCN: n87118893
* VIAF: 96177857
* ISNI: 0000 0000 8035 0043
* SUDOC: 158336682
* BNF: 16634871b
* ULAN: 500071097
* RKD: 30901
* BNE: XX872482
 |
**Juchitlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Juchitlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 052.

Geografio
---------

**Juchitlán** apartenas al la regiono Sierra de Amula kiu situas relative okcidente interne de la subŝato. Al tiu regiono apartenas entute 11 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5282 loĝantojn. El tiuj estis 2472 viroj kaj 2810 virinoj. La komunumo havas surfacon de 403,88 km². La meza alteco estas 1290 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21,5 C. En la komunumo estas 622,7 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1808 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1605 scipovis legi kaj skribi kaj 201 viroj estis analfabetoj. Do 11.12 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 2052 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1878 sciis legi kaj skribi kaj 173 virinoj estis analfabetoj. Do 8,43 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Juchitlán vivis 5388 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 5 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,093 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juchitlán Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Juan MUñOZ** (Madrido, 16a de junio 1953 - Ibiza, 28a de aŭgusto 2001) estis hispana skulptisto.

Li studis en Britio kaj Usono (Novjorko). Lia unua ekspozicio okazis en 1984. Komence de la 1990-aj jaroj, Juan Muñoz ekproduktis verkojn de "rakonta" karaktero - rompante la limojn de la tradicia skulptarto- kiuj konsistas el instalaĵoj de figuroj de grando iomete pli malgranda ol tiu natura, en reciproka interagado, dise en medioj ĉu fermitaj ĉu malfermitaj. Liaj instalaĵoj ofte invitas la spektanton interrilati kun ili, tiel ke oni ĉesas senti sin spektanto por iom ekformi ties parton. Liaj figuroj estas unukoloraj.

Fragmento de la serio de skulptaĵoj de Muñoz *Dek tri interridantuloj* (2001) en Oporto.
Li ricevis la Nacian Premion de Plastikaj Artoj en 2000. Juan Muñoz mortis subite pro spir-kora halto estante 48-jaraĝa somerferie en Santa Eulària des Riu, Ibiza, la 28an de aŭgusto 2001. Je lia morto estis okazanta ekspozicio de lia verko *Double Bind* en la muzeo Tate Modern de Londono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juan Muñoz (skulptisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la artisto
* Las obras radiofónicas de Juan Muñoz (serie de pódcast)
* Juan Muñoz en la televidprogramo de TVE *Imprescindibles*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 784107
* GND: 119051281
* LCCN: n89614191
* VIAF: 64177308
* ISNI: 0000 0001 2136 6878
* SUDOC: 067315879
* BNF: 13598993j
* ULAN: 500039395
* MBA: 603e4075-46f6-456b-a8f3-2b21de95fe4f
* BIBSYS: 1027363
* RKD: 58482
* NKC: jx20050721011
* BNE: XX1048900
 |
**Jean de La Ville de Mirmont** (Yvon, Alexandre, Jean, denaske), Bordozo, 2an de decembro 1886 - 28a aŭ 29a de novembro 1914, en Verneuil sur la *Chemin des Dames*, estis franca poeto kaj verkisto. Li estis filo de la profesoro Henri de La Ville de Mirmont.

El protestanta familio de Bordozo, 22-jaraĝa, Jean instaliĝis en Parizo kie li retrovis sian amikon de la infanaĝo François Mauriac (kiu poste memoris lin ofte, ĉefe en *La Rencontre avec Barrès*, 1945). Jean elposteniĝis kiel funkciulo okupita por la helpo al maljunuloj. En 1914, emeritita pro santialoj, baraktis por esti soldatigita. Finfine, li estis mobilizita kiel serĝento kaj mortis frapita per obuso en novembro samjare.

Verkaro
-------

Lia mallongega verkaro konsistas el unu novelo, La dimanĉoj de Johano Dezerto (*Les dimanches de Jean Dezert*), publikigita en 1914, el Ok rakontoj (*Huit contes*), publikigitaj en 1929. Ankaŭ postmorte publikigitaj, la poemoj La ĥimera horizonto (*L’horizon chimérique*) ŝuldas al Charles Baudelaire (Karlo Bodeler’) inspiron kaj muzikecon.

Romantika poeto Jean de la Ville de Mirmont prikantas la maron, la ŝipojn, la enuon de la senviva Bordoza haveno kaj siajn revojn pri alforaj vojaĝoj nerealigotaj.

En Esperanto
------------

* "La morto de Sanĉo" de Jean de la Ville de Mirmont, en Cervantes - Brel - De la Ville de Mirmont, *Don Kiĥoto en Barcelono - La strebo - La morto de Sanĉo*, Espéranto Gironde, Barcelono, 2019. 20 pp. Pri Sanĉo pp. 14-17.

Notoj
-----

1. ↑  La armeo mencias kaj 29an kaj aliaj fontoj la 28an. Vidu diskuto prie en La tombe retrouvée, du sergent Jean de la Ville de Mirmont.
2. ↑  «Fiche individuelle sur "La Mémoire des hommes"» , sur La mémoire des hommes, 29a de novembro 1914 (konsultita la 2an de februaro 2020).

* Kategorio Jean de la Ville de Mirmont en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679354
* GND: 119197588
* LCCN: n86822080
* VIAF: 17225006
* ISNI: 0000 0001 0874 423X
* SUDOC: 026956837
* BNF: 11910336w
* MBA: b93f7673-f604-46f5-abca-4bc125dde672
* BNE: XX4823148
 |
**Junípero SERRA Ferrer** [ĥuNIpero] (Petra, Majorko; 24a de novembro 1713 - Monterey, provinco de la Kalifornioj; 28-a de aŭgusto 1784), baptita *Miguel José Serra Ferrer* kaj konata tradicie kiel **Fray Junípero Serra**, estis franciskana monaĥo de la katalunlingva insulo Majorko, kronlando de Aragono. Doktoro en filozofio kaj teologio, li translokiĝis al Ameriko, kie li fondis naŭ hispanajn misiejojn en la norda parto de la *provinco de la Kalifornioj* (kiu iĝos Alta Kalifornio en 1804), teritorio de la Hispana Imperio, kaj prezidis aliajn dek kvin.​

Li estis beatigita de la papo Johano Paŭlo la 2-a la 28-an de septembro 1988, kaj la 23-an de septembro 2015 li estis kanonizita de la papo Francisko, en la urbo Vaŝingtono. Ekde tiam li estas konata de multaj katolikoj kiel Sankta Junípero Serra.

Lia unua fondita misiejo estis tiu de San Diego de Alcalá la 16a de julio 1769;​​ Tiu misiejo estas ene de la aktuala municipa teritorio de San Diego. Li establis sian centran sidejon en la Misiejo de Sankta Karolo Boromeo de Karmelo,​ fondita de li mem en 1770.​

En julio de 1771 li fondis la Misiejon de Sankta Antonio de Padovo kaj en aŭgusto tiun de Sankta Gabriel, tiu en la aktuala metropola areo de Los-Anĝeleso.​ La 1a de septembro 1772 li fondis la Misiejon de Sankta Ludoviko episkopo de Tuluzo en la aktuala areo de San Luis Obispo.​ Li partoprenis ankaŭ en la fondo de la Misiejo de Sankta Johano Kapistrano en 1776 kaj en tiu de Sankta Buenaventura en 1782. Oni scias, ke li vizitis la misiejojn de Sankta Klara de Asiso kaj de Sankta Francisko de Asiso, tiu lasta en San-Francisko.

La misiejoj celis unuarange la kristanigon de la indiĝenoj. Alia celo estis la integrigo de la personoj en la hispana socio kaj ties kapabligon por rajti aliron al la posedrajto kaj administrado de la tero. Kiel estro de la Franciskana Ordeno en Kalifornio, Serra ne devis trakti nur kun ekleziaj postenuloj, sed ankaŭ kun aliaj hispanaj aŭtoritatoj en Meksikurbo kaj kun la lokaj militestroj de la najbaraj soldataroj.

|  |  |
| --- | --- |
| la hispana misiejo San Luis Obispo | ...kun statuo de Junípero Serra |

Notoj
-----

1. 1 2  ​ Serra Club of Bethlehem, Pennsylvania (eld.). «Blessed Junípero Serra 1713-1784». Arkivita el la originalo la 17an de oktobro 2013. Konsultita la 18an de decembro 2020.
2. 1 2 3 4   Fundación Junípero Serra FundacionSerra.com. «Bosquejo bibliográfico y perfil espiritual del Siervo de Dios». Konsultita la 18an de decembro 2020.

Bibliografio
------------

* Clifford, Christian (2016). Who Was Saint Junípero Serra?. Tau Publishing. ISBN 978-1-61956-545-6.
* Clifford, Christian (2015). Saint Junípero Serra: Making Sense of the History and Legacy. CreateSpace. ISBN 978-1511862295.

  

* Kategorio Junípero Serra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710649
* GND: 118796240
* LCCN: n79099088
* VIAF: 79057359
* ISNI: 0000 0000 7819 5582
* SUDOC: 030005019
* BNF: 12081569p
* NKC: jx20090630004
* BNE: XX1529807 XX1035925, XX1529807
 |
**Márton Szívós** [sIvOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szivós István Márton** estis hungara akvopilkisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Lia patro estis István Szívós, lia avo estis István Szívós (pli aĝa).

Márton Szívós naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Szívós inter 1990-2000 li estis akvopilkisto kaj lernanto en centra sportlernejo, poste li ludis en ĉefurbaj, provincaj kaj eksterlanda sportkluboj. En 2014 li ricevis korinfarkton, sed poste li denove daŭris la sporton. Intertempe li estis hungara ĉampiono kvinfoje (2001-2005), itala ĉampiono en 2006, li estis hungara golreĝo en 2011, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 2003-2016. Li estis mondĉampiono en 2013, krome dufoje li estis la dua en 2007. En universiado li estis la unua en 2003. Li malfermis kafejeton en Budapeŝto en 2009. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Universitato de Budapeŝto kaj ekde 2020 li estis trejnisto. Li ricevis premion en 2012.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   Arkivigite je 2022-12-27 per la retarkivo Wayback Machine hungarlingva sporta datenaro

* Kategorio Márton Szívós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806684
 |



* Portalo pri Biografio
Juda Maljunulejo kaj Orfejo en Lublin
**Juda Maljunulejo kaj Orfejo en Lublin** (pole *Żydowski Dom Starców i Sierot w Lublinie* tn. "Ochronka" (Protektejo) – nomo de konstruaĵo post estinta paroĥa preĝejo al Ĉefanĝelo Miĥaelo en Malnova Urbo ĉe la str. Grodzka 11. Post likvido de la paroĥejo estis tie institucio de lublinaj judoj, poste komunuma domo de maljunuloj kaj orfejo, kaj de 1970 estas sidejo de Junulara Kultur-Domo "Pod Akacją" (Sub Akacio).

* Kategorio Juda Maljunulejo kaj Orfejo en Lublin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Juda periodo
------------

Konfisko de la bieno apartenanta al la preĝejo okazis en 1869/70. De tiu momento la konstruaĵo estis proprieco de la trezorejo de Pola Reĝlando. Baldaŭ post la konfisko la brikdomo estis transdonita al la juda komunumo, kiu transformis ĝin al protektejo por la judaj infanoj. En la konstruaĵo estis loĝejoj destinitaj por orfoj, kripluloj kaj maljunuloj. En aliaj lokoj troviĝis ankaŭ oficejoj de la Konfesa Komunumo de Judoj en Lublin.

La konstruaĵo apartenis al judoj ĝis la 9-an de majo 1941, kiam germanaj okupantoj ĝin transprenis. La 24-an de marca 1942 germanaj ĝendarmoj forveturigis orfojn, maljunulojn kaj kriplulojn kune kun iliaj prizorgantoj al herbejoj en setlejo Tatary, apud koncentrejo Majdanek kaj pafmortigis.

Memorigo
--------

Sur la muro de la konstruaĵo troviĝas tabulo memoriganta la antaŭan destinon de ĝi enmurigita la 9-an de novembro 1987 en la 45-an datrevenon de likvido de la Lublina geto. La surskribo tekstas: *En tiu ĉi domo en la jaroj 1862–1942 estis juda Domo de Orfoj, nomata "Ochronka", la 24-an de marto 1942 hitleranoj murdis ĉiujn infanojn de tiu ĉi domo*. La konstruaĵo estas sur la Memor-Itinero de Lublinaj Judoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Żydowski Dom Starców i Sierot w Lublinie ĉe la portalo Wirtualny Sztetl
**Gromovo** (en rusa: Гро́мово; en finna: Sakkola, antaŭe Sakkula) estas setlejo en la Priozerskij Distrikto de la Leningrada provinco, Rusio, 18 km nordokcidente de Sosnovo, kaj stacio de la fervojo Sankt-Peterburgo-Kuzneĉnoje. Gromovo estas ĉe la norda bordo de la Lago Suĥodolskoje, en la Karelia istmo. Orienta parto de ĝia areo atingas Ladogon. Tera areo de Gromovo estis 349,4 km². Al lago Suvanto fluas almenaŭ river(et)oj Riiskaoja, Tuusnaoja, Sakkolanjoki kaj Kaarnajoki. Alia lago en la areo estas ekzemple Petäjärvi. Tergrundo tie estas multe sabla. La plej ordinara arbospecio en arbaroj de Sakkola estis pino. Tamen sur suda strando de Suvanto kreskis folia arbaro. 

**Sakkola**, antaŭe **Sakkula**, estis eksa komunumo de Finnlando en Rusio ĝis la Vintra milito kaj Daŭriga milito nome perdita aŭ cedita areo. En 1939 la komunumo havis 6 395 loĝantojn. En eksa areo de Sakkola estas lago Suvanto. Kirkvilaĝo de la eksa komunumo situas sur strando de la lago Suvanto. Antaŭe Suvanto estis multe pli granda, ĝis en 1857 ĝia surfaco estis multe malaltigita. Vilaĝoj de Sakkola estis Arkuntanhua, Haitermaa, Haparainen, Kaarnajoki, Karhola, Kelja, Kiviniemi, Kottila, Lapinlahti, Lohijoki, Lupra, Mönkö, Ojaniemi, Petäjärvi, Purpua, Riiska, Röykkylä, Sakkola, Valkjärvi, Viiksanlahti, Vilakkala kaj Volossula. Postmilite loĝantoj de Sakkola estis movita al Huittinen, Lempäälä, Messukylä, Pirkkala, Punkalaidun, Tottijärvi, Tyrvää, Vesilahti ja Viiala. Sakkola estis grava kreskigokomunumo de porkoj. La nomo Sakkula fariĝis Sakkola: En la finna o estas regule dirata kiel en esperanto, sed en la sveda ĝi povas esti ankaŭ kiel esperanta u. Finna u estas kiel esperanta u. Iuj svedlingvanoj, kiuj skribis pri Sakkula, uzis laŭ la sveda la literon o kaj poste multaj finnlingvanoj komencis diri gin kiel o normale en la finna lingvo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775909
 |
Parto de la juda tombejo de Bleicheroda
La **Juda tombejo Bleicheroda** (germane: *Jüdischer Friedhof Bleicherode*) situas ĉe Vogelberg-monto en Bleicherode, Germanujo.

Priskribo
---------

La 1800 m² granda, terasforma aranĝita juda tombejo troviĝas supre de la sudurba Schustergasse-strateto. Ĝi atingeblas tra arbara vojo elvenanta el Vogelberg-strato. Sur la tombejo, kiu datumas de ĉ. 1660. Tie estas ĉ. 220 tomboŝtonoj, duma la suda ero tombeja malabrupte iĝas mem arbarero.
En la jaro 2012 lernantoj de la loka Friedrich-Schiller-gimnazio esploris la historion de la juda tombejo kaj nove katalogis la restintajn tombojn. La terenfaligitaj tomboŝtonoj restarigitis post 1945.

Historiaj detaletoj
-------------------

Por la tombejo devis la komunumo pagi (ĉ. la jaro 1728) po 12 groŝojn por jaro. Sur la kvar malsupraj terasoj entombigitis la pli bonstataj anoj de la juda komunumo. Juda vivo en Bleicherode ekis je la fino de la 13a jarcento per enmigrintoj el Italujo kaj Francujo; post forpelo ĉ. la jaro 1590 resetlo estis en la 1720aj jaroj kio ekflorigis la tekstilindustrion surlokan. En 1942 la juda vivo en Bleicherode ĉesis denove.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juda tombejo de Bleicherode en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie ĉe *Alemannia Judaica* kun multe da fotoj
* Prie ĉe *steinheim-institut.de* Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Prie ĉe *jüdische-gemeinden.de*
Tombo sur la juda tombejo de Arnstadt
**Juda tombejo** (germane: *Jüdischer Friedhof Arnstadt*) troviĝas en Arnstadt, Germanujo, estante monumentprotektotaĵo. Ĝi funkciis inter 1924 kaj 1939.

Situo
-----

La juda tombejo situas apud la municipa ĉeftombejo ĉe la strato Parkweg nr 32. Brikmuro inter la ĉeftombejo kaj la juda sekcio klare parceligas la tutan areon. Maldekstre troviĝas sekcio por mortintoj sovetianoj. Sur la 375 m² granda tombejo estas nuntempe 24 tomboŝtonoj (el kiuj du havas memorigan rolon). Por la dum la nazia tempo murdigitaj kaj mortintaj judoj ja ekzistas memorŝtono apud la Preĝejo de Ĉieliro, proksime de la situo de la brulkonsumiĝinta sinagogo.

Historio
--------

Ĝis 1921 entombigitis la mortintoj en Plaue aŭ aliaj lokoj (foje ankaŭ en la naskiĝurboj). Grundaro por aranĝi judan tombejon akiritis fare de la juda komunumo en la jaro 1912-a. La unuaj entombigoj estis en 1924 (por Hedwig Stern, fraŭline: *Liebenthal*, kaj Herz Herzberg, kiuj forpasis en marto 1924); la lasta okazis en aŭtuno 1939 por Hermann Stern.

Vidu ankaŭ
----------

* Sinagogo de Arnstadt

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juda tombejo de Arnstadt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉi-prie ĉe Alemannia Judaica, kun multaj fotoj
**Juan de la Cierva y Codorniu** (21-an de septembro 1895 en Murcia; 19-an de decembro 1936 en proksimo de Londono, sur aerodomo Croydon, en aera akcidento) estis hispana inĝeniero kaj avia pioniro, inventisto de la aŭtogiro, antaŭulo de la helikoptero.

Biografio
---------

Aŭtogiro Pitcairn PCA-2, konstruita en Usono laŭ patento de Juan de la Cierva.
Juan de la Cierva estis filo de militministro de la monarkio de Alfonso la 13-a, Juan de La Cierva y Peñafiel. Lia patrina avo estis Ricardo Codorniu, forsta inĝeniero kaj pioniro de Esperanto en Hispanio. Li edziĝis en 1918 kun María Luisa Gómez Acebo kaj iĝis patro de 6 gefiloj.

Cierva komence studis ĝeneralan inĝenieradon, sed jam junaĝe ekinteresiĝis pri la aviado. Li planis kaj konstruis glisaviojn kaj aviadilojn inter 1910 kaj 1919. Post kiam lia trimotora avio kraŝis en 1919, li evoluigis pli fideblan avion, la aŭtogiron kaj patentigis ĝin en 1920. Li flugis per ĝi unuafoje en 1923, en la hispana Getafe, sude de Madrido, poste ekde 1925 pludaŭrigis la laboron en Anglio.

Vidu ankaŭ
----------

* Lian nomon portas stacidomo de la metroo de Madrido: Juan de la Cierva

* Kategorio Juan de la Cierva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 246688
* GND: 118853716
* LCCN: n86027537
* VIAF: 57412058
* ISNI: 0000 0000 5931 8065
* LIBRIS: 301371
* BNF: 16735549r
* NDL: 00551162
* BNE: XX1167739
 |
**Medveĵjegorsk** (ruse *Медвежьегорск*) estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 14 340 loĝantoj sur areo de 14 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 024 loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 86224501. La interurba telefona kodo estas 81434, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005). La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Historio
--------

La urbo estis fondita en jaro 1916. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1938.

La urbo antaŭe inter 1916 kaj 1938 estis nomita Medveĵja Gora (Медвежья Гора).

Geografio
---------

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 62° 55′ N 34° 27′ O﻿ / ﻿62.917 °N, 34.450 °O﻿ / 62.917; 34.450 (mapo).

La urbo estas sur bordo de lago Oneĵskoje (Онежское). Apude estas la montaro Sandarmoĥ.

En la urbo estas fervoja stacio Medveĵja Gora (Медвежья Гора).

Flago de Karelio
Urboj de Karelio

**Ĉefurbo**: Petrozavodsk

Belomorsk |
Kemj |
Kondopoga |
Kostomukŝa |
Laĥdenpoĥja |
Medveĵjegorsk |
Olonec |
Pitkjaranta |
Pudoĵ |
Segeĵa |
Sortavala |
Suojarvi
La jud-germana poeto Süßkind von Trimberg vestante la flavan judan ĉapelon (Codex Manesse, 14-a jarcento.)
La **juda ĉapelo** aŭ **flava ĉapelo** (en germana lingvo: ***Judenhut***, aŭ en latino ***pilleus cornutus***) estis ĉapelo konusforma, ofte blanka aŭ flava, uzata de la judoj dum la Mezepoko kaj en Eŭropo kaj en kelkaj partoj de la islama mondo. Komence ĝi estis volonte surportita. Ĝia uzo plifortiĝis en kelkaj regionoj de Eŭropo pro la 4-a Laterana Koncilio post 1215 por la judaj viroj kaj adoltuloj por distingiĝi unu de la aliaj. Samtempe ekaperis getoj en la urboj por ne miksiĝi kun la kristana loĝantaro. Ĝi similas al la friga ĉapo kaj verŝajne ĝi originas el la persa antaŭislama kulturo, kie la judoj de Babilono devis porti ĉapelon. La ĉapo estis uzata de la zoroastraj sacerdotoj en pentraĵoj de Dura Europos (sed ne en bildoj de tiutempaj sinagogoj) kaj tre similas al kelkaj fruaj eŭropaj ekzempleroj, kiaj tiuj uzitaj de la roluloj de la Malnova Testamento en la reliefoj de la pordo San Zeno de Verono, ĉ. 1100.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Juda ĉapelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kipao
**Juan Valderrama Blanca**, pli konata kiel **Juanito Valderrama**, Torredelcampo (Provinco Ĥaeno) la 24-an de majo 1916 – Espartinas (Sevilo) la 12-an de aprilo 2004, estis klasika hispana flamenka kantisto.

Li naskiĝis en familio dediĉita al la agrikulturo, tamen li, ankoraŭ infano, ĉiam sciigis sian emon esti flamenka kantisto. En la jaro 1934 la flamenka kantistino La Niña de La Puebla kantis en la vilaĝo kie loĝis Juanito Valderrama (eĉ plenaĝe li ĉiam estis konata kiel Juanito -hispana ĉjo de *Juan*-), okaze de tiu vizito Juanito Valderrama petis al sia patro permeson por akompani la flamenkan grupon de La Niña de La Puebla kiel flamenka kantisto. La patro akceptis la peton. La premiero de Juanito Valderrama okazis en Madrido en la jaro 1935. Unu jaron poste komenciĝis la hispana civila milito kaj li eniris en la respublikan armeon kie li starigis flamenkan grupon por amuzi la soldatojn kaj la vunditojn. Post la milito li organizis sian propran flamenkan kompanion kaj ili vojaĝis tra la tuta Hispanio kun sia spektaklo.

Juanito Valderrama sendube montris, ke la flamenko ne estas misakorda kun la koplo. Tamen, la plej purismaj flamenkoj ĉiam konsideris lian kantadon kiel tro koplema kaj do, li ne estis konsiderata kiel pura flamenka kantisto. Sed li pruvis, ke bonega kantisto povas elstari en ambaŭ ĝenroj, flamenko kaj koplo. Juanito Valderrama komencis sian karieron per la flamenko, lin ĉiam akompanis la plej bonaj gitaristoj. La pinto de lia kariero kiel flamenka kantisto estis la kvar diskoj sub la komuna nomo *Historia del Cante Flamenco*, kie li interpretis pli ol 50 malsimilajn flamenkajn stilojn.

Ĉe la kopla kantado kaj akompanita de sia propra orkestro, Juanito Valderrama atingis siajn plej grandajn triumfojn, sola kaj akompanita de sia edzino *Dolores Abril*. Li posedis voĉon longan, melodieman, tre agrablan kaj preskaŭ infanan, eble pro tio li ĉiam estis konata kiel Juanito. Li endiskigis pli ol 300 kantaĵojn, multaj el ili komponitaj de li mem, eĉ oni diris, ke li estis la unua kantaŭtoro hispana, ĉar jam en la 50-a jardeko li komponis kanzonojn poste amase disaŭdigitaj de la radioj kaj kantataj de preskaŭ ĉiuj en Hispanio. En unu el siaj plej konataj kantaĵoj *"El Emigrante"* (La Migranto), verkita en la jaro 1949, li omaĝas la milionojn da hispanoj kiuj, pro ekonomiaj aŭ pro politikaj kialoj, devis forlasi Hispanion. Li ankaŭ ĉefrolis en kelkaj filmoj, en ĉiuj ili li kantis.

Filmoj
------

El rey de la carretera (1956)

El emigrante (1960)

Gitana (1965)

De barro y oro (1966)

La niña del patio (1967)

El Padre Coplillas (1968)

Dum 60 jaroj li estis la unua figuro en la hispana koplo kaj li ĉiam estis respektata kaj amata de la publiko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 294183
* GND: 128973196
* LCCN: no98023996
* VIAF: 223279
* ISNI: 0000 0000 5940 3331
* SUDOC: 203576101
* BNF: 142351303
* MBA: b95eaf80-5a34-4901-9e34-28a4557e6156
* BNE: XX1726062
 |
En la Nova Testamento **Judas** estas "frato" (*adelfòs*) de Jesuo (Mk 6,3; Mt 13,55-57; Judas 1,1).   

Pro la plursenca de la greka ŝemidigita termino kaj pro la malofto de aludoj al la parencaro de Jesuo de novtestamentaj, neeblas reiri al lia reala parenceco kun Jesuo, kaj estis hipotezitaj diversaj alternativoj: frato, duonfrato, kuzo (vidu: Fratoj de Jesuo). 
Eblas ke temas pri Judaso kiu en la Evangelioj estas ofte indikata kiel "ĝemelo", termino kiu en la aramea lingvo sonas "Tomaso".  

En la Epistolo de Judas estas dirate: "Judas, servisto de Jesuo Kristo kaj frato de Jakobo, al la alvokitoj, amataj en Dio, la Patro, kaj konservitaj por Jesuo Kristo" (Judas,1,1). Ĉar Jakobo estis taksata frato de Jesuo, frato de Jakobo signifas frato de Jesuo.

Notoj
-----

1. ↑  Judas, en la Nova Testamento, indikata kiel aŭtoro de la epistolo deJudas..
2. ↑   "Ĉu ĉi tiu ne estas la ĉarpentisto, filo de Maria, kaj frato de Jakobo kaj Joses kaj Judas kaj Simon? kaj ĉu liaj fratinoj ne estas ĉi tie ĉe ni? Kaj ili ofendiĝis pro li". (Mk 6,3).

Literaturo
----------

* + Katolikaj enciklopedioj:
* Enciclopedia\_Cattolica
* Cathopedia
* Catholic\_Encyclopedia

Vidu ankaŭ
----------

* Fratoj de Jesuo
* Jakobo la Justulo
* Simon (parenco de Jesuo)
* Jozefo (parenco de Jesuo)
**Drapo** estas teksaĵo el fadenoj, kiu kutime estas prilaborata por vestoj. Origine oni uzis la terminon por fulitaj teksaĵoj. Ĝi povas surmontri enigitajn ornamaĵojn. Drapoj povas konsisti el la plej diversaj materialoj: sedo, lano, kotono, linofibroj.

Kutime ĝi estas lana ŝtofo, kiu unue estas teksita kaj poste feltita aŭ fulita.

La ŝtofo estas pli varma ol teksitaj ŝtofoj kaj pli forta ol felto. Drapo jam estis konata de la keltoj kaj iĝis populara ĉe la romianoj post la konkero de Gaŭlio. De la malfrua Mezepoko, la ŝtofo populariĝis inter grandaj partoj de la loĝantaro, ĉefe ĉar ĝi estis daŭrema kaj malpuraĵo- kaj akvorezista. Kiel rezulto, drapa vestaĵo daŭris longan tempon kaj postulis malmulte da prizorgado.

Estis multaj specoj de drapo, en diversaj kvalitoj. Iuj tipoj estis dikaj kaj rigidaj (por manteloj), aliaj maldikaj kaj flekseblaj (por roboj). Krome, oni distingis inter brila aŭ nebrila ŝtofo, strikte aŭ loze teksita ŝtofo, en tola- aŭ kepra teksaĵo, kaj pli-malpli feltitaj variantoj. Kvankam estis grandaj diferencoj en prezo kaj kvalito, drapo, pro la sufiĉe komplika produktadprocezo, estis pli-malpli luksa produkto. Kiel rezulto, granda parto de la kampara loĝantaro daŭre vestis sin per hejm-ŝpinita kaj hejm-teksita drapo. Pro la produktadprocezo, drapoŝtofoj estis kutime unukoloraj.

Vidu ankaŭ
----------

* La drapoindustrio de la Malaltaj Landoj
**Jelling** estas urbo situanta en la dana regiono de Suda Danio (*Syddanmark*), kaj estas parto de la komunumo Vejle. La loko havas 3370 loĝantojn (2014). Jelling estas parto de la paroĥo Jelling. La vilaĝo estas situanta 10 km de la urbo Vejle, la ĉefurbo de la administra regiono de suda Danio.

Historio
--------

Vikinga ŝtono en muzeo Jelling en runa alfabeto.maldekstra
Jelling estas malnova kaj grava loko en la historio de Danio. En la mezo de la vikinga epoko, ĉirkaŭ la jaro 1000, Jelling estis dum kelkaj jardekoj la loĝejo de la danaj reĝoj. De la du reĝoj certas ke ili tie vivis, nome Gorm, kromnomata 'la malnova', kaj lia filo Harald I de Danio, kromnota 'Blåtand' (blua dento).

Enskriboj en runa alfabeto sur la plej granda ŝtonego.Enskriboj en runa alfabeto sur la plej granda ŝtonego.
#### Monda heredaĵo

Ĉi tiuj reĝoj postlasis la famajn monumentojn de Jelling : du grandegaj tumuloj, du ŝtonoj kun surskriboj en runaj alfabetoj, kaj la preĝejo de Jelling kiuj troviĝas depost 1994 sur la monda heredaĵo-listo de Unesko.

Panorama foto
-------------

Panorama foto kun la du tumuloj, la ŝtonoj kaj la preĝejo.maldekstra

Referencoj
----------

1. ↑  (dana) Niels Jørgen Dinnesen, Jelling-monumenterne på museum (Jelling-monumentoj en la muzeo), dinnesen.com, Aprilo 2017.
**Judit Pogány** [pogAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pogány Judit** estas hungara aktorino, voĉoaktoro.

Judit Pogány naskiĝis la 10-an de septembro 1944 en Kaposvár.

Biografio
---------

Judit Pogány frekventis lernejojn en Budapeŝto kaj Békéscsaba, poste ŝi eklaboris en Kaposvár, kie ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) plej ofte, kiel muta flankorolanto. En 1968 ŝi ricevis menciindan rolon, dume ŝi konatiĝis kun Róbert Koltai, kiu poste estis ŝia edzo. En 1972 ŝi naskis filon. Poste la geedza paro apartenis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste inter 1980-1994 ili revenis al Kaposvár. Baldaŭe denove Budapeŝto sekvis en Teatro József Attila kaj Teatro Katona József. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2008, precipe pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Ŝiaj roloj (elekto)
-------------------

* 47 filmo inter 1974-2011, ekzemple Ni neniam mortos!, 1993; *Zimmer Feri*, 1999; *Meseautó* (Sonĝoaŭto), 2000; *Zimmer Feri 2*, 2010
* 20 televiziaj filmo inter 1974-2000, ekzemple *Kisváros* (Urbeto), serio, 1997
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Ferenc Molnár: *Liliom* (Lilio) - *Juli*; István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo) - *Orbánné*
* diversaj voĉoaktoraj roloj

Fontoj
------

* 

* Kategorio Judit Pogány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Judit Czunyiné Bertalan** [cunjinE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czunyiné Bertalan Judit** estas hungara juristo, parlamenta deputito, subministro, altlerneja instruisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Bertalan Judit*.

Judit Czunyiné Bertalan naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1974 en Bokod.

Biografio
---------

Judit Czunyiné Bertalan akiris 2 pedagogiajn diplomojn en Kalvinana Universitato Gáspár Károli en 1998 respektive en 1999, poste ŝi instruis en la sama universitato ĝis 2008, ankaŭ en Katolika Altlernejo Vilmos Apor ĝis 2003. Ŝi akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 2003 kaj en la sekva jaro ŝi aliĝis al Fidesz. Ekde 2006 ŝi estas membro de estraro de Bokod, sed ŝi malvenkis akiri la statuson vilaĝestro. En la sekva jaro ŝi ricevis postenon en administracio de Tata (Hungario). En 2008 ŝi akiris plian juran diplomon pri familiaj aferoj en Universitato de Pécs kaj en la sama jaro diplometon pri ŝtata administracio. Ekde 2010 ŝi estas parlamentano, inter 2014-2016 ŝi estis subministro pri eduko, poste pri cifereca evoluo. Ŝi havas edzon kaj naskis dufoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Judit Czunyiné Bertalan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697736
 |
Jakovlev UT-2
La **Jakovlev UT-2** estis soveta edukaviadilo. Ĝi servis dum la dua mondmilito - krom Po-2 - kiel norma pilot-eduka aviadilo.

Jakovlev evoluigis ĝin en 1935 sub la nomo **AIR-20**, el la AIR-10.  

Ĝi konsistis el ŝtofo-streĉitaj ŝtaltubaj ĉeloj kaj liberporta port-surfaco. Ĝi estis subflugila aviadilo el ligno, kiu estis streĉita per ŝtofo. La gvidilo estis ekipita en normala versio per streĉiloj.

La UT-2 posedis rigidan poŭpan irradon kun poxupa sporno. Oni povis alkonstrui eĉ naĝhelpilojn. Tiu versio estis **VT-2**.

Oni konstruis la UT-2 originale ŝanĝi la tipon de Po-2, sed UT-2 ne povis komplete plenumi tion. Oni produktis el ĝi ĝis 1948 ĉ. 7.243 pecojn.

La UT-2 estis uzata krom la Sovetunio en Hungario, Pollando kaj Jugoslavio.

Teknikaj datenoj
----------------

UT-2

| Konataĵo | Dateno |
| --- | --- |
| konstrujaro | 1935-1948 |
| produktanto | Jakovlev |
| konstruktoroj: | Aleksander Jakovlev |
| enverguro | 10,20 m |
| longo | 7,00 m |
| alto | 3,00 m |
| flugila surfaco | 17,12 m² |
| malplena maso | 616 kg |
| starta maso | maks. 856 kg |
| skipo | 1-2 |
| maksimuma rapideco | 210 km/h |
| kutima, vetura rapido | 160 km/h |
| atingopovo | 500 km |
| flugpinto | 3.500 m |
| motoro | aero-malvarmigita 5-cilidra stelmotoro *Ŝezov M-11* |
| povumo | 75 kW / 100 ĈP |

* Kategorio Jakovlev UT-2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jakovo,** serbe **Јаково,** estas granda vilaĝo en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Surĉin.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Koordinatoj: 44°45′14″N 20°15'23″E
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 5949 en 2002
* Poŝtkodo: 11276
* Telefonprefikso: 011
* Aŭtokodo: BG

Geografio
---------

Jakovo etendiĝas laŭ flankovojoj, sed ĉefvojo, fervojo, rivero Savo kun pontoj kaj Surĉin estas proksime. Surĉin troviĝas 6, Beogrado 24 km.

Mapo pri municipo Surĉin

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko kaj ferepoko. La unuaj konataj popoloj estis iliroj, keltoj kaj ĝermanoj. Ekde la 16-a jarcento la loko apartenis al Osmana Imperio (pli frue al Hungara reĝlando). Post la turka dominado la vilaĝo apartenis al Limgarda zono de Habsburgoj ekde 1739. Ĝis Traktato de Trianon aŭstria-hungara kontrolo okazis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. Ekde la socialismo la loĝantaro daŭre pligrandiĝas. En 2002 loĝis en Jakovo 5665 serboj (95 %), 48 ciganoj, 40 jugoslavianoj, 24 slovakoj, 19 kroatoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Serba Vikipedio
* Mapo pri Jakovo

* Kategorio Jakovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)