**Heinz Wilhelm GUDERIAN** (naskiĝis la 17-an de junio 1888 en Kulm en Okcidenta Prusio, mortis la 14-an de majo 1954 en Schwangau apud Füssen en Bavario ) estis germana generalo en la Germana Armeo dum Dua Mondmilito, kaj unu el la fondintoj de la fulmmilita koncepto. Li iĝis konata sub la kromnomo "la panzer generalo". Li ludis gravan rolon en la evoluo de germanaj kirasaj veturiloj en la intermilita periodo kaj evoluigis multajn el la bazaj principoj de tankmilitado, inkluzive en la fama libro *Achtung - Panzer!* Guderian ankaŭ estis unu el la malmultaj kiuj kuraĝis paroli kontraŭ Adolf Hitlero, sed direkte al la fino de la milito li estis senpovigita pro tio. Li ankaŭ partoprenis en la Unua Mondmilito. *La memoraĵo Erinnerungen eines Soldaten* de Guderian temas pri lia partopreno en la Dua Mondmilito.

Frua vivo
---------

Guderian venis de oficirfamilio, kaj lia patro estis prusa generalo. De 1901 ĝis 1907 li studis en diversaj kadetaj lernejoj. Li aliĝis al la armeo en 1908 en la 10-a hanovra Jaeger Bataliono ordonita fare de lia patro. En 1911, Guderian aliĝis al la tria Telegraph Bataliono en la Armeo-Signo-Trupo.

En 1913 li geedziĝis kun Margarete Goerne. Ili poste havis du filojn, unu el kiuj, Heinz Günther Guderian, poste iĝis generalo en *la Bundeswehr*.

Unua Mondmilito kaj la intermilita periodo
------------------------------------------

Dum la Unua Mondilito li funkciis kiel signaloficiro kaj poste en la Germana Ĉefa stabo. La travivaĵoj de tiu milito estis decidaj por liaj pli postaj opinioj, inkluzive de la problemoj de senmova militado kaj la avantaĝoj de bonaj radiokomunikadoj.

Post la milito, Guderian restis en la lastatempe reorganizita germana armeo *Reichswehr* establita kiel rezulto de la Traktato de Versajlo. Guderian aliĝis al la "*Truppenamt"*, sekreta organizaĵo kiu anstataŭis la Germanan Ĉefan Stabon, kiu oficiale estis malpermesita fare de la traktato.

Ĉi tie li specialiĝis pri motorizita militado. Guderian parolis flue la francan kaj la anglan, kaj studis, inter aliaj, la britajn teoriulojn de manovromilitado, J.F.C. Fuller, Giffard Martel kaj B.H. Liddell Hart, kiujn li tradukis en la germanan. Guderian ankaŭ estis interesita pri la verkado de la juna franca oficiro Charles de Gaulle. Dum tiu tempo, Guderian evoluis en unu el la plej elstaraj teoriuloj de Germanio en tiu formo de militado.

En la jaroj 1936 – 37 li verkis la libron *Achtung – Panzer!* kie li klarigas siajn teoriojn pri kiaj roloj tankoj kaj aviadiloj devus povi ludi en moderna militado. La tankoj kiujn li kreis devis iĝi la kerno de la germanaj batalfortoj dum la Dua Mondmilito kaj la centra elemento en la formo de militado kiu iĝis konata kiel *fulmmilito*. Ankoraŭ ĝis nia tempo, liaj teoriaj kontribuoj en ĉi tiu areo, same kiel liaj taktikaj dispozicioj en la kampo, estas temoj por studo en supera armea edukado.

Dua Mondmilito
--------------

Guderian (en la centro) kun sovetia generalo Semyon Kribushen (dekstre) dum la translokigo de Brest-Litovsk de la Germana Armeo al la Ruĝa Armeo, septembro 1939
Guderian en sia komanda veturilo (tipo Sd.Kfz. 251 ) dum la batalo de Francio, 1940.
poŝtkarto uzita por diskonigi kaj famigi Guderian dum la milito
Dum Dua Mondmilito, li unue funkciis kiel komandanto de la 19-a Armea Korpuso en la germana kaj sovetia invado de Pollando en 1939 kaj la Batalo de Francio en 1940. Li estis promociita al generalkolonelo kaj komandis la duan Panzer Grupo, poste renomita la Dua Panzer Armeo, dum la kampanjo kontraŭ Sovetunio en 1941. La elstara scio de Guderian pri kirasa militado estis grava faktoro en la komenca sukceso de la invado. Lia tielnomita *Panzerarmée Guderian* avancis tiel rapide direkte al Smolensk kaj Moskvo ke li estis nomita "Schneller Heinz" ("Rapida Heinz"). Guderian havis esperon de esti tiu por konkeri Moskvon, sed liaj fortoj estis haltitaj ĵus antaŭ la urbolimoj. Kiam la sovetianoj lanĉis kontraŭofensivon, Guderian rekomendis germanan retiriĝon. Konflikto kun Günther von Kluge kondukis al Guderian estanta senvestigita de sia komando kaj transdonita al la rezervo ĉe la Armeo Ĉefkomando ( *Oberkommando des Heeres* ). 

La 1an de marto 1943, li denove povis membrigi la vicojn da la aktivaj oficiroj, kiam li estis nomumita ĝenerala inspektisto de la kirasaj fortoj. La ​ Atenco de la 20-a de julio 1944 ​sur Hitlero kaŭzis gravajn rearanĝojn en la ĝenerala stabo, aldone al multaj arestoj. Dezirante Ĉefon de la Ĉefa stabo kiun li sciis montrus al li senkondiĉan lojalecon, Hitlero nomumis Guderian al la posteno la 21an de julio. Guderian komencis sian agon postulante la maldungon de iu oficiro kiu ne tutkore apogis la idealojn de Nacisocialismo, kaj postulis ke liaj kolegoj en la Ĉefa stabo faru deklarojn de lojaleco al Hitlero. Guderian ankaŭ sidis en la honorkortumo de la armeo, kune kun Gerd von Rundstedt kaj Wilhelm Keitel, inter aliaj, kiuj forsendis centojn da oficiroj kiuj estis suspektitaj esti implikitaj en la atenco kaj puĉo kontraŭ Hitlero. Tiel, la oficiroj povus esti transdonitaj al *Volksgerichtshof* de Roland Freisler, kiu tiam kondamnis la plej multajn el ili al morto.

La nomumo de Guderian kiel Ĉefo de la Ĉefa stabo estis indignita fare de multaj el liaj Ĉefstabo-kolegoj, kiuj kredis ke al Guderian mankis kompreno de strategiaj temoj, krom ke lia fokuso estis tro partia direktita ĉe la operacioj de la Panzer Armeo. Iliaj timoj devis pruvi senbazaj, ĉar Guderian ricevis en realeco minimuman influon sur taktikaj kaj strategiaj aferoj. Lia nura areo de respondeco estis ankaŭ la milito ĉe la orienta fronto. Tamen, li ne gajnis la fidon de siaj kolegoj, kaj baldaŭ iĝis klare ke li ankaŭ ne havis la fidon de Hitlero, kio signifis entute ke li ne povis funkcii kiel efika Ĉefo de la Ĉefa stabo.

Direkte al la fino de la milito, Guderian venis grave en konflikto kun Hitlero. Li estis malŝarĝita de lia posteno la 28an de marto 1945 post perforta argumentado kun Hitlero, dum kiu ĉi-lasta rifuzis Guderian por aranĝi deziratan regrupiĝon por certigi la defendon de Berlino. Direkte al la fino de la milito, Guderian protestis ĉiam pli malkaŝe kaj direkte kontraŭ kion li nomis la "strutstrategio" de Hitlero. Guderian precipe malŝatis la neadon de la diktatoro de la realaĵoj sur la orienta fronto, kiu konstante alproksimiĝis al la ĉefurbo.

Post la milito, estis pripensite alporti militkriman kazon kontraŭ Guderian, surbaze de polaj kaj sovetiaj akuzoj ke li minacis pafi polajn militkaptitojn se la ceteraj polaj trupoj ne kapitulacus. Sed tio ne estis pruvita, kaj la kazo kontraŭ li estis malakceptita sur la tereno ke liaj agoj dum la milito estis kongruaj kun tiu de profesia soldato. Sekve, la peto de Pollando havi lin ekstradiciita ankaŭ estis malaprobita.

Tamen, la 6an de marto 1945 li faris la taskon de Joseph Goebbels kaj alparolis invititajn germanajn kaj eksterlandajn ĵurnalistojn koncerne la ofensivon de la Ruĝa Armeo en la Oriento. Guderian tiam prezentis du germanajn oficirojn kiuj batalis sian vojon reen de la sieĝita Poznano, kaj kiuj povis rakonti kion ili vidis sur la tereno. Li tiam laŭtlegis partojn de tagordo de marŝalo Ĵukov intencis restarigi malsukcese sovetian disciplinon, kaj finis per deklaro pri la raportoj en la monda gazetaro pri la Auschwitz kaj Majdanek koncentrejoj : *"Mi mem batalis en Sovetunio, sed neniam rimarkis iajn diablajn fornojn, gasĉambrojn aŭ similajn imagojn de malsana imago."*. Li tute ne estis kredita. La oficiala Hans-Georg von Studnitz de la germana Ministerio pri Eksteraj Aferoj penseme notis: "La impreso de ĉi tiu deklaro ne estis bona. La mondo nun scias pri fotoj, filmoj kaj ĉeestintoj [de] Majdanek, Auschwitz kaj similaj institucioj en la antaŭaj okupitaj teritorioj. La germana popolo certe nenion scias. Tamen, oni devus supozi ke Guderian estas informita. Des pli strange estas, ke li tiel starigas la demandon (…) en tiel armee grava momento." 

Guderian kapitulacis al usonaj trupoj la 10an de majo 1945 kaj estis internigita de la usonanoj kiel militkaptito en Allendorf kaj Neustadt en Hesio ĝis junio 1948. Liaj memuaroj estis publikigitaj en 1952. Li mortis la 14an de majo 1954 en Schwangau bei Füssen, Okcidenta Germanio.

Personeco
---------

Tomboŝtono de Guderian
Heinz Guderian estis profesie sperta oficiro, sed havis fortan humoron kiu foje povis ricevi lin en malfacilaĵojn. Frue en lia kariero li estis kovrita fare de liaj ĉefoj, kiuj vidis la kapablon kaj grandan potencialon de Guderian .

Aliflanke, li prezentiĝis kiel unu el la plej lojalaj al Hitlero inter la generaloj, fakto kiun li parte provis kaŝi post la milito. Lia lojaleco iris tiel malproksimen, kaj estis tiel konata, ke liaj kolegoj ne kuraĝis kritiki Hitleron en lia ĉeesto. Ili ne povis fidi, ke la konversacio restos konfidenca. La generaloj en la armea ĉefkomando povis alie elsendi sian malŝaton de Hitlero unu kun la alia en relative libera maniero .

Tamen, li devis iĝi unu el la malmultaj altrangaj oficiroj kiuj kuraĝis kontraŭdiri Hitleron, kvankam la gravaj kolizioj ne venis ĝis la fino mem de la milito. Tiam li ankaŭ eniris akrajn argumentojn kun Hitlero, kiu poste igis lin forsendita. Li pruvis esti nova pensulo kaj noviganto, kaj ĝuis grandan popularecon, kaj kiel planisto kaj kiel komandanto en la kampo. En ĉi-lasta pozicio, li ĝuis esti en la frontlinio kun siaj soldatoj. [ *bezonas citaĵon* ] Liaj rezultoj venis kiel rezulto de ĝisfunda profesia scio kaj analizo, kontraste al la pli intuicia Erwin Rommel.

La filo de Guderian Heinz Günther Guderian iĝis eminenta germana generalo en la Bundeswehr en la postmilita periodo kiel inspektisto de la tankaj trupoj.

Verkaro
-------

* *Die Panzertruppen und ihr Zusammenwirken mit den anderen Waffen*, 1937
* *Achtung – Panzer!* (1937) ISBN 0-304-35285-3
* *Erinnerungen eines Soldaten* (1952) ISBN 0-306-81101-4
* *Kann Westeuropa verteidigt werden?,* Plesse-Verlag, Götfingen, 1951

Referencoj
----------

1. ↑  Encyclopædia Britannica Online , Encyclopaedia Britannica Online-ID biografio/Heinz-Wilhelm-Guderian , alirita 9-a de oktobro 2017
2. ↑  Higgins, Major George A. (15. august 2014). *Operational Tenets Of Generals Heinz Guderian And George S. Patton, Jr* **(engelsk)**. Pickle Partners Publishing. ISBN 9781782893165.
3. ↑  «Heinz Guderian war Hitlers „Marschall Vorwärts": Akteure - WELT». *DIE WELT*. 18. oktober 2016.
4. ↑  «Heinz Guderian war Hitlers „Marschall Vorwärts": Akteure - WELT». *DIE WELT*. 18. oktober 2016.
5. ↑  «Der Geist Guderians». *Die Zeit*. 23. april 1965. ISSN 0044-2070. Besøkt 17. oktober 2016.
6. ↑  Straga, Vincent; minutes, 50 (1. juli 2014). *La bataille de France: La Blitzkrieg qui marque le début de l'occupation allemande* **(franca)**. 50 Minutes. ISBN 9782806254054.
7. ↑  Mcateer, Sean M. (1. januar 2009). *500 Days: The War in Eastern Europe, 1944-1945* **(angla)**. Dorrance Publishing. ISBN 9781434961594.
8. ↑  Germany, SPIEGEL ONLINE, Hamburg,. «„DANN MÜSSEN SIE SICH EINKRALLEN!" - DER SPIEGEL 28/1965». *www.spiegel.de*. Besøkt 17. oktober 2016.

Vidu ankaŭ
----------

* Plano de Guderian – por la fortifikado de la germana Orienta Fronto en 1944
* Mito de la pura Wehrmacht


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849491
* GND: 118543156
* LCCN: n50000955
* VIAF: 44292690
* ISNI: 000000011059682X
* SUDOC: 074089773
* BNF: 11310585m
* NLA: 35155663
* NDL: 00441910
* BIBSYS: 90177000
* NKC: jn20000602721
* BNE: XX1291830
 |