recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Centra Komitato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio** (En la pola: Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) estis la estraro de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio (PZPR) en la jaroj 1948–1990.

Organizo kaj agado de la Centra Komitato de PZPR
------------------------------------------------

Cegiełka por konstruado de la Centra Komitato de PZPR en Varsovio (hodiaŭ la Centrum Bankowo-Finansowe)
La Centra Komitato estis la plej alta aŭtoritato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio inter kongresoj, direktantaj la laboron de la partio kaj sekve de la lando. La Unuaj sekretarioj de la Centra Komitato de Pola Unuiĝinta Laborista Partio (ĝis 1954 ĝeneralaj sekretarioj de PZPR) estis de facto la plej gravaj homoj en la ŝtato dum la tempo de la Popola Respubliko Pollando.

La Centra Komitato estis nomumita ĉe partiaj kongresoj. Post sia fondiĝo, ĝi establis la Politikan Buroon de la Centra Komitato kaj la Sekretariejon de la Centra Komitato, same kiel aliajn filiojn. La Politburo administris sian laboron inter plenaj kunvenoj, okazintaj almenaŭ unufoje ĉiujn kvar monatojn. La sekretariejo de la Centra Komitato administris la tagan laboron, ĉefe en la kampo de monitorado de efektivigo de partiaj rezolucioj kaj elekto de dungitaro.

La Centra Komitato respondecis pri la provincaj komitatoj de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio, kiu estris la distrikton, urbon, fabrikon, urbon-komunumon kaj komunumajn komitatojn de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio.

Gvidantoj
---------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Unuaj sekretarioj de la Centra Komitato de Pola Unuiĝinta Laborista Partio.
Antaŭ la jaro 1954 la estro de la partio estis la Prezidanto de la Centra Komitato. De facto anstataŭis la nuligitan pozicion de la prezidanto de Pollando:

| 50x50ra[rompita ligilo] |
| --- |
| N. | Bildo | Nomo | Mandatulo |
|  |  | **Bolesław Bierut**(1892-1956)
 | De 22-a de decembro 1948
Ĝis 12-a de marto 1956
 |
|  |  | **Edward Ochab**
(1906-1989)
 | De 20-a de marto 1956
Ĝis 21-a de oktobro 1956
 |
|  |  | **Władysław Gomułka**
(1905-1982)
 | De 21-a de oktobro 1956
Ĝis 20-a de decembro 1970
 |
|  |  | **Edward Gierek**
(1913-2001)
 | De 20-a de decembro 1970
Ĝis 6-a de Septembro 1980
 |
|  |  | **Stanisław Kania**
(1927-2020)
 | De 6-a de Septembro 1980
Ĝis 18-a de oktobro 1981
 |
|  |  | **Wojciech Jaruzelski**
(1923-2014)
 | De 18-a de oktobro 1981
Ĝis 29-a de Julio 1989
 |
|  |  | **Mieczysław Rakowski**
(1926-2008)
 | De 29-a de Julio 1989
Ĝis 29-a de Januaro 1990
 |

Referencoj
----------

1. ↑  La mistera biografio de Bolesław Bierut

* Kategorio Centra Komitato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699478
* GND: 4601232-1
* LCCN: n82125663
* VIAF: 132549238
* ISNI: 0000000121610121
* SUDOC: 081722354
* NLA: 35685072
 |
La **Miĥajlovskij teatro** (en rusa: Миха́йловский теа́тр) estas unu el la plej malnovaj spektaklejoj de Rusio por opero kaj baleto. Ĝi estis fondita en 1833 kaj estas en historia konstruaĵo en 1a de la placo *Ploŝĉad Ckustv* en Sankta-Peterburgo. Ĝi estas nomita laŭ la Grandduko Miĥail Pavloviĉ de Rusio. Ekde 1989, ĝi portis la nomon Modest Musorgskij. Ekde 1991 ĝi estis oficiale nomita *Sankt-Peterburga Musorgskij Ŝtata Akademia Opera kaj Baleta Teatro—Miĥajlovskij teatro*.

Dekomence la teatro ne havis propran kompanion; male ludis en ĝi francaj trupoj aŭ kompanioji de aliaj rusaj teatroj. Dum la Rusa Revolucio la franca kompanio estis devigita foriri el Rusio, kaj en 1917 la Miĥajlovskij teatro fermiĝis. La 6an de Marto 1918 la teatro estis remalfermita kiel operejo. Dum la 1920-aj jaroj ĝi funkciis kiel akademio kaj centro por muzikaloj. En la 1930-aj jaroj la rusa koreografiisto Fjodor Lopuĥov fondis la baletkompanion de la Teatro.

Referencoj
----------

1. ↑  "History". mikhailovsky.ru. Mikhailovsky Theatre. Alirita la 30an de Oktobro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Luke Jennings. "Who's pulling the strings in Russia's ballet revolution?",  *The Observer*, 1a de Januaro 2012.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847110
 |

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mikhailovsky Theatre en la angla Vikipedio.*
**Ferenc Nádasi** [nAdaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nádasi Ferenc** estis hungara baletisto, baletestro kaj koreografo.

Ferenc Nádasi naskiĝis la 16-an de oktobro 1893 en Budapeŝto - mortis la 20-an de februaro 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Nádasi komencis sian karieron en 1903. Baldaŭe li lernis dancadon en privata lernejo en Budapeŝto, poste en Italio. Ekde 1909 li baletadis en diversaj urboj de Eŭropo, nature ankaŭ en Reĝa Operejo de Budapeŝto. En 1936 li hejmenvenis kaj fondis lernejon pri baleto. Inter 1950-1961 li estris la baletistojn, poste li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1958, en 1955 ankaŭ alian premion. Li edziĝis dufoje.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* *Téli álom* (Vintra sonĝo)
* Fokin: *A rózsa lelke* (Animo de rozo)

Liaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* Berlioz: *A rózsa lelke* (Animo de rozo)
* Léo Delibes: *Sylvia*
* Georges Bizet: Carmen (opero)
* Giuseppe Verdi: *Traviata*

Liaj disĉiploj (elekto)
-----------------------

* Klára Ákos
* Ágoston Balogh
* Irén Bartos
* Richárd Bogár
* Dóra Csinády
* Jenő Farkas (koreografo)
* Etelka Kálmán
* Tamás Koren
* Klotild Ugray

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


* Portalo pri Biografio
**Eŭkaristiaj fratinoj** (germane *Eucharistieschwestern*; Eucharistinnen; Kongregation der Schwestern von der Heiligsten Eucharistie von Leitmeritz) estas romkatolika virina kongregacio malgranda kun sidejo en la Dia setlejo Sankta Erentrudis en Aŭstrio. Ilia mallongiĝo ordena estas *CSSE*.

Historio ordena
---------------

La paroĥa kirko en Salzburg-Herrnaŭ
Fondis la kongregacion grafino Ada Chotek (poste fratino Maria Annuntiata) (1890–1939) estinte lernantino ĉe la lernejo *Sacré Coeur Riedenburg* en Bregenz. Ŝia patro Karl Maria Paul Anton Boguslaw Chotek von Chotkow und Wognin (1853–1926) estis kuzo de Žofie Chotková, edzino de Franz Ferdinand de Aŭstrio-Este, la aŭstria tronheredanto. En 1930 en Velké Březno en Regiono Ústí nad Labem fonditis la kongregacio apogite fare de la konata jezuito Karl Maria von Andlau. en la libro *Antwort der Liebe, Leben und Werk von Mutter Maria Annuntiata Chotek* (Haus Königstein-Institut für Kirchengeschichte von Böhmen-Mähren-Schlesien, 1997) la aŭtoro Rudolf Grulich taksis la jezuiton Andlau kvazaŭa kunfondinto kongregacia. En 1937 iĝis la eklezia aprobo en Litoměřice.

Post la Dua mondmilito devis forlasi Bohemujon la ordenaninoj en 1946 kaj trovis rifuĝon sub la ŝirmo de ĉefepiskopo Andreas Rohracher en la sudo de Salcburgo.

Ordena vivo
-----------

Ekde la komenco la Eŭkaristiaj virinoj laboris animzorgade kaj karitate. Post la Dua Vatikana koncilio la statutoj iomete reformitis en la senco de la koncilia dekreto *Perfectae caritatis*. En niaj tagoj la virinoj aktivas en la paroĥujojn Salzburg-Liefering, Puch bei Hallein, Hallein-Rif kaj Waidring/Distrikto Kitzbühel. Tie ili akompanis mortontojn kaj helpis malsanulojn. Krom la enordena agado ofertatas ankaŭ malferma komununa vivo *Brot und Leben*.

Literaturo
----------

* Rudolf Grulich: *Antwort der Liebe. Leben und Werk von Mutter Maria Annuntiata Chotek.* Salzburg, 1985.
* Robert Kramreiter (eld.): *Die Gottessiedlung zur Hl. Erentrudis in Salzburg-Herrnau. Erbauungsgeschichte und Führer durch die Kirche.* Verlag Erwin Metten, Wien 1961.

Notoj
-----

1. ↑   retpaĝo kun artikolo pri la grafino. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2019-09-23.

Eksteraj liligoj
----------------

* Hejmpaĝo kongregacia
**Obermumpf** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1014 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Obemumpf situas en la mezo de la valo de la rivero *Fischingerbach*, kiu havas sian originon en la Tavolĵuraso, fluas de suokcidento al nordoriento kaj alfluas inter Mumpf kaj Stein al Rejno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Obermumpf limas en nordokcidento al Mumpf, en nordoriento al Stein, en oriento al Münchwilen, en sudoriento al Schupfart, en sudokcidento al Hellikon kaj en okcidento al Zuzgen.

Trafiko
-------

La komunumo Obermumpf estas konektita al la publikatrafikreto per poŝtaŭtolinio de Möhlin al Schupfart.

La plej proksima aliro al la nacia aŭtoŝoseo A3 situas en Eiken.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Obermumpf datiĝas el la jaro 1302 kiel *Obermumphier*.

Apud la preĝejo arkeologoj trovis restaĵojn de romia bieno, kiu pruvas, ke en Obermumpf jam en frua tempo setlis homoj. En mezepoko Obermumpf estis posedaĵo de la Habsburgoj. En la jaro 1797 la regiono estis konkerita de francaj trupoj. Post mallonga franca regado, ĝi kun la tuta Frick-Valo fariĝis en 1802 parto de la Helveta Respubliko kaj en 1803 de la nova Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Obermumpf
* Obermumpf en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Obermumpf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |
**Schupfart** estas urbo
komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 761 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo situas en la supra parto de la valo de Fischingen, kiun trafluas la rivereto *Fischingerbach* norde de la Frick-Valo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,05 km², de kiuj 2,28 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,49 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 749 m s.m. sur tavolrando de la monto *Thiersteinberg*, kiu apartenas la la Ĵurasa Montaro, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 408 m s.m. ĉe la bordo de la rivereto Fischingerbach.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Schupfart limas en nordo al Münchwilen kaj Eiken, en nordoriento al Frick, en sudoriento al Gipf-Oberfrick, en sudokcidento al Wegenstetten, en okcidento al Hellikon, kaj en nordokcidento al Obermumpf.

Trafiko
-------

Schupfart estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Möhlin al Wegstetten. Kvankam la komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj, ĝi estas facile atingebla, ĉar la plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas en distanco de nur 4 kilometroj norde en Eiken.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Schupfart datiĝas el la jaro 1259 kiel *Schuphart*.

En mezepoko Schupfart estis posedaĵo de la Habsburgoj, kiuj ĝin de 1468 ĝis ties teruo pandigis kun la tuta Frick-Valo al Burgonjo. En la jaro 1797 la regiono estis konkerita de francaj trupoj. Post mallonga franca regado, ĝi kun la tuta Frick-Valo fariĝis en 1802 parto de la Helveta Respubliko kaj en 1803 kiel komunumo de la distrikto Rheinfelden de la nova Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schupfart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Schupfart
* Schupfart en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |
La **Popola olimpiko 1936** estis organizita kiel manifestacio kontraŭ la oficialaj Olimpiaj ludoj okazintaj en Nazia Germanio.
La maldekstre orientita registaro de la Dua Hispana Respubliko decidis alvoki al bojkoto kontraŭ tio. Estis invititaj delegacioj el la tuta mondo por la 19-a ĝis la 26-a de julio 1936. Aliĝis 6000 partoprenontoj el 22 landoj: la plej granda nombro el Usono, Britio,
Nederlando, Belgio, Ĉeĥoslovakio, Danlando, Norvegio, Svedio, Svisio, Alĝerio. Anoncis sin ankaŭ ekzilitoj el faŝismaj landoj: Germanio kaj Italio. Multaj atletoj membris en sindikatoj, laboristaj asocioj, socialistaj kaj komunistaj partioj.

La inaŭgura tago de la olimpiko jam signis la finon: la hispana armeo en Maroko puĉis kontraŭ la registaro, la garnizono de BArcelono aliĝis al la puĉo kaj komenciĝis interna milito. La olimpiko ne startis kaj ĉirkaŭ 200 atletoj el la popola olimpiado aliĝis al aktiva batalo kontraŭ la puĉistoj.

Je la 18-a de Julio 2017, precize 81 jarojn post la sangoverŝaj eventoj, regiona konsilisto pri eksterlandaj aferoj s-ro Raul Romeva distingis per honormedaloj du sportistojn (respektive 97 kaj 99-jar-aĝaj) kunorganizantoj de la popola olimpiko.

* Kategorio Popola olimpiko 1936 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750348
 |
Du ruloj de **aluminifolio**.
Paelo ripoze sub aluminifolio.
**Aluminifolio**, (konata ankaŭ kiel arĝentofolio), estas maldikaj folioj de aluminio de dikeco sub 0,2 mm, kaj foje tiom maldikaj kiom ĝis sub 0,006 mm. Tiele la metala folio estas ege fleksebla kaj povas esti faldita aŭ povas kovri aĵojn ege facile. Tamen tiu ilo kaj produkto estas facile rompebla, damaĝebla, kaj foje uzita kombine kun aliaj materialoj kiaj plasto aŭ papero por igi ĝin pli utila. Kiam oni enmetis ĝin al la merkato, ĝi nur post jardekoj anstataŭis la uzadon de stanfolio meze de la 20a jarcento. Ĝi havas specialan kvaliton ke ĝi estas bona materialo ekzemple por ripozigi ĵus kuiritajn manĝojn, ekzemple, ĉar tiu materialo tute forpelas la varmon kaj estas sendanĝere prenebla post esti ricevintagrandan varmon. Tamen la plej ofte uzado de tiu materialo estas envolvi nutraĵojn, ekzemple sandviĉojn.

Oni uzas ĉiutage miloonojn da tunoj de aluminifolio tutmonde por envolvado, pakado kaj protektado de nutraĵoj, kosmetiko kaj tre diversaj kemiaj produktoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Metalfolio
* orfolio
* stanfolio
* plastfolio
* bobelfolio
* ŝrumpfolio

* Kategorio Aluminifolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ekstremadura kaj Iberamerika Muzeo de Nuntempa Arto**, en hispana *Museo Extremeño e Iberoamericano de Arte Contemporáneo* (**MEIAC**) estas muzeo en Badaĥozo (Hispanio), kiu kolektas kaj ekspozicias artaĵojn de nuntempaj hispanaj, portugalaj kaj iberamerikaj artistoj. 

Ĝi malfermiĝis la 9an de majo 1995 direktorita de Antonio Franco Domínguez. La konstruaĵo estas sur la loko de la iama prizono, de kiu restas la centra cilindra paviliono kun betona kupolo, verko de la arkitekto José María de la Vega Samper, kiu siavice estis konstruita meze de la 1950-aj jaroj sur la loko de iama milita bastiono de la 18-a jarcento, konata kiel *Fuerte de Pardaleras*. La prizono estis abandonita fine de la 1970-aj jaroj, kiam oni kreis novan prizonon for de la urbo.

La projekto de muzeo startis en 1989, laŭ planoj de la arkitekto José Antonio Galea. La propra institucio estas emocia por lokanoj, ĉar oni konvertis subpremejon (prizono de diktaturo) en liberejo.

La permanenta kolekto estas formita de 1475 verkoj de artistoj kiel Luis Buñuel, Equipo 57, Daniel Canogar, Miquel Navarro, Eduardo Naranjo, Ouka Leele, Daniel Garcia Andujar, Gustavo Romano Juan Barjola kaj Pablo Palazuelo, krom aliaj konataj artistoj ekstremaduraj, hispanaj, eŭropaj, amerikaj kaj aziaj. Krome de tempo al tempo oni proponas portempajn ekspoziciojn. Ĉirkaŭ la centra konstruaĵo estas ampleksa ĝardeno, kie estas ankaŭ nuntempartaj skulptaĵoj.

Antonio Franco Domínguez mortis la 26an de januaro 2020 post preskaŭ 25j jaroj estre de la institucio. Sukcedis lin Catalina Pulido Corrales.

Bibliografio
------------

* VV. AA. (1995). *El Museo Extremeño e Iberoamericano de Arte Contemporáneo*. Katalogo. Badajoz: Editora Regional de Extremadura.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* Kategorio MEIAC en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* MEIAC - Museo Extremeño e Iberoamericano de Arte Contemporáneo
* MEIAC, en Ayuntamiento de Badajoz
* MEIAC, en Turismo de Badajoz
* MEIAC, en Turismo de Extremadura
* MEIAC, en Cultura España (culturaespaña.es)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854895
* GND: 1086263642 5313326-2, 1086263642
* LCCN: no99043257
* VIAF: 122077879
* ISNI: 0000000109401490
* SUDOC: 070278229
* BNF: 155094616
* NKC: pna2006331892
* BNE: XX83157
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Museo Extremeño e Iberoamericano de Arte Contemporáneo en la hispana Vikipedio.*
**Rutena grek-katolika eklezio** estas unu el la orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

Historio
--------

Plimulto de la teritorio de la nunaj rutenoj estis longe sub la reĝo de Hungarujo. La deveno de la nuntempa rutena grek-katolika eklezio estas en la unio de Uĵhorodo de 1646, kiam la rutenoj unuiĝis kun Romo. La baza teritorio de la eklezio estas en la Transkarpata provinco en Ukrainio. En Ukrainio la eklezio havas Mukaĉevan eparĥion. Ĝia espiskopo havas sidejon en Uĵhorodo.

Dum 19a kaj 20a jarcentoj multaj homoj el rutenaj teritorioj elmigris en Usonon. Tie multaj el ili fariĝis ortodoksaj ĉar ili renkontis problemojn dum kontaktoj kun latina hierarĥio[*mankas fonto*]. En 1982 en Usono estis 690 000 rutenoj, kaj triono el ili estis rutenaj grek-katolikoj. La eklezio tie nun havas 4 episkopujojn.

La rutena grek-katolika eklezio ne havas unu komunan sinodon. Ĝi nun konsistas el tri sendependaj partoj en Ukrainio, Usono kaj Ĉeĥio.

Referencoj
----------

1. ↑  Farrugia, Edward G. p. 780

Fontoj
------

* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc: nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o. 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rutena grek-katolika eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mukaĉeva eparĥio
* Pittsburgha episkopujo
* retejo de eklezio en Ĉeĥio
* The Ruthenian Catholic Churches (angle)
La rivero **Neris** (litove nuntempe *Neris*, historie ankaŭ *Vilija*, pole *Wilia*, beloruse *Вілія*, ĵemajtie *Vilėjė*) estas rivero en Belorusio kaj Litovio. Ĝi fontas en la pleja nordo de Belorusio, trafluas la litovan ĉefurbon Vilno kaj la urbon Jonava, kaj fine en Kaŭno enfluas la pli grandan riveron Nemunas.

kunfluejo de Nemunas (maldekstre) kaj Neris (dekstre) en Kaŭno
Sur la teritorio de Belorusio la rivero estas larĝigita per akvobaraĵo apud *Wilejka*. Ene de la urba teritorio de Vilno la rivero estas iom betone enkadrigita, sed krom tio fluas sian naturan vojon inter riverobordoj ekologie netuŝitaj. En la loko Kernavė la rivero pasas la ruinojn de la antikva frumezepoka ĉefurbo de Litovio, kiuj nun estas monda kultura heredaĵo de UNESKO.

Alfluaj riveroj estas Vilnia, Šventoji, Lokys, Lietava, Žeimena, Vokė, Musė kaj Ašmena.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Neris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la regiona parko "Neris" en la litova kaj angla
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
La **Junulkurso** (aŭ **Junul-Kurso**, eĉ **Esperanto-Junul-Kurso**, laŭ la kovril-bildo) estas ilustrita lernolibro de Esperanto verkita rekte en Esperanto laŭ la rekta metodo, destinita precipe al junularo, sed kiu uzeblas - kaj multe uziĝas - ankaŭ por aliaĝa publiko. Ĝin aŭtoras Petro Luiso kaj ĝi aperis unuafoje en 1952 eldonite de SAT-Amikaro. Okazis multaj reeldonoj: 2a en 1957, 3a en 1961, 4a en 1970, 5a en 1981 kaj 6a en 2002.

En 2003, en komuniko de la gazetara komuniko de SAT-Amikaro (tiam zorgata de Henriko Masono), oni povas legi pri ĝi:

Ĉar konfirmiĝas tra la mondo (Irano, Brazilo, Pollando...) kaj tra
la jaroj la intereso kiun vekas la rektmetoda lernolibro "Junulkurso",
kvankam ĝia unua eldono aperis en 1952, la dua en 1957, la tria en 1961
kaj la kvara en 1970, ties eldonisto, SAT-Amikaro, permesas ĝian
liberan uzon, parte au entute, en ĉiuj landoj escepte de Francio,
Belgio, Svisio kaj Kebekio sub kondiĉoj ke :  

1. la uzado estu senpaga por la lernantoj,  

2. ke aperu la indikoj pri la fonto : "*Junulkurso*", kaj ties eldonisto :
SAT-Amikaro, kun ties adresoj poŝta (134, boulevard Vincent Auriol,
FR-75013 Paris, Francio), interreta : <esperohm@...> kaj
ttt-eja : [www.esperanto-sat.info],  

3. ke,  

a. en kazo de presita eldono, SAT-Amikaro ricevu du ekzemperojn de
la koncerna eldono au adaptaĵo;  

b. en kazo de interretaj paghoj, ĝi ricevu kelkajn ekzemplerojn de
montrindaj Esperanto-libroj eldonitaj en la koncerna lando, uzeblaj
ekzemple por ekspozicioj au aliaj manifestadoj pri Esperanto.  

Havebla ĉe la Libroservo de SAT-Amikaro, **Junulkurso** estas 96-paĝa,
20-leciona lernolibro en formato 240x150 mm. Ĝia prezo estas 7 eŭroj
kun aparta libreto de komentoj en la franca. Ekzistas komentoj ankaŭ por
hispanlingvanoj, itallingvanoj, portugallingvanoj, kaj svedlingvanoj. La
kasedo adaptita al ĝi kaj internacie uzebla kostas 7 eŭrojn.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* PDF Dosiero
* Paĝo de la libroservo de SAT-Amikaro Arkivigite je 2008-10-11 per la retarkivo Wayback Machine, kie bildoj pri la libro kaj la kasedo estas rigardeblaj.
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
La **roma skolo** estis, en la historio de Esperanto-muziko, aro da muzikistoj kiuj kolektiĝis meze de la 1970-aj jaroj en Romo, Italujo.

Ĝi konsistis el junaj esperantistoj, ĉiuj politike maldekstraj kaj ĉiuj ŝatantoj de la tiama progresema muziko kaj kantoarto en Italujo.

La homo, ĉirkaŭ kiu kolektiĝis ĉiuj, estis Gianfranco Molle (geamikoj nomis lin *Ĝanfranko*). Ĝanfranko naskiĝis en Roccasecca (*Rokaseka*), en centra Italujo, en 1950, kaj en tiu periodo loĝis en Romo kiel studento pri juro en la Universitato de Romo, sed okupiĝis tre pli volonte pri Esperanto kaj pri muziko ol pri juro.

En tiu periodo en Romo li kontaktis kun aliaj junaj esperantistoj: Giulio Cappa, Renato Corsetti, Marcella Fasani, Susanna Castelviva.

Giulio Cappa (Ĝuljo Kapa), tiam estis studento pri literaturo en la roma universitato. Renato Corsetti (Renato Korseti), deveninta de vilaĝo ne malproksima al tiu de Ĝanfranko, estis tiam aktiva en TEJO kaj ĝenerale en la Esperanto-movado. Marcella Fasani (Marĉela Fasani) estis studentino pri medicino en Romo, kaj Susanna Castelviva (Susana Kastelviva) okupiĝis pri pluraj artaj aferoj.

La unua memproduktita muzika kasedo de Ĝanfranko estis eldono de "La vojo". Post tio, tamen, sekvis iom pli profesie produktitaj aliaj kasedoj. Sekvas la listo kun komentetoj de Ĝanfranko pri ĉiu el ili:

* 1976 - La vojo, pli profesie produktita.
* 1979 - Horo da opozicio, granda laboro de Renato kaj Giulio.
* 1979 – Kontakto, la evoluo de La Vojo. Por mi la plej shatata.
* 1980 - La Poezio de la Patrolo, kun la poezioj de Giorgio Silfer, ne sukcesa kiel la unuaj du sed por mi bonkvalita kun belaj ideoj
* 1985 - Baf!, La plej bone registrita. Mi tre shatas ĝin. Kantita ankaŭ de Gido (Guido Brandenburg) kaj Marĉela.
* 2007 - La Fiŝkaptisto.

Sed ne nur estis kasedoj de Ĝanfranko en la produktoj de la roma muzika skolo. Aperis ankaŭ la jenaj:

* 1979 - Marĉela: Venos Liber', kantoj el la eŭska kaj kataluna.
* 1985 - Suzanna: Per Mia nura vol', inismaj kantoj

kaj krome Ĝanfranko kunlaboris kun aliaj almenaŭ por la jenaj kasedoj:

* Ĵak Lepŭil': Danghera ul'
* Claude Piron: Frandu Piron
* Olivier Tzaut: Karnavaleto

Ĝanfranko, foje kun aliaj, dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj koncertis ĉe pluraj Esperanto-grupoj en Italujo kaj en Eŭropo, en kongresoj naciaj kaj internaciaj.

La tuta senco de la Roma Muzika Skolo en Esperanto estas resumebla jene: kantoj kun sociaj kaj politikaj temoj, belaj melodioj de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, konigis al la esperantista mondo la etoson de la italaj kaj kelkaj eksterlandaj aŭtoraj kantistoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
*
**Mátyás Pál Aradi** [mAtjAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Aradi Mátyás Pál** estis hungara muzeologo, entomologo. Lia pli mallonga nomo estis *Pál Aradi*, foje Mátyás Aradi.

Mátyás Pál Aradi naskiĝis la  2-an de februaro 1929(nun 1929-02-02) en Kalocsa, li mortis la 5-an de aprilo 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mátyás Pál Aradi akiris muzeologan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1951. Post la diplomo li estis muzeologo 4 jarojn en Győr, poste laboratoriestro en hospitalo en Budapeŝto 2 jarojn. En 1957 li akiris licencon pri desinfektado per gaso kaj li estis laboratoriestro en centra laboratorio en Budapeŝto ĝis sia frua morto. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1964, en la sekva jaro li partoprenis en protekto de granda inundo ĉe Danubo, poste li ricevis medalon. Li mortis pro koratako. Komence li okupiĝis pri insektoj, poste pri muŝoj kaj similaj, kiuj kaŭzas infekton sur manĝaĵoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Hanság élővilága.* (1954)
* *Revision der Tabaniden-Fauna des Karpathenbeckens. – Das erste Vorkommen von Bdellonyssus bacoti Hirst, Acarina, Gamasoidea in Ungarn.* (1957)
* *A Kárpát-medence drosophilidái.* (disertaĵo, 1964)
* *The Frequency of Infections by Oral Protozoa in Budapest.* (1968)
* *Szemétgyűjtési hiányosságok összefüggése Budapest légyhelyzetével.* (1968)
* *Nyitott űrgödrű árnyékszékek légypopulációinak vizsgálata.* (kunaŭtoro, 1972).

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 866824
 |


* Portalo pri Biografio
**György Piller** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Jekelfalussy Piller György** estis hungara skermisto (sabristo, pli malofte rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, oficiro. Lia familia nomvarianto (ekde 1933) estis *Piller-Jekelfalussy* [jekelfaluŝi], lia nobela antaŭnomo estis *felsőtárkányi* [felŝOtArkAnji].

György Piller naskiĝis la 19-an de junio 1899 en Eger (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la 6-an de septembro 1960 en San-Francisko (Kalifornio, Usono).

Memortabulo pri György Piller en Eger
Memortabulo pri György Piller en Miskolc

Biografio
---------

György Piller maturiĝis en gimnazio en 1914, poste li lernis plu en armea lernejo en Pécs, kie la skermo estis studobjekto. En la lasta jaro li batalis dum la 1-a mondmilito, pli poste li akiris diplomon en armea akademio. Komence li servis en Miskolc, poste en Budapeŝto, kie li estis surprize la unua sen iu ajn ŝancoj en konkurso. Li akiris licencon pri sportpedagogo en 1927, poste li instruis en la armea akademio. En la sekvaj jaroj li estis hungara ĉampiono dekfoje teame aŭ individue (1928-1934). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1932 kun 2 oraj medaloj (individue kaj teame). Depost la 2-a mondmilito li estis trejnisto. Depost la Somera Olimpiko 1956 li disidis kaj vivis plu en Usono.

Li edziĝis en la 1930-aj jaroj. Lia oficira rango estis subkolonelo.

Memorigiloj
-----------

* memormedaloj en Eger kaj Miskolc

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Piller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802763
* VIAF: 92152742894427731027
 |




* Portalo pri Biografio
**Gyula Glykais** [djula glikaiŝ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Glykais Gyula** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, revizoro.

Gyula Glykais naskiĝis la 9-an de aprilo 1893 en Pomáz, li mortis la 12-an de junio 1948 en Szekszárd.

Biografio
---------

Gyula Glykais apartenis al la greka minoritato de la lando. Li lernis en Székelyudvarhely (1903–1908), poste en Budapeŝto, kie li maturiĝis en 1912. Li estis studento pri maŝininĝeniero, kiun li interrompis en 1914. Li batalis dum la 1-a mondmilito, eĉ li estis militkaptito, poste li akiris diplomon en komerca akademio en Budapeŝto. Inter 1922-1940 li estis revizoro en pluraj lokoj, poste li pensiuliĝis. Tamen post jaro pro la 2-a mondmilito li reaktiviĝis ĝis 1948. Li havis edzinon kaj li ricevis premion en 1928.

### Sporta kariero

Ekde 1912 li skermis en sportklubo. En 1927 li estis hungara ĉampiono teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1928 kaj Somera Olimpiko 1932 kun po unu ormedaloj, krome en mondĉampionumoj (1928-1931) li estis la unua trifoje. Depost 1932 li plene forlasis la skermon.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Szekszárd
* strato en Szolnok ekde 2013

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801991
 |




* Portalo pri Biografio
**Dimitri Miĥalopulos** (franclingve: Dimitris Michalopoulos) estas greka historiisto kaj unu el la malnova grupo de esperantistoj en Greklando.

Vivo
----

Li naskiĝis en Ateno (1952) kaj studis ĉe la Itala Lernejo de Ateno, ĉe la Nacia Universitato de Ateno kaj en la *École des Hautes Études en Sciences Sociales* (Parizo), kie li estis proklamita Doktoro en Historio (1978). Dum la jaroj 1982-1994 li estis prelega unue kaj poste asistanta profesoro en Historio ĉe la Aristotela Universitato de Tesaloniko. De la jaro 1990 ĝis la jaro 2000 li estis la Direktoro de la Muzeo de la Urbo de Ateno. Samtempe li estis profesoro pri Ŝipa Historio ĉe la Ŝipa Akademio de Grekio kaj pri Milita Historio ĉe la Ŝipa Militista Kolegio de Greklando. Dum la jaroj 2004-2011 li estis la Direktoro de la Instituto pri Studoj pri Eleutherios Venizelos kaj lia Epoko. Li estis vizitanta profesoro ĉe la Universitato de Bukareŝto (majo 2017). Hodiaŭ li estas la historiisto de la Instituto de Helena Marhistorio kaj membro de la *Académie des arts et sciences de la Mer.*

Frua vivo de esperantisto
-------------------------

La unua kerno de esperantistoj en Grekio estis formita, en la 1950-aj jaroj, danke al Dro. Anakreon Al. Stamatiadis, Akademiano, Honora membro de U.E.A. kaj dojeno de la esperantistaro. Tamen li estis tro maljuna. Tiel la grekaj esperantistoj publikigis en 1964, jaro de sia morto, la sepan eldonon de lia *Gramatikon de Esperanto* (skribita en greka kaj por Grekoj) kaj establis sian ĉefsidejon en malnova plataĵo, en la centro de Ateno, ĉe la kuniĝo de la Avenuo Patission kaj la strato Sankta Meletios. La kerno estis formita de studentoj de la Usona Kolegio en Ateno kaj de la Itala Lernejo en la greka ĉefurbo. La militista puĉo de 1967 ebligis reĝimon ege aŭtoritateca en Greklando; kaj la registaraj aŭtoritatoj rigardis kun suspekto ĉiun internacian movadon. Kiel rezulto, la esperantisma kerno estis malorganizita kaj finfine solvita. Kio estas pli, la volontula instruado de Esperanto en la Grekaj Altlernejoj, instigita danke al A. Stamatiadis kaj al Gimnaziestro P. Patras, haltis. D. Miĥalopulos, kies lasta instruisto estis A. Tsirimokos, akiris la Verdan Stelon en 1968, sed hodiaŭ la konstruaĵo, kie oni kunvenis kaj instruis Esperanton estas malplena kaj forlasita. Plie, la projekto de skribado en greka kaj Esperanto pri la Paralelaj vivoj de Zamenhof kaj Stamatiadis, koncipita de D. Miĥalopulos kaj aliaj esperantistoj, estis forlasita.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------



* angle Dimitri Michalopoulos - Biography (biografio)
* angle Visiting Professors | IRH-ICUB (Vizitantaj Profesoroj)
* france Docteur Dimitris MICHALOPOULOS


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606337
* GND: 1027523986
* LCCN: n82150928
* VIAF: 37321761
* ISNI: 0000000108888591
* SUDOC: 075698307
* BNF: 169219987
* ORCID: 0000-0001-7496-8872
* NLA: 36453048
* RID: AAD-3637-2021
* ICCU: NAPV099437
* BNE: XX1709310
 |
Poŝtstampo el Rusio pri la temo poŝtkruciĝo.Poŝtstampo el Rusio pri la temo poŝtkruciĝo.
**Poŝtkruciĝo** (angla: ***postcrossing***) estas internacia projekto por interŝanĝo de poŝtkartoj. La ideo naskiĝis la 13-an de julio 2005 en Portugalio je iniciativo de Paulo Magalhães. Poŝtkruciĝo poste elkreskis al projekto kun pli ol 732 000 uzantoj (2018) el 217 diversaj landoj. 

En Esperantujo plej aktivas por poŝtkruciĝo la moskva Esperanto-asocio MASI, kiu en 2017 disvastigis la projekton Esperanto-poŝtkruciĝo al ĉiu kontinento.

Vidu ankaŭ
----------

Esperanto-poŝtkruciĝo

Bookcrossing (Librokruciĝo)

Little Free Library (publikaj librodometoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Raita PYHÄLÄ, Interŝanĝi bildkartojn, Monato, paĝo 14, julio 2018
2. ↑  (angla) Adrienne Shang, Interview: Paulo Magalhães, Founder of Postcrossing.com Arkivigite je 2020-03-17 per la retarkivo Wayback Machine, Shanghaiist, la 6-an de majo 2018.
3. ↑  Esperanto-poŝtkruciĝo, Esperanto-asocio Masi, Moskvo, Mia Masi, p. 14, n-ro 5/9, majo 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Poŝtkruciĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo: www.postcrossing.com
* Esperanto-poŝtkruciĝo
Situo de Montaro Villány en Hungario.
La **Montaro Villány** aŭ **Villány-montaro** aŭ **Vilanj-montaro** situas okcicente de hungara urbo Villány, en suda parto de departemento Baranya, en Hungario. Ĝi estas fakte montetaro, el kalkoŝtono.

Ĝia plej alta pinto estas la pinto de monto Szársomlyó kun 442 m, kiu staras insule, ne rekte ligite al montara etendiĝo. Alia konata pinto estas Tenkes, proksime al urbeto Siklós.

Konataj komunumoj de la montaro: Bisse, Csarnóta, Diósviszló, Kisharsány, Máriagyűd, Márfa, Nagyharsány, Nagytótfalu, Siklós, Villány, Villánykövesd, Palkonya.

Szársomlyó
----------

Elvido de sur Szársomlyó al sudo
La plantaro de Szársomlyó (alinome Harsányi-monto aŭ Nagyharsányi-monto) estas specifa, ĉar sur ties sudaj deklivoj elformiĝas mediteranea klimato, nekutima en Hungario. La proporcio de la klimat-specifaj specioj estas super 20%.

Tie kreskas la forte protektita rusta digitalo. Sur la leŭsaj grundoj nestas la koloraj abelmanĝuloj.

La monto hodiaŭ estas damaĝita: oni minis el ties unu flanko ŝtonmaterialon ekde la 1960-aj jaroj, por prizorgi per bazmaterialo la grandan cementfabrikon en la proksima Beremend. Oni minis tie jam dum la romia epoko, sed tiu minado ne postrestis videblajn damaĝojn je la monto.

La areo estas protektita ekde 1989 kaj parto de la Nacia Parko Danubo-Dravo. Precipe ĉirkaŭaĵo de Villány estas fama vinkultura loko.

Akvofontoj
----------

Sur la suda flanko de la montaro, fontas varmakvaj, kuracigaj fontoj. Tiuj igis populara kuracbanjo la vilaĝon Harkány.

Kavernoj
--------

* kristalkaverno de Beremend
* Kaverno de Máriagyűd
* kristalkaverno de Nagyharsány
* 1-2-3-a kavernoj de Siklós
* Vinkela kaverno de Villány

* Kategorio Montaro Villány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wohlenschwil** estas urbo
komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1349 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Wohlenschwil konsistas el la kvar vilaĝoj Reusstal ĉe la bordo de la rivero Reuss en la nordoriento de la komunumo, Büblikon, la ĉefvilaĝo Wohlenschwil kaj Oberberg. La komunumon limigas en sudoriento la rivero Reuss kaj en nordo la montoĉeno *Wagenrain*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Wohlenschwil limas en nordo al Birrhard kaj Birmenstorf, en oriento al Mellingen, en sudoriento al Tägerig, en sudokcidento al Hägglingen, kaj en okcidento al Mägenwil.

Trafiko
-------

La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo de Mellingen al Lencburgo. La vilaĝo estas konektita kun la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio al Mellingen.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de nur 2 kilometroj en Mägenwil.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Wohlenschwil datiĝas el la jaro 893 kiel *Woleeswilare*.

En mezepoko Wohlenschwil unue estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto de iliaj herdantoj, la Habsburgoj. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo Wohlenschwil estis atribuita al la subvoktejo Büblikon de la Libera Distrikto.

En Wohlenschwil okazis la 3-an de junio 1653 la decida batalo de la Kamparana Milito, dum kiu la armeo de la zurika Generalo Werdmüller venkis la ribelajn kamparanojn, kiuj luktis por sia libereco de la feŭda registaro de la ĵurkomunumaj urboj.

En la jaro 1798 post la Helveta Revolucio Wohlenschwil dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la restaŭracio tiu kantono estis integrita al la nova Kantono Argovio kaj Wohlenschwil ek de tiam estis argovia komunumo de la distrikto Baden.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wohlenschwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Wohlenschwil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |
**László Rajcsányi** [lAslO rajĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajcsányi László** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, maŝininĝeniero, ĵurnalisto. Lia edzino estis Blanka Raffay.

László Rajcsányi naskiĝis la 16-an de februaro 1907 en Budapeŝto, li mortis la 5-an de septembro 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Rajcsányi maturiĝis en gimnazio en 1925, post 5 jaroj li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József. En 1934 li eklaboris en la ĉefurba administracio. Li estis levita ĉefinĝeniero en 1944, fine li pensiuliĝis en 1972. Li redaktis ankaŭ sportan bildan gazeton inter 1939-1943. Tamen poste li malfermis modernan riparejon pri aŭtoradoj. Li edziĝis en 1941, lia edzino naskis 2 filojn. Li ricevis kelkfoje premiojn.

### Sporta kariero

Rajcsányi skermis en sportklubo ekde 1926. Unue en 2 universiadoj (1927, 1928) li akiris 2 orajn kaj arĝentan medalojn. Inter 1934-1953 li estis hungara ĉampiono 11-foje plej ofte teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948 kaj Somera Olimpiko 1952 kun 3 ormedaloj teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje teame.

Lia kontribuo
-------------

* albumo pri Miklós Horthy (sen eldonjaro, ĝi estis malpermesita ekde 1945)

Memorigiloj
-----------

* reliefo en Budapeŝto (1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802041
 |




* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ken MINER** (1936) estas usona esperantisto.

Li doktoriĝis en la Universitato de Indiano en 1975, instruis lingvistikon en la Universitato de Viskonsino/Milwaukee en 1973-1976, poste iĝis profesoro en la Universitato de Kansaso (1977-79) kaj specialiĝis en indiĝenaj lingvoj de Nordameriko, fonologio kaj pragmatiko.

Esperanto
---------

Li esperantistiĝis 14-jaraĝa (1950). Li ĉiam konservis dedistancan rigardon al la movado, sed tamen aktivis iomete en Novjorko.

Li estas regula kunlaboranto de Libera Folio, Beletra Almanako, *Lingva Kritiko* kaj aliaj Esperanto-gazetoj ĉu paperaj ĉu retaj. Li administras lingvistikan retejon nome *Lingvistika Retejo de Ken Miner*.

"En sia artikolo *La neebleco de priesperanta lingvoscienco* Ken Miner argumentas ke ĉar Esperanto ne havas indiĝenajn parolantojn, kiuj povus servi kiel fidinda datumfonto pri la gramatikeco kaj signifo de Esperantlingvaj frazoj, ne eblas priskriba lingvoscienco pri Esperanto."

Verkoj
------

* Ken Miner, La *neebleco de priesperanta lingvoscienco*. En *La arto labori kune – Festlibro por Humphrey Tonkin*, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3).
* Ken Miner, *Limigoj al Esperanta elizio* (laste reviziita la 3-an de majo 2003)

Ekstera ligilo
--------------

Retejo de Ken Miller al terminologiaj kolektoj en Esperanto

Referencoj
----------

1. ↑  *La arto labori kune – Festlibro por Humphrey Tonkin*, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3).
2. ↑  Miner, Ken, *Esperanto: some observations of a speaker-linguist. History and Philosophy of the Language Sciences*, 2015, alirite la 4-an de septembro 2016.
3. ↑  Ekzemple en Beletra Almanako n-ro 6.
4. ↑  Markos Kramer, *Ĉu tamen eblas pri-Esperanta lingvoscienco? ... aŭ kiel difini kiuj estas la kompetentaj parolantoj kiuj determinas la lingvan regularon?*, alirite la 4-an de septembro 2016.
5. ↑  (eo) Markos Kramer, *Ĉu tamen eblas pri-Esperanta lingvoscienco? … aŭ Kiel difi ni kiuj estas la kompetentaj parolantoj kiuj determinas la lingvan regularon?*, en: Esperantologio/Esperanto Studies, Nova serio - new series 1 (9), 2021, Mondial - CED, ISBN 9781595694096 - ISSN 1311-3496
**Ödön ZOMBORI** (naskiĝis la 22-an de septembro 1906 en Szenta, mortis la 29-an de novembro 1989 en Budapeŝto) estis hungara luktisto, trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono. Li iĝis elstara sportisto en la hungara sporta klubo MAC, ekde 1928 li venkis en tri hungaraj konkursoj. Post la dua mondmilito, li elmigris kaj vivis en Los Angeles. Li hejmenvenis malsane al Budapeŝto.

Li apartenis en ambaŭ stiloj (liberstila lukto, klasikstila lukto) al la plej elstaraj luktistoj de la mondo. Li akiris eŭropan ĉampionecon en 1931, en liberstila lukto; en 1933 en ambaŭ stiloj.

Li partoprenis en 3 olimpikoj:

1. 1928: 5-a loko en klasikstila lukto, en pezokategorio 58 kg
2. 1932: 2-a loko en liberstila lukto, en pezokategorio 56 kg
3. 1936: 1-a loko, ormedalo en liberstila lukto, en pezokategorio 56 kg, en la Berlina Olimpiko

Vidu ankaŭ
----------

* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

* Kategorio Ödön Zombori en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 64548
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Portalo pri Biografio
**Ibolya Csák** [iboja ĉAk], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csák Ibolya** estis hungara altsaltisto, longosaltisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, telefonisto. Ŝia geedziĝa nomo estis *Kádár Lajosné aŭ Kádárné Csák Ibolya*.

Memortabulo pri Ibolya Csák
Ibolya Csák naskiĝis la 6-an de januaro 1915 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de februaro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ibolya Csák devenis el juda familio. Ŝi estis telefonisto de presejo inter 1936-1970, poste kiel pensiulo ŝi estis kuracista administranto same en la presejo. Ŝi edziniĝis en 1935, ŝi naskis 2 gefilojn en 1940, respektive 1942, ŝi vidviniĝis en 1996. Ŝi ricevis premiojn inter 1936-2001.

### Sporta kariero

Ibolya Csák ekde 1930 sportadis, inter 1930-1939 estis saltisto en sia naskiĝurbo, poste pro la kontraŭjudaj leĝoj ŝi finis sian sportan karieron. Ŝi estis hungara ĉampiono en altosalto sepfoje, en longosalto dufoje. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1936 kun ora medalo, krome en eŭropa ĉampionumo ŝi estis la unua en 1938 kun rekordo 164 cm. Tiu eŭropa rekordo nature estis samtempe hungara rekordo, kiu estis supersaltita nur post 24 jaroj.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* intervjuo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Vidu ankaŭ
----------

* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

  

* Kategorio Ibolya Csák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821657
* GND: 1155329597
* VIAF: 823152261516817180007
 |



* Portalo pri Biografio
La historia blazono de la Rôtisseurs, al kiu la nuna blazono estas bazita
La **Kunfrateco de la Ĉeno de Rostistoj** (france *Confrérie de la Chaîne des Rôtisseurs*, ankaŭ konata kiel *Chaîne des Rôtisseurs*) estas internacia gastronomia societo fondita en 1950 en Parizo, kie troviĝas ĝia sidejo (7 rue d'Aumale, 9-a arondismento). La societo uzas la tradiciojn kaj praktikojn de la antikva franca reĝa "Gildo de Anseroj-Rostiloj", kies aŭtoritato estis etendita dum tempo por inkluzivi la rostadon de ĉiuj specoj de kokaĵo, viando kaj ĉasaĵo. Ĝi estas kompromitita al la belarto de kuirado (alta kuirarto) kaj antaŭenigas la konservadon de gastronomiaj valoroj kaj kultivitaj tablomanieroj.

La organizaĵo nuntempe havas proksimume 24,000 membrojn en 75 landoj ĉirkaŭ la mondo. Iliaj ŝtataj asocioj, nomataj "bailliages", estas dividitaj en pliajn subgrupojn. Novaj membroj estas allasitaj tra la lokaj bailliages. Tio postulas du baptopatrojn (parrains) kiuj garantias pri la senriproĉa karaktero de la nova membro.

Historio
--------

La radikoj de la organizaĵo estas en la Mezepoko, en la gildo "Anseraj Rostistoj" fondita en Francio en 1248, kiu ricevis rajtojn por rosti anseroj kaj poste kromajn povojn en la kampo de manĝpreparo. En 1610, la reĝo de Francio, Ludoviko la 13-a, donis al la organizaĵo reĝan leteron de rajtoj kaj signon de nobelaro, kiu estas utiligita hodiaŭ kiel la simbolo de la ordeno.

En 1950, grupo de kuiristoj, vinproduktantoj kaj profesiuloj en la kuirarta kampo (unu el la plej elstaraj el kiuj estas la restoracio-recenzisto kaj manĝverkisto Curnonsky) fondis la ordenon, kiu estis dezajnita por kunigi ŝatantojn kaj profesiulojn en la kampo de gastronomio, desegnante ilian heredaĵon kaj simbolojn de la antikva "anserorostila" ordeno. La membroj de la ordeno estas dividitaj en rangojn en bonorda hierarkia sistemo, laŭ profesio kaj antikva tempo. La akceptceremonio por la organizaĵo inkludas ĵuron en la latina kaj tradician kronadceremonion per glavoj.

Bildoj
------

senkadra
senkadra

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la internacia sidejo de la Chaîne des Rôtisseurs
* Oficiala retejo de la Jeunes Ĉefkuiristoj Rôtisseurs kaj Jeunes Sommeliers: Internaciaj Konkursoj Arkivigite je 2024-01-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858728
* LCCN: n84201937
* VIAF: 150022104
* ISNI: 0000000107268358
 |