recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ján ČARNOGURSKÝ** (naskiĝinta la 1-an de januaro 1944 en Bratislavo) estas slovaka advokato kaj politikisto. Inter 1991 kaj 1992 li estis ministroprezidanto de Slovakujo kaj fondis kaj estris (1990-2000) la kristandemokratian partion *Kresťanskodemokratické hnutie* (KHD).

Vivo
----

Post studo de jursciencoj je Prago kaj Bratislavo li ekadvokatis en Bratislavo en la 1971-a jaro. Li estis unu el la ĉefaj personoj de kristana-katolika rezistado kontraŭ la komunisma reĝimo kaj defendis antaŭtribunale multajn persekutitojn. Pro tio li arestitis en la 14.8.1989. En decembro 1989 li iĝis ministro pri internaj aferoj en la unua kabineto de Marián Čalfa. Čarnogurský iĝis estro de KHD en 1990. Inter aprilo 1991 kaj junio 1992 li estis registarestro de Slovakujo kaj ekde 1998 li justicministris. Okaze de voĉdono inter la kabinetanaro pri la slovakuja sinteno pri Kosova milito li detenis sin Čarnogurský favoris aliĝon de Slovakujo al defendunio NATO pro la neplueblo esti bombade atakata fare de NATO.

En 2002 deklaris li retiriĝon el politikaj aferoj. Post tio li reprenis la advokatan laboron. Lian postenon de partiestron ekhavis en 2002 Pavol Hrušovský. Čarnogurský ankaŭ ĉefis ĉe *Slovaka-Rusa Societo* en 2010. Germanlingvie li estas konata ankaŭ danke al verkado por la surreta gazeto "Solon-line".
En marto 2014 li kanditatis por prezidanteco slovakia kiel sendependulo gajnante 0,64 % de la voĉoj.

Patro lia Pavol Čarnogurský estis grava membro de la partio de Andrej Hlinka kaj fervora kontraŭkomunisto.

Verkoj
------

* *Trpeli za vieru* (1991)
* *Videné od Dunaja* (1997): kun paroladoj kaj artikoloj liaj
* *Pri falo de komunismo en Ĉeĥoslovakio*. angle

Honoroj
-------

En 2011 Adalbert-fondaĵo en Krefeld aljuĝis al li *Adalbert-premion*. Ján Čarnogurský krome estas honora kavaliro de la habsburga *Sankta-Georgo-Ordeno*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Ján Čarnogurský en Vikimedia Komunejo
* Blogo persona
* Biografio sur slovaka registarpaĝaro
* Gazetara artikolkolekto pri la politikisto
* "Ján Čarnogurský: Veril som, že z bývalého disidenta by mohol byť dobrý prezident" – intervjuo en 2018
* "Pre mňa sa komunizmus skončil. A ja som patril k víťazom" (2019)

Notoj
-----

1. ↑  Hannes Hofbauer/David X. Noack: *Slowakei: Der mühsame Weg nach Westen*, Vieno 2012, p. 170. ISBN 978-3-85371-349-5
2. ↑  Gabriele Matzner-Holzer dum evento de BISLA en Bratislavo, 30.1.2013
3. ↑  *Čarnogurský calls it quits* Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine Ĉe: "The Slovak Spectator", 4.1.2002
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "Čarnogurský: Môj otec veril v zázrak - slovenský národ" Ĉe: sme.sk, 31.8.2011

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755854
* GND: 119539918
* LCCN: n93027784
* VIAF: 79429466
* ISNI: 0000 0000 7863 5082
* SUDOC: 175362998
* NKC: jn19990210158
 |
**Moščanci** (moŝĉanci), hungare **Musznya** (musnja) estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Puconci.

Municipo Puconci en Slovenio, kie Moščanci troviĝas
Panoramo de Moščanci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 283 m
* Koordinatoj: 46° 45′ 11.33″ N 16° 10′ 21.77″ O﻿ / ﻿46.7531472 °N, 16.1727139 °O﻿ / 46.7531472; 16.1727139 (mapo)Koordinatoj: 46° 45′ 11.33″ N 16° 10′ 21.77″ O﻿ / ﻿46.7531472 °N, 16.1727139 °O﻿ / 46.7531472; 16.1727139 (mapo)
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 9202
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Moščanci situas sur malebenaĵo, laŭ traira flanka vojo, laŭ fervojo Hungario-Murska Sobota.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1935, 1956 kaj en 1969 vilaĝaj festegoj okazis.

Vidindaĵo
---------

* preĝejo
**Ladislaus Löb,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Löb László** estis rumania hungara historiisto, altlerneja instruisto.

Ladislaus Löb naskiĝis la  8-an de majo 1933(nun 1933-05-08) en Cluj (Rumanio), li mortis la 2-an de oktobro 2021 en Zuriko (Svislando).

Biografio
---------

Ladislaus Löb devenis el juda familio. Li estis edukita en Marghita. En 1944 nazia Germanio akiris la areon, poste la judoj estis deportitaj al Aŭŝvico, ankaŭ la juna Ladislaus. Tamen li eskapis kaj post aventuroj li atingis Svislandon. Löb maturiĝis en Zuriko, poste li akiris diplomon en 1961 en Universitato de Zuriko. En 1963 li akiris postenon en la Universitato de Sussex en Brajtono. Li pensiuliĝis en 1998, poste en 2017 li revenis kun sia edzino en Zurikon. Li ricevis aŭstran premion en 2012.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mensch und Gesellschaft bei J. B. Priestley* (1962)
* *From Lessing to Hauptmann: Studies in German Drama.* (1974)
* *Christian Dietrich Grabbe.* (1996)
* *Geschäfte mit dem Teufel: Die Tragödie des Judenretters Rezső Kasztner. Bericht eines Überlebenden.* (2010)

Fontoj
------

* WikiTrans

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839576
 |


* Portalo pri Biografio
Monsta X
**Monsta X** (hangule: 몬스타엑스; stiligita kiel **MONSTA X**) estas sudkorea knabogrupo formita tra la realeca pluvivprogramo *No.Mercy* sub Starship Entertainment. La grupo estas nuntempe kunmetita de ses membroj: Shownu, Minhyuk, Kihyun, Hyungwon, Joohoney kaj I.M, kun iama membro Wonho forlasis la grupon en oktobro 2019.

Ekde debuto, ili estis konataj pro sia agresema stilo, kombinante elementojn de repo, EDM kaj popmuziko. Tiu agresema stilo kun "trakoj centritaj ĉirkaŭ laŭtaj, klakantaj, elektronikaj instrumentaloj, brutalaj repversoj, kaj frapanta kanto" ankaŭ estis influa trans la kvara generacio de K-popmuziko, kune kun rompado de seksnormoj antaŭ ol ĝi estis tendenco. Plie, ili ankaŭ akiris la modifilon de "Next Generation Beast Idol".

Membroj:
--------

* Shownu (셔누)
* Minhyuk (민혁)
* Kihyun (기현)
* Hyungwon (형원)
* Joohoney (주헌)
* I.M (아이엠)

### Eks-membroj:

* Wonho (원호)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829293
* GND: 1250184894
* VIAF: 1150149619439304010004
* ISNI: 0000 0004 6011 1175
* MBA: b6b21b0c-a706-4b46-a929-bd4d21b06cad
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en Hungario, en vilaĝo Tarcal.

Historio
--------

Loĝantaro de Tarcal jam en mezo de la 16-a jarcentoj aliĝis al la reformacio, inter 1562-1564 eĉ oni aranĝis sinodojn kaj ankaŭ [[kalvinana gimnazio funkciis en la tiama kampurbo. La reformacianoj aŭ uzis la katolikan preĝejon, aŭ en domoj ili aŭskultis mesojn. La propra preĝejo sen turo estis konstruita en la jaroj 1773 kaj 1774. Laŭ legendo la permeso temis pri tiom konstruaĵo, en kiu la loĝantaro havas lokon starantaj. La ruza intendanto vokis homojn el la najbara vilaĝo, tiel la preĝejo iĝis pli granda. La turo alkonstruiĝis inter 1793-1797. La orgeno ekfunkciis en 1877. En 1924 ŝtormo detruis la turopinton, sed poste oni rekonstruis ĝin. La lastfoja renoviga laboro okazis en la 1980-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto sur deklivo de monteto. En mezo de la fasado estas la kvadrata turo, kiu estas preskaŭ tiel larĝa, ol la navo. Meze la enirejo funkcias. La navo estas tre simpla briko. Sur la ekstera muro estas videbla memortabulo pri la sinodoj. Interne por la orgeno kaj koruso galerio estas videbla, kiun 2 kolonoj tenas. La plej menciinda estas la baroka krono el ligno super la predikejo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* [*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Kalvinana preĝejo de Tarcal (maldekstre)

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Tarcal) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mtacminda** estas maŭzoleo por verkistoj kaj publikaj elstaruloj (kartvele მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი). Ĝi estas tombejo en Tbiliso, Kartvelio, kie estas entombigataj kelkaj el la plej gravaj verkistoj, artistoj, akademianoj, kaj la naciaj herooj de Kartvelio. Ĝi troviĝas en la tombejo ĉirkaŭ la preĝejo Sankta Davido "Mamadaviti" en la flanko de la monto Mtacminda (kartvele მთაწმინდა, tio estas, la Sankta Monto) kaj oficiale starigita en 1929.

Preĝejo Sankta Davido kaj kaj la Maŭzoleo MtacmindaLa unuaj entombigataj elstaruloj en tiu ĉi loko estis la rusa verkisto Aleksandro Gribojedov (1795-1829) kaj lia edzino el Kartvelio Nino Ĉavĉavadze (1812-1857). La Maŭzoleo estis oficiale inaŭgurita en 1929 okaze de la 100-jariĝo de la forpaso de Gribojedov en Irano. Ekde tiam, la elstaraj kartveloj estis entombigataj tie. La maŭzoleo estas administrata de la urbodomo de Tbiliso kaj ĝi estas unu el la turismaj allogaĵoj de la urbo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311552
 |

* Mtacminda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mtacminda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tradicia "suna" Monstranco 
**Monstranco** (alia vorto laŭ PIV estas *hostimontrilo*) estas ilo por montri la konsekritan hostion, la korpon de Kristo, en la katolika liturgio. En la monstranco oni ekspozicias la Plejsanktaĵon por adorado. Oni portas la monstrancon dum eŭkaristiaj procesioj, prefere je la festo de la Korpo kaj Sango de Kristo, kaj oni utiligas ĝin por doni la sakramentan benon.

Teknike monstranco estas malgranda, plej ofte ronda, vitra montrofenestro kun trunko kaj piedo. La hostio estas tenata per eta lunarkforma tenilo, la hostiingo aŭ luneto (latine: *lunula*), kiun oni povas enŝovi de malantaŭe en la fenestron de la monstranco. Kiam la hostio ne estas ekspoziciita, ĝi estas enŝovita pere de la hostiingo en hostiujon (greke: *pyxis*), kiun oni gardas en la tabernaklo.

Ekde la 13-a jarcento ĝis hodiaŭ oraĵistoj kaj arĝentaĵistoj verkis artajn monstrancojn, ekzemple:

* en la gotiko kiel turo, lanterno aŭ altarretablo
* en la renesanco kiel disko
* en la baroko kiel radianta suno
* en la nuntempo en modernaj, ofte pripensindaj formoj

Oni bildigis sur monstrancoj ekzemple

* la genealogion de Jesuo
* la Virgulinon, kiu portas la hostion en sia utero
* la diocezajn sanktulojn
* la vivoarbon
* eĉ la marbatalon de Lepanto

Monstrancsimilaj estas foje ankaŭ relikvujoj.

* Baroka monstranco de Waldsassen, Germanujo
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Monstranco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mueleja Kolonaro** aŭ **Kolonaro de Zítek** (ĉeĥe: *Mlýnská Kolonáda - Zítkova Kolonáda*)

dekstraOni ĝin konstruis sur la kajo de la rivereto Teplá (sur ĝia maldekstra bordo) en la jaroj 1871-1881 laŭ projekto de elstara ĉeĥa arkitekto Josef Zítek, kiu konstruis ankaŭ Nacian teatron en Prago. Do, la centjaran datrevenon ĝi jam solenis en la jaro 1981. Dum kelkaj jaroj (ok-dekaj) ĝi estis rekonstruata - la rekonstruo estis finita en la jaro 1986 de la ĉefa parto, sed dum pluaj jaroj oni daŭrigis la rekonstruadon de la teraso (tiam oni ne povis al la teraso veni).

Se ni promenus inter cento da korintikaj kolonoj (pli precize inter 124) kaj se ni rigardus supren, ni vidus la kasetforman plafonon, kiu estas tre interesa.

**Sur la teraso estas dek du statuoj**, kiuj estas alegorioj de monatoj. Sub la volbo de la Kolonaro (Portiko) troviĝas kvar fontoj, nome:

* **Fonto de Libuŝa** (*Libušin pramen*) 61,5 °C varma
* **Fonto de princo Venceslao** (*Pramen knížete Václava*) 65,3 °C varma,
* **Fonto de Najado** (*Rusalčin pramen*) 55,6 °C varma.

Super la **Mueleja fonto** troviĝas marmora tabulo kun odo de Bohuslav Hasištejnský el la jaro 1500, je glora honoro de Gejsero en Karlovy Vary. Tiu ĉi odo dokumentas la longan historion de la fontoj. Ĝi estis ĉizita en marmoron laŭ iniciato de la kuracisto D-ro Jean de CARRE en la jaro 1827 fare de skulptisto Trachner el Prago.
Antaŭ ol oni enpaŝus sub la volbon de Kolonaro, estas necese rigardi pluan fonton, nomatan **Roka fonto** (*Skalní pramen*) 47,9 °C varma. Menciinda estas ankaŭ la malgranda sed pitoreska malfermita altano, kie elfluas la **Fonto de libereco** (*Pramen svobody*) kun temperaturo 60,8 °C. Ĝi troviĝas ĉe la ĉefa promenada vojo inter la Mueleja kolonaro kaj la bandomo 3.

Super la kolonaro staras **Kolono de Kembriĝo** (*Cambridžský sloup*), kiu tie staras ekde la jaro 1834 je memoro al gedukoj el Cambridge. Al tiu kolono kondukas supren la ŝtuparo tuj ĉe la kolonaro. Kaj proksime de tiu loko super la dekstra parto de Kolonaro kaj super la Roka fonto, sur la deklivo troviĝas la sabloŝtona statuo de **Sankta Bernardo el Clairvaux**, de nekonata baroka artisto. Ĝi datiĝas el la jaro 1706.

Mueleja Kolonaro

* Kategorio Mueleja Kolonaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.f4

Ben Nevis, la plej alta monto en Skotlando (1.344m)
En Skotlando, montoj kiuj altas je pli ol 3.000 futoj (914,4 metroj) estas nomataj **Munro**.

La nomo estas honora al Sir Hugh Munro (1856–1919), la unua listiginto de tiaj montoj, kies katalogo (*Munro's Tables* - la tabeloj de Munro) publikiĝis en 1891.

La aktuala listo enhavas 284 "munro"-ojn. La listo havas ankaŭ 227 pintojn kiuj, kvankam sufiĉe altaj por nomiĝi "munro"-oj, estas konsiderataj ne apartaj montoj, sed nur partoj de aliaj, pli altaj, montoj. Ne estas objektiva kriterio por decidi kio estas aparta monto, kvankam aliaj similaj listoj havas precizan kriterion ekzemple ke la monto atingu iun minimuman alton supre de la selo kiu konektas ĝin al iu pli alta monto.

Iuj havas hobion supreniri *ĉiujn* montojn listigitajn. Tamen, kvankam la plejmulto estas atingeblaj per ordinara marŝado, estas kelkaj en la listo kiuj bezonigas rokgrimpadon por atingi la supraĵon, do nur tiuj kun iom da grimpada sperto povas elgrimpi ĉiujn.
**Murado la 4-a** (naskiĝis la 26-an de junio 1612 – mortis la 9-an de februaro 1640) estis sultano de la Osmana imperio inter 1623 kaj 1640.

Murado surtroniĝis post puĉo en 1623; li estis longtempe sub direktado de la parencoj. Dum unuaj jaroj de lia regado, regis fakte lia patrino, Kösem Sultan. Murado liberiĝis en 1640 elsub la familia patronado. Tion li pruvis per tio, ke li senkapigis la grandveziron kaj transprenis la potencon. Li provis ĉesigi la koruptecon, kio kreskis enorme dum la regado de la pli fruaj sultanoj. Li eldonis leĝojn por ĉesigi la senbridan mon-elpagon (malpermesis konsumadon de vino, tabako, kafo, opio).

La regado de Murado estas konata militiste per milito kontraŭ la Persa imperio, kiam la turkoj okupis Azerbajĝanon kaj en 1638 ankaŭ Bagdadon. Murado persone gvidis la armeon en Mezopotamion akj elstaris per sia militista lerteco. 

Li mortis je cirozo aŭ podagro, en relative juna aĝo. 

* Murado la 4-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Murado la 4-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 398628
* GND: 118585797
* LCCN: n85355791
* VIAF: 265723661
* ISNI: 0000 0000 6678 2843
* SUDOC: 165880163
* BNF: 16945226t
* MBA: 3fb37725-a675-4b4c-86bc-b8f7d4f98177
* BNE: XX831185
 |
**András Laár** [andrAŝ lAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laár András** estas hungara aktoro, humuristo, komikisto komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto, orkestrestro, budhisma pastro.

András Laár naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1955 en Budapeŝto.

András Laár (kun gitaro)
Plej fama rolo de András Laár

Biografio
---------

András Laár komencis violonadi en aĝo 10, post jaroj li ŝanĝis la instrumenton al gitaro. Komence li lernis private, poste li estis memlernanto. En 1981 li aliĝis al ĵus fondita ŝlagrorkestro, iom poste ilia ŝlagro atingis la unuan lokon en televizia festivalo. En 1986 li jam estis videbla en malgranda teatro. Aliĝis al la spektaklo Róbert Dolák-Saly, iliaj komikaĵoj estis videblaj ofte ankaŭ en la Hungara Televizio. Tiutempe la ŝlagrorkestra muzikado ne ĉesis, nur maloftiĝis. En 1990 li akiris diplomon en budhisma seminario en Budapeŝto (li estis ankaŭ akceptata pastro), poste li instruis budhisman filozofion 3 jarojn en hu:A Tan Kapuja Buddhista Főiskola. En 2002 li travivis miraklan resaniĝon (kaŭzita de en:Spinal disc herniation, kiu dum minuto ĉesis pro konstantaj preĝadoj de jogistoj. Li fondis propran orkestron en 2016. Li ricevis premion en 2006. Li edziĝis dufoje kaj havas resume 4 filojn.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Budapeŝto, (2012, 2015)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

(Ĝenerale li estis kunkomponisto, ankaŭ tekstopoeto.)

* Bábu vagy (la plej granda sukceso)
* Bál az Operában
* Balatoni nyár
* Hó és Szél
* Varjúország

Elektitaj individuaj muzikalbumoj
---------------------------------

* Tündérzene (1997)
* Besenyő és a Költő (2007)
* Tündértantra 2 (2012)

Elektitaj libroj
----------------

* Laár pour l'art (Laár András művészeti gyümölcsöskertjének éretlen, érett, ütődött, zaftos és tápláló termései!) (2004, pli ampleksa en 2008)
* A Csőevő Duhajka meséi (fabelromano) (2005)
* 108 finomenális vegetáriánus recept á la Laár (kuirlibro) (2010)
* Laárma a köbön. Abszurdok versben, prózában, rajzban (poemoj, prozoj, desegnoj) (2011, 2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio András Laár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 656507
* LCCN: nb2005017379
* VIAF: 46281041
* ISNI: 0000 0000 7908 3988
* MBA: bf1c2527-a193-479d-bd65-ffe55b4b4c43
 |
Robert Knox ĉirkaŭ 1830
**Murdoj de Burke kaj Hare** estis la 17 murdoj de William Burke kaj William Hare en jaroj 1827 kaj 1828 en Edinburgh. Motivo de la murdistoj estis vendo de la kadavroj por anatomiaj celoj al *Edinburgh Medical College*. Ilia ĉefa aĉetanto estis la kuracisto Robert Knox.

Historia fono
-------------

En Britio ekzistis ĝis 1832 neniu leĝo pri prizorgo de anatomoj per kadavroj. Por la studada aŭ instrua celo, tiuj institutoj akiris kadavrojn el la griza zono, de tomboŝtelantoj, de krimuloj.

Antaŭhistorio
-------------

Post kiam mortis luanto de Hare kaj restis ŝuldo de 4 £. En novembro de 1827, tiel li vendis la kadavron kontraŭ 7 £ al Knox. Poste li elfosis pluajn freŝajn kadavrojn.

Murda serio
-----------

Ĉar ili ne povis kontentigi la bezonojn, ili komencis serian murdadon, kio daŭris 11 monatojn. La unuaj viktimoj estis luantoj de la pensio aŭ allogitaj, ebriaj homoj. Ili ricevis 10-15 £.

Kiam studentoj de Knox ekkonis viktimon, li tuj komencis obdukcion je la vango.

La murdistoj senvualiĝis, kiam tranokta geedza paro aŭdis luktosonojn kaj trovis sekvatage eĉ la kadavron. Dumvoje al la polico, McDougal kaj Margaret Hare volis subpagi ilin, sensukcese. Ili sukcese forigis la kadavron el la domo, sed dum la polica aŭskultado ili miksis la aferojn, agadojn. La polico - laŭ anonima sciigo - trovis kadavron de *Dochertie* en anatomiejo de Knox.

Ĉar la pruvoj estis ne tro konvinkaj, la skota ĉefjuĝisto proponis al Hare partan amnestio, se li parolas kontraŭ Burke. La atestoj de Hare kondukis al mortpuno de Burke en decembro de 1828. *Helen MacDougal* liberiĝis, Knox ne estis akuzita.

Plua sorto de la partoprenantoj
-------------------------------

Knox silentis pri la komerco kun Burke kaj Hare. Lia populareco malpliiĝis inter la studentoj kaj li ne sukcesis trovi alian laborlokon ene de la *Edinburgh Medical School*. Li ŝanĝis de la Londona Kankrohospitalo kaj mortis en 1862.

*Helen MacDougal* revenis en sian domon kaj apenaŭ evitis linĉadon. Ŝi fuĝis en Anglion, sed ŝia misfamo antaŭis ŝin. Ŝi elmigris en Aŭstralion kaj mortis tie en 1868. Margaret Hare same evitis sukcese la linĉadon kaj verŝajne revenis en Irlandon.

Politikaj konsekvencoj
----------------------

La murda serio prilumigis cirkonstancojn de la kuracista edukado, kaj kondukis fakte al ellaso de leĝo *Anatomy Act* de 1832. Tiu leĝo larĝigis la leĝajn eblecojn por akiri kadavrojn kaj tiel malhelpi l neleĝajn maĥinadojn.

Filmigo
-------

* *Crimes of Burke & Hare* (1948)
* *The Greed of William Hart*
* *Burke and Hare* (1971)
* *Dr. Jekyll and Sister Hyde*
* *The Doctor and the Devils* (1985)
* *The Meat Trade*

Literaturo (angle)
------------------

* N. Adams: *Scottish Bodysnatchers*. 2002, ISBN 1-899874-40-2
* B. Bailey: *Burke and Hare: The Year of the Ghouls*. 2002, ISBN 1-84018-575-9
* H. Douglas: *Burke and Hare*. 1973, ISBN 0-7091-3777-X
* O.D. Edwards: *Burke and Hare*. 1993 ISBN 1-873644-25-6
* H.P. MacDonald: *Human Remains: Episodes in Human Dissection*. 2005 ISBN 0-522-85157-6
* R. Richardson: *Death, Dissection and the Destitute*. 2001, ISBN 0-226-71240-0
**Murg** estas rivero en Kantono Turgovio en orienta Svislando. Ĝi havas longecon de 34,1 km kaj estas alfluanto de la rivero Turo, kiu siavice alfluas al Rejno.

Priskribo
---------

La fonto de Murg trovigaxas en alteco de proksimume 900 m s.m. en Mühlrüti sur la teritorio de la komunumo Mosnang (Kantono Sankt-Galo) nordokcidente de la monto Hörnli je 47° 22′ 39″ N 8° 57′ 00″ O﻿ / ﻿47.37750 °N, 8.95000 °O﻿ / 47.37750; 8.95000 (mapo)Koordinatoj: 47° 22′ 39″ N 8° 57′ 00″ O﻿ / ﻿47.37750 °N, 8.95000 °O﻿ / 47.37750; 8.95000 (mapo). La rivero fluas unue orienten por post unu kilometro turniĝi norden. Post 3 km ĝi forlasas la kantonon Sankt-Galo kaj fluas nun ĉiam norden ĝis ĝia alfluo al Turo tra Turgovio. En Fischingen ĝi unuiĝas kun ĝia okcidenta fontrivereto *Fischbach*, kiu fontas iomete pli sude en *Au*. En Matzingen alfluas al ĝi ĝia ĉefa alfluanto, la rivero Lauche. Ĝia alfluo al Turo troviĝas en Frauenfeld vidalvide de la vilaĝeto Warth.

La rivero estas inter fiŝkaptistoj konata pro siaj multnobraj rivertrutoj kaj ezokoj.

Komunumoj laŭlonge de la rivero Murg
------------------------------------

La komunumoj kaj urboj ĉe la bordo de Murg estas laŭvice: Mosnang, Fischingen TG, Sirnach, Münchwilen, Wängi, Stettfurt, Matzingen kaj Frauenfeld.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kaj geografiaj objektoj kun la nomo Murg

Ligiloj al aliaj vikimediaj projektoj
-------------------------------------

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo

- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Murg**
Eksteraj ligiloj
----------------

	* Hidrodatoj de rivero Murg en la retejo de la Svisa federacia oficejo por medio Arkivigite je 2007-06-13 per Archive.today
	* Migradrekomendo laŭlonge de Murg Arkivigite je 2011-01-23 per la retarkivo Wayback Machine
	* Disertacio de Werner Balderer pri la hidrologio de la Murgvalo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Mumpf (stacidomo). |



 **Mumpf** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1308 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La vilaĝo Mumpf situas ĉe la suda bordo de la rivero Rejno ĉe la piedo de la Argovia Tavolĵuraso. La orientan limon de la komunumo formas la rivereto *Fischingerbach*, kiu alfluas al Rejno. La areo de la komunumo mezuras 3,13 km², de kiuj 1,39 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,68 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 500 m s.m. ĉe la marĝeno de la altebenaĵo *Chriesiberg*, la plej malalta punkto je 280 m s.m. ĉe la bordo de la Rejno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mumpf limas en nordo aliflanke de la rivero Rejno al la germana urbo Bad Säckingen, en oriento al Stein, en sudoriento al Obermumpf, en sudokcidento al Zuzgen, en okcidento al Zeiningen, kaj en nordokcidento al Wallbach.

Trafiko
-------

Mumpf disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Frick kaj Zuriko respektive al Laufenburg, kiu estas servata de la regiona trajnliono S1 de la bazela regiontrafikreto.

La komunumo disponas ankaŭ pri aliro al la nacia aŭtoŝoseo A3 de Bazelo tra Zuriko al Koiro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mumpf datiĝas el la jaro 1218 kiel *Mumpher*.

En la jaro 1991 en Mumpf estis elfolsita la restaĵoj de fortikita setlejo el la neolitiko. Sub la hotelo Anker estis trovitaj la muroj de romia etkastelo.

La vilaĝo, kiu nomiĝis ĝis la jaro 1803 *Niedermumpf* en mezepoko estis homburga servuto kaj poste habsburga kiel parto de la voktdistrikto Bad Säckingen. En la jaro 1797 la regiono estis konkerita de francaj trupoj. Post mallonga franca regado, ĝi kun la tuta Frick-Valo fariĝis en 1802 parto de la Helveta Respubliko kaj en 1803 de la nova Kantono Argovio.

Famuloj
-------

* Élisabeth Rachel Félix

Vidu ankaŭ
----------

* Mumpf (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mumpf
* Gerhard Trottmann: *Mumpfer Heimatkunde,* 2014, 172 p. A4, ISBN 978-3-033-04831-7
* Gerhard Trottmann: *800 Jahre Mumpf*. Dokumentation zur Jubiläumsausstellung 2018 „Die alten Mumpfer kommen", 132 p. A4, ISBN 978-3-033-06948-0
* Mumpf en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Mumpf**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Muri |

Pri la komunumo
---------------

**Muri** estas komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 6778 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Muri situas ĉe la supra fino de la valo de la rivero Bünz, kies fonto troviĝas sur ĝia tereno. La komunumo konsistas el tri partoj, kiuj situas ĉirkaŭ la monaĥejo, nome Wey, Langdorf kaj Egg, kaj diversaj etaj setlejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Muri limas en nordokcidento al Boswil, en nordoriento al Aristau, en oriento al Merenschwand, en sudoriento al Benzenschwil, en sudo al Beinwil, en sudokcidento al Geltwil, kaj en okcidento al Buttwil.

Trafiko
-------

Muri situas ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Araŭo tra Rotkreuz al Zugo. Krome ekzistas ek de Muri diversaj poŝtaŭtolinioj ekzemple al Zuriko kaj Affoltern ĉe Albis.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Muri datiĝas el la jaro 924 kiel *Murahe*. En la jaro 1027 fondiĝis la Monaĥejo Muri. La komunumo fariĝis en la jaro 1798 distriktĉefloko en la helveta Kantono Baden, kaj konservis tiun-ĉi funkcion, kiam la distrikto integriĝis en la jaro 1803 al la nova Kantono Argovio.

Famuloj
-------

* Áron Balázs, hungara aktoro naskiĝis en Muri.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Muri
* Muri AG (stacidomo)
* Distrikto Muri

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muri AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Muri** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Muri
* Muri en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Muri |
| --- |
| Abtwil • Aristau • Auw • Beinwil (Freiamt) • Besenbüren • Bettwil • Boswil • Bünzen • Buttwil • Dietwil • Geltwil • Kallern • Merenschwand (Benzenschwil) • Mühlau • Muri • Oberrüti • Rottenschwil • Sins • Waltenschwil |  |

 |
**Murony** (muronj) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Békés (urbo). La slava vorto signifas formikejo.

* Areo: 36 km²
* Loĝantaro: 1470
* Poŝtkodo: 5672
* Telefonprefikso: 66

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj (la ĉefvojo preteriras), laŭ fervojo Budapeŝto-Békéscsaba. La komunumo troviĝas inter urboj Békéscsaba, Mezőberény kaj Békés.

La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, kuprepoko, de skitoj, keltoj, sarmatoj. La unua mencio devenis el 1295. Apude troviĝis terfortikaĵo. La loĝantaro rifuĝis, kiam la turkoj alvenis. La kampoj longe apartenis al urbo Békés. En 1861 kapelo omaĝe al Sankta Anna, en 1932 lernejo, en 2002 preĝejo konstruiĝis. Ĝis 1950 la loko apartenis al Békés, havanta la nomon *Békésföldvár* (=terfortikaĵo Békés), poste ĝi memstariĝis laŭ nomo *Murony*. Dum la socialismo ŝtata bieno, krome kolĥozoj pri Konstitucio kaj Rákóczi funkciis. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Ne menciitaj vilaĝservoj estas lernejo, poŝto, kuracejo.
Parto de la murpentraĵa serio.
Plastikoj gajaj ĉirkaŭ la fontanto, kiuj estis forigitaj post 1990.
La **Murpentraĵego Rieth** estas surmura bildaro alto je 6 m kaj longa je 102 m en la erfurta urboparto Rieth, parto de Erfurt-Nord. Ĝi nombriĝas al la plej grandaj de sia speco en tuta Eŭropo.

Historio
--------

La pentristo kaj grafikisto Erich Enge (adepto de Kurt Bunge) komisiitis en 1976 pentri en la moderna kaj tiutempe ĵus finkreita loĝkvartalo en la nordo de la urbo bildan ciklon pri la temo: "Venko de amo super la malhelo". La enhavo estas politika kaj temas pri la Oktobra Revolucio kaj ĝiaj konsekvencoj.

Bazo estu la klopodo de Karl Marx, ke "ideo fariĝos materiala forto, se ĝi entuziasmigas la popolamasojn". Komenciĝas la bildoserio per laboristo ĉenita, kiu aŭdas la pafadon de la kirasŝipo "Aurora" en Petrogrado, do la kvazaŭa starto de la mondrevolucio. Sur la restantaj scenoj videblas la venko de amo reprezentanta alegorie la celitan venkon de socialismo. La plej realista parto sendube estas la prezento de senvesta paro de virino kaj viro kisantaj unu la alian: ŝi estas blonda lokanulino, li viro de suda origino. Eble estis tio ankaŭ alludo al post 1990 malaperinta apuda "Fontano de la amikeco inter la popoloj".

Graveco
-------

La arta ensemblo estas monumentprotektita kaj impresas ankaŭ per sia dimensio. Ĝi estas firme ligita al la dum la 1970-aj jaroj novkreita Rieth-urbokvartalo, en kunteksto kun la ofte proklamita "unueco inter la politikoj ekonomia kaj sociala". Ĉar tiu nur ŝajna antagonisma kontraŭdiro solviĝu dum la epoko de registrarestrado de Erich Honecker. Kiel estas precizigite en la oficiala priskribo de la protektota artaĵo: ĝi estus "gravega esprimilo de sia tempo".

Malgraŭ la oficiale atestita graveco, jam plurparte rimarkeblas etaj damaĝoj sur la bildoserio. Deplorendas krome la malkonstruo de la bunta figurgrupo de diversnaciaj homoj ĉirkaŭ la fontano, kiu aspektas nun tre sobra kaj nuda kaj perdas sian rolon de interpopola pacigilsimbolo. Kie ĝis 2008 estis naĝhalo troviĝas nun aĉethalo. La ambulatorio ankoraŭ funkcias dume la biblioteko malaperis. Menciindas ankaŭ la butikumtrapasejo *Vilnius*.

* Kategorio Murpentraĵego Rieth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

| La voĉo de M. Manarov |
| --- |
| [[:Image:Musa Manarov voice.oga|]] |
|  |
| El intervjuo de 2011 |
| 

---

 |

 |
| *Ĉu problemoj aŭdigi ĉi tiun dosieron? Vidu helpon.* |

**Musa Ĥiramoviĉ Manarov** (naskiĝis la 22-an de marto 1951 en Bakuo) estas sovetia kosmonaŭto, emerita kolonelo, Heroo de Soveta Unio (1988).

Biografio
---------

Laŭ nacieco lako. Li finis ok-jaran lernejon en Ĥarkov (Ukraina SSR). Finis mezlernejon en la urbo Alatir (Ĉuvaŝio). En 1974 li diplomiĝis ĉe la Moskva aviado-Instituto (fakultato de radioelektroniko de aviadilo).

En 1974—1978 li laboris kiel inĝeniero ĉe NPO Energiya; partoprenis en la kampaj testoj de diversaj kosmoŝipoj, partoprenis trejnadon de operaciantoj.

En 1978—1992 — kosmonaŭto. Li plenumis du kosmajn flugojn. En 1979—1982 li pasis trejnadon en la kosmonaŭta grupo laŭ la programo „Buran".

Loĝas en Moskvo. Ekde 1995 — Direktoro de akcia kompanio „Apartigitaj integraj retoj" («Выделенные интегральные сети»).

Manarov elektiĝis deputito de la Ŝtata Dumao de la Rusia Federacio por la kvina kunvoko (2007-2011), de la frakcio „Unueca Rusio".

Notoj
-----

1. ↑  Герой Советского Союза Манаров Муса Хираманович.

Ligiloj
-------

* Musa Manarov. Kosma enciklopedio ASTROnote (en la rusa).
* Kosmonaŭto Musa Manarov. Video fare de Roskosmos.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585608
 |
Japanio havas tri nivelojn de administracio: registara, prefektuja kaj **municipa**. La lando estas dividita en 47 prefektujojn. Ĉiuj prefektujoj konsistas el multaj municipoj.
En Japanio troviĝas kvar tipoj de municipoj : urboj, urbetoj, vilaĝoj kaj specialaj kvartaloj (nur en Tokia Metropolo). En Japanio, oni nomas la municipan sistemon *Shichōson*(Hepburn-Transskribo) (Kanji: 市町村 [ŝiĉōson]), aŭ *Shikuchōson* (Hepburn) (Kanji: 市区町村 [ŝikuĉōson]) inklude kvartalojn(-ku).

Municipoj
---------

* urbo 市
* urbeto 町
* vilaĝo 村

* speciala kvartalo 特別区

Ne-municipoj
------------

Oni uzas la saman kanji signifantan urbon 町 ankaŭ por adresoj de sekcioj de urba areo.

* subprefektujoj estas branĉaj oficejoj de la prefektujoj kaj ne municipoj mem.
* distriktoj estas ne nuntempaj municipoj sed nomo de grupoj de urbetoj kaj vilaĝoj.
* provincoj estas ne nuntempaj municipoj sed (plimultoj da) nomoj de geografiaj regionoj similas al prefektujoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Japanio
* Loka Aŭtonoma Juro

* Kategorio Municipoj de Japanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
montara bieno de Seres en San Martin de Tor en Sudtirolo en alteco de 1.605 m
montara bieno en Alpbach - Tirolo
**Montara agrikulturisto** aŭ **montara kampulo** estas terkultivisto en montaro. La montara agrikultura entrepreno estas ofte malfacile prilaborebla, ĉar la deklivoj malebligas aŭ malfaciligas la uzon de teknikaj maŝinoj. Estas pli malfacile ol en ebena tereno perlabori la kampojn kaj paŝtejojn. Krome pro ekstremaj klimataj kondiĉoj la kampoj aŭ paŝtejoj estas ofte malfacile atingeblaj.

Priskribo
---------

la masto de malnova telfero al alpopaŝtejo sur de la Flimserstein, fone la du mastoj de la nova telfero.
mastrumadoi de deklivo sur alteco de 3.900 m super marnivelo en la provinco Tarma, peruaj Andoj
Al la tipaj nemoveblaĵoj de **montara terkultivisto** apartenas montara bieno kaj depende de la situo unu aŭ pluraj alpopaŝtejoj, kiuj nur estas uzataj en somero por paŝti la gregon. Necesas dufoje bestpelado. La pelado supren al la alpopaŝtejo en printempo kaj la pelado malsupren al la stalo en aŭtuno. La eŭropaj montaranoj plej ofte havas kaprojn, ŝafojn kaj bovojn. Tipaj produktoj estas butero, fromaĝo kaj bovaĵo. Apud la direkta surmerkado de agrikulturaj produktoj, la turismo (libertempo sur la bieno) ludas gravan rolon por enspezi monon. 

mastrumado de monta herbejo per speciala traktoro por falĉado

Vidu ankaŭ
----------

* Montara paŝtisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montara agrikulturisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Österreichische Bundesanstalt für Bergbauernfragen
* Schweizerischer Alpwirtschaftlicher Verein
* Elisabeth Lichtenberger: Das Bergbauernproblem in den österreichischen Alpen Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine (engl.)
**Montara budo** (germane: *Bergbauden*) estas tipo de montara kabano, kiu aperas plejparte en Gigantmontaro. Devene temis pri ŝirmaj montaraj loĝlokoj por paŝtistoj de brutaro. Kutime temis pri konstruaĵoj konstruitaj el metitaj unu sur la alia traboj kun ŝinda tegmento kun du ĉambroj kaj stalo. Somere ili servis kiel loĝlokoj por paŝtistoj kaj lignohakistoj.

Ĉirkaŭ la jaro 1850 ili komencis esti interesaj ankaŭ por montara turismo. Ĉirkaŭ fine de la 19-a jarcento jam multaj servis kiel hosteloj por turistoj kaj pro tiu celo ili estis disvastigataj, por ke ili povu gastigi kaj loĝigi kreskantan kvanton de gastoj. Samtempe ankaŭ estiĝadis tute novaj montaraj budoj.

Multaj historiaj budoj devis esti post la jaro 1990 pro kialo de averia stato fermitaj kaj detruitaj. Aliaj estis renovigitaj, akomodigitaj al la nova epoko kaj denove malfermitaj.

En Polllando la montaraj budoj estas markataj kiel *Schronisko turystyczne*.

Ekzemploj
---------

Špindlerova bouda en la jaro 2007
Luční bouda en la jaro 2007
Bártlova bouda en la jaro 2012
Hamplova bouda en la jaro 2006
Budo de princo Georgo sur bildkarto sendita en la jaro 1921

Ĉeĥio
-----

Gigantmontaro:

* Labská bouda
* Luční bouda
* Martinova bouda
* Špindlerova bouda
* Vosecká bouda
* Výrovka
* Vrbatova bouda
* Česká bouda sur Sněžka
* Petrova bouda
* Rennerova bouda

Jizera montaro:

* Bártlova bouda

Pollando
--------

Gigantmontaro:

* Schronisko Dom Śląski
* Schronisko Odrodzenie
* Schronisko na Szrenicy
* Malnova silezia budo (Schronisko pod Łabskim Szczytem)
* Nova silezia budo (Schronisko na Hali Szrenickiej)
* Bouda u Sněžných jam
* Hamplova bouda
* Bouda u Małeho Stawu
* Slezská bouda sur Sněžka
* Bouda prince Jindřicha

Jizera montaro:

* Schronisko Na Stogu Izerskim

Germanio
--------

Supra Luzacio:

* Hochwald-Baude en Žitavské hory sur Hvozd
* Töpfer-Baude en Žitavské hory sur Töpfer
* Kottmar-Bergbaude en Šluknovská pahorkatina sur Kottmar
* Keulenberg-Baude ĉe urbo Pulsnitz

Ercmontaro:

* Geisingberg-Baude sur Geisingberg
* Bergbaude Kohlhaukuppe sur Kohlhaukuppe
Blato kun muskardino kaŭzita de *M. anisopliae*.
**Muskardino** estas malsano de insektoj. Ĝi estas kaŭzita de multaj specoj de insektopatogenaj fungoj. Oni scias, ke multaj muskardinoj suferigas silkoraŭpojn. Muskardino estas nomata ankaŭ **kalcino**.

Studante muskardinon en silkoraŭpoj en la 19-a jarcento, Agostino Bassi trovis, ke la kaŭza agento estas fungo. Tiu estis la unua pruvo de la *mikroba teorio de malsano*, la unua fojo en kiu mikroorganismo estis rekonata kiel animala patogeno.

Estas multaj tipoj de muskardino. Ili estas ofte nomitaj laŭ la koloro de konidia tavolo kiun ĉiu fungo lasas sur sia gastiganto. Tial estas nigra, bruna, herboverda, griza, verda, oranĝa, ruĝa, blanka, flava kaj flavruĝa muskardinoj

Vidu ankaŭ
----------

* Molaĉeco
* Pebrino

Notoj
-----

1. ↑  PIV en NPIV Alirita la 30an de Januaro 2022.
2. 1 2  Singh, T. *Principles And Techniques Of Silkworm Seed Production*. Discovery Publishing House. 2004. p. 277.
3. ↑  Lu, Y. *Silkworm Diseases*. FAO. 1991. p. 37.
4. ↑  Mahr, S. Know Your Friends: The Entomopathogen *Beauveria bassiana*. Arkivigite je 2019-11-28 per la retarkivo Wayback Machine *Midwest Biological Control News* Oktobro, 1997. Volume IV, Number 10.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754267
 |
La **montarlago sen alfluanto** aŭ **glaĉerlago** estas tiu dolĉakva natura lago en montaro, kiu estis elfosita per movo de glaĉero. Plej ofte la moreno konstruis naturan digon.

Montarlago sen alfluanto

Etimologio
----------

La lingvoj plej ofte uzas la originan vorton "tjörn" laŭ la origina vorto en malnovnordlanda lingvo. La pola kaj hungara lingvoj uzas la nocion **marokulo,** ĉar koloro de la lageto fakte similas al la maro. Fakte la nomdonanta pola lago ricevis sian nomon de la apuda montopinto.

Priskribo
---------

Dum la holoceno depost retiriĝo de la gleĉeroj en la elfositaj kavaĵoj la restinta glacio akviĝis pro la pli milda vetero. Dum jarmiloj la akvo restis en ekvilibro. La lageto havis nek enfluantojn, nek elfluantojn, dum la precipitaĵoj kompensis la vaporiĝon.

"Marokulo" en Pollando
Nuntempe tiuj lagetoj estas valoraj turistaj celoj pro la netuŝita naturo. Ili troviĝas ekzemple en Kumbrio, Alpoj, Karpatoj, eĉ en Usono.

Fontoj
------

* WikiTrans

* Montarlago sen alfluanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Montarlago sen alfluanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo pri Montaro Kőszeg
**Montaro Kőszeg,** hungare *Kőszegi-hegység,* germane *Günser Gebirge* aŭ *Günser Bergland* estas malgranda mezmontaro inter Hungario kaj Aŭstrio. La limoj en Hungario estas certaj, sed en Aŭstrio inter tiu montaro kaj Alpoj estas alia montaro, tial la limoj estas dubaj. Kelkaj aparte traktas tiun montaron kiel hungara kaj aŭstra partoj.

Situo de Montaro Kőszeg en Hungario, sed la montaro daŭriĝas ankaŭ en Aŭstrio

Historio
--------

Ĉe la montaro ofte loĝois diversaj triboj jam dum la pratempoj. Ili postlasis signifajn ilojn. Post la mezepoko la turkoj ne povis trairi la montaron, nur unufoje okazis sieĝo en Kőszeg. Post Traktato de Trianon la novaj landlimoj distranĉis la montaron, eĉ la plej alta pinto iĝis limo inter Aŭstrio kaj Hungario. Dum la socialismo ankaŭ tie kreis la fifaman feran kurtenon, tial la hungara parto preskaŭ ne estis vizitata, eĉ la plej grava turisma vojeto finiĝis tiam pli frue.

Elvidejo sur la plej alta punkto

Geografio
---------

La plej alta montopinto estas „Írott-kő" 882 m-ojn alta, samtempe la plej alta punkto de Transdanubio. La montaro estas grandparte kovrita per arbaroj.

Komunumoj
---------

En la montaro mem nur kelkaj komunumoj estis fonditaj. En la hungara flanko troviĝas Bozsok, Cák, Kőszegszerdahely kaj Velem. En la aŭstra flanko troviĝas: Mannersdorf an der Rabnitz, Lockenhaus, Unterkohlstätten, Stadtschlaining, Weiden bei Rechnitz, Markt Neuhodis kaj Rechnitz.

Fontoj
------

Montaro Kőszeg ĉe Kőszeg
* Arkivigite je 2005-02-07 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* mapo Arkivigite je 2014-07-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Montaro Saraŭat**, *Sarawat* aŭ *Sarat* (en araba: ﺟﺒﺎﻝ السروات, Jibāl al-Sarāt) estas montaro kiu estas paralela al la okcidenta marbordo de la Araba Duoninsulo kaj estas unu de la plej elstaraj geografiaj trajtoj de tiu mondoregiono. La montoj Saraŭat trairas tra Sauda Arabio kaj Jemeno, el la landlimo de Jordanio norde ĝis la golfo de Adeno en la sudo. La norda duono de la montaro, konata kiel Sarat al-Hiĝaz, rare estas 2100 m, dum en la centra kaj suda partoj (Sarat 'Asir kaj Sarat al-Jemen, respektive) povas atingi altaĵojn de pli ol 3300 m. La plej alta montopinto estas Ĝabal an Nabi Ŝu'ajb, en Jemeno, kun 3666 m de alto.

Tiu montaro estas la plej granda en la Araba Duoninsulo. Tiuj montoj estas ĉefe rokecaj kaj, diference de la Atlasa Montaro en Maroko, kelkaj povas enhavi plantojn. Multaj el la montopintoj estas tre malgrandaj kaj neregulaj, sed kelkaj estas pli malkrutaj pro la ekspono al la klimat-rigoro. 

* Koordinatoj 18°16′02″N 42°22′05″E

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741255
 |
Panoramo al la montaro ĉe Nadap
La **Montaro Velence** hungare ’’Velencei-hegység’’ estas tre malgranda montaro en Hungario, en Transdanubio (en departemento Fejér laŭ norda bordo de Velence (lago). Ĝi estas kvazaŭ montetaro, sed ankaŭ origine hungare ĝi estas montaro.

Situo de Montaro Velence en Transdanubio

Bazaj informoj
--------------

* areo: 80 km²
* Plej alta punkto estas Meleg-hegy (\_Monto varma) 352 m-
* geologio: iama vulkanaĵo, precipe granito

Priskribo
---------

Estis tempo, kiam oni minadis en la montaro ŝtonojn kaj ercojn, sed ankaŭ tiam tio estis sensignifa. Tiu montareto estas unika en la lando laŭ geologia vidpunkto, tial ĝi estas ŝatata renbkontejo de geologoj. Ankaŭ turistoj ofte vizitas ĝin. Ĉe vilaĝo Nadap situas la ĉefa nivela punkto de Hungario. Aliaj menciindaj vilaĝoj estas Pákozd kaj Sukoró.

En la montareto 2 fontoj, arboreto kaj multe da kavoj ne longaj estas videblaj. Parte herboj, parte arboj (plej ofte kverkoj) kovras la montareton. Ĉe la sudaj deklivoj foje-foje oni kultivas vitojn.

Fontoj
------

* 
* Arkivigite je 2008-06-13 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Montaro Velence en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Montaro Verĥojanska** (ruse *Верхоянский хребет*; Verĥojanskij ĥrebet), estas montaro pli ol 1200 km longa en la nordo de Azia Rusio, ambaŭflanke de la Arkta Cirklo kaj, en la centro de Orienta Siberio.

Administracie, ĝi apartenas al Jakutio de la Rusia Federacio.

Tiu masivo formas grandan arkon de 1200 km inter la riveroj Leno kaj Aldano, okcidente, kaj Jana, oriente. En la montaro elfluas multaj riveroj: en la orienta deklivaro, Sartang, Durgalaĉ, Jana, Bitantaj kaj Omoloj; en la okcidenta deklivaro, riveroj malpli longaj kiuj enfluas preskaŭ ĉiuj al Leno kaj Aldano.

La plej elstara pinto estas sude ĝis 2389 m.​ La plej grava loko de la regiono estas Verĥojansk, borde de la rivero Jana, kiu en 2017 havis 1307 loĝantojn. 

La registritaj temperaturoj plej malaltaj en lokoj kutime loĝataj estis registritaj en tiu regiono, kiu restas ĝenerale ŝirmita sub profunda tavolo de neĝo la plej parto de la jaro. Dum la lasta glaciepoko la montaro havis etendajn glaĉerojn. La pejzaĝo en somero estas tipa de la alpaj montoj. En la regiono estas kuŝejoj de karbo, arĝento, plumbo kaj zinko.

* Koordinatoj 67°N 129°E

Notoj
-----

1. ↑   Aliaj fontoj mencias 2 480 m, kiel la artikolo de la Wikipedia en angla lingvo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741248
* GND: 7569859-6
* VIAF: 243222416
* NKC: ge398842
 |
**Montay** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 339 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Blazono de Montay.

Geografio
---------

Montay situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksima al Avesnois : ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.

Montay etendiĝas sur 5,51 km².

Historio
--------

La vilaĝo spertis du tre malfacilajn batalojn dum la Unua mondmilito, unue en aŭgusto 1914 kaj due en novembro 1918. Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Pierre Leblon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Vidindaĵoj
----------

La preĝejo, dediĉita al Johano la Baptisto, entenas kesteton kun relikvoj de la sanktulo. Videblas tombŝtono, kiu devenas de sarkofago de la 8-a jarcento.

Administrado
------------

Montay apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Le Cateau-Cambrésis
Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
Akvorezervejo de Riaño kaj Nova Riaño.
Vilaĝo kaj valo Riaño, antaŭ la inundo de la valo kaj la detruo de ĉiuj domoj el la vilaĝo.
**Montaña de Riaño** [monTAnja deRJAnjo] (aŭ Orienta Montaro) estas komarko en nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio.​ Ĝi etendiĝas tra 241 759 ha kaj estas dividita en 23 municipaj teritorioj kaj foje la limaj konsideroj ne koincidas depende de la fontoj. Temas pri montara areo, kiel sugestas ties nomo. Ĝi limas norde kun Asturio kaj estas konektita kun Asturio kaj Kantabrio tra la montopasejoj San Isidro kaj San Glorio. Elstaras la riveroj Curueño, Valdeón, Cea, Porma kaj Esla, krom la akvorezervejoj de Porma kaj Riaño. La akvobaraĵo de tiu lasta esti konstruita el la 1960-aj jaroj, sed konstruado estis haltigita en la 1970-aj jaroj, tamen reprenita en la 1980-aj jaroj, kiam socialistoj akcelis la finigon por eviti la malpermeson fare de la bruselaj instancoj. Ĝi neniam estis inaŭgurita. La akvorezervejo inundis naŭ vilaĝojn inter kiuj Riaño mem.

Cistierna estas la plej loĝata vilaĝo.

Municipoj
---------


| Municipo | Areo (km²) | Municipo | Areo (km²) |
| --- | --- | --- | --- |
| Acebedo | 50,18 | Prioro | 48,98 |
| Boca de Huérgano | 291,84 | Puebla de Lillo | 171,4 |
| Boñar | 180,62 | Reyero | 26,2 |
| Burón | 157,71 | Riaño | 97,63 |
| Cármenes | 154,22 | Sabero | 24,94 |
| Cistierna | 97,61 | Valdelugueros | 143,47 |
| Crémenes | 153,12 | Valdepiélago | 56,81 |
| La Ercina | 105,02 | Valderrueda | 160,78 |
| Maraña | 33,57 | La Vecilla | 44,29 |
| Matallana de Torío | 73,45 | Vegacervera | 34,89 |
| Oseja de Sajambre | 73,31 | Vegaquemada | 72,95 |
| Posada de Valdeón | 164,6 |  |

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Bibliografio
------------

* Fernández González, Jesús (2013). Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente, eld. Caracterización de las comarcas agrarias de España 29.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montaña de Riaño en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Diputación de León Arkivigite je 2020-11-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala Turismejo de la Provinco de Leono
* Oficiala Turismejo de la Urbo de Leono kun retkameraoj Arkivigite je 2012-05-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760182
 |