recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alois SCHERTZINGER** (\* naskiĝinta la 13-an de julio 1787 en Gütenbach, mortinta la 24-an de februaro 1864 en Sarata/Buĝak) estis germana horloĝisto, kapelmajstro kaj kunfondinto de la germana setlejo Sarata en Besarabio.

Vivo
----

Post trejniĝo horloĝista Schertzinger elmigris en la aĝo de 17 jaroj al Sankt-Peterburgo kie li distingitis pro elstaraj konoj kaj taksitis lerta majstro. Li ankaŭ bonege ludis violonon kaj partoprenis kelkajn koncertojn. Pro tia talento li intertempe estis kapelmajstro ĉe la kortego de caro Aleksandro la 1-a.

En Sankt-Peterburgo li renkontis la predikiston kaj karisman katolikan pastron Ignaz Lindl kun kiu li amikiĝis. Kiam Lindl decidis iri suden por fondi en Novorusio komunumon de germanaj elmigremuloj Schertzinger estis de akompano. Schertzinger eĉ faris konkretajn vilaĝajn aranĝplanojn kiuj efektiviĝis en 1822. Konante la rusan lingvon kaj havante bonajn organizadspertojn pri havigo de konstrumaterialoj li estis gravega por la tuta eksperimento. En la 27.8.1822 li nuptis la el  Langenbrücken devenantan Marianna Schäfer (1805-1888) kun kiu li havis tri infanojn.

Schertzinger estis por pli 19 jaroj asistanto de Gottlieb Veygel, urbestro de Sarata kaj ofte komisiito de la komunumo ĉe la landa tribunalo je Akkerman. Malgraŭ publika estimiĝo komunumfondo-meritoj li retiriĝis trista pro ofendiĝo.

Honoroj
-------

La rusa caro aljuĝis al li arĝentan medalon kiun nur malmultaj besarabigermanoj ricevis.

Literaturo
----------

* Christian Fieß: *Heimatbuch Sarata: 1822-1940*, Mühlacker, 1979 (memeldono)

Notoj
-----

1. ↑  Sächsisches Staatsarchiv, Staatsarchiv Leipzig, 21962 Familiengeschichtliche Sammlungen des Reichssippenamtes, Kirchenbücher, Nr. KB Bessarabien 3527, 6/1864
2. ↑  Sächsisches Staatsarchiv, Staatsarchiv Leipzig, 21962 Familiengeschichtliche Sammlungen des Reichssippenamtes, Kirchenbücher, Nr. KB Bessarabien 3506, 3/1822
**Alois Brunner** (8-a de aprilo 1912 en Nádkút, tiama Hungario nuna Aŭstrio, raportoj pri lia morto estas kontestitaj) estis aŭstra naziisma militkrimulo. Brunner estis asistanto de Adolf Eichmann, kaj Eichmann nomis Brunner sian „plej bonan viron". Kiel komandanto de la koncentrejo de Drancy apud Parizo de junio 1943 ĝis aŭgusto 1944, Alois Brunner respondecis por sendado de proksimume 140,000 eŭropaj judoj al la gasĉambroj. Preskaŭ 24,000 el ili estis deportitaj el la koncentrejo de Drancy.

1954 Brunner estis kondamnita *en foresto* en Francio al vivprizono pro krimoj kontraŭ la homaro. En 1961 kaj en 1980, Brunner perdis okulon kaj la fingrojn de sia maldekstra mano, respektive, kiel rezulto de leterbomboj senditaj al li fare de Mossad.

En 2003 The Guardian priskribis lin kiel „la plej altrangan nazian fuĝanton de la mondo supozeble ankoraŭ vivanta."

Brunner laste estis raportita kiel vivanta ankoraŭ en Sirio, kie la registaro ĝis nun malakceptis internaciajn klopodojn lokigi aŭ ekkapti lin.

Referencoj
----------

1. ↑  *NS-Verbrecher Brunner starb 2001 in Syrien.* En: *tagesschau.de*, 11. Januar 2017.
2. ↑  *Österreichischer Nationalsozialist Brunner offenbar 2009 gestorben.* En: *Der Standard*, 30. November 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 360989
* GND: 119018233
* LCCN: n2004030461
* VIAF: 65859766 67266666, 65859766
* ISNI: 0000 0001 1663 3636
* SUDOC: 030392187
* BNF: 12181568h
 |
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Kimle (Hungario).

Historio
--------

En la pli frue nomata *Horvátkimle* estis konstruita gotika kirko en la 13-a jarcento. La patrono jam tiam estis Sankta Mikaelo. La unua mencio okazis en 1332. La turkoj detruis ĝin en 1594. La katolika grupo estis refondita en 1693. La kirko estis rekonstruita en 1780 jam laŭ baroko, nur restis kelkaj partoj el la absido. La orgeno estis kreita en 1923, trakonstruita en 1965.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en malgranda parko laŭ vojo, sed proksime estas monumento pri la loka kroata pastro hr:Mate Meršić Miloradić farita en 1933. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turopinto estas svelta piramido. La navo finiĝas en plurlatera absido kaj ankaŭ granda brikoforma sakristio aliĝas al la sakristio.

Aleo
----

Inter la preĝejo kaj tombejo estis plantita vico de arboj en 1932 memore al la viktimoj dum la 1-a mondmilito. En la sekva jaro oni kreis kalvariajn staciojn inter la arbojn.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En matematiko, **duona ripeto** de apliko de funkcio aŭ **funkcia kvadrata radiko** estas kvadrata radiko de funkcio kun respekto al la operacio de funkcia komponaĵo. Tiel, funkcia kvadrata radiko de funkcio *g* estas funkcio *f* tia ke *f(f(x)) = g(x)* por ĉiu *x*. Ekzemple, *f(x) = 3x2* estas funkcia kvadrata radiko de *g(x) = 27x4*.

Unu skribmaniero por tio ke *f* estas funkcia kvadrata radiko de *g* estas *f = g1/2*.

Historio
--------

La funkcia kvadrata radiko de la eksponenta funkcio estis studita de Hellmuth Kneser en 1950.

La solvaĵoj de *f(f(x)) = x* estis unue studitaj de Charles Babbage en 1815 kaj ĉi tiu ekvacio estas nomata kiel funkcia ekvacio de Babbage.

Vidu ankaŭ
----------

* Frakcia kalkulo
* Funkcia komponaĵo

Referencoj
----------

1. ↑  
Hellmuth Kneser  (1950). Reelle analytische Lösungen der Gleichung *Φ*(*Φ*(*x*)) = *e**x* und verwandter Funktionalgleichungen. Journal fur die reine und angewandte Mathematik **187** 56–67.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Alois Kuperion** (naskiĝinta la 20-an de julio 1891, mortinta la 17-an de januaro 1966) estis sudtirola pentristo.

Biografio
---------

Alois Kuperion naskiĝis en 1891 en la malgranda vilaĝo Tarsch en komunumo de Latsch en suda Tirolo tiam parto de Aŭstrio-Hungario. Li estis la ununura filo de etkamparano. Kiel infano li ofte estis ĉe lia onklo, kiu estis pastro en la Valo Passeier. Poste li vizitis agrikulturan lernejon, kie li lernis desegni plantojn. Tio ege plaĉis al li kaj li komencis ankaŭ pentri. Dum sia junaĝo li iris piede al Florenco, Romo kaj Genuo kie li povis admiri la famajn verkojn de pentrarto. Li partoprenis al unua mondmilito kiel Kaiserjäger kaj sekve loĝis en Aŭstrio dum deko da jaroj.

Pentrarto estis por li la plej grava vivenhavo. Post la dua mondmilito li loĝis en eta loĝejo en Kastellbell en Venosta Valo, de kie li iris plejparte piede, al Merano, Bolzano kaj eĉ al la Bienalo de Venecio.

Lia loĝejo en subtegmento estis tre malgranda kaj dum la vintro ege malvarma. Ĉar li povis pagi nur per siaj pentraĵoj li estis nomata "almozanta pentristo" (*Lottermoler*). Ek de 1957 li loĝis en Merano kie li renkontis kelkajn "amikojn de la arto" kiuj helpis lin iamaniere supervivi.

Ekspozicioj
-----------

"Kuperion - Pentri estas mia vivenhavo" ekspozicio pri la verkaro de Kuperion ĉe *Kunst Meran* 04.10.2015-10.01.2016
En 1961 estis okazigita la unua ekspozicio kun liaj verkoj kaj li povis pagi siajn ŝuldojn en drinkejo. Li ankaŭ ricevis loĝlokon en urba maljunulejo kie li mortis en 1966. La ekspozicio kun liaj verkoj estis montrata ankaŭ en Lugano, Florenco kaj Romo kie lia arto estis tre aprecita. Nuntempe strato en Merano estas nomataj laŭ la nomo de Kuperion.

En oktobro 2015 la kultura oficejo de la urbo Merano kune kun la artasocio *Kunst Meran* organizis ekspozicion pri Alois Kuperion. Okaze de tiu ekspozicio aperis katalogo.

Bibliografio
------------

* Kristanell, Roland / Preims, Paul: *Alois Kuperion (1891 - 1966)*, publikigita de ARUNDA Schlanders, 1976
* *Kuperion. Malen ist mein Lebensinhalt. Dipingere è tutta la mia vita*, eldonita de *Referat für Kultur der Stadtgemeinde Meran* en kunlaboro kun *Kunst Meran*, Edition Raetia, Bolzano 2015, ISBN 978-88-7283-548-7


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 502584
* GND: 118935860
* LCCN: n95083577
* VIAF: 8186784
* ISNI: 0000 0000 4261 6082
 |
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas sakrala historia monumento en urbo Mohács (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio okazis pri kirko en Mohács en 1332. Pro batalperdo en 1526 la loĝantoj (ĉiuj hungaroj) rifuĝis, poste turkoj kaj sudaj slavoj alvenis, baldaŭ ankaŭ hungaroj alvenis, sed ili estis kalvinanoj. La turkoj konstruis 2 moskeojn. La katolika paroĥo estis refondita en 1694 jam dum la kontraŭreformacio. Oni konstruis novan kirkon en 1718 el aĉaj materialoj, sed ĝi bruldetruiĝis en 1743. Pli nova (nun videbla) estis konstruita en la saman lokon inter 1766 kaj 1770, sed la turo nur en 1782. La orgeno estis kreita en 1904, trakonstruita en 1943.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en malgranda placo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Antaŭ la kirko ŝtona kruco estas videbla. La enirejo funkcias tra la turo. La fasado havas ankoraŭ 2 niĉojn, en statuoj pri Stefano la 1-a (Hungario), respektive Ladislao la 1-a (Hungario) (faritaj en 1909). La navo finiĝas en plurlatera absido kaj ankaŭ nekutime longa sakristio aliĝas al la navo. La absido estas iomete pli mallrĝa, sed same alta, ol la navo. Ĉe la suda muro sunhorloĝo montras la tempon ekde 1783, ĉe la malantaŭa parto statuo pri Johano Nepomuka estas videbla.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La sakristio kaj statuo
La sunhorloĝo
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en Varsány sur monteto.

Historio
--------

Laŭ supozoj en tiu loko estis konstruita romanika-gotika kirko en la 12-a jarcento. Ĝi troviĝas en eklezia listo el 1332. En la 18-a jarcento ĝi estis barokigita, en 1841 pligrandigita laŭ romantikismo. La turo estis konstruita en 1903. Oni plene trakonstruis la preĝejon en 1957, tiam oni konstruis la krucnavon, ambaŭ sakristiojn kaj la absidon. Pro tiuj trakonstruoj el la baroko restis nenio, el la gotiko nur pecetoj. En 1963 dum la renovigaj laboroj la trovita gotika pordo estas prezentita. La orgeno ekfunkciis en 1971.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto. Malantaŭ la kirko estas kruco, krome en la korto ankaŭ monumento kreita en 2002 pri falintoj dum la 2-a mondmilito. Sur la ekstera muro de la kirko estas videbla reliefo pri Stefano la 1-a (Hungario). La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turopinto estas piramida, 3 sonoriloj funkcias en la turo. La ĉefnavo havas krucnavon kaj finiĝas en hufoforma absido. La krucnavo kaj la absido estas pli malaltaj, ol la ĉefnavo. Du sakristioj aliĝas al la absido. Interne la kasona plafono estis farita en la 1980-aj jaroj, la sekpentraĵo pri vivo de Kristo en 1986. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Mikaelon. La instalaĵoj devenas el la 20-a jarcento.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyöngyi Gallusz** [djondji galus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gallusz Gyöngyi** estis hungara grafikisto, bazlerneja, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Gyöngyi Gallusz  naskiĝis la 8-an de novembro 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyöngyi Gallusz abiturientis en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1987, grafikistan diplomon en Belarta Altlernejo en 1994, fine ŝi studis samloke en majstrokurso inter 1994-1996. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kocsis. Inter 1995 kaj 2004 ŝi instruis en kurso de Tutlanda Biblioteko Széchényi. Tiutempe ŝi havis stipendiojn en la dua duono de la 1990-aj jaroj. Ekde 1998 ŝi ankaŭ instruis en bazlernejoj, ekde 2007 en pluraj mezlernejoj, ekde 2010 en Universitato Metropolitan jam kiel docento. En 2016 ŝi akiris sciencan gradon DLA en Hungara Belarta Universitato. Ŝi ricevis premiojn inter 1992-2008.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1993, 1995-1999, 2005, 2008)
* Szentendre (1998)
* Bukareŝto (1999)
* Szolnok (2000)
* Győr (2009)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1993, 1995, 2000-2001, 2003-2004, 2006)
* Ateno (1994)
* Berlino (1996)
* Székesfehérvár (2004)
* Vieno (2007)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* Olykor (1998)
* Rózsaszín
* Nyugodt játszma I.-III.
* Vándorlás és eltűnés (litografiaĵo)
* Poliszintetikus jelenség (serigrafiaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-01-01. Alirita 2019-01-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 628258
* GND: 134233204
* VIAF: 47974534
* ISNI: 0000 0001 0897 4123
 |
**Gyöngyi VÁRY** [djondji vAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Váry Gyöngyi** estis hungara aktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Vajk*, ŝia nomvarianto estis *Vári A. Gyöngyi*.

Gyöngyi Váry  naskiĝis la 16-an de julio 1914 en Arad, ŝi mortis la 4-an de februaro 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyöngyi Váry devenis parte en serba familio. Ŝi akiris diplomon en Teatra Akademio, inter 1935–1939 ŝi apartenis al trupo de Gaja Teatro, sed ŝi havis rolojn ankaŭ en filia teatro de Gaja Teatro. En 1939 ŝi edziniĝis, poste ŝi plene retiriĝis de la scenejo. En 1940 kaj 1942 ŝi naskis filojn. En 1959 ŝi vidviniĝis, poste ŝi eklaboris havanta simplajn administrajn laborojn. En 1974 ŝi pensiuliĝis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Dezső Szomory: *Bodnár Lujza* - Ili
* Boothe: *Asszonyok* - Miss Trimmerback
* Éri-Halász: *A tetovált nő* - S-ino Kornai

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Tisztelet a kivételnek* (1936) – lernantino
* *Az én lányom nem olyan* (1937) – ĉambristino
* *A kölcsönkért kastély* (1937) – ĉambristino
* *Rozmaring* (1938) – ĉambristino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Klára Bánfalvi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bánfalvi Klára** estis hungara kajakisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Ŝiaj ambaŭ geedziĝaj nomoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Berkes Gyuláné* [berkeŝ djulAnE] kaj *Fried Imréné*.

Klára Bánfalvi naskiĝis la 9-an de majo 1931 en Budapeŝto, ŝi mortis la 15-an de julio 2009 en Vieno.

Biografio
---------

Klára Bánfalvi ekde 1943 estis kajakisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj sur Danubo. Ŝi estis jam hungara ĉampiono unue post 2 jaroj, poste resume 36-foje inter 1945-1962 individue aŭ teame, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1947-1963. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun bronza medalo duope, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1954 duope en distanco 500 m. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1963. Ŝi akiris trejnistan licencon post 2 jaroj, poste ŝi estis trejnisto. En 1968 ŝi forlasis la landon kaj en Vieno ŝi malfermis restoracion, krome ŝi estis ekstera membro de Radio Libera Eŭropo. Ŝi edziniĝis dufoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811400
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 47° 46′ 29″ N 4° 14′ 01″ O﻿ / ﻿47.77472 °N, 4.23361 °O﻿ / 47.77472; 4.23361 (mapo)

**Stigny** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 115 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Stigny etendiĝas sur 17.86 km², kaj havis 115 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 6.4 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Brigitte Bayol, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

La pentristo kaj poeto Pierre Bettencourt dumtempe vivis en tiu komunumo.

Administrado
------------

Stigny apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc

YonneYonne
**Harmisch,** kroate **Vardeš,** hungare **Hovárdos** [hovArdoŝ] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Kohfidisch.

Preĝejo de Harmisch
Orienta flanko de Harmisch
Norda flanko de Harmisch

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7,71 km²
* Alto super marnivelo: 259 m
* Loĝantaro: 132
* Telefonprefikso: 03366
* Poŝtkodo: 7512
* Aŭtokodo: OW
* 47° 18′ 50″ N 16° 23′ 00″ O﻿ / ﻿47.31389 °N, 16.38333 °O﻿ / 47.31389; 16.38333 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 50″ N 16° 23′ 00″ O﻿ / ﻿47.31389 °N, 16.38333 °O﻿ / 47.31389; 16.38333 (mapo)

Situo
-----

Harmisch situas en valo de rojo inter deklivoj. Oberwart troviĝas je 25, Szombathely je 20 km-oj.

Historio
--------

Antaŭ la loĝado fornoj por kalkoŝtonoj funkciis tie. Kroatoj fondis la vilaĝon en 1680. La loknomo aperis en 1773 en formoj *"Hovardos"* kaj *"Harmis"*. En 1910 vivis en Hovárdos 192 homoj (aŭstroj, kroatoj kaj hungaroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Harmisch aliĝis al Kohfidisch en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1822, en 1831 turo alkonstruiĝis

* Kategorio Harmisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lazaro (sekretario),** latine **Lazarus Secretarius,** hungare *Lázár deák* aŭ *Lázár titkár* estis hungara kartografo, kiu kreis la unuan presitan mapon pri Hungario (Tabula Hungariae) en 1528. Ĉi tiu mapo estas Monda Heredaĵo de Unesko. Oni scias nenion pri lia vivo.

Tabula Hungarie
Parto de la mapo pri Csepel

Datenoj
-------

La kromnomo sekretario rilatas al tio, ke li estis supozeble sekretario de Tamás Bakócz (primaso de Hungario), sed tiutempe li respondecis pri ekstera politiko de Hungara reĝlando. Tiel la bezono de ekzakta Hungara mapo evidentiĝis ankaŭ por Lazaro. La mapo fariĝis kunlabore kun sia instruisto Georg Tannstetter, kun kiu li studis en Vieno. Lazaro "kompilis" la karton, Tannstetter tiam reviziis kaj pligrandigis ĝin. Estas okulfrapa, ke Lazaro sur la hungara mapo nur mencias la nomon Lazarus, dum la aliaj partoprenantoj ricevas siajn familinomojn (kiel Georg Tannstetter). Kelkaj supozas, ke li ne studis en universitato, ĉar tiam lia titolo estus "magister". Li lernis la necesajn sciojn supozeble en meznivela lernejo. La fontoj mencias lin hungaro. Tio evidentiĝas, ĉar en la geografiaj nomoj li konsekvence povis redoni la hungaran prononcon, ekzemple la vokalo „é" estas „ee" (ekzemple Ezeek, Zeeplak), la vokalo „ö" estas „ew„ (Fewdwar, Ewsi, Fewldeak, Besenew).

Valoro de la mapo estas pro sia unika ekzisto antaŭ dominado de turkoj. En Hungario oni parolas simple pri la "Lazaro-Karto" (Lázár-térkép).

Fontoj
------

*
En algebro, la **Lejbnica alĝebro** estas ĝeneraligo de la koncepto de alĝebro de Lie, kies krampo povas esti ne malsimetria.

Difino
------

Se {\displaystyle K} estas komuta ringo, do **dekstra Lejbnica alĝebro** super {\displaystyle K} estas modulo {\displaystyle {\mathfrak {g}}} super {\displaystyle K}, ekipita per la dulineara **dekstra Lejbnica krampo**

{\displaystyle [-,-]\colon {\mathfrak {g}}\otimes \_{K}{\mathfrak {g}}\to {\mathfrak {g}}},
kiu plenumas la jenan **dekstran Lejbnican identecon**:

{\displaystyle [[a,b],c]=[a,[b,c]]+[[a,c],b]}.
Alinotacie, se oni difinas la dekstran adjunktan agon

{\displaystyle \operatorname {ad} \_{a}\colon x\mapsto [x,a]},
do la lejbnica identeco estiĝas jen:

{\displaystyle \operatorname {ad} \_{c}[a,b]=[a,\operatorname {ad} \_{c}b]+[\operatorname {ad} \_{c}a,b]}.
T.e. la dekstra adjunkta ago estas derivoperatoro por la krampo.

Simile, **maldekstra Lejbnica alĝebro** {\displaystyle {\mathfrak {g}}} super {\displaystyle K} estas modulo {\displaystyle {\mathfrak {g}}} super {\displaystyle K}, ekipita per la dulineara **maldekstra Lejbnica krampo**

{\displaystyle [-,-]\colon {\mathfrak {g}}\otimes \_{K}{\mathfrak {g}}\to {\mathfrak {g}}},
kiu plenumas la jenan **maldekstran Lejbnican identecon**:

{\displaystyle [a,[b,c]]=[[a,b],c]+[b,[a,c]]}.
Alinotacie, se oni difinas la maldekstran adjunktan agon

{\displaystyle \operatorname {ad} \_{a}\colon x\mapsto [a,x]},
do la lejbnica identeco estiĝas jen:

{\displaystyle \operatorname {ad} \_{c}[a,b]=[\operatorname {ad} \_{c}a,b]+[a,\operatorname {ad} \_{c}b]}.
T.e. la maldekstra adjunkta ago estas derivoperatoro por la krampo.

La konceptoj de la dekstra kaj maldekstra Lejbnicaj alĝebroj estas ekvivalentaj: se {\displaystyle ({\mathfrak {g}},[-,-]\_{\text{deks}})} estas dekstra Lejbnica alĝebro, do oni povas difini

{\displaystyle [x,y]\_{\text{mald}}=[y,x]\_{\text{deks}}},
tia ke {\displaystyle ({\mathfrak {g}},[-,-]\_{\text{mald}})} estas maldekstra Lejbnica alĝebro; kaj male simile. Tial, ordinare, oni parolas pri la dekstra Lejbnica alĝebro simple kiel "Lejbnica alĝebro" pro konveno.

Ekzemploj
---------

Ĉiu alĝebro de Lie estas Lejbnica alĝebro. Super komuta korpo, se Lejbnica alĝebro havas malsimetrian krampon, do ĝi estas alĝebro de Lie.

Historio
--------

La koncepton de Lejbnica alĝebro difinis la rusa matematikisto A. Bloĥ (ruse *А. Блох*) en 1965, kiu nomis ĝin "D-alĝebro". Tamen, la koncepto ne vaste konatiĝis. Posten en 1993, la franca matematikisto Jean-Louis Loday remalkovris la koncepton, kaj donis al ĝi ĝian nunan nomon, en 1993. La nuna nomo estas laŭ la germana matematikisto Gottfried Leibniz (Esperante *Godfredo Lejbnico*).

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: Lejbnic/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Leibniz algebra (angle). *nLab*.
**Leinier DOMÍNGUEZ PÉREZ** naskiĝis la  23-an de septembro 1983(nun 1983-09-23) en Havano, Kubo estas kuba grandmajstra ŝakisto. Lia plej alta posicio en la FIDE listo estis en majo 2014 per 2768, kio lokigis lin en la 10a monda posicio.

Kariero
-------

Li gajnis la Kuban Ŝakan Ĉampionumon en 2002, 2003, 2006 kaj 2012.

Dum la FIDE rangolisto 2004 de mondĉampionoj li atingis la kvaronfinalon, tiam li perdis kontraŭ Teimour Radjabov.

Lia plej bona turnira rezulto estis Barcelono 2006, kie li gajnis 8/9 kaj unue finiĝis, antaŭ Vassily Ivanchuk kun ELO-nombro 2932. En 2008 li venkis en la CPA-ŝakturniro kaj la 43-an Capablanca in Memoriam. 

La 8-an de novembro 2008 li gajnis la mondan Fulman Ĉampionumon 2008, kiu okazis en Almato en kazaĥio per 11.5 poentoj el 15, antaŭ Vassily Ivanchuk, Peter Svidler, Alexander Grischuk kaj multaj aliaj ĉefaj grandmajstroj.

En junio 2013 li venkis en la FIDE Grandpremio en Tesaloniko en kiu partoprenis 12 elitaj ludantoj, inter ili Fabiano Caruana, Veselin Topalov kaj Alexander Grischuk.

Representis kubon en la Ŝakolimpikoj dum Istanbulo 2000, Bled 2002, Calvià 2004, Turino 2006, Dresdeno 2008, Ĥanti-Mansijsko 2010, Istanbulo 2012, Tromsø 2014 kaj Bakuo 2016. Finis sen perdi kun 6 poentoj el 10 ludoj en Dresdeno 2008 kaj Ĥanti-Mansijsko 2010.

Referencoj
----------

1. ↑   Leinier en la Ŝakolimpikoj (angle). Alirita 2020-05-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leinier Domínguez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (hispane, angle)
* Leinier Domínguez profilo kaj Elo-nombro ĉe la FIDE
* Leinier Domínguez ĉe Facebook
* Leinier Domínguez ĉe Twitter
* Leinier Domínguez profilo kaj Elo-nombro ĉe la FIDE
* Leinier Domínguez ĉe OlimpBase.org (angle)
* Leinier Domínguez profilo ĉe ChessGames.com
* Leinier Domínguez profilo ĉe 365chess.com
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajanus
Alpes Poeninae, jen malhelruĝe akcentita (limoj de la jaro 117)
**Alpes Poeninae**, ankaŭ nomata **Alpes Graiae**, estis provinco de la Romia Imperio, la plej norda el tri malgrandaj provincoj en la Alpoj en la limregiono de la modernaj ŝtatoj Francio kaj Italio. Ĝi ampleksis la regionon Aosta Valo en moderna Italio kaj la kantonon Valezo de Svislando. La provinco okcidente najbaris al la romia provinco Gallia Narbonensis, sude al la provinco Alpes Cottiae, oriente al Italia kaj norde al Gallia Lugdunensis, Germania Superior kaj Raetia. La provinca ĉefurbo estis *Augusta Praetoria Salassorum* - la moderna urbo Aosta en Italio. Norde, la orienta duono de la Lago de Ĝenevo apartenis al la provinco. Al la romia imperio la provinco oficiale apartenis ekde la jaro 14 antaŭ nia erao.

Ĉar la nomo *Poeninus* similas al *Poenus*, latine por "Kartaga", iuj romiaj verkistoj supozis ke eble la kartaga generalo Hanibalo kun sia armeo superpasis la Alpojn tra montopasejo de la regiono en la jaro 218 antaŭ nia erao, survoje al Romo. La romia historiisto Tito Livio tamen klarigis ke la nomo *Poeninus* estis variaĵo de *Penninus* kaj rilatis al loka diaĵo adorata fare de la regionaj loĝantoj. Livio aldonis ke estus nelogike ke Hanibalo elektus tiom nordan montopasejon, ĉar la pasejoj de la provinco multe pli altis kompare al la pli sudaj, kaj estis nepaseblaj kiam la armeo de Hanibalo survojis.

En iuj mapoj (vidu ekzemple dekstre), la tri malgrandaj alpaj provincoj Alpes Maritimae, Alpes Cottiae kaj Alpes Poeninae konsideriĝis parto de la pli granda najbara provinco Italia, kiu laŭ la nomo kovris la tutan italan duoninsulon.

Notoj
-----

1. ↑  Titus Livius XXI. 38

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSPQR Provincoj de la Romia Imperio (en 117) SPQR |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |
**Brenles** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 162 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Brenles situas en la Vaŭda Mezlano sur la montodorso, kiu disigas la valon de Brojo en nordo de la valo de Glano en sudo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Brenles kaj la setlejoj Les Crochets, Pra Pâquis, Hauts Tierdoz kaj Pralaz, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,83 km², de kiuj 30,3% estas kovritaj de arbaro, 64,8% servas por agrikulturo kaj 3,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Brenles limas en nordo al Sarzens, en nordnororiento al Lovatens, en oriento al Billens-Hennens (FR), en sudokcidento al Siviriez (FR), en sudo al Ursy (FR), en sudokcidento al Chavannes-sur-Moudon, kaj en okcidento al Chesalles-sur-Moudon.

Trafiko
-------

Brelnes situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Brenles pasas flanka konekta vojo de Sarzens al Siviriez

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Camorino datiĝas el la jaro 1247 jam per la hodiaŭa nomformo *Brenles*. Sur la komunuma teritorio ekzistas restaĵoj de romia bieno. Dum mezepoko la senjoro de Brenles estis la episkopo de Laŭzano, kiu donis ĝin kiel feŭdo al ŝanĝantaj administrantoj. Ek de 1413 Brenles apartenis al la savoja Voktejo Moudon, kiu en la jaro 1536 venis sub regado de Berno kaj post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis distrikto, kiu en la jaro 2006 estis integrita al la Distrikto Brojo-Vully.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto:  *Valérie Favez*: *Brenles* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-12-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brenles en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Brenles

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Brenles** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Preĝejo de BrenlesPreĝejo de Brenles

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brojo-Vully |
| --- |
| Avenches • Brenles • Bussy-sur-Moudon • Carrouge • Champtauroz • Chavannes-sur-Moudon • Chesalles-sur-Moudon • Chevroux • Corcelles-le-Jorat • Corcelles-près-Payerne • Cremin • Cudrefin • Curtilles • Dompierre • Faoug • Forel-sur-Lucens • Grandcour • Henniez • Hermenches • Lovatens • Lucens • Missy • Moudon • **Payerne** • Prévonloup • Ropraz • Rossenges • Sarzens • Syens • Trey • Treytorrens (Payerne) • Valbroye • Villars-le-Comte • Villarzel • Vucherens • Vulliens • Vully-les-Lacs |  |

 |
*Memportreto*, 1902-a jaro
*Kazimierz Pułaski ĉe Częstochowa* dum la Bara Konfederacio,  
la pentraĵo de **Józef Chełmoński** pentrita en la jaro 1875
*Kruco en bizardo*, 1907
**Józef Marian CHEŁMOŃSKI** [JUzef MARjan ĥeŭMONski] (naskiĝis la 7-an de novembro 1849 en vilaĝo **Boczki** apud Łowicz, mortis la 6-an de aprilo 1914 en **Kuklówka Zarzeczna**) - pola pentristo, reprezentanto de arta skolo realismo.

En la jaroj 1867-1872 Chełmoński lernis en varsovia Desegna skolo kaj en privata laborejo de Wojciech Gerson; en la jaroj 1872-1875 li studis en Munkena Akademio. En 1875 li veturis al Parizo kaj tie iĝis fama pro unika temaro de siaj pentraĵoj. Li laboris kiel desegnisto de *Le Monde Illustré*, vojaĝis en Italio, vizitis Podolion kaj Ukrainion. En 1887 Chełmoński revenis al Pollando kaj ekloĝis en Varsovio. Du jarojn poste Chełmoński aĉetis biendomon en Kuklówka kaj tie loĝis ĝis sia morto. Lia tombo troviĝas en Żelechów kaj monumento - en Grodzisk Mazowiecki.

Józef Chełmoński en siaj pentraĵoj elmontris tre aŭtentike vivon en polaj kaj ukrainaj vilaĝoj kaj ĉasistajn scenojn. En realismaj pejzaĝoj li kun granda sentemo ripetis kolorojn de la naturo. Malpli ofte li verkadis portretojn. Chełmoński famis ankaŭ pro perfekta pentrado de ĉevaloj, galopantaj ĉevalaj triopoj (trojko aŭ ĉevaltrio) kaj kvaropoj.

Nacia Muzeo en Varsovio posedas en siaj kolektoj ĉ. 45 bildojn kaj skizojn de Józef Chełmoński.

  

Galerio de pentraĵoj
* Elpago de salajro (Sabato en bieneto), 1869*Elpago de salajro* (*Sabato en bieneto*), 1869
* Matene en praarbaro, 1870*Matene en praarbaro*, 1870
* Forflugo de gruoj, 1871*Forflugo de gruoj*, 1871
* Afero ĉe vilaĝestro, 1873*Afero ĉe vilaĝestro*, 1873
* Ora aŭtuno (Babie lato), 1875*Ora aŭtuno* (Babie lato), 1875
* Kozakoj dum marŝado, 1881*Kozakoj dum marŝado*, 1881
* Ĉevalkvaropo, 1881*Ĉevalkvaropo*, 1881
* Foriro al ĉasado, 1882*Foriro al ĉasado*, 1882
* Epizodo de la ribelo, 1884-1885*Epizodo de la ribelo*, 1884-1885
* Tempesto, 1886*Tempesto*, 1886
* Cikonioj, 1900*Cikonioj*, 1900
* Preĝo antaŭ batalo, 1906*Preĝo antaŭ batalo*, 1906

Bibliografio
------------

* Maciej Masłowski: *Malarski żywot Józefa Chełmońskiego* (Pentrovivo de Józef Chełmoński), PIW, Varsovio 1972. (duaeldono)
* Maciej Masłowski: *Józef Chełmoński*. Auriga – Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Varsovio 1973.
* *Rzecz o sławnych Łowiczanach* (Pri famaj Łowicz-regionanoj), Łowicz 2006, eldono POLIGRAFIA

Eksteraj ligiloj
----------------

* Józef Chełmoński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Józef Chełmoński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Galerio de pentraĵoj de Józef Chełmoński


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273173
* GND: 119550164
* LCCN: n84168611
* VIAF: 18034480
* ISNI: 0000 0001 1601 9345
* SUDOC: 124687156
* BNF: 133269969 14966889r, 133269969
* ULAN: 500012191
* RKD: 16558
* NKC: xx0070545
* BNE: XX4923820
 |
**Sveti Vlas** (konata ankaŭ kiel Sankta Blazio; en bulgara: Свети Влас; en greka: Άγιος Βλάσιος), estas urbo kaj turismejo sur la marbordo de la Nigra maro en la municipo Nesebar, nordoriento de la Provinco Burgas, Bulgario. En Julio 2007 ties loĝantaro estis de 3 869 personoj; somere tio pliiĝas. 

Ĝis 1920 la loĝantaro de Sveti Vlas estis hegemonie de grekoj. Post 1920 kiel rezulto de interŝanĝo de loĝantaro inter Grekio kaj Bulgario post la Unua Mondmilito plej el la lokaj grekoj elmigris al Okcidenta Trakio (cedita al Grekio en 1920) kaj trovis novan hejmon en la vilaĝo Strymi (ĝis 1920 Chadarli), municipo Sapes. Malpli ol 10 grekaj familioj restis en Sveti Vlas. Post 1912 kaj speciale post 1920 dekoj da bulgaraj familioj elmigris el Grekio, ĉefe el Greka Makedonio kaj establis sin en Sveti Vlas. Tiu setlejo iĝis klimata marripozejo en 1963 kaj urbo la 2an de Februaro 2006. Sveti Vlas estas la nura loko sur la bulgara marbordo de la Nigra maro kies strandoj frontas rekte al sudo.

Bildaro
-------

* Dinevi MarinaDinevi Marina


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747186
* GND: 7531119-7
* VIAF: 249428653
* NKC: ge336632
 |
**Alpharetta** estas urbo en Kantono Fulton, Georgio. Laŭ 2008 takso, loĝas ĉirkaŭ kvindek mil homoj en la urbo.

Geografio
---------

Loko de Alpharetta, Georgio
La geografiaj koordinatoj de Alpharetta estas 34° 04′ 24″ Nordo 84° 16′ 52″ Okcidento﻿ / ﻿34.073318 °N, 84.281086 °U﻿ / 34.073318; -84.281086 (mapo).

Laŭ la Usona Nombrada Ministerio, la urbo havas tutecan areon de 55,4 km². De tio 55,3 km² estas sekaĵo; 0,05% estas akvo.

Demografio
----------

Laŭ la nombrado de 2000 estas 34 854 homoj, 13 911 hejmanaroj kaj 8 916 familioj, kiuj loĝas en la urbo. La loĝdenseco estas 630,0/km². Estas 14 670 domoj kun averia denseco de 265,2/km². La rasoj en la urbo inkluzivas 83,63% blankulojn, 6,47% nigrulojn, 0,20% praloĝantajn amerikanojn, 5,73% azianojn, 0,02% pacifika-insulanulojn, 2,45% de aliaj rasoj kaj 1,50% de tiuj de du aŭ pli rasoj. De la popolo 5,53% estas hispaniaj de iu ajn raso.

Estas 13 911 hejmanaroj, de kiuj 36,2% havas geknabojn malpli aĝaj ol 18 en la domo; 54,1% estas geedziĝintaj kaj loĝas kune; 7,3% havas loĝantinon sen edzo; kaj 35,9% estas nefamiliaj. De ĉiuj hejmanaroj 27,7% konsistas de individuoj; en 4,2% loĝas ulo, kiu loĝas sole kaj aĝas je 65 aŭ pli. La averia grandeco de hejmanaroj estas 2,50, kaj la meza grandeco de familioj estas 3,13.

La nombro de loĝantoj kaj iliaj aĝoj estas jen: 27,0% aĝas je malpli ol 18; 7,2% de 18 ĝis 24; 40,5% de 25 ĝis 44; 19,4% de 45 ĝis 64; kaj 5,8% 65 aŭ pli. La averia aĝo estas 33 jaroj. De la loĝantaro 50,4% estas inaj; de tiuj, kiuj aĝas je pli ol 18 jaroj, 51,3% estas inaj.

La averia enspezo de hejmanaroj en la urbo estas $71 207, kaj la averia enspezo por familio estas $92 718. Viroj havas averian enspezon de $62 275, kaj virinoj $37 935. La enspezo por individuo (*"per capita"*) en la urbo estas $39 432. Konsideriĝas 5,2% de la populo kaj 2,9% de familioj kiel malriĉaj ("sub la malriĉeca lineo"). De la tuteca populo 5,4% de tiuj, kiuj estas malpli aĝaj ol 18 jaroj, kaj 7,8% de tiuj, kiuj aĝas 65 jaroj aŭ plu, estas sub la malriĉeca lineo.

Urbestroj
---------

* Arthur Letchas 2001 - nun
* Chuck Martin 1994 - 2001
* Jimmy Phillips 1979 - 1994

Externaj ligiloj
----------------

* Urbo de Alpharetta
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Laŭrkolombo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Columba (genro) *Columba* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Laŭrkolombo** '**Columba junoniae'**Ernst Hartert 1916 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Laŭrkolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Laŭrkolombo** (*Columba junoniae*) estas membro de la familio de birdoj kolomboj nome Kolombedoj, kiu estas endemia en la insularo Kanarioj en tre limigita zono; oni supozas, ke estas nur inter 1 200 kaj **1 500 birdoj**.

Tiu palearktisa birdo estas rara loĝanto kaj reproduktanto en la montaro de laŭroj, kio nomigas la specion kiel Laŭrkolombo. La **Laŭrkolombo** konstruas neston el bastonetoj en arbo, kie la ino demetas unu blankan ovon.

Ĝi estas 40–43 cm longa kaj aspektas tre malhela palumbo. Ĝi estas vere ĝenerale **malhelbruna** krom la **malhela rozkoloreca kaj brilmetala brusto**. Ĝi malhavas blankajn markojn, malkiel proksima parenco Palumbo, kio kune kun manko de malhelaj markoj en vosto kaj **verdeca kapo** diferencigas ĝin el aliaj specioj kaj pli precize el la alia endemisma kolombo de la insularo Kanarioj, nome la Turkiskolombo.

La flugo estas rapida, per regulaj frapadoj, kun eventuala subita flugilvipo, karaktera de ĉiu kolombo. Ĝi ekflugas per laŭta flugilfrapado.

La voĉo estas akra kverado.

Vidu ankaŭ
----------

* Kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International (2004). *Columba junoniae*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006. Endanĝerita specio
Preĝejo Sankta Ana.
**La Vellés** [labeLJES] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *La Vellés* estas etimologie aludo al Avilés, de kie venis la reloĝantoj post la *Reconquista*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj La Vellés kaj Urbanización Fuente Vieja, okupas totalan areon de 25,50 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 549 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas norde kun Arcediano kaj Aldeanueva de Figueroa; oriente kun Pajares de la Laguna, Villaverde de Guareña kaj Pedrosillo el Ralo; sude kun Castellanos de Moriscos; sudokcidente kun San Cristóbal de la Cuesta kaj Monterrubio de Armuña kaj okcidente kun Castellanos de Villiquera kaj Negrilla de Palencia. Ĝi distas 15 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Panoramo de La Vellés.Panoramo de La Vellés.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753507
* VIAF: 316733253
 |
**Alpha Epsilon Phi** (**AEΦ**) estas fratrio de studentoj. AEΦ estas membro de la Nacia Tuthelena Konferenco. AEΦ estis fondita de sep judaj virinoj: Helen Phillips Lipman, Ida Beck Carlin, Rose Gerstein Smolin, Augustina "Tina" Hess Solomon, Lee Reiss Liebert, Rose Salmowitz Marvin, kaj Stella Strauss Sinsheimer. AEΦ estis fondita en la tago 24a de oktobro 1909 en la lernejo Barnard, en la kvartalo Morningside Heights en la urbo Novjorko.

La misio de la organizaĵo AEΦ estas inspiri kaj apogi la junajn virinojn, promocii amikecon kaj apogi dumvivan devontigon, pere de la frateco. Ĝi estas nacia frateco, kio signifas ke havas plurajn ĉapitrojn disaj en Usono. Kvankam ĝi historie estis juda fratrio, ne estas religia organizaĵo.

AEΦ, bonvenigas la virinojn de ĉiuj rasoj kaj religioj, kondiĉe ke ili respektu kaj estimu la fidon kaj la juda nidentecon, sentu son komfortaj en juda medio, kaj volas esti parto de la fratrio. La maskoto de la fratrio estas ĝirafo. AEΦ kunlaboras kun pluraj homamaj projektoj, inter ili du ne-registaraj organizaĵoj: la fondaĵo kontraŭ la kancero Sharsheret kaj la Fondaĵo pediatria kontraŭ la Aidoso Elizabeth Glaser.

Vidu ankaŭ
----------

* Alpha Epsilon Pi
Specifa tipo de eksklamacio estas **retorika alparolo** aŭ **apostrofo** kiu konsistas je tuja rompo de la rakonta aŭ parola fadeno por rekte alparoli ĉu ĉeestantojn ĉu malĉeestantojn ĉu vivajn ĉu nevivajn estaĵojn aŭ eĉ al si mem.

Ju pli nealparolebla estas la alporalata estaĵo des pli retorika aŭ literatura estas la alparolo, kiel okazas en *Sinjoro Tadeo* de Adam Mickiewicz:

"Vi staras nun antaŭ miaj okuloj,
mia kara Litovujo, mia malfeliĉa patrujo,
kiun mi meniam povas forgesi."

Kompreneble la verkisto ne supozas, ke la tuta tiama Litovujo estu aŭskultanta lin. Sed tion li literature imagas.

Oni vidu kiel tiu parolfiguro funkcias ekzemple en la romanco "San Gabriel" en la *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam la aŭtoro aŭ rakontanto alparolas rekte al la propra anĝelo -neekzistanta estaĵo- kiu tiamoment estas eĉ super la propra virgulino kiu poste estos dipatrino.

"-San Gabriel de mia koro!

Ho, Gabriĉjo adorata!

[...] -San Gabriel de multaj briloj!

Ho, Gabriĉjo adorata!"
**Alpha Epsilon Pi** (**ΑΕΠ**) aŭ (**AEPi**) estas fratrio de judaj studentoj. Nuntempe havas pli ol 170 aktivajn ĉapitrojn en Usono, Kanado, Britio, Israelo kaj Francio, kun entute 9.000 studentoj. Alpha Epsilon Pi estas juda frateco, kvankam ne estas diskriminacia kaj estas malfermita al ĉiuj tiuj membroj aranĝitaj al akcepti liajn valorojn.

Historio
--------

En 1913 Babilas C. Moskowitz, juda studento de la Universitato de Nov-Jorko, estis akceptita en frateco kaŭzita de siaj lertecoj kiel ludanto de basketbalo. Post ol esti akceptita, ĝi petis ke liaj judaj amikoj povis eniri ankaŭ en la fratecon, sed sia peto estis denegada, tiam Moskowitz decidis fondi sian propran fratecon: Alpha Epsilon Pi. Vi babilas C. Moskowitz kaj liaj amikoj komencis renkontiĝi nokte en germana restoracio.

La fondaj, oficiale konitaj kun la nomo de la dek unu senmortaj, ili renkontiĝis, malgraŭ siaj horaj, por diskuti la proprajn funkciojn de juda frateco, kaj kiel ĉi tiu povis disvolviĝi. Post monatoj da diskutoj, la homoj decidis fari oficiron sia frateco antaŭ la direkto de la universitato, entrepreno en kiuj havis sufiĉe da sukceso.

Nuntempe, Alpha Epsilon Pi estas la plej granda juda frateco de la Mondo, ĝi havas pli ol 150 ĉapitrojn en Usono, kaj ekzistas de antaŭ 100 jaroj. Al postvivinta kiel frateco kaj estis dua hejmo por la judaj studentoj. AEPi daŭre prosperas kaj estis fidela al la spirito de siaj fondintoj ĝis la tago de hodiaŭ.

Alpha Epsilon Pi, estis fondita por proponi ŝancojn al la judaj studentoj kiuj serĉas trovi la plej bonan universitatan sperton kaj frata. AEPi tenis la integrecon de lia objektiva, plifortigante la interligojn kun la juda komunumo kaj utilante kiel ligo inter la universitato kaj la profesia vivo. Alpha Epsilon Pi disvolvas la kvalitojn de ĉefeco de siaj membroj en kritika momento en la vivo de la junuloj. AEPi helpo al la studento, por ke restu centrita en la idealoj, la valoroj kaj la etiko de la juda komunumo. AEPi preparas la studenton por esti unu el la ĉefoj de la mateno, tiel ke ĝi povas helpi la komunumon kaj sian vilaĝon.

Vidu ankaŭ
----------

* Alpha Epsilon Phi

* Kategorio Alpha Epsilon Pi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palacios del Arzobispo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. *Palacios del Arzobispo* estas tradukebla etimologie al *Palacoj de la Ĉefepiskopo*, plej verŝajne de Santiago-de-Kompostelo, poste de Salamanko.

Preĝejo.
Ĉefa pordego de la preĝejo.
Murpentraĵoj malantaŭe la polmoludejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,73 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 161 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 500 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 35 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753343
* VIAF: 140144648605862151331
 |
maldekstra

Antaŭ finalo, maldekstre Schuhmann
Lukto dum Somera Olimpiko 1896 okazis 10-a kaj 11-a de aprilo. Partoprenis kvin (5) sportistoj el kvar ŝtatoj. Krom du Greko, ceteraj sportistoj prartoprenis en aliaj sportoj.

Ne ekzistas divido per maso. Kaj reguloj estis smila al hodiaŭa klaskika lukto, sed ne estis limtempo por unuobla duelo. Oni permesas kelkaj kaptgambo.

Wyniki
------

### kvaronfinalo

En unua duelo luktas greko Stephanos Christopoulos kaj hungaro Momcsilló Tapavicza. venkis greko, ĉar hungaro unua estis laca kaj subigis.

En dua duelo antaŭa triobla olimpika ĉampiono en gimnastiko, germano Carl Schuhmann senprobleme venkis ĉampionon en halterlevo Launceston Elliot.

Dua greko Georgios Tsitas havis feliĉan sorton.

### duonfinalo

Schuhmann sen duelo.

Duelo inter du grekoj. Venkis Tsitas

### finalo

Finala duelo komencis 10-a de aprilo, sed post 14 minoutoj estis interrompita pro krepusko. Duelo estis finigita 11-a de aprilo. Kaj venkis Schuhmann.

Medaloj
-------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ranko | Sportisto |  |
| Oro  | Carl Schuhmann  ( Germanio) |
| Arĝento  | Georgios Tsitas  ( Grekio) |
| Bronzo | Stephanos Christopoulos  ( Grekio) |

   Lukto   | Lukto dum Someraj Olimpikoj:
 1896,
 1900,
 1904,
 1908,
 1912,
 1920,
 1924,
 1928,
 1932,
 1936,
 1948,
 1952,
 1956,
 1960,
 1964,
 1968,
 1972,
 1976,
 1980,
 1984,
 1988,
 1992,
 1996,
 2000,
 2004,
 2008,
 2012 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Provinco Katanga. |

**Kananga** (pli frue **Luluabourg**) estas metropolo, universitata urbo kaj ĉefurbo de la Centra Kasajo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio).

Avenuo en Kananga

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 847  km²
* Alto super marnivelo: 608 m
* Loĝantaro: 507.846 en 2008
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC + 2h
* 05° 53′ 00″ S 22° 25′ 00″ O﻿ / ﻿5.88333 °S, 22.41667 °O﻿ / -5.88333; 22.41667 (mapo)

Geografio
---------

Kananga situas en centro (tamen iomete pli sude) de la lando laŭ rivero.

Historio
--------

Germana vojaĝisto-esploristo Hermann Wissmann fondis la urbon (tiam nomata *Malandji*) en 1885. Poste ĝi havis pli novan nomon Luluabourg pri la ekfunkcianta stacidomo ekde 1927. Post la sendependiĝo oni planis Luluabourg-on ĉefurbo, sed pro la komenciĝanta militado ĝi prokrastiĝis por eterno. La konstitucio tie pretiĝis en 1964. Post 2 jaroj la urbo ricevis afrikanecan loknomon Kananga.

Ekonomio
--------

Kananga estas minurbo pri diamanto. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivadas maizon.

Diagramo pri liverado, kie Kananga estas en la meza parto

Trafiko
-------

Kananga havas flughavenon. La trajno inter Ilebo–Lubumbashi tuŝas Kananga-on.

Vidindaĵoj
----------

Klimato
-------

Kananga troviĝas en la tropika zono. Jare pluvas po 1590 mm. La averaĝa temperaturo estas konstante ĉirkaŭ 25 C.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 356773
* GND: 16004354-2
* LCCN: n83139791
* VIAF: 135917973
 |