recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mihály HESz** [mihAj hes], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hesz Mihály** estas hungara kajakisto, dentkuracisto. Lia edzino estis Andrea Gyarmati.

Mihály Hesz
Mihály Hesz  naskiĝis la 15-an de decembro 1943 en Nógrád (vilaĝo).

Biografio
---------

Mihály Hesz komencis kanuadi en Vác en 1960, post 4 jaroj jam en Budapeŝto. Li estis jam en 1961 hungara junulara ĉampiono, sed en la sekva jaro li estis same inter la plenkreskuloj. Li estis hungara ĉampiono 14-foje inter 1964-1973 individue aŭ teame. Dum Somera Olimpiko 1968 li atingis la unuan lokon, li estis monda ĉampiono en teamo en 1971. En 1976 li finis la sportadon. Li akiris diplomon en Universitato Semmelweis en 1968. En 1980 li forlasis la landon, en Okcidenta Germanio li estis dentkuracisto. En 2008 li pensiuliĝis, li ofte revizitas Hungarion. 

Li edziĝis dufoje (en la dua fojo en Germanio), resume li havas 3 filojn.

Memorigiloj
-----------

* busto en Budapeŝto

Fontoj
------

* Arkivigite je 2012-07-21 per la retarkivo Wayback Machine angle
* hungarlingva biografio kun foto
* hungaraj ĉampionoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525111
 |
**Charles Montgomery Burns**, plej ofte nomita nur **Mr. Burns** [Sinjoro Burns], estas revenanta rolulo de la animacia televidserio *La Simpsonoj*. Li estas la malbona, avida kaj riĉa posedanto de la nukleenergia uzino de Springfield, kies kontrolisto estas Homer Simpson. Li estas helpita en preskaŭ ĉiuj tempoj de Waylon Smithers, lia lojala kaj submisiva helpanto, konsilanto, kaj sekrete samseksema admiranto.

Kvankam origine koncipita kiel unudimensia, ripetiĝanta fiulo, kiu foje povus eniri la vivon de la Simpsons kaj kaŭzi ian detruon, la populareco de Mr. Burns kaŭzis lian ripetan inkludon en epizodoj. Li estas stereotipo de korporacia Usono en sia neĉesigebla deziro pliigi sian propran riĉecon kaj potencon, neeblecon memori la nomojn de siaj dungitoj (inkluzive de Homero, malgraŭ oftaj interagoj - kio fariĝis ripeta ŝerco) kaj manko de zorgoj pri ilia sekureco kaj bonfarto. Reflektante sian grandan aĝon, Mr. Burns ripetas esprimadojn de datita humuro, kaj aspirante apliki malnoviĝintan teknologion al ĉiutaga vivo.
**Mrinalini DEVI** (denaske Babatarini, 1a de Marto 1874 – 23a de Novembro 1902) estis tradukisto kaj la edzino de Nobel-premiita poeto, filozofo, aŭtoro kaj muzikisto Rabindranath Tagore. Ŝi devenis el la distrikto Jessor en nuntempa Bangladeŝo, kie ŝia patro laboris en bieno de Tagore. En 1883, estante nur naŭjaraĝa (laŭ tiama tiea kutimo), ŝi estis edzinigita al Tagore.

Ili havis kvin filojn, du el kiuj mortis infanaĝe.

Mrinalini Devi ne devis iĝi dommastrino tuj post la nupto. La patro de Tagore, nome Debendranath Tagore akceptis kaj ŝin kaj la edzinon de Hemendranath Tagore nome Kŝinatanu en la lernejo Loreto por instrui al ili la anglan. Li ankaŭ aĉetis por ili librojn, skribtabuljn kaj lernejajn uniformojn. Studinte ŝi tie dum unu jaro, Rabindranath nomumis Pandit Herambachandra Bidyaratna, kiel hejman tutoron, por instrui al ŝi Sanskriton. La filo de lia pli aĝa frato Birendranath nome Balendranath instruis al ŝi anglan, bengalan kaj sanskritan literaturojn. Mark Twain iĝis ŝia preferata verkisto.

Notoj
-----

1. ↑  Stephanie Olsen.  (6a de Oktobro 2015) *Childhood, Youth and Emotions in Modern History: National, Colonial and Global Perspectives*. Palgrave Macmillan UK, p. 287. ISBN 978-1-137-48484-0.
2. ↑   (1975) *Accessions List, India*. Library of Congress Office..
3. ↑  K. S. Bharathi.  (1998) *Encyclopaedia of Eminent Thinkers*. Concept Publishing Company, p. 13. ISBN 978-81-7022-687-1.
4. ↑  Dutta, K.; Robinson, A. (1995), *Rabindranath Tagore: The Myriad-Minded Man*, Saint Martin's Press (publikigita en Decembro 1995) p. 373, ISBN 978-0-312-14030-4
5. ↑  মৃণালিনী [Mrinalini] (en bengala lingvo). *Anandabazar Patrika*. 22a de Oktobro 2016. Arkivita el la originalo la 31an de Majo 2019. Alirita la 31an de Majo 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804441
 |
La Gildohalo en Much Wenlock
Situo de Much Wenlock enkadre de Ŝropŝiro (kaj de Ŝropŝiro en Anglio)
**Much Wenlock** estas malgranda pitoreska urbo kaj civila paroĥo en Ŝropŝiro, Anglio, situanta en la ŝoseo A458 inter Shrewsbury kaj Bridgnorth. Proksimas (nordoriente) la Ferponta Kanjono kaj la nova urbo Telford.

Much Wenlock historie estis la ĉefurbo de la antikva burgo Wenlock. La antaŭvorto "Much" signifas "Ega" por distingi ĝin disde la proksima Little Wenlock (t.e. Eta Wenlock). Historiaj rimarkindaĵoj en la urbo inkluzivas la Priorejon Wenlock kaj la Gildohalo. La nomo Wenlock verŝajne devenas de la kelta "Wininicas", t.e. "Blanka Regiono", pro la kalkoŝtono de Wenlock Edge, plus la malnovangla "loca", t.e. "enmura loko". En la Libro de la Lasta Juĝo oni nomas ĝin Wenloch.

Laŭ la censoj, la urbo havis 2 605 loĝantojn en 2001, kaj 2 877 en 2011.

La urbo estas la centro de lokaj Olimpiaj Ludoj fonditaj en 1850 de d-ro William Penny Brookes, unu el la fondintoj de la tutmondaj Olimpiaj Ludoj.

Fontoj
------

Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

* Kategorio Much Wenlock en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**András Vizkelety** [andrAŝ vizkeleti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vizkelety András** estas hungara literaturhistoriisto, filologo, bibliotekisto, profesoro, membro (korespondanta en 1998, ordinara en 2004) de Hungara Scienca Akademio.

András Vizkelety  naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1931 en Tata (Hungario).

Biografio
---------

András Vizkelety frekventis teologian altlernejon inter 1950-1954, krome universitaton en Budapeŝto inter 1953-1957. Post la diplomo li eklaboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi. En 1971 li ankaŭ ekinstruis en Universitato Eötvös Loránd, kie li atingis la instruan rangon titulara profesoro en 1991. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1975, li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. En 1993 li partoprenis en fondo de katolika universitato. En 2003 li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri la hungariaj mezepokaj germana kaj latina literaturoj. Li ricevis 6 premiojn inter 1986-2009.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Beschreibendes Verzeichnis der alideutschen Handschriften in ungarischen Bibiliotheken I–II.* (1969–1973)
* *Nikolaus Lenau, Werke und Briefe* (1989)
* *Irodalmak születése* (Naskiĝo de literaturoj), (2008)
* *Múltidőben: Visszaemlékezés* (2008, 2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 470986
* GND: 123827167
* LCCN: n84208295
* VIAF: 17347148
* ISNI: 0000 0001 1021 8845
* SUDOC: 055275826
* BNF: 12732807c
* BIBSYS: 90307501
* NKC: jx20101123030
 |
La ne plu aktiva vulkano **Muhabura** (en iuj lingvoj ankaŭ literumita *Muhavura*) estas unu el ok vulkanoj en la Virunga Montaro, kiuj apartenas al la Granda Rifta Valo, kiu dividas la plejan orienton de Afriko de la resta kontinento. La monto situas lime inter la ŝtatoj Ruando kaj Ugando en orienta Afriko. Ĝi altas 4127 metrojn kaj estas la tria plej alta inter la ok vulkanoj de la Virunga Montaro. La ruanda parto situas en la Nacia Parko de Vulkanoj, la uganda parto en la  *Mgahinga Gorila Nacia Parko*.

Laŭ la stato de 2006 la monto grimpeblis el Ugango, tra la teritorio de la *Nacia Parko Monto Mahinga*. La grimpo nur eblas akompane de registritaj gvidistoj, kiuj konstante estas je dispono en la centro de la nacia parko. Pagendas kotizoj por la nacia parko kaj por la montogrimpado (poe proksimume 20 usonaj dolaroj).

Augite Muhabura

Vidu ankaŭ
----------

Albert-Rifto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muhabura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

la vulkano en la "tutmonda vulkanisma programo" de la *Smithonian*-institucio, Vaŝingtono (angle)
informo pri la vulkano en la retejo *peakbagger* (same angle)
Japanaj soldatoj enmarŝas Mukdenon
La Mukden-Okazaĵa Muzeo (laŭvorte, "18-a de septembro Historia Muzeo") en Ŝenjango
La **Mukden-incidento** aŭ Manĉuria incidento estis japana militistara agresa agado en septembro de 1931. La japana armeo okupis la urbon Mukden (hodiaŭ Ŝenjango, Ĉinio) kaj post la incidento eĉ tutan Manĉurion kaj kreis la pupŝtaton Manĉukuo. Tio estis komenca epizodo de la Dua japana-ĉina milito.

Estiĝo kaj disvolvo
-------------------

Ĉina delegito alparolas la Ligon de Nacioj post la Mukden-Okazaĵo en 1932.
La japanoj havis specifajn rajtojn en Manĉurio, kiujn ili timis perdi pro la fortiĝantaj Sovetunio kaj Ĉang Kajŝek.

La kapto de Mukden iniciatis japanaj oficiroj sen kono aŭ interkonsento de la japana registaro. La japana Kvantung-armeo okupis la urbon la 18-an de septembro 1931, nokte, pro eksplodo ĉe la japana fervojo en suda Manĉurio. Plia parto de la armeo alvenis la 21-an de septembro el Koreio kaj pli kaj pli okupis Manĉurion dum tri monatoj. En decembro abdikis registaro de ĉefministro Wakatsuki Reijiru, la posta registaro rekonis la invadon, pro premo de la publiko.

La Kvantung-armeo ne alfrontis kontraŭstaron, ĉar Ĉang Kajŝek ordonis retiriĝon. Li esperis je Ligo de Nacioj, sed kvankam la Lytton-komisiono deklaris Japanion agresoro, ĝi forlasis la Ligon kaj regis ĝis 1945 en Manĉurio.

* Kategorio Mukden-incidento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Tut-Amerikaj Ludoj estas unu el la plej grandaj plursportaj eventoj kaj en ili partoprenas atletoj el la tuta Ameriko.
**Plursporta evento** estas organizita sporta evento, ofte okazanta dum kelkaj tagoj, uzante konkurencojn en multaj diversaj sportoj inter organizitaj teamoj de atletoj el (ĉefe) naciaj ŝtatoj. La unua ĉefa, moderna, plursporta evento de internacia gravo estas la modernaj Olimpiaj Ludoj.

Multaj mondoregionaj plursportaj eventoj estis fonditaj kaj modelitaj laŭ la Olimpikoj. Plej havas la saman bazan strukturon. Ludoj okazas dum kelkaj tagoj en kaj ĉirkaŭ "gastiganta urbo", kio ŝanĝas por ĉiu jara konkurenco. Landoj sendas naciajn teamojn al ĉiu konkurenco, konsista el individuaj atletoj kaj teamoj kiuj konkurencas en ampleksa vario de sportoj. Atletoj aŭ teamoj ricevas premiojn konsistantaj en oraj, arĝentaj aŭ bronzaj medaloj medals por la unua, dua kaj tria venkinto respektive, dum la kvara kaj posta ricevas nenian honoron kompare. Tiuj ludoj ĝenerale okazas ĉiun duan jaron, kvankam kelkaj estas ĉiujaraj konkurencoj aŭ okazas ĉiun duan jaron.

Referencoj
----------

* Leigh, Mary H.; Bonin, Thérèse M. (1977). "The Pioneering Role Of Madame Alice Milliat and the FSFI in Establishing International Trade and Field Competition for Women" (PDF). Journal of Sport History. North American Society for Sport History. 4 (1): 72–83.  Arkivigite je 2018-09-16 per la retarkivo Wayback Machine alirita la 9an de Junio 2017. Por virinoj.

* Kategorio Multasporta evento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Multhokado**, pli longe *Longŝnurofiŝkaptado* aŭ pli klare *fiŝkaptado per longa ŝnuro* estas komerca fiŝkaptada tekniko. Ĝi uzas longan ŝnuron, nome la ĉeflinio, kun logaĵaj hokoj alkroĉitaj ĉe intervaloj. Harbendo estas mallonga longo de linio, fiksita al la ĉeflinio uzante tranĉeton aŭ pivoton, kun la hoko ĉe la alia fino. Longaj ŝnuroj estas klasifikitaj plejparte por esti metitaj en la akvokolono. Tiu ujo estu ĉe la surfaco aŭ ĉe la fundo. Linioj ankaŭ povas esti metataj per ankro, aŭ esti igataj drivi. Centoj aŭ eĉ miloj da incititaj hokoj povas pendigi de ununura linio. Tiu fiŝkapta metodo ofte celas spadfiŝojn, tinusojn, hipoglosojn, zibelfiŝojn kaj multajn aliajn speciojn. 

En kelkaj malstabilaj fiŝkaptejoj, kiel ekzemple ĉe Patagonio, fiŝkaptistoj povas esti limigitaj pro malabundo al 25 hokoj per linio. En kontrasto, komerca multhokado en certaj fortaj fiŝkaptejoj de la Beringa Maro kaj Norda Pacifiko ĝenerale prizorgas pli ol 2,500 man-incititajn hokojn sur ununura serio de ligitaj linioj multajn mejlojn longe.

Longaj ŝnuroj povas esti metataj por pendigi proksime de la surfaco (pelaga longa ŝnuro) por kapti fiŝojn kiel ekzemple tinusoj kaj spadfiŝoj aŭ laŭ la marfundo (suba longa ŝnuro) por grundfiŝoj kiel ekzemple hipoglosoj aŭ moruoj. Multhokistoj fiŝkaptantaj zibelfiŝojn, ankaŭ nome kiel nigra moruo, foje metas ilaron sur la marfundo ĉe profundoj superante 1,100 m uzante relative simplan ekipaĵon. Longaj ŝnuroj kun kaptiloj alkroĉitaj prefere ol hokoj povas esti uzataj por kraboj fiŝkaptataj en profundaj akvoamasoj.

Longŝnura fiŝkaptado povas esti kaŭzo de hazarda kaptado kaj buĉado de marbirdoj, martestudoj, kaj ŝarkoj. Alie, komparita al aliaj fiŝkaptadaj teknikoj kiel ekzemple malsupra trolfiŝkaptado, longŝnura fiŝkaptado estas malpli detrua al malsupraj vivejoj. Ĝi ĝenerale havas bonan specioselektivecon kaj malaltan fuelkonsumon.

Notoj
-----

1. ↑  European Union: Identifying Maltese fishing grounds
2. ↑  Rice J, Cooper J, Medley P and Hough A (2006) *South Georgia Patagonian Toothfish Longline Fishery* Moody Marine.
3. ↑  Valdemarsen, John W
*Incidental catch of seabirds in longline fisheries* Arkivigite je 2007-07-18 per la retarkivo Wayback Machine Fishery Technology Service

* Kategorio Multhokado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Domo kun elementoj de homoj de malsamaj landoj, inkluzive de rusoj kaj germanoj, en Carambeí, sude de Brazilo, urbo de nederlanda plimulto
**Multkulturismo** estas superordigita nocio priskribanta plurajn socifilozofiajn teoriajn alirojn kun implicaĵoj por la kulturpolitiko de lando. Multkulturistoj pledas por egaligo de la statusoj de apartaj etnaj kaj religiaj grupoj, sen doni centran rolon al la valoroj de iu ajn specifa etna, religia aŭ kultura komunumo. Ili ofte pledas por la ŝtata protekto kaj agnosko de (etno-)kulturaj diferencoj. Multkulturismo kontraŭstaras kaj al la ideo de dominanta nacia kulturo kaj al la en Usono disvastigita koncepto de la "fandpoto", kiu premisas intersimiliĝon de la diversaj etnaj kulturoj, kaj al la ideo de postetna socio.

Multkulturismo estas objekto de diversaj interpretoj. Ĝi povas signifi simple la kunekzistadon de diversaj (etnaj, religiaj ktp.) kulturoj kadre de unu tutaĵo, ekzemple unu lando. Sed ĝi povas ankaŭ signifi aktivajn politikojn de diversa tipo:

* kontraŭdiskriminaciajn, kiuj celas certigi egalan socian statuson al membroj de diversaj kulturoj;
* identismajn, kiuj celas favori la sinasertadon de la apartaĵoj de diversaj kulturoj;
* komunumismajn, kiuj povas envivigi (leĝajn aŭ administraciajn) statutojn validajn specife por la membroj de unuopaj kulturaj komunumoj.

Diferencoj inter interkultureco kaj transkulturismo
---------------------------------------------------

Ni povas klarigi 'kulturon' en la mallarĝa kaj larĝa senco de la vorto. En la mallarĝa senco, temas ĝenerale pri arto. En la larĝa senco temas pri la funkciado de socio.

### Interkultureco

Ĉe multkulturismo, diversaj kulturoj vivas unu apud la aliajn, sed ili havas malmulton aŭ nenian kontakton (interagon) dum ĉe interkultureco diversaj kulturoj vivantaj unu apud la aliajn en la socio ja *interagas* kaj diverdaj kulturoj konstante *reciproka influas* unu la aliajn.

### Transkulturismo

Transkulturismo priskribas precize la aspekton ke kulturoj evoluas de klare distingeblaj memstaraj kulturoj al tutmonda kulturo en kiu la homoj sentas sin ĉehejme en pli ol unu kulturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Transkulturismo
* Interkultura edukado
* Interkultura komunikado
* Toleremo
* Identisma movado
* Sinkretismo
* *Panĉatantra*

Referencoj
----------

1. ↑  (nederlanda) *Verschil multi-interculturaliteit,* Tijd voor interculturaliteit.

* Kategorio Multkulturismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Multkulturismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Ŝejĥo Zainuddin** aŭ **Ŝejĥo Zain-al-Din** (fl. 1777–1782) estis artisto en la periodo de la rego de la brita orienthinda kompanio en Hindio. Li translokiĝis de Patnao al Kolkato kaj altiĝis al eminenteco sub eŭropa mecenateco en brita Raĵo.  Liaj pentraĵoj miksas mogolan kaj okcidentajn pentroteknikojn apartenantan al la kompania stilo de pentrarto.

Kariero
-------

En la malfrua 18-a jarcento, li laboris sub Mary Impey, la edzino de Sir Elijah Impey, ĉefĵuĝisto de Supera Tribunalo de Kolkato. Inter la tri artistoj kiujn ŝi alportis de Patnao por fari realismajn skizojn de birdoj kaj bestoj de sia privata menaĝerio, Zainuddin estis la plej eminenta. Zainuddin kombinis anglan botanikan ilustraĵon kun Mogola Patnaa Qalam-stilo. En liaj pentraĵoj, modernaj kritikistoj aprezas laŭ la manieron "brila, simpla fono kompensas la fervore prilaboritajn detalojn de plantoj kaj bestoj".

Bildaro
-------

* Oranĝakapa turdo kaj tineo Acherontia sur florplanto BauhiniaOranĝakapa turdo kaj tineo *Acherontia* sur florplanto *Bauhinia*
* Malabara sturno sur specio de Clerodendrum sp.Malabara sturno sur specio de *Clerodendrum* sp.
* Ino de Ruĝkapa trogono sur melastomoIno de *Ruĝkapa trogono* sur melastomo
* Brunkapa barbulo ĉe Polyalthia*Brunkapa barbulo* ĉe *Polyalthia*
* Azia malfermbekulo kun heliko*Azia malfermbekulo* kun heliko
* Nigrakola selbekuloNigrakola selbekulo
* Azia koracioAzia koracio

Referencoj
----------

1. ↑  Nazma Khan Majlis (2012). "Zainuddin, Sheikh". En Islam, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza; Ahmed, Sabbir (eds.). Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (reta eld.). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Alirita la 21an de Januaro 2023.
2. ↑  Verma, Rahul. "Rediscovering India's Forgotten Masterpieces". BBC. Reprenita la 11-an de februaro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------



* Sheikh Zainuddin ĉe *Banglapedia*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808882
 |
Muntovitroj
**Muntovitro** aŭ **lameno** estas maldika, plata vitraĵo portanta objekton por ekzameno per mikroskopo.

Priskribo
---------

 Oftaj grandoj de muntrovitroj
Muntovitro estas travidebla vitra plato tre maldika (tipe ĉ. 1 mm dika). Jen oftaj, normaj grandoj de muntovitroj:

* 75 mm × 25 mm aŭ 76 mm × 26 mm. Plej ofta.
* 75 mm × 38 mm.
* 76 mm × 51 mm. Ofta en geologio.
* 46 mm × 27 mm aŭ 48 mm × 28 mm. Por mineralogio.

Uzo
---

Tipe, oni muntas la objekton mikroskope observotan sur la muntovitron, kovras ĝin per kovrovitro, kaj enmetas la tuton (muntovitron, muntiton, kovrovitron) en la mikroskopon. Tio ebligas facilan enmeton kaj forigon de objekton en aŭ de la mikroskopo.

Oni povas skribi sur la muntovitron (kune kun la muntiton) por identigo, transporto, kaj depono. Ofte, muntovitro havas blanke kovritan flankan parton, sur kiun oni povas facile skribi.

* Muntovitro de specimeno el paciento de ĥolero, farita en 1855 Muntovitro de specimeno el paciento de ĥolero, farita en 1855
* Muntovitro de Neubauer, por biologia uzo Muntovitro de Neubauer, por biologia uzo
* Muntovitro kun sango Muntovitro kun sango
* Muntovitroj por medicina uzo Muntovitroj por medicina uzo
* Muntovitro de plathelminto Muntovitro de plathelminto

Referencoj
----------

1. ↑   "munt/o/vitr/o", *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020* (esperante).
2. ↑   "lamen/o", *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020* (esperante).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muntovitro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Connett, Jess (2017-10-04). "The art of the invisible", *B24/7* (en).

Vidu ankaŭ
----------

* Kovrovitro
* Petri-plado
Pri la komunumo
---------------

**Muotathal** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 3536 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Muotathal situas en la valo de la rivero Muota, laŭ kiu la komunumo nomiĝas. Kun 172,15 km² Muotathal laŭ areo estas la plej granda komunumo de la kantono. La komunumo situas en sudoriento de la kantono, kaj granda parto de ĝia tereno estas montaroj, nome la Glarusaj Alpoj. La regiono estas konata pro la karsta kalkŝtono, kie inter aliaj troviĝas la tiel nomita Hölloch (esperante *Infertruo*), kiu estas kun esplorita longece de 197 km estas la dua plej longa kavernosistemo de Eŭropo.

La komunumo konsistas el la vilaĝoj Schachen, Wil, Hinterthal, Bisisthal kaj Ried, krome al ĝi apartenas multaj vastaj alpopaŝtejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Muotathal limas en nordo (de oriento al okcidento) al Ŝvico, Illgau, Oberiberg kaj Unteriberg, en nordnordoriento al Innerthal, en nordoriento al al Glaruso(GL), en oriento al la iamaj komunumoj Glaruso-Sudo (GL) (nome de nordo al sudo Luchsingen, Braunwald kaj Linthal), en sudo (de oriento al okcidento) al la ekskalvo Urnerboden de la komunumo Spiringen (UR), Unterschächen (UR) kaj Bürglen (UR), en okcidento al Riemenstalden, kaj en nordokcidento al Morschach.

Trafiko
-------

Muotathal situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio al Ŝvico.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Muotathal datiĝas el la jaro 1246 kiel *Muthathal*. Dum mezepoko Muotathal kune kun Illgau estis unu en la ses kvartaloj de la malnova lando Ŝvico. Bienposedanto en Muotathal estis la terciana Monaĥejo Sankt-Josefo Muotathal, kiu estis kreita post 1250 kaj akceptis en la jaro 1288 la regulojn de la Sankta Francisko. La monaĥejo interrompiĝis en la 14-a jarcento kaj poste denove en la 16-a jarcento dum certa tempo. Ĝian grandan floradon ĝi havis en la 18-a jarcento. La monaĥejaj konstruaĵcoj pro ripetaj inundoj en la jaroj 1684 ĝis 1693 estis malkonstruita kaj rekonstruiita je pli alta loko en formo de particia sidejo. De la malnova monaĥejo postrestis nur la kapelo rekte ĉe la bordo de la rivero Muota. Unua pastra preĝejo supozeble jam ekzistis en la 9-a jarcento, certa estas la konstruaĵo de la jaro 1369, kiu estis malkonstruita en la jaro 1786 kaj anstataŭigita per la hodiaŭa baroka preĝejo St. Sigmund kaj Waldburga, kiu estis konsekrita en la jaro 1792.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erwin Horat*: *Muotathal* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-11-26)

Eksteraj ligiloj
----------------

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Muotathal**
	* Oficiala retejo de la komunumo Muotathal
	* Muotathal en la Historia Leksikono de Svislando
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Ŝvico |
| --- |
| maldekstraAlpthal • Arth • Illgau • Ingenbohl • Laŭerco • Morschach • Muotathal • Oberiberg • Riemenstalden • Rothenthurm • Sattel • Ŝvico • Steinen • Steinerberg • Unteriberg |  |

 |
La ruanda prezidanto Juvénal Habyarimana. 1980
La **Murdo de Juvénal Habyarimana kaj Cyprien Ntaryamira** okazis la 6-an de aprilo 1994 kaj provokis interetnajn interpuŝiĝojn, kaŭzintajn la genocidon en Ruando kaj enlandan militon en Burundo

En aprilo 1994 la burunda prezidanto Cyprien Ntaryamira partoprenis intertraktadon en Daresalamo (Tanzanio), kiu celis interpacigi tutsiojn kaj hutuojn en Burundo kaj Ruando. La 6-an de aprilo la aviadilo, en kiu revenis hejmen du prezidantoj — la burunda Cyprien Ntaryamira kaj ruanda Juvénal Habyarimana (ankaŭ hutuo) — akcidentis ĉe alflugo al la flughaveno de Kigalo (Ruando) kaj ĉiuj pasaĝeroj pereis. 

Tuj poste okazis terurigaj radikampanjoj de *Hutua Povo* kiu varmigis la animojn de la hutuoj kaj tutsioj. La hutuoj kulpigis la tutsiojn pri tiu murdo kaj komencis amasmortigadon, kiu kaŭzis la mortojn de ĉirkaŭ 800.000 tutsioj kaj hutuoj dum malpli da 100 tagoj. 

En 2006 franca komisiono konkludis, ke la kulpulo de la atenco estis la tutsio Paul Kagame, kiu estis la tiama ruanda prezidanto. Tio rompigis la rilatojn inter la ruanda registaro kaj la franca ekskoloniiganta kaj senkoloniiginta lando. Ŝajne Francio armigis la hutuojn kontraŭ la tutsiojn.

En 2010 sendependa komisiono (komponita de ruandanoj kaj britoj) trovis la verajn kulpulojn, inter ili la kolonelon Teoneste Bagasora, kiel estro de la operaco kaj la veran fakton, ke la aviadilo estis faligita de du misiloj lanĉitaj de la militbazo en la ĉefurbo Kigalo, sub kontrolo de la ruanda armeo.  Per tio la hutuaj radikaluloj intencis haltigi la pacnegocadon de la hutua prezidanto Juvanal Habjarimana kun la tutsia gerilo, kion apogis la internacia komunumo. Tiu negocado rekomenciĝis per registaro de la nacia unuiĝo kun reprezentantoj de ambaŭ etnoj.

Referencoj
----------

1. ↑  "El detonante de un genocidio. Una comisión independiente concluye que los radicales hutus asesinaron al presidente ruandés para forzar la guerra" (Sendependa komisiono konkludas ke la hutuaj radikaluloj murdis la ruandan prezidenton por kaŭzi la militon); El País, 12a de januaro de 2010. hispane
**Murga** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.4608/18.4892
* Loĝantaro: 80
* Poŝtkodo: 7176
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

La vilaĝo situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo el ĉefvojo Szekszárd-Balatono. Bonyhád troviĝas 22, Szekszárd 26, Tolna (urbo), Tamási 30 km-ojn for.

Historio
--------

Oni trovis imponan kruĉon de la hunoj. La unua mencio okazis en 1446 en formo *Morga*. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis. En la 18-a jarcento unue serboj, poste germanoj refondis la vilaĝon. La germaneco estis deportita post la 2-a mondmilito al Germanio.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* luterana preĝejo de 1795
* katolika preĝejo de 1941

Famulo
------

* naskiĝis en 1886 ĉefministro Gyula Gömbös

* Kategorio Murga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Ittzés** [mihAj icEŝ] (?), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ittzés Mihály** estis hungara korusestro, muzikhistoriisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, membroj de Societo Ferenc Liszt kaj Hungara Arta Akademio (koresponda en 2012, ordinara en 2014). Lia filo estis Gergely Ittzés.

Mihály Ittzés  naskiĝis la 8-an de oktobro 1938 en Sárkeresztúr, li mortis la 12-an de junio 2018 en Kecskemét.

Biografio
---------

Mihály Ittzés frekventis muziklernejon en Győr inter 1953-1958, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1963. Post la diplomo li instruis en muziklernejo en Győr ĝis 1970, sed inter 1965-1967 li frekventis korusestran kurson en Budapeŝto. Intertempe en 1966 li edziĝis, poste 3 infanoj naskiĝis. En 1970 li translokiĝis al Kecskemét, kie li ĝismorte instruis. Komence li instruis en gimnazio 3 jarojn, poste en la ĵus fondita muzika instituto. Li estis vicinstitutestro inter 1980 kaj 2001, poste li estis emerita instruisto. En 2002 li doktoriĝis (Ph.D) en Finnlando. Li instruis kursojn ankaŭ eksterlande (Aŭstralio (1979), Aŭstrio (1990), Danio (2007), Suomio (1991, 2004), Grekio (1989), Irlando (1983, 1985), Ĉinio (2004), Italio (1988), Pollando (1976-2007). Li ricevis premiojn inter 1988-2011.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *„A múlt csak példa legyen": A magyar történelem Kodály Zoltán műveiben*
* *Kodály Zoltán énekgyakorlatai* (1970, ankaŭ angle)
* *Ének-zene tankönyv az óvónői szakközépiskolák számára* (kunaŭtoro, studenta lernolibro eldonita plurfoje 1974-1994)
* *22 zenei írás (Kodály és… elődök, kortársak, utódok)* (1999)
* *Zoltán Kodály, In Retrospect* (disertaĵo, 2002)
* *Bárdos Lajos* (hungare 2009; angle 2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-03-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635625
* GND: 1161495924
* LCCN: n91092932
* VIAF: 1653568
 |
**Mihály Klimm** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klimm Mihály** estis hungara inĝeniero-hidrologo, profesoro.

Mihály Klimm  naskiĝis la 4-an de septembro 1851 en Buda. Li mortis la 25-an de januaro 1897 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Klimm akiris diplomon en Joseph Politechnicum en 1870, poste li estis asistanto de István Kruspér samloke. En 1872 li ricevis stipendion kaj li partoprenis en konstruado de haveno de Hamburgo, poste li havis postenojn en kanalizadoj de riveroj Elbo, Moravo kaj Rejno. En 1878 li estis nomumita katedrestro pri hidrologio de Reĝa Teknika Universitato József, en la sekva jaro li ricevis la instruan rangon publika ordinara profesoro. Li estis rektoro inter 1889 kaj 1891. En 1888 li partoprenis kontraŭ defenoj en Tiso, tial li ricevis titolon reĝa konsilisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A Shaw-féle lőpor által működő cölöpverő gép* (1872)
* *A Felső Rajna szabályozása* (1877)
* *Műszaki vélemény Budapest bal parti részének csatorna-tervezete tárgyában* (1885)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mihály Kubinszky** [mihAj kubinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kubinszky Mihály** estis hungara katolika pastro, abato, kanoniko, vicepiskopo.

Mihály Kubinszky naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1824 en Dunapataj, li mortis la 23-an de februaro 1881 en Baja.

Biografio
---------

Mihály Kubinszky frekventis gimnaziojn en Baja, Kalocsa, Szeged kaj Eger, ekde 1844 seminarion en Pest (urbo), kie li studis ankaŭ teologion en Reĝa Universitato de Pest. Li pastriĝis en 1848, poste li estis pastro en Bácsbokod. Li doktoriĝis en Vieno en 1851, poste li instruis en seminario de Kalocsa. Ekde 1860 li estis seminariestro, en 1865 abato. Inter 1867-1869 li estis seminariestro en Pest, poste ĉefinspektoro en Kalocsa, en 1875 kanoniko, en la sekvanta jaro episkopo (fakte vicepiskopo). Li studvojaĝis en Eŭropo kaj li instruis en la seminario de Kalocsa ĝismorte.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Memoriale Sacrorum Exercitiorum in alma dioecesi Csanadiensi asservatorum* (1859)
* *Szentek élete* (tradukaĵo, 1865)
* *Két korszerű kérdés: a.) Mire való az apácza a földön? b.) Mire valók az iskola-nénék Szabadkán?* (1871)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688973
 |
**Mihály Lenhossék** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lenhossék Mihály** estis hungara kuracisto, anatomo, profesoro, kavernisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1897). Lia patro estis same kuracisto József Lenhossék, lia avo estis Mihály Ignác Lenhossék.

Mihály Lenhossék
Mihály Lenhossék  naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1863 en Pest (urbo). Li mortis la 26-an de januaro 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Lenhossék frekventis mezlernejon kaj universitaton en sia naskiĝurbo. En 1886 li iĝis kuracisto kaj li eklaboris samloke en la Universitato de Budapeŝto. Inter 1895-1899 li instruis kaj esploris en Germanio, poste li estis nomita ordinara profesoro en universitato de Pest. Li estis rektoro en la studjaro 1914. Inter 1905-1922 li estis ĉefredaktoro de *Orvosi Hetilap* (kuracista gazeto), krome li redaktis kavernistan periodaĵon. Li okupiĝis ankaŭ pri prehomaj restaĵoj en kavernoj. Li ricevis gravan premion en 1930.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ritkább boncztani rendellenességek* (1886), ankaŭ germane
* *Die Geschmacksknospen in den blattförmigen Papilen der Kaninchenzunge* (1893)
* *Az ember helye a természetben* (Loko de la homo en la naturo), (1915)
* Trivoluma studenta lernolibro pri anatomio (1922) - lia ĉefverko

Memorigiloj
-----------

* premio *Lenhossék Mihály*
* strato en Újbuda

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450519
* GND: 117636479
* VIAF: 18004641
* ISNI: 0000 0000 7971 3150
* BNE: XX5486251
 |
**Mihály Matura** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Matura Mihály** estis hungara luktisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Mihály Matura naskiĝis la 9-an de aprilo 1900 en Budapeŝto, li mortis la 7-an de aŭgusto 1975 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Matura laboris en la ĉefurba serva sektoro, baldaŭ samloke li havis postenon. Li ricevis premiojn inter 1948-1972.

### Sporta kariero

Mihály Matura inter 1917–1944 estis luktisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono trifoje en 1924, 1927 kaj 1928. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1924 sen medalo, krome en eŭropaj ĉampionumoj li estis la tria en 1925 kaj 1926. Depost la 2-a mondmilito li estis trejnisto, ekde 1951 li havis postenojn en la hungara kaj internacia sportaj vivoj.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Géza Hoffmann

Liaj libroj
-----------

* *A birkózás edzésmódszere* (kun László Papp (luktisto), 1952)
* *A szabadfogású birkózás* (kun László Papp, 1953, 1958, germane 1957)
* *A kötöttfogású birkózás* (kun László Papp, 1955)
* *Birkózás* (1959)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto en 2012

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* biografio angletrs

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817164
 |



* Portalo pri Biografio
Mihály Szemlér: Soldatvarbado

**Mihály Szemlér** [mihAj semlEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szemlér Mihály** estis hungara pentristo, grafikisto, instruisto.

Mihály Szemlér: Judit (1868)
Mihály Szemlér  naskiĝis la 4-an de julio 1833 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la 28-an de februaro 1904 en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Mihály Szemlér frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, sed li interrompis la lernadon kaj li batalis dum la Hungara revolucio de 1848. Post falo de la liberecbatalo li estis arestita, sed li rifuĝis kaj kaŝiĝis. Iom poste li anonciĝis al Unua Pentrista Akademio de Jakab Marastoni, li finis la lernadon en Akademio de Belartoj de Vieno (1852-1854). Liaj plej gravaj instruistoj estis Ferdinand Georg Waldmüller, Christian Ruben kaj Karl Rahl. Hejmenveninta li estis vicinstruisto (1855-1857) en pluraj lernejoj, inter 1861-1893 jam en rango ordinara instruisto, poste li pensiuliĝis. Li studvojaĝis en 1858 en Prago, en 1864 kaj 1870 en Italio, iam en Germanio.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Pest (1854)
* Budapeŝto (1904)

Eldonaĵoj
---------

* *Elemi rajzlapok középtanodák számára* (1890)
* *Rajzlapok szabadkézzel való rajzoláshoz*

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* lernejestro Nándor Báthorylernejestro Nándor Báthory
* KonsultadoKonsultado
* Tagmanĝo en la naturoTagmanĝo en la naturo
* FratojFratoj
* grafikaĵo (1861)grafikaĵo (1861)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617580
* GND: 1051014182
* LCCN: no2008112830
* VIAF: 51507554
* ISNI: 0000 0000 7910 2456
 |
**Mihály Székely** [mihAj sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely Mihály** estis hungara inĝeniero, piloto. Lia origina familia nomo estis **Szmka** [smka].

Mihály Székely  naskiĝis la 11-an de januaro 1885 en Szarvas. Li mortis la 3-an de aprilo 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Székely akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József. En 1910 lia flugmaŝino ricevis premion en internacia flugokonkurso apud Budapeŝto. En la sekva jaro li studvojaĝis al Francio helpe de stipendio. Hejmenveninta li ekzamenis kiel piloto, poste li havis pilotan postenon en Aŭstrio. Estis li la unua, kiu flugis inter Vieno-Budapeŝto-Vieno kaj estis li, kiu portis pasaĝeron en la lando. En 1913 dum flugado li frakasiĝis, poste li neniam flugis. Dum la 1-a mondmilito li instruis la pilotojn, poste li havis inĝenieran postenon en fabriko en Hungario, kie li okupiĝis pri aŭtoj. En la malfruaj 1950-aj jaroj li laboris en instituto pri veturiloj, fine li pensiuliĝis. Li ofte kontribuis en ĵurnaloj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Visszaemlékezés Rákosra* (1930)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Szarvas
* memortabulo kaj strato en Esztergom

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
*
Bazaj informoj
--------------

**Mihálygerge** (mihAjgerge) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Salgótarján. Mihály signifas: Mikaelo.

* Areo: 11  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1963/19.6343
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 3184
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Mihálygerge situas sub monto 396 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ la slovaka landlimo, laŭ traira flankovojo. Salgótarján kaj Szécsény troviĝas proksimume po 20 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri Mihálygerge el la 14-a jarcento. La kampoj apartenis al diversaj nobelaj familioj. Post Traktato de Trianon Mihálygerge trovis sin apud al la nova landlimo. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla principe senkontrole.

En Mihálygerge aŭtonomio de ciganoj funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1766
* akvorezervujo, samtempe fiŝkaptista lago
* monumento pri falintoj um la mondomilitoj
* monumento pri la miljaro, 11 m-ojn alta

* Kategorio Mihálygerge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la mitologia persono. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Atlaso.

Heraklo kaj Atlaso, ŝtelinte la orajn pomojn - Nacia arkeologia museo de Ateno
En la helena mitologio, **Atlaso** (el la malnova greka Ἄτλας, « la portanto », de τλάω / tláô, « porti, subteni ») estis titano, filo de Japeto kaj Temiso (Laŭ aliaj fontoj, naskis lin Klimena aŭ Asia) kaj frato de Prometeo, Epimeteo, Menetio.

la Historia biblioteko de Diodoro Sicilia priskribas lin kiel filo de Urano.

Kun la oceanidino Plejona, li estas patro de la Plejadoj; kun ŝi, aŭ kun Etra, alia oceanidino, li estas patro de la Hiadoj; kaj kun Hesperisa, sia nepino, li estas patro de la Hesperidoj. Kun aliaj neprecizataj diinoj, li generus Kalipson, Dionon kaj Maeran.

Partopreninte al la ribelo de la Titanoj kontraŭ la Olimpanoj (rakontita en la Titanomakio), li estis kondamnita eterne subteni la ĉielon.

Heraklo komisiis lin ŝteli la orajn pomojn de la ĝardeno de la Hesperidoj, kaj konsentis subteni lian ŝarĝon dum tiu tempo.

Tiu figuro inspiris ilustraĵojn de libroj pri geografio

En la arto
----------

Plej antikva statuo de Atlaso, la Farnesa Atlaso, romia kopio de la 2-a jarcento de helenistika statuo, montras la titanon portantan la ĉielon, figurata per ĉiela globuso. Tiu statuo inspiris bildojn de Atlaso portanta *teran globuson* (tio, pri kiu neniam parolas la greka mitologio).

En kulturo
----------

La bildo de Atlaso portanta Teron ilustris geografiajn maparojn, kiuj prenis la nomon de Atlaso.

Same tiu figuro inspiris la nomigon de montarĉeno en Maroko kiel Atlaso, ĉar Nordokcidento Afriko estas kvazaŭ ĝi subtenas en la mapo la pli nordan Eŭropon, kiu iam estis konsiderata la centro de la mondo kvazaŭ ununura mondo.

Pri la uzado de atlaso kiel maparo estas esperanta diraĵo pri senfina rakontado, nome "En mondo estas kontinento, en kontinento estas lando, en lando estas urbo, en urbo estas kvartalo, en kvartalo estas domo, en domo estas ĉambro, en ĉambro estas ŝranko, en ŝranko estas skatolo, en skatolo estas atlaso, en atlaso estas mondo, en mondo estas ktp".

Atlantoj estas la figuroj de viroj kiuj kutime oni metis aŭ metas por subteni kornicojn, tio estas tipo de kolono, kiujn la romianoj nomigis telamono. La origino de tiaj kolonoj ŝajne estas aludo, laŭ Vitruvio, al la mito de Atlaso, kiu estas ofte reprezentata subtenanta la ĉielon

Vidu ankaŭ
----------

* Atlantika Oceano
* *Atlaso Ŝultrolevis*

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Atlaso, unu el la Titanoj
* france Atlas: portanto de la Ĉiela Globo

* Kategorio Atlaso (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308338
* GND: 11884847X
* LCCN: no2018137016
* VIAF: 8142157583867533970004 5728390, 8142157583867533970004
* SUDOC: 078600561
* BNF: 12246100b
* NKC: xx0225577
 |
**Otton Marcin Nikodym** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1887 en Zabłotów apud Kołomyja, mortis la 4-an de majo 1974 en Utica, Nov-Jorkio) – pola matematikisto agnoskata pro kontribuo al evoluo de mezurteorio, funkcionala analitiko, diferenciala ekvacio kaj deskripta aroteorio. Unu el kunfondintoj de Pola Matematika Societo en 1919.

Li studis matematikon ĉe Matematika Fakultato de Universitato al Jan Kazimierz kaj finis en 1911. Doktoriĝis en 1924 en Varsovia Universitato, kaj julie 1927 tie habilitiĝis. Ĝis 1945 loĝis en Varsovio, poste dum unu jaro lekciis en Krakovo kaj en 1946 forveturis de Pollando. En la jaroj 1948 - 1965 laboris en Kenyon College en la subŝtato Ohio en Usono. Membro de Pola Scienca Societo en Eksterlando (de 1960).

Nikodym estis konata pedagogo kaj populariganto de matematiko, aŭtoro de pluraj radiodisaŭdigoj pri ĝi. Perfekte konis 5 lingvojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Otton Nikodym  en MacTutor History of Mathematics archive


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 523883
* GND: 117717045
* VIAF: 115062142
* ISNI: 0000 0001 1006 5885
* SUDOC: 061495077
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi la artikolon «Krusty Krab».**

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

La Krusty Krab estas fikcia rapidmanĝejo en la amerika vigla televidserialo SpongeBob SquarePants. Ĝi estas fama pro sia signatura hamburgero, la

La Krusty Krab
Krabby Patty, la formulo al kiu estas proksime gardita komerca sekreto.

La restoracio estis fondita fare de Eugene H. Krabs (ofte referita kiel Mr. Krabs), kiu ankaŭ estas la posedanto kaj manaĝero. Laŭ The SpongeBob Musical, la filino de Mr. Krabs, Pearl, heredos la Krusty Krab kiam ŝi maljuniĝos.[2] SpongeBob SquarePants (kiu laboras kiel la fritkuiristo) kaj Squidward Tentacles (la kasisto) estas la nuraj plentempaj dungitoj. La restoracio estas rigardita kiel "la plej bona manĝadestablado iam establita por manĝado" en Bikini Bottom, kaj ĝi estas konstante defiita fare de sia primara konkuranto, la Chum Bucket, kiu estas funkciigita fare de Plankton, planktono kaj Karen, akvorezista superkomputilo kaj la edzino de Plankton.

Unu el la ĉefaj agordoj de la serio, la Krusty Krab estis prezentita en la ekepizodo, "Help Wanted", kie SpongeBob petas pri la fritkuirista tasko en la restoracio. La Krusty Krab ankaŭ estis prezentita en alia amaskomunikilaro, inkluzive de teatra filmserio, Broadway-muzikalo, videoludoj, kaj ludiloj. La restoracio estis referenceita aŭ parodiita ĉie en popola kulturo. Ĝi ankaŭ inspiris realvivajn establadojn.

* Kategorio Krusty Krab en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zsigmond Zalabai** [ĵigmond], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zalabai Zsigmond** estis Ĉeĥoslovakia hungara kritikisto, altlerneja instruisto.

Zsigmond Zalabai naskiĝis la  29-an de januaro 1948(nun 1948-01-29) en Pastovce (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 26-an de decembro 2003 en Šamorín (Slovakio).

Biografio
---------

Zsigmond Zalabai apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li maturiĝis en Šahy en 1966, li akiris pedagogian diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo en 1972, fine li kandidatiĝis samloke en 1988. Inter 1972–1975 li laboris ĉe revuo, inter 1975–1989 li havis signifan postenon en hungarlingva eldonejo. Ekde 1988 li instruis en la menciita universitato kiel lektoro, poste docento. Inter 1990–1992 li estis katedrestro. Li doktoriĝis (DSc) en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis ĉeĥoslovakiajn kaj hungarajn premiojn inter 1981-2004, la lastan jam postmorte.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A vers túloldalán* (studo, 1974)
* *Tűnődés a trópusokon* (monografio, 1981)
* *Mindenekről számot adok* (monografio, 1-a parto, 1984)
* *Hazahív a harangszó* (monografio, 2-a parto, 1985)
* *Verstörténés* (disertaĵo, 1995)
* *Irodalom és iroda-lom* (studo, 2001)

Memorigiloj
-----------

* biblioteko de Šamorín prenis la nomon Zsigmond Zalabai en 2008
* en naskiĝdomo de Zalabai memormuzeo malfermis en 2009

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* aprezo hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839095
 |


* Portalo pri Biografio
La **Monaĥejo de la Dipatrino**, en hispana origine *Convento de la Madre de Dios*, estas fama monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio. Temas pri monaĥinejo fondita fine de la 11-a jarcento de Leonor kaj María de Silva, filinoj de la grafo de Cifuentes.

La konvento kreskiĝis ekde fino de la 15-a jarcento al mezo de la 17-a jarcento, kaj rezultis la tipa komplekso konventa ĉirkaŭ kortoj. Ekde fino de la 17-a jarcento, ekokazis grava malbonigo de la konvento, kiu pluis dum la 18-a kaj ĉefe 19-a jarcentoj, kiam okazis diversaj forpeloj de la religiulinoj kiuj loĝis tie (desamortización). Tiuj ĉiuj ŝanĝoj tuŝis la strukturon de la konstruaĵoj kaj perdiĝis kelkaj zonoj de la konvento.

Post diversaj partaj restaxuroj dum la 20-a jarcento, la definitiva rehabiligo de la konvento okazis post ties akiro, fare de la Universitato de Kastilio-Manĉo, por komplemento de la universitatejo de San Pedro Mártir. Per arkeologiaj elfosadoj, ĉefe ĉe la kortoj oni trovis restaĵojn de diversaj epokoj (romia, araba, mezepoka), el kiuj la ĉefa estas mudeĥara pordo kun arkoj, azuleĥoj, blazonoj ktp.
Monaĥejo kaj kolombejo en Helmstedt
La **monaĥejo de sankta Ludgero** estas iama benediktana monaĥejo en Helmstedt, Germanio.

Historio
--------

Ĉirkaŭ la jaro 800 la misiisto Ludgero venis kadre de la milito kontraŭ la saksoj kun Karolo la Granda en la regiono de Helmstedt por kristanigi la saksojn. Ĉe la iama imperia strato inter la brunsviga kaj magdeburga setlejoj Ludgero fondis la monaĥejon surloke de malnovĝermana fontosanktejo. La situo de la monaĥejo ĉe tiu ĉi komercostrato grava dum la mezepoko tiam estis ege favora. Ĝis en la 15-a jarcento la abatoj de la monaĥejo regis la urbon. La gravecon de la monaĥejo por la urbo ankaŭ konstatas la urboblazono montranta la sanktan Ludgeron.

La monaĥejo kontraŭstaris ĉiajn reformaciajn strebadojn de la 16-a jarcento kaj defendis ĝis sia malfondiĝo en 1802 la romkatolikan doktrinon.

Kun escepto de la romanika duobla kapelo en la interna korto la monaĵejo estis novkonstruata post la Tridekjara Milito en la baroka stilo kaj post ankaŭ ricevis la *Türkentor* (Turkopordego) samkiel la *kolombejon*. Decembre 1802 la monaĥejo estis sekularigita kadre de la napoleonaj militoj. La duklando Braunschweig-Lüneburg ricevis la terposedaĵon. Poste oni direktis la monaĥejon kiel agrara ŝtata bieno. Ĝi ekzistis ĝis 1977 sur la monaĥeja tereno kaj ekde tiam estas plue direktata sude de Helmstedt.

En la jaro 1980 la diocezo Hildesheim aĉetis la konventejon por la katolika eklezikomunumo S-ta Ludgero en Helmstedt. Ekde tiam la monaĥodomo servas kiel katolika renkontejo.

La Ludgera monaĥejo en Helmstedt estis ekde sia fondado fratomonaĥejo de la kolegiato Werden. Ambaŭ monaĥejoj ĉiam estis estrataj en persona unio, pro kio ankaŭ ambaŭ monaĥejoj tenis la duoblajn abatbastonojn en siaj blazonoj.

* Monaĥejo kaj preĝejoMonaĥejo kaj preĝejo
* Kroniko de S-ta LudgeroKroniko de S-ta Ludgero
* TurkopordegoTurkopordego

Fonto
-----

germane

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monaĥejo de sankta Ludgero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Helmstedt City Website: Preĝejo s-ta Ludgero Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Helmstedt City Website: Turkopordego Arkivigite je 2007-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Helmstedt Arkivigite je 2007-09-25 per la retarkivo Wayback Machine