La alumetovendisto, ilustraĵo de libro de 1900
**La knabineto kun la alumetoj** (dane : **Den Lille Pige med Svovlstikkerne**) estas novelo de la dana verkisto Hans Christian Andersen. La rakonto estas dramo pri sonĝoj, espero kaj morto de knabineto. Ĝi unue estis publikigita en 1845 kaj adaptiĝis por multaj teatraĵoj kaj filmoj.

Intrigo
-------

En malvarma kaj neĝa nokto, kristnaska vespero, malriĉa knabino provas vendi alumetojn surstrate. La knabino estas tre malriĉa, ŝi marŝas nudpiede en la malvarmo kaj neĝo, tremante ĉie, kaj ŝi eĉ ne havas mantelon por kovri sin. En siaj frostigitaj kaj tremantaj manoj ŝi tenas alumetojn kaj proponas ilin por vendo, sed vane. La homoj surstrate preterpasas ŝin kaj ne rimarkas ŝin. Ĉiu el ili rapidas por reveni al sia varma hejmo, kie lia familio atendas lin ĉirkaŭ la festa tablo.

La knabino estis tre malvarma, sed ŝi timas reveni hejmen, ĉar ŝia patro batas ŝin kiam ŝi ne sukcesas vendi alumetojn.

Kiam ŝi ne plu povis elteni la malvarmon, la knabino trovis kaŝejon ĉe la angulo de la strato, kaj decidis ekbruligi unu alumeton por varmigi sin. Nur unu matĉo, ne pli. Sed la mondo rivelita antaŭ ŝiaj okuloj estas tiel bela kaj magia ke ŝi ekbruligas alian alumeton, kaj alian alumeton. En la lumo de la alumetoj ŝi vidis kelkajn belajn viziojn, inkluzive de kristnaska arbo kaj kristnaska vespermanĝo festita ĉirkaŭ la tablo en la hejmo de amema kaj feliĉa familio, same kiel vizio de ŝia kara, malviva avino. Ŝi ekbruligis la ceterajn alumetojn, unu post alia, por daŭre sperti la belajn fantaziojn momentajn, ĝis ili ĉiuj finiĝis. Kiam venis la mateno, preterpasantoj trovis la knabinon morta, frosta ĉe la stratangulo, kun la bruligitaj alumetoj disĵetitaj apud ŝi.

Same kiel aliaj rakontoj de Hans Christian Andersen, ankaŭ la rakonto de la eta alumeto finiĝas sen "feliĉa fino". La rakonto priskribas ekstreman malriĉecon, kie knabineto ne havas ŝuojn kaj ĉirkaŭpromenas en la neĝo nudpiede. Krome, ĝi priskribas la glaciiĝintajn korojn de la preterpasantoj, kiuj ne rimarkas la malfacilaĵojn de la knabino kaj volonte ignoras ŝin, ĝis ŝia tragika morto.

Adaptoj
-------

Tiu ĉi rakonto de Andersen fariĝis klasikaĵo kaj ricevis multajn tradukojn kaj adaptojn tra la tuta mondo.

Kiam la rakonto estis adaptita en filmon de Disney, la fino estis ŝanĝita al pli pozitiva kaj esperiga fino. En la Disney-filmo, kiam la alumetovendisto ekbruligis la alumetojn, ŝi vidis vizion de ŝia avino, kiu estis la nura persono kiu zorgis pri ŝi kaj traktis ŝin kun amo kaj bonkoreco. Ŝi ekbruligis la ceterajn alumetojn, unu post la alia, por konservi la vizion de ŝia avino kiel eble plej longe. En la Disney-filmo, finfine, kiam ŝi elĉerpigis alumetojn, la knabino mortis kaj ŝia avino prenis sian animon al la ĉielo, kie ŝi daŭre spertus la samajn mirindajn viziojn.

Modernaj versioj ŝanĝis la finon de la rakonto, tiel ke ĝia fino iĝis optimisma. En la moderna ŝanĝo, bona familio estis enkondukita en la rakonton kiu trovis la knabinon sur la strato, kiam ŝi estis senkonscia, kaj prenis ŝin en sian hejmon. La knabino ricevis manĝaĵon, vestaĵojn kaj varman liton, kaj estis savita de malfacilaĵoj kaj malriĉeco.

La rakonto ricevis plurajn filmadaptojn, inter ili en bildstrio de Walt Disney, kiu en 2006 ricevis la premion por la plej bona animacia filmo ĉe la 17-a Animacia Filmfestivalo en Zagrebo.

Krome, la rakonto funkcias por opero, same kiel por orkestraj verkoj. En 2008 la muzikisto David Lang ricevis la Premion Pulitzer pri muziko pro sia verko "La Malgranda Matchmaker".

Vidu ankaŭ
----------

* *The Little Match Seller*, filmo de 1902

* Proksime al morta sperto
* Vilhelm Pedersen, la unua ilustristo de la feinaj rakontoj de Andersen
* *To build a fire* (*Konstrui Fajron*, 1910) du versioj de mallonga rakonto de Jack London pri plenkreskulo kiu suferas de hipotermio en la Yukon Teritorio
* Infanlaboro

 **La knabineto kun la alumetoj** en Vikimedia Komunejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* "La Malgranda Matĉa Knabino" angla tradukode Jean Hersholt
* "La Malgranda Matĉa Knabino" en la Nova Normala Leganto
* *Nesto Lille Pige med Svovlstikkerne* Originala dana teksto
* Surlalune: La Prinotita Malgrandan Matĉan Knabinon
* "La Malgranda Matchgirl" Kreiva Commons audiobook
* "La Malgranda Matĉa Knabino 1902 Adapto (downloadable)" ĉe la brita Filma Instituto
* Pasio de David Lang
* Angla traduko (plena teksto) de "la Feinaj Rakontoj de Andersen" Arkivigite je 2008-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* The Little Match Girl public domain audiobook at LibriVox


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811687
 |