recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Flago de Novjorko, adoptita, la 6an de aprilo 1915 (modifita la 30an de decembro 1977). Dezajno: Vertikala trikoloro de blua, blanka, kaj oranĝa kun modifita blua versio de la Sigelo de Novjorko en la centro.
Vastigo de la urba sigelo (montrita en la centro de la flago, en blua koloro)
**La flago de Novjorko** (angle *Flag of New York City*) estas flago kiu portas vertikalajn striojn de la koloroj blua, blanka kaj oranĝa, kaj estas ŝargita en la centro de la meza strio per la urba sigelo de Novjorko en bluo.
La origino de la koloroj de la flago estas **la princa flago** - la flago de la Nederlanda Respubliko, kiu estis uzita en 1625, kiam la grandurbo de Nov-Amsterdamo (poste Novjorko) estis establita sur la insulo Manhatano.

La urba sigelo enhavas la sekvajn simbolajn komponentojn:

* **Blankkapa maraglo** - simbolo de Usono
* **Indiĝeno** - simbolas la originajn loĝantojn de la areo
* **Maristo** - simbolas la koloniajn setlantojn de la areo
* **Kastoro** - simbolas la Nederlandan Okcidenta-hindan Kompanion, la unuan kompanion en Nov-Amsterdamo. La kastoro ankaŭ estas la oficiala besto de la ŝtato Nov-Jorkio
* **Ventmuelejo** - simbolas la nederlandan historion de la grandurbo kaj la farunmuelindustrion kiu ekzistis tie
* **Farunaj bareloj** - por simboli la farunan industrion
* **1625** - la jaro la urbo estis fondita.

La nuna dezajno de la flago estis determinita la 30-an de decembro 1977. Do la jaro 1625 estis enigita (anstataŭ 1664, la jaro Anglio transprenis la urbon) kaj la latina verso Sigillum Civitatis Novi Eboraci (trad. Sigelo de la Urbo de Novjorko) estis enmetita (tiu aldono estas laŭvola, tio signifas, ke la flago povas esti uzata sen ĝi). La flago malofte estas levita sen la sigelsimbolo en la centro.

La urbestro de Novjorko havas sian propran flagon, bazitan sur la urboflago kaj plie ĉielarko de kvin bluaj kvinpintaj steloj super la sigelo. Tiuj simbolas la kvin kvaronojn de la grandurbo.

La flago estas permanente levita super la Urbodomo de Novjorko kaj ĝiaj aliaj konstruaĵoj. Ĝi ankaŭ estas ofte levita supre de publikaj konstruaĵoj, en parkoj kaj eĉ en privataj entreprenoj kaj loĝejoj en la grandurbo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flago de Novjorko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La oficiala flago de Novjorko (urban registaran retejon)
* Urbaj flagoj en Usono 2002 - 2003 (ISBN 978-0-9747728-0-6) de la nord-amerika Veksilologia asocia (NYC flagoj sur paĝoj 35 – 43)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819579
 |
Laŭ la helena mitologio, **Polemo** (el la greka *Πολεμος*, «milito») estis dajmono aŭ spirito de milito kaj batalado, speciale pri internaj militoj. Lia kontraŭlino estis Ejreno (Paco), kaj lia romia ekvivalento estis *Bellum*.

**Polemo** kaj Enjo, plafon-pentraĵo en Luvro farita de Antoine Paillet (1672).Pro siaj atributoj, Polemo multe similis al Areso (eble ĝi estis unu el liaj epitetoj), la olimpa dio pri milito, kaj li multe similis al la Maĥoj (Batalemaj spiritoj). Polemo estis patro de Alalo (Milit-krio), ĉu sole, ĉu kun Eriso (Malkonkordo). Fratino lia estis Enjo, kiu rondiris kun li la batal-kampojn, kune kun la Maĥoj, la Hisminoj, la Androktasioj, la Fonoj, Eriso, Areso kaj la Keresoj.

En ezopa fablo, Polemo edziĝis al Hibriso, ina personigo de orgojlo kaj insolenteco, sed nur pro tio ke ŝi iĝis la nura ne-edziniĝinta diaĵo. Tamen, li tiel enamiĝis al ŝi ke de tiam Polemo sekvadas Hibrison ien ajn kien ŝi translokiĝus. En sia teatraĵo *Paco*, Aristofano priskribas Polemon kiel terura malamiko de Grekio, al kiu la gedioj permesis kapti kaj malliberigi Ejrenon, kiel puno al la tro militema loĝantaro.

Tamen, en sia ĉefa verko, *Eneido*, Vergilio lokigas Polemon (Bellum) en infero, kune kun sia terura akompanantaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Polemo ĉe Theoi.com

Referencoj
----------

1. ↑  Aristofano. *Paco*, 205 kaj sek. Polemo estas unu el la ĉefroluloj de ĉi tiu komedio
2. ↑  Pindaro. *Ditiramba Fragmento*, 78.
3. ↑  Kinto el Izmiro, *Falo de Trojo*, 8.424 kaj sek.
4. ↑  Ezopo. *Fabloj*, 533.70.
5. ↑  Aristofano. *Paco*, 205 kaj sek.
6. ↑  Vergilio. *Eneido*, 6.268.
La **Flago de Porto-Riko** reprezentas kaj simbolas la insulon kaj homojn de Porto-Riko. La plej ordinaraj uzitaj flagoj de Puerto-Riko estas la nuna flago kiu reprezentas homojn de Porto-Riko; urbaj flagoj kiuj reprezentas la malsamajn regionojn de la insulo; politikaj flagoj kiuj reprezentas la politikajn kredojn de la homoj kaj sportflagoj kiuj identigas Puerto-Rikon kiel la lando reprezentita per siaj sportistoj dum konkuradoj.

La originoj de la nuna flago de Porto-Riko, adoptita en 1952, venas de la jaro 1868, kie la unua puertorika flago, estis elpensita de Dro. Ramón Emeterio Betances kaj brodita de Mariana Bracetti. Tiu flago estis uzita en la puertorika ribelo kontraŭ hispana regado en la insulo, konata kiel "El Grito de Lares".

La kuba flago naskiĝis por reprezenti movadon kiu celis integri la insulon en Usonon, sed ﬁne ĝi fariĝis simbolo de sendependa ŝtato. Rilate la insulon Porto-rikon okazis tute kontraŭe. Temas pri simbolo pripensita por sendependa ŝtato kiu ﬁne fariĝis flago de teritorio asociita al Usono. La movado por sendependigi la insulon en Porto-riko naskiĝis en la jaro 1892 ĉirkaŭ la patriotisma movado de Kubo. La ĉefa luktanto favore la kuban sendependiĝon, José Martí, celis fakte la liberigon de ambaŭ insuloj (Kubo kaj Porto-riko), pro tio ambaŭ ﬂagoj, kaj kuba kaj portorika, tute similas rilate striojn, stelon kaj kolorojn, kvankam koloroj reale aperas inversigitaj en la porto-rika ﬂago rilate la kuban standardon.

Notoj
-----

1. ↑  José M. Rodríguez, "La Usona Flago, inﬂuita kaj inﬂuanta simbolo", VENTO, numero 10, Decembro 2021. p. 9.

* Kategorio Flago de Porto-Riko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Ameriko |
| --- |
| Antigvo kaj Barbudo • Argentino • Bahamoj • Barbado • Belizo • Bolivio • Brazilo • Ĉilio • Domingo • Dominiko • Ekvadoro • Grenado • Gujano • Gvatemalo • Haitio • Honduro • Jamajko • Kanado • Kolombio • Kostariko • Kubo • Meksiko • Nikaragvo • Panamo • Paragvajo • Peruo • Salvadoro • Sankta Kristoforo kaj Neviso • Sankta Lucio • Sankta Vincento kaj Grenadinoj • Surinamo • Trinidado kaj Tobago • Urugvajo • Usono • Venezuelo |
| **Flagoj de dependaĵoj kaj aliaj teritorioj**: Angvilo • Arubo • Bermudo • Bonajro • Virgulininsuloj • Falklandoj • Gronlando • Gvadelupo • Kajmana Insularo • Kuracao • Martiniko • Moncerato • Navasa Insulo • Puerto-Riko • Sabo • Sankt-Bartelemio • Sankt-Marteno • Sankta-Piero kaj Mikelono • Sint-Eŭstatio • Sint-Marteno • Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj • Turkoj kaj Kajkoj • Usonaj Virgulininsuloj |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Azio, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
Antaŭa flago 1991-1995
La **nacia flago de Nord-Makedonio** (makedone: Знаме на Северна Македонија) prezentas flavan sunon sur ruĝa kampo, kun ok sunradioj kiuj etendiĝas de la centro ĝis la kamporando. Ĝi estis kreita de Miroslav Grčev kaj estis adoptita la 5-an de oktobro 1995 post unujara ekonomia blokado trudita de Grekio kiu devigis la Respublikon Makedonio forigi la antikvan makedonan Verĝinan Sunon de la flago, tiel ĝi estas unu el la plej novaj flagoj de la mondo. Ruĝa kaj flava ĉiam estis konsideritaj ĉefkoloroj reprezentante Makedonion, verŝajne pro la koloroj de la historia blazono de Makedonio. La nova ok-pinta suno reprezentas "la novan sunon de Libereco" referita en la nacia himno de Nord-Makedonio.

La ŝanĝo de la flago estis unue ne akceptita de konservativaj makedonoj kaj mem-deklaritaj patriotoj. En la unuaj jaroj post la ŝanĝo, ambaŭ flagoj estis oficiale hisitaj por longa tempo. Inter 1995 kaj 1998, en la municipoj kie tiama opozicia partio VMRO-DPMNE regis, nur la malnova flago estis hisita ĉe de instituciaj ejoj. Populara opinio estis malsama koncerne la ŝanĝadon de la flago. Tamen, la plimulto de la loĝantaro, 56.33 procento, apogis la adopton de nova flago.

* Kategorio Flago de Nord-Makedonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Eŭropo |
| --- |
| Albanio • Andoro • Armenio • Aŭstrio • Azerbajĝano • Belgio • Belorusio • Bosnio kaj Hercegovino • Britio • Bulgario • Ĉeĥio • Danio • Estonio • Finnlando • Francio • Germanio • Grekio • Hispanio • Hungario • Irlando • Islando • Italio • Kartvelio • Kipro • Kosovo • Kroatio • Latvio • Liĥtenŝtejno • Litovio • Luksemburgo • Makedonio • Malto • Moldavio • Monako • Montenegro • Nederlando • Norvegio • Pollando • Portugalio • Rumanio • Rusio • San-Marino • Serbio • Slovakio • Slovenio • Svedio • Svislando • Turkio • Ukrainio • Vatikano |
| **Ŝtatoj limigite agnoskitaj:** Abĥazio • Ĉednestrio • Kosovo • Montara Karabaĥo • Sud-Osetio • Turka Nord-Kipro |
| **Dependaĵoj kaj aliaj teritorioj:** Aĝario • Alando • Azoroj • Ferooj • Gagauzio • Gernsejo • Ĝibraltaro • Madejro • Manksinsulo • Naĥiĉevano • Svalbardo • Vojvodino |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Azio, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
**Arroyo de la Encomienda** [aROĝo delaenkoMJENda] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campiña del Pisuerga* en la centro de la provinco. *Arroyo de la Encomienda* estas etimologie komprenebla kiel *Rojo de la Komandoreco*. Ĝi estas dividita en ok kvartaloj, el kiuj la ĉefa estas La Flecha, kie estas la urbodomo. La aliaj kvartaloj estas La Vega, Vega de la Encomienda, Arroyo, Monasterio del Prado, Doña Juana, Las Lomas de Arroyo kaj Sotoverde. 

Arroyo de la Encomienda en la provinco Valadolido.
La *Campiña del Pisuerga* de la provinco Valadolido, helblue, nordocentre.
Romanika preĝejo.
La pordego.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,54 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 716 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male pro proksimeco al la provinca ĉefurbo ĝi ekfunkciis kiel dormurbo el la 1970-aj jaroj kaj ĝi akiris ekde tiam 20 000 loĝantojn. Ĝi distas 8 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Ciguñuela, Zaratán, Valadolido kaj Simanko. Ĝia municipa teritorio estas trapasata oriente de la rivero Pisuerga.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La plej frua referenco de Arroyo datas el 1206. Dum la Mezepoko ĝi formis parton de la komunumo *Merindad del Infantazgo de Valladolid* (en mezepoka kastilia "Meryndat del Infantadgo de Ualladolid") administracia unuo de la Krono de Kastilio, kiel aperas en la libro *Becerro de las Behetrías de Castilla*, fare de la Korteso de Valadolido de 1351. En la 18-a jarcento Arroyo apartenis al la Komandoreco (*Encomienda*) de Wamba; en tiu tempo estis 13 lokanoj (familioj). 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la romanika preĝejo de la 12-a jarcento kun elstaraj pordego kaj absido.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764664
* VIAF: 316736312
 |
**Vapi,** laŭ guĝarata lingvo **વાપી,** laŭ hindia lingvo **वापी** estas industria urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Guĝarato, en distrikto de Valsad. Tiu urbego apartenas al 10 plej poluataj lokoj de la mondo, laŭ Blacksmith Institute. La poluadon kaŭzas la kemia industrio.

Granda bazaro en Vapi

Demografio
----------

Vapi havis populacion de 230 598 en 2021 kun legopovo de 89%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Hotelo en Vapi

Geografio
---------

Vapi situas tre proksime de rivero Damanganga kaj ankaŭ la Araba Maro ne estas tro for. La supermara alteco estas 27 m. La iama portugala kolonieto kaj urbo Daman troviĝas nur 5, Araba Maro kun la rivera enfluejo nur 7, Silvassa 15, distrikta sidejo Valsad 26, Navsari 64, Surat 93 (voje 100), Naŝiko 100, Vasai-Virar 106, Mahuva 144, Baruĉ 148, Mumbajo 156 (voje 176), Malegaon 169, Nandurbar 177, Vadodara 217, Veraval 271, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 296, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 318, tutlanda ĉefurbo Delhio 1016, Kolkato 1618 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Dum la sendependiĝo en 1947 la loĝantoj voĉdonis pri Barato kaj alia naskiĝanta najbara ŝtato Pakistano, poste multe da homoj formigris al Pakistano. Vapi estis nur urbeto ĝis 1967, poste oni fondis precipe kemiajn industriaĵojn, tial multe da homoj alvenis kiel laboristoj.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Vapi estas industria precipe kun kemia, papera kaj tekstila branĉoj. Proksimeco al la pli grandaj urbegoj de Mumbajo, Surat, Vadodara, kaj Ahmedabado kunligitaj kun liberala registarpolitiko helpis al Vapi ekhavi ilian nunan nivelon de industria agado.

Lingvoj
-------

En Vapi la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj hindia.

Ĝainisma preĝejo en Vapi

Religioj
--------

En Vapi plejparto de la populacio estas hinduoj (77%) kaj muslimoj (18%), iomete estas kristanoj (3%), ĝajnistoj kaj budhistoj (sub 1%).

Eduko
-----

En Vapi la plej alta eduko okazas en institutoj kaj kolegioj.

Trafiko
-------

Vapi trairan fervojan linion kun stacidomo. Enurbe eĉ aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Al aliaj urboj kaj proksimaj vilaĝoj aŭtobuso liveras la pasaĝerojn, tre gravas la naveda trafiko kaj la rekta kontakto kun Daman kaj Silvassa. 5 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Daman.

Stacidomo en Vapi
Statuo en Vapi

Klimato
-------

Vapi troviĝas en savanoklimato (Aw). Jare pluvas ĉirkaŭ 1500 mm. Inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj, inter oktobro kaj majo praktike ne pluvas. La temperaturo varias inter 21-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vapi.com
Per **sistemo de Neptuno** oni kutime celas la regionon de la sunsistemo sub la rekta gravita influo de la planedo Neptuno; ĝi inkluzivas ties lunaron, ringoj kaj magnetosfero.

Grando
------

La grandecon de la sfero, kie la gravita influo de Neptuno superas tiun de la Suno, egalas la tiel nomata radiuso de Hill, kiu valoras

{\displaystyle r\_{Hill}=a{\sqrt[{3}]{\frac {m\_{N}}{3M\_{S}}}}=116\,036\,214\,km.}
Malgraŭ la neprecizeco kaŭzita de la gravita influo de la aliaj sunsistemaj ĉielkorpoj, kaj ĉefe Jupitero, tiu ĉi kvanto egalas la distancon el Neptuno maltrans kiu la gravita forto de la planedo superas tiun de la Suno.

Ĉiu ĉielkorpo aŭ objekto, kiu konstante situas interne de la ĉi-supre difinita sfero, necese orbitas ĉirkaŭ Neptuno.

Enhavo
------

La sistemon de Neptuno konsistigas:

* Neptuno
* Naturaj satelitoj de Neptuno
* Ringoj de Neptuno

Aliaj ĉielkorpoj povas de tempo al tempo eniri kaj eliri la sistemon de Neptuno, sen ke ekestiĝu daŭropova gravita ligo al la ĉefplanedo, danke al propra rapido. Povas temi ekzemple pri kometoj aŭ asteroidoj kies orbitoj sekcas tiun de Neptuno, sed ankaŭ pri artefaritaj kosmoesploriloj.

### Ĉefaj objektoj

Jenas listo de la dek ĉefaj objektoj en la sistemo de Neptuno, aranĝitaj laŭ maso.

| Objekto | Distanco el Neptuno | Diametro | Maso | Malkovro |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Suno VIII** | **Neptuno** | - | 49 528 km | 1,0244 × 1026 kg | 1000 | 1846 |
| Neptuno I | Tritono | 354 800 km | 2700 km | 21,4 × 1021 kg | 0,2089 | 1846 |
| Neptuno VIII | Proteo | 117 647 km | 436×416×402 km | 50 × 1018 kg | 0,0005 | 1989 |
| Neptuno II | Nereido | 5 513 400 km | 340 km | 31 × 1018 kg | 0,0003 | 1949 |
| Neptuno VII | Lariso | 73 548 km | 208×178 km | 4,90 × 1018 kg | 0,0000 | 1981 |
| Neptuno VI | Galateo | 61 593 km | 158 km | 3,70 × 1018 kg | 0,0000 | 1989 |
| Neptuno V | Despino | 52 256 km | 148 km | 2,10 × 1018 kg | 0,0000 | 1989 |
| Neptuno IV | Talaso | 50 075 km | 80 km | 0,37 × 1018 kg | 0,0000 | 1989 |
| Neptuno III | Najado | 48 227 km | 58 km | 0,19 × 1018 kg | 0,0000 | 1989 |
| Neptuno XIII | Nezo | 48 387 000 km | 60 km | 0,09 × 1018 kg | 0,0000 | 2002 |

Esplorado
---------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Esplorado de Neptuno.
Nur unu artefarita kosmoesplorilo inte vizitis la sistemon de Neptuno: temis pri la usona sondilo Voyager 2, kies vojaĝo al la interstela spaco daŭre progresas nuntempe.
En klasika baleto, **aplombo** estas termino kiu temas pri unu el la bazaj leĝoj de baleto - stabileco.

La Franca baletestro Jean-Étienne Despréaŭ difinis ĝi en 1806 kiel specifa speco de dinamika ekvilibro fundamenta al ĉiuj pozicioj kaj movoj de klasika baleto.

Libro *Gramatiko de la Arto de Dancanta, Teoria kaj Praktika* de 1905, referante al Bernhard Klemm, skribis: "Aplombo estas la absoluta sekureco en plialtiĝado kaj falado reen kiu rezultas de la perpendikulara sinteno de la supra korpo kaj la lerta metado de la piedoj. Per aplombo la dancisto akiras precizecon kaj elegantecon kiuj asekuras la sukcesan plenumadon de ĉiu movo de piedo, tamen arta kaj malfacila, kaj per tio kreas plaĉan
kaj kontentigan efikon ĉe la rigardanto. Aplombo povas esti komparita kun la certeco de tuŝo de la pianisto."

Aplombo estas atingata kun streĉita rekta korpo kun ĝia pezo egale distribuita tra la apoganta piedo aŭ ambaŭ piedoj. Aplombo estas regata per sento kaj regado de la muskoloj ĉe la vertebraro, kio estas, per "tenado de la dorso". La bazo de aplombo estas la pozicioj de piedoj en baleto.

La vera situigo de korpo influas ĉiujn baletajn paŝojn, kaj la perfekteco de la aplombo postulas jarojn de trejnado. Ekzercoj je la manrelo komencas la trejnadon de la stabileco kaj ekvilibro.

En la 18-a jarcento, ĉiutaga civo de altaj sociaj klasoj havis grandan influon de dancaj movoj, kaj tiel la vorto "aplombo" estis uzata por priskribo de majesta, senjoreca, furioza konduto, simile al bravado.
blazono de la Linker-grafoj
**Carl Wilhelm Heinrich von LYNCKER** (naskiĝinta la 18-an de januaro 1767 en Flurstedt, mortinta la 30-an de januaro 1843 en Vajmaro) estis germana soldato, politikisto kaj ano de politika asembleo en Jena.

Vivo
----

Estante la sepa infano de Carl Friedrich Ernst von Lyncker (1726–1801) li heredis post la ava morto bienojn proksime de Apolda kaj Kötschau (Großschwabhausen) situantajn inter Vajmaro kaj Jena. Li ekgravis por la dinastia kontinuo.

Lyncker ekkonis Goethe jam en la aĝo de ok jaroj. Pli malfrue ili eĉ amikiĝis. Ĉe la kortego vajmara li estis varleto inter 1780 kaj 1784. En 1873 li ekstudis jursciencojn ĉe la Universitato de Jena. Tamen li ekigis soldatan karieron post la studoj. En 1787 li ekservis por la prusoj kaj ekde 1792 por Schwarzburg-Rudolstadt. Tie li promociiĝis kapitano kaj en 1797 majoro. Fino armeserva venis en 1807. Li fariĝis sekreta ĉambrokonsilisto kun rajto je pensio kaj senkosta loĝado ĉe la urba kastelo rudolstadt-a *Ludwigsburg*. Ekster tio honoris lin lia grandduka moŝto Karlo Aŭgusto (Saksio-Vajmaro-Eisenach) per la nomumo je landa konsilisto de la Distrikto Jena - kio ankaŭ finance lukregis. En 1815 li estiĝis kolonelo kej en 1816 kavaliro de *Weißer Falkenorden*. Ekde 1817 li membris en la parlamento de Saksio-Vajmaro-Eisenach por la klaso de kavalirbienposedantoj de la Distrikto Vajmaro.

Lyncker loĝis en Rudolstadt kaj en Vajmaro antaŭ transloĝiĝo al Jena en 1818 kie li ofte renkontis en ties domoj Goethe respektive Karl Ludwig von Knebel. Dekon da jaroj poste li iris al la familia bieno je Kötschau, kiun li vendis en 1838 por transloĝiĝi al sia eta domo Linkers Hof. Li entombigitis en Rudolstadt.

Verkistece
----------

Liaj notoj estas altvalora fonto por la historio kortega dum Goethe-tempoj. Li klarigis mem en la antaŭparolo ke li ne nur raportis pri memviditaj aferoj sed ankaŭ pri al si de aliaj diritaj aferoj, precipe koncerne la (moralan/kapablecan) taksadon de triaj personoj. Instigo por fari tion venis de Karlo Frederiko. Siajn impresojn de prusia soldateco li prezentis poezie en 1841, en rimoj pri la garnizona urbo Nysa. Marie Scheller, lia pranevino, eldonis en 1912 liajn rememorojn unuafoje. En 1997 prizorgitis de Jürgen Lauchner kompleta eldono de la lyncker-aĵoj kun ampleksa komenta postparolo. Ĝi kvazaŭ estas biografia monografio.

Literaturo
----------

* Karl Frhr. von Lyncker: *Am weimarischen Hofe unter Amalien und Karl August,* eldonis Marie Scheller, Berlin 1912.
* Carl Wilhelm Heinrich Freiherr von Lyncker: *Ich diente am Weimarer Hof: Aufzeichnungen aus der Goethezeit,* eldonis Jürgen Lauchner, Böhlau Verlag Köln-Weimar Wien 1997. ISBN 3-412-05297-3.
* Effi Biedrzynski: *Goethes Weimar: Das Lexikon der Personen und Schauplätze,* Artemis&Winkler Verlag, Mannheim 2010, p. 276-277

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj ĉe *Literaturland Thüringen*

Notoj
-----

1. ↑  Lyncker (1997) p. 245

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805982
* GND: 119510995
* LCCN: no98064041
* VIAF: 59243474
* BNF: 13513019s 13529168x, 13513019s
 |
Nova Bach-monumento en Lepsiko
Por si mem verkita tombomonumento de Seffner sur la lepsika suda tombejo
**Carl Ludwig Seffner** (\* 19-an de junio 1861 en Lepsiko; † 2-an de oktobro 1932 samloke) estis germana skulptisto.

Vivo
----

Carl Seffner studis ekde 1877 ĝis 1883 ĉe la lepsika artakademio ĉe Melchior Zur Straßen. Poste li laboris mallongan tempon en Berlino kaj restis ekde 1886 ĝis 88 en Italio. Post kiam li en 1889 denove revenis en Lepsikon, li sin dediĉis plejparte al portretskulptado. Inter 1889–93 li verkis por la Universitato de Lepsiko la marmorbustojn de Anton Springer, Carl Thiersch, Bernhard Windscheid kaj Carl Ludwig. Seffner estis sekreta kortega konsilisto kaj membro de la lepsika framasonoloĝio *Minerva zu den drei Palmen*.

En 1895 li sukcesis kune kun Wilhelm His pruvi, ke je la kranio, mallonge antaŭe trovita ĉe la alikonstruado de la Johano-preĝejo temas pri tiu de Johann Sebastian Bach. Liaj meritoj pri anatomia rekonstruado donis al li la titolon kiel honordoktoro pri medicino de la lepsika universitato. Pro sia kapablo, rekonstrui la tipon de la komponisto en tiel konvinka vereco, oni komisiis lin poste per la realigo de la nova Bach-monumento antaŭ la Johano-preĝejo en Lepsiko (1908). En la sama jaro 1895 Seffner krome fariĝis membro de la lepsika framasonoloĝio *Minerva zu den drei Palmen*.

Por Lepsiko li verkis la monumentojn de Karl Heine (1896/97), de urbestro Carl Wilhelm Otto Koch (1898) kaj de juna Goethe kiel studento en Lepsiko, por Jena la monumenton de Karl von Hase. En 1903 li kreis la Ernst-Leuschner-monumenton en Eisleben. De li originas ankaŭ la busto pri Goethe (1920), kiu komence staris en la (dua) Gewandhaus (Grassistraße) kaj ekde 1999 troviĝas en la promenhalo de la Mendelssohn-salono de la (tria) Gewandhaus (Augustusplatz).

Krome Seffner verkis multnombron da arte valoraj tombomonumentoj sur la suda tombejo de Lepsiko, ekz. por la tombo de sia filino Charlotte Seffner (\* 13-an de oktobro 1893; † 4-an de februaro 1920), kiu jam 26-jara mortis.

Skulptisto Carl Seffner mortis en la aĝo de 71 jaroj la 2-an de oktobro 1932 en Lepsiko kaj estis entombigita en la familiotombon komence destinita por sia filino.

Literaturo
----------

* Löffler, Katrin; Schöpa, Iris; Sprinz, Heidrun: *Der Leipziger Südfriedhof. Geschichte, Grabstätten, Grabdenkmäler.* Berlin: Edition Leipzig 2004. ISBN 3-361-00526-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carl Seffner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carl Seffner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317445
* GND: 117446157
* VIAF: 226084264
* ISNI: 0000 0003 6385 7362
* BNF: 14792873p
* RKD: 328334
 |
**Cuisance** estas rivero de Francio, en regiono Franĉ-Konteo, kiu fontas en Ĵuraso je la alteco de 250 metroj super la marnivelo el la Groto de Les Planches-près-Arbois ĉe la komunumo de Les Planches-près-Arbois en la franca Ĵuraso (departemento Jura).

Rivernomo
---------

La nomo "Cuisance" devenas eble de la vorto "cos", kiu signifas "glatigita ŝtono".

Fluvojo
-------

### Fonto

La rivero Cuisance fontas ĉe Les Planches-près-Arbois, kie estas la du fontoj de tiu rivero. Unu el la fontoj elfluas de la galerioj de la Groto de Les Planches-près-Arbois ; la dua fonto devenas de akvo-falo el travertino.

### Komunumoj trafluataj de la rivero

Les Planches-près-Arbois (fonto),
Mesnay,
Arbois,
Vadans (Jura),
Mathenay
La Ferté,
Vaudrey,
Bans,
Souvans (alfluejo al Loue)

Akvoscienco (hidrologio)
------------------------

La flukvanto de la rivero Cuisance estis observata dum 15-jara periodo (1969–1983) en Bans, vilaĝo de departemento Jura (Francio) situanta tute proksime de la kunfluejo kun rivero Loue.
Tie, en Bans, la kolektoareo mezuras 168 kilometrojn alt du, t.e. preskaŭ la tuta kolektareo de tiu rivero.
La mezaflukvanto kalkulita dum pluraj jaroj de la rivero, en Bans estas po 5,08 kubometroj sekunde.
Cuisance fluktuas laŭ la sezonoj. La fluktuadoj de tiu rivero montras ampleksajn fluŝanĝojn:
kubometre la flugkvanto iĝas de 5,91 ĝis 9,05 kubometroj de novembro ĝis aprilo kaj la plej altaj niveloj okazas en januaro kaj marto. Ekde aprilo la flukvanto malaltiĝas iom post iom ĝis la plej malaltaj niveloj somere. Tiuj malaltaj niveloj okazas inter julio kaj septembro; la meza monata flukvanto atingas 1,36 m³ en aŭgusto (po 1360 litrojn sekunde).
Tamen , la VCN3 povas atingi 0,200 m³ dum la seka kvinjaroperiodo t.e. 200 litrojn en sekundo. Tiam iĝas malfacila situacio pro manko de akvo.
Aliflanke la riveraltiĝoj povas esti tre altaj pro mallarĝeco de ĝia kolektoareo.
La momenta maximuma flukvanto registrita la 7-an de aprilo 1983 estis po 41,6 m³/s.
En la kolektoareo de la Cuisance la akvoalteco jare fluanta estas 958 mm, kio estas ege multe pli (trioble) ol la meza kvanto en Francio.
Ĝi estas eĉ multe pli alta ol en la kolektoareo de la rivero Saône (501 mm en Liono, Lyon en la franca).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cuisance en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

en la franca lingvo

* Site du SANDRE Arkivigite je 2011-08-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Banque Hydro - Station U2655010 - La Cuisance à Bans (Synthèse) Arkivigite je 2015-02-19 per la retarkivo Wayback Machine (station hors-service actuellement)

Fontoj de la informoj
---------------------

* Pri deveno de la rivernomo vidu la retejon en la franca lingvo pri loknomoj:


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri akvo |
**Félix Chappottín**, laŭ alia skribmaniero **Félix Chapotín** (naskiĝinta la 31-an de marto 1907 je Havano en Kubo; mortinta la 21-an de decembro 1983 samurbe) estis trumpetisto kaj orkestrestro specialiĝinta pri populara muziko kiel son cubano kaj gŭaraĉo.

Li komenciĝis en 1918 kiel muzikisto en la infanbando de Guanajay, kie li ludis la tambureton, la tubjon, la eŭfonion, la korneton kaj la trumpeton. En 1927 li membriĝis en la ensembloj Sexteto/Septeto Habanero kaj poste en la grupo Munamar. Poste li eniĝis en la Conjunto de Arsenio Rodríguez, grupo, kiu en 1949 transiris al lia kuratoreco, post kiam 'la grandioza blindulo' Arsenio estis irinta al Novjorko. En 1950 li kompletigis la ĉiustelulan ensemblon Conjunto Todos Estrellas per Luis Martínez Griñan "Lilí" ĉe piano; Pepín Vaillant, Aquilino Valdés kaj Cecilio Serviz ĉe la trumpetoj, Sabino Peñalver ĉe la kontrabaso, Félix Alfonso "Chocolate" ĉe kongaoj; Antolín Suárez "Papa – kila", ĉe bongoj kaj Ramón Cisneros "Liviano" ĉe la tres cubano.

Lia trairo tra la kuba medio plibonigis la kuban sonon. Jen kelkaj liaj komponaĵoj: "El que no tiene no vale", "Nicolás corrió", "Oye como dice", "Mentiras criollas","Nunca intentes volver", "La chica tiene imán", "Mariquita y Chicharrones" kaj "Yo sí como candela".

Literaturo
----------

* *Radamés, Giro. (1998). "Panorama de la música popular cubana". ISBN: 9789591004413. Ed. Letras Cubanas.*

Eksteraj ligiloj
----------------

*
En etimologio, du aŭ pliaj vortoj en la sama lingvo estas nomataj **duoblaĵo** aŭ **etimologiaj fratoj** (aŭ eble ankaŭ trioblaĵo ktp.) kiam ili havas diferencajn fonologiajn formojn sed la saman etimologian radikon. Ofte, sed ne ĉiam, la variantoj eniris en la lingvon tra diferencaj vojoj. Ĉar la rilato inter vortoj kiuj havas la saman radikon kaj la saman signifon estas tre evidenta, tiu esprimo estas uzata ĉefe por karakterizi parojn de vortojn kiuj diverĝis almenaŭ iome en signifo.

En latinidaj lingvoj tre ofte la ekzisto de duoblaĵoj rilatas al la fakto de kunekzisto de hereda kaj nova vortoj, devena el sama radiko. Hereda estas unu vorto kiu estis ĉiam uzata dum la lastaj du jarmiloj, tio estas en latino kaj poste en la koresponda ida lingvo sen interrompo kaj suferante logike fortan fonetikan evoluon. Kompare ofte iu verkisto, sciencisto aŭ ĝenerale la parolantaro prenis en moderna epoko rekte el la latina vorton sen tiom da evoluo. Tiele ekzemple el la latina vorto "delicatum" en la hispana estas la hereda "delgado" (maldika) kaj la posteprenita "delicado" (delikata). Tio estas klara ekzemplo de duoblaĵo.

En Esperanto oni havas multajn tiajn parojn, ofte pro la neceso distingi per malgranda fonologia diferenco du fratajn nociojn sed kun nuancoj sufiĉe gravaj por produkti du diferencajn vortojn, ekzemple *trinki* kaj *drinki*, *stato* kaj *ŝtato*, *genro* kaj *ĝenro*, *speco* kaj *specio*, *justa* kaj *ĝusta*, *justico* kaj *justeco* ktp. Tre ofte, bedaŭrinde, komencantoj kiuj ne bone regas la lingvon povas konfuziĝi inter tiuj.

Referencoj
----------

1. ↑  Skeat, Walter William.  "Doublets and Compounds", *Principles of English Etymology: The Native Element*, p. 414*ff*, §389–391 and *sim* in all volumes.
**Austin** estis kompanio en Britio, kiu fabrikis aŭtomobilojn. Ĝi fariĝis grava, estis la gvida partnero post kuniĝo kun la kompanio Morris en 1952, sed malkreskis post ĝia absorbiĝo en British Leyland Motor Corporation kaj ties sekvantaj problemoj.

Historio
--------

Austin Motors showroom, Long Acre, London, circa 1910
La kompanio estis fondita en 1905 en Birmingham de Herbert Austin. Li estis antaŭe manaĝero de Wolseley Tool and Motor Car Company.

Dum la 1920-aj jaroj la kompanio produktis la modelon Austin 7, malmultekostan, malgrandan kaj simplan aŭtomobilon, unu el la unuaj, kiuj estis konstruitaj por la amasa merkato.

Ĝis junio 1925 la plimulto de la Austin aŭtomobiloj estis produktitaj en verda, la preferita koloro de la fondinto.

Ekde 1927 la Austin Seven estis ankaŭ produktita de la germana kompanio Fahrzeugfabrik Eisenach kiu en 1929 estis transprenita de la kompanio BMW. La marko kaj modelo estis Dixi A1 kaj poste BMW Dixi. En Francio ĝi estis Rosengart, en Japanio Datsun, en Usono Bantam.

Ĝis la komencaj 1950aj jaroj la aŭtomobiloj de Austin havis la reputacion de solidaj produktoj.

1952 finis la sendependecon de la kompanio, kiu estis kunigita kun ĝia plej granda konkuranto Morris. Ambaŭ fariĝis British Motor Corporation.
Produktitaj estis ekde 1959 diversaj similaj modeloj sub diversaj markoj:

* Austin Mini
* Morris Mini
* Wolseley „Hornet"
* Riley „Elf"

Tiu metodo vendi preskaŭ identajn aŭtomobilojn sub diversaj markoj estis iom moke nomita „Badge Engineering" („signo-inĝenierado").

Ekde la 1970-aj jaroj la reputacio de Austin ege suferis pro la malbona kvalito en la patrina konzerno British Leyland. Speciale koncernita estis la modelo Austin Allegro.

La lasta Austin estis produktita en 1989.

Vidu ankaŭ
----------

* Austin 12/4 LL Taksio
* Austin FX3
* Austin FX4
* Carbodies
* Mann and Overton

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Austin (kompanio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉ. 900 bildoj de aŭtomobiloj Austin


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 235001
* GND: 4139046-5
* LCCN: n81132565
* VIAF: 134882210
* NKC: ph566847 xx0211928, ph566847
 |
**Félix Manuel JIMÉNEZ LOBO** (naskiĝis en Madrido, Hispanio, en 1969) estas hispana esperantisto. 

Li studis Biologion, Kulturan Antropologion kaj Interlingvistikon. Li eklaboris kiel naturmedia teknikisto kaj en la jaro 1998 komenciĝis lia intereso pri la "tria sektoro", unue kiel voluntulo en asocio por disvolviĝa kunlaboro en Afriko (Ekvatora Gvineo) kaj poste kiel profesia administranto en iu labor-kooperativo en kiu nuntempe li estas laborpartnero.

Li spertas pri Korporacia Sociala Respondeco kaj Socialaj Bilancoj kaj estis sociala konsilanto de Coop57 (financa kooperativo) inter 2008 kaj 2016 kaj de Mercado Social de Madrid (Madrida Sociala Merkato) inter 2012 kaj 2016. Li agadis ĉe la sociala movado "15-M" (indignula movado) en la asembleo de lia rezidad-kvartalo ĝis 2015. 

Rilate al E-o, li esperantiĝis en 1997 kaj inter 2008 kaj 2016 estis Sekretario de la Hispana Esperanto Federacio. Li prelegis pri sociala kaj solidara ekonomio en diversaj Esperanto-kongresoj. En 2022 li trapasis la KER-ekzamenon de UEA, nivelo C2 kaj inter 2014-2017 li studis Interlingvistikon kaj Esperantologion en la Universitato Adam Mickiewicz de Poznano kaj partoprenis en la Trian Interlingvistikan Simpozion kiel preleganto. Ekde la akademia jaro 2018-2019 li estas instruisto pri Esperanto (nivelo A2) en la neĉeesta universitato UNED, Hispanio, kaj ekde la akademia jaro 2022-2023 li ankaŭ estas la kunordiganto de la lingvo.

De 2020 li estas prezidanto de Madrida Esperanto-Liceo

Referencoj
----------

1. ↑  Retejo de la grupo
**Austin RICHARDSON** [riĉardsn], anglo, abato, prof. de la angla lingvo en Instituto St. Louis, Bruselo. Naskiĝis en la 21-a de oktobro 1843 en Amugnoabah apud Mumbajo, ĉiam en Angla Hindio, de anglikanaj gepatroj Augustin Richardson kaj Catherine Jeanne Boye Cocheteŭ. Pro la dolorega morto de sia juna edzo, kiu estis armekuracisto, lia patrino baldaŭ poste reiris al Anglio. Austin fariĝis, 21-jaraĝe, katoliko en 1864 kaj pastriĝis en 1873. Kelkajn monatojn antaŭ sia pastriĝo li fariĝis instruisto de la Bazaj Lernjaroj ĉe la Instituto Saint-Louis. Dum la instruo-periodo en Saint Louis, li multe aktivis por la unuiĝo de la Eklezioj, precipe por la reveno de anglikanoj al la katolika Eklezio; li batalis por pacismo kaj flamiĝis je la fino de sia vivo por la celoj de Esperanto. Li esperantistiĝis oktobre de 1906 (63-jaraĝe). Li mortis la 20-an de aŭgusto 1913 en Bossey (Haute-Savoie).

Vojaĝante al la UK 1913 en Bern kaj al la 4-a Kongreso de IKUE en Romo, li pasigis kelkajn tagojn ĉe s-ino Maria Milsom (al kies konvertiĝo li influis per Esperanto), en Bossey, Francio, por prepari la farotaĵojn de la du kongresoj. Sed la morto trafis lin tie en la 19-a de aŭgusto 1913 pro subita sufokatako. Diservon, okazintan por li, en la 26-a de aŭgusto 1913 dum la UK en Bern, partoprenis ankaŭ Zamenhof. Austin Richardson estis animo de la katolika Esperanto-movado, prezidanto de IKUE kaj de Belga Katolika Ligo Esperantista, direktoro de „Espero Katolika", vic-prezidanto de Belga Ligo Esperantista. Li predikis ĉe la UK 1907 en Cambridge. Multfoje li defendis Esperanton kontraŭ Idistaj atakoj.

Mortanonco de abato Augustin Richardson. La adreso sube estas de A.J. Witteryck, prezidanto de Belga Ligo Esperantista.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detala biografio de Austin François Richardson Taylor

Fontoj
------

* *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.*

* Kromfolio de "Juna Esperantisto", n-ro 8-9, 1913, p. 29 (informo pri mortotago)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo VD en Cugy VD staras por la svisa Kantono Vaŭdo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Cugy**. |


---


**Cugy** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 2 535 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Cugy situas en la sudo de la regiono Centro de Vaŭdo (en franca lingvo *Gros-de-Vaud*), sur la monteta tavolo sur la akvodislimo inter la riveroj Talent de la riversistemo de Rejno en nordo kaj Mèbre de la riversistemo de Rodano en sudo. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Cugy kaj diversaj novaj loĝokvartaloj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,90 km², de kiuj 35,9% estas kovritaj de arbaro, 37,6% servas por agrikulturo kaj 26,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Cugy limas en nordo al Bretigny-sur-Morrens, en oriento al Laŭzano, en sudo al Le Mont-sur-Lausanne, en sudokcidento al eksklavo de Laŭzano, kaj en okcidento al Morrens.

Trafiko
-------

Tra Cugy pasas pasas la kantona ĉefvojo n-ro 150 de Laŭzano al Thierrens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 2 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Laŭzano. Pere de la loka buslinio n-ro 60 de la regiona laŭzana transportentrepreno la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Cugy datiĝas el la jaro 968 kiel *in villa Cuzziaco*; el la jaro 1147 datiĝas mencio kiel *Cusi*. En la jaro 1163 la bieno Cugy apartenis al la Abatejo Montheron. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Cugy apartenis al la Voktejo Laŭzano. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Cugy

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo Arkivigite je 2013-12-03 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *François Béboux*: *Cugy* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-03-17)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cugy VD en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Cugy

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Cugy** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Centro de Vaŭdo |
| --- |
| Assens • Bercher • Bettens • Bioley-Orjulaz • Bottens • Boulens • Bournens • Boussens • Bretigny-sur-Morrens • Cugy • Daillens • Echallens • Essertines-sur-Yverdon • Etagnières • Fey • Froideville • Goumoëns • Jorat-Menthue • Lussery-Villars • Mex • Montanaire • Morrens • Montilliez • Ogens • Oppens • Oulens-sous-Echallens • Pailly • Penthalaz • Penthaz • Penthéréaz • Poliez-Pittet • Rueyres • Saint-Barthélemy • Sullens • Villars-le-Terroir • Vuarrens • Vufflens-la-Ville |  |

 |
**Edward Simoni**, ĝuste **Edward Krok** (naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1959 en Bytom) – pola-germana muzikisto ludanta pajnofluton, ankaŭ komponisto de kantoj kreataj al ludo sur tiu ĉi instrumento.

Vivo
----

Aĝe de 7 jaroj komencis lerni ludon de violono kaj fortepiano en Ŝtata Muzika Lernejo en Bytom. En la jaroj 1973-1976 ludis fluton, violonon kaj fortepianon en ĵaz-roka muzikgrupo *Rak* (Kankro), kiun en 1975 kunkreis kun li: Jan Skrzek (kanto, buŝharmoniko, orgeno - ekskluzive dum koncertoj), Jerzy Klimas (gitaro), Bogdan Kisiel (basgitaro) kaj Janusz Ziomber (drumo). La ensemblo agis ĉe studenta klubo *Pyrlik* en Bytom. Li surbendigis por Pola Radio verkojn: *Step szaleńca* (Frapa dancado de frenezulo), *Koniokrad* (Ĉevalŝtelisto) kaj *Prolog* (Prologo). La muzikisto de pluraj jaroj loĝas en Germanio kaj ludas pajnofluton – krom Gheorghe Zamfir estas rekonata plej eminenta pajnoflutisto de la mondo. Li kunlaboris i.a. kun Tatjana Seyffert, Francisco Araiza, Christian Franke, Michael Shepherd, plurfoje prezentiĝis en televido. Liaj muzikalbumoj atingis statuson de ora disko kaj platena disko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficjalna strona internetowa Arkivigite je 2014-09-04 per la retarkivo Wayback Machine Oficiala retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616057
* GND: 134700309
* LCCN: no2006044251
* VIAF: 39127862
* ISNI: 0000 0000 5552 0231
* MBA: 13b1b550-2634-41df-b1cb-ed678d2b2efb
 |
**Benedictus Gotthelf TEUBNER** (naskiĝinta la 16-an de junio 1784 Sonnewalde-Großkrausnik, mortinta la 21-an de januaro 1856 en Lepsiko) estis germana libropresisto kaj -eldonisto.

Teubner, eldonisto

Vivo
----

En 1811 Teubner akiris la presfirmaon *Weinedelsche Buchdruckerei* en Lepsiko kiun li estis estrinta ekde 1806. Kun granda lerteco li igis ĝin unu el la plej gravaj de tuta Germanujo. Krome li fondis en 1832 ankaŭ en Dresdeno libropresan fabrikon. Bonegis por la firmaa famo la paralela eldonista projekto ekde 1824 kiu baldaŭ specialiĝis pri klasika filologio (»Bibliotheca scriptorum graecorum et romanorum Teubneriana«, ekde 1849; »Thesaurus linguae latinae«). Gravis ankaŭ la disponigo de (alt)lernejaj eldonoj; fakte ĝi iĝis la plej grava fakeldonejo siaspece.

Transprenis lian kontoron la bofiloj Adolf Roßbach (+ 1898) kaj Albin Ackermann (en 1882). Estis iliaj kompanianoj la filoj Artur Roßbach (en 1875) kaj Alfred Ackermann kaj ekde 1893 nepo de Roßbach, Alfred Giesecke. Ekde 1903 ili ekposedantis. En 1904 ekkompanianis Konrad Giesecke.

Aliaj realigitaj projektoj estis la de Paul Hinneberg eldonita enciklopedio »Kultur der Gegenwart«, »Enzyklopädie der mathematischen Wissenschaften«, la popularscienca kolekto »Aus Natur und Geisteswelt«, la skribaĵoj la Akademio de sciencoj. Jenas titoloj de kelkaj periodaĵoj: »Neue Jahrbücher für das klassische Altertum, Geschichte und deutsche Literatur und für Pädagogik«, »Geographische Zeitschrift« de Hettner, »Deutsche Literaturzeitung«.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 19. Leipzig 1909, p. 443 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Benedictus Gotthelf Teubner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Poethe, Lothar, "Teubner, Benedict Gotthelf" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 26 (2016), p. 55-56 (tie ĉi interrete)
* ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806133
* GND: 118756559
* LCCN: n92114038
* VIAF: 52485061
* ISNI: 0000 0001 1026 8551
* SUDOC: 098024418
* NKC: jk01132312
* BNE: XX4787836
 |
Ringhava Regoledo kaptita en reto
La **birdoringado** estas ornitologia tekniko, kiu konsistiĝas el almeti markon (praktike, ringon) ĉe la piedon de birdo, celante:

* Sekvi la sovaĝajn birdojn, studi iliajn migradojn kaj aliajn aspektojn de iliaj natura vivo.
* Identigi la domajn birdojn per ringo, kie estas skribita la nomo de la bredisto kaj la naskodato de la birdo. Tia rimedo celas malhelpi bestan kontrabandon, kaj sekvi leterkolombojn dum konkurso.

Ringado de la sovaĝaj birdoj
----------------------------

Ĉiu ringo almetita al birdo havas unikan alfanumeran kodon, kiu indikas, per
dosiero, diversajn informojn pri tia birdo (specio, sekso, aĝo, dato kaj loko de la ringado, biometraj informoj kiel la maso, grando, grasmaso ktp).

Kiam jam ringita birdo estas kaptita, la alfanumera kodo de ĝia ringo permesas ritrovi ĝin el la dosiero, kaj tial studi la movojn de la birdo kaj ĝiajn fizikajn evoluojn.

* Ringado de birdo
* La ringota birdo estas kaptita pe speciala reto, tiel nomate japana reto La ringota birdo estas kaptita pe speciala reto, tiel nomate japana reto
* Ĝi estas poste ringata kaj tiel identigita en dosiero. Ĝi estas poste ringata kaj tiel identigita en dosiero.
* Oni determinas ĝian aĝon, sekson, farton, kaj mezuras fizikajn karakterizilojn (longo de flugiloj, de vosto, de beko, de ĉefplumoj, pezo). Oni determinas ĝian aĝon, sekson, farton, kaj mezuras fizikajn karakterizilojn (longo de flugiloj, de vosto, de beko, de ĉefplumoj, pezo).
* Fine la birdo estas liberigata, kaj la mezuritaj dataoj estas sendataj al la organismo, kiu zorgas la birdoringadon je nacia nivelo. Fine la birdo estas liberigata, kaj la mezuritaj dataoj estas sendataj al la organismo, kiu zorgas la birdoringadon je nacia nivelo.

Aliaj teknikoj
--------------

Granda fregatino, (Fregata minor) markita per flugil-glumarko por studo pri ĝia reprodukto
Aliaj teknikoj malvolviĝis, por sekvi la birdojn sen devi re-kapti ilin. Iuj ringoj enhavas kolorajn kodojn de malproksime videblajn.

Oni povas marki grandajn birdoj per glumarkoj gluataj sur la flugilon, kiu povas esti legata de malproksime. La glumarko falos kun la venonta mudo Oni foje enmetas falsan plumon (kun kolorkodo) en la plumaron.

Anasedojn (ekzemple la krekojn) oni povas marki per *nazaj markoj*. Tiaj markoj estas fiksataj ĉe la beko per nilona fadeno pasata tra la naztruoj (tio ne dolorigas, tiaj birdoj ne havas nazan septon).

Vidu ankaŭ
----------

* Urohidrozo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Euring: koordinado de la birdringado en tuta Eŭropo (*plurlinvga*: klaku flagon)

### Pri la nazaj markoj

* france-angle Naza markado de krekoj Arkivigite je 2009-07-11 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Naza markado de anatidoj

* Kategorio Birdoringado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300688
* GND: 4063722-0
* LCCN: sh85014290
* NKC: ph194822
 |
**Edward „Ed" J. MOSBERG** (naskiĝis la 6-an de januaro 1926 en Krakovo, mortis la 22-an de septembro 2022 en Novjorko) estis pola judo savita de holokaŭsto.

Vivo
----

Naskita en Krakovo en juda familio, kie adoleskis en la periodo de Dua Pola Respubliko. Dum la dua mondmilito, baldaŭ post surstrata aresto de lia patro, kiun verŝajne germanoj pafmortigis, Edward Mosberg septembre 1941 estis setligita en Krakova geto kune kun proksimuloj (i.a. kun geavoj, patrino kaj du fratinoj). Post likvido de la geto translokita al apuda koncentrejo Plaŝov. Tie laboris en buroo de ties komandanto Amon Göth. Poste estis trudlaboristo en Koncentrejo Mauthausen-Gusen kaj fabriko de Hermann Göring en Linz. Dum malliberigo portis koncentrejan numeron 85454. Fine de la milito la 5-an de majo 1945 trafis al kaverno, detruonta de dinamito, kio ne okazis. Sume dum la milito mortis 16 membroj de lia familio, inkluzive de geavoj en ekstermejo Bełżec, kaj la patrino kun fratinoj en Auschwitz-Birkenau.

Post la milito plu loĝis en Krakovo. En la dua duono de la 40-aj jaroj lia edzino iĝis Cesia Storch (ankaŭ postvivinta germanan koncentrejon, enprizonigita kun la fratinoj de E. Mosberg). Ambaŭ en 1951 elmigris al Usono.

Li frekventis memorsolenaĵojn en estintaj koncentrejoj (ekz. en Mauthausen, plurfoje en Marŝo de Postvivintoj en Auschwitz) cele de atesto pri la pasinteco]. Li ankaŭ iĝis aktivulo favore al plibonigo de polaj-judaj rilatoj kaj disvastigo de la scio pri holokaŭsto.

Edward Mosberg engaĝis en la agado de Fondaĵo *Shoah* kaj *From the Depths*. Li estis patrono de la Distingo From the Depths por Justuloj. Rolis en la filmo *Destination Unknown* el 2017, prezentinta la historion de holokaŭsto.

* Kategorio Edward Mosberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796443
* LCCN: no2019081802
* VIAF: 311793678
* ISNI: 0000 0004 4366 734X
 |
**Edward William NELSON** (8a de majo 1855 – 19a de majo 1934) estis usona naturalisto kaj etnologo. Li naskiĝis en Manchester (Nov-Hampŝiro). En 1871 la tuta familio iĝis senhejma pro la terura brulego de 1871 en Ĉikago.

Li estis membro de speciala korpuso de la armeo kaj Spencer Fullerton Baird selektis lin inter aliaj por studi science la faŭnon de difinitaj regionoj. Li estis sendita al Alasko. Li verkis *Report upon Natural History Collections Made in Alaska between the Years 1877–1881* (1887)kaj pri etnologio *The Eskimo about Bering Strait* (1900).

Poste li laboris en la Valo de Morto, Kalifornio, por la Ministerio de Agrikulturo kaj same en Meksiko, kie restis dum 14 jaroj. Multaj animaloj estis de li priskribitaj kaj multaj roduloj ricevis lian nomon.

Referencoj
----------

* Biografio Arkivigite je 2011-06-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Smithsonian Institution Archives

Plia legado
-----------

Nelson, Edward William *The Eskimo About Behring Strait* Washington, Government Printing Office, 1900

* Kategorio Edward William Nelson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 345228
* GND: 1055365400
* LCCN: n50037755
* VIAF: 51865432
* ISNI: 0000 0000 8130 6490
* SUDOC: 085643319
* BNF: 136156371
* BIBSYS: 90279394
* BNE: XX5141868
 |