recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Carta de Moscú sobre el amor (a una muchacha española)*** (Letero de Moskvo pri amo (al hispana junulino)) estas unu el la fruaj libroj de la hispana verkisto Ramón J. Sender, publikigita en 1934, en sia epoko antaŭ 1939, tio estas la fino de la Hispana Enlanda Milito, kiam fakte startis la ekzilo de la aŭtoro en Amerikon.

Tiu verko fakte estas la tria versio de du antaŭaj tekstoj, nome prelego en konferenco kaj ĵurnalisma artikolo. Poste ĝi estos reuzita en *Tres ejemplos de amor y una teoría* (1969).

Krome ĝi estas kun *Madrid-Moscú, narraciones de viaje* unu el du verkoj inspiritaj de vojaĝo fare de Sender al Sovetunio kadre kun al proksimiĝo el anarkisindikatismo al komunismo (poste okazos reveno). Ankaŭ aliaj verkistoj, intelektuloj kaj politikistoj, kaj hispanaj kaj alilandaj, faris similajn veturojn kadre de malfermaj debatoj inter la eŭropa intelektularo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La mesaĝo estis: la revolucia heroo devas senigi sin el sentimentalismo por sukcesi. Tio konfliktis kun aliaj revoluciaj tiamaj postuloj, kiel seksa libereco, libera amo, nudismo ktp. Oni devas kompreni la amrilaton el la seksa instinkto nekonsiderinte spiriton aŭ religian edukon. Male okazas spirita poluado kaj rezulte socia poluado.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *Carta de Moscú sobre el amor*, Madrid, Imprenta de Juan Pueyo, 1934; Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 45.

Vidu ankaŭ
----------

* Amo

Bibliografio
------------

* Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856830
 |
***A River Runs Through It*** (Rivero trafluas) estas usona drama filmo de 1992 reĝisorita de Robert Redford en kiu stelulas Craig Sheffer, Brad Pitt, Tom Skerritt, Brenda Blethyn, kaj Emily Lloyd. Ĝi estas bazita sur duon-membiografia novelo de 1976 nome *A River Runs Through It* de Norman Maclean, adaptita laŭ scenaro de Richard Friedenberg. Filmita en kaj ĉe Missoula, Montano, la historio sekvas du filojn de presbiterianisma pastro, el kiuj unu estas studema dum la alia rebelema, dum ili kreskiĝis kaj maturiĝis en regiono de la Roka Montaro dum tempo el ĉirkaŭ la Unua Mondmilito ĝis la komencaj tagoj de la Granda Depresio, inklude parton de la Prohibicia epoko.

La filmo ricevis la Oskar-premion al la Plej Bona Fotografio kaj estis nomumit ankaŭ por Plej Bona Muziko, Originala Filmomuziko kaj Plej Bona Adaptita Scenaro. La filmo enspezis ĉirkaŭ 66 milionoj da usonaj dolaroj kaj ricevis positivajn rezencojn el kritikistoj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Krom rigida edukado de la du fratoj fare de ilia patro, ili ricevis ankaŭ pasion por rivera hok-fiŝkaptado kaj ĝenerale por naturo. Jam maturaj, Norman estas sukcesa studento, dum Paul estas loka ĵurnalisto. Ili kverelas rilate al riska aventura kanoado, kaj Norman ekscias, ke Paul estis arestita pro interfrapado, kaj ke li estas kartoludisto kaj diboĉulo.

Norman amikiĝas kun Jessie Burns, kiu petas la fratojn porti ŝian fraton Neal fiŝkaptadi, kion ili ne volas, ĉar ili konsideras tiun dediĉon serioze, dum Neal ne; fakte li ebriiĝas la fiŝkaptan tagon. Finfine okazas nova karmemora fiŝkapta tago por la patro kaj la du filoj, sed ankoraŭ venos alia malbona novaĵo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Craig Sheffer kiel Norman Maclean
* Brad Pitt kiel Paul Maclean
* Tom Skerritt kiel Reverend Maclean
* Brenda Blethyn kiel Mrs. Maclean
* Emily Lloyd kiel Jessie Burns
* Edie McClurg kiel Mrs. Burns
* Stephen Shellen kiel Neal Burns

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* A River Runs Through It en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857160
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo A River Runs Through It (film) en la angla Vikipedio.*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Aranjuez (stacidomo). |



**Aranjuez** (antikva latina nomo Ara Jovis) estas urbo en mezo de Hispanio, en provinco Madrido, sur riverbordo de Tajo, proksime al riverdelto de Jarama kun ĉirkaŭ 45.000 loĝantoj.

La urbo estis fondita en la romia epoko, ĝi iĝis dum la mezepoko sidejo de la templanoj de Sankta Jakobo (*Santiago*) (1387–1409). La urbo iĝis en la 17-a jc. somera rezidejo kaj ĉasejo de la reĝo. Ĉ. 1750, Fernando la 6-a konstruigis ĝin, sed tio sukcesis fine en 1778 ĉar okazis plurfoje incendioj en la reĝa palaco. El la 17a al la 19-a de marto de 1808 okazis la Insurekcio de Aranjuez.

La urbo posedas grandan kolektaĵon de artaĵoj, la kastelo *Casita del Labrador* konstruigis Karlo la 4-a, kiu abdikis la tronon ĝuste tie en 1808.

Aranjuez situas sude je 47 km de Madrido apud ĉefa fervojlinio. Ĝi estas centro de riĉa terkultiva regiono, kie oni kultivas ĉefe asparago kaj frago kaj bredas ĉevalojn.

Ĉinecaj kioskoj en la Ĝardenoj de Aranjuez
La submunicipo Algodor apartenas al Aranjuez.

La monumenta ensemblo de la Kultura Pejzaĝo de Aranjuez konsistas el la Reĝa Palaco de Aranjuez kaj la Ĝardeno de la Insulo, la urba areo kaj la Ĝardeno de la Princo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aranjuez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aranjuez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Aranjuez (stacidomo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 83620
* GND: 4321015-6
* LCCN: n81003078
* VIAF: 151274949
* SUDOC: 053488504
* BNF: 135776901
* NKC: ge672198
* BNE: XX450870
 |
***Le Dernier Jour d'un condamné*** (esperante : *La Lasta Tago de Kondamnito*) estas romano de Viktoro Hugo publikigita en la jaro 1829. Ĝi temas pri mortigota kondamnito kaj estas vera pledado kontraŭ mortpuno.

Kreado
------

Kiam li vivis en Parizo, Viktoro Hugo vidis multajn torturojn per gilotino, kiu estas mortigilo, kion oni ofte uzas en Francio post la Revolucio. Kiam li decidi, ke li skribos la libron, oni diras, ke li tre rapide skribadis : li finigis ĝin tri semajnojn, laŭ sian edzino, kiu sckribis sian biografion.

Rakonto
-------

Tiu libro estas skribita, kiel persona taglibro de la kondamnito, kiu sekvadas la protagonisto ekde la malliberejo ĝis la morto.

Adapto
------

Ekzistas multajn adaptojn de tiu ĉi libro. Menciinda estas la samnoma komikso de Stanislas Gros.

Notoj kaj rfeferencoj
---------------------

1. ↑  Victor Hugo (Édition de Roger Borderie), Paris, Gallimard, 2017, 200 p. (ISBN 978-2-07-269991-7), "Vie de Victor Hugo", page 180
2. ↑  *Victor Hugo raconté par un témoin de sa vie* ("Viktoro Hugo, laŭ atestanto de sia vivo"), ĉapitro L
**Portaje** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *portajeros*. La censita populacio en 2008 estis de 405 loĝantoj.

Situo
-----

Portaje estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 376 m; je 65 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 125 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 100,55 km².

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Geografio
---------

La klimato estas mediteranea kaj la averaĝa temperaturo estas 16,5 °C. Tra la municipa teritorio pasas la Rivero de *la Fresnedosa* sur kiu oni konstruis la Akvorezervujon de Portaje kun areo de 320 ha kie vintrumas birdoj kiaj la blanka kaj nigra cikonioj, la imperia aglo, mevoj, fiŝaglo, fajfanaso, kaj estas fiŝoj kiel *blak-bass*, la tenko, la karpo ktp.

Demografio
----------

|  |
| --- |
| **Demografia evoluo de Portaje inter 2001 kaj 2007**
 |
| **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2006** | **2007**
 |
| 403 | 401 | 394 | 388 | 379 | 398 | 398 |

Monumento
---------

* Preĝejo de Sankta Mikaelo, kun pentraĵoj atribuitaj al Juan de Ribera.
**Guijo de Coria** [GIĥo de KOrja] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *guijeños*. La censita populacio en 2008 estis de 241 loĝantoj.

Situo
-----

Guijo de Coria estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 444 m; je 86 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 146 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 74,75 km². Ĝi estas je ĉirkaŭ 18 km de Coria, la plej proksima urbo al kiu la nomo submetiĝas, kaj je ĉirkaŭ 30 km de Plasencia, en etenda ebenaĵo je 445 m super marnivelo kaj sude de la Sierra de Gata kaj norde de la rivero Alagón, ĉefa alfluanto de la rivero Taĵo. La municipa teritorio limas norde kun Santibáñez el Alto kaj Villa del Campo, sude kun Morcillo kaj Coria, oriente kun Pozuelo de Zarzón kaj Guijo de Galisteo kaj okcidente kun Calzadilla.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe rura turismo kaj enspezoj pro centraloj de suna energio

Vidindaĵoj
----------

En Guijo de Coria troviĝas la jenaj vidindaĵoj:

* **Preĝejo de Sankta Stefano**.
* **Ermitejo de Kristo**
* **Ermitejo de *Ntra. Sra. de la Consolación***.
* **Monaĥejo de *Beata María de Jesús, la Sabia de Coria***.
* **Monumento al la *Beata de María de Jesús***
* **Lago**
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Don Juan en la mancebía, drama litúrgico en cuatro actos*** estas teatraĵo de la hispana verkisto Ramón J. Sender, publikigita en 1968, kiam la aŭtoro estis en sia etapo de ekzilo. La verko temas pri rekreado de la figuro de Don Juan.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Alvenas don Juan, maljuna, sed ankoraŭ alloga, al Sevilo sed sekrete, ĉar li estas persekutata de la Inkvizicio, serĉe de mono. En bordelo ("mancebía") li rekonas Beatriz, filino de lia kuniĝo kun dola Inés de Ulloa, kies fantomo parolos dum la tuta verko. Aliflanke Chepa rekonas din Juan kaj lian paĝion Ciuti. Beatriz iomete enamiĝas je don Juan, kiu akompanas ŝin al tombejo porti florojn al la tombo de dona Inés; tie don Juan parolas kun la mortintoj doña Inés kaj la komendatoro, sed li ne montras sian identecon al Beatriz, kvankam Chepa ja faras tion en la bordelo, kie estas ankaŭ Inkvizicitoro kaj Mañara, ĝismorta malamiko de don Juan.

La Inkvizicio ĉirkaŭis la domon kaj don Juan savas sin ŝajnigante sin amanto de Beatriz. En la tombejo Chepa mortigas lin kaj kiam don Juan alvenas al la ĉielo okazas amuza sceno kun Sankta Petro, kies helpanto permesas al don Juan kaj doña Inés malsupreniri al la nupto de Beatriz kun Hermes, sed ili estas arestitaj kaj akuzitaj je incesto (Beatriz) kaj je sorĉado (Hermes). Okazas tumulto pri la arestitoj kaj la mono de don Juan, kaj tiukadre Beatriz mortas dum torturo kaj doña Inés konfesas al don Juan, ke li ne estas la patro de Beatriz, sed Mañara.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Analizo
-------

Temas pri teatraĵo verkita plej verŝajne por legado pli ol por ludado.

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *Don Juan en la mancebía, drama litúrgico en cuatro actos*, México, Mexicanos Unidos, 1968; Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 44.

Vidu ankaŭ
----------

* Don Juan

Bibliografio
------------

* Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857540
 |
Ekzempla bildo pri monlavado
**Monlavado** signifas leĝigon de krime akirita mono per diversaj (ofte punindaj) metodoj. Ĝi celas kaŝi la originon de la mono antaŭ la instancoj per trafluigo de mono tra multaj entreprenoj, ofte eksterlandaj.

Origino de la esprimo
---------------------

La nocio laŭ populara (kvankam ne certe ĝusta) legendo reiras al la fama ĉefkrimulo Al Capone, kiu inter la jaroj 1920 kaj 1932 investis la krime akiritan monon en publikajn vestaĵolavejojn kaj tiel vualis ties originon. Kiam la impostkontrola instanco senvualigis tiun metodon, Al Capone devis enprizoniĝi. 

Alia bona metodo de monlavado estas la funkciigo de kazinoj.

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri la internaciaj policaj institucioj Interpol kaj Eŭropolo, kies celo estas la lukto kontraŭ translima organizia krimeco kaj inter kies ĉefaj taskoj estas la kontraŭbatalo de monlavado,
* kaj la artikolon pri cerbolavado - enhave tute senrilata al la koncepto de "monlavado", ĝi estas dua ekzemplo pri la metafora uzo de la vorto "lavado".
* Pajlhomo
**Nirvano** (sanskrite निर्वाण, *nirvāṇa*, palie *nibbāna*) en budhismo tuttuta libereco de deziro, malamo kaj memtrompo.

Nibbāna havas du aspektojn:

* *Sa-uppadisesa-nibbāna*: "nirvano kun resto", la stato de arahanto ĝis lia korpa morto.

* *An-uppadisesa-nibbāna*: "nirvano sen resto", la stato de arahanto postmorte; pri ĝi eblas diri absolute nenion, ĉar ĝi estas trans ĉiuj konceptoj. Oni povas diri nek ke arahanto vivas postmorte, nek ke arahanto ne vivas postmorte, nek ke arahanto kaj vivas kaj ne vivas postmorte, nek ke arahanto nek vivas nek ne vivas postmorte.

**Nibbāna** signifas laŭvorte estingon kaj laŭ la komentoj de la Palia Kanono signifas liberecon el deziro, la absoluta estingo de la avido, malamo kaj memtrompo, kaj de la alkroĉiĝo al ekzistado.

Por plene kompreni Nibbāna, oni devas kompreni la veron de *anattā*, t.e. la neesteco kaj sensubstanceco de ĉiaj formoj de ekzistado. Ĉiuj formoj materiaj kaj mensaj ekzistas ne per si mem, sed kiel rezulto de diversaj faktoroj. La doktrino de anattā analizas la ekziston en ties konstituantajn elementojn, ĝis ĝi fine malkovras vakuon. Ekzistas nenio kio ne estu efekto de iu kaŭzo, kio havu ekziston en si mem kaj per si mem. Tial la doktrino de anattā asertas la neestecon de ĉiaj formoj de ekzistado.

La ekzisto de homo estas kaŭzita de faktoroj kiuj kreas la ‘dependantan originadon’ (*paţiccasamuppāda*), doktrino kiu asertas la kondiĉitecon de ĉiuj fizikaj kaj mensaj fenomenoj. Nibbāna, siaflanke, estas kondiĉita de nenio, originita de nenio kaj, tiele, ĝia koncepto estas proksima al la absoluto de la okcidenta filozofio.

Vidu ankaŭ
----------

* Ataraksio
* Bodio

* Kategorio Nirvano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La monto **Alteburg** apud iama vilaĝo *Pferdsfeld* proksime de la urbo Bad Sobernheim en la Rejnlando-Palatinata distrikto Bad Kreuznach estas 620,5 m alta monto en la regiono Soonwald, parto de la Hunsrück. Sur la monto troviĝas remparoj kaj elrigardturo.

Geografio
---------

La monto situas en la sudokcidento de la Soonwald en la Naturparko Soonwald-Nahe. Ĝia pinto estas sur la teritorio de Bad Sobernheim. Ĉirkaŭ 20 m nordokcidente de la pinto estas la limo al la 3,2 km sudokcidente situanta vilaĝo Schwarzerden. Ĉirkaŭ 6,5 km oriente da la pinto estas Winterbach, 6,3 km orientsudoriente Ippenschied, 3,8 km sude Seesbach, 3,7 km sudsudokcidente Weitersborn, 3,8 km okcidentsudokcidente Henau, 5,2 km okcidentnordokcidente Gemünden kaj 4,7 km nordokcidente Mengerschied. En la nordo fluas la rivereto Lametbach, je sudoriento la Kieselbach kaj en la sudokcidento preter la Schwarzerdener Höhe (alteco 550,0 m), al la rivereto Kellenbach, la malalta parto de la Simmerbach.

Remparoj
--------

Tuj antaŭ la elrigardturo troviĝas preskaŭ kvadrata rempara konstruaĵo. Hodiaŭ oni ne konas ties konstrutempon kaj funkcion. La remparo havas areon de 70 m oble 70 m (4.900 m²) kun ĉ. 1 m altaj muroj, kiuj larĝas je la bazo 6 m. La sciencistoj supozas, ke la remparo estas parto de kelta fuĝburgo el la La-Tène-tempo (500–20 a. K.) .

elrigardturo sur la pinto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alteburg (Soonwald) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hans H. Stassen: *Alteburg (620 m) mit keltischer Fluchtburg* Arkivigite je 2010-02-06 per la retarkivo Wayback Machine, Erläuterungen im Rahmen einer Wanderempfehlung
* *Altenburgturm im Soonwald* Arkivigite je 2015-12-04 per la retarkivo Wayback Machine, auf soonwald.de
* Aussichtstürme im Hunsrück Arkivigite je 2017-02-24 per la retarkivo Wayback Machine, auf hunsrueck-zeitung.com
* Beschrifteter Rundumblick vom Alteburgturm auf panorama-photo.net (*Viewer* für den Internet Explorer)

Vidu ankaŭ
----------

* listo de montoj en Rejnlando-Palatinato
**San Francisco de Campeche**, aŭ mallonge **Campeche** (**Kampeĉe-urbo**) (hispane ***Ciudad de Campeche***, majae Ahk'ìin Pech, prononcata aχkʼiːn˥˧ pʰetʃ), estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo de la subŝtato Campeche en Meksiko. La urbo situas ĉe la marbordo de la Golfo de Campeche en la Meksika Golfo, ĉe la duoninsulo Jukatano, ĉirkaŭ 1,100 kilometrojn for de Meksikurbo, la ĉefurbo de Meksiko .

La urbo havis loĝantaron de 220,389 en la 2010 censo, dum la samnoma municipio havis loĝantaron de 259,005 .

La sistemo de fortikaĵoj kaj muroj en la urbo el la periodo de la hispana kolonia regado estis agnoskita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 1999 .

.

Historio
--------

Fasadoj de koloniaj konstruaĵoj kun la katedralo de la urbo videbla
La hispanoj alvenis en la areo por la unua fojo en 1517 kaj alteriĝis proksime de la indiĝena vilaĝo de A-Kin-Pech kiu estis loĝita fare de la majaoj. San Francisco de Campeche estis fondita la  4-an de oktobro 1540 fare de la hispana konkistadoro Francisco de Montejo proksime de tiu vilaĝo. Haveno estis fondita en la urbo, kaj ĝi iĝis unu el la plej gravaj havenurboj de Hispanio en la regiono.

Ĉar Campeche estis grava havenurbo, ĝi suferis de ripetaj atakoj de anglaj kaj nederlandaj piratoj, simile al la plej multaj havenurboj ĉe la kariba marbordo. Kiel rezulto, ekde 1686 sistemo de fortikaĵoj kaj muroj estis konstruita en la urbo por protekti ĝin kontraŭ tiaj atakoj.

Post la sendependiĝo de Meksiko en la regiono de 1820, la urbo kaj la regiono estis parto de la ŝtato Jukatanio. En 1863 Campeche iĝis subŝtato de Meksiko en sia propra rajto kie San Francisco de Campeche iĝas ĝia ĉefurbo.

Ekonomio
--------

La loka ekonomio baziĝas ĉefe sur komerco, industrio kaj turismo.

Edukado
-------

Pluraj universitatoj funkcias en la urbo, inkluzive de la Aŭtonoma Universitato de Campeche.

Transporto
----------

San Francisco de Campeche estas servita fare de la Ingeneiro Alberto Acuna Ungay International Airport, ankaŭ konata kiel la Campeche Internacia Flughaveno, kiu estas ĉirkaŭ 9 kilometroj de la urbo.

Referencoj
----------

1. ↑   Constitucion Politica del Estado de Campeche (chapter 10, article 24). Arkivita el la originalo je July 25, 2011. Alirita August 24, 2010.
2. ↑   Campeche. *Catálogo de Localidades*. Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL). Arkivita el la originalo je 11 September 2016. Alirita 23 April 2014.
3. ↑ .  Historic Fortified Town of Campeche.
4. ↑  World Heritage Site - Campeche (el Retarkivo {{{1}}})

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion San Francisco de Campeche (Campeche City)** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala Campeche retejo
* La historia fortika urbo Campeche sur la Unesko-loko
* Ligo al tabloj de loĝantara datumo de Censo de 2005 INEGI: Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453924
* LCCN: n81042173
* VIAF: 150104981
* SUDOC: 142964166
 |
***The Favor*** (La favoro) estas usona amafera filmo de 1993 reĝisorita de Donald Petrie, kaj verkita de Sara Parriott kaj Josann McGibbon. En ĝi stelulas Harley Jane Kozak, Elizabeth McGovern, Bill Pullman, Brad Pitt kaj Ken Wahl. La originalan muzikon komponis Thomas Newman.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Kathy (Harley Jane Kozak) estas feliĉa edzino, sed mankas al ŝi pasio kun sia edzo Peter (Bill Pullman). Ĉar ŝi ne volas perfidi sian edzon, decidas realigi siajn fantaziojn pere de sia plej bona amikino, Emily (Elizabeth McGovern), al kiu petas grandan favoron: nome amori kun sia amato de la universitato, nome Tom. La afero komplikiĝas kiam Emily gravediĝas amorinte kun Tom, nesciante ĉu la atendata filo estas de tiu aŭ de sia edzo, Elliot (Brad Pitt). 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Harley Jane Kozak kiel Kathy Whiting
* Elizabeth McGovern kiel Emily Embry
* Bill Pullman kiel Peter Whiting
* Brad Pitt kiel Elliot Fowler
* Ken Wahl kiel Tom Andrews
* Ginger Orsi kiel Gina
* Leigh Ann Orsi kiel Hannah
* Larry Miller kiel Joe Dubin
* Gary Powell kiel Fishermen

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Favor en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857224
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Favor (1994 film) en la angla Vikipedio.*
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en Siófok (Hungario).

Historio
--------

En la 18-a jarcento vivis kalvinanoj en Siófok, ili havis diservojn en la proksima vilaĝo Kiliti (nun jam parto de Siófok). La kalvinana grupo estis fondita en 1909 kiel filio de Kiliti. En 1923 simpla teretaĝa preĝdomo estis konstruita kun konsekro de László Ravasz. Post tri jaroj turo estis alkonstruita super la enirejon, ĝi havis ankaŭ sonorilon aĉetitan pli frue. En 1932 la grupo memstariĝis, ekde 1948 la preĝdomo havis propran pastron. En 1961 la preĝdomo estis renovigita, dum ne alvenis permeso konstrui ordinaran kirkon. La permeso venis jam depost la socialismo en 1990. Samtempe la municipo donacis parcelon apud la preĝdomo. La kirko videbla nun estis konstruita inter 1992 kaj 1994. Nova orgeno alvenis en 2005.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed la turo kaj la navoflanko rekte atingas la trotuaron. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La fasado estas malsimetria, ĉar la kvadrata turo situas en la maldekstre flanko. La turpinto estas pinta piramida.

Fontoj
------

* historio Arkivigite je 2023-05-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2023-05-21 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝo

Kalvinana preĝejo (Siófok)

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sempionopasejo** (germane *Simplonpass*, itale *Passo del Sempione* kaj france *Col du Simplon*) estas montpasejo inter la svisa Kantono Valezo kaj Italio. Ĝi estas akvodislimo inter Adriatiko kaj Mediteraneo.

La pasejo en ciferoj
--------------------

Ŝtonagloskulpturo sur la sempionpasejkulmino
La pasejkulmino situas sur alteco de 2005 m s.m.. La pasejstato estas malfermita la tutan jaron. La distanco de Brigo al la pasejkulmino estas 24 km, tiu de la pasejkulmino al Domodossola 37 km. La tuta pasejstato de havas longecon de 61 km. La maksimuma grimpo estas 9%.

Priskribo de la vojo de nordo al sudo
-------------------------------------

La pasejstrato komenciĝas norde en la svisa urbo Brig-Glis sur alteco de 691 m s.m.. La strato grimpas en grandaj kurboj tra galerioj kaj tuneloj al la pasejkulmino je 2009 m s.m.. Nordokcidente de la pasejkulmino situas la *Hopschulago*, el kiu fontas la rivero Saltina, kaj sudoriente la Rotellago el kiu fontas la rivereto *Chrummbach*, fontrivero de Diveria. La strato nun malsupren grimpas tra la komunumo Sempiono (germane *Simplon*), tiam turniĝas orienten, pasas tra Gondo. Post Gondo sekvas la landlimo al Italio. La strato nun sekvas la riveron Diveria tra Iselle kaj Varzo, kie ĝi denove turniĝas suden kaj finfine 61 km post la ekiro en Brigo atingas sian finpunkton en Domodossola sur alteco de 270 m s.m..

Historio
--------

En la 17-a jarcento la posedanto de la salmonopolo de Brigo, Kaspar Jodok von Stockalper, konstrue plibonigis la padon trans la Sempionpasejo por la saltransporto de Italio al Valezo. Napoleono la 1-a konstruigis de 1801 ĝis 1805 vetureblan straton trans la pasejo por povi transporti sian artilerion al Italio. Ek de tiam la pasejo estis veturebla per poŝtkaleŝoj kaj akiris internacian signifon. En 1906 estis malfermita sub la pasejo la 19,8 kilometrojn longa Sempiontunelo inter Brigo kaj Domodossola. Ĝi estis la unua fervoja baztunelo tra la Alpoj kaj dum pli ol duona jarcento la plej longa tunelo de la mondo.

* Kategorio Sempionopasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rListo de la montpasejoj de Svislando |
| --- |
| Albispasejo • Albulopasejo • Berninopasejo • Bözberg-Pasejo • Brünigpasejo • Flüelapasejo • Forchpasejo • Furkopasejo • Gemmipasejo • Gurnigelpasejo • Granda Sankt-Bernard-Pasejo • Grimselpasejo • Hulfteggpasejo • Juliopasejo • Klausenpasejo • Lukomagnopasejo • Malojopasejo • Nufenenpasejo • Oberalppasejo • Ofenpasejo • Passwang-Pasejo • Rickenpasejo • San-Bernardino-Pasejo • Sankt-Gotard-Pasejo • Sattel-Pasejo • Sattelegg • Sempionopasejo • Splugopasejo • Suba Hauenstein-Pasejo • Supra Hauenstein-Pasejo • Sustenpasejo • Vue-des-Alpes-Pasejo • Wildhauspasejo • Zugerberg | Montpasejoj de SvislandoMontpasejoj de Svislando |

 |
Rokogrimpisto.
Rokogrimpado.
**Rokogrimpado** estas aktiveco en kiu partoprenantoj grimpas supren, suben aŭ tra naturaj rokaj formaĵoj aŭ artefaritaj grimpomuroj. La celo estas atingi la pinton de formaĵo aŭ la finpinto de kutime antaŭ-difinita vojo sen fali. Pro la longo kaj etenda rezisto postulita kaj ĉar akcidentoj pli verŝajne okazas descence ol ascende, rokogrimpistoj kutime ne grimpas reen la saman vojon suben. Estas tre rara por rokogrimpistoj grimpi suben, ĉefe ĉe plej grandaj multoblaj grimpovojoj (klasoj III- IV kaj /aŭ mult-tagaj gradoj IV-VI). Profesiaj rok-grimpaj konkurencoj havas la celojn ĉu kompletigi la vojon plej rapide eble aŭ atingi la plej malproksiman pinton sur opliiĝanta malfacila vojo. Montogrimpado, alia aktiveco kiu inkludas grimpadon de montetoj kaj similaj formaĵoj, estas simila al rokgrimpado. Tamen, rokogrimpado estas ĝenerale diferencita pro necesa uzado de manoj por subteni la pezon de la grimpisto same kiel por havigi ekvilibron.

Rokogrimpado estas fizike kaj mense postulema sporto, kiu ofte testas la forton, reziston, lertecon kaj ekvilibron de la grimpisto kun mensa kontrolo. Ĝi povas esti danĝera aktiveco kaj kono de propraj grimpoteknikoj kaj uzadon de specializita grimpekipado estas ŝlosila por la sekura finigo de vojoj. Pro la ampleksa gamo kaj vario de rok-formaĵoj tra la tuta mondo, rokogrimpado estis separata en kelkaj diferencaj stiloj kaj sub-fakoj.

Referencoj
----------

1. ↑  The Mountaineers Books.  (2010) *Mountaineering: The Freedom of the Hills*, 8‑a eldono, Swan Hill Press, p. 592. ISBN 9781594851384. OCLC 688611213.

Bibliografio
------------

* Long, John.  (1998) *How to Rock Climb! (How to Rock Climb Series)*. Helena, Mont: Falcon. ISBN 1-57540-114-2.

Vidu ankaŭ
----------

* Montogrimpado
* Sporta grimpado

* Kategorio Rokogrimpado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

[[dosiero:Squamish banner climbing at smoke bluffs.jpg|775px}}


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 570780
* NKC: ph116167
 |
Reklama foto de la rumandevena usona aktoro Edward G. Robinson, kiu ludis en kelkaj holivudaj gangsteraj filmoj.
**Gangstero**, laŭ PIV, estas ano de bando da krudaj, perfortemaj krimuloj, ekspluatantaj neleĝajn profitofontojn en grandaj urboj. Kelkaj bandoj estas konsiderataj parto de pli vastaj krimaj organizaĵoj. Bandoj de gangsteroj havigas nivelon de organizado kaj de rimedojn por efektivigi kriman agadon multe pli grandan kaj pli kompleksan, ol individua krimulo povus atingi. Gangsteroj estis aktivaj dum multaj jaroj en diversaj landoj tra la tuta mondo.

Kelkaj gangsteroj kiel, ekzemple, Al Capone iĝis fifamaj. Gangsteroj estas temoj oftaj ĉe multaj romanoj kaj filmoj, partikulare de agado okazinta ĉirkaŭ la periodo inter 1920 kaj 1990, kaj ĉefe nur ĝis la mezo de la jarcento, kio okazigis apartan ĝenron kaj de literaturo kaj de kinarto, nome *nigra* kino aŭ romano, respketive.

En apartaj kulturoj kiaj Japanio, Ĉinio, tiu tipo de roluloj, kaj realaj inspiraĵoj, montras specifajn trajtojn.

Gangsteroj
----------

* Al Capone
* Lucky Luciano
* Dutch Schultz

Filmoj
------

* Gomoro
* *Goodfellas*
* *The French Connection* (La franca konekto)
* *The Godfather* (La baptopatro)
* *Raŝomon*

Vidu ankaŭ
----------

* Mafio
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento en Soltvadkert (Hungario).

Historio
--------

Dum dominado de turkoj tiu areo senhomiĝis, poste en la frua 18-a jarcento alvenis ŝvaboj, slovakoj kaj hungaroj. Ili estis plejparte protestantoj. Ili konstruis komunan kalvinisman-luteranan preĝdomon en 1747 spite la oftajn molestadojn, ja estis kontraŭreformacio. Post la reĝa leĝo pri la pli libera religio en 1784 komuna kirko konstruiĝis por germanoj kaj slovakoj. En 1834 oni malkonstruis ĝin kaj el la materialoj oni konstruis la nun videblan kirkon finitan en 1837. La du grupoj unuiĝis en 1926. La dua orgeno ekfunkciis en 1908. En 1945 la altara bildo estis detruita, poste plia bildo estis pentrita fare de Dezső Raksányi. En 1993 vandalo detruis la orgenon, poste pli nova estis aĉetita.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en centro de la urbo. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La ĉefenirejo funkcias tra la turo, ankaŭ flanke de la navo ekzistas alia enirejo. Sur la fasado estas fenestro super la enirejo, krome po unu malplenaj niĉoj. En la turo 3 sonoriloj loĝas. Interne 2 galerioj estas videblaj. Novaj benkoj estis kreitaj en 1976.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* oficiala paĝo kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Flanka vido
La **Kastelo de Kocsord** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Tisza** [tisa]) estas malnova konstruaĵo (tamen ne historia monumento) en Hungario, en vilaĝo Kocsord.

Historio
--------

Laŭ la historiistoj la loka bienulo konstruis tie burgon aŭ kastelon en la 15-a jarcento. Eble en la 18-a jarcento familio Tisza, poste familio Dégenfeld havis la kastelon. Pro diversaj geedziĝoj la nova posedanto estis denove la familio Tisza. En la sama loko tute nova kastelo estis konstruita inter 1908-1915 laŭ planoj de István Möller. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon (la samo okazis kun la ceteraj hungaraj kasteloj). Ĝis 2006 interne hospitalo funkciis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas en protektata parko. La kastelo estas parte teretaĝa, parte unuetaĝa.

Parko
-----

La parko estis kreita en la frua 19-a jarcento. Ĝi estis origine pli granda, ol nun. En la parko kreskas ekzemple Ordinaraj hipokastanoj (25 metrojn altaj), abioj, ruĝa kverko, Ginkgo biloba (28 metrojn alta), kampa acero (pli ol 120 aĝa), tigfrukta kverko, ulmoj, tilioj, juglandoj, tulipa liriodendro kun diagonalo 1 m, eŭropa taksuso, bukso, cipresacoj.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto
* Arkivigite je 2016-09-14 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
Oficiala bildogramo de la triatlono.
La **Unuiĝo Internacia de Pentatlono Moderna** (angle *Internacia Moderna Pentatlona Unio*, france *Union Internationale de Pentathlon Moderne*, akronime **UIPM**) estas internacia neprofitcela organizaĵo kreita en 1948 en Londono por gvidi kaj evoluigi modernan pentatlonon fare de Thorne Wibohm. Nuntempe, la ĉefsidejo de la sindikato situas en Montekarlo (Monako). La Unuiĝo estas membro de la Internacia Olimpika Komitato, la Asocio de Someraj Olimpikaj Internaciaj Federacioj kaj la Ĝenerala Asocio de Internaciaj Sportaj Federacioj. La Unuiĝo inkluzivas 120 naciajn sportajn federaciojn de moderna pentatlono .

Disciplinoj
-----------

La sekvaj disciplinoj estas organizitaj fare de la UIPM:

* **Moderna pentatlono** : pistolpafado, epea skermado, naĝado, obstakloj kaj transterena kurado
* **Biatlo** : kurado, naĝado kaj kurado (malsama al duatlono, akvathlono aŭ duatlono )
* **Triatlono** : pafado, naĝado kaj kurado (ne konfuzu kun triatlono ); ekde 2013
* **Laser Run** : Pafado kaj kurado; ekde 2015

Mondĉampionecoj en la moderna pentatlono okazas ekde 1949. Tiuj estas tenitaj ĉiujare. La moderna pentatlono estas parto de la Olimpikoj ekde 1912. Virinoj partoprenas en la sporto ekde la Someraj Ludoj de 2000 en Sidnejo .

Referencoj
----------

1. ↑   UIPM Para-Pentathlon (15 July 2016).
2. ↑   Member federations.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* UIPMtv.org / vive alfluante mondpokalajn eventojn


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856982
 |
Akordiono 48 bas Weltmeister
Diatona akordiono
Akordionisto
**Akordiono** aŭ **tirharmoniko** estas muzika instrumento kun balgo kiun oni kunpremas kaj tiras por sonigi per aerfluo vibriganta metalajn lamenetojn. Muzikisto kutime regas la aerfluon per pianstila klavaro (sur unu ekstremo) kaj butonoj (sur la alia), per kiuj oni ludas tonojn. Modernaj akordionoj kutime ankaŭ havas butonojn por ludi akordojn. Ekzistas diversaj aranĝoj de klavaroj kaj butonoj. Inter ili la trivica 6-plus-6-butonaro kaj la kvinvica kromata butonaro havas la saman fingradon en ĉiuj gamoj.

Historio
--------

Akordionoj (kaj aliaj balgaj instrumentoj) aperis en Eŭropo en la frua 19-a jarcento.

Ekzemple, Cyrill Demian akiris patenton por akordiono en Vieno en 1829. Tio havis nur maldekstran klavaron; la dekstra mano regis nur la balgon.

Ekde tiam aperis multaj variaĵoj kaj plibonigitaj versioj de tiaj instrumentoj. La evoluo daŭras nuntempe.

Disvastiĝo, ĝenroj
------------------

Akordiono iĝas forte disvastigita, ĉefe en popolaj muzikoj, kaj uzatas en multaj tre malsamaj ĝenroj kaj landoj. Taksu: ŝipanaj kanzonoj, slavaj popolaj muzikoj, franca Musette-muziko, Ĵazo, Azerbajĝana muziko, Kaĵunmuziko, irlanda, ktp.

La instrumento estas uzata en Esperanta muziko, ekzemple de la bando Esperanto Desperado.

Estas variaĵoj, al kiuj mankas pianstila klavaro: bandonio kaj koncertino. Krome la butonoj de tiuj moviĝas laŭ la direkto de la balga movado, malkiel la butonoj de akordiono.

Vidu ankaŭ
----------

* Akordionisto
* Bandonio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Akordiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Akordiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* Arkivigite je 2009-06-19 per la retarkivo Wayback Machine

Videoj
------

Akordionisto en la Metroo de Parizo, stacio *République* (majo 2011)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19348
* GND: 4122772-4
* LCCN: sh85000385
* BNF: 11987678s
* NDL: 00560141
* NKC: ph118321
 |
**Gaŝerbrum 1**, konata ankaŭ kiel **Kaŝita Pinto** (angle *Hidden Peak*) aŭ kiel **K5** estas la ĉefa pinto de la **Gasherbrum-Grupo**. Kun alteco de 8 000 m ĝi estas la 11-a plej alta monto de la mondo kaj apartenas al la ekskluziva grupo de la pintoj pli altaj ol 8000 m.

Geografio
---------

Gaŝerbrum 1 sitas en Karakorumo inter ties pakistana parto kaj la Ŝaksgam-Valo, kiun postulas Ĉinio por si. Ĝi apartenas al Baltoro Muztagh, la plej fama parto de Karakorumo. Ĝi situas tute malantaŭe en Baltoro multajn kilometrojn oriente de la centra Konkordia-Placo, kie kunfluas la tributglaĉeroj de Baltoro-Glaĉero al giganta glaciriverego. Gaŝerbrum 1 estas kaŝita inter la grupo de Gaŝerbrum 4, 5 kaj 6, tial la noma Kaŝita Pinto, kaj troviĝas nur malmultajn kilometrojn de Conway-Selo, tra kiu pasejo kondukas al la barata parto de Karakorumo. De ĉiuj flankoj Gaŝerbrum 1 atingeblas nur pasante grandegajn glaĉerojn.

Unua grimpo
-----------

La unua grimpon sukcesis la 5-an de julio 1958 Peter K. Schoening kaj Andrew Kauffman, kiuj apartenis al usona ekspedicio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gaŝerbrum 1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Gaŝerbrum 1 sur Peakware Arkivigite je 2010-04-27 per la retarkivo Wayback Machine

Montoj pli altaj ol 8000 m

Ĉomolungmo (aŭ Everesto) - K2 (Ĉogori aŭ Lambha Pahar aŭ Dapsang) - Kangchenjunga - Lhotse - Makalu - Ĉo Oju - Dhaulagiri - Manaslu - Nanga Parbat - Anapurno - Gaŝerbrum 1 (Kaŝita Pinto) - Broad Peak (Falĉan Kangri/K3) - Gaŝerbrum 2 (K4) - Ŝiŝapangmo
La **Blumonta Pinto**, en angla **Blue Mountain Peak**, estas la plej alta monto en Jamaiko je 2,256 metroj (7,402 ft). Ĝi estas hejmo de la Blumonta Kafo kaj ties famaj lokoj. La **Blumonta Pinto** apartenas al la montaro nome Bluaj Montoj kaj estas la dua plej alta montopinto en Karibio post Pico Duarte de la Dominga Respubliko. Ĝi situantas en la limo de la municipoj Portland kaj Saint Thomas de Jamajko.

Blumonta Pinto
Kiel unu el plej longaj kontinuaj montaroj en Karibio, la Bluaj Montoj dominas super la orienta triono de Jamajko. Parto de la Bluaj Montoj estas enhavata en la Nacia Parko *Blue Mountain John Crow Mountain* starigita en 1992, kiun administras la jamajka registaro.

El la montopinto, atingebla per piedira pado, videblas kaj la norda kaj la sudaj marbordoj de la insulo. Dum klara tago, eĉ la konturo de la insulo Kubo, 210 km for, povas esti vidata.

Kelkaj el la plantoj troviĝantaj tie estas endemioj kaj multaj estas nanaj, ĉar malvarmo malhelpas kreskon.

18° 02′ 48″ N 76° 34′ 45″ O﻿ / ﻿18.04667 °N, 76.57917 °O﻿ / 18.04667; 76.57917 (mapo)Koordinatoj: 18° 02′ 48″ N 76° 34′ 45″ O﻿ / ﻿18.04667 °N, 76.57917 °O﻿ / 18.04667; 76.57917 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  "Island High Points of the Caribbean Region" on Peakbagger Konsultita la 28an de septembro 2011

* Kategorio Blumonta Pinto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la iama urbo Littau de Svislando. Aparte de tio en Ĉeĥio ekzistas urbo, ĉeĥe nomata Litovel, kiu historie ankaŭ germanlingve nomatas Littau. |



**Littau** estas iama urbo
kaj komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 16610 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Laŭ voĉdono de la 17-a de junio 2007 la urbo Littau kun efiko de la 1-a de januaro 2010 estis kunigita kun la urbo Lucerno, al kies aglomeraĵo ĝi ĝis tiam apartenis.

Geografio
---------

Littau sitas okcidente de la urbo Lucerno ĉe la bordo de la riveroj Reuss, kiu formas la orientan limon, kaj Eta Emme, kiu pasas okcidente de la urbo kaj alfluas en la komunumparto Reussbühl al Reuss.

Najbaraj komunumoj
------------------

Ĝis ĝia integriĝo al la urbo Lucerno la komunumo Littau limis en nordo al Emmen, en oriento al Lucerno, en sudo al Kriens, en sudokcidento al Malters, kaj en okcidento al Neuenkirch.

Trafiko
-------

Stacidomo de Littau
Littau disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Berno. Littau estas ankaŭ konektita al la loka busreto de la urbo Lucerno.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lucerno tra Entlebuch al Berno. La urbokerno tamen situas flanke de la kantona vojo.

La plej proksima aliro al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas en distanco de kvar kilometroj en Emmenbrücke.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Littau datiĝas el la jaro 1178 kiel *Litowo*.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 Littau estos integrita al la urbo Lucerno kaj ĉesos ekzisti kiel aŭtonoma politika komunumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Littau (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Littau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Littau
* Littau en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Littau** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lucerno |
| --- |
| Adligenswil • Buchrain • Dierikon • Ebikon • Gisikon • Greppen • Honau • Horw • Kriens • **Lucerno** • Malters • Meggen • Meierskappel • Root • Schwarzenberg • Udligenswil • Vitznau • WeggisIamaj komunumoj: Littau |  |

 |
**Kinabalu-Monto** (malaje : *Gunung Kinabalu*) estas elstara monto en la insulo Borneo en Sudorienta Azio. Ĝi situas en la orient-malajzia subŝtato Sabaho kaj estas protektata kiel Kinabalu-Parko, Monda heredaĵo de Unesko. Kinabalu-Monto estas la plej alta pinto en la bornea Kroker-Montaro kaj estas la plej alta monto en Malaja Insularo. Kinabalu-Monto estas ankaŭ, tutmonde, la monto kiu la plej ekstreme elstaras super sia ĉirkaŭaĵo .

En 1997, remezurado helpe de satelita teknologio montris ke la altitudo de la pinto (konata kiel Loŭ-Pinto aŭ angle Low's Peak) sumiĝas je 4 095 m, kiu estas 6 m malpli ol la antaŭe supozita kaj publikigita nombro 4 101 m .

Kinabalu-Monto ampleksas la ekoregionon "kinabalu-montaj alpaj herbejoj" apartenanta al la biomo montaraj herbejoj kaj arbustaroj. La monto kaj ties ĉirkaŭaĵo estas unu el la plej gravaj biologiaj ejoj en la mondo, kun inter 5 000 kaj 6 000 da plantospecioj, 326 da birdospecioj, kaj pli ol 100 da registritaj mamulospecioj. Inter tiu riĉa flaŭro kaj faŭno troviĝas famaj specioj kiaj la giganta *Rafflesia* (rafleziacoj) kaj la orangutano.

Al Kinabalu-Monto estas atribuita la statuson de Monda heredaĵo de Unesko .

Loŭ-Pinto estas sufiĉe facile grimpebla fare de persono je bona fizika kondiĉo kaj montogrimpado–ekipaĵo tute ne estas bezonata laŭ la precipa vojo. Aliaj pintoj en la montaro tamen postulas spertan rokgrimpadan scipovon.

Panorama bildo ekde la pinto.

Vidu ankaŭ
----------

* Kinabalu-Monto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kinabalu-Monto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
* Borneaj montaraj pluvarbaroj

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ la difino de tiu ĉi teritorio eksklude de Novgvineo, kie proksimume 22 da montaroj superas altitudon de 4 100 m
2. ↑  angle "World Top 50 Most Prominent Peaks" Peaklist.org. Retrieved 2011-11-21.
3. ↑  angle Phillipps, A. & F. Liew 2000 : Globetrotter Visitor's Guide – Kinabalu Park, *New Holland Publishers* (UK) Ltd.
4. ↑  angle Kinabalu-Monto (*Unesco*).
5. ↑  angle Kinabalu-Monto turisme Arkivigite je 2015-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
6. ↑  angle Nacia Parko Kinabalu.
7. ↑  angle Richmond, S. (2010). Mt Kinabalu & Kinabalu National Park. In: *Malaysia, Singapore & Brunei*. Lonely Planet. ISBN 1741048877. pp. 357–364.
**Ĥotin** (ukraine kaj ruse *Хотин*, pole *Chocim*, rumane *Hotin*) estas urbo de Ĉernivca provinco en sudokcidenta Ukrainio kaj parto de la historia regiono Bukovino. Komence de 2022 ĝi havis 8 936 loĝantojn sur areo de 20,39 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 438 loĝantoj/km².

Historio
--------

Pro sia strategie favora situo la urbo ludis gravan rolon en la historio de Ukrainio, Moldavio, Polio, la Osmana Imperio kaj de Rusio.

Arkeologiaj trovoj pruvas, ke jam dum la 8-a jarcento slavoj vivis ĉi tie. Dum la 10-a jarcento Ĥotin apartenis al la mezepoka slava Kieva Regno, post ties disfalo al la duobla princejo Galicio-Volino kaj post 1373 al la princejo Moldavio. Dum la 16-a jarcento la urbo iĝis pola, poste moldavia (kaj per tio nerekte osmana). Dum la 18-a jarcento la regiono ĉirkaŭ la urbo rekte ligiĝis al la Osmana Imperio.

Dum 1769 la urbo estis konkerita de la rusoj, 1788 de la aŭstroj, 1806 denove de la rusoj. Per la Paco de Bukareŝto la urbo de 1812 fariĝis rusa kaj tiel restis ĝis 1918. Post mallonga aŭstra okupo la urbo iĝis parto de Rumanio, kvankam la civitanoj dum 1919 provis puĉi kontraŭ tio. Dum 1940 Ĥotino fariĝis sovetia, post eko de la german-sovetia milito (1941-1944) denove rumana, kaj post la fino de la dua mondmilito ĝi estis en la ukraina sovetia respubliko (kaj post la disfalo de Soveta Unio en hodiaŭa Ukrainio).

Loĝantoj
--------

Ĝis la dua mondmilito, Ĥotino estis grava juda centro kun ĉirkaŭ 19.000 judaj loĝantoj (el entute 35.000), 36 sinagogoj kaj famaj judaj lernejoj. Ĝis la komenco de la 20-a jarcento apenaŭ ekzistis ukrainlingvanoj en la urbo, sed multaj ruslingvanoj. Laŭ la nombrado de 1930 en la urbo vivis 38 % da judoj, 37 % da rusoj, 15 % da ukrainoj kaj 9 % da rumanoj. Pro la dua mondmilito kaj la sistema murdo de granda parto de la juda loĝantaro la statistiko draste ŝanĝiĝis: nuntempe 72 % de la urbanoj nomas sin ukrainoj, 16 % rusoj, 8 % judoj kaj 4 % rumanoj.

Vidindaĵoj
----------

La urbo posedas plurajn historiajn vidindaĵojn. Inter ili elstaras la fortikaĵo de Ĥotin.

### Fortikaĵo de Ĥotin

La unua fortikaĵo de la urbo konstruiĝis el ligno, por protekti la riveran transiron. Dum la 13-a jarcento sekvis ŝtona konstruaĵo. La hodiaŭa fortikaĵo tamen konstruiĝis dum la 16-a jarcento laŭ ordono de la moldavia nobelo *Ştefan cel Mare*. Dum 1621 pola armeo kun reĝo *Vladislav la 4-a* kune kun kozaka armeo venkis turkan armeon, la kozakoj sturmis la fortikaĵon dum 1650 kaj 1652, kaj dum 1673 la pola armeo sub la reĝo *Johano la 3-a Sobieski* kun moldaviaj kaj kozakaj trupoj definitive venkis la turkojn.
Dum la rusaj-turkaj militoj de la 18-a jarcento la urbo plurfoje estis batalkampo: interalie dum 1739 en batalo venkis la rusoj, dum 1768 la turkoj.
Dum la sovetia tempo la fortikaĵo estis ŝatata kuliso de kinejaj filmoj: pli ol 50 filmoj ekestis ĉi tie.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj en Ukrainio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ŝablono:Eksteraj ligiloj (ukraine)
* 

* Kategorio Ĥotin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***Sleepers*** estas usona jura krima drama filmo de 1996 reĝisorita kaj produktorita de Barry Levinson, and based on Lorenzo Carcaterra's 1995 book of the same name. The film stars Kevin Bacon, Jason Patric, Brad Pitt, Robert De Niro, Dustin Hoffman, Minnie Driver, Vittorio Gassman, Brad Renfro, Ron Eldard, Jeffrey Donovan, Terry Kinney, Joe Perrino, Geoffrey Wigdor, Jonathan Tucker, Bruno Kirby and Billy Crudup. The title is a slang term for juvenile delinquents who serve sentences longer than nine months.

*Sleepers* was theatrically released in the United States October 18, 1996, and was a box-office hit, grossing $165.6 million against a $44 million budget.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En kinejo de Detroit kiu montras filmojn de kungfu, Alabama Whitman (Patricia Arquette) ekparolas kun fanatikulo de Elvis Presley, nome Clarence Worley (Christian Slater). Poste ili seksumas ĉe Clarence. Alabama konfesas plorante, ke ŝi estas ĉiesulino dungita de la ĉefo de Clarence kiel donaco de datreveno, sed ankaŭ ke ŝi enamiĝas de Clarence. Ili geedziĝas.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Brad Pitt kiel Floyd, samĉambrano de Dick
* Christopher Walken kiel Vincenzo Coccotti
* Bronson Pinchot kiel Elliot Blitzer
* Samuel L. Jackson kiel Don "Big Don"

Referencoj
----------

1. ↑  Streitfeld, David, "Sleepers': A Rude Awakening?", 1995-07-26. (en-US)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sleepers en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857243
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo True Romance en la angla Vikipedio.*