recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 48° 33′ 30″ N 19° 06′ 37″ O﻿ / ﻿48.55833 °N, 19.11028 °O﻿ / 48.55833; 19.11028 (mapo)

**Pustý hrad** (esperante: *Dezerta burgo*) aŭ **(la malnova) burgo de Zvolen** aŭ **Malnova Zvolen** estas la burga komplekso en la katastra teritorio de la urbo Zvolen super la kunfluejo de la riveroj Hron kaj Slatina en supermara alteco 475  — 571 m s. m. Ĝi konsistas el du burgaj kompleksoj: la Malsupra kaj la Supra burgoj. Inter ili troviĝas la tiel-nomita kuniga parto longa preskaŭ 400 metrojn, kiu en parto ĉe la Malsupra burgo konsistas el 206 metrojn longa muro. La totala areo de la burgo Pustý estas 7.6 ha. Kvankam temas pri ruino, kompare kun aliaj Eŭropaj, sed ankaŭ tutmondaj burgoj konstruitaj sur monto, ĝi estas verŝajne la plej granda (Siria Krak des Chevaliers havas areon proksimume 2,7 ha kaj dume temas pli pri fortikaĵo ol  pri burgo).

Historio
--------

Multjara arkeologia esploro de Václav Hanuliak en la *Supra burgo* (1992 - 2008) klare pruvis la ekziston de pli malnova prahistoria ŝtongrunda terremparo, sur kiu estis konstruita la mezepoka murego. En la ŝutaĵo de la terremparo estis rompopeca materialo plejparte de la malfrua bronzepoko. Krom trovoj de la Luzica kulturo, estis ĉi tie trovitaj ankaŭ rempopecoj de kijatica kulturo. La strategia pozicio de la monteto estis uzita en la lasta ŝtona aĝo, pri kio atestas trovoj de la badena kulturo. Fruhistorian setladon pruvas bukoj kaj ceramiko de La-Tène-epoko. Sur la nordokcidenta deklivo de la Supra burgo Pustý estis en la jaro 1944 trovita trezoro de objektoj de la bronzepoko. Ĝi estis konservita sub proksimume 8 metrojn alta roko. La trovaĵo mem, tamen, havas ankaŭ sian novan historion. Post trovo fare de partizanoj en 1944, ĝi verŝajne estis dividita en plurajn partojn. Dume la lasta parto de ĉi tiu trezoro estis malkovrita en la jaro 2001. La unua sezono de esplorado ĉe la *Malsupra burgo* en la jaro 2009 montris ekziston de pli malnova praa terremparo sub la okcidenta linio de ĝia mezepoka murremparo. Origine ĝi havis ŝtongruzan konstruon kaj en ĝia ŝutejo estas trovata ceramiko ekskluzive de la malfrua ŝtonepoko. En la korto de la Malsupra burgo estas konfirmitaj trovoj de frua kaj malfrua bronzepokoj.

La burgo nuntempe
-----------------

Nuntempe videblas: 

* turo kaj enira pordego al la Malsupra burgo
* turo de la komitatregiona burgo kaj la turo 2 de la Supra burgo, la bastiono sur la Supra burgo
* areo de la tiel-nomita burgo de Dončo en la Supra burgo
* la ĉefa enira pordego de la Supra burgo

La burgon eblas aliri de la ĉefa fervoja stacio de Zvolen laŭ la blua turisma signo kaj laŭ eduka pado.

Bildaro
-------

* Korto proksime al la enira pordegoKorto proksime al la enira pordego
* KortoKorto
* Aera vidoAera vido
* Malsupra burgo (Dolný hrad)Malsupra burgo (Dolný hrad)
* La burgo de Donč (Dončov hrad)La burgo de Donč (Dončov hrad)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pustý hrad (Zvolen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la burgo, la arkeologia esplorado kaj galerio de fotoj
* Paĝo de la burgo Pustý[*rompita ligilo*]
* Artikolo pri la historio de la burgo Pustý
**C#** (angle nomata *C sharp*) estas objektema programlingvo kreita de Microsoft. La lingvo estas parto de la infrastrukturo .NET ankaŭ de Microsoft. Ekzistas normoj de ECMA kaj ISO pri C#, sed la plej konataj tradukilo kaj funkcibiblioteko estas tiuj de Microsoft.

La plej forta influo super la kreo de C# estas Java. Plie, C# estis influita de C++, Delphi. La ĉefa projektisto de C# estas Anders Hejlsberg, kiu antaŭe kreis Delphi-n, kiam li laboris en Borland.

Programoj verkitaj per C# rulas en infrastrukturo nomata CLI (Common Language Infrastructure), samkiel aliaj programlingvoj de .NET. La tradukilo unue kreas duonkodon (simile al Java), kiu poste estas tradukita al maŝinkodo je la ruligo de la programo, per JIT-tradukilo.

Ekzemplaj programoj
-------------------

Unue, la klasika programo "Saluton, mondo!" skribita en C#. Ĝi nur montras la mesaĝon kaj finiĝas:

```
 using System;
 namespace ProgramoSalutonMondo
 {
 class SalutonMondo
 {
 [STAThread]
 static void Main(string[] args)
 {
 Console.WriteLine("Saluton, mondo!");
 }
 }
 }

```

Ĉi tie estas pli kompleksa ekzemplo de programo en C#. Ĉi tiu programo montras iujn objektemajn esprimojn de la lingvo.

```
 using System;
 namespace Ekzemplo
 {
 public sealed class Saluton
 {
 string mia;
 public string Valoro
 {
 get
 {
 return mia;
 }
 set
 {
 if(value== null)
 throw new ArgumentNullException();
 else
 mia = value;
 }
 }
 public Saluton()
 {
 mia = "Saluton!";
 }
 public override String ToString()
 {
 return mia;
 }
 public static void Main()
 {
 Saluton sal = new Saluton();
 Console.WriteLine(sal.ToString());
 Console.WriteLine(sal.Valoro);
 Console.WriteLine(sal);
 sal.Valoro = "Blah.";
 Console.WriteLine(sal.ToString());
 Console.WriteLine(sal.Valoro);
 Console.WriteLine(sal);
 }
 //La rezulto estas:
 //Saluton!
 //Saluton!
 //Saluton!
 //Blah.
 //Blah.
 //Blah.
 }
 }

```

* Kategorio C dieso (programlingvo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10617
* GND: 4616843-6
* LCCN: sh2001001705
* BNF: 13614817q
* NKC: ph137696
 |
**Grafo Miklós Antal Esterházy** [miklOŝ esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Miklós Antal** estis hungara pastro, episkopo, preposto, kanoniko, abato. Lia nobela antaŭnomo estis *galántai*. Lia patro estis Pál Esterházy (palatino), lia frato estis Mihály Esterházy (ĉambelano).

Miklós Antal Esterházy  naskiĝis la 31-an de decembro 1655 en Hungara reĝlando en Kismarton (nuntempa Eisenstadt en Aŭstrio). Li mortis la 5-an de aŭgusto 1695 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Miklós Antal Esterházy lernis en Vieno. En 1680 li pastriĝis, komence li estis abato. En 1681 li estis nomumita kanoniko de Esztergom, en la sekva jaro eklezia dekano. En 1685 li akiris la rangon titulara episkopo, en la sama jaro li iĝis ankaŭ preposto. Fine li estis ordinara episkopo en 1691. Li havis la rangon reĝa konsilisto.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Principis in Deum Pietas et Populi in Principem aut prima regnorum felicitas…* (1672)
* *Encomia Magnae, Dignitatis, Statusque Ecclesiastici* (1690, 1695)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
La **venena indekso** 100, angle **Toxic 100 Index**, estas ranglisto de la 100 plej grandaj malpurigantaj kompanioj en Usono. Tiu listo estis starigita unue en 2002 kaj en 2008 aktualigita. Ĝi estas starigita de la PERI, politika ekonomi-esplor-instituto *Political Economy Research Institute*. Tio estas jure sendependa instituto de la universitato de Massachusetts Amherst. Ĝi kunlaboras kun la ekonomika fakultato de la universitato. Bazo estas la *projekto por informado pri elmetoj de venenaĵoj de kompanioj*. PERI sin apogas sur la leĝo pri libera informado *Freedom of Information Act* kaj la rajto al pura aero kaj pura akvo. Vidu ankaŭ: leĝo pri kontrolo de venenaj materialoj.

La ranglisto konsideras tri kriteriojn:

* *poentoj de veneneco*:

Kiel bazo servas la maso de la venenaj materialoj rekte elmetitaj surloke kaj de la nerekte aliloke bruligitaj, laŭ la oficiala registro de elmetantaj kompanioj (*Toxics Release Inventory*, de la federala agentejo pri protekto de la medio TRI) por 2005. Enkalkulita estas per faktoro la intenseco de la disiĝo en la medion kaj la grado de veneneco de la kemiaĵoj kaj la nombro de afektitaj homoj. Tiu kalkulado estas farita laŭ oficiala risko-analizado por medioindikiloj de EPA.

* *Maso de la rekte kaj nerekte elmetitaj aeraj venenoj*, sen konsidero de veneneco kaj nombro de koncernitaj homoj.

* *Graveco:* La listo sin limigas al la prezentado de la entreprenoj, kiuj estas en la listoj de la ĵurnaloj Fortune, Forbes Magazine, kaj/aŭ de la listo de Standard & Poor's de la plej grandaj entreprenoj de la jaro 2007. Apartaj kompanioj estas adiciitaj al la patrinaj entreprenoj.

La pintaj 10 de la indekso 2008
-------------------------------

Pri la kompleta listo de 100 vidu en la angla versio.

| Rango | Entrepreno | Poentoj de veneneco | Maso de rekte elmetitaj materialoj en milionoj da usonaj pundoj, relativigite (cifero en kg ĉ. duona) | Maso de nedirekte elmetitaj materialoj, en milionoj da pundoj, ne relativigite |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | E.I. du Pont de Nemours | 285.661 | 12,73 | 23,00 |
| 2. | Archer Daniels Midland | 213.159 | 12,92 | 0,00 |
| 3. | Dow Chemical | 189.673 | 11,12 | 42,02 |
| 4. | Bayer Group | 172.773 | 0,72 | 6,93 |
| 5. | Eastman Kodak | 162.430 | 2,66 | 0,36 |
| 6. | General Electric | 149.061 | 4,14 | 7,14 |
| 7. | ArcelorMittal | 134.573 | 0,94 | 0,00 |
| 8. | US Steel | 129.123 | 2,21 | 0,09 |
| 9. | ExxonMobil | 128.758 | 12,70 | 0,39 |
| 10. | AK Steel Holding | 101.428 | 0,27 | 0,00 |

Eksteraj ligiloj
----------------
**Buŝehr** aŭ **Buŝehro** - perse **بوشهر,** ankaŭ anglalingve latinliterigata *Bushehr*, france *Bouchehr*, germane historie *Buschir*, nun *Buschehr*, ankaŭ nomata *Bandar Buŝehr* ("haveno Buŝehr", perse بندر بوشهر‎‎), latinliterigata ankaŭ *Bandar Būshehr* aŭ *Bandar-e Būshehr*; antaŭe nomita *Beh Ardaŝer*, Antioĥio en Persio (greke Αντιόχεια της Περσίδος) kaj *Buĥt Ardaŝir* - estas urbego de Irano. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma provinco Buŝehro. Laŭ la censo de la jaro 2006, la urbo havis 161 674 loĝantojn en 40 771 familioj.

Trafiko
-------

El Buŝehro kuras ĉefvojo, sed baldaŭ ĝi disbranĉiĝas, unu kuras al interno de la lando, la aliaj 2 sekvas la marbordan regionon al sudo, respektive al nordo. Gravas ankaŭ la haveno.

Vidindaĵoj
----------

* palaco Malek

Fontoj
------

* interalie WikiTrans

Referencoj
----------

1. ↑  D-rino Ludmila Jiroušková: *Poŝatlaso de la mondo* 1971

palaco *Malek*
marbordo de la Persa Golfo en la urbo Buŝehr

  

* Kategorio Buŝehro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (perse)
**MIKIMOTO Kokichi** (御木本 幸吉 , n. 10-an de marto 1858; mortis la 21-an de septembro 1954) estis japana malkovrinto de la perlobredado.

Mikimoto estis filo de restoranta posedanto en Tobe, prefektujo Mie. Li rompis la lernadon por helpi al la familio jam en aĝo de 13 jaroj kiel legoma vendisto. Lia observado de la perlokolektistoj de Ise vekis lian entuziasmon je la perloj. En 1888 ricevas li prunton por malfermi perloproduktan ejon kun la edzino.

La 11-an de julio 1893 – post multaj malsukcesoj kaj preskaŭa bankroto – aperis la unua bredita perlo. Mikimoto bezonis ankoraŭ 12 jarojn por produkti rondajn perlojn, kiuj estis jam ne distingeblaj de la naturaj perloj.

En 1899, Mikimoto malfermis sian unuan perlomagazenon en Ginza, Tokio, de kie kreskis lia entrepreno eĉ en eksterlandon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mikimoto Kokichi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Perlen - Kokichi Mikimoto
* Mikimoto and Pearls Arkivigite je 2019-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* History of Mikimoto Arkivigite je 2006-01-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Perlen und Mikimoto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 135860
* LCCN: n81082670
* VIAF: 57938597
* ISNI: 0000 0000 6700 0882
* BNF: 166729233
* NDL: 00622944
 |
En matematiko, la **ĉena regulo** estas formulo por la derivaĵo de la komponaĵo de du funkcioj.

{\displaystyle (f(g(x)))'=f'(g(x))g'(x)}
aŭ

{\displaystyle {\frac {d(f(g(x))}{dx}}={\frac {df}{dg}}\cdot {\frac {dg}{dx}}}
aŭ pli detale

{\displaystyle {\frac {d(f(g(x))}{dx}}={\frac {df(t)}{dt}}|\_{t=g(x)}\cdot {\frac {dg(x)}{dx}}}
aŭ en skribmaniero por funkcia komponaĵo:

{\displaystyle (f\circ g)'(x)=f'(g(x))g'(x)}
aŭ

{\displaystyle (f\circ g)'=(f'\circ g)\cdot g'}
La regulo validas ankaŭ por komponaĵo de pli multaj funkcioj:

*(g(h(k(x))))' = g'(h(k(x))) h'(k(x)) k'(x)*
Formulo de Faà di Bruno estas ĝeneraligo de la ĉena regulo al pli altaj derivaĵoj.

Formulo por tuteca derivaĵo estas ĝeneraligo de la ĉena regulo al pluraj variabloj.

En integralado, la ĉena regulo implicas la anstataŭan regulon.

Ekzemploj
---------

Oni trovu

{\displaystyle {\frac {d(sin(x^{6}))}{dx}}}
Tiam *f(t)=sin(t)* kaj *g(x)=x6*.

Tiam

{\displaystyle {\frac {d(f(t))}{dt}}={\frac {d(\sin(t))}{dt}}=\cos(t)}
{\displaystyle {\frac {d(g(x))}{dx}}={\frac {d(x^{6})}{dx}}=6x^{5}}
Kaj tiam

{\displaystyle {\frac {d(sin(x^{6}))}{dx}}={\frac {d(f(t))}{dt}}|\_{t=g(x)}\cdot {\frac {d(g(x))}{dx}}=}
{\displaystyle =(\cos(t))|\_{t=x^{6}}\cdot (6x^{5})=\cos(x^{6})\cdot 6x^{5}=6x^{5}\cos(x^{6})}

Vidu ankaŭ
----------

* Leibniz-a integrala regulo
* Inversa ĉena regulo
* Derivaĵo de produto
* Formulo de Faà di Bruno
* Tuteca derivaĵo
* Anstataŭa regulo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Ĉena Regulo* en MathWorld.
**Buŝido** (japane 武士道, laŭvorte „vojo (*do* aŭ *tao*) de la militisto (*buŝi*)"; romaji-e **Bushidō**) nuntempe estas la konduta regularo kaj la filozofio de la japana armea nobelaro en la malfrua japana mezepoko – la samurajoj. Sian popularecon kaj konatecon ekster Japanio la termino aparte dankas al la dum 1899 anglalingve publikigita libro *Bushido – the Soul of Japan* ("Buŝido – la animo de Japanio") de *Inazo Nitobe* (Nitobe Inazo). Laŭ tiu libro Buŝido estas neskribe fiksita kodekso. La vorto en Japanio unuafoje aperis dum la 17-a jarcento.

La sep virtoj de Buŝido (el "Buŝido – la animo de Japanio" de Nitobe Inazo)
---------------------------------------------------------------------------

1. *Gi* (義): justo
2. *Ju* (勇): kuraĝo
3. *Jin* (仁): bono
4. *Rej* (礼}: afableco aŭ respekto
5. *Makoto* (誠) aŭ *Ŝin* (真): vero kaj sincero
6. *Meijo* (名誉): honoro
7. *Ĉugi* (忠義): fideleco aŭ *Ĉu* (忠): lojalecos

Historia prijuĝo
----------------

Buŝido estis kodekso de virtoj kaj ne rajtas esti komprenata kiel fonto pri historia vereco, kion facilas kompreni laŭ la eventoj de la japana historio: Samkiel inter la mezepokaj nobelaj kavaliroj en Eŭropo ankaŭ inter la samurajoj fakte oftis perfido, subaĉeto, fia murdo kaj ŝanĝado de partioj.

La filozofio de Buŝido influis iujn bataloartojn, kiuj praktikiĝis per samurajaj armiloj, kiel ankaŭ senarmilajn bataloartojn (ekzemple iujn stilojn de karateo). Tiu filozofio mem forte influiĝis de la Zen-budhismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Harakiro

* Kategorio Buŝido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244558
* GND: 4191641-4
* LCCN: sh85018252
* NDL: 00561090
* NKC: ph165775
 |
Deronje situas en la mapo en la verda municipo
Katolika preĝejo de Deronje
Ortodoksa preĝejo de Deronje

Bazaj informoj
--------------

**Deronje,** serbe **Дероње,** hungare **Dernye,** germane **Dornau** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2840
* Poŝtkodo: 25254
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Deronje situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Odĵaci-Baĉka Palanka.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1910 loĝis en Dernye 2668 da homoj, (860 germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrokto de Hódság, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportitaj. En 2002 loĝis en Deronje 2847 da homoj, (serboj 2458 (86 %), ciganoj 307 (11 %), kroatoj 14 (0.5 %), hungaroj 13 (0.5 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo
* ortodoksa preĝejo

* Kategorio Deronje en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sombra metalroko** (angle: **Dark Metal**) estas ideo, kiu ekestis kun la albumo de la muzikgrupo Bethlehem, kiu nomatas *Dark Metal*. Ĝi priskribas metalan muzikon inter gotikmetalo, nigrametalo kaj mortmetalo.

Mallonge:

* Ĝi estas malpli melodia ol gotikmetalo.
* Ĝi estas pli melodia ol nigrametalo kaj uzas pli da instrumentoj kaj oni ofte kantas klaravoĉe.
* Ĝi havas plimulte agresajn tekstojn ol mortmetalo kaj do tre similas nigrametalon.
* Ĝi estas pli rapida ol damna metal'.

Rekoniloj
---------

La sombra metalo uzas rekonilojn el la nigra-, gotik- kaj mortmetalo, sed ankaŭ el la damna metalo kaj ne estas difinata tre klare; tial ofte muzikgrupoj estas en la *nigrametala* stilo, kvankam ili kune ne havas multe da kunecoj! Plej ofte, tiuj ĉi muzikgrupoj antaŭe ludis tiujn ĉi menciitajn stilojn - ekzemple Dimmu Borgir ĉekomence klare ludis nigrametalon - , sed poste aliiĝis rekte al sombra metalo.

Historio
--------

Ofte oni uzis la esprimon en la fino de la naŭdekaj jaroj , tiam multaj muzikgrupoj komencis ludi muzikon, kiu estis vere alia ol la normalaj difineblaj ĝenroj. Oni konsekvence ne povis ordigi ilin al unu de tiuj czi ĝenroj aŭ subĝenroj, tial ili elformiĝis kiel nova ĝenro. Ĉar la temo estis plej ofte sombra, oni komencis uzi angle *Dark Metal*.

La sceno de nigrametalo - kiu havas firmajn imagojn pri sia muziko - ofte parolas de *Dark Metal* tiam, kiam muzikgrupo forte ŝanĝiĝis kaj - laŭ opinio de tiu ĉi sceno - abandonis la ideon de la nigrametalo. Tial oni ofte disputas, ĉu muzikgrupo nun estas nigra- aŭ sombrametalo. Bona ekzemplo jen estas Dimmu Borgir, kiu havis tiutempe (1994 - For all tid ) - alian stilon ol nun (ekzemple 2003 - Death Cult Armaggedon). 

Ne ekzistas vera sombrametala sceno, ĉar ĝi estas tipa miksformo.

Konataj muzikgrupoj
-------------------

* Agalloch
* Agathodaimon
* Bethlehem
* Catamenia
* Cradle of Filth
* Dimmu Borgir
* Eisregen
* Graveworm
* Katatonia
* Siebenbürgen
* The Kovenant

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMetalroko |
| --- |
| Subĝenroj | Alternativa • Avangarda • Draŝa • Dum-metalroko • Ekstrema • Folka • Funka • Glama • Gotika • Grindkoro • Industria • Kristana • Krust-punko • Melodia mortmetalo • Metalkoro • Mortmetalo • Mortkoro • Nigra • Nov-klasika • Nu-metalroko • Post-metalroko • Potenca • Progresiva • Rap-metalroko • Rapida • Simfonia • Slava • Sombra • Teknika • Tradicia • Vikinga |
| Notindaj scenoj | Nova ondo de Brita metalroko • Mediteranea sceno • Norvega nigra metalroko • Sveda mortmetalo • Gotenburgo metalroko • Brazila draŝa metalroko • Teŭtona draŝa metalroko • Aŭstralia metalroko • Nova ondo de Usona metalroko • Neue Deutsche Härte |
| Kulturo | Metalroka subkulturo • Modo • Muzikgrupoj • Festivaloj • Umlaŭto • Kapskuado • Signo de kornoj |

 |
Blazono de Bérelles.
**Bérelles** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 155 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.

Geografio
---------

Bérelles estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ Solre-le-Château. La areo de Solre-le-Château troviĝas tute okcidente de la departemento, proksime al la landlimo kun Belgio kaj en natura regioneto kromnomita "Solrezis", inter la urbetoj Maubeuge kaj Fourmies.

La vilaĝo Bérelles troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en alia natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Bérelles etendiĝas sur 5,78 km².

Administrado
------------

Bérelles apartenas al la kantono de Solre-le-Château, kies ĉefurbo estas Solre-le-Château. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solre-le-Château
**Henrik Gobbi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gobbi Henrik,** itale *Enrico Gobbi-Ruggieri* estis hungara pianisto, komponisto, altlerneja instruisto, instruisto. Lia plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Gobby Henrik Alajos Béla*, lia frato estis Alajos Gobbi.

Henrik Gobbi naskiĝis la 7-an de junio 1841 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1842) en Pest (urbo), li mortis la 20-an de marto 1920 (laŭ alia informo la mortotago estas la 22-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Henrik Gobbi devenis en varia itala-hungara familio. Li aĝis 10, kiam li komencis lerni pianludon. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Thern kaj Robert Volkmann. Li vivis malriĉa, tial li instruis infanojn. Li debutis kiel pianisto en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto (laŭ alia informo en Nacia Teatro de Pest) en 1858. Ekde la 1860-aj jaroj li ankaŭ komponadis. En mezo de la jardeko li estis en Vieno, kie li konatiĝis kun Johannes Brahms, Anton Grigorjeviĉ Rubinŝtejn kaj Carl Tausig. Hejmenveninta li precipe komponadis kaj instruis. En 1867 li sendis komponaĵojn al Franz Liszt, kiu taksis ilin bonaj. En 1870 li ricevis pedagogian statuson, ekde 1877 en la Muzikakademio, ekde 1911 en muzika mezlernejo. Multaj el la plej gravaj verkoj de Henrik Gobbi ankoraŭ estas ne eldonitaj ĝis nun. Li havis edzinon, kiu naskis dufoje.

El liaj komponaĵoj
------------------

* *Szózat* (1867)
* *Koronázási induló* (1867)
* *Liszt kantáta* (1873)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Gaál

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio Arkivigite je 2017-12-30 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Henrik Gobbi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Henrik Berzeviczy** [berzevici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berzeviczy Henrik** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *berzevicei*.

Henrik Berzeviczy  naskiĝis la 1-an de novembro 1652 en Hungara reĝlando en Hámbor (nuntempa Brezovička en Slovakio). Li mortis la 20-an de junio 1713 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

Biografio
---------

Henrik Berzeviczy aliĝis al la jezuitoj en 1669. Li akiris filozofian (komprenu sciencajn) kaj teologian diplomojn. Ekde 1673 li instruis longe en diversaj gimnazioj aŭ kolegioj de Supra Hungarujo. En 1679 li instruis matematikon (poste aliajn sciencojn) en Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1686 li estis vicrektoro, poste rektoro inter 1704/05–1707/08. Intertempe li estis arestita dum liberecbatalo de Emeriko Thököly, poste en 1708 liberecbatalantoj de Francisko Rákóczi la 2-a forigis ĉiujn jezuitojn, tial li ekzile instruis plu en Graz. Post falo de la liberecbatalo li hejmenvenis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Ernő, egy ifjú* - dramo prezentita en 1677 kaj 1739
* *Arithmetica practica* (1687)
* *Sacer Ungariae tricollis* (1687)
* *Apologia pro innocentia societatis Jesu, dem edicto principis Franc. Rákóczi ex Hungaria proscriberetur Tyrnaviae* (1706)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
**Olivares de Duero** [oliBAres deDŬEro] estas municipo en la oriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Páramos del Esgueva* aŭ *Campo de Peñafiel* (Kamparo de Peñafiel) en la oriento de la provinco. La loknomo *Olivares de Duero* estas etimologie komprenebla kiel *Olivarbaroj de Doŭro*.

Olivares de Duero en la provinco Valadolido.
La komarko *Campo de Peñafiel* de la provinco Valadolido, malhelblue, sudoriente.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 29,3 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 313 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 33 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj estas komunikata kun Valbuena de Duero kaj Billabáñez laŭ la ŝoseo VP-3001. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rivero Doŭro. Plej proksima loĝloko estas trans la rivero Doŭro Quintanilla de Onésimo kaj de tie eblas veturi al Quintanilla de Onésimo kaj Sardón de Duero laŭ la ŝoseo A-11.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado kaj la loĝloko estis fondita en 1352 fare de Petro la 1-a. Dum la regado de la Katolikaj Gereĝoj estis konstruita grava ponto kiu komunikis kun la apuda Quintanilla de Abajo. Tiu ponto estis unu el malmultaj pontoj kiuj komunikas inter ambaŭ bordoj el Peñafiel ĝis Tudela.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, ĉefe vitejoj, kaj legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la gotika preĝejo de San Pelayo, la ponto kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766291
* VIAF: 316735326
 |
La du **specoj de stelamaso** (malfermita stelamaso kaj globa stelamaso) estas klasifikataj
laŭ du malsamaj sistemoj:

Klasifiko de la malfermitaj stelamasoj
--------------------------------------

La malfermitaj amasoj estas klasifikataj laŭ la **klasifiko de Trumpler**;
sistemo malvolvita de Robert Trumpler en 1930. Ĝi konsistiĝas el:

* Romia cifero de **I** ĝis **IV** kiu indikas la koncentriĝon: amaso de klaso I estas plej densaj kun centra koncentriĝo. Pli maldensaj amasoj, kun centro malpli neta, havas klason **II** aŭ **III**; kaj **IV** por la malplej densaj, apenaŭ distingeblaj el la stela fono.

* Araba cifero de 1 ĝis 3, kiu indikas la gamon da absolutaj magnitudoj de la steloj en la amaso:

1. Ĉiuj steloj havas saman magnitudon
2. La magnitudoj estas regule disdonitaj
3. La amaso entenas grandan kvanton da malbrilaj steloj

* Litero, kiu indikas ĉu la amaso estas **p**ovra, **m**ezriĉa aŭ **r**iĉa je steloj.
	+ **p**: malpli ol 50 steloj
	+ **m**: inter 50 kaj 100 steloj
	+ **r**: pli ol 100 steloj.

Litero **n** estas aldonata kiam la stelamaso estas ĉirkaŭigata de nebulozo.

En tiu klasifiko, la amaso Plejadoj, kiu estas densa, kun kelkaj grandaj steloj, sed multe
da malgrandaj (pli ol 500) kaj vualita de nebulozo, estas klasigata **I 3 r n**,
dum ke la amaso Hiadoj, pli disigitaj, kun malpli da steloj, estas klasigata **II 3 m**.

Klasifiko de la globaj stelamasoj
---------------------------------

La globaj stelamasoj estas klasifikataj laŭ la **klasigo de koncentriĝo de Shapley–Sawyer**: skalo laŭ kiu Harlow Shapley kaj Helen Sawyer Hogg klasifikis la globajn stelamasojn inter 1927 kaj 1929.

Tiu skalo en romiaj ciferoj de **I** al **XII**, (kvankam oni rajtas uzi la arabajn ciferojn 1 al 12) indikas la koncentriĝon de la centra regiono de la globa stelamaso. Plej densaj
stelamasoj (kiel M75) estas de klaso **I**, kaj plej malkoncentritaj, kiel
Palomar 12 aŭ NGC 4372 estas de klaso **XII**.

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Klasifiko de la malfermitaj stelamsoj, Arkivigite je 2008-10-28 per la retarkivo Wayback Machine kaj de la globaj stelamsoj Arkivigite je 2012-08-09 per la retarkivo Wayback Machine (el la paĝaro "*Ciel Extrême*")
* france La profunda ĉielo: la malfermitaj amasoj (el la paĝaro "*Web Astro*") Arkivigite je 2012-08-09 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Klasoj de koncentriĝo de Shapley-Sawyer Arkivigite je 2012-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Panoramaj bildoj** prezentas bildon, foton, pentraĵon, kiu donas iluzion de realo. Se la spekta angulo estas 360 gradoj, oni nomas tiun ankaŭ rundbildo. Panoramobildoj gravas por agrikulturo kaj arĥitekturo. Satelitaj fotoj estas ofte panoramaj fotoj.

Laŭ Francisko Azorín **Panoramo** estas *Granda pentraĵo sur ronda, konkava muro, lumigita de supre k. rigardebla de la malluma centro. Ejo, kie oni elmetas tian bildon. Kion oni elmetas plurajn bildojn oni nomas ĝin* Polioramo*.* Li indikas etimologion el la greka *pan + horama* (ĉia vido), kiel vorto elpensita de R. Barker en 1787ª j.

Sunsubiro ĉe Königswalde
Manhattan desupre de Empire State Building

Panorama pentraĵo
-----------------

La tekniko de rundbildoj (rundpentraĵoj) estis elpensita de la irlanda Robert Barker (1739-1806) kaj estis jam patentita en 1787. Li pentris panoramon de Edinburg poste la rusan militŝiparon. La tekniko iĝis tre populara en la 19-a jarcento. La panoramaj pentraĵoj povas estis altaj ĝis 15 m kaj ofte larĝas 100 m. Ĉ. 1830 oni metis la pentraĵojn en tridimensian scenon kun figuroj.

Dismonde ekzistas ĉirkaŭ 70 panoramaj pentraĵoj, la plej granda en urbo Wuhan (Ĉinio) kun grando de 135 x 18 m, 2430 m².

**Hungario:**

* Landokupo de la madjaroj (rundpentraĵo) ĉirkaŭ 896, (en Ópusztaszer, ĉe Szeged, 1800 m², Árpád Feszty, (1894, renovigita en 1995).

La panorama tekniko pluevoluis per disvastiĝo de la fotografado kaj aperis fotilo, per kiuj oni povas fari panoramajn fotojn. Aperis ankaŭ la panorama tekniko ĉe komputiloj, televidiloj.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 157.
2. ↑  Azorín, samloke.

Artikoloj kun panorama bildo
----------------------------

* Praga burgo
* Pustevny
* Tomašovský rigardo

* Kategorio Panorama bildo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Cesare LOMBROSO
**Cesare LOMBROSO** [ˈtʃeːzare lomˈbroːzo] (naskiĝis kiel **Carlo LÉVY** la 6-an de novembro 1835 en Verona, Aŭstra Imperio, hodiaŭ Italio – mortis la 19-an de oktobro 1909, Torino, Italio) estis itala psikiatro, kirurgo, higienisto, antropologo kaj kriminologo.

Biografio
---------

Li studis en universitatoj de Padova, Vieno, Parizo, inter 1862–76 laboris kiel psikiatra profesoro de la Universitato de Pavio. Li iĝis en 1871 direktoro de la pesaro-a mensa malsanulejo. Li laboris en 1876 kiel profesoro pri la jurafera medicino en la Universitato de Torino. Li iĝis samloke profesoro pri la psikiatrio (1896), poste pri la kriminala antropologio (1906). Lombroso ĉiam serĉis ligojn inter la psiĥopatologio kaj fizikaj, staturaj proprecoj de la krimuloj. Lia plej grava kaj plej diskutita tezo estis, ke ekzistas genetike, herede homgrupo, kiuj restis el la pli primitiva epoko de la homaro.

Li asertis, ke la krimuloj montras neregulajn proprecojn el la fizika kaj spirita vidpunkto. Liaj tezoj popularis en la siatempa Eŭropo, sed poste oni rifuzis la heredeblecon de la krimado kaj preferis tezojn, pensojn pri la ĉirkaŭaj cirkonstancoj. Lombroso provis reformi la italan prizonan, punan sistemon kaj volis pli humanan alproksimiĝon al la krmuloj, kiujn li volis rekonduki al la socio kiel ties utilajn civitanojn.

---

### Morto

Cesare Lombroso postlasis multenombrajn kontribuojn por antropologiaj, kriminologiaj, psikologiaj, medicinaj kaj spiritualismaj sciencoj. Li estas entombigita en *Cimitero Monumentale di Torino*, Piemonto na Italio.

Verkoj
------

* L'uomo delinquente (1876)
* Le Crime, causes et remèdes (1899)

Vidu ankaŭ
----------

* Fiziognomio

* Cesare Lombroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cesare Lombroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206128
* GND: 118728970
* LCCN: n79089220
* VIAF: 59148930
* ISNI: 0000 0001 2134 9488
* LIBRIS: 72267
* SUDOC: 031856128
* BNF: 12299329c
* NLA: 35311078
* NDL: 00523933
* BIBSYS: 90725027
* RKD: 376556
* NKC: jo20000080477
* ICCU: CFIV006932
* BNE: XX1726156
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ivo SCHENKEL** (naskiĝis la 11-an de julio 1947 en Bruselo) estas belga esperantisto. Li eksciis pri Esperanto en 1970 pere de skolta revuo kaj eklernis la lingvon danke al mallonga kurso publikigita en tiu sama revuo. Poste li ellernis la lingvon per speciala kurso pro skoltoj kaj aliĝis al Skolta Esperanto-Ligo kies membro li restis ĝis sia alveno al Venezuelo en 1974. Tiam li aliĝis al Venezuela Esperanto-Asocio. Nun li loĝas en la belga municipo Kessel-Lo kun sia venezuela edzino kaj filino. Ekde tiam membro kaj poste estrarano de Lovena Esperanto klubo Esperanto 3000, kie li gvidas kurson por komencantoj kaj kunlaboras je daŭriga kurso por membroj de la klubo.

Referencoj
----------

1. ↑  Liba kaj Floreal Gabalda, "Kroniko de Venezuela Esperanto-Asocio". Karakaso, 70-A Datreveno de la Fondiĝo de la Asocio kaj la Unua Venezuela Esperantista Rekontiĝo en la jaro 1982-a. Metia libro farita mane per Floreal kaj Liba Gabalda, poste donacita al Venezuela Esperanto-Asocio, 28-a paĝo.
**Carucedo** [karuZEdo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan. En la municipo estas la arkeologia loko kaj spektakla pejzaĝo de Las Médulas, la lago de Carucedo kaj la Akvorezervejo de Campañana.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Pejzaĝo Las Médulas
Lago de Carucedo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj La Barosa, Campañana, El Carril, Carucedo, Lago de Carucedo, Las Médulas kaj Villarrando, okupas totalan areon de 35,00 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 511 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 146 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Toral de los Vados, Sobrado, Carracedelo, Borrenes, Sobrado, Rubiá (Oŭrenso), Rubiá (Oŭrenso) kaj Puente de Domingo Flórez.

Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio estas de 1213. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj servoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757238
* VIAF: 316734617
 |
**Bérbaltavár** estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Vasvár. La loknomo signifas: salajro-hakilo-fortikaĵo.

Blazono de Bérbaltavár

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9831
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 26  km²
* Loĝantaro: 560

Geografio
---------

Bérbaltavár situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, havas nur trairan flankovojon inter *Vasvár* kaj Zala (rivero).

Historio
--------

Dum la historio estis 2 apudaj vilaĝoj *Baltavár* kaj *Hegyhátkisbér*, kiuj unuiĝis. La unua pli frue havis la nomon **Mártonfalva**.

La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinberokulto.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas la romkatolika preĝejo de Sankta Nikolao el 1745 (kie estas entombigita József Festetics) kaj malnova baroka loĝdomo.

Famuloj
-------

* en Bérbaltavár naskiĝis poeto Gáspár Nagy
* en Hegyhátkisbér naskiĝis militestro Ádám Balogh

* Kategorio Bérbaltavár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

S-ro **Ivor WILLIAMS** (mortis la 7-an de aprilo 1967 en Belfasto) estis brita kvakera esperantisto. Li estis membro kaj fratulo de Brita Esperanto-Asocio (BEA) ekde 1927 ĝis sia morto. Li ankaŭ estis membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Li alvenis al Belfasto, Nord-Irlando, en 1949 el suda Kimrio. 

Li kaj lia edzino estis kvakeroj. En la Jarlibro de UEA de 1963 li aperas kiel reprezentanto de la Kvakera Esperantista Societo por Irlando, tamen ĉe la adreso "Friends’ Institute, 47 Frederick Street" en Belfasto. En 1966 li fariĝis loka reprezentanto (adreso "52a. Drumadoon Drive, Dundonald, Co. Down.", Belfasto) de BEA, kiu tiam havis kiel prezidantinon F-ino E. M. Wheatley. Pro lia forpaso A. R. Campbell, tiama prezidanto de la Belfasta Grupo, skribis en *The British Esperantist*, ke post lia alveno al Belfasto "dum la pasintaj dek ok jaroj li kaj lia edzino amikiĝis kun multaj personoj. Ili estis bone konataj kvakeroj. S-ro Williams gajnis la diplomon de BEA, kaj estis ano de BEA, UEA, kaj la Belfasta Grupo. La anoj de la grupo tre bedaŭras la forpason de amiko Ivor". En la sama jaro belfastaj esperantistoj mondonacis al BEA memore de li: "£7: Belfast Esperanto Society in memory of Ivor Williams, F.B.E.A.".

Alia samnoma en:Ivor Williams (1908–1982) estis same kimra artisto.

Referencoj
----------

1. ↑  *The British Esperantist: the official organ of the British Esperanto Association*. Vol. 63, N-ro 735 (Julio 1967), p. 151
2. ↑  Jarlibro (1-a parto), Universala Esperanto-Asocio (en konsultaj rilatoj kun U.N.E.S.C.O (1963), p. 101
3. ↑  *The British Esperantist: the official organ of the British Esperanto Association*. Vol. 62, N-ro 723 (Majo 1966), p. 364
4. ↑  *The British Esperantist: the official organ of the British Esperanto Association*. Vol. 63, N-ro 735 (Julio 1967), p. 151
5. ↑  *The British Esperantist: the official organ of the British Esperanto Association*. Vol. 63, N-ro 737 (Oktobro 1967), p. 196

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718544
 |
La **Ekologia Rezervejo Kotakaĉi Kajapas**, en hispana **Reserva ecológica Cotacachi Cayapas**, enhavas areon de 3,044 km² kaj situantas en la provincoj Imbabura  kaj Esmeraldas de Ekvadoro je ĉirkaŭ 140 km el Kito. Tiu naturrezervejo estas parte pluvarbaro. La parko estas mikso de multaj biologiaj zonoj, sed, la Anda (averaĝe 15 C) kaj la Subtropika (averaĝe 25) estas plej komunaj. La simbolo de la rezervejo estas kondoro. Tiu estss unu el multaj protektitaj areoj en Ekvadoro.

Tiu rezervejo estas parto de la de Ekvadoro sistemo de rezervejoj kaj konservas kaj etendas el la montoj Sierra al la okcidenta bordo de la marborda pluvarbaro de la regiono Esmeraldas. Tiu regiono ne estis etende dediĉita al agrikulturo kaj replantita per eŭkalipto aŭ pino, kiel bedaŭrinde okazis ĉe multe el la interandaj altaj teroj, kaj tiele la konservado de la plantospecioj tie estas tre grava klopodo. La plantoj tie evoluigis adaptojn al alta altitudo (malpliigita akvodisponeblo, malaltaj temperaturoj kaj fortaj ventoj), sed ĉar tiuj kondiĉoj ne estas tie tiom akraj kiom tiuj de pli altaj altitudoj, la adaptoj de tiuj plantoj ne estas tiom akraj kiom tiuj de la paramo, ĉe 3600–4800 metroj.

Ekosistemoj
-----------

Tiu rezervejo estas partikulare grava ĉar ĝi protektas unu el la restantaj ekzemploj de marborda pluvarbaro el Ekvadoro, nome tre minacata ekosistemo kiu formas parton de Ĉokoo, nome internacie agnoskita bio-regiono kiu etendas el Suda Panamo al norda Peruo kaj estas konsiderata grava loko por tutmonda biodiverseco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2010-05-30 per la retarkivo Wayback Machine-  Arkivigite je 2010-05-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2013-10-27 per la retarkivo Wayback Machine -  Arkivigite je 2013-10-27 per la retarkivo Wayback Machine
**István Győrffy** [iŝtvAn djOrfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győrffy István** estis hungara botanikisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1940). Lia botanika nomo estas „Győrffy", lia filo estis Barna Győrffy.

István Győrffy  naskiĝis la 19-an de decembro 1880 en Hidasnémeti. Li mortis la 16-an de aprilo 1959 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

István Győrffy lernis en Universitato Kolozsvár, poste li instruis en mezlernejo inter 1904-1913. Li revenis poste por instrui en Universitato Kolozsvár, post la 1-a mondmilito jam en Universitato Ferenc József en Szeged, kie li estis rektoro en la studjaro 1929. Li establis botanikan ĝardenon kaj novan katedron en Szeged. Kiel emerito li vivis en Mátra, Gyula kaj Csákvár. Li okupiĝis precipe pri muskoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *M. Bryológiai adatok a Magas Tátra flórájához*

Memorigiloj
-----------

Lian nomon portas specioj de Taksonoj kaj Algoj.

Fontoj
------

* biografio kun foto
En ekologio, **niĉo** estas termino priskribanta la interrilatan pozicion de specio aŭ loĝantaro en ĝia ekosistemo al ĉiu alia; ekz.
delfeno eventuale povus esti en alia ekologia niĉo disde de tiu kiu ekzistas en malsama delfenaro se la membroj de ĉi tiu delfenaro utiligas grave malsaman manĝaĵan rimedojn kaj manĝaĵo-trovajn metodojn. Mallonga difino de niĉo estas "kiel organismo subtenadas sin". La ekologia niĉo priskribas kiel organismo aŭ loĝantaro respondas al la disdonado de rimedoj kaj konkursantoj (ekz. de kresko kiam rimedoj estas abundaj kaj kiam predantoj, parazitoj kaj infektaj agentoj estas malabundaj) kaj kiel ĝi mem ŝanĝas tiujn samajn faktorojn (ekz. limigante aliradon al rimedoj de aliaj organismoj, agante kiel manĝaĵa fonto por predantoj kaj konsumanto de predaĵo).

Referencoj
----------

1. ↑  Pocheville, Arnaud.  (2015) "The Ecological Niche: History and Recent Controversies", *Handbook of Evolutionary Thinking in the Sciences* (PDF) (angle), p. 547–586. ISBN = 978-94-017-9014-7.
2. ↑  Definition of niche - Merriam-Webster Online Dictionary - Difino de niĉo - Merriam-Webster Enreta Vortaro. Kontrolita en 2007-07-26.
3. ↑  Lomolino, Mark V.; Brown, James W.  (1998). Biogeography - Biogeografio (Sunderland, Amasa). Sinauer Associates - Sinauer Asocias. ISBN 0-87893-073-6.

* Kategorio Ekologia niĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 346020
* GND: 4172405-7
* LCCN: sh85091759
* BNF: 119773286
* NKC: ph269123
 |
Ekologiaj legomoj en la merkato en Argentino
**Ekologia manĝaĵo** estas produktita laŭ la principoj de ekologia agrikulturo. La celo estas, ke ĉiu komponanto de preta ekologia manĝaĵo estas laŭnature produktita. Ekologia manĝaĵo ekzemple ne enhavas sintezajn nutroaldonaĵojn.

Ĉar ekologia manĝaĵo laŭ aspekto povas ne diferenci de la amase produktitaj analogaĵoj, en multaj landoj ekzistas tre strikta kontrolo pri la produktado, kiu volas nomi siajn nutraĵojn "ekologia manĝaĵo". Ekzemple, en Eŭropa Unio ekzistas speciala Konsilia Reguldokumento numero 2092/91 de la 24-a de junio 1991, kiu regulas ekologie puran produktadon de manĝaĵo.

La ĉefaj ecoj de ekologia manĝaĵo estas:

* ekologie pura krudaĵo (ingrediencoj);
* speciala teknologia procezo.

Ekzemple, oni atentas pri tiaj procezoj kiel troa varmigo, kiu povas kaŭzi perdon de vitaminoj.

Atestoj
-------

Germana atesto pri ekologia manĝaĵo.
Ekzistas pluraj atestoj en diversaj landoj pri ekologieco de manĝaĵo. Speciala signo povas esti metata sur pakaĵo de ekologia manĝaĵo, laŭ permeso de kontrolanta ŝtata institucio.

Debato pri ekologia manĝaĵo
---------------------------

Dum ekologia manĝaĵo iĝas pli populara inter konsumantoj, ekzistas ankaŭ argumentoj kontraŭ ĝi. Ekzemple, naturaj nutraj farboj estas multe pli multekostaj, ol la kemiaj, kaj samtempe ne sekurigas tian kvaliton de farbado, kiel la kemiaj.

Lingva noto
-----------

Atentu ne nomi ekologian manĝaĵon *biologia* (ĉiu manĝaĵo ja estas biologia (= el vivantaj estaĵoj)) nek *organika* (= konsistanta el karbonkombinaĵoj)

* Kategorio Ekologia manĝaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206280
* GND: 4428726-4
* LCCN: sh85050247 sh85050247, sh85050247
* BNF: 11964749b
* NDL: 01192409
* NKC: ph114174
 |
La mezepoka latina vorto *allodium* (el malnov-franka *allōd*, "plena posedo", laŭ *all*, "plena, tuta", kaj *ōd*, "bieno, posedaĵo"), en Esperanto **alodo**, tutsimple signifas "vera posedo". En la mezepoka juro ĝi priskribas posedon (plej ofte terenon, vastajn areojn en la kamparo samkiel la limigitan terenon en urbo, sur kiu staras domo), kies posedanto povis libere decidi pri ĝi kaj ne devis plenumi iujn devojn al aliaj personoj pro tio. Tia "vera posedaĵo" laŭ la tiama juro povis esti heredata de la posteuloj sen limigoj. Origine eĉ ne necesis pagi impostojn al la regantoj el la gajnoj, kiujn produktis tia "vera posedaĵo".

Laŭ ĉio ĉi alodo diferencas de feŭdo, kiu nur limigite apartenis al la feŭdoprenanto aŭ vasalo. Baze la posedanto de feŭdo restis la feŭdodonanto, kiu povis postuli de la feŭdoprenanto iujn servojn kutime difinitajn laŭ tradicioj kaj kutimoj. Feŭdo estas "por-uza posedo", alodo male "vera (aŭ plena) posedo".

Historia evoluo
---------------

Alodo kiel formo de posedo ekestis ĉe la ĝermanaj popoloj kaj triboj, antaŭ ol ekestis la feŭda sistemo. Tereno, kiu origine apartenis al la tuta tribo, estis donata al individuo. La ĝermanoj disdonis, parte dislotumis, terenojn de la konkeritaj landoj al la liberaj viroj de la tribo. Jen karakterizĝas grava eco de la koncepto: ke la posedo estas donita laŭ volo kaj leĝo de la tuta popolo aŭ tribo. La posedanto de tia tereno estas libera kaj ne devas obei limigojn kaj devojn pro la uzo de sia posedo. En multaj ĝermanaj regionoj komence nur la posedantoj de alodo estis agnoskitaj "liberaj civitanoj".

La liberaj posedantoj de alodo dum frua mezepoko estas unu el la grupoj, el kiuj evoluis la nobelaro. Ili komprenis sin kiel liberajn kaj samrajtajn partnerojn de la reganto, ĉar ligitaj kun li samrange kaj ne subigitaj al li vasale. La rajtojn de la posedo de alodo (rajtoj enkasigi impostojn, ĉasi ktp.) dum la evoluo de la mezepoko nur la nobeloj sukcesis teni. Eĉ se ili post la jaro 1500 pli kaj pli devis subiĝi al la reganto, ili restis la politike kaj ekonomie plej potenca grupo de tereno-posedantoj.

"Vera posedo" povis ekesti ankaŭ, se la feŭdodonanto rezignis pri siaj rajtoj favore al la feŭdoprenanto. Male tamen foje liberaj posedantoj de "vera posedo" puniĝis de la reganto, per tio ke li ŝanĝis ilian posedon al feŭdo.

La diferencoj inter la du mezepokaj formoj de posedo fariĝis pli kaj pli etaj. Unuflanke la vasaloj plej laste ekde la 17a jarcento ne plu devis liveri feŭdajn servojn kaj ankaŭ ekhavis pli kaj pli da rajtoj heredigi sian feŭdon al posteuloj, kaj aliflanke la regantoj jam dum la 16a jarcento sukcesis devigi la "verajn posedantojn" al regulaj impostoj. Dum la 19a jarcento fine la koncepto de feŭdo ne plu uziĝis, de tiam aplikatas la koncepto de posedo laŭ la burĝa juro, difinita interalie laŭ la franca "Code Civil" (Civila Kodekso).

Vidu ankaŭ
----------

* Senjorio
* Senjoro
* Almendo
Ekstero de la Schinkel-kirko. La **Kirko Sankta Nikolao** estas la preĝejo paroĥa en Frauenwald.

Historio
--------

Jam en 1218 estiĝis abatejo de premonstratinoj en Frauenwald, kun monaĥinoj senditaj el la patrina klostro de Veßra. La unuan kapelon konstruigis grafo Poppo la 13-a de Henneberg kaj la monaĥejo estis ekzakte sur la grundo de la nuna preĝejo. Jam antaŭ la 16-a jc forlasis la monaĥinoj la vilaĝon.

Priskribo
---------

Ekde 1815 apartenas Frauenwald al la prusia provinco Saksio. La preĝejo konstruita de la famekonata arkitekto Karl Friedrich Schinkel estas iel ankaŭ signo por la oftaj ŝanĝoj politikaj en historio turingia.

Je la komenco de la 19-a jc estis ke la turingianaj subuloj ekkontaktiĝis kun la fama arkitekto, kiam ili bezonis novkonstruon de la preĝejo. La schinkel-aj skizoj por norma kirko *(Normalkirchenentwurf)* ege influis la en la 3-a de aŭgusto 1831 solene inaŭgurita preĝejo, kaj laŭ stilo kaj laŭ konstrumaniero. Ĝi estas hodiaŭ gravega monumento por la grandeco arkitektura de Schinkel en la tuta Distrikto Ilm.

La komence sentura kirko ricevis turon rektangulan kun impona kupolo en 1911 oriente, post unujara planado. La tegmento estas el ardezo; po tri rondarkaj fenestroj troviĝas ĉe la longaj navoj. La orgeno alikonstruitis dum la 1950-aj jaroj kaj restaŭriĝis. Ekde 1955 sonas sonoriloj el ŝtalo, faritaj far firmao Schilling el Apolda.

Subnotoj
--------

1. ↑  Frauenwald ĉe praemonstratenser.de
2. ↑   Historiaj aferoj ĉe frauenwald-rennsteig.de. Arkivita el la originalo je 2012-03-31. Alirita 2014-04-16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Frauenwald) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fonto.[*rompita ligilo*]