recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu artikolo pri sekseco citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Junio 2014)* |

La samseksemo estas temo je debato ene de la judismo. La unuaj mencioj venas de la Biblio, en Levidoj, kie estas priskribataj la samseksemaj rilatoj kiel *abomeno* kiu povas esti punita per la mortopuno.

La ĉefa vidpunkto de la judismo estas ĝia konsidero de la samseksemo kiel io peka, ĉar ĝi estas eksplicite malpermesata en la Torao. Tiu ĉi estas la vidpunkto de la Ortodoksa Judismo, kvankam ne de la Reformisma Judismo aŭ la Rekonstruisma Judismo. La Konservativa judismo subtenis ĝis la jaro 2006 la ortodoksan pozicion, sed ekde tiu momento publikigis diversajn opiniojn pri la temo, inkluzive de liberalaj, kvankam kelkaj seksaj rilatoj, restis konsiderataj kiel malpermesataj. Sub aŭspicio de Reformismo ekde 1970 estas sinagogoj/temploj en preskaŭ ĉiu granda urbo de Usono, kiuj servas ĉefe gejan kredantaron.

Mezepoko
--------

Ekzistas diversaj indikaĵoj pri la ekzisto de gejaj judoj dum la mezepoko, kvankam (aŭ fakte ĉar) la aŭtoritatuloj denuncis ilin. La rabeno, poeto kaj filozofo Jehuda Alharizi (1165-1225) rakontis en sia verko *Tahkemoni* pri samtempulo, kiu diris en (laŭ li) "fia" poemo:

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **„** לו שר בנו־עמרם פני דודי מתאדמים העת שתות שכרויפי קצותיו והוד יופיו לא חק בתורתו ואת זכר **"** |   | **„** Se [Moseo] la filo de Amram estus vidinta la vizaĝon de mia amato ruĝiĝintan pro ebrio,kaj liajn belajn buklojn kaj majeston, li ne estus skribinta en sia Torao: kaj kun viro [ne kuŝu]. **"** |

 |

Alharazi sekve rakontas, kiel dek lernintoj denuncis tiun poeton per propraj versoj.

"Vi havas la duoblan povon de la amo"
-------------------------------------

La vortoj plej konataj prononcitaj de rabeno rilate al ambaŭseksemo, estis de la respektinda rabeno Yosef Shalom Eliashuv. Antaŭ la konsultado de religia junulo rilate al liaj ambaŭseksemaj inklinoj, la rabeno respondis lin: "Mia kara amiko, vi havas la duoblan povon de la amo. Zorgeme uzu ĝin", sekvante rabenan tradicion respondi amplekse kaj ambigue.

GLAT-sinagogoj
--------------

* Bet Mishpachah en Vaŝingtono
* Congregation Beit Simchat Torah en Novjorko

Vidu ankaŭ
----------

* Davido kaj Jonatano
* Samseksemo kaj religioj
**Saint-Pardouxx-les-Cards** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 298 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Pardouxx-les-Cards etendiĝas sur 24,76 km², kaj havis 298 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Pardouxx-les-Cards situas je alteco de 566 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Pardouxx-les-Cards apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Aimé Sauvanet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La kastelo Villemonteix estas privata kastelo de la 15-a jarcento. Ĝi entenas belajn tapiŝojn de Aubusson kaj de Flandrio.

Administrado
------------

Saint-Pardouxx-les-Cards apartenas al la kantono de Chénérailles, kies ĉefurbo estas Chénérailles. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chénérailles

Eksteraj ligiloj
----------------

* Neoficiala retejo pri Saint-Pardouxx-les-Cards
* Kastelo Villemonteix[*rompita ligilo*]
**Rásonysápberencs** [rAŝonjŝAprerenĉ] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Alto super marnivelo: 178 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3069/20.9989
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 3833
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Rásonysápberencs situas sur ebenaĵo (rande deklivoj), laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Szikszó troviĝas 15, Encs 25, Miskolc 30 km-ojn.

Historio
--------

Pri iama komunumo **Abaújsáp** la unua mencio devenis el 1221.

Pri iama alia apuda komunumo **Rásony** [rAŝonj] la unua mencio devenis el 1326 en formo *"Rasonwelge"*. En 1639 la turkoj okupis la vilaĝon kaj senhomiĝis.

Pri iama alia apuda komunumo **Szárazberencs** [sArazberenĉ] la unua mencio devenis el 1318 en formo *"Barach"*. La turkoj okupis la vilaĝon kaj senhomiĝis. Baldaŭe slovakoj refondis la vilaĝon.

En 1938 la 3 vilaĝoj unuiĝis. En Rásonysápberencs migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1790 kune konstruita kun Léh en iama vilaĝo Szárazberencs
* romanika Malnova kalvinana preĝejo (Rásonysápberencs) en vilaĝparto Rásony el la 12-a jarcento, en 1669 renoviĝis
* ligna baroka sonorilostablo 14 m-ojn alta el la 18-a jarcento
* klasikisma nobeldomo de Csoma-Farkas [ĉoma-farkaŝ]

Ĝemelkomunumo
-------------

* Slovakio Turnianska Nová Ves, Slovakio

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

Famuloj
-------

En la iama Berencs naskiĝis historiisto József Csoma.

* Kategorio Rásonysápberencs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Rossinière (stacidomo). |



**Rossinière** estas komunumo en la distrikto Riviera-Pays-d’Enhaut en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 549 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Rossinière situas ĉe la bordo de la rivero Sarino en la Vaŭdaj Alpoj, sude de la regiono de Grejerco. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Rossinière, La Chaudanne kaj La Tine. Okcidente de la vilaĝo Rossinière situas la baraĵlago Lac de Vernex.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 23,36 km², de kiuj 45,0% estas kovritaj de arbaro, 41,6% servas por agrikulturo kaj 2,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rossinière limas en nordo al Haut-Intyamon (FR), en oriento kaj sudo al Château-d'Oex, en sudokcidento al Villeneuve, kaj en okcidentsudokcidento al Veytaux.

Trafiko
-------

Tra Rossinière pasas la kantona ĉefvojo n-ro 190 de Bulle al Château-d'Oex. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9, situas proksimume 10 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Villeneuve. Pere de la trajnlinio de Château d'Oex al Bulle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rossinière datiĝas el la jaro 1155 kiel *La Ransonery*. la vilaĝeto La Tine antaŭe nomiĝis Cuves kaj situis ĉe la rivero. Ĝi estis alilokita pli supren pro inundodanĝero. Dum mezepoko Rossinière kaj Cuves formis majorejon de la Subvoktejo Oex, kiu apartenis al la Grafolando de Grejerco. Sub la berna regado de 1555 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi apartenis al la berna Voktejo Sarino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Pierre-Yves Favez*: *Rossinière* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-01-05)

Vidu ankaŭ
----------

* Rossinière (stacidomo)
* La Chaudanne-Les Moulins (stacidomo)
* La Tine (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Rossinière

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Rossinière** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Riviera-Pays-d'Enhaut |
| --- |
| Blonay • Chardonne • Château-d'Œx • Corseaux • Corsier-sur-Vevey • Jongny • Montreux • Rossinière • Rougemont • Saint-Légier-La Chiésaz • La Tour-de-Peilz • Vevey • Veytaux |  |

 |
**Rust** estas ĝeneralcela, plurparadigma, tradukita programlingvo kreita de Mozilla por konsistigi "sekuran, kunrulan, praktikan lingvon". Ĝi subtenas interalie pure funkcian, kunrulan agantan, ordoneman-procedureman kaj objekteman stilojn.

La lingvo kreskis el persona projekto de Graydon Hoare, dungato de Mozilla. En 2009 Mozilla mem eksubtenis la projekton kaj unue anoncis ĝin en 2010. La saman jaron, laboro reorientiĝis de la unua tradukilo (skribita en OCaml) al la singastiga tradukilo, skribita en Rust. La singastiga tradukilo uzas LLVM interne.

La unua numerita eldono de la Rusta tradukilo okazis en januaro 2012. La unua stabila eldono, Rust 1.0, eldoniĝis la 15-an de majo 2015.

Oni evoluigas Ruston tute malfermite kaj petas rimarkojn kaj kontribuojn de la komunumo. Oni rafinis la fasonadon de Rust pro la spertoj de verkado de la aspektiga modulo Servo kaj la Rusta tradukilo. Kvankam ĝian evoluigadon subtenas Mozilla, Rust estas komunuma projekto. Granda procento da nunaj enmetoj venas de komunumanoj.

Ekzempla programo
-----------------

```
fn main() {
 let programo = "+ + \* - /";
 let mut akumulilo = 0;

 for jetono in programo.chars() {
 match jetono {
 '+' => akumulilo += 1,
 '-' => akumulilo -= 1,
 '\*' => akumulilo \*= 2,
 '/' => akumulilo /= 2,
 \_ => { /\* ignoru ĉion alian \*/ }
 }
 }

 println!(
 "La programo \"{}\" kalkulis la valoron {}",
 programo, akumulilo
 );
}

```
**Eskima Komunumo** (*Inuit Ataqatigiit* en la groenlanda) estas politika partio de Groenlando de socialisma orientiĝo.

Historio
--------

La partio naskiĝis en la jaroj 1970 sekve de la radikaliĝo de la dana junularo. Ĝi deziras fari de Groenlando sendependan ŝtaton.

Dum la leĝdonaj elektoj en Groenlando de la 15a de novembro 2005 ĝi atingis 22,6 % el la voĉdonoj, rikoltante 7 el la 31 sidejoj de la Groenlanda parlamento, la Inatsisartut. De 2005 al 2009, li regis Groenlandon flanke de la partio socia-demokrata Siumut.

Dum la fruaj elektoj de la 1a junio 2009, Eskima Komunumo atingis 43,7 % el la voĉoj, duoble la rezulto kiun ĝi havis dum la konsulto de 2005. Ĝi disponas nun de 14 sidejoj sur 31 al la Parlamento por la daŭro de la parlamenta periodo, fariĝante tiel la unua politika partio de la insulo. Lia estro, Kuupik Kleist, fariĝas sekve Ĉefministro la 21an de junio 2009.

Elektaj rezultoj
----------------

### Parlamento de Groenlando

| Jaro | Voĉoj |  % | Sidlokoj |
| --- | --- | --- | --- |
| 1979 | 813 | 4,41 | 0/21 |
| 1983 | 2 612 | 10,65 | 2/26 |
| 1984 | 2 732 | 12,11 | 3/25 |
| 1987 | 3 823 | 16,53 | 3/26 |
| 1991 | 4 848 | 19,37 | 5/27 |
| 1995 | 5 180 | 20,31 | 6/31 |
| 1999 | 6 217 | 22,08 | 7/31 |
| 2002 | 7 244 | 25,59 | 8/31 |
| 2005 | 6 516 | 22,56 | 7/31 |
| 2009 | 12 457 | 44,06 | 14/31 |
| 2013 | 10 374 | 34,73 | 11/31 |
| 2014 | 9 776 | 33,50 | 11/31 |
| 2018 | 7 478 | 25,78 | 8/31 |
| 2021 | 9 912 | 37,42 | 12/31 |

### Parlamento de Danio

| Jaro | Voĉoj |  % de Groenlandaj voĉoj | Groenlandaj sidlokoj |
| --- | --- | --- | --- |
| 1984 | 2 972 | 13,9 | 0/2 |
| 1987 | 2 001 | 12,5 | 0/2 |
| 1988 | 3 628 | 17,3 | 0/2 |
| 1990 | 3 281 | 17,0 | 0/2 |
| 1998 | 4 988 | 21,4 | 0/2 |
| 2001 | 7 172 | 30,8 | 1/2 |
| 2005 | 5 774 | 25,5 | 1/2 |
| 2007 | 8 068 | 32,5 | 1/2 |
| 2011 | 9 780 | 42,7 | 1/2 |
| 2015 | 7 904 | 38,5 | 1/2 |
| 2019 | 6 881 | 33,4 | 1/2 |
**Die Linke. Sozialistisch-demokratischer Studentenverband/bund** (Die Linke.SDS, "La Maldekstro. Socialisma-demokratia Studenta Ligo") estas tutlanda kunligo el universitataj grupoj de socialismaj studentoj, kiuj politike proksimis al la eksaj maldekstraj politikaj partioj *"Arbeit und soziale Gerechtigkeit – Die Wahlalternative"* (WASG, "laboro kaj socia justeco - la balota alternativo") kaj *"Linkspartei.PDS"* (origine *"Partei des Demokratischen Sozialismus"*, do "partio de demokratia socialismo", la rekta heredanto de la antaŭa ŝtata socialisma partio "SED" de GDR. La 16-an de junio 2007 la du partioj iĝis la komuna nova partio Die Linke ("La Maldekstro"), kaj la studenta ligo Die Linke.SDS ties studenta branĉo.

La jure sendependa studenta organizo do tre proksimas al la partio Die Linke kaj krome estas laborgrupo de ties junulara branĉo Linksjugend ['solid]. La studenta ligo fondiĝis la 5-an de majo 2007, la naskiĝtago de Karlo Markso, en Frankfurto-ĉe-Majno. La programaj ideoj similas al tiuj de la politika partio. La nomo SDS krome estas aludo al la antaŭa Sozialistischer Deutscher Studentenbund, SDS (Socialisma Germana Studenta Ligo), kies akronimo estis la sama kaj kiu aktivis aparte dum la studentaj protestoj de kaj iom post la jaro 1968.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficialaj paĝoj de la studenta ligo
* Studenta magazino de la organizo Arkivigite je 2007-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Rostojávri** (svede: *Råstojaure*) estas lago en senvoja regiono norde de la polusa cirklo ĉe la limo inter Svedio kaj Norvegio. Ĝi situas en alteco de 680 m super la marnivelo kaj havas areon de 34,24 km². La sveda parto (30,57 km²) troviĝas en la komunumo Kiruna en Laponio, la norvega en la komunumo Målselv en Troms.

La lago havas du elfluojn. Proksimume 55% de la elfluanta akvo fluas nordokcidenten tra Norvegio al la Norvega Maro, la ceteraj 45% sudorienten tra Svedio al la rivero Tornio kiu poste difinas la limon inter Svedio kaj Finnlando kaj finiĝas en la Botnia golfo de la Balta maro.

Kuriozaĵo estas, ke laŭ la ordinara difino de *insulo* kiel areo de tero, ĉiuflanke ĉirkaŭita per akvo, la plejparto de la tiel nomata *Skandinavia duoninsulo*, nome tiu sudokcidente de Rostojávri kaj ties du elfluoj (laga forkiĝo) fakte estas *insulo* neduona – la plej granda insulo en Eŭropo. Tamen mankas agnoskado de ties insuleco pro manko de konscio pri ĝi.

Referencoj
----------

1. ↑  Huvudavrinningsområden på gränsen mellan Sverige, Norge och Finland Arkivigite je 2013-10-29 per la retarkivo Wayback Machine, SMHI, Faktablad 20, juni 2004

* Kategorio Rostojávri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |
| --- |
| ***La t.n. Nomo de Horuso*  maniero de hieroglifa skribo** |
| | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | 

|  |
| --- |
|  |
| *Nomo de reganto* |
|  |

 |  |  |

 |  |

 |
|

Horuso Kaa, la 1-a dinastio
**Nomo de Horuso** estas en la moderna egiptologio uzata markigo por la unua kaj devene ununura nomo de malnovegiptaj regantoj. Ĝi estis skribata en apartan, kutime en alteco starigita ortangulo, la t.n. sereĥ, kiun kutime antaŭis (de tie ankaŭ derivita nomo) hieroglifa signo por skribo de la nomo de dio Horuso, kiu tiel ricevis karakteron de titolo en rilato al portanto de la notita nomo.

Reganto tiel estis markata kiel "Horuso XY" kaj li estis do konsiderata kiel surtera enkorpigo de tiu ĉi dio (kiu estis reganto ka), kio kreas bazan ideologian kadron de la reĝa potenco dum la tuta periodo de la egipta antikva historio.

Ankoraŭ en la periodo de la 1-a dinastio la faraona titolaro estis plu evoluigata. Sekve de tiu ĉi evoluo la nomo de Horuso pli poste perdis karakteron de la vera nomo kaj ĝi fariĝis prefere titolo precipe de religia karaktero.

Pluaj reĝaj nomoj
-----------------

La evoluo de reganta titolaro estis fermita komence de Meza imperio, plej malfrue ekde tiu tempo ĝi konsistis sume el kvin nomoj gviditaj per signoj parolantaj pri karaktero de la reĝa potenco. Apud la **nomo de Horuso** ĝi plu enhavis nomojn (laŭ vico):

* Ambaŭ sinjorinoj
* Ora Horuso
* la t.n. trona nomo nisut-bitej
* la t.n. naskonomo filo de Reo

Vidu ankaŭ
----------

* Faraono
* Horuso
* Sereĥ
*Ĉi artikolo temas pri la temperaturskalo. Pri alia uzo vidu Réaumur (apartigilo).*
La **Réaumur-temperaturskalo** (grado reomira, °Réaumur, °Ré, °Re) estas skalo por mezuro de temperaturo laŭ la franca sciencisto René Antoine Ferchault de Réaumur, kiu proponis ĝin en 1731.

La frostopunkto de akvo estas 0 °Réaumur, ĝia bolpunkto 80 gradoj Réaumur. Do, por konverti temperaturon en *gradoj reomiraj* al gradoj celsiaj oni multiplikas per 1,25 (formulo: °C = 1.25 × °Re), por konverti al Kelvin: K = 1,25 × °Re + 273,15 (vidu ankaŭ Grado celsia).

La mezuro laŭ la *Réaumur-temperaturskalo* ne apartenas al la SI-sistemo.

Réaumur bazis sian temperaturmezuradon sur la dilatiĝo de alkoholo ĉe altiĝanta temperaturo, kiu montriĝis ne konstanta en la tuta temperaturskalo.

La *reomira temperaturskalo* estis vaste uzita en Eŭropo, aparte en Francio kaj Germanio, sed estis anstataŭigita per la *celsia skalo* (kiu en Germanio estis enkondukita oficiale en 1901). Hodiaŭ mezurado laŭ la *reomira skalo* maloftas, nur ĉe la produktado de ĉokoladaĵoj kaj fromaĝoj oni foje uzas ĝin.

Vidu ankaŭ
----------

* Mezurunuoj de temperaturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Réaumur-skalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Konverta kalkulilo por mezurunuoj de temperaturo - en la angla aŭ nederlanda
**Ruvumo** (svahile *Ruvuma*) estas rivero en Afriko, kiu formas la plej grandan parton (ĉ. 730 km) de la limo inter Mozambiko kaj Tanzanio. Ĝi longas ĉirkaŭ 1080 km; ĝia baseno ampleksas ĉirkaŭ 166.000 km².

Ruvumo donis sian nomon ankaŭ al regiono Ruvuma. Ĝi fontas en Tanzanio ĉirkaŭ 50 km oriente de Malavia Lago, tamen fluas ne al tiu ĉi, sed orienten al la Hinda Oceano. Tiun ĝi atingas sude de Mtwara, ĉe 10° 28′ S 40° 26′ O﻿ / ﻿10.467 °S, 40.433 °O﻿ / -10.467; 40.433 (mapo)Koordinatoj: 10° 28′ S 40° 26′ O﻿ / ﻿10.467 °S, 40.433 °O﻿ / -10.467; 40.433 (mapo). Ĝia unua flanka rivero estas la preskaŭ samgranda Luĝendo (*Lujenda*), kiu atingas ĝin de sud-okcidento, el Mozambiko. De la tanzania flanko alfluas *Muhuwesi* kaj *Lumesule*.

La rivero atingas larĝon de pluraj cent metroj, ĉe la riverbuŝo eĉ ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn; ĝi tamen estas malprofunda kaj en la seka sezono multloke travadebla.

En 2002 la registaroj tanzania kaj mozambika interkonsentis konstrui unuan ponton, kies fondoŝtonojn oni metis ambaŭflanke je la 10-a de oktobro 2005. La ponto pretiĝu en 2008.

Vidu ankaŭ
----------

* Marparko Mnazi Bay Ruvuma Estuaro

* Kategorio Ruvumo (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Samtgemeinde Nordhümmling** estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland, proksime de la limo al Nederlando. Administra centro estas la komunumo Esterwegen. Fine de decembro 2019 la komunumaro sume havis 12226 loĝantojn. La nomo **Hümmling** cetere estas la nomo de sablogrunda pejzaĝo, kiu kovras la nordorientan parton de la distrikta teritorio, pli-malpli 10 kilometrojn oriente de la rivero Emso, kaj estas ĉirkaŭata de malsekejoj: okcidente kaj sude de aluvia grundo proksime de la riveroj Emso okcidente kaj Hase sude, norde kaj oriente de marĉoj.

En Esterwegen en 1933 estis instalita unu el la plej fruaj koncentrejoj de nazia Germanio; en ĝi malliberiĝis precipe politikaj kondamnitoj, kiuj sub pezegaj cirkonstancoj el la lokaj marĉoj elfosis torfon.

Okcidente limas la urbo Papenburg, norde la historia regiono Orienta Frislando, oriente la distrikto Cloppenburg, precipe la komunumo Saterland, regiono de la plej malgranda agnoskita minoritata lingvo de Germanio, la saterfrisa lingvo. Inter oriento kaj okcidento la komunumaron trairas kanalo nomata *Küstenkanal* ("marborda kanalo").

Membraj komunumoj de la komunumaro estas (nombroj de loĝantoj laŭ stato de decembro 2019 inter krampoj):

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1. Bockhorst (959)
2. Breddenberg (800)
3. Esterwegen (5429)
4. Hilkenbrook (773)
5. Surwold (4265)
 | memorejo pri la eksa nazia koncentrejo en Esterwegen |

situo de la komunumaro ene de la distrikto

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rkomunumaroj en la distrikto Emsland |
| --- |
| Dörpen | Freren | Herzlake | Lathen | Lengerich | Nordhümmling | Sögel | Spelle | Werlte | blazono de la distrikto Emsland |

 |
rotacia dustela motoro el 1914, Germana Muzeo
Animacio
**Rotacia motoro** estas eksplodmotoro, ĉe kiu la moviĝo okazas male kompare al la tradicia piŝta motoro. Ĉe la rotacia motoro ne ekzistas rotacianta krankoŝafto, sed la aro da cilindroj moviĝas, rotacias ĉirkaŭ la lev-pivoto. Ĝi estis uzebla ĉefe en la pionira epoko de la aviado (ekz. Blériot XI, Fokker E1, Fokker E3).

La motoron inventis la francaj fratoj Laurent kaj Louis Séguin.

Du-stelaj motoro
----------------

La du stelaj rotacia motoro UIII estas de motorofabriko *"Oberursel"* en Germanujo de 1914/1915 kun 14 cilindrojn, la cilindroj enhavoj estas 23,6 litroj; la motoro havas maksimuma 115 kW/160 PS-n (ĉevalpovojn) kun 1200 min-1 (1200 rotacioj per minuto).

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.

Literaturo
----------

* Harold Pollard - *Classic aeroengines : types, systems, carburetion, magnetos* / Harold Pollard, *Reprint*, *Bremen* : *Europäischer Hochschulverlag,* 2010, (Eŭropea altlernejoeldonejo, Bremeno

66 paĝoj. : *Ill, .(TecBooks)*, ISBN 978-3-86195-307-4 ISBN 3-86195-307-2 angle

Vidu ankaŭ
----------

* Piŝta motoro
* Stela motoro

* Kategorio Rotacia motoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Rußwurm-bieno en printempo 2013
La **Rußwurm-biendomo** (germane: *Rußwurmsches Herrenhaus*) estas historia monumentprotektotaĵo en Breitungen, Germanujo. En ĝi, kiu aĝas pli ol ok jarcentoj, troviĝas nuntempe ne nur la eldonejoj Wolff kaj Thuringi sed ankaŭ la kulturkonservanta societo *Gesellschaft Kulturerbe Thüringen e. V.*. Ĝi situas en la kerno de Frauenbreitungen, rekte ĉe Turingia Arbaro kaj nur 200 metrojn for de la riverbordo de Werra.

Historio
--------

Komenciĝo de tiu ĉi tradicia domo estis en la 1138-a jaro; unua masonita surloka komplekso estis en la manoj de la senjoroj de Breitungen. Ĉirkaŭ la jaro 1360 la tuton ekposedis la Rußwurm-oj kies unau mencio en Turingio estis en 1370. 

La ĉefa ero biena starigitis ĉ. 1545. Dendrokronologio atestis la jarojn 1541 kaj 1542 datumo de dehakado de la kverkoj uzitaj por la trabaro. En 1606 kreitis la enkorten spektanta alikonstruitaĵo kaj blazona tabulo supre de la domopordo ankaŭ tiam muntitis. Partoj de la halo kaj de la kelo estas eĉ mezepokaj. Inter la enloĝintoj elstaras la imperiestra generalfeldmarŝalo Hermann Christof von Rußworm (1565–1605). En 1655 estis bienposedanto generalmajoro de la franca armeo, nome Hans Georg von Rußwurm zu Hellingen. Li testamente transdonis ĝin al la heredantoj de Hans Melchior von Butler zu Dietla: t.e. ĉefadthumbstranto Heinrich von Miltitz, Christoph Kaspar Speßhart zu Rösleben, Wilhelm Christoph von Boyneburg zu Lengsfeld kaj Adam Reinhard von Butler zu Dietlas. Ĉ. en 1772 endomulis membroj de la familio von Miltitz.

Post vendo de la senjora domo al la registarkonsilisto de Saksio-Meiningen, Johann Karl August von Uttenhofen ĝi ŝtatigitis en 1835 per ekzekucio. Post intertempa aliposediĝeco ĝin transprenis komence de la 20-a jarceto familio Voigt, kies anoj ankoraŭ ĝis 2013 loĝis tie antaŭ fina transpreno fare de Robert Eberhardt kaj la supre menciita porkultura societo tutturingio.

Hodiaŭa utiligo
---------------

La kavalirbieno estas ekde 2013 buroejo de *Gesellschaft Kulturerbe Thüringen e. V.* kiun estras Robert Eberhardt. Ilia tasko estas antaŭenigo de sperte farotaj restaŭradoj kaj klopodis sukcese malfermigo de la breitenung-a komplekso al la publiko. Daŭra ekspozicio informas oni pri doma historio kaj farats ankaŭ prelegoj kaj laŭtlegadoj. Gastis jam multaj elstaruloj, ekz. ekde 2014 Nora Bossong, Daniela Danz, Martin Mosebach, Hellmut Seemann, Simon Strauß kaj Bernhard Vogel. Ankaŭ la eldonejoj *Wolff-Verlag* kaj *Thuringi-Verlag* ene troviĝas pri kies gvidadon responsas ankaŭ s-ro Eberhardt.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la domo sur tutgermana burgarinformpaĝo
* Hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑  Pri la domohistorio

50.75486810.339838Koordinatoj: 50° 45′ 17,5″ N, 10° 20′ 23,4″ O (mapo)
La Ruĝa Kristalo kiel neŭtrala simbolo internacinivele uzata
Je la 7-a de decembro 2005, dum internacia konferenco, ekestis nova simbolo uzota de la diversaj societoj de la movado Ruĝa Kruco ~ Ruĝa Krescento tra la mondo.
Ĝi aperos kiel flago aŭ kiel emblemo sur brakbendoj, konstruaĵoj, veturiloj, ŝipoj, k.t.p. .
La Ĝeneva Konvencio de 1949, kiu rajtigas la ekziston de la simboloj (la ruĝa kruco kaj la ruĝa krescento) devis esti modifata tiucelen.

La nova simbolo nomiĝas **ruĝa kristalo** kaj aspektas kiel ruĝa rombo : ĝi ne ekaperas por anstataŭi alia(j)n jam ekzistanta(j)n simboloj(n) sed nur intencas proponi alternativon, pli neŭtralan, internacie agnoskendan. Ekzemple, ĝi ebligas al iu lando ne elekti inter la kruco kaj la krescento de luno kiuj povas aperi kiel religiaj simboloj. La lando Israel, kiu neniam estis subskribinto de la Ĝeneva Konvencio, rajtas uzi kaj la Ruĝan Kristalon internacinivele kaj daŭrigi la uzadon, enlande, de sia propra simbolo, la Ruĝa David-Stelo.

Ĵaŭdon, la 22-an de junio 2006-a, la aprobon de la tria simbolo (la Ruĝa Kristalo) aplikis la gvidantoj de la Internacia Ruĝa Kruco, kiuj samtempe akceptis la aliĝojn de du novaj membroj kiel partneraj socioj, Israelo kaj Palestino.
**Répáshuta** [rEpAŝhuta], slovake **Répášska Huta** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc. Répás signifas: beta, kiu faras diferencon de la ceteraj "huta".

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Alto super marnivelo: 516 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0493/20.5294
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 3559
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Répáshuta situas sur sudaj deklivoj de Bükk, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Miskolc kaj Eger troviĝas po 30 km-ojn. La vilaĝo apartenas al Nacia parko Bükk.

Historio
--------

En la proksima kavo vivis prahomo, sed la hungaroj ne vivis en la tiea densa arbaro. En la 18-a jarcento slovakoj, rutenoj kaj germanoj fondis vitrofarejon. En 1897 ĉesis la vitrofarado, tial la laboristoj trovis en la proksimeco pli konvenan lokon por loĝadi. Ili okupiĝis poste pri diversaj arbaraj laboroj. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de slovakoj, (la infanĝardeno kaj la lernejo ankaŭ slovake), kulturdomo, biblioteko, kuracejo, gastejo, restoracio, poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika kapelo omaĝe al (Eta) Dipatrino
* kavo nomata Balla
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* skiejo 300 m-ojn longa, la altodiferenco estas 50 m-ojn

Komunumoj pri *huta* (=vitrofarejo) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Almaszeghuta | Háromhuta | Kishuta | Murányhuta | Nagyhuta |
| Répáshuta | Szalánchuta | Vágáshuta |  |  |

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.vendegvaro.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.repashuta.hu
**Rotenfels** (alteco 327 m) inter Bad Münster am Stein-Ebernburg kaj Norheim havas 202 m altan vandon, kiu longas 1200 m. La plej granda parto de la Rotenfels situas sur la komunumo Traisen. Rotenfels estas la plej alta kruddeklivo inter la Alpoj kaj Skandinavio. 

La roka masivo konsistas al ruĝeca Riolito, porfira-ŝtonaĵo kun fajnkristalina strukturo. Ĝi estas kaj naturprotektejo kaj fama areo por grimpantoj.

Malsupre de la roko fluas la rivero Nahe..

Antaŭ 270 ĝis 260 milionoj da jaroj formiĝis en fazo de tre granda vulkana aktiveco arde fluanta magmo kiu supreniĝas. Post la rigidiĝo restas la veterdisfalrezista ruĝeca ŝtonaĵo de Rotenfels. 

La naturprotektejo estas 91 ha granda.
80%

Bildoj
------

* rigardo de la vastejo de la roko  Rotenfelsrigardo de la vastejo de la roko Rotenfels
* rigardo de la vastejorigardo de la vastejo
* la  Traisener Rotenfelsla Traisener Rotenfels
* la vitejo Rotenfels sur terasojla vitejo *Rotenfels* sur terasoj
* rigardo de la  Nahe el sudokcidentorigardo de la Nahe el sudokcidento
* flanka rigardo al  Rotenfels kun vastejoflanka rigardo al Rotenfels kun vastejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rotenfels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Geologie des Nahetals auf maasberg.ch
**Rímur** (rimaĵoj) estas eposaj poemaroj en la islanda, ofte tre longaj, dividitaj en multaj ĉapitroj. Ĉiu ĉapitro nomiĝas *ríma* (rimaĵo) en singularo kaj tiel oni uzas la vorton rimaĵoj en pluralo pri la literatura ĝenro. Kutime ĉiu rimaĵo komencas je kelkaj strofoj kiuj temas pri alia afero ol la rimaĵo mem, plej ofte en ili la poeto esprimas sian amon al iuj knabinoj (knaboj). Kaŭze de tio, tiuj strofoj nomiĝas *mansöngur* (am-kanto). Post la amkanto, venas la rimaĵo mem en kiu la poeto rakontas la ĉefan enhavon de la rimaĵo.

Islandanoj komencis verki rimaĵojn meze de la 14-a jarcento. Ili estis verkitaj en novaj metrikoj (strofo formoj) kredeble plejparte la metriko mem estas el la latina kun la islanda tradicia aliteracio kaj ofte tre komplika interna rimo.

Jen unu ekzemplo:

**S**unon *klare* **s**ur ĉielo

**s**upre *karan* vidas mi.

El la *mara* **b**ano**b**elo

**b**rilajn *harojn* kombas ŝi.

(Aŭtoro: Sigurður Breiðfjörð. Tradukinto: Stefán Sigurðsson)

En tiu strofo la ‚aliteroj‘ (isl. stuðlar) estas skribitaj per dikaj literoj, **s, s, s** en la unua duonstrofo kaj **b,b,b** en la dua duonstrofo. En tiu strofo ankaŭ estas interna rimo en ĉiu verso skribita per kursivaj literoj. En la rimaĵoj la poetoj uzis malnovajn paganajn metaforojn kaj tiel tiu ĝenro estiĝis tipa islanda, tute malsimila al ĉia eksterlanda poezio.

La rimaĵoj estas epikaj krome de iliaj am-kantoj kiuj ofte estis tre lirikaj. Ili ĉefe temas pri pratempaj sagaoj kiuj okazis antaŭ la ekloĝiĝo de Islando en la skandinavaj landoj aŭ oldaj kavaliraj rakontoj el Germanio kaj Francio. La plej multaj el ili troviĝis skribitaj en prosa formo kiujn poetoj de la rimaĵoj uzis kiel fontoj. Pli poste kelkaj de la prosaj sagaoj perdiĝis kaj la sagao nur trovigas en la poetika formo de la rimaĵoj.

Tiu poezia ĝenro estis la plej populara en Islando dum multaj jarcentoj kaj ekzistas pli ol mil rimaĵoj skribitaj pri diversaj temoj konservataj en Islando en aro da manuskriptoj. La plej multaj de ili ankoraŭ ne troviĝas en presitaj eldonoj.

Referencoj
----------

1. ↑
**Río Blanco** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Río Blanco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 138. *Río Blanco* signifas en la hispana Blanka Rivero.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 40018 loĝantojn. El tiuj estis 18811 viroj kaj 21207 virinoj. La komunumo havas surfacon de 24.7 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 50 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 9 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1300 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 38866 personoj. En la jaro 2000 temis pri 39327, do temis pri kresko / malkresko je 0.24 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 35733 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 560 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Río Blanco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**BORBÉLY Samu** (borbej ŝamu) estis hungara matematikisto, universitata profesoro, ano de MTA naskita en Torda la 23-an de aprilo 1907 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de aŭgusto 1984.

Biografio
---------

Samu Borbély la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo kaj en Koloĵvaro. Li akiris abiturientan diplomon en Kecskemét. Poste li studis en Berlin en la teknikunivessitato kaj ĝis 1933 li laboris tie. En 1941 li translokiĝis al Kolozsvár, kie instruis en la Ferenc József Tudományegyetem. En 1944 post okupo germana de Kolozsvár oni arestis lin kaj en Budapeŝto kaj Berlino li estis en malliberejo. En decembro de 1944 li revenis Budapeŝton kaj en la fino de 1945 Koloĵvaron, kie inter 1945 kaj 1949 li estis profesoro en Bolyai Tudományegyetem, en 1948-49 dekano de la katedro pri matematiko-fiziko. En 1949 li translokiĝis Hungarujon kaj li estis gvidanto de katedro pri matematiko en teknikuniversitato de Miskolc. Ekde 1960 ĝis 1964 li estis direktoro de matematika instituto Otto von Guericke en Magdeburg. Poste li denove instruis en Budapeŝto kiel katedrestro inter 1964 kaj 1968. Oni pensiumis lin la 31-an de decembro 1977.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Gépész- és villamosmérnökök kézikönyve* (kun Pattantyús Ábrahám Imre, Bp. 1961).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝa kurulo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Glareoledoj *Glareolidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Kuruloj *Cursorius* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. rufus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cursorius rufus****Gould, 1837 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝa kurulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝa kurulo**, *Cursorius rufus* estas birdo de la familio de glareoloj kaj kuruloj, nome Glareoledoj. Kelkaj fakuloj konsideras ĝin kiel sama specio kun la Kurbirdo.

Disvastiĝo
----------

Kvankam klasitaj kiel vadbirdoj, tiuj estas birdoj de seka malferma kamparo, prefereble mezseka, kie ili ĉasas siajn predojn inter insektoj per kurado surgrunde.

Tiu estas eta birdo kiu loĝas en okcidentaj partoj de suda Afriko, nome en Angolo, Bocvano, Lesoto, Namibio, Sudafriko kaj Zambio. Ĝi nutras sin el insektoj kaj semoj kaj vivas en malfermaj kaj malaltaj herbejoj kaj bruligitaj altebenaĵoj.

Aspekto
-------

Tiuj birdoj havas longajn flavecajn krurojn—kun nur tri fingroj kaj neniu malantaŭe, do adaptitaj al kurado—kaj longajn flugilojn. Ili havas iome subenkurvitajn kaj pintakrajn bekojn nigrajn, mallongajn kaj maldikajn. La korpa plumaro estas sablobruna, paliĝante al blankeca koloro en pli malalta ventro kaj kun malhela strio inter brusto kaj ventro. La plej rimarkinda eco de tiu specio estas la kapa bildo: pli precize estas nigra traokula strio kiu malantaŭeniras ĝis la nuko suben, super ĝi estas blanka supraokula strio; super ĉio estas krono dekomence ruĝbruna sed supre griza ĝis la nuko kie kuniĝas kun la du strioj. De malantaŭe la birdo aperas tute helbruna kun tiu rimarkindaj buntaj nuko kaj krono.

Aliaj
-----

En kelkaj naciaj lingvoj la nomo de la specio rememorigas William John Burchell (1781-1863).

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Cursorius rufus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006.
* Animal, Smithsonian Institution, 2005
* sabirdstamps.com
**Samu Veress** [ŝamu vereŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Veress Samu** estis hungara instruisto.

Samu Veress naskiĝis la  24-an de aprilo 1857(nun 1857-04-24) en Nagysajó (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Șieu (Bistrița-Năsăud) en Rumanio), li mortis la 25-an de decembro 1932 en Rimavská Sobota (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio).

Biografio
---------

Samu Veress estis partoprenanto de okupado de Bosnio, poste li akiris pedagogian diplomon en 1882 en Universitato Ferenc József (Kolozsvár). Li instruis en protestanta gimnazio de Rimaszombat ekde 1884. Dum instruado li ofte kontribuis en ĉefurbaj kaj lokaj gazetoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tinódi Sebestyén és kora* (1880)
* *Költemények* (poemoj, 1882)
* *Petőfi emléke* (1899)
* *Vörösmarty és a nemzeti átalakulás* (1900)
* *Petőfi szerelmei Cancrinyi Emmától Szendrey Juliáig* (1907)

Fontoj
------

* datenoj hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838622
 |


* Portalo pri Biografio
**Saint-Priest-la-Feuille** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 650 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Ĝi estas etapo de la Jakoba Vojo laŭlonge de la *Via Lemovicensis*.

Geografio
---------

Saint-Priest-la-Feuille etendiĝas sur 27,44 km², kaj havis 650 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 24 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Priest-la-Feuille situas je alteco de 456 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Priest-la-Feuille apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Gilles Neveu, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Priest-la-Feuille apartenas al la kantono de La Souterraine, kies ĉefurbo estas La Souterraine. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de La Souterraine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Saint-Priest-la-Feuille
**Samuel BROWN** (m. la 16an de septembro, 1849) estis angla inĝeniero kaj inventisto, al kiu oni atribuis la disvolvigon de unu el la plej fruaj ekzemploj de interna eksplodmotoro, en la komenco de la 19a jarcento.

Brown, barelfaristo laŭ sia metilernado (li patentis ankaŭ plibonigojn por maŝinaro por fabrikado de bareloj kaj de aliaj ujoj), estis priskribita kiel la 'patro de la gasmotoro'. Loĝante en Eagle Lodge en Brompton, nome areo de okcidenta Londono, el 1825 al 1835, li disvolvigis 'la unuan gasmotoron kiu sendube faris veran laboron kaj ja estis mekanika sukceso'. Li konstruis du motorojn por pruvaj celoj en la terenoj de la Lodge.

Lia nekrologo atribuis al li la inventon de gasvakua motoro kaj de la ŝraŭba pelilo.

Notoj
-----

1. ↑   The Repertory of Patent Inventions: And Other Discoveries and Improvements, 1825, p. 439
2. ↑  El: 'Roland Gardens', Survey of London: volume 41: Brompton (1983), pp. 149-55.  Arkivigite je 2007-06-09 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 20an de marto 2019.
3. ↑   Died, Shipping & Mercantile Gazette, 18 Sep 1849

Bibliografio
------------

* Horst O.Hardenberg, The Middle Ages of the I.C.Engine, Warrendale, 1999, paĝoj 97–114.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635141
 |
**Saint-Priest-la-Plaine** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 287 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Priest-la-Plaine etendiĝas sur 21,9 km², kaj havis 287 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 13 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Priest-la-Plaine situas je alteco de 454 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Priest-la-Plaine apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Moutaud, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Priest-la-Plaine apartenas al la kantono de Le Grand-Bourg, kies ĉefurbo estas Le Grand-Bourg. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Le Grand-Bourg
**Róbert Lakatos** [lakatoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakatos Róbert** estas hungara aldviolonisto. Lia familia nomo estas laŭ la slovaka ortografio *Lakatoš*.

Róbert Lakatos naskiĝis la 23-an de novembro 1973 en Šaľa (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio).

Biografio
---------

Róbert Lakatos apartenas al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, respektive en Slovakio. Li frekventis baz- kaj mezlernejojn en sia naskiĝurbo, poste konservatorion en Bratislavo inter 1990-1996, fine li akiris diplomon en muzikarta altlernejo en Bratislavo en 2002. Li okupiĝas pri klasika muziko, ankaŭ pri hungaraj popolkantoj, eĉ li kombinas folkloron, ĵazon kaj klasikan muzikon. Inter 1997 kaj 2004 li apartenis al la slovaka simfonia orkestro, poste en 2005 li fondis propran orkestron. Li komponis akompanajn melodiojn al pluraj slovakaj teatroj, foje al Teatro Jókai (Békéscsaba). Li ricevis premiojn en 2011 kaj 2012. Li edziĝis dufoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* slovaklingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650855
* VIAF: 254156563390123240280
 |
Fama Rotonda templo en Thessaloniki, Grekio.
La Baptejo de Piazza dei Miracoli, Pisa, Italio
La plej konata dania rotondo estas la vilaĝa paroĥa preĝejo ĉe Østerlars.
Beehive, Wellington, Novzelando
"Geedziĝo de Mirjam" sur la fono de rotondo en la pentraĵo de Rafaelo
**Rotondo** estas ronda konstruaĵo kun kupolforma tegmento tipa por romanika konstrustilo, disvastiĝinta en Eŭropo ĉirkaŭ la 10-a jarcento, inter la malapero de la klasika Romana arto kaj la apero de la gotika stilo, kaj kiu estas karakterizata de duonsferaj volboj, rondarkaj fenestroj kaj apogpilastroj.

Laŭ Francisko Azorín **rotondo** estas *Rondoforma konstruaĵo, ofte kun kupolo.* Li indikas etimologion el la latina *rotondus*, el *rota* (rado).

Rotondoj
--------

* Danio Østerlars, Danio
* Grekio Thessaloniki, Grekio
* Italio Pisa, Italio
* Hungario Rotondo (Öskü), Hungario; Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Kiszombor), Hungario; Rotondo de Sankta Anna (Kallósd), Hungario
* Nov-Zelando Beehive, Novzelando
* Hungario Slovakio Bíňa, Slovakio (dum la konstruo Hungario)
* Hungario Slovakio Šivetice, Slovakio (dum la konstruo Hungario)
* Hungario Slovenio Selo (Moravske Toplice), Slovenio (dum la konstruo Hungario)

Vidu ankaŭ
----------

* Panteono
* Villa Almerico Capra "La Rotonda"
* Monumento de Jefferson
* Arkitekturo

Piednotoj
---------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 179.
3. ↑  Azorín, samloke.

Rotondo - Öskü, Hungario.

* Kategorio Rotondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saint-Pée-sur-Nivelle** (eŭske: *Senpere*) estas franca komunumo situanta en la departemento Pyrénées-Atlantiques, en la regiono Nova Akvitanio kaj en la Nord-Eŭska historia provinco Lapurdo, ĉe la piedo de Pireneoj, proksime al la Kantabra Maro (Saint-Jean-de-Luz je 14 km).

El administracia vidpunkto ĝi dependas de la Arondismento de Bayonne kaj de la kantono de Ustaritz.

En la Mezepoko, La komunumo estis konata sub la nomo *St Pierre d'Ibarren* aŭ *St Petrus divarren*.

Trairita de la rivero Nivelle, ĝi ankaŭ enhavas *Lagon de Saint-Pée-sur-Nivelle* destinitan al turismo kaj ripozo. Ĝi havas limojn norde kun Ahetze kaj Arcangues, okcidente kun Saint-Jean-de-Luz kaj Ascain, sude kun Sare kaj oriente kun Ustaritz, Souraïde kaj Ainhoa.

Ĉiujare ekde la 1980-aj jaroj estas celebrata meze de majo "Herri Urrats" aŭ festo de la "ikastola" (eŭsklingvaj lernejoj) de Nord-Eŭskio (*Iparralde*), kiu okazas sur la lago de **Senpere** kiun ĉeestas pluraj dekmiloj da partoprenantoj.

Temas, ankaŭ, pri unu el la komunumoj produktantaj "Paprikon de Espelette" (france: *Piment d'Espelette*, Nomo de Regata Origino).

En Senpere ripozas la mortaj restaĵoj de la poeto Tristan Derème (1889-1941).

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidindaĵoj
----------

* Kastelo, de stilo renesanco
* Preĝejo de Senpere

Bildgalerio
-----------

* UrbodomoUrbodomo
* LagoLago
* Herri Urrats, 2011Herri Urrats, 2011
* 2-lingvaj indikiloj2-lingvaj indikiloj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Pyrénées-Atlantiques
* Lapurdo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saint-Pée-sur-Nivelle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Saint-Pée-sur-Nivelle en la hispana Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 515283
* LCCN: n79038667
* VIAF: 131334368
* BNF: 152703176
 |
Ruĝa ŝlimo en la stratoj de Devecser, Hungario pro ruĝ-ŝlima katastrofo en Hungario.
Ruĝa ŝlimo de elfandejo apud Arvida, Kebekio
**Ruĝa ŝlimo** estas flanka produkto de la fabrikado de aluminio laŭ la Bayer-metodo. La fajn-grajne muelita baŭksito estas „kuirata" sub granda premo kaj alta temperaturo (240 °C) en natria lesivo (NaOH). Rezultas du produktaĵoj, la blanka ŝlimo kaj la ruĝa ŝlimo. La ruĝa ŝlimo enhavas fero(III)-oksid-on kaj titano(IV)-oksid-on kaj plie diversajn silici-acidajn kombinaĵojn. La karakterizan ruĝan koloron al la ŝlimo donas la fero(III)hidroksidoj. Kiom da ruĝa ŝlimo elfalas laŭ la produktita aluminio – tio dependas de la kvalito de la uzita baŭksito. Ekzemple ĉe tropika baŭksito defalas 1,6 t, sed ĉe eŭropaj baŭksitoj 3,2–3,7 t da ruĝa ŝlimo.

La estiĝanta ruĝa ŝlimo estas forte lesiva. Pli frue oni ĝin kondukis sen ia preparigo al simpla deponejo aŭ rekte en riveron, kio kaŭzis gravan medioŝarĝon. Nuntempe oni kondukas la ŝlimon en izolitan stokbasenon, kie la disigformaj hidroksidoj kaj silikatoj sedimentas. La elpaŝanta natria lesivo estas rekondukata kaj denove uzata. Fine oni kovras la sekiĝintan produktaĵon per sablo aŭ tero, kaj oni rekultivas. Novtempe oni eksperimentas uzi la sekan ruĝan materialon kiel grundobonigilon, plenigmaterialon je la vojokonstruado aŭ krudaĵon por la ceramika industrio.

Danĝereco
---------

La komencan danĝerecon de la ruĝa ŝlimo kaŭzas en unua vico ĝia enhavo je kaustikiza natria lesivo (akva solvaĵo de natria hidroksido). Longtempan danĝeron signifas la enhavo de pezaj metaloj, kiu dependas de la deveno kaj speco de baŭksito. La oksidoj de pezaj metaloj estas pleje nur tre malmulte solveblaj en lesiva ĉirkaŭaĵo. Nur post kiam la natria hidroksido estas neŭtraligita aŭ neŭtraliĝinta, povas ili ellaviĝi el la solveblaj pezmetalaj kombinaĵoj kaj anonciĝi kiel danĝero por la natura medio.

Fontoj
------

Prelego de prof. Endre Dudich la 6-an de oktobro 2010, okaze de monata kunveno de Budapeŝta Medicina Esperanto-Fakgrupo, tuj post la katastrofo en Kolontár, Hungarujo.

Interreto

* Kategorio Ruĝa ŝlimo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)