recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pentrita tigra papago** |
| --- |
|  |
| Desegnaĵo pri pentritaj tigraj papagoj far John Gerrard Keulemans, 1897Desegnaĵo pri pentritaj tigraj papagoj far John Gerrard Keulemans, 1897 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animalia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Chordata |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aves |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Psittaciformes |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Psittacoidea |
| Familio: | Psittaculidae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Psittacella* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. picta*** |
|

 |
| Dunomo |
| ***Psittacella picta***Rothschild, 1896 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pentrita tigra papago  |

 |
| v • d • r |

**Pentrita tigra papago** (*Psittacella picta*) estas specio de papagoj el genro de tigraj papagoj en familio *Psittaculidae*. Tiu ĉi specio plejparte troveblas en Papuo-Novgvineo.

Priskribo
---------

Pentrita tigra papago havas plejparte verdan plumaron kun griza vizaĝo, ruĝa ĉapo sur la kapo kaj ruĝaj ĉevostaj plumoj. Ĉe iliaj dorsoj kaj ventroj estas nigraj strioj, kiuj igas la birdojn similaj al tigroj, pro kio la genro havas sian kutiman nomon. Iĉoj havas brile flavan strion sur la kolo kaj solide bluecan bruston. La inoj, aliflanke, ne havas la kolan strion, iliaj brustoj estas flavecaj kaj striataj. La irisoj de ambaŭ seksoj estas ore flavaj, bekoj kaj piedoj estas grizaj.

Distribuo kaj habitato
----------------------

Tuta kvanto de pentritaj tigraj papagoj en naturo estas nekonata, sed obervado montras ke la birdoj estas sufiĉe kutimaj en sia arealo kaj iliaj populacioj estas stabilaj. Pro tio IUCN listas la specion malplej zorgiga.

Pentritaj tigraj papagoj toveblas en plejpartoj de montaro de Bismarck kaj montaro de Owen Stanley en provincoj Fly, Hela, Enga, Sudaj Altaj Teroj, Okcidentaj Altaj Teroj, Simbu, Orientaj Altaj Teroj, Morobe, Centra Provinco, Oro kaj Golfeto Milne de Papuo-Novgvineo.

Ekologio kaj konduto
--------------------

Pentritaj tigraj papagoj troveblas en montaj kaj ĉemontaj arbaroj kaj arbustejoj en altecoj de 2,400–4,000 m. La birdoj furaĝas en malsupraj niveloj de arbustoj manĝante diversajn semojn kaj berojn, kaj ankaŭ malgrandajn fruktojn de novgvineaj dakridioj. La specio pace kunekzistas kaj kunfuraĝas kun tigra papago de Madarasz. Je apero de danĝero la papagoj rapide superflugas kaj kaŝiĝas en kanopeo. Plej kutime pentritaj tigraj papagoj vivas popare aŭ en malgrandaj grupoj ĝis 6 birdoj.

Referencoj
----------

1. 1 2  BirdLife International (2012). "*Psittacella picta*", *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**.  Alirita 26a de novembro 2013.. 

old-form url
2. ↑   Painted Tiger-parrot (Psittacella picta) - BirdLife species factsheet. Alirita 2017-03-23.
3. ↑ .  Painted Tiger Parrot (Psittacella picta) | Parrot Encyclopedia (angle). Alirita 2017-03-27.
**László Mados** [lAslO mados], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mados László** estis hungara kemiisto pri grundoj, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Kotzmann* [kocman] ĝis 1939.

László Mados  naskiĝis la 26-an de februaro 1901 en Hungara reĝlando en Beregszász (nuntempa Berehove en Ukrainio). Li mortis la 2-an de januaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Mados frekventis armean akademion, poste li akiris kemian diplomon en 1926, teknologian diplomon en 1931 en Reĝa Teknika Universitato József. Post siaj studoj li estis vicprofesoro en la universitato apud Elek 'Sigmond, en la jaroj 1935 kaj 1936 li establis sekcion pri agrikulturaj grundoj en Egiptio. En 1939 li estis nomumita privata profesoro, en 1942 eksterordinara profesoro, en la sekva jaro publika ordinara profesoro en la menciita universitato. Li mortis dum sieĝo de Budapeŝto. Li okupiĝis precipe pri humoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A humusz szerepe az adszorpciós komplexusban* (1929)
* *Adatok a vizes talajkivonat kémiai összetételének talajtani jelentőségéhez* (1933)
* *Talajvizsgálati módszerkönyv* (1944) kun Róbert Ballenegger

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**LOVASSY László** (lovaŝi) estis hungara juristo, unu el gvidantoj de landkunvena junularo, naskita en Nagyszalonta la 8-an de majo 1815 kaj mortinta la 6-a de januaro 1892 en Nagyszalonta.

Biografio
---------

Lovassy finis juron en Debrecen, Késmárk kaj Nagyvárad. En 1834 kun pluraj aliaj li establis en Pozsony la *Társalkodási Egylet*. La 2-an de majo 1836 oni arestis lin kaj liajn kunulojn kaj oni kondamnis lin al 10-jara malliberejo kaj oni transpostis lin al Spielberg. Tie li mensmalsaniĝis. La 12-a de majo 1840 li ricevis amnestion.

Bibliografio
------------

* Rédei József: Magyar tragédia száz év előtt (Bp. 1938).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 240560
* GND: 1019576642
* VIAF: 232416811
* ISNI: 0000 0003 7155 9226
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio László Lovassy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Battlestar Galactica*** - en Esperanto "Batalstelo Galaktika" - estas serio de sciencfikciaj filmoj kaj televidserio, kiu ekproduktiĝis dum 1978. Aldone produktiĝis serio de samtemaj kaj sendezajnaj libroadaptoj, originalaj romanoj, komiksoj kaj videoludoj. Post la grandega sukceso de la unua generacio de filmoj de 1978 kaj la sekvaj jaroj, dua generacio de filmoj, kun novaj aktoroj, en televida serieto produktiĝis kaj elsendiĝis dum la jaro 2003, kaj en regula televida serio komenciĝis elsendiĝi dum 2004.

"Cilono", fikcia roboto, el la serio
Ĉiuj produkaĵoj el la serio "Batalstelo Galaktika" havas la saman kadran historion: En fora parto de la universo, civilizacio de homoj loĝas sur planedoj nomataj "la dek du kolonioj". En la pasinteco, la kolonioj estas militantaj kun raso de robotoj nomataj "cilonoj" (angle *Cylons*). Kun la helpo (konscia aŭ senintenca) de homo nomata *Baltar*, la Cilonoj lanĉas subitan embuskan atakon al la kolonioj, ruinigas la planedojn kaj mortigas multajn el la loĝantoj. Kelkmilo da homaj supervivintoj sukcesas fuĝi en la kosmon sur ĉiuj kosmoŝipoj kiujn ili povas atingi. El la tuta kosmoŝiparo de tiuj fuĝintaj kolonianoj, la "Batalstelo Galaktika" ŝajnas esti la sola kosma batalŝipo kiu supervivis la atakon. Sub la gvido de fama armea gvidanto Komandanto *Adama*, la skipo de la "Batalstelo Galaktika" ekprenas la taskon gvidi la malgrandan fuĝantan aron de supervivintoj en la kosmon, serĉante legendan rifuĝejon nomata la Tero.

* Battlestar Wiki
* Battlestar Wiki:Translation Project

* Kategorio Battlestar Galactica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo en Batu Pahat

**Batu Pahat** (pli frue **Bandar Penggaram**) estas universitata urbego en Malajzio, en Duoninsula Malajzio, en subŝtato Ĝohoro, en la samnoma distrikto Batu Pahat. La loknomo signifas: "ĉizita roko" en malaja, tio aludas al historio de 1546, kiam la siamaj soldatoj ĉizis ŝtonojn por ricevi dolĉakvojn. 

Flago de Batu Pahat
Emblemo de Batu Pahat

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 311,862 (urbo, 2010)
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 83000
* Telefonkodo: 07-42xxxxx - 07-45xxxxx
* Aŭtokodo: J

Geografio
---------

Batu Pahat situas en sudokcidenta parto de la duoninsulo laŭ rivero. Muar troviĝas 50, Malako 95, Johor Bahru 130, Kuala-Lumpuro 239 km.

Historio
--------

Municipa administracio en Batu Pahat
Universitata domo en Batu Pahat
Proksime urbeto estis fondita en 1885 kaj pli nova urbeto jam ĉi tie inter 1892-1894. La kvartala konsilantaro formiĝis en 1976, la municipa konsilio en 2001.

Ekonomio
--------

Batu Pahat estas industria urbo, kiu inkludas tekstilojn, elektronikojn, nutraĵojn, konstrulignojn, porcelanojn kaj plastojn. Ekzistas pluraj industriaj zonoj apud la urbo. La agrikulturo estas alia grava fonto de la enspezo (kaŭĉukoj, kokosoj kaj kakaoj, akvomelonoj, papajoj, bananoj, ananasoj, legomoj.

Trafiko
-------

Batu Pahat estas ligita per 3 ĉefvojoj .

Klimato
-------

Batu Pahat havas tropikan klimaton.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* MoskeoMoskeo
* MoskeoMoskeo
* HoteloHotelo
* Riverborda panoramoRiverborda panoramo
* UrbopanoramoUrbopanoramo
**Boccaccio '70** estas itala filmo de 1962 produktita de Carlo Ponti kaj reĝisorita de Mario Monicelli, Federico Fellini, Luchino Visconti kaj Vittorio De Sica el ideo de Cesare Zavattini. Ĝi estas antologio de kvar epizodoj, po unu el ĉiu reĝisoro, ĉiuj pri diferenca aspekto de moralo kaj amo en la modernaj tempoj laŭ la stilo de Giovanni Boccaccio.

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Marisa Solinas kiel Luciana
* Germano Giglioli kiel Renzo
* Peppino De Filippo kiel Dro. Antonio Mazzuolo
* Anita Ekberg kiel si mem
* Tomas Milian kiel Ottavio
* Romy Schneider kiel Pupe
* Sophia Loren kiel Zoe

Epizodoj
--------

### *Renzo e Luciana*

Reĝisorita de Mario Monicelli. Verkita de Giovanni Arpino, Italo Calvino, Suso Cecchi d'Amico kaj Monicelli mem. Muziko de Piero Umiliani. Kun Marisa Solinas kaj Germano Giglioli.

En *Renzo e Luciana* (Renzo kaj Luciana) juna paro klopodas kaŝi sian geedzecon kaj supozitan gravedecon de la edzino pro la drakonaj reguloj de la laborloko, kiuj malpermesas dungitojn geedziĝi kaj havi filojn.

Tiu unua epizodo estis inkludita nur en la itala distribuado de la filmo. Solidare al Monicelli, la aliaj tri reĝisoroj ne irias al la Kinfestivalo de Cannes por la prezentado de la filmo.

### *Le Tentazioni del Dottor Antonio*

Reĝisorita de Federico Fellini. Verkita de Fellini, Ennio Flaiano kaj Tullio Pinelli. Muziko de Nino Rota. Kun Peppino De Filippo kaj Anita Ekberg.

En *Le Tentazioni del Dottor Antonio* (La tento de Dro. Antonio) Dro. Antonio Mazzuolo, mez-aĝa viro, estis preninta la taskon iĝi la protektanto de la moralo de Romo el tio kion li vidas kiel malmoralo tra la tuta urbo. La doktoro (per sia malgranda aŭto Fiat ekipita per polica lumigilo) faras sian unu-homan krucmiliton – ekzemple lumigante al amantoj en parkitaj aŭtoj kaj per similaj agoj. Lia kloro ne vidas limojn kiam provoka reklama afiŝego de Anita Ekberg kun la moto "trinku pli da lakto" estas metita en parko proksime al lia loĝejo.

### *Il Lavoro*

Reĝisorita de Luchino Visconti. Verkita de Suso Cecchi d'Amico kaj Visconti. Muziko de Nino Rota. Kun Romy Schneider kaj Tomas Milian.

*Il Lavoro* (La laboro) temas pri aristokrata paro kiu finigas sian kunvivadon kaj geedzecon post la dominema edzo estas kaptita vizitanta prostitutinojn fare de gazetaro.

### *La Riffa*

Reĝisorita de Vittorio De Sica. Verkita de Cesare Zavattini. Muziko de Armando Trovajoli. Kun Sophia Loren.

En *La Riffa* (La loterio) timida loterivenkinto pasigas unu nokton kun la seksalloga Zoe (Sophia Loren). Zoe, tamen, havas aliajn planojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Boccaccio '70 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Boccaccio '70*  en Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672558
* LCCN: n94115054
* VIAF: 305895063
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bezděz |

Bezděz
**Bezděz** estas burgruino en Ĉeĥio. Ĝi situas en regiono Liberec, distrikto Česká Lípa. Ĝi troviĝas sur monteto Bezděz (606 m) en Doksa montetaro, super municipo Bezděz, proksime de lago Máchovo jezero, 6 km sudoriente de urbo Doksy. Unu el plej elstaraj gotikaj burgoj en Bohemio, pro sia eksterordinara kulturhistoria valoro proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

Historio
--------

Post kolonigado en la 12-a jarcento tiu ĉi parto de teritorio de norda Bohemio prezentis jam tutigitan reĝan posedaĵon. Burgoj ĉi tie konstruataj estis prezentontaj signifajn apogpunktojn de la reĝa administrado. Burgo Bezděz estis konstruita en la jaroj 1250 – 1280 kaj ĝi plenumis postulojn de nealirebla kaj samtempe reprezentanta reĝa sidejo. Přemysl Otakar la 2-a alvokis, por konstrui la burgon, konstruintojn konstruantaj proksiman monaĥejon en Hradiště. Tiel elkreskis la konstruaĵo en intencoj de cisterciana-burgunda gotiko. Venceslao la 4-a pli malfrue fortikigis ankaŭ kontraŭe starantan Malgrandan Bezdězon per simpla remparo kun bastiono, por ke ĝi servu kiel antaŭfortikaĵo de la burgo. En la paso de la 15-a kaj la 16-a jarcento la burgo alternigis kelke da posedantoj. Albrecht z Valdštejna volis ŝanĝi la burgon en barokan fortikaĵon, kiu plenigus sistemon de burgoj, ŝirmanta ties dominaĵon. En la jaro 1636 imperiestro Ferdinando la 2-a donacis la burgon kun kelke da vilaĝoj al monserataj benediktinoj, sed rekonstruo de la burgo povis realiĝi por bezonoj de la ordeno nur kiam finiĝis la tridekjara milito. En la jaro 1666 estis en la burgon transportita kopiaĵo de statuo de Madono Monserata kaj la burgo fariĝis pilgrima loko. La donacoj katenis atentemon de Prusio|prusiaj soldatoj, kiuj okupis la burgon. Ilian rabadon finis senrespektaj serĉantoj de trezoroj. En la jaro 1785 Jozefo la 2-a malvalidigis la manaĥejon kaj la pilgrimoj en Bezdězon estis malpermesitaj. Nur romantismo de la 19-a jarcento revivigis intereson pri la burgo. Karel Hynek Mácha enmetis en ties ĉirkaŭaĵon enhavon de sia verko Máj, Bedřich Smetana revivigis ĝin en opero Sekreto de mito pri trezoro kaj sekreta koridoro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Praktikaj turismaj informoj Arkivigite je 2008-03-30 per la retarkivo Wayback Machine angle
* View from tower - virtual show


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44290
* GND: 4593326-1
* LCCN: no2010158954
* VIAF: 145888112
* NKC: kn20021017006
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Bezděz (burgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bezděz (burgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Culture Warrior*** (en la angla: *Kulturmilitisto*) estas bone-vendanta libro skribita de la politika komentisto Bill O'Reilly, eldonite en la aŭtumno de 2006. O'Reilly pretendas, ke usono estas en la centro de "malica kulturmilito" inter "tradiciistoj" kaj "progresemuloj". O'Reilly aperis ĉe The Colbert Report por promocii la libron kaj rivelis, ke li estas en la Granda Kanjono en la bildo de la kovro.

O'Reilly instigas militon kontraŭ "la devoligintaj furzoj de la progresema movado, kiuj volas ŝanĝi usonon drame: modli ĝin en la similaĵon de Okcidenta Eŭropo. La termino "progresemulo" estas uzita vaste trans la libro.

La progresemuloj de O'Reilly estas certaj socialistoj, kiuj estas malamikaj al Kristanismo kaj tradiciaj usonaj valoroj. Pagite de "kelkaj maldekstregaj miliardistoj", la "progresemuloj" estas ŝanĝantaj usonon per domini gravajn gazetojn kaj retan televidon, per la laboro de tiaj organizoj kiaj la American Civil Liberties Union kaj per "juĝa agismo".

En la enkonduko de la libro, O'Reilly priskribas sin kiel "eble la plej polemika dissendisto en la nacio. Ja, lia libro ricevis kaj alt-ĉartajn vendojn kaj severan kritikon, inkluzive kritikojn, ke la libro estas "sinkompatema" kaj "plenplena de faktaj eraroj".


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229763
 |
La naŭ ĉefaj ŝtonoj eltranĉitaj el la kruda diamanto. Supre: Cullinans II, I, kaj III. Sube: Cullinans VIII, VI, IV, V, VII kaj IX.
La **Cullinan** estas unu el la plej grandaj diamantoj. Ĝi estas la plej granda ĝis nun trovita kruda diamanto.

Malkovro
--------

La 26-an de januaro 1905 malkovris Frederik Wells la plej grandan iam trovitan diamanton en la fama sudafrika "Premier"-minejo apud Pretoria. La diamanto estis 3106 karatojn peza (ĉirkaŭ 621,2 gramoj), kaj estis nomita laŭ la ercejestro Sir Thomas Cullinan.

La sudafrika guberniestro, Generalo Louis Botha, donacis la diamanton al la angla reĝo Eduardo la 7-a, okaze de ties 66-a naskiĝdatreveno (la 9-an de novembro 1907). Estas interese scii, ke oni sendis ĝin per poŝtotrajno.

Tranĉado
--------

En Amsterdamo ĝi estis distranĉita de la tranĉisto J. Ascher je 105 eroj, naŭ grandaj kaj 96 malgrandaj ŝtonoj. La naŭ grandaj diamantoj estas nun parto de la britaj kronjuveloj kaj troviĝas en la londona "Tower".

### Cullinan 1

La plej granda (530,2 karatoj) ero famiĝis sub la nomo **Stelego de Afriko** (Great Star of Africa). Ĝi estis tranĉita piroforme kaj enlaborita en la reĝan sceptron.

### Cullinan 2

Cullinan 2 (ankaŭ nomita **Steleto de Afriko**) estas 317,4 karatojn peza. Ĝi estis enmetita en la frontoplaton de la brita reĝkrono (Imperial State Crown).

### Cullinan 3

Cullinan 3 estas 94,4 karatojn peza kaj estis tranĉita piroforme. Kune kun Cullinan 4 ĝi estis enmetita en la kronon de Reĝino Mary en la jaro 1911.

### Cullinan 4

Cullinan 4 estas 63,6 karatojn peza kaj estis tranĉita kvadrate. Ĝi troviĝas hodiaŭ en la krono de Reĝino Mary.

### Aliaj

* Cullinan 5: 18,5-karata; nun en broĉo
* Cullinan 6: 11,5-karata
* Cullinan 7: 8,8-karata; nun en broĉo
* Cullinan 8: 6,8-karata; nun en broĉo
* Cullinan 9: 4,39-karata; nun en ringo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cullinan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
**Gergely Bódy** [gergej bOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bódy Gergely** (konata ankaŭ *Bódy Gergő*) estas hungara infana aktoro, televizia redaktoro, voĉoaktoro.

Gergely Bódy naskiĝis la 29-an de oktobro 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gergely Bódy frekventis studion de Hungara Radio kaj aktoran studion de Margit Földessy, dum li estis infana aktoro en teatroj, ankaŭ en la Hungara Radio. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2005, en la sekva jaro reĝisoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Liaj plej gravaj instruistoj estis Tamás Vitray kaj Ádám Horváth. Inter 2006-2008 li laboris en la Hungara Televizio, poste li estis asistanto en Urugvajo. Post unu jaro li hejmenvenis kaj havis plurajn taskojn ekzemple en privata radio aŭ televizio, plej ofte en filmaj studioj, kiel voĉoaktoro.

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Kisváros* (televizia serio, en pluraj epizodoj) - Tamás; Gábor; Ákos
* *Szomszédok* (televizia serio, en pluraj epizodoj) - gasto
* *Friss levegő* (2006)
* *Pozitív sokk* (dokumenta filmo, 2009) - raportisto
* *Coming out* (2013) - junulo
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Jean-Pierre Darroussin, Christian Bale, Ashton Kutcher, Frankie Muniz

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729762
 |
**Gergely Koltay** [gergej koltai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koltay Gergely** estas hungara muzikisto, (ĉefe flutisto), komponisto, reĝisoro, instruisto. Lia muzikstilo kuntiras la ŝlagrokuzikon kun la popolmuziko.

Gergely Koltay  naskiĝis la 2-an de junio 1952 en Budapeŝto.

Gergely Koltay en 2004

Biografio
---------

Gergely Koltay en 1965 li estis infanaktoro en Gaja Teatro. Li maturiĝis en gimnazio, dum la gimnaziaj jaroj li studis ankaŭ en muziklernejoj. Kelkfoje li havis muzikajn taskojn en Teatro Katona József kaj Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1972-1975 li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt kie li ricevis diplomon pri pedagogio kaj transversa fluto. En 1973 li akiris permeson pri profesia muzikisto. Tiutempe vespere li havis taskojn en pli malgranda teatro, kie li konatiĝis kun 2 muzikistoj, ili fondis triopan orkestron nomata "Sebő". Li estis motoro de tiutempa etendiĝanta movado "dancodomo". En 1976 li fondis novan orkestron *Kormorán* (=kormorano), ili muzikadis same popolmuzikon kun populara formo. Ili faris koncertojn ankaŭ eksterlande. Koltay ricevis taskojn ankaŭ en radioj kaj televizioj. Ekde 1979 li ankaŭ komponas kaj verkas muziktekstojn. Inter 1982-1984 li instruis en muziklernejo, sed li havis taskojn ankaŭ en diversaj teatroj. Li ricevis premiojn ekde 1973, premion Kossuth en 2019. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn en 1991, 1993 kaj 1996.

Elektitaj filmoj
----------------

* *Julianus barát* (1991, komponisto)
* *Titkos szeretők* (1999, televizia filmo, reĝisoro, scenaristo)
* *Kormorán 2004* (2004, koncertfilmo, reĝisoro, 2004)
* *A nemzet szolgálatában - Koltay Gábor* (2013, portretofilmo, raportisto)
* „Elektra mindörökké" (reĝisoro)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* „Missa de Sacra Corona Hungariae" (2002, oratorio)

Elektitaj teatraj laboroj
-------------------------

* *A betlehemi csillag* (2004, komponisto)
* *Trója* (2010, muzikisto, scenaristo)

Elektitaj libroj
----------------

* „Kell még egy szó" (muziktekstoj)
* „Őrizz meg engem" (muziktekstoj)
* „Vetni kell és várni aratásig" (intervjuo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Gergely Koltay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635623
* LCCN: n2006057567
* VIAF: 60972686
* ISNI: 0000 0000 3642 0307
* MBA: 5deea576-7ada-4128-b418-0dd0afa3ba25
 |
**KOVÁCS Gergely** (19-an de januaro 1980 en Budapest) hungara grafikisto, politikisto; gvidanto de *Hungara Duvosta Hundo Partio*n (hungare *Magyar Kétfarkú Kutya Párt*).

Biografio
---------

Gergely Kovács studis en Scienca Universitato de Szeged. En Szeged li fondis ŝercan partion (sen oficiala registro) en 2006 (Hungara Duvosta Hundo Partio). La membroj estis nomataj "pasivistoj" (ne aktivistoj). Ili partoprenis en la politika kampanjo. Kelkaj el iliaj politikaj promesoj:

* eterna vivo
* senpaga biero
* monto al Szeged (memoru: la urbo etendiĝas sur plena ebenaĵo).

En 2009 li revenis al Budapeŝto, kie li aranĝis manifestacion por sensencaĵoj. En 2013 la partio petis la oficialan registron, kiu plurfoje ne sukcesis, nur en la sekva jaro. En 2015 la kabineto faris politikan afiŝokampanjon, poste Kovács kolektis monon interrete kaj kreis mokan kontraŭkampanjon. En 2017 liaj pasivistoj kolorigis disrompitan trotuaron en Pécs, poste en aliaj urboj. La polico malpermesis ĝin. En la sama jaro Kovács aranĝis sukcesan manifestacion, kie li estis la ĉefa oratoro kaj mokis la plenan politikan vivon. En 2018 la partio partoprenis en la parlamenta baloto akirinta 1,75%. Tio ne sufiĉis por mandato, sed la la partio ricevis konstantan ŝtatan monhelpon. Kovács ofte estas videbla sur televizia ekrano.

En Kaposvár la polico malpermesas la koloran trotuaron

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Politiko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583120
 |
**Gergely Bogányi** [gergej bogAnji], hungare **Bogányi Gergely** estis hungara pianisto. Lia frato estas Bence Bogányi.

Gergely Bogányi en 2009
Gergely Bogányi naskiĝis la 4-an de januaro 1974 en Vác.

Biografio
---------

Gergely Bogányi komencis pianludi antaŭ la lernojaroj. Li frekventis Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto. Baldaŭe li plulernis en Helsinko kaj Usono. Poste li koncertadas en la tuta mondo, kie li prezentas verkojn de Wolfgang Amadeus Mozart, Frédéric Chopin kaj Ferenc Liszt. Li ricevis premion Kossuth en 2004, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Krom la supre menciitaj verkoj de Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms, Béla Bartók, Joseph Haydn, Felix Mendelssohn Bartholdy, Emil Petrovics

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Gergely Bogányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409363
* GND: 1070191108
* LCCN: no2005101039
* VIAF: 119522746
* ISNI: 0000 0000 8483 2576
* MBA: f0ab7196-e0ce-40b4-af1d-ac608b1bc272
 |
**Gergely NAGy** [gergej nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Böszörményi Nagy Gergely,** konata en Usono kiel **Gregory Nagy** estas hungara-usonana filologo, sciencisto pri klasikaj studojprofesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Usona Arta kaj Scienca Akadémio (1987). Li havas usonan kaj hungaran pasportojn.

Gergely Nagy  naskiĝis la 22-an de oktobro en 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gergely Nagy forlasis la landon en nekonata tempo (supozeble post falo de Hungara revolucio de 1956), li akiris diplomon en universitato de Indianao en 1962. Li akiris sciencan gradon Ph.D pri klasika filologio en 1966 en Universitato Harvard, poste li restis en la universitato por instrui. Li okupiĝas pri Homero, Iliado, Odiseado. Li havas edzinon, kiu same prelegas en diversaj universitatoj.

Elektitaj libroj
----------------

* *Comparative Studies in Greek and Indic Meter Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine* (1974)
* *Pindar's Homer: The Lyric Possession of an Epic Past Arkivigite je 2016-09-15 per la retarkivo Wayback Machine* (1990)
* *Homer: The Preclassic* (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 561766
* GND: 139968547
* LCCN: n84216545
* VIAF: 2492169
* ISNI: 0000 0001 2275 7280
* SUDOC: 028848799
* BNF: 120599275
* BIBSYS: 90190649
* NKC: pna2005307410
 |
**Betty SALT** (naskiĝis la 21-an de februaro 1907 en Loughborough, Anglio - mortis la 24-an de marto 1994 en Kalgario, Kanado) estis kanada esperantistino.

Ŝi estis unu el tiuj movadanoj, kiuj relative malfrue "malkovras" Esperanton kaj rapidas ĝin subteni maksimume, kvazaŭ por kompensi tiun malfruan konatiĝon kun la lingvo.

Ŝiaj gepatroj elmigris kun la tuta familio al Kanado jam en 1911. Kvankam ŝi konatiĝis kun la ideoj de Esperanto pli frue, ŝi eklernis la lingvon nur en 1961, per koresponda kurso de W. D. B. Hackett, multjara kanada ĉefdelegito de UEA. Ŝi samjare partoprenis la usonan landan kongreson. Ŝi spertis la funkciadon de la lingvo tie, revenis al Kalgario kaj tuj mem ekinstruis ĝin. Kreiĝis baldaŭ - sub ŝia gvido - Kalgaria Esperanto-Klubo, kiun ŝi daŭre animis dum la lastaj tridek jaroj. Ŝi estis dum pluraj jaroj kasisto de Kanada Esperanto-Asocio, kaj elektiĝis ties Honora Membro en 1993.

Betty Salt estis inter la plej grandaj mecenatoj de la E-movado - kaj de UEA aparte - en la lastaj jardekoj. Apenaŭ eblas elkalkuli la sumon de ŝiaj malavaraj donacoj. Kiam UEA estis en vera financa krizo, kaj prezidanto  Humphrey Tonkin lanĉis (1975) la Financan Programon por stabiligi la financojn de la Asocio, Salt estis la unua granda kontribuanto per dekmiloj da guldenoj. Poste fariĝis tradicio, ke Betty Salt reekzamenis sian financan situacion almenaŭ dufoje jare kaj sendis al UEA kelkmil-guldenajn ĉekojn. Ŝiaj donacoj plej ofte celis la ĝeneralan bonfarton de la Asocio, sed profitis el ili, i.a. ankaŭ la skolta E-movado kaj la provoj ellabori sportan terminaron. Salt financis almenaŭ unu eldonon (1984) de la terminareto **Esperanto: lingvo de la sporto**, kaj ankaŭ nun ĉe UEA kuŝas rezervita ŝia donaco de pli ol 6000 guldenoj por sporta terminologio.

Betty Salt estis dumviva membro, regula ano de Societo Zamenhof kaj Honora Membro (de post 1980) de UEA. Postrestis ŝin manuskripto de senpretendaj, sed belstilaj rakontoj. Tiun volumeton UEA eldonis en 1999 kiel omaĝon al unu el siaj plej fidelaj apogantoj. Apenaŭ necesas diri ke Betty Salt rezervis monsumon por financi tiun eldonon.

Verkoj
------

* *Lito apud la Fenestro*, rakontoj, teatraĵetoj, poemoj; kovrilo kaj ilustraĵoj de Francisco Veuthey - Roterdamo: Universala Esperanto-Asocio, 1999. - 108 p.)

* esperante Libro senpaga 'Lito apud la Fenestro' de Betty SALT.
**Elizabeth Ruth "Betty" GRABLE** (naskiĝis la 18-an de decembro 1916, mortis la 2-an de julio 1973) estis usona aktorino, dancistino kaj kantistino, kaj populara stelulino de 20th Century-Fox dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝi edziniĝis en 1937 al la aktoro Jackie Coogan, kiu famiĝis kun Charlie Chaplin en The Kid.

Kariero
-------

Kun Marilyn Monroe kaj Lauren Bacall en *How to Marry a Millionaire* (1953).
La ikona pozo de Grable el 1943 estis sukceso dum la Dua Mondmilito, montrante ŝiajn "Million Dollar Legs" (krurojn de miliono da dolaroj).
Grable ekis sian kinkarieron en 1929 je aĝo de 12, post kio ŝi estis maldungita el la kontrakto kiam oni sciis ke ŝi estis subskribinta laŭ falsa identeco. Ŝi havis kontraktojn kun RKO kaj Paramount Pictures dum la 1930-aj jaroj, kaj aperis en serioj de B filmoj. Grable ekelstariĝis pere de la Broadvaja muzikalo *DuBarry was a Lady* (1939), kiu portis ŝin al la atento de la 20th Century-Fox. Ŝi anstataŭis Alice Faye en *Down Argentine Way* (1940), ŝia unua grava filmo de Holivudo, kaj iĝis la plej granda kinstelulino de Fox tra la resto de la jardeko. Fox ĉefroluligis Grable en serio de teknikoloraj muzikaloj dum tiu jardeko kiuj estis ege popularaj, kunaktorante kun stelaj viroj kiaj Victor Mature, Don Ameche, John Payne kaj Tyrone Power. En 1943, ŝi estis la unuaranga biletvenda en la mondo kaj, en 1947, ŝi estis la plej multe pagita distristino en Usono. Du el ŝiaj plej grandaj filmosukcesoj estis la muzikalo *Mother Wore Tights* (1947) kaj la komedia filmo *How to Marry a Millionaire* (1953), unu el ŝiaj lastaj filmoj. Grable retiriĝis el kinaktorado en 1955 post ŝis retiriĝo el la kontrakto kun Fox, kvankam ŝi pluaktoris en teatro kaj en televido.

Notoj
-----

1. ↑  Obituary *Variety*, 4a de Julio, 1973, paĝo 63.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Betty Grable en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Betty Grable en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Betty Grable ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Betty Grable | PlaybillVault.com
* Betty Grable Basics Arkivigite je 2011-04-10 per la retarkivo Wayback Machine
* St. Louis Walk of Fame Arkivigite je 2012-08-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Photographs and literature


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 535973
* GND: 119403285
* LCCN: n81050347
* VIAF: 9956367
* ISNI: 0000 0000 2415 5251
* SUDOC: 034461906
* BNF: 12521574w
* MBA: f77585f0-453d-44c6-b33e-c694c15ed202
* BIBSYS: 1039583
* NKC: xx0178986
* BNE: XX1625943
 |
**Bettrechies** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 259 loĝantoj sur areo de 3,36 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 77 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la kantono *Aulnoye-Aymeries*.

Blazono de Bettrechies.

Geografio
---------

Bettrechies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.

La vilaĝo Bettrechies troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Bettrechies etendiĝas sur 3,36 km².

Historio
--------

La 26-an de novembro 1934, je 20:35 loka horo, falis proksime al la belga landlimo 18-kilograman meteorito. 9-kilograma fragmento de ĝi hodiaŭ videblas en la muzeo pri natura historio de Lillo.

Administrado
------------

Bettrechies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Bavay
Insulo Moreton
La insulo **Moreton** estas granda sablinsulo en la orienta flanko de la Golfo Moreton, en la marbordo de sudorienta Kvinslando, Aŭstralio. La insulo Moreton kuŝas je 58 km nordoriente de la kvinslanda ĉefurbo, nome Brisbane. La insulo estas 95% Nacia Parko kaj populara allogaĵo por kvarrada ŝoforado, kampadejado, distra fiŝhokado kaj balenrigardado. Kun la Insulo Fraser, Moreton formas la plej grandan sablostrukturon en la mondo.

La insulo ricevis sian nomon de Matthew Flinders. Almenaŭ kvin lumturoj estis konstruitaj sur la insulo. Malgranda nombro de loĝantoj loĝas en kvar malgrandaj setlejoj. Tangalooma estas loko de balenstacio. Aliro al la insulo estas farata danke al pramaj servoj.

Ĝi estas unu el la plej malsekaj partoj de Brisbane kun precipitaĵo kompare al aliaj partoj de Sudorienta Kvinslando. La Kabo Moreton ricevas jaran averaĝe pluvokvanto de 1,567 mm.

La Nacia Parko Insulo Moreton estas 98% de la insulo.

Geografio
---------

Historio
--------

Distro
------

* Tangalooma

Transporto
----------

27° 10′ S 153° 24′ O﻿ / ﻿27.167 °S, 153.400 °O﻿ / -27.167; 153.400 (mapo)Koordinatoj: 27° 10′ S 153° 24′ O﻿ / ﻿27.167 °S, 153.400 °O﻿ / -27.167; 153.400 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Moreton Island:A natural wonderland on Brisbane's doorstep. Brisbane City Council. Alirita 17-a de junio 2009.
2. ↑  McBride, Frank; et al.  (2009) *Brisbane 150 Stories*. Brisbane City Council Publication, p. 262–263. ISBN 978-1-876091-60-6.
3. ↑  Shilton, Peter.  (2005) *Natural Areas of Queensland*. Mount Gravatt, Queensland: Goldpress, p. 177. ISBN 0-9758275-0-2.

* Kategorio Insulo Moreton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Insulo La Cartuja** (hispane *isla de la Cartuja*) aŭ *Kartuĥa Insulo* estas tereno de la urbo Sevilo, Andaluzio, Hispanio, kunhavata kun la najbara municipo Santiponce, inter du branĉoj de la rivero Gvadalkiviro, nome unu viva rivero kaj la alia doko. Oni subkomprenas, ke la insulo ekas ĉe la ponto *Cristo de la Expiración*, kie estas mallongiĝo de la areo inter la du branĉoj de la rivero, kaj finiĝas ĉe la vojo nomita *Ronda Supernorte*, zono apartenanta al Santiponce, kie fakte finiĝas la doko de Gvadalkiviro. Ĝi apartenas al la urba distrikto Triano. 

Teknike ĝi ne estas komplete insulo, ĉar ĝi ne estas tute ĉirkaŭita de akvo. Tamen la diversaj modifoj faritaj en la fluejo de Gvadalkiviro faris, ke tiu zono estiĝu borde de la doko kaj de la rivero kaj de tio devenas la nomo de insulo.

En la orienta parto estas la doko de Gvadalkiviro kaj en la okcidenta parto estas la viva rivero Gvadalkiviro, dum la nordo estas libera de akvo. Sed ĉiuokaze la insulo estas dividita norde per la aŭtovojo N-20, konata kiel *Ronda Supernorte*, kaj per fervojo, pro kio praktike la insulo estas alirebla nur laŭ la pontoj konstruitaj en la doko kaj en la viva rivero, same kiel laŭ vojo por piedirantoj konstruita norde de la parko San Jerónimo kiu komunikas, ĉe la fino de la doko, kun la parko Alamillo. Ĝi estas ĉirkaŭ 4 km longa kaj 1,70 km larĝa en sia plej larĝa parto kaj ĉirkaŭ 800 m en sia plej mallarĝa parto.

La nomo "de la Cartuja" devenas de la iama kartuzia monaĥejo Santa María de las Cuevas (*la Cartuja de Sevilla*), kiu estas en la suda zono.

Vidu ankaŭ
----------

* Kartuĥa Monaĥejo
* Cartuja (stacidomo)

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Isla de la Cartuja en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822931
 |
**Preĝejo Arkianĝeloj Sankta Mikaelo kaj Sankta Gabrielo** estas grekokatolika historia monumento en Hungario, en urbo Esztergom, laŭ la ĉefstrato.

Historio
--------

Pli frue en tiu loko preĝejo de johanitoj funkciis. Dum dominado de turkoj jam serboj havis tie preĝejon. En 1706 la ligna preĝejo bruliĝis. En 1714 iam ŝtona preĝejo de serboj funkciis tie, sed la turo pretiĝis en 1774. Ĝi restis serba ortodoksa preĝejo ĝis 1910, tiam la serboj jam formortis. En 1974 la urbo aĉetis la konstruaĵojn, la internaĵo trovis novan lokon en la urba muzeo. La grekokatolika eklezio ricevis la preĝejon en 2010. Ĝi plene renoviĝis en 2003.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, apude estas videblaj 2 krucoj el la 18-a jarcento. En mezo de la fasado altiĝas la turo malsupre kun enirejo, sed ankaŭ flanke estas aliaj enirejoj. Interne la galerio restis origina.

Kermeso okazis en la 8-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun multe da fotoj

* Kategorio Grek-katolika preĝejo Sankta Mikaelo (Esztergom) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
transporto de la kompleta historia Emmaus-kirko al Borna
Taborkirche (2007)
Heuersdorf (oktobro de 2006)
**Heuersdorf** estas urboparto de Regis-Breitingen en Saksio kaj al ĝi apartenas komunumo Großhermsdorf, sendependa ĝis 1935.

Grava konstruaĵo de la komunumo estis la romanika Emmaus-preĝejo el la 13-a jarcento. Ĝi estis unuafoje menciita en 1297 kaj estis transportita al Borna en 2007.

Heuersdorf kiel la komunumo estis unuafoje menciita en 1487 kiel *Heynnersdorff*.

En 1949 komenciĝis brunkarbo-minado sude de Heuersdorf, kio kondukis al tiu registara decido de 1994, ke la komunumo devas alisetliĝi pro la ampleksiĝanta minado. Post longa jura luktado kaj protestoj, la komunumo estis partigita al urbo Regis-Breitingen (2004). La komunumo perdis la lastan juran proceson la 25-an de novembro 2005.

La restaĵoj de la vilaĝo malaperis inter la jaroj 2007 kaj 2010.

* Heuersdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Heuersdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Heuersdorf.de Arkivigite je 2007-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
Jen **listo de sciencistoj:**


|  |  |
| --- | --- |
|  | A B C Ĉ D E F G Ĝ Ĥ H I J Ĵ K L M N O P Q R S Ŝ T U Ŭ V W X Y Z |

A
-

Agricola - Ulisse Aldrovandi -
André Marie Ampère -
Aristotelo -
Arkimedo

B
-

Francis Bacon -
John Bardeen -
Christiaan Barnard -
Antoine Henri Becquerel -
Emil Adolf von Behring -
Friedrich Bessel -
Niels Bohr -
Robert Boyle -
Tycho Brahe -
Alfred Edmund Brehm -
Leopold von Buch

C
-

Georg Cantor -
Anders Celsius -
Noam Chomsky -
Joan Coromines -
Charles-Augustin de Coulomb -
Francis Crick -
Marie Curie -
Pierre Curie

D
-

Darvino -
Amalie Dietrich -
Kenelm Digby -
Konrad Duden

E
-

Umberto Eco -
Paul Ehrlich -
Albert Einstein -
Eŭlero

F
-

Michael Faraday -
Alexander Fleming -
Dian Fossey -
Jean-Baptiste Joseph Fourier -
Roger Fouts -
Freud -
Leonhart Fuchs

G
-

Dennis Gabor -
Galeno -
Galileo -
William Gilbert -
Jane Goodall -
Louis Harold Gray -
Bernhard Grzimek -
Otto von Guericke

H
-

Otto Hahn -
William Henry Harvey -
Stephen Hawking -
Ernst Haeckel -
Werner Heisenberg -
Joseph Henry -
Heinrich Rudolf Hertz -
Johannes Hevelius -
Thor Heyerdahl -
Hipokrato -
Alexander von Humboldt -
Wilhelm von Humboldt -
James Hutton -
Christiaan Huygens

J
-

James Prescott Joule

K
-

Kartezio -
Keplero -
Robert Koch -
Koperniko

L
-

Joseph-Louis Lagrange -
Jerome Lalande -
Lamarck -
Karl Landsteiner -
Laplace -
Lavoisier -
Georges Lemaître -
Leonardo -
Linnaeus -
Miĥail Lomonosov -

M
-

Andreas Sigismund Marggraf -
James Clerk Maxwell -
Lise Meitner -
Dimitri Mendelejev -
Maria Sibylla Merian -
Friedrich Mohs -
Theodor Mommsen

N
-

Neŭtono

O
-

Georg Ohm

P
-

Pascal -
Pauling -
Jean Piaget -
Ilja Prigogine - 
Ptolemeo -
Jan Evangelista Purkyně

R
-

Ferdinand Reich -
Rentgeno -
Theodor Richter -
Bernardo Rimano -
Ernest Rutherford

S
-

Frederick Sanger -
Adolf Schmidt -
Johannes Heinrich Schultz -
Reinhard Selten -
Ignaz Semmelweis -
Ernst Werner von Siemens -
Rolf Maximilian Sievert -
B. F. Skinner

T
-

Edward Teller -
Nikola Tesla -
William Thomson -
Tombaugh -
Josep Trueta -

V
-

Andreo Vesalio -
Volta

W
-

James Watson -
Wilhelm Eduard Weber -
Alfred Wegener -
Abraham Gottlob Werner -
Clemens Winkler -
Carl Woese -
Eugen Wüster

Vidu ankaŭ
----------

* Sciencisto
Larĝa panoramo pri universitato de KakinadaLarĝa panoramo pri universitato de Kakinada

**Kakinada,** laŭ telugua lingvo **కాకినాడ** Pri tiu ĉi sono aŭdu (antaŭe nomita Kakinandivada, Coringa, kaj Cocanada) estas planita, universitata kaj marhavena urbego, ankaŭ distrikta ĉefurbo de la samnoma distrikto Kakinada en subŝtato Andra-Pradeŝo, en sudorienta Barato. Ĝi estas la plej granda haveno de la subŝtato.

Vojo en Kakinada

Geografio
---------

Kakinada situas en alteco 2 metrojn super la marnivelo (tamen areoj kuŝas sub la marnivelo) laŭ Bengala Golfo proksime de enfluanta rivero. Kanalo distranĉas la urbegon. Antaŭe insulo etendiĝas kiel bariero kontraŭ cunamoj kaj ŝtormoj, tamen ankaŭ turista loko. Visakhapatnam troviĝas 139, Hajderabado 403, Mumbajo 403, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 552, Kolkato kaj tutlanda ĉefurbo Delhio po 895 kilometrojn (aere) .

Oficejo

Demografio
----------

En 2011 la populacio de Kakinada estis 384 128 (kun la aglomaraĵo 443 028). En la fruaj 1950-aj jaroj Kakanida atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Historio
--------

Dum la frua kolonia periodo la Nederlanda Orienthinda Kompanio havis komercan stacion kun fortikaĵo konatan kiel Jaggernaikpoeram aŭ Jaggernaickpuram al la angloj. La britoj establis uzinon pri ŝipkonstruado en 1759, la loko iĝis ĉefhaveno sur tiu marbordo. Pro ŝtormoj la instalaĵoj estis detruitaj en 1787 (kaŭzante 20,000 mortojn) kaj denove en 1832 kaj 1839, poste la urbo estis rekonstruita laŭ urboplano en pli sendanĝera loko. En 1901 pro ŝlimiĝo ŝipoj jam ne venis, en 1905 la ŝipkonstruado plene ĉesis. En 1942 la japanoj bombardis, 2 ŝipoj neniiĝis.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Kakinada konsistas ĉefe de agrikulturo (kokosoj, rizoj), fiŝkaptado kaj industrioj (naftrafinadoj, teksaĵoj, sukerrafinadoj, artefaritaj sterkoj).

Eduko
-----

En Kakinada universitato kaj altlernejoj funkcias.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo de Kakinada estas la telugua lingvo.

Religioj
--------

La ĉefa religio de Kakinada estas la hinduismo.

Klimato
-------

Kakinada troviĝas en savanoklimato laŭ Klimata klasifiko de Köppen Aw/As. Jare pluvas averaĝe po 1117 mm. Inter junio-novembro pli ofte pluvas pro la musonoj. La averaĝa temperaturo varias inter 24-33 °C.

Boatoj en Kakinada

Trafiko
-------

Al Kakinada kuras pluraj vojoj, enurbo ĉefe aŭtorikiŝoj trafikas. Por biciklantoj ekzistas planitaj biciklaj vojoj. La fervoja linio atingas la urbegon, estas apartaj stacioj por la urbo respektive al la haveno. Multaj homoj profitis la havenon por migri al diversaj sudorientaziaj landoj.

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* muzeo
* tre longa strando
* proksime mangrovoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* MuzeoMuzeo
* StacidomoStacidomo
* TemploTemplo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **paradokso de Cantor** aŭ **Kantora paradokso** (alinomita ankaŭ paradokso de la plej granda kardinala nombro) estas paradokso de aroteorio, kies argumento estis malkovrita de Georg Cantor en la 1890-aj jaroj. Ĝi troviĝas en letero de ĉi-lasta matematikisto al David Hilbert, datita 18971. Ĝi estas nomita de Bertrand Russell en siaj Principoj de Matematiko (*Principia Matematica*) de 1903.

En tro naiva aroteorio, kiu konsideris ke ĉiu propreco posedas difinitan grupon, tia paradokso aperas kiel antinomio, kontraŭdiro de teorio, ĉar la kardinala nombro de la klaso de ĉiuj aroj estu tiam la plej granda kardinalo. Sed ĝi ne estas tio por Cantor, kiu iamatempe diris ke por li ne estis paradokso. La plej granda kardinala nombro ne estas aro kaj en moderna aroteorio la klaso de kardinaloj ne estas aro.

Principo de paradokso
---------------------

Ni marku aron *S* kiel aro de ĉiuj aroj, kiuj ne estas sia propra elemento (t.e. da aroj, kiuj ne enhavas sin mem).

{\displaystyle S=\{X|X\notin X\}}
Tiu ĉi aro estas en la sistemo de Cantor bone difinita, tio signifas nun devus ebli por ajna aro *M* decidi, ĉu tiu ĉi aro *M* estas aŭ ne estas la elemento de aro *S*. Sed ĉi tion ne eblas decidi por la aro *S* mem. Ambaŭ eblecoj nome kondukas al kontraŭdiro kun ties difino. Se *S* ne estas sia propra elemento, laŭ la difino ĝi devus aparteni al *S*; sed se *S* estas sia propra elemento, poste ĝi laŭ la difino ne devus aparteni al *S*.

Variantoj
---------

Tiu ĉi antinomio havas vicon da popularaj variantoj, kiuj uzas ĝin en diversaj pli facile imageblaj kuntekstoj.

### Paradokso de razisto

En malgranda urbo estas ununura razisto, kiu razas ĝuste tiujn virojn en la urbo, kiuj ne razas sin mem. Sed tia urbo ne povas ekzisti, ĉar ĉi tie denove okazas disputo: Ĉu la razisto razas sin mem? Li devas razi sin mem ĝuste tiam, kiam li ne razos sin mem.

### Listoj en Vikipedio

La paradokson eblas apliki eĉ en Vikipedio: En kelkaj lingvaj versioj ekzistas *Listo de listoj*, Lista de listas Arkivigite je 2008-01-05 per la retarkivo Wayback Machine enhavanta listojn de ĉiuj artikoloj, kiuj estas listoj. Sed se ekzistus artikolo nomita *Listo de ĉiuj listoj, kiuj ne enhavas sin mem*, ĝi aŭ devas esti nekompleta (se ĝi ne enhavas sin mem) aŭ erara (se ĝi enhavas sin mem).

Tiuj ĉi klarigantaj variantoj de la paradokso de Russell havas kontraŭ lia ekzakta ara versio certan avantaĝon: eblas eviti al la paradokso per tio, ke oni rifuzas la donitan aperaĵon. Ĉe la paradokso de razisto oni proklamos, ke tia razisto (aŭ urbo) simple ne povas ekzisti, en Vikipedio nenia tia artikolo ekzistas ktp. La signifo de la paradokso de Russell konsistas en tio, ke en matematiko ne eblas rifuzi la ekzistadon de ia aro, kiu plene taŭgas al difino nur pro tio, ke ĝi kondukas al disputaj finoj. Rifuzi la ekzistadon de tia aro nome signifas, ke la apartenanta difino de aro mem estas netaŭga.

Rilataj temoj
-------------

* Paradoksoj de naiva teorio de aroj
* Paradokso de Berry
* Paradokso de mensoganto
* Teoremoj de nekompleteco
* Problemo de halto
* Teorio de aroj de Zermelo-Fraenkel
* Paradokso de Burali-Forti
* Rusela paradokso
**El-Kurru** estas loĝloko de Nubio situanta apud la unua nekropolo de la reĝoj de Napata.

Ĝis la 9a jarcento a.K. la nubianoj estis enterigitaj en tumuloj. En ĉi tiu epoko, la reĝoj konfidis sian animon al Amani (Amono). Krome, iliaj titoloj ankaŭ similis aŭ estis la samaj kiel tiuj de la faraonoj de la egiptoj. En la tombo de Alara (ĉ. 795-760 a. K.) estis eltrovitaj egiptaj simboloj, samkiel en aliaj tomboj de reĝoj.

En la duono de la 8a jarcento a.K:, la reĝo Pianĥi establis enterig-sistemon kun similaĵoj al la egipta, kun la tumuloj iĝantaj piramidoj. Estis eltrovitaj la tomboj de la reĝoj en El-Kurru, inkluzive tiu de Tanutamani, kiu regis de 664 al 643 a. K. kiam lia antaŭulo Taharko estis inaŭgurinta la tombejon de Nuri, kiu anstataŭis tiun de El-Kurru ĉirkaŭ 664 a. K.

La piramido de Tanutamani situas ĉe ekstremo, apud tiu de Ŝabako. Apud ĉi lasta, kun intermeza spaco, troviĝas latombo de Pianĥi, la plej granda. La tombo de Kaŝta estas la dua en la kontraŭa flanko al tiu de Tanutamani, en aro da ok liniiĝintaj piramidoj kaj pluraj konstruaĵoj.

La dek kvar piramidoj de la reĝinoj havas sep metrojn en la fundamento, dum tiuj de reĝoj havas dek. Ankaŭ troviĝis nordoriente la restaĵoj de 24 ĉevaloj, plejprobable el la batalĉaroj de la faraonoj de Nubio, kaj du hundoj.

* Kategorio El-Kurru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)