...fotita de satelito
La **Manika Markolo** aŭ **"Maniko"** (angle *The English Channel* [ði ˈɪŋglɪʃ ˈʧænəl], france *La Manche* [la mã̃ʃ]) disigas la britan insulon de la kohera eŭropa landmaso kaj ligas la Nordan Maron kun la Atlantika Oceano. Ĝi situas inter Francio kaj Belgio sudflanke kaj Britio nordflanke. La nomon ĝi ricevis pro sia formo simila al maniko. En la markolo troviĝas insuloj, kiuj apartenas al Britio, la Manikinsuloj kaj insulo Wight. La plej granda rivero, kiu enfluas la markolon, estas Sejno. Konataj urboj ĉe la bordoj de **"Maniko"** estas Le Havre, Calais kaj Cherbourg (en Francio), Southampton, Dover kaj Plymouth (en Britio).

Historio
--------

Fine de la lasta glacia epoko la Norda Maro estis granda nesalakva lago, kiu apud la hodiaŭa *Maniko* elfluis en la Atlantikon, kaj la Britaj Insuloj estis atingeblaj perpiede de la kontinenta Eŭropo. Antaŭ ĉirkaŭ 8500 jaroj, la kanalo estiĝis pro ekerozio de la grundo, kaj poste plivastiĝis pro la efikoj de la marfluoj.

Dum la mezepoko la kanalo estis kaj ligo kaj limo inter la kontinento kaj Britio, kaj ofte iĝis objekto de militaj konfliktoj.

En la 20-a jarcento la *Maniko* iĝis grava ŝipvojo inter la Norda Maro kaj la Atlantiko; nuntempe 300-400 ŝipoj trapasas ĝin ĉiutage.

Ekde 1994 la tiel nomata Eŭrotunelo sub la kanalo ligas Brition al la fervoja reto de la eŭropa kontinento. Pramŝipoj veturas inter la plej gravaj urboj ambaŭflankaj. Gravaj pramŝipaj konektoj estas inter Dover kaj Calais, inter Ouistreham kaj Portsmouth, inter Cherbourg kaj Portsmouth kaj inter Vlissingen kaj Sheerness.

Ĉiutage 400 ĝis 500 ŝipoj veturas en la Manika Markolo — pro tiu densa trafiko ree okazas ŝipaj kolizioj: ekzemple en la jaro 2000 sinkis la kargoŝipo „Ievoli Sun" kun la ŝarĝo de venenaj kemiaĵoj; la aŭtotransporta ŝipo *Trikolor* post kolizio sinkis en la jaro 2002, kaj sekve pliaj ŝipoj koliziis kun la vrako. Bonŝance ĝis nun ne okazis ekologia katastrofo pro kolizio de ŝipoj transportantaj kemiaĵojn aŭ nafton.

Esperanto
---------

* Markola Kongreso

Bildaro
-------

* satelita bildo de la Manikosatelita bildo de la Maniko
* la klifoj de Doverla klifoj de Dover
* la markolo ĉe Doverla markolo ĉe Dover

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anglalingvaj paĝoj pri naĝa pasado de la Maniko

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAtlantiko |
| --- |
| Maroj | Balta Maro • Irlanda Maro • Kelta Maro • Labradora Maro • Mediteraneo (Adriatiko • Azova Maro • Egea Maro • Ligura Maro • Marmora Maro • Tirena Maro • Ionia Maro • Nigra Maro) • Norda Maro • Norvega Maro • Sargasa Maro | Mapo de Atlantika Oceano |
| Golfoj | Venecia Golfo • Biskaja Golfo • Davisa Golfo • Golfo de Fundy • Gvinea Golfo • Golfo de James • Meksika Golfo • Sankt-Laŭrenca Golfo • Taranta Golfo |
| Markoloj | Bonifaca Markolo • Bosporo • Dania Markolo • Dardaneloj • Davisa Markolo • Florida Markolo • Ĝibraltara Markolo • Hudsona Markolo • Kategato • Krimea Markolo • Korsika Markolo • Manika Markolo • Mesina Markolo • Otranta Markolo • Norda Markolo • Sicilia Markolo • Skagerrak • Sundo • Sanktgeorga Markolo • Granda Belto • Jukatana Markolo |
| Marfluoj | Antila Marfluo • Benguela Marfluo • Brazila Marfluo • Falklanda Marfluo • Golfa Marfluo • Gvajana Marfluo • Gvinea Marfluo • Irmingera Marfluo • Suda Ekvatora Marfluo • Kanaria Marfluo • Ekvatora Kontraŭmarfluo • Norda Ekvatora Marfluo • Nordatlantika Marfluo • Antarkta Ĉirkaŭpolusa Marfluo |

 |

* Manika Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Manika Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Manika Markolo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)