recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bartolomeu DIAS** (ĉ. 1450 – 29-an de majo 1500) estis fama portugala navigisto kaj esploristo. Pri lia naskiĝo kaj liaj antaŭuloj nenio preciza estas sciata. Li estis la unua eŭropa esploristo, kiu atingis la sudan ekstremaĵon de Afriko. Lia frato estis Diogo Dias.

Iuj supozas, ke li naskiĝis en Mirandela, kaj iuj, ke li estis prafilo de Dinis Dias, ŝildportulo de Johano la 1-a kaj trovinto de la verdkaba duoninsulo.

Kiel junulo li frekventis kursojn de matematiko kaj astronomio en Lisbono kaj soldatservis en la fortikaĵo *São Jorge da Mina*.

Monumento al Dias en Kaburbo.
En 1481 li akompanis la navigiston *Diogo de Azambuja* dum ekspedicio al nuna Ganao (tiam "ora bordo"). Mallonge poste li iĝis kortega kavaliro, superulo de la reĝaj magazenoj kaj velmajstro de la militŝipo *São Cristóvão*.

En 1486 reĝo Johano la 2-a de Portugalio komisiis al Dias ĉirkaŭiri Afrikon sude kaj trovi la regnon de la mita kristana reĝo Pastro Johano, pri kiu ekzistis freŝaj informoj de *João Alfonso da Aveiro*. La reĝo deziris establi amikajn rilatojn kun tiu regno.

Post dekmonata preparo Dias ekvojaĝis en aŭgusto 1487 kun du karaveloj kaj unu provizaĵa ŝipo. Li veturis unue al la buŝo de rivero Kongo, trovita en 1486 de Diogo Cão kaj Martin Behaim, de tie li laŭiris la afrikan marbordon de Angolo kaj Namibio kaj venis al Walvisbaai. Fine de decembro 1487 li atingis lokon proksiman al la buŝo de rivero Oranjo kaj starigis ŝtonan kolonon, nomante la lokon *Angra dos Voltas*. En januaro, fore de la marbordo, ŝtormo lin tenis dum 30 tagoj; li preterpasis la Kabon de Bona Espero sen vidi ĝin.

En pliboniĝinta vetero li direktiĝis orienten, sed ĉar li ne vidis teron, li decidis iri norden kaj venis, la 3-an de februaro 1488, al Mosselbaai kaj nomis ĝin *Bahia dos Vaqueiros* (golfo de la bovbredistoj). Irante orienten laŭ la bordo li atingis la riveron Groot Visrivier kaj nomis ĝin *Río Infante* laŭ la infanto Johano, komandanto de lia dua karavelo. Kvankam li planis iri plu al la Hinda Oceano, liaj ŝipanoj ribelis pro manko de provizaĵoj kaj la malbona stato de la ŝipoj post la ŝtormo; ili devigis lin reiri al Portugalio.

Dum la revojaĝo li trovis la Kabon Aguljas, la plej sudan ejon de Afriko, kaj la Kabon de Bona Espero, kiun li nomis "Kabo de la Tempestoj" pro la malfacilaĵoj spertitaj. En decembro li post 16 monatoj kaj 17 tagoj revenis al Lisbono; pro la bona sukceso de la ekspedicio reĝo Johano alinomis la kabon Bonespera Kabo (*Cabo da Boa Esperança*), ĉar li esperis, ke ĝi estu la pordo al itinero orienten.

Dias dum sia vojaĝo esploris ĉ. 2.030 km de afrika marbordo antaŭe ne konata en Eŭropo.

Dias partoprenis en pliaj ekspedicioj kiel subulo de Vasco da Gama (1497, Barato) kaj Pedro Álvares Cabral (1500, Brazilo). Dum la reveturado li trafis en ŝtormon ĉe la Bonespera Kabo, kaj lia ŝipo dronis kun ĉiuj anoj.

* Kategorio Bartolomeu Dias en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269819
* GND: 118678159
* LCCN: n84803595
* VIAF: 3891248
* ISNI: 0000 0001 1436 8787
* SUDOC: 030527031
* BNF: 12192419g
* BNE: XX5759213
 |
***La familio de Karlo la 4-a*** (hispane *La familia de Carlos IV*) estas pentraĵo plenumita de la hispana pentristo Francisco de Goya inter la jaroj 1800 kaj 1801. La verko estis libere inspirita de *Las Meninas* fare de Diego Velazquez, montrante Karlon la 4-an kaj la reĝan familion meze de naturalisma kaj kredebla sceno.

Samkiel en *Las Meninas*, la reĝa familio de la verko de Goya estas ŝajne vizitanta la atelieron de la artisto, dum la pentristo videblas neklare en mallumo en la maldekstra parto de la pentraĵo, rigardante eksteren al la spektanto. La du verkoj tamen havas tre malsamajn kaj apartajn etosojn.

La kritikistoj multe verkis kaj parolis pri la naturalismo de la vizaĝoj rilate la tiamajn politikajn funkciojn de la koncernulo. Ekzemple la reĝino estas reprezentata ege malbela (kia ŝi estis reale) kio maloftis ĉe reĝaj menditaj kaj pagotaj portretoj; tiu reĝino laŭ tiamaj onidiroj estis la amantino de Manuel Godoy, ministro kaj vera reganto de la momento. La reĝo estas reprezentata kiel afabla kaj neinteligenta homo (almenaŭ laŭ la bezonata makiavelisma maniero de tiama reĝa politiko) kaj fakte li ne scipovis politike starigi kontraŭ Godoy, la tuj alvenonta Napoleono aŭ sia filo, la estonta Ferdinando la 7-a, reprezentata maldekstre ĉe la pentristo, kiel inteligenta princo; vere tiam li estis dezirata kiel taŭga alternativo al la patro, sed kiam li alvenos al la povo, la popola koncepto ŝanĝos kaj la pentristo devos forfuĝi al ekzilo en Francio, kie li mortos.

Fontoj
------

* Gassier, Pierre. "Goya: Biographical and Critical Study". New York: Skira, 1995.
* Hughes, Robert. *Goya*. New York: Alfred A. Knopf, 2004. ISBN 0-394-58028-1

* Kategorio La familio de Karlo la 4-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La komplekso kongresa kaj ripozuma; antaŭe la trunkodomo, fone la vico de la nurtegmentaj domoj. Numero 1, modernege ekipita. Esperantlingva leterkesto de la trunkodomo. Ĉevaloj post la domovico. **Miavojo** estas la nomo de eventa kaj kongresa centro ĉe la rando de la biosfera rezervejo *Vessertal*, kun panoramo ĝis la Turingia Baseno. Ĝi troviĝas en Oehrenstock, urbokvartalo de Ilmenau, Germanujo (Frauenwälder Straße nr. 22).

La areo estas je dispono por kongresoj, familiaj festoj, klerigsesioj, nuptoj ktp. Moderne kaj komforte ekipitaj nurtegmentaj domoj kaj unu granda trunkodomo por 60 personoj garantias sukceson de ĉia ajn festo respektive kunveno.

Historio
--------

En 2012 vendas la Thomas kaj Ralf Leipoldt sian entreprenon *Falcom - sendrataj komunikadoj kaj datumtransferado* en Langewiesen, aĉetonte ferian kolonion sub la altebenaĵo *Morgensonne* surmonte en Oehrenstock. Inter la klientoj de la eventa kaj plukleriga spaco i.a. estas anoj de la universitato de la najbara grandurbo Ilmenau.

Dum la GDR-tempo la nurtegmantaj domoj estis someraj rezidejoj de la kombinato *Autobahnbau/Straßenbau Weimar*; poste nesukcese du personaj umis, kiuj volis privatigi la komplekson. Remalfermo estis en somero de 2013; estas bonvenaj ankaŭ uloj kun hundoj.

Priskribo
---------

#### Vico de la nurtegmentaj domoj

Ĉefe ĉe la nurtegmentaj domoj - krom investado de pluraj centmiloj da eŭroj - bezonis altkvalita manlaboro: necesis renovigi aŭ refari ĉiujn internojn laŭ la plej modernaj normoj. Por tio en propra ateliero faritis tabloj, benkoj kaj etmeblaro stile konvenanta. Ĉiu kabano havas du hejtilojn, tagĉambron, banĉambron, kuireton kaj - en la supra etaĝo - dormoĉambron. La lasta ĉaleto (nr. 12) apud la arbaro estas saŭno. La kabanoj unu post la aliaj finkonstruitis kaj ekluitis.

#### La trunkodomego

La 29 metrojn longa trunkodomo en nordamerika stilo kun kuirejo kaj tagĉambroj estas el menzies-pseŭdocugo. La hunsruka konstrufirmao *OCB Kanada-Blockhaus* jam malpost la surloka starigo estis pruvkonstruinta ĝin antaŭ transportigi la tuton sur 4 specialajn kamionojn en la Distrikton Ilm. La plano instali oficejon en la supra etaĝo baldaŭ estas forĵetita pro la rava belvido: finfine la ĉambro nun servas ĉefe kiel geedziĝsalono.

Situo
-----

La eventokolonio en altitudo de netute 600 metroj tre avantaĝe situas: de tie ĉi multaj migradopadoj kondukas ĝis Rennsteig. Dumvintre ĉirkaŭas ĝin vasta skikuradsulka retaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Miavojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Miavojo*.
* Artikolo en la gazeto *Thüringer Allgemeine* de la 28-a de aŭgusto 2012.[*rompita ligilo*]
* Artikolo gazeta de la 8-a de novembro 2012.
**La tria de majo en Madrido** (konata ankaŭ kiel **La mortpafado sur la monteto de Princo Pío** aŭ hispane *Los fusilamientos del tres de mayo*) estas pentraĵo de la hispana pentristo Francisco de Goya finita en 1814 kiu estas konservata en la Muzeo Prado (Madrido, Hispanio). La intenco de Goya estis montri la luktadon de la hispana popolo kontraŭ la franca dominado en la kadro de la insurekcio de la 2-a de majo, komence de la Milito de Hispana Sendependiĝo, pare kun La atako de mamelukoj nome ankaŭ La tria de majo de 1808 en Madrido, el kiuj tiu estis simbolo de la insurekcio mem kaj *la tria de majo* simbolo de la sekva subpremado. Ambaŭ pentraĵoj estas de la sama epoko kaj arta tendenco, nome tekniko kaj kromatismo propra de la matura Goya. Goya sugestis la mendon de tiu pentraĵoj de granda formato al la liberala regenteco fare de Luis María de Borbón y Vallabriga, antaŭ la alveno de la reĝo Fernando la 7-a.

La pentrarto estas malhela, montras fortajn bildojn kaj kreas la arketipon de la hororo en la hispana pentrarto, kiun Goya profitis en tiu epoko por siaj akvafortoj titolitaj *Los desastres de la guerra*. Siavice *El tres de mayo de 1808* inspiris nombrajn pentraĵojn, kiel *L'Exécution de Maximilien*, de Édouard Manet, same kiel aliajn pentraĵojn de tiu rilataj al milito. Ankaŭ Gerniko kaj ĉefe "Masakro en Koreio" estas du verkoj de Pablo Picasso en kiu videblas la influo de *La tria de majo en Madrido*.

La strukturo de la komponaĵo estas tre bone organizita kun la soldato viditaj nur dorse, kio markas ilian nepersonecon, dum la subprematoj estas distribuitaj en tri grupoj, la jam mortpafitaj surgrunde, la tuj mortpafotaj stare montrante vizaĝojn kaj aliaj tria grupo fone kiu montras la hororon. El la kolor-luma aspekto, la pentraĵo montras originalan aspekton, bazitan sur la teknikoj de la klarobskuro el la baroko. La lanterno sendas lumon ĉefe al la ĉefrolulo kiu starigas siajn brakojn, personigante la hispanan popolon kiu suferas la subpremadon, kio iĝis iel ikono por la estonteco.

Vidu ankaŭ
----------

* *La hora de los valientes*

Notoj
-----

1. ↑   Aŭtoroj, Catálogo de las pinturas, Madrid, Ministerio de Educación y Cultura, 1996. ISBN 84-87317-53-7. p. 141.
2. ↑   La oficiala titolo laŭ kiu la pentraĵo estas ekspoziciata estas *Los fusilamientos del 3 de mayo de 1808 en la Montaña del Príncipe Pío, Madrid.* Vidu artikolon Príncipe Pío por la loko de la sceno.
3. ↑   Rilate al nomigo de la pentraĵo fare de la Muzeo Prado, en ties retejo, estas *El 3 de mayo de 1808 en Madrid: los fusilamientos en la montaña del Príncipe Pío*

* La tria de majo en Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio La tria de majo en Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***El aquelarre*** aŭ ***El gran Cabrón*** (esperante **La Sabatorgio** aŭ **La Virkapro**) estas unu el la oleopentraĵoj sur stukaĵo kiu konsistigas la t.n. *Nigraj pentraĵoj* per kiuj Francisco de Goya ornamis la murojn de sia domo de Quinta del Sordo. La serio estis pentrita inter 1819 kaj 1823.

Ĉi verko, kune kun la aliaj *nigraj pentraĵoj*, estis translokigita el stukaĵo al tolo, ekde 1874 pere de Salvador Martínez Cubells, sub la mendo de la barono Émile d'Erlanger, franca bankisto, germandevena, kiu intencis vendi ilin en la Universala Ekspozicio de Parizo en 1878. Tamen, la verkoj ne altiris la atenton de aĉetantoj kaj li mem donacis ilin, en 1881, al la Prado-Muzeo, kie nuntempe montriĝas.

La ĉefroluloj (la sidanta virino kaj la virkapro) kaŝas siajn vizaĝojn. Laŭ interpreto de Nigel Glendinning, la virkapro, kiu estas reprezentaĵo de la diablo kun la buŝo malfermita, parolas kun la junulino, kiu verŝajne kandidatiĝas por esti sorĉistino. La ceteraj roluloj rigardas la virkapron, aŭskultante la vortojn de la virkapro, krom tiu kiu aperas surdorse unuaplane, kun mantelo tipa de novicoj, kiu rigardas la junulinon.

Ĉiuj figuroj havas groteskan aspekton kaj iliaj vizaĝoj estas forte karikaturigitaj, ĝis la bestigo de iliaj trajtoj. Aliflanke, la uzado de la negro tre abundas. Kelkaj makuloj de blanka koloro kreas ombrojn ankaŭ mallumaj.

La temo de tiu ĉi pentraĵo jam estis traktita de Goya en 1797–1798, en malgranda pentraĵo kiu iĝis parto de serio destinita por la dekoraciado de la palaco en la ditrobieno de la Duko de Ozuno kaj kies titolo ankaŭ estis 'El aquelarre'.

* Kategorio La Sabatorgio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kastelo Stedten** (germane *Schloß Stedten*) estis baroka kastelo en la erfurta urbokvartalo Bischleben-Stedten, kiu ekzistis de 1735-1949.

Historio
--------

Akiris en 1735 Christoph Dietrich von Keller la bienon de Stedten kaj starigis anstataŭ antaŭa akvokastelo barokan kastelo por siaj familianoj. Du jarojn poste li nobeliĝis fare de imperiestro Karolo la 6-a.

Lia filo Christoph von Keller estis amiko de Christoph Martin Wieland kaj Johann Wolfgang Goethe. Goethe laŭtlegis en 1775 en la kastelo de la familio Keller eltiraĵojn el sia *Urfaust*. En 1789 Christoph von Keller iĝis grafo. Siajn junulajn jarojn pasigis en Stedten ankaŭ Maria Barjatinskaja kiu iĝis grava mecenatino kaj filantropino en Ruslando.

En 1844 ekis la konstruo de la Turingia fervoja linio de Erfurto al Gotha, kiu kondukis tra Stedten. Gustav von Keller iĝis la unua turingia fervojdirektoro. Kvar jarojn poste li estis deputito por Erfurto ĉe la Nacia Asembleo (Germanio 1848).

Barbara forigo en la 20-a jarcento
----------------------------------

En 1938 transprenis Franz von Keller la kastelon kaj bienon en Stedten; tiu vilaĝero apartenis ekde 1923 al Bischleben. En al 10.9.1945 la Soveta militadministracio (SMAD) en Germanujo faris terenan reformon. La grafoj von Keller senkompence eksproprietigitis kaj forpelitis. Ili pluse estis - je kelkaj metroj malantaŭ la vilaĝolimo - atakitaj kaj prirabitaj. Poste iliaj bienoj dividitis kaj la bienaj ejoj malkonstruitis.

Surbaze de la SMAD-ordono nr 209 pri la forigo de posedaĵoj de germanaj nobeloj eksplodigitis en 1948 ankaŭ Kastelo Stedten. Altvaloraj artaĵoj, pentraĵoj, la biblioteko kaj arkivo (kiuj datumis ĝis la 16-a jarcento) aŭ disdonitis al nekonatuloj aŭ barbare detruitis.

En 1999 amikara societo "Freundeskreis Schloß Stedten e.V." reunuiĝis la unuan fojon por memorigi la destinon de la kastelo kaj de ĝiaj sinjoroj.

Kastelo kaj bieno Stedten en la 1930-aj jaroj
Malnova enirejo; dekstre eta memortabulo

Literaturo
----------

* Hans-Peter Brachmansk]: *Wiederentdeckungen des Schlosses Stedten bei Erfurt*. Rockstuhl, Bad Langensalza 2012, ISBN 978-3-86777-448-2.
* Hans Peter Brachmanski: *Auszüge aus dem Gästebuch von Schloss Stedten ab 1868*. Rockstuhl, Bad Langensalza 2004, ISBN 3-937135-70-7.
* Mathias Thüsing: *Verschwundenes Schloss Stedten soll mehr Beachtung erfahren*. En: Thüringer Allgemeine, Erfurt, 3.10.2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Stedten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
La **etnologia vilaĝo Stanišić** (bosne, kroate kaj serbe *Etno-selo Stanišići / Етно-село Станишићи) estas etnologia subĉiela muzeo en Bosnio kaj Hercegovino. Temas pri privata projekto de Boris Stanišić, kiu en 2003 komencis konstrui vilaĝon en tradicia serba stilo. Por fari tion, li komencis serĉi antikvajn objektojn, ĉefe el centra kaj orienta Bosnio. La iloj kiujn li kolektis ĉiuj datiĝas de la 19-a kaj 20-a jarcentoj.*

La etno-vilaĝo reprezentas du flankojn de la malnova bosnia arkitekturo: unuflanke, la lignaj kabanoj kaj boatoj, simbolante la lignan konstrustilon kiu antaŭe estis tre ofta en Bosnio kaj Hercegovino ĉar la lando estas riĉa je arbaroj; aliflanke la konstruo kun ŝtonoj, kiel la ŝtonvojoj, tipa bosna ponto, serbe ortodoksa kapelo, subĉiela areno kaj fontanoj.

Du grandaj konstruaĵoj kun hotelaj ĉambroj, restoracioj kaj trinkejoj, kie aparte tradiciaj pladoj ofertatas, nur estas fasade iom historiigitaj, sed principe videble estas konstruitaj en moderna stilo. La teritorio ankaŭ havas du lagojn kun anseroj kaj anasoj, sur kiuj eblas remi per remboatoj. Rezulte temas pri kombinaĵo el tradicia etnologia muzeo kaj komerca ekskursejo kaj hotelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Etnologia vilaĝo Stanišić en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (bosne/serbe)

Bildaj impresoj
---------------

* 
* 
* 
*
La **Kastelo Muzeo Leuchtenburg** (germane *Heimatmuseum Leuchtenburg*) troviĝas majestece sur monteto supre de Seitenroda, proksime de la historia urbo Kahla.

Historio de la kastelo kaj de ĝia uzo
-------------------------------------

En la jaro 1221-a iĝis la unua endokumenta mencio de la kastelo Leuchtenburg. De la originala konstrusubstanco konserviĝis ĝis hodiaŭ la belfrido kaj partoj de la defendoremparoj. Dum la du unuaj jarcentoj alternis la posedorajtoj kaj transiris de la Lobdeburg-oj tra la Schwarzburg-oj al la Dinastio Wettin.

De 1400 ĝis 1700 la Leuchten-burgo estis sidejo administracia de la ĉirkaŭanta regiono. En la 18-a kaj la 19-a jarcentoj ĝi servis kiel prizono, malriĉulejo kaj frenezulejo. En 1876 la loka Historio-societo *(Geschichts und Altertumsverein)* eklasis gasti siajn kolektojn sur la burgo kaj metis tiel fundamentan ŝtonon por uzo muzea. Regionhistoria muzeo finfine inaŭguritis en la jaro 1906-a.

Kolektoj
--------

La plej gravaj okazoj historiaj dokumentatas en ekspozicio pri la burga historio, kies elstara objekto estas sendube gefianciĝtrezoro *(Mahlschatz)* de Tautenburg. Ĝi trovitis en aprilo 1986 dum malkonstruo de stalo kaj konsistas el 28 oraj, 14 egaj arĝentaj kaj 107 etaj arĝentaj moneroj (de 1414-1636). La graveco ne estas pure numismatika sed ankaŭ regiontradicia pro ĝia uzo kiel kamparana geedziĝornamaĵo dum multaj generacioj.

Ĉasekspozicio eksplikas i.a. la imponan parte subteran ĉasiradan ensemblon de Rieseneck. En la centro de la elmontro pri porcelanaĵoj staras la multnombraj kaj tradiciriĉaj turingiaj porcelanmanufakturoj kun stilo kiun ne malofte influis la popolarto. Krom la prezentado de la iama vinkultivado en la Saale-valo okulfrapas ekde 2002 reproduktita puto de prizonuloj. En tret-rado la vizitantoj povas mem ŝvitante elterigi per siteloj akvon el profundeco de 80 metroj.

Ekde majo de 2005 oni estas informata ankaŭ pri la uzo de la kastelo kiel malliberejo. Malnovaj manuskriptoj, personaj objektoj de enkarcerigitoj kaj raportoj pri la brutala ĉiutaga vivo de la arestitoj donas enrigardojn interesajn kaj ŝokigantajn en punmetodoj estintaj.

Interesaj nedaŭraj ekspozicioj kompletigas la daŭran programon. Antaŭ aŭ post muzeovizito invitas hejmecaj gastejo (en la kastela korto, kun bierĝardeneto) kaj kafejo (ekstere) invitas al ripozumado, librovendejeto al plukleriĝado kaj la multo da migradopadoj ekantaj ĉe la kastelo en ĉiuj direktoj al sporta agado.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 150-151

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Kastelo Leuchtenburg (Seitenroda) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo.
Enirejo al la liberaera muzeo.
La muzea vilaĝo **Turingiaj biendomoj** (germane: *Volkskundemuseum Thüringer Bauernhäuser*) estas la plej malnova liberaera muzeo de Germanio troviĝante en Rudolstadt, Große Wiese nr 2.

Historio
--------

En 1914/15 kelkaj rudolstadtanoj ebligis, subtenite fare de la *Fondaĵo Marie Richter* la translokon de kadukiĝantaj biendomoj en la urboparkon de Rudolstadt. Dum la sekvantaj jaroj, danke al ampleksa kolektado de la unue honoroficaj muzeŭloj, oni sukcesis ekipi la tri domojn per kamparanaj laboriloj kaj endomaj objektoj de ĉiutaga vivo. Ekde 1964 la muzeo estas filio de la Muzeo Heidecksburg.

Priskribo
---------

La pli granda de la du domoj el la jaro 1667 originas, same kiel la garbejo kaj la korta pordego, el la proksima vilaĝo Unterhasel. La posedantoj estis sufiĉe bonstaraj kaj ilia perlaboro estis i.a. la fiŝkaptado en la rivero Saale. La horizontala projekciaĵo montras bone la por la turingia regiono karakterizan dispartigon de la domotipo. *Wohnstallhaus*: disde la kuirejo alireblas kaj la loĝĉambroj kaj la staloj. Maldekstre oni iras al la stalo, kiu iam havis pordon en la direkto de la korto, dekstre oni atingas la supran etaĝon kun la ĉambroj de la olduloj kaj la ĉefa loĝĉambro kun la dormoĉambroj. Aparte impresas la supra tagĉambro kun belaj paneloj el ligno, kio montras la pli altan socian rangon de la loĝantoj de tiu ĉi domo.

El la altaĵoj riĉaj je arbaro devenas la unuetaĝa *Birkenheida domo*, konstruita ĉ. la jaro 1700. Ĝia origina situo en la Turingia Skista Montaro bone videblas per la abunda uzo de ardezo (grundmuro, planko, fornoparto de la koridora kuirejo). La simpla konstrumaniero kaj modesta inventaro dokumentas la socie malaltan statuson de la loĝantoj.

En la stalo de la dua domo oni aranĝis, post la enmeto de fenestroj, la vendotablon de vilaĝa apoteko. Ĝi originas el Rohrbach kaj atestas per sia ilaro la specialan kuracherban prilaboradon de la regiono, la komerco de oleaĵoj.

Pentrado de la meblaro kaj de la laboriloj, kiuj transdonitis inter pluraj generacioj, montras tre personan rilaton al la iloj kaj impresas ankaŭ hodiaŭ per siaj forma beleco kaj ega utileco.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 140-141

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Turingiaj biendomoj (Rudolstadt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la muzeo sur la urba retpaĝaro. Arkivigite je 2019-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Ferenc Trethon** [treton], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Trethon Ferenc** estis hungara ministro, revizoro.

Ferenc Trethon naskiĝis la  9-an de septembro 1923(nun 1923-09-09) en Eger, li mortis la 23-an de septembro 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Trethon maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1941, poste li estis oficisto, en 1948 li estis levita revizoro. Intertempe en 1947 li akiris ekonomian diplomon en Teknikuniversitato palatino József, poste li havis pli altajn postenojn en ministerio. Nature li jam apartenis al la tiam unusola partio. En 1974 li iĝis subministro, inter 1977 kaj 1981 ministro, poste ĝis la pensiuliĝo en 1991 li estis institutestro. Li ricevis premiojn inter 1952-1986.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vállalati pénz- és hitelgazdálkodás* (1963)
* *Pénz- és hitelgazdaságtan* (1965)
* *Társadalmi reform vállalaton belül* (redaktoro, 1990)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854413
 |


* Portalo pri Biografio
Usona observadturo por protekti la liberan mondon kontraŭ la komunisma bloko. La **Memorigloko Point Alpha** (germane: *Gedenkstätte Point Alpha*) troviĝas en Geisa, Germanujo (Platz der Deutschen Einheit nr 1).

Priskribo
---------

Point Alpha estis verŝajne "la plej varma punkto dum la Malvarma milito *estinte ĝis 1989 la plej grava observadloko de la Usona armeo de ĉe la interngermana landlimo. Tie ĉi antaŭpostenoj kaj de NATO kaj de la Varsovia Kontrakto unu vidalvide de la alia staradas kaj observadas.*

Hodiaŭ tiu historia loko per siaj aŭtentikaj konstruaĵoj kaj ekipaĵo memorigas onin pri la disdivido de Germanlando en liberan okcidentan kaj malliberan komunisman parton en la oriento. La iama usona kampejo estas siaspece la ununura ĝis hodiaŭ konserviĝanta observadejo de la Usona armeo kaj memkompreneble monumentprotektita. Kompletigite per la originaj landlimaj instalaĵoj de GDR kaj la t.n. *Domo de ĉe la landlimo* spekteblas kaj traviveblas unika ensemblo historia kiu influis kaj la naturan ĉirkaŭaĵon kaj la homojn surlokajn.

Migrada paradizo
----------------

La medio kun ravaj panoramoj ĝis la valo *Ulstertal* kaj la hesia *Kegelspiel* invitas al migrado kaj eventoplena ekskursado. Point Alpha krome estas stacio ene de informiga landlima pado, kiu estas 17 kilometrojn longa kaj preteririgas onin ĉe iamaj landlimaj instalaĵoj kaj malkonstruitaj kamparanaj bienoj kaj pontoj.

Vidu ankaŭ
----------

Muzeo de Geisa

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 70

* Memorigloko Point Alpha (Geisa) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Memorigloko Point Alpha (Geisa) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la memorigloko.
La *Deutsches Museum* sur insulo en Isaro
Deutsches Museum Bonn (filio)
**Deutsches Museum** (germane: germana muzeo) estas muzeo en Munkeno. Kun ĉirkaŭ 28.000 originalaj ekspoziciaĵoj el ĉirkaŭ 50 kampoj de naturscienco kaj tekniko ĝi estas la plej granda tiutema muzeo en la mondo. Ĉiujare pli ol miliono da homoj vizitas ĝin.

Celo
----

Deklarita celo de la muzeo estas prezenti al interesiĝantaj laikoj natursciencan kaj teknikan scion en komprenebla kaj laŭeble viva formo.

Tiucele ĝi montras, per elektitaj ekzemploj, la historian evoluon de natursciencoj kaj tekniko kaj ilian signifon por la teknika kaj socia evoluo.

Krom la ekspoziciaĵoj ekzistas studa kolekto da ĉirkaŭ 94.000 objektoj, specialtema biblioteko pri la historio de natursciencoj kaj tekniko kun ĉirkaŭ 850.000 volumoj kaj arĥivoj kun originalaj dokumentoj.

La muzea esplorinstituto pri historio de tekniko kaj scienco kunlaboras kun du lokaj universitatoj, Ludwig-Maximilians-Universität kaj Technische Universität.

Kolegio Kerschensteiner organizas pluklerigajn kursojn pri la historio de natursciencoj kaj tekniko por instruistoj kaj studentoj.

Situo
-----

La muzeo situas sur insulo centre de Munkeno (*Museumsinsel* = muzea insulo). Ĝi estis fondita en 1906, sed la centra konstruaĵo estis malfermita nur en 1925.

Krom la tri muzeaj konstruaĵoj sur la insulo ekzistas tri filiaj lokoj:

* la trafika centro en kvartalo *Theresienhöhe*
* la aviadilkonstruejo en Oberschleißheim norde de Munkeno
* la filio en Bonn

* Deutsches Museum (Munkeno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Deutsches Museum (Munkeno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 141912
* GND: 1007827-7
* LCCN: n82060362
* VIAF: 317277482
* ISNI: 0000000404924948
* LIBRIS: 336601
* SUDOC: 028650328
* BNF: 12044199d
* NKC: ko2002102555
* ICCU: IEIV000946
* BNE: XX253958
 |
**Zoltán en:Roy Zsidai** [ĵidai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zsidai Zoltán Roy** estis hungara entreprenisto, restoraciestro.

Zoltán Roy Zsidai naskiĝis la  30-an de aŭgusto 1976(nun 1976-08-30) en Roĉestro (Nov-Jorkio) (Usono).

Zoltán Roy Zsidai en 2017

Biografio
---------

Zoltán Roy Zsidai naskiĝis en Usono, kie la gepatroj laboris kelkajn jarojn. Li studis en Budapeŝta Ekonomia Universitato, Universitato Georgetown, Universitato Harvard, Universitato Cornell kaj en universitato de Kolonjo, poste li laboris en firmaoj eksterlande. En 2007 li aliĝis al la familia entrepreno, ili havis restoraciojn kaj hotelojn enlande, ankaŭ en Aŭstrio kaj Hispanio. Li akiris licencon de Jamie Oliver. Lia edzino naskis kvarfoje, dum ŝi aliĝis al la familia entrepreno.

Fontoj
------

* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855308
 |


* Portalo pri Biografio
**Ivo Mitkov Papazov**, bulgare *Иво Митков Папазов* (naskiĝis la 16-an de februaro 1952 en Kardĵali) estas romaa-bulgara klarnetisto, reprezentanto de mondmuziko. Li naskiĝis en turklingva romaa familio kiel **Ibrjama Hapazov,** ĉar lia nomo estis perforte ŝanĝita dum la komunista reĝimo en Bulgario. 

Laŭ Garth Cartwright, li estis "la unua balkana romaa muzikisto kiu akiris larĝan internacian popularecon kun siaj du albumoj por Hannibal Records, produktita fare de Joe Boyd en la fruaj 1990-aj jaroj". 

Li kreskis en muzika medio kaj ekde la aĝo de dek jaroj li ludis ĉe diversaj festoj. En 1978, li fondis la Trakija Band, kiu iĝis gvidanto en la kampo de "geedziĝa muziko", kie tradicia popolmuziko miksiĝas kun moderna instrumentado. Dum la periodo de la tielnomita reviviĝoprocezo, li devis adopti bulgaran nomon kaj estis minacita kun punlaboro. Nur post kiam la situacio mildiĝis, Balkanton komencis publikigi siajn registradojn, li faris sian markon en la mondo danke al la *Orpheus Ascending* albumo sur Hannibal Records. Li estis ege populara dum la Stambolovo-festivaloj en Bulgario.

Lia komponaĵo "Nostalgio" estis utiligita por prezenti Bulgarion ĉe Euronews televidstacio. Li estis premiita honora doktoro fare de Sofia Universitato de Biblioteko kaj Informaj Sciencoj, gajnis la BBC Radio 3 Audience Award en 2005 kaj la WOMEX Award en 2022.

Referencoj
----------



1. ↑  (fr) "Ivo Papazov". Mondomix: Le magazine des musiques et cultures dans le monde, la 30-an de marto 2003. Arkivite el la originalo, la 7-an de majo 2007 .
2. ↑  Ivo Papasov's Wedding Band. The Guardian, 2007-05-10 Dostupné online
3. ↑  (en) Stamobolo festivals, La Unua Nacia Renkontiĝo de Instrumentaj Grupoj por Bulgara Popola Muziko)
4. ↑  (en) *Bulgarian Clarinet Maestro Ivo Papasov Wins WOMEX 2022 Artist Award* (Bulgara Klarineta Majstro Ivo Papasov Gajnas WOMEX 2022 Artista Premio). World Music Cenral, la 27-an de aŭgusto 2022.

Vidu ankaŭ
----------

Esma Redzepova
**Eva CORINO** (naskiĝinta la 18-an de septembro 1972 en Frankfurto ĉe Majno) estas germana ĵurnalistino kaj verkistino.

Vivo
----

Eva Corino pasigis la junulajn jarojn en Bad Vilbel antaŭ studo de germanistiko, romanistiko kaj filozofio ĉe la Universitato de Tubingeno kaj ĉe *École normale supérieure* en Parizo. Inter 1997 kaj 2002 ŝi aktivis kiel teatra kritikistino kaj kolumnistino ĉe la berlina taggazeto Berliner Zeitung. Ekde 2008 ŝi liberprofesiulis antaŭ reveno al "Berliner Zeitung" en januaro 2020 ĉe la sekcio *Familio kaj vivo*. Ŝia teksto *Schlaf, Kindchen schlaf* proponitis en 2009 por aljuĝo de la porreportista premio *Deutscher Reporterpreis* fare de *Reporter-Forum e.V.*.

Post restadoj en Vaŝingtono, Duŝanbeo kaj Bruselo ŝi estis vivanta en Erfurto. Ŝi edziniĝis al la politikisto Jakob von Weizsäcker kaj havas kvar infanojn. Ŝiaj gepatroj estas la verkistino Elisabeth Albertsen kaj la ĵurnalisto Karl Corino.

Verkoj
------

* *Keine Zeit für Tragödien*. Berlin-Verlag, 2001.
* *Das Taschenbuch*. Berliner Taschenbuch-Verlag, 2001.
* *Das Nacheinander-Prinzip – Vom gelasseneren Umgang mit Familie und Beruf*. Suhrkamp, Berlin 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Eva Corino en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

Notoj
-----

1. ↑  Reporter-Forum[*rompita ligilo*]
2. ↑  Prezento de novaj redaktistaranoj, elŝuto en la 1.2.2020
3. ↑  Prezento de la nova rubrikaro por-/prifamilia, februaro 2020

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665491
* GND: 122751639
* LCCN: nr2001018823
* VIAF: 10081123
* ISNI: 0000000054555299
* SUDOC: 060509295
* BNF: 14509252j
 |
Ponto super la rivero Neretvo, detruita dum la batalo kaj en la aktualo monumento.
La **Batalo de Neretvo** (en serba, *Bitka na Neretvi*), konata ankaŭ kiel *Operaco Weiss* (O. Blanka) pro sia kodonomo en germana, aŭ *Kvara Malamika Ofensivo* (en serba, *Četvrta neprijateljska ofenziva/ofanziva*) en la jugoslava literaturo, estis la kampanjo de komenco de 1943 dum la Dua Mondmilito fare de la armitaj fortoj de la Akso en la intenco finigi la insurekciemo en la teritorioj de la Sendependa ŝtato Kroatio, ĉefe de la unuoj de partizanoj. La kampanjo okazis inter januaro kaj aprilo 1943 kaj resultis en malsukceso ĉar la Akso ne atingis la planitajn celojn.

La ĉefa celo de la Akso estis la elimino de insurekciantoj en tiu Sendependa ŝtato Kroatio, inter Zagrebo kaj la landlimo de Montenegro. La diferenco de opinioj pri la situacio en la teritorio, kun la germanoj klopodante elimini partizanojn kaj ĉetnikojn dum la italoj preferis kunlabori kun tiuj por klopodi nuligi la unuajn, kondukis al kontinuajn konfliktoj inter ambaŭ aliancanoj kaj al malbona kunordigo de la operacoj. La lerteco de la partizana stabanaro, la malforteco de la unuoj de ĉetnikoj destinitaj kovri ŝlosilan fronton de la operaco kaj manko de klara subteno fare de la italoj malsukcesigis la kampanjon kaj permesis la supervivadon de la fortoj de Tito, kvankam malfortigitaj pro la akra puno.

Disvolvigo
----------

La operaco Weiss komenciĝis oficiale la 20an de januaro 1943. La teoria supereco de la Akso kaj ties aliancanoj estis evidenta: 20 al 25 mil homoj de Tito, kontraŭ ĉirkaŭ 65 mil homoj kiuj eksieĝis la jugoslavajn trupojn de Tito en Bosnio. La strategio de la partizanoj konsistis en minimuma rezisto en la nordo kaj atakoj en la sudo, kontraŭ italoj kaj ĉetnikoj. Malkonsentoj inter germanoj, italoj kaj ĉetnikoj permesis retiriĝon de kontraŭgermanaj jugoslavoj, kaj partizanoj kaj civiluloj. Tio pluis ĝis la mezo de februaro.

En la dua fazo de la operaco la italoj premis la ĉetnikojn por ke ili pli akre kaj kuraĝe bataladu la partizanojn, kiuj tiam ne sukcesis plenumi sian celon trapasi la riveron Neretvo. Tiu lukto okazis inter la 27a de februaro kaj la 7a de marto 1943. La 6an de marto 1943 Tito atingis gravan sukceson. Tiun nokton kvar aŭ kvin mil partizanoj sukcesis surprize trapasi la Neretvon ĉe Jablanica. Meze de la monato Tito sukceis ke la kerno de siaj fortoj trapasu, rompante la sieĝon de la Akso kaj montrante eblon venki definitive sur la ĉetnikoj de Mihajlović.

Notoj
-----

1. ↑  Milazzo, Matteo J (2008). The Chetnik Movement and the Yugoslav Resistance. ACLS Humanities E-Book. p. 224. ISBN 9781597407007. p. 117.
2. ↑  Milazzo, 2008, p. 116.
3. ↑  Milazzo, 2008, p. 117.
4. ↑  Pavlowitch, Stevan K. (2008). Hitler's New Disorder: The Second World War in Yugoslavia. Columbia University Press. p. 256. ISBN 9780231700504, p. 159.
5. ↑  Milazzo, 2008, p. 128.
6. 1 2  Milazzo, 2008, p. 129.

* Kategorio Batalo de Neretvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
**Ercole PATTI** (Katanio la 16-an de februaro 1903 - Romo, la 15-an de novembro 1976) estis itala verkisto, dramisto, scenaristo kaj ĵurnalisto.

Biografio
---------

Patti komencis labori kiel ĵurnalisto tre juna, antaŭ ol diplomiĝi pri juro en 1925. Li naskiĝis en Katanio ĉe alta-meza familio, nevo de la aŭtoro Giuseppe Villaroel. Post ekzercado dum jaro en la firmao de sia patro, li decidis transloĝiĝi al Romo, kie li gajnis sian vivon per ĵurnalismo. Tie, post kelkaj sporadaj kunlaboroj, li estis dungata en la gazeto *Gazzetta del Popolo*, kie li estis eksterlanda korespondanto en Ĉinio, Barato kaj Japanio, inter aliaj lokoj. Li konatiĝis kiel romanverkisto en 1940, per *Quartieri alti*, satira portreto de romaj altaj klasoj. Liaj romanoj estas plejparte fiksitaj en Romo aŭ en malĉasta Sicilio, laŭ la literatura kritikisto Carlo Bo, speco de filozofia idealo por Patti.

Patti estis aktiva kiel skriptisto ekde 1935, kaj kelkaj el liaj romanoj estis adaptitaj al filmoj. Aldone al romanoj Patti publikigis kolektojn de noveloj kaj du aŭtobiografiaj verkoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri literaturo |
| Portala ikono | Portalo pri Italio |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636664
* GND: 118977792
* LCCN: n50052780
* VIAF: 79132233
* ISNI: 000000008159041X
* SUDOC: 052467961
* BNF: 128656823
* NLA: 35412196
* NDL: 00452286
* BIBSYS: 90598284
* NKC: xx0005216
* ICCU: CFIV001227
* BNE: XX1598297
 |
Sultano Muhammad ibn Malik-Ŝah, miniaturo el 'Ĝami' al-Taŭariĥ' de Raŝid al-Din.
**Ĝalāl ad-Daŭla Mu'izz al-Dunjā ŭa-d-Dīn Abū l-Fatḥ ibn Alp Arslān** (8-a de aŭgusto 1055 – 19-a de novembro 1092, kompleta nomo: perse معزالدنیا و الدین ملکشاه بن محمد الب ارسلان قسیم امیرالمومنین), pli bone konata laŭ sia regna nomo de **Malik-Ŝaho la 1-a** aŭ **Malikŝah** (perse ملکشاه), estis *sultano* de la Selĝuka Imperio de 1072 ĝis 1092.

Dum sia juneco, li partoprenis en kampanjoj de sia patro Alp Arslan, kun ties *veziro* Nizam al-Mulk. Dum unu de tiaj kampanjoj en 1072, Alp Arslan estis mortige vundita kaj mortiĝis nur kelkajn tagojn poste. Post tio, Malik-Ŝah estis kronita kiel la nova sultano de la imperio, tamen, Malik-Ŝah ne aliris al la trono pace, kaj devis lukti kontraŭ sia onklo Kavurt, kiu same postulis la tronon. Kvankam Malik-Ŝah estis la oficiala estro de la Selĝuka ŝtato, la *veziro* Nizam al-Mulk tenis preskaŭ absolutan povon dum lia regado. Malik-Ŝah dume militis kontraŭ la Karaĥanidoj oriente kaj metis ordon en Kaŭkazo.

La morto de Malik-Ŝah ĝis nun restas studota; laŭ kelkaj fakuloj, li estis venenita de la kalifo, dum aliaj diras ke li estis venenita de la subtenantoj de Nizam al-Mulk.

Kvankam li estis konata laŭ kelkaj nomoj, li estis ĉefe konata kiel "Malik-Ŝah", kombino de la araba vorto malik (reĝo) kaj de la persa vorto ŝah (kiu same signifas reĝon).

Ankaŭ lia filo Muhammad la 1-a estis sultano.

Referencoj
----------

1. ↑  Rāvandī, Muḥammad.  *Rāḥat al-ṣudūr va āyat al-surūr dar tārīkh-i āl-i saljūq*. Tehran: Intishārāt-i Asāṭīr, p. 85. ISBN 9643313662.
2. ↑  Gibb, H. A. R..  (1960–1985) *The Encyclopedia of Islam, vol. 8*. Leiden: Brill, p. 70.

* Kategorio Malikŝah la 1-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 572968
* LCCN: nr99031262
* VIAF: 24523285
* ISNI: 0000000052690729
 |
La **Konsilio pri Eksterlandaj Rilatoj** (angle ***Council on Foreign Relations***, akronime **CFR**) estas privata, membrec-bazita kaj nepartia organizaĵo kun ĉefsidejo en Novjorko, establita en 1921. La organizaĵo estis influa kiel pensfabriko por usona ekstera politiko ekde la tagoj de prezidanto Woodrow Wilson, kaj daŭre estas konsiderita tre influa. 

Alia filio situas sur F-strato en la tuja najbareco de la Blanka Domo en la usona ĉefurbo Vaŝingtono. 

La organizaĵo eldonas la revuon *Foreign Affairs* ĉiun duan monaton. Ĝi ankaŭ direktas la *The David Rockefeller Studies Programme*, kiu influas eksteran politikon farante rekomendojn al la prezidenta administracio kaj la diplomatia komunumo, atestante antaŭ la Kongreso, interagante kun la amaskomunikilaro, kaj eldonante pri eksteraj aferoj.

Ĝiaj membroj, kiuj nombras pli ol 5,000, inkluzivis altrangajn politikajn oficialulojn, pli ol dekduon de ŝtatsekretarioj, CIA- direktorojn, bankistojn, advokatojn, profesorojn, kaj eminentajn amaskomunikilojn. La CFR antaŭenigas tutmondiĝon, ŝtatkapitalismon, la redukton de financaj regularoj pri transnaciaj entreprenoj, kaj ekonomian firmiĝon en regionaj blokoj kiel ekzemple NAFTA aŭ la Eŭropa Unio kaj evoluigas registarajn politikojn kiuj reflektas tiujn celojn. 

CFR-renkontiĝoj kunigas registaroficistojn, tutmondajn komercgvidantojn, kaj protrudajn membrojn de la inteligenteco kaj eksterpolitika komunumo por diskuti internaciajn temojn .

Referencoj
----------

1. ↑  **Council on Foreign Relations** – CFR
2. ↑  «Bienvenida del presidente». («Sobre CFR»), con un hipertexto a «History (el Retarkivo 20071012062131)».

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Enarkivigita retejo ĉe Biblioteko de Kongreso (2001–2018)
* Konsilio pri Eksterlandaj Rilatoj ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
* Paperoj de la Konsilio sur Eksterlandaj Rilatoj ĉe la Seeley G. Mudd Manuskripta Biblioteko, Universitato Princeton
	+ "Multimediaj krizaj gvidiloj"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853741
* GND: 39475-0
* LCCN: n81061396
* VIAF: 123753286
* ISNI: 0000000119549472
* LIBRIS: 301545
* SUDOC: 032518072
* BNF: 123532755
* NLA: 35031587
* NKC: ko2010591952 ko2003203436, ko2010591952
 |
Grupo de imitantoj de Elvis Presley, kiu estas pop-ikono
 Darth Vader, Star Wars, estas unu el la plej konataj kaj rekoneblaj filmaj roluloj.
**Pop-ikono** ( angle : **Pop icon,** loze tradukita: stelo de la popola kulturo) estas la difino de famulo, rolulo aŭ objekto, kutime donita de amaskomunikiloj aŭ publiko. La pop-ikono ege influas pop-kulturon.

Distingo
--------

Se la popmuziko ikono estas homo plej ofte li akceptas tiun difinon pro admiro de la amaso, portante al aparta idealo, nekutima aspekto aŭ speciala konduto.

Ankaŭ multaj popaj ikonoj mortis en juna aĝo kaj iuj fariĝis ikonoj nur post sia morto.

Ikono ankaŭ povas esti bildstria rolulo, bando, filmo aŭ eĉ objekto. 

Multfoje la bildo aŭ pentraĵo de la pop-ikono ornamas vestaĵojn kaj objektojn. Ankaŭ elstaraj diraĵoj de la pop-ikono povas aperi sur diversaj presaĵoj.

Ekzemploj de popaj ikonoj
-------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Homoj
* James Dean
* Martin Luther King
* John Lennon
* Elvis Presley
* Marilyn Monroe
* Rihanna
* David Bowie
* Bob Marley
* Bruce Lee
* Beyonce
* Justin Bieber
* Freddie Mercury
* Madono
* Michael Jackson
* Christina Aguilera
* Ariana Grande
* Princino Diana
* Oprah Winfrey
* David Beckham
* Britney Spears
* Lady Gaga
* Miley Cyrus
* Shakira
* Taylor Swift
* Kurt Cobain
* Ernesto Che Guevara
 | Bandoj
* The Beatles
* La Rolling Stones
* Nirvano
* Led Zeppelin
* Quinn
* La pordoj
* Abba
* Unu direkto
 | Fikciaj roluloj
* Ŝerloko Holmso
* La Hobo
* Betty Boop
* Mickey Muso
* Popeye la Morta
* Kuniko Kurulo
* Superviro
* Batman
* Araneulo
* Mario
* Urseto Pu
* Darth Vader
* Optimus Prime ( Transformiloj )
* Bart Simpson
* Homer Simpson
* Arik Kartman
* SpongeBob
* Arthur Reed
 |

Vidu ankaŭ
----------

* Idolo de juneco
* Kultura ikono

Eksteraj ligoj
--------------

* Listo de la 100 plej grandaj kulturaj simboloj, en la retejo Manchester Evening News

Piednotoj
---------

1. ↑  The Liberty Bell: From Obscurity to Icon, באתר National Park Service
La **preĝejo Ĉieliro de Maria** estas eklezia historia monumento (deklarita en 1996) en urbo Fonyód (Hungario).

Historio
--------

En Fonyód jam dum la mezepoko funkciis kirko, sed ne en tiu loko. La turkoj detruis la kirkon, la restintaj katolikoj apartenis plej ofte al Lengyeltóti. Baldaŭ en la lernejo okazis diservo monate po unu. En 1902 novromanika kapelo kun ligna sonorilostablo estis konstruita, kiu estas ĝermo de la nuna preĝejo. En 1920 la paroĥo estis refondita, samtempe la kapelo estis trakonstruita al kirko. En 1922 ankaŭ paroĥejo estis konstruita. En 1937 pluraj konstruaĵpartoj estis alkonstruitaj, ankaŭ la sonorilostablo estis trakonstruita, fine orgeno alvenis. En 1976 pluraj renovigaj laboroj okazis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola, sed proksime estas la sonorilostablo kaj statuo pri Kristo. Proksime estas golgoto. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias. La enireja parto reliefas, poste ŝtupe reliefas la antaŭĉambro. La navo havas firstotureton.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 

Statuo apud la preĝejo
Sonorilostablo kaj preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dalmata hundo** (aŭ neprecize sed kelkfoje **Dalmato**; kroate *Dalmatinac*) estas hundraso el Kroatio. Ĝi ŝuldas sian nomon al la historia regiono Dalmatio. Ties ĉefa karaktero estas ilia senegala hararo makulita nigre surblanko. Naskinte, la idoj ne havas tiajn makulojn, kiuj aperas en tuta ties korpo dum la unua vivojaro. La hiperuratemio oftas inter la dalmatuloj, ofte konsiderataj la nuraj urikotelaj mamuloj. Alia trajto de genetika deveno propra de tiu raso estas alta dispozicio al la surdeco.

Ĝi estis uzata por akompani la kaleŝojn de la aristokrataro, ĉar ili funkciis kiel simbolo de statuso por la nobelaro ke tia hundo kuru ĉe la ĉevaloj. Tamen antaŭ tiu uzado fare de la aristokratoj en Anglio, oni supozas ke ankaŭ akompanis ĉarojn serve kiel zorgohundo. Ĝi estis uzata ankaŭ kiel paŝtisto kaj en okupoj rilataj al militoj. Ĉefe ili estis maskotoj de fajrestingistoj kaj de staloj. El la libro verkita de Dodie Smith en 1956, titole: «One Hundred and One Dalmatians», ties populareco ege pliiĝis kaj ĉefe kiam tiu venis adaptita al kino en samnoma usona filmo de Walt Disney.

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ la vortarego "Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto", paĝo 291, kapvorto "Dalmatiner"
2. ↑   uzanta terminojn ambaŭ "dalmataj hundoj" kaj "la 101 Dalmatoj". Dalmato laŭ PIV estas ano de la gento de Dalmatio.
3. ↑   ''Fédération Cynologique Internationale Standard of Dalmatian'', No. 153, dated 14 April 1999. Fci.be. Arkivita el la originalo je 2013-11-01. Alirita 26-an de oktobro 2011.
4. ↑   Dalmatian - FCI Standard. Alirita 12-an de aŭgusto 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dalmata hundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dalmata hundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rasa normo nr-o. 153 de la FCI: Dalmata hundo (PDF-dokumento)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528121
* LCCN: sh85035529
* BNF: 12092098b
* NKC: ph187973
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Fonyód (Hungario).

Historio
--------

Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la komunumon, menciinda eklezia vivo komenciĝis nur en la frua 19-a jarcento, sed ili estis plej ofte katolikoj. Depost la vigliĝo de la bankulturo apud Balatono venis multaj, ankaŭ kalvinanoj kaj luteranoj en la 20-a jarcento. La kalvinana kirko estis konstruita en 1936, sed konstante ankaŭ la luteranoj uzas ĝin. La kirko estis deklarita historia monumento en 1996 kaj renovigita en 2007. La kalvinana grupo memstariĝis en 2013, tamen kune kun grupo de Balatonfenyves.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur deklivo de monteto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas, la turpinto estas bulba. La enirejo funkcias tra la turo, ŝtuparo kuras al la enirejo. Interne la muroj estas kovritaj per lignolamenoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2021-09-30 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La Kaiser-Friedrich-Therme
La banejo en la Kaiser-Friedrich-Therme
La **Kaiser-Friedrich-Therme** aŭ **varmbanejo de la imperiestro Frederiko**, antaŭe **Kaiser-Friedrich-Bad**, estas historia varmbanejo en Wiesbaden, Germanujo. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1910 ĝis 1913 de la arkitekto A. O. Pauly laŭ secesia formo.

La akvo de la banejo venas de la Aglofonto (*Adlerquelle*), kiu estas la dua plej granda varmfonto de Wiesbaden, post la Kochbrunnen (boligputo). La temperaturo de la akvo estas 66,4 °.

La tiel nomata *romia-irlanda* banejo kun ĝiaj mozaik-kaĥeloj estis multekoste (4 milionoj da eŭroj) renovigita en 1999 kaj pligrandigita. Ĝi nun proponas sur 1 450 m² diversaspektan saŭno-pejzaĝon kun Tepidarium, Sudatorium, Sanarium, Rusa vaporbanejo, finna saŭno kaj ŝtonvaporbanejo. Aldone ekzistas Lavaorum, Frigidarium kaj diversaj ripozejoj. Masaĝoj, sablobano kaj kosmetikaj flegoj disponeblas.

Ligita al la Kaiser-Friedrich-Therme estas maljunulejo, kaj en parto de la imprese bela baneja konstruaĵo krome troviĝas kuracista praktikejo de infana kaj adoleskula psikiatrio kaj psikoterapio. La plej multaj banejaj gastoj tamen estas nek aktivemaj infanoj nek flegindaj maljunuloj, sed averaĝaj mezaĝaj plenkreskuloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kaiser-Friedrich-Therme en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kaiser-Friedrich-Therme ĉe www.wiesbaden.de Arkivigite je 2009-06-01 per la retarkivo Wayback Machine