recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Atomholokaŭsto estas ofte kunigata kun la tria mondmilito
**Tria mondmilito** estas termino markanta hipoteze planedan militon en batalskalo pli granda ol la unua mondmilito kaj la Dua Mondmilito kun probabla uzo de la armiloj de amasa detruo, kiel nukleaj armiloj kaj specife la atombombo en nekonvencia milito.

Historio
--------

Jam sepjara milito estis fakte mondmilito, ĉar ne nur tiu milito disvolvis inter la tiamaj grandpotencoj sed ankaŭ eksplodis en iliaj kolonioj tra la mondo.

En la dua duono de la 20-a jarcento, dum la malvarma milito, super la mondo ŝvebis minaco, konata kiel reciproke garantiita neniigo, de la armila konfronto inter du mondpotencoj: Usono kaj Sovetunio. Ilian ŝtatan armean forton plifortigis respektive NATO kaj Varsovia Traktato. Tiutempe oni ĝenerale opiniis, ke pliintensigo de la konflikto inter la du ŝtatoj alkondukos al eksplodo de la tria mondmilito, en kiu homperdoj povus superi unu miliardon da personoj. La tria mondmilito estus unu el ĉefaj kaŭzoj de malapero de la homaro kaj eĉ la tuta vivo sur la Tero

Analizoj
--------

Samuel Huntington en sia hipotezo pri kontraŭstaro inter Civilizacioj skribis, ke la venontaj armilaj konfliktoj dependos ne de la ideologiaj aŭ ekonomiaj konfliktoj, sed de la kulturaj.

La tria mondmilito estas ofte utiligata motivo en postapokalipsa spekulativa fikcio.

Estas multaj referencoj al la eblo ke tia milito okazu. Unu el la famaj deklaroj pri tia milito estis farita de Albert Einstein, kiu diris, ke li ne scias, kiajn armilojn oni uzos en la tria mondmilito, sed en la kvara ili uzos bastonojn kaj ŝtonojn. Ĉi tiu deklaro esprimis lian opinion, ke la tria mondmilito kondukos al detruo de la monda-homara civilizo. Ĉi tiu vidpunkto estis kontraŭdirita de artikoloj de fakuloj, kiuj efektive partoprenis en la usona nuklea programo, argumentante, ke la amplekso de la detruo de nekonvencia milito estus sendube, sed estus malproksima de la detruo de civilizo.

La franca filozofo Jean Baudrillard en sia libro *La Spirito de Teruro* argumentis, ke la Malvarma Milito estis la Tria Mondmilito, kaj la milito kontraŭ teroro estas la Kvara Mondmilito. Sed ĉi tiuj asertoj ne oftas inter esploristoj nek ĉe publiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Kariba krizo
* Ion Mihai Pacepa
* Ryszard Kukliński
* Armagedono
* Gog kaj Magog

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Tria mondmilito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tria mondmilito en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La tri mondoj dum la Malvarma Milito:
- ﻿ Unua mondo

- ﻿ Dua mondo

- ﻿ Tria mondo

- ﻿ Unua mondo

- ﻿ Tria mondo

- ﻿ Kvara mondo

- ﻿ Nekonata

La esprimo **tria mondo** estis unue kreita de la ekonomikisto Alfred Sauvy en artikolo en la franca ĵurnalo *L'Observateur* de la 14-a de aŭgusto 1952. Ĝi intence similas al la esprimo "Tria Stato" (france, *Tiers Etat*), kiu estis la nomo de burĝaro kaj laboristaro en la franca parlamento vokita en 1789. Kiam la Tria Stato ekkonsciis sian gravecon kaj decidis asembli sendepende de nobelaro kaj eklezio, ekis la Franca Revolucio de 1789. Same la Tria mondo konscius sin kaj akirus sian justan potencon.

Studado pri ekonomia disvolvo temas pri tio, kiel riĉigi la triamondajn landojn.

Nuntempe la uzo de la esprimo "evolulando" estas pli ofta, kompare kun evoluinta lando.

Ŝanĝoj
------

Landoj siatempe taksataj triamondaj ne plu estas tiel. Ekzemple Japanio, kaj poste la tiel nomataj sudorientaziaj dragonoj (Suda Koreio, Tajvano, Hongkongo, Malajzio) akiris industrion kaj riĉiĝis. La malkovro de nafto en pluraj landoj pelis ilin el la Tria Mondo.

Male, pluraj iberamerikaj landoj malriĉiĝis kaj eniris Trian mondon.
La frakaso de Sovetio kaj ĝia trabantaro sensignifigis la esprimon "Dua mondo". La rezultaj landoj ofte estas taksitaj triamondaj.

Sinonimoj
---------

La esprimo "Tria Mondo", kvankam intence digniga, kelkfoje estas uzata por insulti: "triamondeca hotelo", nuancante "aĉa, korupta, malriĉa, malpura".

Tial, oni proponis aliajn eŭfemismojn, intence neofendaj. Oni distingas ekzemple inter **industriaj landoj**, **sojlolandoj** kaj **evolulandoj**; ĉi-lastajn oni nomas ankaŭ **disvolviĝantaj landoj**. Krome oni foje evitas la nomon "Tria Mondo", parolante pri "Unu Mondo" (ekz. ĉe "unumonda vendejo").

Pro tio ke landoj de Tria Mondo situas ĝenerale en Afriko, Sudazio kaj Sudameriko, do sude de Eŭropo, Sovetio, Japanio kaj Nordameriko, oni parolas ankaŭ pri Nordo kaj Sudo.

Derivaĵo
--------

Oni proponis "Kvara mondo" por malriĉularo, kiu loĝas en landoj de Unua mondo.

Alia kelkfoja uzo de "Kvara mondo" estas kiel kuniga termino por la diversaj indiĝenaj popoloj de la mondo, kiuj parte ankoraŭ vivas ekster la moderna socio kaj do ekster la kompar-skalo uzata por disdistingi la mondojn Unuan kaj Trian.

Karakterizaĵoj
--------------

La landoj de la "Tria Mondo" havas kelkajn similajn karakterizaĵojn:

* Plejofte ekzistas aŭtoritatema, diktatora aŭ monarkia reĝimo.
* Registara korupto en relative granda mezuro.
* Minimumaj sanaj servoj, alta malsaneco inter la loĝantaro, malalta vivdaŭro kaj alta infana mortoprocento.
* Altaj naskoprocentoj, kiuj kune kun la malalta vivdaŭro, formas vastan segmenton de la juna loĝantaro.
* La pokapa enspeza nivelo estas malalta.
* Senlaboreco estas tre ofta, kaj la proporcio de malaltsalajraj laboristoj estas aparte alta.
* Altaj indicoj de perforto.

Vidu ankaŭ
----------

* Evolulando
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Industrilando
* OECD

* Kategorio Tria mondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tria mondo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la historia unio inter la Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando inter 1801 kaj 1922. Por aliaj signifoj, vidu Britio (apartigilo). |


La **Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando** estis la brita nacio inter la jaroj 1801 kaj 1927, kiu kreiĝis post la efektiviĝo de la Act of Union 1800, per kiu la Reĝlando Irlando kaj la Reĝlando de Granda Britio iĝis unu ŝtato.

Historio
--------

### Estiĝo

En la jaro 1801 okazis la kuniĝo de la Reĝlando Irlando kaj la Reĝlando de Granda Britio, kiu konsistis el Anglujo kaj Skotlando ekde la efektiviĝo de la Act of Union 1707. La kuniĝo eblis, post kiam la irlanda parlamento decidis unu jaron antaŭe akcepti la Act of Union 1800 kaj dissolviĝi favore al parlamento de unuiĝinta reĝlando. En la unuiĝa kontrakto oni decidis, ke Irlando povus sendi pli ol 100 politikistojn al la brita parlamento en la *Palace of Westminster*. 

### Brita imperio

Dum la ekzisto de la Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando okazis la plej brila jarcento de la brita historio, en kiu la britoj multe disvastigis sian novan mondvastan imperion, kvankam ili estis malfortigitaj post la perdo de la amerikaj kolonioj. La reĝino Viktoria estas bone konata por sia volo pligrandigi la imperion – si ricevis la titolon "imperiestrino de Barato" kiel unua kaj lasta persono en la historio.

### Sendependiĝo de Sud-Irlando

En 1919 la irlandaj parlamentanoj deklaris sendependan parlamenton por Irlando nomatan *Dáil Éireann*, kiu havis la prezidanton Éamon de Valera kiel ŝtatestron por nova sendependa Irlanda Respubliko. La sekva Irlanda-Angla milito daŭris ĝis 1921. Decembre de 1922 kreiĝis fine la Irlanda Libera Ŝtato, kiu en 1937 transformiĝis al la hodiaŭa Irlanda Respubliko. La nordo de Irlando restis parto de la brita teritorio, kaj en 1927 la brita nacio alinomiĝis finfine al *Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando*, kiu estas la ĝis-hodiaŭa nomo de la brita ŝtato.

Registaroj
----------

### Monarĥoj

| **Ofica tempo** | **Nomo de monarĥo** |
| --- | --- |
| 1801–1820 | Georgo la 3-a |
| 1820–1830 | Georgo la 4-a |
| 1830–1837 | Vilhelmo la 4-a |
| 1837–1901 | Viktoria |
| 1901–1910 | Eduardo la 7-a |
| 1910–1927 | Georgo la 5-a |

Literaturo
----------

* Sir George Kettilby Rickards: *The Statutes of the United Kingdom of Great Britain and Ireland*, 1863.

Vidu ankaŭ
----------

* Union Jack
* Historio de Unuiĝinta Reĝlando
* Historio de Irlando
* Britio (terminaro)
* Brita imperio
**Transports Metropolitans de Barcelona** (**TMB**) estas la ĉefa operatoro de publika transporto en Barcelono, formita el du antaŭe apartaj kompanioj, *Ferrocarril Metropolità de Barcelona, SA.* kaj *Transports de Barcelona, SA.*. Ĝi ekspluatas la plejparton de la metrolinioj kaj lokaj buslinioj de Barcelono kaj ĝia metropola areo.

La bus-reto priservas Barcelonon kaj la metropolan areon pere de 109 linioj kiuj trairas entutan distancon de 920,62 kilometroj. La Metroo de Barcelono havas 123 staciojn. Ĝi estas formita el ses linioj kaj unu funikularo. En 2008, TMB transportis 572,39 milionojn da pasaĝeroj. Ĝi havas 7 707 dungitojn.

Estas ankaŭ aŭtoritato en Barcelono kiu celas kunordigi kaj integri aliajn kompaniojn de publika transporto (kiel "TRAMMET", por la lokaj tramoj) en la saman reton, "Autoritat del Transport Metropolità".

Referencoj
----------

1. ↑  Transports Metropolitans de Barcelona

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Barcelono
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Funikularo de Montjuïc
* Telfero de Montjuïc
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Transports Metropolitans de Barcelona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Autoritat del Transport Metropolità Arkivigite je 2021-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Mobilitat - Àrea Metropolitana de Barcelona
**United World Colleges (Unuiĝintaj Mondaj Kolegioj,** mallonge **UWC**) estas eduka movado, al kiu alilĝis nuntempe 18 internaciaj lernejoj, kie studentoj el pli ol 120 landoj studas kaj kunvivas dum du jaroj. Ili finas sian lernejan edukadon kun internacie agnoskita kvalifiko. UWC-lernejoj instruas laŭ la Internacia Abiturienta Ekzameno, internacia mezlerneja programo, kiu rajtigas studentojn aliron al universitatoj tra la mondo.

Celoj
-----

La lerneja koncepto de la Unuiĝintaj Mondaj Kolegioj desegnita de Kurt Hahn celas eduki gejunulojn esti pli toleremaj kaj respondecaj pere de internacia edukado, komunumaj spertoj kaj socia engaĝiĝo. La lernejoj estas sub la devizo "UWC igas edukadon forto por unuigi homojn, naciojn kaj kulturojn por paco kaj daŭripova estonteco" .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Internacia retejo de la United World Colleges
* Internacia lerneja revuo de la Unuiĝintaj Mondaj Kolegioj
* Mallongaj kursoj

Noto kaj referencoj
-------------------

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtitola artikolo en la germana vikipedio, listo de aŭtoroj.

1. ↑  (de) *18 Schulen weltweit*, UWC Deutschland
2. ↑  (en) Retejo de UWC
Per **triacetato** (aŭ ankaŭ per *acetilcelulozo* aŭ simple *acetato*), estas indikata la **triacetato de celulozo** (CTA, el la angla *Cellulose TriAcetate*), nome la materialo kiu anstataŭis, ĉirkaŭ 1940, la celuloidon (aŭ nitraton de celulozo aŭ nitrocelulozon), kiu pro sia ekstrema flamiĝemo, estis montriĝinta tro danĝera kiel por kinofilmo.

La triacetato naskiĝis kiel evoluo de la diacetato de celulozo, jam uzita kiel subportilo por amatoraj kinofilmoj.

La CTA, krom la neflamiĝemo, prezentas ankaŭ karakterizojn favorajn al uzo foto-kino-filmo: ekzemple, ĝia alta dimensia stabileco konsentas fabriki materiajn tavolojn tre maldeformeblajn. Duone de la 19-a jarcento tiu inventaĵo estis novaĵo tre grava en kinematografio; pruve de tio en la itala filmo *((Nova kino paradizo]]*, la projekciisto Alfredo estis blindigita pro incendio de la celoloido kaj fariĝis angorplena kiam oni lin sciigis pri la nova triacetata membrano jam uzita en eksteraj landoj antaŭ la incendio.

Hodiaŭ la triacetato estas uzata ĉiam malpli ĉar anstataŭigita per la Polietilena tereftalato (PET).

Uzo de triacetato en la tekstila industrio
------------------------------------------

La triacetato prezentas fibron ne multe taŭgan por la tekstilo. Estas signife rimarkigi ke la kompleta anstatuigo de la hidroksilaj grupoj de la celulozo per acetitaj grupoj kunportas sur la fibro progresivan malplion da "celuloza" kaj plion da karaktero "sinteza" (redukto de la karakterizoj hidrofilaj kun malfacilaĵo en la tinkturado), eblecon de termofiksado).

La triacetato konstituas la produkton interan de la procezo produktanta acetaton kaj estas precipitaĵo de la maso de reago kun diluo en akvo, lavita kaj sekigita.

Karakterizoj de triacetato
--------------------------

* Rezista
* Facile lavebla
* Ĝenerale lavebla je altaj temperaturoj
* Konservas faldojn kaj facile fleksiĝas

Vidu ankaŭ
----------

* Plasto
* Aceta acido
* Celulozo
* teknofibroj
* Celuloido
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

{{}}

**Marianne WEBER**, denaske **Marianne Schnitger** (Oerlinghausen, 2a de aŭgusto 1870 - Hajdelbergo, 12a de marto 1954) estis germana sociologo, jur-historiisto, politikisto kaj feministo.​ Ŝi centrigis sia laboron en la esplorado pri la jura protekto de virinoj, kaj iliaj ekonomia sendependeco kaj edukado, kiel rimedoj por atingi la egalecon.

Biografio
---------

Marianne Schnitger estis filino de la doktoro Eduard Schnitger kaj de Anna Weber, kiu siavice estis filino de elstara negocisto de Oerlinghausen, nome Karl Weber. En 1873 post la morto de sia patrino naskinta filon, la familio translokiĝis al Lemgo kie Marianne estis edukita de sia avino kaj onklino. Inter 1877 kaj 1886 ŝi lernis en la "Töchterschule", kiu hodiaŭ nomiĝas "Marianne-Weber-Gymnasium". Kiam mortis ŝia avino, Marianne revenis al Oerlingshausen por vivi kun sia onklino Alwine.​

La 20an de septembro 1893 ŝi edziniĝis al Max Weber en Oerlingshausen. La paro translokiĝis al Frajburgo.​ Ekde 1894 ŝi ekpartoprenis en feminisma aktiveco, en kiuj ŝi eniris pro amikeco kun la estrino de la Federacio de Asocioj de Germanaj Virinoj, nome Gertrud Baümer. Krome, ŝi kunlaboris kun sia edzo por pliigi la kvoton de virinoj en la universitatoj.​ ​
La **Unuiĝo de la Popoloj de Kameruno** (france *Union des Populations du Cameroun*, angle *Union of the Peoples of Cameroon* aŭ *UPC*) estis politika partio en kolonia Kameruno. Ĝi estis fondita la 10-an de aprilo 1948 okaze de kunvenigo en Dualao, en kafejo nomita "*Chez Sierra*". 12 homoj ĉeestis la fondon, inter ili Charles Assalé, Léonard Bouli kaj Guillaume Bagal.

La Unuiĝo de la Popoloj de Kameruno celis sendependigi Kamerunon. Plejmultaj partoprenantoj estis sindikatistoj. UPC estas rigardebla kiel la heredanto de la organizaĵo Cameroonian Rally (RACAM).

Ruben Um Nyobe fariĝis la dua Ĝenerala Sekretario de la partio en novembro 1948 kaj multe helpis al la sendependiĝo de la lando. Antaŭ la sendependiĝo multe suferis la membroj de UPC pro la persekutado de Francio. Félix-Roland Moumié estis ekzemple murdita de francaj spionoj en 1960 en Ĝenevo.

Post la sendependiĝo, UPC fariĝis neoficiala, kontraŭleĝa organizaĵo. Ĝi ree aktiviĝis en 1991, kiam Kameruno denove permesis la kreadon de pluraj politikaj partioj. Profesoro Henri Hogbe Nlend kandidatiĝis al la prezidenta baloto de 1997 kaj atingis la duan rangon. Nova kandidatiĝo en 2004 estis rifuzita de la Superrega Korto, oficiale pro malkompleta kandidatdosiero. UPC tamen konservis deputitojn kaj ministrojn en la registaro ĝis la jaro 2007.

* Kategorio Unuiĝo de la Popoloj de Kameruno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unukordilo (fizikinstrua lernilkolekto de la kantona lernejo [Winterthur])

**Unukordilo** aŭ **monoĥordo** (grk. μόνος *monos*: unuope, χορδή *ĥorde*: kordo) aŭ **kanono** estas muzikileca ilo, konsistanta el longoforma resonancujo, trans kiu estas laŭlonge streĉita kordo. Ĉi tiun oni povas dividi per stego, muntita moveble sub ĝi. La dividoproporciojn oni povas legi sur skalo sur la plafono de la resonancujo. Simplaj dividoproporcioj rezultigas konsonancojn, komplikaj disonancojn.

Ekde la antikva epoko oni uzis la unukordilon por demonstri muzikteoriajn kaj fizikajn interligojn. Pitagoro onidire per tiu esploris la dividoproporciojn de kordoj kaj evoluigis sian teorion pri la konsonanco. La plej malnova dokumento kun demonstraĵo de tonsistemo per unukordilo estas la *divido de la kanono* de Eŭklido. De Ptolemeo devenas dla plej malnovaj mezurteknikaj precizigoj ĉe la kanono.

Unukordilo nuntempe servas dum fiziklecionoj por montrado de akustikaj fenomenoj, kiel la interligo inter tonalto kaj kordolongeco; la formado de supratonoj per harmonia divido; samkiel resonanco kaj oscilado.

Oni uzas la unukordilon ankaŭ dum muziklecionoj, por ebligi ankaŭ al tiuj lernantoj la muzikadon, kiuj ne regas muzikilojn. Ludado sur unukordilo rapide lerneblas, do ĉiuj lernantoj, kiuj antaŭ neniam ellernis instrumentmuzikadon, ludi melodiojn.

La rezultojn de ĉi tiuj eksperimentoj kaj teorioj oni praktike aplikas por la agordado de kordinstrumentoj kiel ekz. gitaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Berimbao
* Moodswinger
* Tetrakordo

* Kategorio Unukordilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tranĉeo ĉe La Boisselle dum batalo de Somme, julio 1916**Tranĉea milito** estas defensiva formo de la militado, ofta formo de milito de la pozicioj kaj kiu konsistas el reto de tranĉeoj.

La unua tranĉea milito okazis en la Krimea milito en 1854 laŭ elpensoj de inĝeniera oficiro Eduard Totleben. Poste oni uzis tiun taktikon en la usona enlanda milito (1861–1865) kaj la rusa-japana milito (1904–1905).

Tiu milita formo atingis sian sangan kulminon en la unua mondmilito, precipe ĉe la batalo de Verdun (1916), kiam mortis aŭ vundiĝis ĉ. 700.000 soldatoj.

La tranĉea sistemo dum la unua mondmilito en la okcidenta fronto etendiĝis de la Norda maro ĝis Svislando kaj falis nur pro enkonduko de tankoj fare de la aliancanoj, fine de la milito (printempo, 1918).

La tranĉeoj, tiel la frontoj estis en distanco de 100 - 250 metrojn, kelkfoje nur 25m (Vimy) kaj en batalo de Gallipoli eĉ 15m.

Inter la malamikaj tranĉeoj ofte kuŝis dornodratoj. La tranĉeoj mem estas diversaltaj kaj zigzagaj, por ke la enpenetranta malamiko ne povu pafi nur kelkajn metrojn. Malantaŭ la unua tranĉea linio estis pluraj ofte fortigitaj per betono.

La lastfoja uzo de la tranĉea milito okazis en la Iraka-Irana milito (1980-88) kaj en 1991, kiam Usono per buldoseroj enterigis multajn ankoraŭ vivantajn soldatojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Unua mondmilito
* Komunumoj de Meuse

* Tranĉea milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tranĉea milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Trasadingen (stacidomo). |



**Trasadingen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 589 loĝantojn je la 30-a de junio 2008.

Geografio
---------

La vinkultura vilaĝo Trasadingen situas en la regiono Klettgau ĉe la orienta limo de Kantono Ŝafhaŭzo. La bildon de la komunumo karakterizas la vitejoj, kiuj ĝin ĉirkaŭas. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Trasadingen mem la setlejoj Berghof en la nordo de la komunumo kaj Neuwelt ĉe la kantona ĉefvojo antaŭ la landlimo.

Najbaraj komunumoj
------------------

Najbaraj komunumoj de Trasadingen estas en nordokcidento Eggingen (Baden-Virtembergo, Germanio), en sudokcidento Klettgau (Baden-Virtembergo, Germanio), en sudoriento Wilchingen kaj en nordo en unu punkto al Hallau.

Trafiko
-------

Tra Trasadingen pasas la kantona vojo de Beringen al Waldshut, kiu ek de la germana landlimo estas la federacia vojo n-ro 34. Trasadingen situas ĉe la fervojlinio Hochrheinbahn de Deutsche Bahn de Ŝafhaŭzo al Bazelo. Per lokaj trajnoj Ŝafhaŭzo atingeblas en 19 minutoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Trasadingen datiĝas el interŝanĝletero el la jaro 878 kiel *Trasmundingen*.

En la jaro 1378 *Anna de Radegg* vendas la malaltan jurisdikcion pri Trasadingen al la *Hospitalo ĉe la Sankta Spirito Heiligen* en Ŝafhaŭzo. Pro la Ŝvabaj Militoj Trasadingen en la jaro 1499 fariĝis limvilaĝo. Pro la aliĝo de Ŝafhaŭzo al la Svisa Ĵurkomunumo la lima situacio de Trasadingen fariĝis problema, ĉar ĝi daŭre apartenis al la eklezia komunumo en la najbara malamika Erzingen. En 1515 Trasadingen estis aligita al la eklezia komunumo Wilchingen, la definitiva eklezia rompo kun Erzingen okazis tamen nur per la reformacio en la jaro 1529, ĉar Erzingen restis katolika. Post la 30-jara milito en la jaro 1657 Ŝafhaŭzo akiris ankaŭ la superan jurisdikcion pri Trasadingen de la Grafoj de Sulz. Nun Trasadingen esits komplete ŝafhaŭza.

Bildaro
-------

* Vojo al la vilaĝocentro de TrasadingenVojo al la vilaĝocentro de Trasadingen
* Vilaĝa putoVilaĝa puto
* Placo en la vilaĝocentroPlaco en la vilaĝocentro
* Vilaĝa putoVilaĝa puto
* LernejoLernejo
* Preĝejo Sankta JakoboPreĝejo Sankta Jakobo

Vidu ankaŭ
----------

* Trasadingen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Trasadingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Trasadingen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
Situo de Up-River.
Havenoj (norda zono) de la areo de San Lorenzo.
"**Up-River**" (el la angla esprimo: **Up River Parana Ports**) estas zono rivera en Argentino, karakterizata ĉar kunigas la ĉefajn havenojn eksportantajn el greno (kaj por oleo kaj kiel cerealo) de la lando. La zono etendas laŭlonge de 67 km de la Rivero Paranao inter Arroyo Seco, en la suda pinto de la Provinco Santa Fe, ĝis Timbúes, 35 kilometrojn norde de la urbo Rosario, ankaŭ en la provinco Santa Fe. La administra, politika kaj serveja akso de Up-River estas la urbo Rosario.

Notoj
-----

1. ↑   Multimar. Arkivita el la originalo je 2012-05-29. Alirita 2014-05-17.
2. ↑   Arkivigite je 2008-06-17 per la retarkivo Wayback Machine En 2007 las exportaciones argentinas superaron los 75 millones de toneladas, alirita la 31-05-2008, Dirección de Informaciones y Estudios Económicos de la Bolsa de Comercio de Rosario, 6a de marto de 2008, H.J. Navas y Cia.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Ubicación Geográfica de Puertos Habilitados* Arkivigite je 2008-06-14 per la retarkivo Wayback Machine, Subsecretaría de Puertos y Vías Navegables.
Seventeen
**Seventeen** (hangule: 세븐틴; stiligita en ĉiuj ĉapoj aŭ kiel **SVT**) estas sudkorea knabobando formita fare de Pledis Entertainment. La grupo konsistas el dek tri membroj: S.Coups, Jeonghan, Joshua, Jun, Hoshi, Wonwoo, Woozi, DK, Mingyu, The8, Seungkwan, Vernon, kaj Dino. Seventeen konkeris grandan spektantaron ekde ĝia debuto kaj kreskis en internacie agnoskitan K-popo grupon kun signaturmuziko kaj prezentoj.

Seventeen estas konsideritaj "memproduktanta" idolgrupo, kun la membroj implikitaj en kantverkado, muzikproduktado, kaj koreografado, inter aliaj aspektoj de ilia muziko kaj prezentoj. Ili rezultas kiel unu grupo kaj estas dividitaj en tri unuojn - repo, voĉa, kaj efikeco - ĉiu kun malsama areo de specialiĝo. Ili estis etikeditaj "Performance Kings", "Theater Kids of K-pop", kaj "K-pop Performance Powerhouse" fare de diversaj hejmaj kaj internaciaj aŭdvidaj butikoj.

Nomo
----

La nomo Seventeen estas derivita de la esprimo "13 membroj + 3 unuoj + 1 grupo", reprezentante kiel la 13 membroj estas dividitaj en tri malsamajn unuojn kaj kuniĝas por formi unu kohezian grupon.

UNESKO
------

* Kategorio Seventeen (muzikgrupo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Seventeen ĉeestis en Parizo dum la 13a Junulara Forumo de UNESKO, kiu okazis kune kun la 42a Ĝenerala Konferenco de UNESKO. La bando spektaklis kaj mesaĝis la 14an de novembro vespere.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829302
* VIAF: 198150468211504170813
* ISNI: 0000 0004 6088 5226
* MBA: f0253276-db6f-48a5-82f6-11e1e385cb41, 4bf4b341-01e9-4905-a321-1024b08bb8fb, b4ddad6f-2e02-4c9a-a392-79e389be95f1 e04d239e-9fa8-49b3-b9b7-9e439c3cb1d1, f0253276-db6f-48a5-82f6-11e1e385cb41, 4bf4b341-01e9-4905-a321-1024b08bb8fb, b4ddad6f-2e02-4c9a-a392-79e389be95f1
 |
**Upsilono** aŭ **ipsilono** (majuskla **Υ**, minuskla **υ**; greke *Ύψιλον*) estas la 20-a litero de la greka alfabeto. En la sistemo de grekaj numeraloj ĝi havas la valoron 400. Ĝi estas derivita de la litero waw de la fenica alfabeto.

En la frua greka ĝi estis prononcata simile al la angla *oo* [u]. En la klasika greka lingvo ĝi estis prononcata simile al la franca *u* aŭ germana *ü*, [y]. En la novgreka lingvo ĝi estas prononcata kiel [i], kaj en diftongoj [f] aŭ [v]. En la antikva greka lingvo ĝi ekzistis en ambaŭ longa kaj mallonga versioj, sed ĉi tiu distingo perdiĝis en la novgreka.

Kiel komenca litero en la klasika greka, ĝi ĉiam portis la aspiron (ekvivalento al *h*) kaj tial troviĝas en multaj vortoj de greka fonto, kiuj komenciĝas per ekzemple *hiper-*. Ĉi tiu aspiro estis derivita de pli malnova prononco, kiu uzis ŝuŝon anstataŭe; ĉi tiu ŝuŝo estis ne perdita en la latina lingvo, donante formojn kiel *super-* (por *hiper-*) kaj *sub-* (por *hipo-*).

Upsilono partoprenis kiel la dua ero en malkreskaj diftongoj. Ekzemple post alfo aŭ epsilono ĝi estas prononcata kiel [f] aŭ [v].

La romia imperiestro Klaŭdio proponis aldonon de nova litero al la latinan alfabeton por la sono de la greka upsilono, sed fine la litero Y estis adoptita anstataŭe.

La nomo de la litero estis originale nur *υ*. Ĝi ŝanĝis al *υ ψιλόν*, (*u psilon*, kies signifo estas 'simpla u') por distingi ĝin de *ο&joto;*, kiu havis la saman prononcon [y]. La nomo de la litero en la novgreka lingvo estas prononcata kiel [iː'psɪlɒn] (en kontrasto al Ε, kiu estas prononcata [ɛ'psɪlɒn]). Ĝi estas ankaŭ malofte nomata angle "ypsilon" ([ɪ'psɪlɒn]) pro ĝia simileco al la latina litero Y.

Kvar literoj de la latina alfabeto kreiĝis el ĝi: V kaj Y kaj, multe poste, U kaj W. En la cirila alfabeto, la literoj U (у) kaj iĵica (ѵ) baziĝas sur ĝi.

Uzado
-----

* En partikla fiziko la majuskla upsilon estas la upsilona partiklo. Notu, ke la simbolo devas ĉiam aspekti kiel ϒ por eviti konfuzon kun la latina Y uzata por la hiperŝargo.
* En la diskuto de spacaj dimensioj, "movanta upsilono" estas la movado de suba dimensio al pli alta.

Vidu ankaŭ
----------

* Latina upsilono ʊ

* Upsilono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Upsilono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Maniso** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Manisuloj *Pholidota*Weber, 1904 |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Manisedoj *Manidae*Gray, 1821 |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Maniso** *Manis*Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *Manis culionensis*
*Manis gigantea*
*Manis temminckii*
*Manis tricuspis*
*Manis tetradactyla*
*Manis crassicaudata*
*Manis pentadactyla*
*Manis javanica* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Maniso  |

 |
| v • d • r |

La **maniso** (*Manis*) el la ordo de manisuloj kaj familio de manisedoj troviĝas en suda Azio kaj Meza Afriko. Ĝiaj dorso, vosto kaj eksteraj flankoj de la kvar membroj estas kovritaj de kornecaj skvamoj. Ĝia longa kapo estas konusforma kaj la membroj mallongaj. Ĝia maldika korpo longas 40–60 cm. kun plata kaj larĝa vosto longa je 27-40 centimetroj kaj lango etendiĝanta 25 cm.

La manisoj unuope aŭ duope vivas sur montetoj aŭ ebenajoj. Ili lertas en fosado, loĝas en subtera truo, kies diametro havas 20–30 cm. kaj kiu kliniĝas suben kaj horizontale kondukas al la nesto. Ilia nesto rondforma kaj kun perimetro de ĉ. 2 metroj estas 3-4 metrojn profunda. Dum ripozo en ĝi ili ŝtopas la elirejon de la truo per tero. Ili dormas tage en sia nesto kaj nokte elnestiĝas por serĉi kiel manĝaĵojn formikojn, termitojn kaj insektajn larvojn.

Antaŭ ol manĝi ilin, la manisoj unue detruas la termitan neston per fortaj ungoj de siaj antaŭaj piedoj, kaj poste etendas sian longan muzelon en la neston kaj per sia mukoplena lango lekas la termitojn. Kiam ili renkontas danĝeron kaj ne havas tempon por eskapi, ili sin kuntiras kaj starigas la akrajn kornecajn skvamojn por sin defendi. Ili sin kuntiras tiel forte, ke preskaŭ neniu sukcesas ilin malvolvi. Laŭdire, kelkiam ili malvolvas siajn kornecajn skvamojn en termita nesto. Kiam termitoj rampas sur la skvamojn, ili do volvas siajn skvamojn kaj malvolvas ilin en akvo, por ke la termitoj flosu sur akvo. Tiamaniere ili ne nur povas manĝi la termitojn, sed ankaŭ purigi per ili siajn skvamojn. La manisoj seksumas aprile kaj maje kaj naskas idojn decembre kaj januare. Ĉiufoje ili naskas unu aŭ du idojn.

Specioj:

* longvosta maniso
* kurtvosta maniso
* Temminck-maniso

* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* 
* Arkivigite je 2005-12-03 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2005-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
Komparo de Suno kaj Tero kun Kepler-452 kaj Kepler-452b
**Kepler-452b** estas ekstersunsistema planedo kiu orbitas la flavan nanon Kepler-452. Ĝi estis identigita de la kosma teleskopo *Kepler* kaj ĝia malkovro estis publike anoncita de NASA la 23-an de julio 2015. Ĝi estas la unua malkovrita tereca planedo orbitanta ene de la enloĝebla zono de stelo tre simila al la Suno. Ĝi estas la konata extersuna planedo la plej simila al Tero ĝisnune, post Kepler-438b. Oni ne ankoraŭ scias ĉu Kepler-452b estas roka aŭ malgranda gasa planedo, sed bazita sur ĝia malgranda radiuso, Kepler-452b havas akcepteblan ŝancon, inter 49% kaj 62%, esti roka.

La stelo situas je 1 400 lumjaroj el la sunsistemo; kun la rapideco de la kosmoveturilo *New Horizons*, ĉirkaŭ 58,536 km/h (36,373 mph), vojaĝo tien daŭrus 25,8 milionojn da jaroj.

Karakterizaĵoj
--------------

La planedo kompletas orbiton ĉirkaŭ sia stelo en periodo de 385 tagoj. Ĝi estas pli malnova kaj pli granda ol Tero, sed situas ene de la konservativa enloĝebla zono de ĝia patra stelo.

Ĝi estas kvinoble tiom masa kaj ĝia surfaca graveco estas duoble tiom granda kiom tiu de la Tero, kvankam kalkuloj de maso por ekstersunaj planedoj estas nur krudaj taksoj. Se ĝi estas Tereca planedo, ĝi estas plej probable super-Tero kun multaj aktivaj vulkanoj pro ĝia pli alta amaso kaj denseco. La nuboj sur la planedo estus dikaj, kovrante multe el la surfaco kiel vidita el spaco. Vidita el la surfaco, Kepler-452 ŝajnus tre simila al la Suno.

Ne estas klare ĉu Kepler-452b proponas enloĝeblajn mediojn. Ĝi orbitas ĉirkaŭ stelo de tipo G2V, kiel la Suno, kun preskaŭ la sama temperaturo kaj maso, sed 20% pli luma. Tamen, la stelo aĝas ses miliardojn da jaroj, aĝante 1.5 miliardojn da jaroj pli ol la Suno.  Ĉe ĉi tiu punkto en la evoluo de ĝia stelo, Kepler-452b ricevas dek procente pli da energio el ĝia stelo ol la Tero nuntempe ricevas el la Suno. Se Kepler-452b estas roka planedo, ĝi eble spertas forcejan efekton similan al tio vidita sur Venuso.

Referencoj
----------

1. ↑  Rincon, Paul, "'Earth 2.0' found in Nasa Kepler telescope haul",  *BBC News*, 2015-07-23. Kontrolita 2015-07-24.
2. ↑   NASA telescope discovers Earth-like planet in star’s ‘habitable zone. *BNO News* (23 July 2015). Alirita 23 July 2015.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2015-07-24.
3. 1 2  Overbye, Dennis, "Kepler Data Reveals What Might Be Best ‘Goldilocks’ Planet Yet",  *The New York Times*, 2015-07-23. Kontrolita 2015-07-23.
4. 1 2  Feltman, Rachel, "Scientists discover 12 new potential Earth-like planets",  *The Washington Post*, 2015-07-23. Kontrolita 2015-07-23.
5. ↑  Witze, Alexandra, "NASA spies Earth-sized exoplanet orbiting Sun-like star",  *Nature*, 2015-07-23. Kontrolita 2015-07-23.
6. ↑  NASA Kepler press conference. 23 July 2015.
7. ↑  "Kepler-452b details unveiled", 23 July 2015. Kontrolita 23 July 2015.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kepler-452b en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Kepler-452b en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Travidebla spinela ceramiko (MgAl2O4) uzata tradicie por alt-energia lasero.
Multaj ceramikaj materialoj, kaj vitraj kaj kristalaj, estas uzataj en optiko kiel travideblaj materialoj en variaj formoj el solid-stataj komponantoj ĝis altsurfacaj areformoj kiel fajnaj filmoj, ŝirmiloj kaj fibroj. Tiaj aparatoj trovis disvastigan uzadon por variaj aplikaĵoj en la elektro-optika fako kiel jenaj: optikaj fibroj por gvidita lum-onda transmisio, optikaj ŝaltiloj, laser-amplifiloj kaj lensoj, gastujoj por solid-stataj laseroj kaj optikaj fenestraj materialoj por gas-laseroj, kaj infraruĝaj varmoserĉaj aparatoj por sistemoj de gvidado de misiloj kaj de  noktovidado.

Kvankam unu-kristala ceramiko povas esti tre sendifekta (partikulare ene de la spaca skalo de la venanta lum-ondo), optika travidebleco en plurkristalaj materialoj estas limigita pro la kvanto de lumo kiu estas disigita per siaj mikrostrukturaj trajtoj. La kvanto de lumodisigo tiel dependas el la ondolongo de la venanta radiado aŭ lumo.

Notoj
-----

1. ↑  Patel, P.J. et al. (2000) "Transparent ceramics for armor and EM window applications", Proc. SPIE, Vol. 4102, p. 1, **Inorganic Optical Materials II**, Marker, A.J. kaj Arthurs, E.G. Eds.
2. ↑  
Harris, D.C. (2009) "Materials for Infrared Windows and Domes: Properties and Performance", SPIE PRESS Monograph, Vol. PM70 (Int. Society of Optical Engineers, Bellingham WA)
3. ↑  Belyakov, A.V. "Production of Transparent Ceramics (Review)", Science for Ceramics Manufacture, Glass and Ceramics, Vol. 52, p. 14 (1995)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706838
 |
Larĝa foto pri Placo de Herooj, dekstre la Arthalo videblas

La **Urba bosko** (hungare *Városliget* [vAroŝliget]) estas la 2-a plej granda parko de Budapeŝto, en distrikto Zugló. Oni profitas ĝin ripozejo, amatora sportejo, kulturcentro kun 6500 da arboj kaj herbejoj.

Mapo pri Urba bosko (1=prestiĝa restoracio; 2=Bestoĝardeno; 3=cirko; 4=amuzparko jam malkonstruita; 5=kuracbanejo; 6=Kastelo Vajdahunyad; 7=ekspoziciejo jam malkonstruita; 8=muzeo pri trafiko; 9=Placo de Herooj; 10=Belarta Muzeo (Budapeŝto); 11=Arthalo Budapeŝto

Historio
--------

Bildoj pri Placo SzabadságParto de la bosko
Impona arbo en la bosko
Interne en la bosko
Monteto de la bosko
Flora cirklo en la bosko
Enirejo de la Bestoĝardeno
Kastelo Vajdahunyad
La kuracbanejo
La plej granda lago de la bosko, somere oni remas, vintre oni sketadas

Tiu teritorio estis arbara, marĉa loko dum la mezepoko, kiun Matiaso la 1-a (Hungario) profitis ĉasejo. En la sekvaj jarcentoj tie estis paŝtejo de Pest (urbo). En la 18-a jarcento oni plantis robiniojn kaj morusojn. En 1799 ĉefepiskopo József Batthyány luis la teritorion kiu dungis 2000 laboristojn. Ili konstruis artefaritan lagon, insulojn, aleojn, sed post morto de la ĉefepiskopo la laboro finiĝis. En 1800 kuracisto Sebestyén Rumbach aĉetis parcelon por vitoj, dum konstruado de puto li trovis feran kuracakvon. Post 6 jaroj li inaŭguris la unuan kuracbanejon de urbo Pest. Tiutempe ankaŭ Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno strebis por krei pompan parkon. Alvenis ankaŭ pluraj cirkistoj, amuzistoj, paŝo post paŝo la bosko iĝis ŝatata ekskursejo de loĝantoj de Pest. En 1832 jam omnibusoj liveris la pasaĝerojn el la urbo. Dum Inundo de la Danubo (1838) multaj rifuĝis al la bosko, kiu estis jam sendanĝera. En 1849 dum sieĝo de Buda la loĝantaro denove rifuĝis al la bosko pro la konstantaj kanonadoj. En 1855 plia kuracbanejo, en 1865 bestoĝardeno ekfunkciis. Ĝis la 20-a jarcento elstara zorganto de la parko estis Emil Fuchs (ĝardenisto).

En 1868 Vilmos Zsigmondy faris puton, en profundo 970 m. li trovis varman kuracakvon (73,8 °C), el tio evoluis Kuracbanejo Széchenyi en 1881. En la sekva jaro Géza Kresz fondis societon, la membroj vintre sketadis sur la lago. Tamen la plej grandaj ŝanĝoj okazis antaŭ la 20-a jarcento, tie oni aranĝis la tutlandan miljaran ekspozicion omaĝe al alveno de hungaroj en 895. Multe da konstruaĵoj estis faritaj, eĉ la unua metrolinio de Budapeŝto havis la finstacion ĉe la Kuracbanejo Széchenyi.

Dum la socialismo la komunistoj faris rande de la bosko paradan marŝon, kie la laboristoj paradis en la 1-an de majo.

Post la socialismo la medioprotektantoj strebas por gardi la boskon.

Interesaĵo: rande de la bosko kuŝas instituto por blinduloj. En la proksima boskoparto oni kreis ĝardenon por blinduloj, kie apud la vojeto estas surskribaĵoj pri la kreskaĵoj brajle.

Trafiko
-------

Sub la bosko metroo trafikas, nature estas ankaŭ haltejo. Ĉefvojo trairas la boskon, pro medioprotektata vidpunkto la vojo ne funkcias semajnfine. Kelkaj troleo trairas la boskon, rande aŭtobusoj trafikas.

Fontoj
------

(Hu)

* 
* Arkivigite je 2016-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
*
Sur teritorio de la statuta urbo Ostrava ekzistas kvar urbaj memorigaj zonoj.

Moravia Ostrava
---------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Moravia Ostrava.
La urba memoriga zono Moravia Ostrava estis proklamita en la jaro 1992 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio n-ro 476/1992 Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine Sb. el la tago de la 10-a de septembro 1992 pri proklamo de la teritorio de la historiaj kernoj de elektitaj urboj kiel memorigaj zonoj. Numero de proklamo: 1992476. Priskribo: La origina episkopa urbo kun rektangula baza plano riĉigita pri novaj konstruaĵoj.

Ostrava-Poruba
--------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Poruba (Ostrava).
La urba memoriga zono Ostrava-Poruba estis proklamita en la jaro 2003 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio numero 108/2003 Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine Sb. el la tago de la 1-a de aprilo 2003 pri proklamo de teritorioj kun la historia kerno en elektitaj urboj kaj municipoj kiel memorigaj zonoj kaj difinado de kondiĉoj por ties ŝirmo. Numero de decido: 2003108. Priskribo: Unuece konstruita urba tutaĵo el la 50-a jaroj de la 20-a jarcento en stilo de sorelo.

Ostrava-Přívoz
--------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Přívoz (Ostrava).
La urba memoriga zono Ostrava-Přívoz estis proklamita en la jaro 2003 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio numero 108/2003 Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine Sb. el la tago de la 1-a de aprilo 2003 pri proklamo de teritorioj kun la historia kerno en elektitaj urboj kaj municipoj kiel memorigaj zonoj kaj difinado de kondiĉoj por ties ŝirmo. Numero de decido: 2003108. Priskribo: Nove konstruita urbo en formoj de eklektikismo kaj secesio laŭ propono de Camillo Sitte.

Ostrava-Vítkovice
-----------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Vítkovice (Ostrava).
La urba memoriga zono Ostrava-Vítkovice estis proklamita en la jaro 2003 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio numero 108/2003 Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine Sb. el la tago de la 1-a de aprilo 2003 pri proklamo de teritorioj kun la historia kerno en elektitaj urboj kaj municipoj kiel memorigaj zonoj kaj difinado de kondiĉoj por ties ŝirmo. Numero de decido: 2003108. Priskribo: Nove konstruita fabrika urbo en ĝardenoj kun unueca arkitektura koncipo de ruĝbrika masonaĵo.

Referencoj
----------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Bilda enciklopedio de Otto, paĝo 202, ISBN 80-7360-429-9
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |
La kemia formulo de vitamino A (retinolo)
Fruktoj kaj legomoj estas konsiderataj bona fonto de vitaminoj
La **vitaminoj** estas molekuloj necesaj por la korpa funkciado, kiuj aŭ tute ne aŭ nur en malgranda kvanto estas produktataj de la korpo mem. Ili eniras la korpon per la nutraĵoj. La manko de **vitamino** kaŭzas mankohavajn malsanojn. Kelkaj molekuloj estas vitaminoj (ekz. C-vitamino) por la homo, sed ne por aliaj bestoj (rato, porko). Ili funkcias multfoje en la metabolo kiel koenzimoj.

La grupigo okazas surbaze de la solvebleco.

La **hidrosolveblaj** (akvosolveblaj) estas la vitaminoj de la B-grupo, C-vitamino, kiuj ne povas deponiĝi, la ne uzata restaĵo forlasas la korpon.

* B-vitamino kiel grupo enhavas
	+ B1-B6, B12 vitaminoj
* C-vitamino aŭ askorbata acido C6H8O6
* P-vitamino

La **liposolveblaj** (lipidosolveblaj) vitaminoj iomete povas deponiĝi (A, D, E, K vitaminoj)

* A-vitamino kemie estas derivaĵo de karotinoido, ĝi nomiĝas ankaŭ **retinolo**.
* D-vitamino aŭ kalciferolo
	+ D1
	+ Vitamino D2 ergokalciferolo
	+ Vitamino D3 kolekalciferolo
* E-vitamino (tokoferolo)
* K-vitamino filokinono
	+ K1-vitamino
	+ K2-vitamino

Dumvintre oni povas uzi eĉ pulvorajn, tablojdajn (ŝaŭmtablojdo) vitaminojn. Ili estas tre proponataj por gravedaj, mamnutrantaj virinoj aŭ post grava malsano. Ili estas ofte uzataj aldone dum forta trejnado kaj dieto. Ne nur la kvanto gravas, sed la proporcio de la diversaj vitaminoj, tiel oni devas konsulti kuraciston.

La termino "vitamino" (en la latina *vita* signifas vivo) estis elpensita en 1912 de pola kemiisto, Kazimierz Funk, kiu sukcesis izoli vitaminon B1, kiu estas esenca por la preventado de nervaj malsanoj kiel beribero.  

* Vitamino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vitamino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Uklin,** ukraine kaj ruse **Уклин,** hungare **Aklos** [akloŝ] estas malgranda, ne memestara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Poljana.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 39′ 44″ N 22° 59′ 00″ O﻿ / ﻿48.66222 °N, 22.98333 °O﻿ / 48.66222; 22.98333 (mapo)Koordinatoj: 48° 39′ 44″ N 22° 59′ 00″ O﻿ / ﻿48.66222 °N, 22.98333 °O﻿ / 48.66222; 22.98333 (mapo)
* Areo: 0.7 km²
* Alto super marnivelo: 337 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 89313
* Telefonprefikso: 3133

Situo
-----

Uklin situas laŭ rojo.

Historio
--------

La historia hungara loknomo estis **Uklina**, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Aklos. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Uklin/Aklos. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo el la 18-a jarcento

* Kategorio Uklin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Makó** estas impona klasikisma historia monumento en Makó, laŭ Placo Széchenyi (Makó). Ĝis 1950 ĝi funkciis, kiel departementa centro de Csanád.

Meza fasado de urbodomo en Makó

Historio
--------

La teretaĝa departementa administrejo estis konstruita en 1780, sed en 1839 ĝi plene estis trakonstruita kaj pligrandigita. La timpano nur en 1906 estis konstruita, la blazono en la timpano ekde 2000 estas videbla. En 1929 pli nova alo alkonstruiĝis.

En 1869 József Eötvös prelegis pri la aktuala politiko, sed ofte okazis signifaj politikaj disputoj en la departementa domo.

La konstruaĵo ofte partoprenis en la kulturo. Kornélia Hollósy faris koncerton en 1863. Inter 1925 kaj 1930 okazis koncertoj fare de Piroska Anday, Mária Basilides, Ernő Dohnányi, Annie Fischer, Erzsi Sándor, Ferenc Székelyhidy, Emil Telmányi, Béla Bartók. Ekde 2001 galerio aŭ ekspoziciejo konstante estas videbla.

Urbodomo de Makó

Konstruaĵo
----------

Fasado de la unuetaĝa urbodomo estas simetria kaj 76 metrojn longa, meze situas la enirejo, kiu estas 5 arkadoj (pli supre portiko) resume 18 metrojn longas. Pli supre granda timpano kun la urba blazono estas videbla.

Sur la eksteran muron oni metis memortabulon en 1999. Antaŭ la konstruaĵo situas skulptaĵo pri Lajos Kossuth, apud la konstruaĵo skulptaĵo pri Kornélia Hollósy.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-07-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

* Kategorio Urbodomo de Makó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Zeulenroda, urbodomo, en 2007
La **Urbodomo de Zeulenroda** estas belega administraciejo en Zeulenroda-Triebes, Germanio.

Historio
--------

Ekde 1438 Zeulenroda havis la urbajn rajtojn kaj estis pro tio remparita ankaŭ. Brulego en 1790 detruis kvazaŭ la urbon kompletan. La klasikismo-stilo de la novfaritaj ejoj plej bone rimarkitis ĉe la urbodomo nova (konstruita inter 1825-27), kiu estus laŭdimensie taŭga ankaŭ por grandurbo.

La planon de la trietaĝa urbodomom faris la surloka ŝtrumpofabrikanto Christian Heinrich Schopper. Meze de la ankaŭ laŭ la klasikisma stilo farita bazarplaco tiu konstruaĵo kiel palaco leviĝas dominante la ĉirkaŭaĵon. De meze de la domo salutas Temiso, la helena diino de justeco, sur la 38 metrojn alta urbodomoturo. 

Eblis surgrimpi kaj ĝui belegan panoramon de tie.

Fonto
-----

*mini-a-thür in Ruhla/Thüringen. Der Freizeitpark im Thüringer Wald*, broŝuro eldonita fare de la liberaera maketaĵparko de Ruhla, nr. 30

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbodomo de Zeulenroda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detala priskribo
**Ures** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon, ekde la jaro 1998 en honora formo *Heróica Ciudad de Ures* (vidu sube). La kodnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 26066.

Geografio
---------

La komunumo laŭ la lasta popolnombrado de la instituto INEGI en 2010 havis 9 185 loĝantojn. El tiuj estis 4 711 viroj kaj 4 474 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2 618 km². La alteco de la urbeto Ures, la administra centro de la komunumo, estas 420 metroj super la marnivelo: la okcidenta kaj suda limo de la komunumo estas marbordo al la Kalifornia Golfo. Krom la urbo Ures, signifaj loĝlokoj de la komunumo estas Guadalupe de Ures, San Pedro, Pueblo de Alamos kaj El Sauz.

La komunuma teritorio situas en la valo de la rivero Sonora en la Okcidenta Patrinmontaro. La flaŭro de la ĉirkaŭaĵo konsistas el dezertaj arbustoj, interalie la palmeta specio *Sabal uresana* nomata laŭ la loĝloko.

La urbo Ures estas inter la plej historiaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi fondiĝis fare de jezuita misiisto kaj ĝis la jaro 1665 havis la nomon *San Miguel*. En 1838 la loĝloko ricevis urbajn rajtojn kaj ĝis la jaro 1879 estis la ĉefurbo de la subŝtato Sonora, poste administra centro de distrikto, ĝis kiam la distrikta administrado malinstaliĝis en 1917.

Historio
--------

Inter la jaroj 1870 kaj 1882 la urbo suferis pro atakoj fare de apaĉoj, kiam la apaĉa tribestro Geronimo kun siaj kunbatalantoj en lukto kontraŭ la usona armeo de Arizono kaŝiĝis en la Okcidenta Patrinmontaro. Ankaŭ la lokaj indianoj de tribo *Yaqui* fine de la 19-a jarcento foje atakis la loĝlokon. La 5-an de septembro 1998 la urbo ricevis la honoran titolon "heroa urbo", hispane *Heróica Ciudad*, pro la sukcesa defendo de la urbo kontraŭ la franca armeo dum la regado de habsburga imperiestro Maksimiliano.

la kirko de San Miguel
La historia urbocentro havas plurajn turismajn vidindaĵojn, kiel la centra placo *La Plaza de Armas (La Plaza de Zaragoza)* kun kvar bronzaj skulptaĵoj el la 18-a jarcento, la kirko San Miguel kun ŝtuparo dekorita per dezertaj arbustoj, kaj muzeo de loka folkloro.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2010, (hispane: censo de loĝantaro kaj loĝlokoj).