recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Duledoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Duledoj** *Dulidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Duledoj  |

 |
| v • d • r |

La familio **Duledoj** el la ordo de la Paseroformaj birdoj havas unusolan specion Dominika dulo (*Dulus dominicus*) el unu genro Dulo. Antaŭe la ornitologoj taksis ĝin apartenanta al la familio de Bombiciledoj (*Bombycillidae*).

disvastiĝo
----------

Ĝi estas Nacia birdo de la Dominika Respubliko. La disvastiĝa regiono estas la malferma pejzaĝo en la Dominika Respubliko, pli ekzakte sur Hispaniolo, sur Haitio, sur la Antiloj kaj sur Havajo.

vivmaniero
----------

La birdo vivas kaj kovas ĉe Rojstoneoj (*Roystonea*), palmo konata sub la nomo Reĝa palmo. Komunaj nestoj je diametro de unu metro gastigas du ĝis kvin kovantajn parojn. La nesto konsistas el sekaj branĉetoj plektitaj ĉirkaŭ la trunko kaj la folielkreskejo. Ĉiu paro kovas en separita sektoro kun propra enirejo. La ovaro havas du ĝis kvar ovojn.

nutrado
-------

La Dulo nutras sin per la beroj de la Reĝa palmo Rojstoneo (*Roystonea*), fojfoje per ties floroj kaj aliaj plantoj.

* Duledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Duledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Duledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
En la helena mitologio, **Eŭridico** (en greka Εὐρυδίκη/Eurudíkê) estis kampara nimfo el Trakio kaj edzino de la kantisto kaj muzikisto Orfeo, kiu fame trankviligis bestojn per sia muziko. 

Aristeo, Eŭridico kaj Orfeo laŭ survaza pentraĵo de Francesco Xanto Avelli (ĉ. 1531).
*Orfeo sekvita de Eŭridico*, de Jean-Baptiste-Camille Corot.En la verkoj de Vergilio, Aristeo rolis en la rakonto de Orfeo kaj Eŭridico. Laŭ tiuj versioj, li estis loĝanta en la valo Tempe kiam li renkontis la edzinon de Orfeo ĝuste post ŝia edziniĝo. Pasie, li persekutadis ŝin, ĝis kiam serpento pikis Eŭridicon, ĝuste pro sia kurado tra la arbaro, kaj tio mortigis ŝin. Kiam Orfeo eniris en la Submondo por klopodi revenigi al la vivo sian edzinon Eŭridicon, estis Prozerpino kiu ordonis, ke dum la restado en ŝia regno, Eŭridico devas iri ĉiam malantaŭ Orfeo dum tiu trankviligas Cerberon per sia muziko sen rigardi malantaŭen. Tamen, kiam li estis jam abandononta la submondon, Orfeo haltis kaj senpacience rigardis malantaŭen al Eŭridico, post kio ŝi estis revenigita denove al Hadeso kaj Orfeo perdis porĉiame sian amatinon.

La legendo en literaturo
------------------------

La legendon de Orfeo kaj Eŭridico rakontis la klasikaj aŭtoroj

* Vergilio *Georgiko*: Vergilius (*latine*)
* Ovidio *Metamorfozoj (10a libro)*: Metamorphoses (*latine*)

Kelkaj de la multaj aliaj verkoj

* nekonata autoro: *Sir Orfeo*, mezangla poemo, ĉ. 1300.
* Angelo Poliziano: *Festa di Orfeo*, 1470.
* Calderón: *El divino Orfeo*, teatraĵo de 1663.
* Johann Wolfgang von Goethe: *Urworte Orphisch*, poemo, 1817.
* Georg Trakl: *Passion*, poemo, 1914.
* Oskar Kokoschka: *Orpheus und Euridike*, teatraĵo, 1918.
* Rainer Maria Rilke: Poemaro *Sonetten an Orpheus*, 1923.
* Jean Cocteau: *Orpheus et Eurydike*, 1926.
* Ingeborg Bachmann: *Dunkles zu sagen*, poemo, 1953.
* Tennessee Williams: *Orpheus Descending*, teatraĵo 1957.

La historio de Orfeo kaj Eŭridico estas intrigo de kelkaj operoj, inter kiuj *Euridice* (1600), de Jacopo Peri, *La favola d'Orfeo* (1609) de Claudio Monteverdi kaj *Orfeo ed Euridice* (1762) de Christoph Willibald Gluck.

*Orfeu Negro* [eo: Nigra Orfeo] estas filmo el la jaro 1959, kiu translokas la antikvan miton pri Orfeo kaj Eŭridico en la estantecon de la karnavalo de Rio-de-Ĵanejro.

Notoj
-----

1. ↑  Vergilio. *Georgiko*.
2. ↑  Vergilio: *Georgiko* IV, pp. 453-527.

* Kategorio Eŭridico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750877
* GND: 119507706
* LCCN: n2014043595
* VIAF: 42649968
* SUDOC: 030162211
* NKC: jo20231181788
 |
Eksa unuainstanca tribunalo, kie nuntempe troviĝas la muzeo regionhistoria. La **Muzeo de Geisa** (germane: *Heimatmuseum mit Abteilung Grenzmuseum*) troviĝas en Geisa, Schloßplatz nr 5.

Priskribo
---------

La regionhistoria muzeo havas ĉefe regionan karakteron kaj troviĝas en la supra etaĝo de la iama unuainstanca tribunalo de la urbo. Ĝi ekzistas ekde 1953, sed estis dum ne malmultaj jaroj fermita pro tio ke ĝi troviĝis ene la landlima zono de GDR kun restrikciita aliro.

Kolektoj
--------

### La malnovaj ĝis 1995

Sur 190 kvadratmetroj en ok salonoj prezentatas objektoj el la sekvantaj temoj:

* elfositaĵoj disde la praa kaj frua historio ĝis la komenciĝanta Moderna epoko
* dokumentoj, bildoj, objektoj pri la historio de la urbo kaj de ĝia juda komunumo
* kamparanaj mebloj, dominventaroj, laboriloj
* metiaj produktoj de tanistoj, lignaĵistoj, ŝufaristoj, linistoj, tukistoj
* famaj gefiloj de la urbo kaj de la regiono, kiel: Athanasius Kircher, Adelbert Geheeb (botanikisto kaj muska fakulo, 1842-1909), Moritz Goldschmidt (juda instruisto kaj botanikisto, 1863-1916), Paul Geheeb (reformpedagogo, 1870-1960) kaj Eugen Büchsel, (jezuito, misiisto kaj etnologo, 1874-1954)
* ĉambroj por nedaŭraj, specialaj ekspozicioj en la meza etaĝo

### Etendiĝo pri la sekcio Malvarma milito

En 1995 iĝis pligrandiĝo de la elmontrejoj kaj fariĝis la sekcio *Landlima muzeo*. Sur 100 kvadratmetroj en ses kromaj ĉambroj videblas la sekvantaj aferoj en intima kunteksto kun la iama situo de la urbo ĉe la interngermana landlimo ĝis 1990:

* evoluo de la urbo en speciala geografia situo kaj pliperfektigo de la fifajne ellaborita landlima sekurigsistemo de 1952-89
* superrigardo, fotoj kaj modelo de la malkonstruitaj bienoj kaj konstruaĵoj en la landlima zono
* propaganda materialo de GDR
* aĵoj de GDR-loĝadmaniero kaj rakontoj de iamaj loĝantoj de ĉe al landlima zono
* rekonstruo de la buroo de la ĉefo de la landlima sektoro de la orientgermana polico *Volkspolizei*

La tuta sekcio pri la landlimaĵoj ene de la muzeo kompletiĝis per la liberaeraj partoj de la Memorigloko Point Alpha.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 69

Eksteraj ligiloj
----------------

Pri la muzeo sur porturisma retpaĝaro.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Namakva stepkoko** |
| --- |
|  |
| masklomasklo
inoino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pterokloformaj *Pterokloformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pterokledoj *Pteroclididae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pterocles *Pterocles* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Namakva stepkoko** '**Pterocles namaqua'**Johann Friedrich Gmelin 1789 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Namakva stepkoko  |

 |
| v • d • r |

La **Namakva stepkoko** (***Pterocles namaqua***) estas specio de birdo de la familio de Pterokledoj.

Kiel preskaŭ ĉiu pterokledo ĝi havas **en la brusto strion** kiu separas du malsimilkolorajn partojn, nome brusto helgrizbruna kaj ventro malhelgrizbruna kun diverskoloraj partoj; **la strio estas blanka kun subaj nuancoj tre malhelbrunaj**. La kolo estas iom pli verdeca kaj la vizaĝo pli flavoranĝa ĉefe ĉe la gorĝo. La okulo estas nigra kaj la okulringo estas flava. La beko estas blueca. La **dorso estas malhelbruna tute markita de helbrunaj kaj kelkaj blankaj plumomakuloj**.

Ĝi troviĝas en la plej sudokcidenta Afriko, nome Angolo, Bocvano, Lesoto, Namibio, Sudafriko kaj Zimbabvo. Ĝi loĝas en sekaj regionojo, sed de kie ili povas flugi al akvejoj.

Referenco
---------

* BirdLife International 2004. Pterocles namaqua[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24 Julio 2007.
La **Muzeo de Homa Evoluo** aŭ **Muzeo de Homa Evolucio** (hispane *Museo de la evolución humana* konata ankaŭ laŭ inicialoj MEH) estas situa en la urbo Burgoso, Hispanio, kaj estis dezajnita de la arkitekto Juan Navarro Baldeweg. Sur la tereno sur kiu ĝi estis konstruita estis iam la jam malaperinta konvento de Sankta Paŭlo de Burgoso, de la ordeno de la dominikanoj. Ekde julio de 2013 Juan Luis Arsuaga estas scienca direktoro de la Muzeo de Homa Evoluo de Burgos.

Ĝi formas parton de la reto de regionaj muzeoj de Kastilio-Leono, kun la muzeoj pri siderurgio kaj minado de Sabero (Leono), de nuntempa arto de Leono kaj etnografio de Zamoro.

El ĝia inaŭguro la 13an de julio 2010, ĝis la 8a de julio 2011, la muzeo jam estis ricevinta totalon de 279 000 vizitantoj,​ laŭ kio ĝi estas la muzeo plej vizitata de Kastilio-Leono, kaj preskaŭ la 10a plej vizitata muzeo en Hispanio.

Ĝi konstituas la centran eron de la aro "Complejo de la Evolución Humana" kun la Nacia Centro de Esplorado pri la Homa Evoluo (CENIEH) kaj la Spektaklejo kaj Kongresejo (Fórum Evolución). Arkitekture, la muzeo ricevis pli ol 40 naciajn kaj internaciajn premiojn.​

La Muzeo estis integrita en la deklaro de la paleontologiaj kuŝejoj de Atapuerca kiel Monda heredaĵo de Unesko en 2015, kiam ili estis katalogitaj de UNESKO kiel «loko de escepta universala valoro» kaj estis inkluditaj la infrastrukturoj de esplorado kaj disvastigado asociaj al la kuŝejoj.

* Rekreaĵo de la pejzaĝo de la Montaro de Atapuerca en la interno de la muzeo. Rekreaĵo de la pejzaĝo de la Montaro de Atapuerca en la interno de la muzeo.
* Originalaj restaĵoj de Homo antecessor en la muzeo. Originalaj restaĵoj de *Homo antecessor* en la muzeo.

Notoj
-----

1. ↑  Europa Press (2013) Juan Luis Arsuaga asume la dirección artística [sic del MEH.] rtvcyl.es. (Konsultita la 16an de julio 2020)
2. ↑   «El Museo de la Evolución Humana cierra su primer año con 279.000 visitantes». El Correo de Burgos. 2011.  Alirita la 10an de marto 2018.
3. ↑   «Un poema de cristal de 15.000 metros cuadrados». El Mundo. 2011.  Konsultita la 10an de marto 2018.
4. ↑   EFE (14a de aŭgusto 2015) «Los yacimientos de Atapuerca, 'Lugar de Valor Universal Excepcional'». El Mundo, Cultura.  Konsultita la 10an de marto 2018.

* Kategorio Muzeo de Homa Evoluo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606051
* LCCN: nb2016024523
* VIAF: 169637217
* BNF: 17108381w
* BNE: XX5005337
 |
**Merindad de Sotoscueva** [merinDAD desotosKŬEba] estas municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Las Merindades*. La loknomo *Merindad de Sotoscueva* povas esti komprenebla etimologie kiel Komunumaro de Arbaroj de la Groto.

Geografio
---------

Karsta komplekso Ojo Guareña en Entrambosríos.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 153,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 409 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 450 loĝantojn el la jaro 1981. Ĝi distas 93 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Tiu municipo estas formata de 25 loĝlokoj, el kiuj 23 estas submunicipoj, nome ĉiuj escepte Nela kaj El Rebollar. La loĝlokoj estas jenaj: Ahedo de Linares, Barcenillas de Cerezos, Bedón, Butrera, Cogullos, Cornejo, kiel municipa ĉefurbo, Cueva de Sotoscueva, Entrambosríos, Hornillalastra, Hornillalatorre, Hornillayuso, Linares, Nela, La Parte de Sotoscueva, Pereda, Quintanilla-Sotoscueva, Quintanilla-Valdebodres, Quintanilla del Rebollar, Quisicedo, El Rebollar, Redondo, Sobrepeña, Vallejo de Sotoscueva, Villabáscones de Sotoscueva kaj Villamartín de Sotoscueva.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj abelbredado). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la natura loko Ojo Guareña, la kanjono de la rivero Trema, la ermitejo de Sankta Bernabeo, en Cueva, kun murpentraĵoj el la 17-a kaj 18-a jarcentoj; antropomorfaj tomboj, en Villabáscones; la preĝejo de Santiago en Quisicedo kun romanika absido de la 12-a jarcento; la Turo de Velasko en Quisicedo; la preĝejo de Sankta Johano en Cornejo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773539
* VIAF: 316735933
 |
En geometrio, la **seslatera dupiramido** estas pluredro formita el du seslateraj piramidoj kunigitaj je iliaj bazoj. La rezultanta pluredro havas 12 triangulaj edroj, 8 verticoj kaj 18 laterojn. La povas esti edro-transitiva, tiam la 12 edroj estas identaj izocelaj trianguloj.

Ĝi estas unu el malfinia aro de dupiramidoj. Havante 12 edrojn, ĝi estas speco de dekduedro, kvankam ĉi tiu nomo estas kutime asociita kun la regula pluredro kun kvinlateraj edroj.

La edro-transitiva seslatera dupiramido havas simetriebenon kie la bazoj de la du piramidoj estas kunigitaj. La sekco laŭ ĉi tiu ebeno estas regula seslatero. Estas ankoraŭ ses ebenoj de simetrio, krucantaj tra la du apeksoj. Ĉi tiuj ebenoj kuŝas je anguloj 60° al unu la alian, perpendikularo al la horizontala ebeno. La sekcoj laŭ ĉi tiuj ebenoj estas identaj romboj

Vidu ankaŭ
----------

* Seslatera kajtopluredro - simila 12-flankita pluredro kun tordo kaj kajtaj edroj.
* Plilongigita seslatera dupiramido

  


| Seslateraj geometriaj figuroj |
| --- |
| Seslatera piramido | Seslatera prismo | Seslatera kontraŭprismo | Seslatera trunko | Seslatera kajtopluredro | Seslatera senpintigita kajtopluredro | Seslatera dupiramido | Seslatera dutrunko | Seslatera plilongigita dupiramido | Seslatera kupolo | Seslatera turnodukupolo | Seslatera ortodukupolo |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Dupiramido* en MathWorld.
* George Olshevsky, *Dupiramido* en *Glossary for Hyperspace*.
* Virtualaj Realaj Pluredroj La enciklopedio de pluredroj
* VRML modelo de seslatera dupiramido
**Mihály Kosztarab** [mihAj kostarab], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kosztarab Mihály,** angle **Michael Kosztarab** estis hungara entomologo, biologo, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995).

Mihály Kosztarab  naskiĝis la 7-an de julio 1927 en Bukaresto kaj mortis la 6-a de septembro 2022.

Biografio
---------

Mihály Kosztarab apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li translokiĝis al Hungario, al Rákoshegy en 1940. Li frekventis mezlernejon, poste li eklaboris en la agrara ministerio, dume post plulernado li ricevis diplomon en 1951. Li instruis en la universitato ĝis la revolucio en 1956, poste li forlasis la landon kaj esploris en Baltimoro. Li plulernis en Ohio, kie li doktoriĝis en 1962. Baldaŭe li parte esploris, parte instruis. En 1992 li pensiuliĝis. Li okupiĝas precipe pri koĉoj. Honore al lia laborado ekzemple *Chionaspis kosztarabi, Kermes kosztarabi, Pseudococcus kosztarabi, Puto kosztarabi, Acroneuria kosztarabi, Torvothrips kosztarabi* portas lian nomon. Li ricevis 2 usonajn premiojn en 1998 kaj 2001.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Studies on the morphology and taxonomy of the males of Antonina and one related genus (Homoptera: Coccoidea, Pseudococcidae)* (1967)
* *Pajzstetvek* (Koĉoj), (1978)
* *Scale insects of Central Europe* (1988)
* *Scale insects of northeastern North America: Identification, biology, and distribution* (1996)
* *Transylvanian roots: The true life adventures of a Hungarian American* (1997); hungare (1999)
* *A history of the Virginia Academy of Science (1923–2001)* (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448004
* LCCN: n80090061
* VIAF: 109847977
* ISNI: 0000 0001 1082 2831
* BNF: 13597553z
* BIBSYS: 90244940
 |
**Beregujfalu** (ukraine *Берегуйфалу*, hungare *Beregújfalu*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Pli frue la ukraina nomo estis **Нове Село** (nove selo), ruse **Новое Село** (novoje selo).

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3  km²
* Supermara alteco: 135 m
* Loĝantaro: 1920
* Poŝtkodo: 90240
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Beregujfalu situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Berehove troviĝas 18 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1463 en formo *Wyfalw*(nova vilaĝo). La tataroj detruis la vilaĝon en 1566. En 1709 Francisko Rákóczi la 2-a ĉasadis en la arbaro apud la vilaĝo. En 1910 loĝis en Beregújfalu 1304 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Beregújfalu apartenis al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio. Beregújfalu rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Novoje Selo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la lastfoja popolnombrado loĝis en Beregujfalu 2018 da homoj, (1674 hungaroj).

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo de 1829, la turo havanta 2 sonorilojn estas 32 metrojn alta
Skemo de fluidsala reaktoro**Fluidsala reaktoro** aŭ **fandosala reaktoro** (angle „molten salt reactor" MSR) estas nuklea reaktoro, ĉe kiuj la nuklea brulaĵo aperas en formo de fandita salo, kiu servas samtempe kiel malvarmigaĵo kaj varmotransdonaĵo. Ĉe tiu reaktortipo, la nuklea hejtilo estas mem fluida kaj kiel salo (ekz. natria fluorido, berilia difluorido, toria tetrafluorido, urania tetrafluorido) disvastiĝas en la tuta malvarmigaĵa volumeno. Kiel moderatoron, oni uzas grafiton. Prototipo de la fluidsala reaktoro estis konstruita en 1954 en kadro de la usona esplora projekto, kiu havis la celon, konstrui nuklee pelitan longvojan bombaviadilon.

Per pli bona neŭtrona gajno – depende je la ofta forigo de la neŭtronsorbaj disiĝaj produktoj el la reaktoro -, la fluidsala reaktoro povas esti uzata kiel kovreaktoro, do ekfuncigiita per eta kvanto da nuklea brulaĵo, kaj plu funciigata per nedisiĝeblaj nuklidoj (do, ne radiaktivaj), ekz. torio-232, kiu estas pli ofta en la naturo ol la uranio.

Avantaĝo de tiu reaktortipo estas, ke ĝi ne uzas akvon kiel malvarmigaĵon, tio eviteblas la trovarmiĝon de la sistemo kaj ties eksplodo. Plia avantaĝo estas, ke la fluida salo ne estas bruliĝebla, tiel ne eligas radioaktivaj gasojn – okaze de akcidento. Ĝi laboras je pli alta temperaturo, tiel ĝi estas pli efika ol la akvo-malvarmigita uran-reaktoro. Oni povas gajni saman energion per 30-ona kvanto da urano.

Malavantaĝo de la reaktortipo estas, ke la teknologio ankoraŭ ne estas maturiĝinta, kaj ke ĝi estas multekosta, ĉar la saloj estas tre korodaj, tiel oni devas uzi kostajn materialojn. Sed oni ŝparas pro la malgranda bezono je nuklea brulaĵo, kaj pro tio, ke oni povas produkti pli maldika-murajn reaktorojn pro la pli malgranda interna premo.

Pliaj faktoroj, kiuj malrapidigas la progreson de la esploro, estas la kontraŭintereso de la grandaj firmaoj kaj tiu de la armeo. Tiuj entreprenoj produktas reaktorojn bazatajn je uzo de uranio, tiel ŝanĝo de la sistemo kostas multe ĉe ili. La armeo bezonas la uraniajn reaktorojn, ĉar ties funkciado produktas la kromproduktan plutonion, necesan por nukleaj bomboj.

Spite al avantaĝoj de la fluidsala reaktoro, oni konstruis ĝis nun (2011) nur kelkajn eksperimentajn reaktorojn.

* Kategorio Fluidsala reaktoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 51′ 51″ N 22° 26′ 34″ O﻿ / ﻿48.86417 °N, 22.44278 °O﻿ / 48.86417; 22.44278 (mapo)

**Malij Bereznij** (ukraine *Малий Верезний* hungare *Kisberezna* [kiŝberezna]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.

Situo
-----

Malij Bereznij situas ĉe kunfluejo de Uĵ kaj rojo, laŭ fervojo. Velikij Bereznij troviĝas proksimume 3 km sude, Uĵhorodo je 37 km. La slovaka landlimo troviĝas nur 3 km. Inter Ubľa kaj Malij Bereznij limpasejo funkcias.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1398 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysberezna"*. En 1910 vivis en Kisberezna 1006 loĝantoj, (798 rutenoj, 116 germanoj, 85 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Velikij Bereznij, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Malij Bereznij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
**Berdejo** [berDEĥo] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidenta pinto de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Berdejo estas municipa teritorio en la nordokcidenta pinto de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Torrelapaja norde kaj Bijuesca sude.

La loĝloko Berdejo mem estas je 125 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 990 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Numbales, alfluanto de la rivero Jalón. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1502.

Historio
--------

Preĝejo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. Dekomence la loko estis literumita kiel Berdeio aŭ Vergegium, kio rezultis en konfuzo pri la naskoloko de Sankta Emiliano nome kun Berceo. Tie estis pastro Emiliano de la Cogolla ĉirkaŭ la jaro 560, kiam Torrelapaja estis domaro de Berdejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Berdejo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 40 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas la preĝejo de la 13-a jarcento kun romanika absido, la restaĵoj de la kastelo, ermitejo, rigardejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Berdejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803228
* VIAF: 316735278
 |
Muzeo pri Historio de Madrido.
Ĉurigera detalo de la baroka fasado de la Muzeo.
La **Muzeo de Historio de Madrido** (hispane *Museo de Historia de Madrid*), antikva *Municipa Muzeo*, troviĝas en la distrikto Centro, en la strato Fuenkaralo. Ĝi okupas la konstruaĵon de la Reĝa Hospico Sankta Fernando, konstruita de la arkitekto Pedro de Ribera en baroka stilo. La ĉefa fasado estas konsiderata kiel unu el la plej reprezentivaj verkaĵoj de la civila hispana baroko.

Historio
--------

En 1673 fondiĝas la Reĝa Hospico Sankta Fernando. De la primitiva konstruaĵo nur konserviĝas la kapelo, ĉar ĝi estis reformata en la 18-a jarcento.

En 1926 ties societo organizas, grandsukcese, la *Ekspozicion de la Antikva Madrido*, restaŭrante (far la Madrida Urbodomo) la konstruaĵon por tiu evento. Kiel konsekvenco, estas decidata la kreado de la Municipa Muzeo, kies inaŭguro okazis je la 10-a de junio 1929.

La muzeo montras la tutan historion de Madrido ekde ĝia deklaro kiel ĉefurbo en la 16-a jarcento. La diversaj ekspoziciaĵoj estas montrita laŭ la jarcentoj: la plej fruaj en teretaĝo kaj ju pli oni supreniras al pli alta etaĝo oni iras al pli ĵusa jarcento. En kela etaĝo estas grandega maketo de Madrido en pasintaj jarcentoj.

La municipaj kolektoj antaŭ tiu epoko estas montrataj en la Muzeo Sankta Isidro, ankaŭ nomata Muzeo de la Originoj en la zono konata kiel *Madrido de la Habsburgoj*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muzeo pri Historio de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Muzeo pri Historio de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Obras del Museo de Historia de Madrid en el catálogo colectivo de la Red Digital de Colecciones de Museos de España (Cer.es).
* Desegnoj en la Museo de Historia de Madrid: vidoj de la 18-a, 19-a kaj 20-a jarcentoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308222
* GND: 1086468-4 6073510-7, 1086468-4
* LCCN: n82134310 no2008070286, n82134310
* VIAF: 169188424 147204557, 169188424
* ISNI: 0000 0001 1941 7584, 0000 0001 2206 3844
* SUDOC: 060279028
* BNF: 159077915 12252737k, 159077915
* ULAN: 500212791
* NKC: ko20191022418 kn20140905019, ko20191022418
* BNE: XX4659584 XX4663232, XX4659584
 |
Ina anaso fluganta
**Flugo** estas movo aŭ antaŭeniro de korpo traaera danke al utiligo de la aerodinamikaj leĝoj (aviadiloj) aŭ al arkimeda principo (malpli peza ol aero, kiel pri la kazo de gasbalono). Ankaŭ la antaŭenmovo danke al retropuŝo (raketo), aŭ la movo laŭ balistika vojo (kuglo, satelito, ktp) nomiĝas flugo.

La termino **flugo** estas uzata por priskribi la sinmovon de bestoj en la aero per tiucelaj membroj, kiajn havas la birdoj kaj multaj insektoj.

Aviadilo
--------

### Ekflugo

Ekflugo estas unua paŝo por flugo. Aeroplanoj ofte havas du motorojn: Piŝtmotoron kaj Jetmotoron. La proceduro por flugo estas determinita laŭ motoro de aeroplano. Aeroplano kun piŝtmotoro mem povas starti. Kiel en aŭtomobilo, la baza mekanismo de piŝtmotoro estas sama, tial piŝtmotora aeroplano mem povas starti.

Kontraste al piŝtmotoro, aeroplano kun jetmotoro bezonas povon el eksteraj povfontoj kiel GPU (Ground Power Unit, Tera Pova Ento) kaj APU (Auxiliary Power Unit, Helpanta Pova Ento). Kiam ili donas povon al motoroj, motoro komencas proceduron: Uzante aeron kaj fuelon (kerosenon), brulita gaso donas movforton al aerplano. Kaj kiam motorpovo atingis en "Idla RPM", motoro donas plenan rapidon por levi el tero: tial aerplano povas ekflugi.

### Krozo

Dum la flugo, aeroplano povas flugi uzante flugajn surfacojn. La navigadaj sistemoj kiel IRS (Inertial Reference System, Inercia Referenca Sistemo) kaj GPS helpas flugon por trovi korektan lokon. Por longdistanca flugo sen proksima aerdromo, la permeso de EDTO (Extended Diversion Time Operation, Etendita Redirektada Tempa Operado) necesas por direkta flugo.

### Surteriĝo

Surteriĝo estas lasta kaj la plej malfacila paŝo en flugo. Aviadilaj katastrofoj ofte okazis dum la surterigo, tial pilotoj kiel kapitano direkte kontrolas ĉiun surterigan proceduron. Nuntempe danke al ILS (Instrumental Landing System, Instrumenta Surteriga Sistemo) kaj efektiva ATC (Air Traffic Control, Aera Trafika Kontrolo), akcidentoj pro surterigo malplioftiĝis.

Por surterigi sur aerdromo kaj flughaveno, bezonas permeson por surterigo el ATC. Post ke piloto konfirmis informon por surterigo (loko de kurejo, direko por aliro), Tempo de surterigo), laŭ gvido de ATC pilotoj komencas surterigan proceduron. Kiam direkto de flughavena kurejo kaj de aeroplano estas sama, piloto malkreskas motorpovon kaj malaltigas surterigaparaton. Aeroplano malrapide aliras sur kurejo kaj surteriĝas laŭ gvido de ILS. Post la surterigo, piloto finas flugon.

Vidu ankaŭ
----------

* Aviadilo

* Kategorio Flugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Flugo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Saksa Kuriero 5-1987
**Saksa Kuriero** estis esperantlingva revuo, kiu aperis de 1985 ĝis 1990 en Lepsiko por la distriktoj Leipzig kaj Halle de Germana Demokratia Respubliko, kiuj ekde la jaro 1990 apartenas al la germanaj federaciaj landoj Saksio kaj Saksio-Anhalto. Ĉefredaktoro estis Joachim Schulze. La eldonaĵo aperis kadre de GDREA, sed permesis al si relative grandan politikan liberon, en ŝtato kiu tendence tre kontrolis opiniesprimojn.

Eldoninto kaj subtitoloj
------------------------

La revuo estis eldonita de Distrikta Estraro Leipzig de GDREA. Aperis de la numero 57 (1/85) ĝis la numero 68 (6/86) la subtitolo *Esperanto-informilo de GDREA Leipzig kaj Halle.* En la jaro 1987 estis neniu subtitolo. De la numero 75 (1/88) ĝis la numero 86 (6/89) aperis la subtitolo *Organo de la Distrikta Estraro Leipzig de GDREA*. Numero 87 (1/90) estis eldonita de Distrikta Estraro Leipzig de GDREA kunlabore kun Centra Estraro de GDREA. Ĝi aperis kun la subtitolo *Superregiona gazeto de GDREA*.

La antaŭulo *Komuna Esperanto-informilo*
----------------------------------------

La Saksa Kuriero daŭrigis la gazeton *Komuna Esperanto-Informilo*, eldonita de la Distrikta Laborrondo Leipzig en Kulturligo de GDR (ekde 1981 Distrikta Estraro Leipzig de GDREA) De numero 1 (1/75) ĝis numero 35 (3/81) aperis la subtitolo *Mitteilungsblatt der Bezirksarbeitskreise Leipzig und Halle* (Informilo de la Distriktaj Laborrondoj Leipzig kaj Halle). Respondeca redaktoro estis Jürgen Hamann. De numero 36 (4/81) ĝis numero 52 (2/84) *Mitteilungsblatt der Bezirksvorstände Leipzig und Halle* (Informilo de la Distriktaj Estraroj Leipzig kaj Halle) respektive *Mitteilungsblatt der Bezirksvorstände Leipzig und Halle des Esperanto-Verbandes im Kulturbund der DDR* (Informilo de la Distriktaj Estraroj Leipzig kaj Halle de GDREA). Respondeca redaktoro estis Michael Behr.

La numero 53 (3/84) estis grafike aranĝita jam de Joachim Schulze. La gazeta titolo de la numeroj 54 (4/84) ĝis 56 (6/84) estis *Esperanto-Informilo*. Redakcia Komitato estis Sabine Schulze-Hingst kaj Joachim Schulze.

La Distrikta Estraro Halle de GDREA aperigis ekde januaro 1987 propran germanlingvan informilon kun la titolo *Novaĵoj el Halle*, ekde numero 5-6/87 *Die rationelle Sprache*. Redaktoro estis Hans-Peter Bartos.

Ekskluziva artikola serio
-------------------------

Saksa Kuriero aperigis de 1985 ĝis 1987 la ekskluzivan artikolan serion *Kiel kaj kial mi esperantistiĝis?*

Estis prezentitaj: Imre Pethes (Hungario), François Lo Jacomo (Francio), Zdenko Křimský (Ĉeĥio), Io Chou (Ĉinio), Ralph Harry (Aŭstralio), Renato Corsetti (Italio), Detelev Blanke (Germanio), Humphrey Tonkin (Usono), Werner Bormann (Germanio), Carl Støp-Bowitz (Norvegio), Béla Mészáros (Hungario), Carmel Mallia (Malto), Florence Côte-Cool (Svisio), Till Dahlenburg (Germanio), Edward Symoens (Belgio), Märtha Andréasson (Svedio), Stepan Konstantiniĉ Ĥvorostin (Ruslando), Jonas Dagys (Litovio), Renée Triolle (Francio), Rudolf-Josef Fischer (Germanio), Evert J. Woessink (Nederlando).
**István Osztrics** [iŝtvAn ostriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Osztrics István** estas hungara skermisto (rapiristo, spadisto), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, dentkuracisto.

István Osztrics naskiĝis la 25-an de decembro 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Osztrics komence pentatlonis en sportklubo ekde 1963, sed post 4 jaroj li jam skermis en alia klubo. Inter 170-1976 li estis hungara ĉampiono kvarfoje teame aŭ individue. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1972, Somera Olimpiko 1976 kaj Somera Olimpiko 1980, sed nur en la unua Olimpiko li havis oran medalon teame. Same li estis mondĉampiono nur unufoje en 1978 teame kaj en la universiado en 1973 individue. Li forlasis la skermon en 1981 kaj akirinta dentistan diplomon en Universitato Semmelweis li disidis al Okcidenta Germanio. Apud Heidenheim li malfermis kuracistan kuracejon. Lia edzino naskis 2 filojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802678
 |



* Portalo pri Biografio
**Saksio-Römhild** (germane: *Herzogtum Sachsen-Römhild*) estis Ernesta duklando en la sudaj antaŭlandoj de la Turingia Arbaro kiu ekzistis nur tri jardekojn, de 1680 ĝis 1710.

Historio
--------

Saksio-Römhild estiĝis en la jaro 1680 ĉe la hereda divido de Saksio-Gotha por Heinrich, la kvara filo de duko Ernesto la 1-a (Saksio-Gotha-Altenburg). Ĝi ampleksis la Princolandon Römhild kun la sekcioj Römhild, Königsberg in Bayern (tio jam en 1683 venis al Saksio-Hildburghausen) kaj Themar, Oficejo (Kellerei) Behrungen, la korto ĉe Milz (Turingio) kaj la feŭdoj de Echtern. 

Post la morto de Heinrich (1710) la duklando estis nuligita kaj kunfandita al: 

* Saksio-Gotha-Altenburg (7/12 de Themar),
* Saksio-Coburg-Saalfeld (1/3 de Römhild kaj 5/12 de Themar),
* Saksio-Meiningen (2/3 de Römhild)
* Saksio-Hildburghausen (Kellerei Behrungen, Milz kaj la feŭdoj de Echtern)

Statuso de la duko
------------------

La duko de Saksio-Römhild restis sen propra suvereneco: por tio responsis la duko de Saksio-Gotha-Altenburg (t.n. "Nexus Gothanus"). Ekde la novordigo de la Ernestaj duklandoj en 1826 la tuta iama teritorio de Römhild apartenis al Saksio-Meiningen.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Likoperdo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Fungoj *Fungi* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Bazidiomicetoj *Basidiomycota* |
|
| Subfilumo: | Agaricomycotina |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Agaricomycetes |
| Subklaso: | Agaricomycetidae |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Agaricales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Agaricaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | Calvatia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Calvatia gigantea***(Batsch ex Pers.) Lloyd |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Likoperdo  |

 |
| v • d • r |

**Giganta likoperdo** (science *Calvatia gigantea*) estas giganta polvofungo. Ĝi havas imponan fruktokorpon kiu atingas diametron inter 20 ĝis 50 centimetrojn kaj povus pezi ĝis 20 kilogramojn. Junaĝe ĝi havas blankan koloron. Kiam maturiĝas la fungo la spor-amaso bruniĝas. Scienculoj taksas ke la fungo enhavas 5 – 6 bilionoj da sporoj.

Kiam la fungo interne ankoraŭ blankas ĝi estas manĝebla. Oni povas nutri grandnombran familion per nur unu fungo. En la popola medicino de pasintaj jarcentoj oni uzis la sporojn por kuraci malbonkuraceblaj vundoj ekz. amputadoj. Mirinde la vundoj terapiitaj per la sporoj de polvofungo tre rapide saniĝis. Bedaŭrinde tute ne eblis ĝis nun kultivigi tiun fungospecon.
Oni jam esploris la enhavstofojn de la fungo antaŭvide ĉu ekestos sukcesoj en la kultivado.
Speciale la homeopatio sukcesis en kuracterapion de diversaj malsansimptomoj
Ekzemple oni kuracis nazsangadon kiu aperis kiel akompana simtomo de kancero de lieno pere de sportinkturo de giganta polvfungo. Ankaŭ en la tradicia ĉina medicino la efiko de la mikoterapio estis tre konata, ekzemple kontraŭ inflamoj de tonsilo aŭ faringo.

Bibliografio
------------

Pliaj informoj legeblas germanlingve en: "Die Heilkraft der Pilze-gesund durch Mykotherapie" de Prof.Dr.Jan Lelley; Econeldonejo 1997.

* Likoperdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Likoperdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Likoperdo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**István Nánay** [iŝtvAn nAnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nánay István** estis hungara inĝeniero, ĵurnalisto, kritikisto, altlerneja instruisto.

István Nánay  naskiĝis la 23-an de februaro 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Nánay frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris inĝenieran diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1961. Post siaj studoj li laboris en fabriko, dum en 1970 li akiris plian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post la dua diplomo li estis ĵurnalisto en loka periodaĵo. Inter 1976 kaj 2003 li estis redaktoro de revuo pri teatro, poste li estis vicĉefredaktoro. En tiu periodo li ofte partoprenis en laboro de amatoraj teatraj trupoj. Ekde 1988 li komencis ankaŭ instrui en instituto, ekde 1991 en Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István, ankaŭ en Universitato de Miskolc, ekde 1992 en Teatra kaj Filma Altlernejo, inter 1993-2000 en Katolika Altlernejo Vilmos Apor, ekde 1995 en *Universitato Loránd Eötvös*. Li akiris sciencan gradon DLA en 2004. Li havas edzinon ekde 1966, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyar televízióművészet 1957-77* (1978)
* *A színésznevelés breviáriuma* (enkonduko kaj redakta laboro, 1982)
* *Harag György színháza* (libro, 1992)
* *Tanodától - egyetemig Az intézményes magyar színház-és filmművészetképzés száznegyven éve* (libro, 2005)
* *Szolnoki évek. A második életmű (Székely Gábor és a színházcsinálás iskolája).* (libroĉapitro, 2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva membiografio

* Kategorio István Nánay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583793
* LCCN: n80043125
* VIAF: 116068341
* ISNI: 0000 0001 1780 402X
* SUDOC: 057041660
* NKC: xx0174403
 |
**OLÁH István** (ola:h) estas rumanuja hungara ĵurnalisto, poeto naskita en Marosvásárhely la 16-an de aprilo 1944.

Biografio
---------

La mezlernejon István Oláh finis en sia naskiĝurbo (1963) kaj akiris diplomon pri historio en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo kaj Universitato Alexandru Ioan Cuza de Iaşi. Ekde 1968 li estis redaktoro de ĵurnalo Hargita. ntŭ tio li instruis en Búzásbesenyő kaj Mezőbodon (1964-67). Ekde 1985 li estis raportisto de Sikullando de Előre, ekde 1989 de Romániai Magyar Szó, kunlaboranto de *Corvin Magazin* de Deva (1992-93), legantredaktoro de Pulzus de Odorheiu Secuiesc (1996-97).

Premioj
-------

* Premio de Marosvásárhelyi Írók Egyesülete (1978, 1984),
* Premio MTI-Press (1992, 1993, 1994)
* premio Széchenyi Társaság (1991).

Poemvolumoj
-----------

* *Álom a csodalúdról* (1971);
* *Gazdátlan tenger* (1974);
* *Kőkert* (Kv. 1977);
* *Az alakítás avagy a kísérleti költészet esélyei* (Oratórium, 1978);
* *Sötétkamra* (1980);
* *A második északon* (1983)
* *Üvegharangjáték Csíkban*,1992.
* *A virágmindenség fénykepe*, selektitaj poemoj, 2010.

Prozaĵvolumo
------------

* "Zsebregény", 2006.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
**Joseph Marie Eugène GRASSET** (n. en Lamalou-les-Bains en 1849 - m. en 1918) estis franca kuracisto kaj filozofo.

Joseph Marie Eugène Grasset estis profesoro en la Universitato de Montpellier, bonfaranto de la termostacio Lamalou-les-Bains. Kun profesoro Charcot, Grasset dediĉis multe da laboro al esploroj pri la ecoj de la tiea akvo en neŭrologio kaj reŭmatologio. Statuo de tiu komunumo kaj strato de Montpellier estas dediĉitaj al lia memoro.

En sia disertacio "**Utilité et possibilité d'une langue internationale auxiliaire en médecine**" (Utileco kaj ebleco de internacia helplingvo en medicino), Pierre Corret raportas ke Profesoro Grasset, kiu ofte parolis kun rektoro Émile Boirac pri Esperanto, skribis al li sian opinion ke "*tiu tre racie farita internacia lingvo havigus al la sciencistoj, se ĝi estus pli disvastigita, la servojn kiujn iam havigis la latina*".

* Kategorio Joseph Grasset en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 258813
* GND: 117553794
* LCCN: nr2001018306
* VIAF: 27851331
* ISNI: 0000 0001 2100 1991
* SUDOC: 032903936
* BNF: 123843383
* NKC: nlk20050171651
* ICCU: LO1V137155
* BNE: XX1290011
 |
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Likvideco.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Likvideco. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

**Likvidebleco** estas facileco de transformado (ofte vendado) de materiaj aŭ aliaj valoroj al mono por amortizi kurantajn ŝuldojn.

Likvidebleco estas la eblo de aktivoj rapide transformiĝi al mono kondiĉe ke fiksa nominala kosto de tia aktivo estu konservita.

**Borsa likvidebleco** estas indikilo, difinanta la eblon rapide kaj sen esenca prez-oscilo fari borsajn transakciojn kaj negocojn. Likvidebleco de akcioj estas la eblo de akcitenanto transformi ilin al mono, enspezinte sumon, pli altan ol la sumo, pagita por aĉetado de tiaj akcioj.

**Internacia likvidebleco** estas la kapablo de lando pagi siajn internaciajn financajn ŝuldatestojn kaj pagi ŝuldojn.

**Valuta likvidebleco** estas la eblo de landoj aŭ grupo de landoj ĝustatempe pagi eksterajn ŝuldojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2005-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
**István NÁDLER** [iŝtvAn], hungare **Nádler István,** Esperante ’’Stefano Nádler’’ (naskiĝis la 29-an de novembro 1938 en Visegrád)
estas hungara novavangarda pentristo.

Biografio
---------

István Nádler frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1958-1963, kie li lernis precipe de Gyula Hincz. En 1964 li studvojaĝis al Parizo. En 1972 li pentradis en Essen, en 1976 en Kuopio, en 1977 en Moravany. En la 1970-aj jaroj Imre Bak, János Fajó kaj István Nádler fondis modernan pentristan rondon. En la 1990-aj jaroj li denove studvojaĝis al Romo kaj Lisbono. Li ricevis premion Kossuth en 2001, en 1986 kaj 1997 ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1966 Szentendre
* 1968 Stuttgart
* 1970, 1985, 1992, 1997, 2001, 2008 Budapeŝto
* 1979 Nyíregyháza, Székesfehérvár
* 1983 Visegrád
* 1986 Vieno, Berlino, Salzburg, Vác
* 1989 Dortmund, Mannheim, Komárom
* 1999 Parun, Turku

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* 1966, 1971, 1978, 1981, 2005 Budapeŝto
* 1972 Barcelona, Graz
* 1978 Utrecht
* 1981 Pécs, Göteborg, Zagrebo
* 1989 Aachen, Székesfehérvár
* 1993 Romo, Vaŝingtono

Verkaro (elekto)
----------------

* *Szabadság zászlaja* (Standardo de libereco) 1991; *Firenze* (Florenco; Portreto de Péter Esterházy 2006

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**Entrala** [enTRAla] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Vino en la sudo de la provinco. *Entrala* estus komprenebla etimologie kiel *Enirejo* al la provinca ĉefurbo Zamoro el sudo laŭ la Vía de la Plata. 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 12,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 429 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas nur 10 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas norde kun Zamora, sude kun El Perdigón, oriente kun Morales del Vino kaj okcidente kun Tardobispo. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754100
 |
**Nadir AFONSO** (4a de decembro 1920 – 11a de decembro 2013) estis portugala geometriabstraktisma pentristo. Formale edukita en arkitekturo, kion li frue praktikis en sia kariero kun Le Corbusier kaj Oscar Niemeyer, Nadir Afonso poste studis pentrarton en Parizo, iĝis unu el la pioniroj de la kinetika arto, kaj laboris kun Victor Vasarely, Fernand Léger, Auguste Herbin, kaj André Bloc.

Kiel artoteoriisto de sia propra estetiko bazita sur geometrio, publikigita en kelkaj libroj, Nadir Afonso defendis la ideon ke arto estas pure objektiva kaj regata de reguloj kiu traktas arton ne kiel ago de imagopovo, sed de observado, perceptado kaj formomanipulado.

Nadir Afonso atingis internacian agnoskon frue en sia kariero kaj multaj el liaj verkoj estas en muzeoj. Liaj plej famaj verkoj estas la serio *Urboj*, kiu montras lokojn tra la tuta mondo. Li pentris ĝis siaj lastaj jaroj kaj mortis la 11an de decembro 2013 en hospitalo en Cascais. Dum sia vivo li atingis grandajn honorojn, reprezentante sian landon je la plej altaj niveloj. En sia naskiĝurbo estas nun Muzeo de Nuntempa Arto kiu portas lian nomon kaj estas al li dediĉita.

Notoj
-----

1. ↑  Morreu o pintor Nadir Afonso, mestre da abstracção geométrica

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nadir Afonso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* retejo de Fondaĵo Nadir Afonso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636567
* GND: 118500929
* LCCN: no89019111
* VIAF: 95826355
* ISNI: 0000 0000 8402 5301
* SUDOC: 030502543
* BNF: 12190389w
* ULAN: 500023535
* RKD: 619
* ICCU: VEAV334130
* BNE: XX821433
 |
**István Oroszlán** [iŝtvAn oroslAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Oroszlán István** estas hungara-usonana kemiisto, farmakologo, virusologo, imunologo, biokemiisto, membro (ekstera (1995)) de Hungara Scienca Akademio.

István Oroszlán  naskiĝis la 8-an de julio 1927 en Nagytilaj.

Biografio
---------

István Oroszlán akiris kemian diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1950, poste li laboris en biologia esplora instituto. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li migris al Usono. Li akiris sciencan gradon Ph.D pri farmakologio en 1960 en Universitato Georgetown, poste li esploris en diversaj institutoj. Inter 1983 kaj 1998 li estis laboratoriestro, poste li pensiuliĝis. Li kreis patentojn pri HIV. Li vivas en Frederick (Marilando), en 2002 li ricevis hungaran premion.

Prelegoj, kontribuoj
--------------------

* *Retrovírus fehérjék bioszintézise és funkciója, különös tekintettel a proteáz szerepére a vírus életciklusában* (1997) - prelego por akademiiĝi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas lastfoje)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Grafo Miklós Széchenyi** [miklOŝ sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchenyi Miklós** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, prelato. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *sárvári kaj felsővidéki*. Lia familia nomo estas konata ankaŭ *Széchényi*.

Miklós Széchenyi  naskiĝis la 6-an de januaro 1868 en Sopron. Li mortis la 1-an de decembro 1923 en Budapeŝto, sed li estis entombigita en Orosháza.

Biografio
---------

Miklós Széchenyi frekventis mezlernejojn en Szombathely, Sopron kaj Győr, poste li studis teologion en seminario de Győr. Li pastriĝis en 1890, poste li estis pastro 2 jarojn en Kismarton. En 1892 li respondecis pri abatejo en Ják, samtempe li estis arkivisto, poste sekretario en diocezo de Esztergom. En 1894 li doktoriĝis en Universitato de Budapeŝto. Li estis nomumita rektoro de Pázmáneum en 1898, samtempe kanoniko. Li iĝis prelato, ankaŭ episkopo de Győr en 1901, de Nagyvárad en 1911. Li estis membro de la hungara senato.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A lelkészi congrua ügye, 1885-1895* (1895)
* *Trauungs-Rede gelegentlich der feierlichen Trauung des Grafen Nikolaus Zichy...* (1895)
* diversaj ekleziaj paroladoj
* *A Szent György vértanúról nevezett jaáki apátság története* (1901)

Memorigiloj
-----------

* busto en Győr fare de Miklós Ligeti en 1904

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-07-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* angle

Blazono de Miklós Széchenyi
Blazono de Miklós Széchenyi

* Kategorio Miklós Széchenyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)