recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Christopher Hugh DERRICK** (12-a de junio 1921–2-a de oktobro 2007) estis la filo de la artisto, ilustristo kaj karikaturisto Thomas Derrick. Li estis edukita ĉe Douai Lernejo 1934-39, kaj ĉe Magdalena Supera lernejo, Oxford, 1940 kaj 1945-47, liaj studoj estis interrompitaj pro servo en la Brita aerarmeo dum la Dua Mondmilito. De 1953 ĝis 1965 li estis en la administracia personaro de la Universitato de Londono, kaj ankaŭ laboranta kiel eldoneja leganto. Poste li laboris sendepende kiel literatura konsilisto por diversaj eldonejoj, kiel librorecenzisto, kaj kiel verkisto kaj lekciisto. Li mortis la 2-an de oktobro 2007 je la aĝo de 86 jaroj.

Literatura reputacio
--------------------

Plej interesa pri Derrick estas en liaj memoroj de G. K. Chesterton, kiu estis amiko de lia patro, kaj pli precipe C. S. Lewis, kiu estis Derrick-a guvernanto  ĉe Magdalena. Li estis konstante  demandita de Leŭis-aj Katolikaj admirantoj - kiel la Germana Novtomasisto, Josef Pieper, du de kies laboro Derrick havis revuon - kial Lewis neniam fariĝis Katolika. Li provizis kiel definitiva respondo laŭeble en li 1981 libro C. S. Lewis kaj La romkatolika eklezio. Alia amiko estis la ekonomisto E. F. Schumacher, kies intereson en Katolika socia instruado li dividis.

Krom laboranta kiel literatura konsilisto por kelkaj Britaj eldonejoj, Derrick estis ankaŭ produktema librorecenzisto, inter aliaj eldonaĵoj por La tempoj Literatura Suplemento kaj ankaŭ por La Tablojdo, kie lia frato Michael Derrick estis la helpredaktoro 1938-1961. Dum iom da tempo li estis la redaktoro de Bona Laboro, la revuo de la Katolika Arto Asocio.

Li ĉiutaga okupo kiel eldoneja leganto kaj libro recenzisto signifis konstantan engaĝiĝon kun la aperantaj tendencoj de literatura kulturo. Li ĉerpis el ĉi tiu multrilate, inkluzivanta la skribadon de libro pri konsilo por  komencantaj romanistoj: Leganta raporto pri la skribado de romanoj.

la plimulto de Derrick-aj verkoj, tamen, pli malpli sur tielaj literaturaj rememor(ad)oj ol rekonsidere sur aferoj de premanta publika koncerno post kaj ekstera La Katolika Eklezio en la 1960s, 70s kaj 80s: la natura medio, sociaj rilatoj, seksaj rilatoj, loĝantaro, liturgio, ekumenismo, interreligia dialogo, edukado, kaj la aktuala stato de lingvo kaj literaturo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 237318
* LCCN: n50001737
* VIAF: 69498393
* ISNI: 0000 0000 8453 1167
* SUDOC: 118184156
* NKC: xx0259084
* BNE: XX1009200
 |
Koordinatoj: 47° 46′ 38″ N 4° 09′ 49″ O﻿ / ﻿47.77722 °N, 4.16361 °O﻿ / 47.77722; 4.16361 (mapo)

**Ancy-le-Franc** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 988 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

Ancy-le-Franc etendiĝas sur 19.65 km², kaj havis 988 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 56 homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La kastelo de Ancy-le-Franc, mendita de Antoine la 3-a de Clermont-Tonnerre, estis finkonstruita en 1550 de la itala arkitekto Sebastiano Serlio. Ĝi hodiaŭ apartenas al la pariza firmao *Paris Investir SAS*.

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ro Emmanuel Delagneau, kiu do restis la loka urbestro.

Administrado
------------

Ancy-le-Franc estas la ĉefurbo de la kantono de Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Famuloj
-------

* Louis d'Ailleboust, (Ancy-le-Franc 1612 - Montréal 1747), guberniestro de Nouvelle-France.
* Charles-Nicolas Martenot, (Saint-Seine-sur-Vinganne 1798 - Ancy-le-Franc 1869), industriisto kaj politikisto.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 361044
* LCCN: n83145945
* VIAF: 263516141
* BNF: 15279456j
 |
La **leĝo de Brandolini**, ankaŭ konata kiel la **principo pri malsimetrio de stultaĵoj** (angle *bullshit asymmetry principle*), estas interreta sentenco, kiu temas pri la malfacileco korekti stultaĵojn: "La kvanto de energio, bezonata por refuti stultaĵojn, estas grandorde pli granda ol tiom, bezonata por produkti ilin."

Origino
-------

Ĝi estis publike formulita la unuan fojon en januaro 2013 fare de Alberto Brandolini, itala programisto. Brandolini deklaris, ke li estis inspirita de la libro *Thinking, Fast and Slow* de Daniel Kahneman, kiun li legis tuj antaŭ ol rigardi italan politikan intervjuprogramon, kie kverelis la ĵurnalisto Marco Travaglio kaj la eksa ĉefministro Silvio Berlusconi.

Similaj konceptoj
-----------------

En 2005, la rusa fizikisto Sergej Lopatnikov anonime eldonis eseon, kie li enkondukis la jenan difinon:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Se la teksto de ĉiu frazo bezonas alineon (por malpruvi), ĉiu alineo - sekcion, ĉiu sekcio - ĉapitron, kaj ĉiu ĉapitro - libron, la tuta verko iĝas efektive nerefutebla kaj do akiras kvalitojn de vereco. *Mi difinas tian verecon kiel transcendan.* **"** |

 |

Alia simila koncepto estis formulita de la ekonomiisto Roy Radner en 1993.

En debato, la "Gish-galopo" estas tekniko, kiu celas superforti oponanton per laŭeble plej multaj argumentoj, sen konsidero de ties praveco aŭ forto.

Vidu ankaŭ
----------

* Leĝo de Godwin
* Leĝo de Poe

Referencoj
----------

1. ↑   "Take the time and effort to correct misinformation". doi:10.1038/540171a.
2. ↑   Bullshit Asymmetry Principle – Twitter.
3. ↑   Respondo en Twitter.
4. ↑   Respondo en Twitter.
5. ↑  Lopatnikov, Sergey.  Исследование геополитики. Arkivita el la originalo je 2021-05-04. Alirita 22-a de junio 2020.
6. ↑   "The Organization of Decentralized Information Processing". doi:10.2307/2951495.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Brandolini's law en la angla Vikipedio.*
**Endre Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Endre** estis hungara poeto, bienulo, membro de Societo Petőfi. Lia nobela antaŭnomo estis *pelsőci*.

Endre Tóth naskiĝis la 30-an de novembro 1824 en Petri, li mortis la 5-an de junio 1885 en Vatta.

Biografio
---------

Endre Tóth akiris juran diplomon en Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger) kaj en 1846 li oficiale advokatiĝis en Pest (urbo). En la sekva jaro li estis honora prokuroro de Borsod. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1848 kaj post la fiasko (1849) li kaŝiĝis. Li vivis en Vatta, kie li edziĝis kaj okupiĝis pri bieno.

Ekde 1846 li verkis poemojn, ili aperis ekzemple en Hölgyfutár, Vasárnapi Ujság, Erdélyi Múzeum (revuo) kaj Koszorú. En 1876 li membriĝis en Societo Petőfi.

Elektitaj verkoj
----------------

* *Zengő bokor* (1853)
* *Ujabb költeményei* (1855)
* *Angyal Bandi* (1856)
* *Harangvirágok* (1862)
* *Két kis libapásztor* (1898, romaneto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Endre Tóth (poeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709252
 |
**Eoghan Rua Ó Súilleabháin** (elparolata oo-an rua oo suu-il-av-aain), 1748-84 naskiĝis preskaŭ samloke kiel Aogán Ó Rathaile 20 jarojn post ties morto. Kvankam li verkis en la sama riĉa literatura irlanda lingvo, lia temaro kaj vivkondiĉoj radikale malsamis de la vivo de Ó Rathaile. Eoghan Rua neniam konis la monan riĉecon kaj noblajn vivkondiĉoj de ĉi-lasta.

La irlanda kamparano kromnomis Eoghan Rua 'Eoghan an Bhéil Bhinn' (Eoghan de la dolĉa buŝo) pro sia riĉega kaj muzikeca poezia lingvaĵo.

Inter liaj plej konataj poemoj estas

```
  Im leabaidh aréir (En mia lito hieraŭ nokte)
  Ceo Draíochta (Magia Nebulo)
  A Chara mo Chléibh (O amiko de mia brusto)
  I Sacsaibh na Séad (En Anglio de la Juveloj)
```

Li laboris plejparte kiel laboristo kaj kiel instruisto. Li devis multe vojaĝi, pro sia amo al multaj virinoj kiu ofte tiris lin en konflikton kun la katolikaj pastroj, kaj pasigis kelkajn jarojn en la angla mararmeo, kie li verkis anglan poemon pro sia admiralo, 'Rodney's Glory".


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 170256
* LCCN: n2002037949
* VIAF: 76611217
* ISNI: 0000 0000 3450 7038
* BNF: 151006627
 |
**György Szepesi** [djordj sepeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szepesi György** estas hungara raportisto, redaktoro. Lia origina nomo estis *Friedländer György*.

György Szepesi maldekstre en 1949
György Szepesi  Arkivigite je 2015-07-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 5-an de februaro 1922 en Budapeŝto; mortis la 25-an de julio 2018 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Szepesi devenis el juda familio, li jam frue interesiĝis pri la futbalo. Li estis trudlaboristo dum la nazia erao. En 1945 li komencis labori en Hungara Radio, en la sekva jaro li ankaŭ kontribuis en gazetoj. Li frekventis altlernejon pri sporto inter 1951 kaj 1954. Tiutempe li atingis la tutlandan konatecon, ĉar li radioraportis pri ambaŭ hungaraj-anglaj futbalaj okazintaĵoj. Lia iomete raŭka voĉo estis aŭdeblaj ankaŭ surstrate, ĉar estis kutimo tiam meti la radion en la fenestron, se okazis interesaĵo. Dum Hungara revolucio de 1956 li kampanjis por tuj ĉesi la revoluciajn agojn. Post falo de la revolucio li tuj ricevis permeson vojaĝi al Somera Olimpiko 1956. Post jardekoj aperis informoj, ke li estis sekreta informisto de la polico. Post jardekoj li aperis en Guinness-libro de rekordoj kiel la plej longa funkcianta raportisto en la mondo , ja en la 2010-aj jaroj tre malofte li aperas en la radio aŭ en Hungara Televizio. Dum la jardekoj li raportis pri olimpikoj kaj aliaj sportaj okazintaĵoj, krome inter 1975–1978 li estis raportisto de Okcidenta Germanio. Foje li plenumis diversajn postenojn en la sporta vivo. Li ricevis premiojn (eĉ ankaŭ eksterlandajn) inter 1953 kaj 2012.

Elektitaj libroj
----------------

* *Civil a pályán* (1951)
* *Gól! Góóóól! 2000 gól!* (1963)
* *A magyar olimpiai aranyérmek története* (1976)
* *Sportmikrofon* (1982)
* *Búcsú a mikrofontól* (1998)
* *Magyar olimpiai bajnokok 1896-1996* (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kaj intervjuo kun foto Arkivigite je 2015-07-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-07-22 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio György Szepesi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 529620
* LCCN: no2020088633
* VIAF: 121386044
* SUDOC: 250903849
* NKC: mzk2015854573
 |
**Jakov ĤOZiJEV** (osete *Хозиты Яков*; naskiĝis la 8-an de februaro 1916 en montara Nord-Osetio, mortis la 9-an de julio 1938 en Orĝonikidze, nun Vladikavkaz), elstara oseta poeto.

La gepatroj de Jakov, kune kun multaj aliaj montaranoj, translokiĝis al apudmontara plataĵo en 1922 kaj ekloĝis en la vilaĝo Kirovo. En 1930 Jakov Ĥozijev finis mezlernejon kaj ekstudis en Orĝonikidze. Ekde infanaĝo li verkis poezion en sia denaska (oseta) lingvo.

Malgraŭ la ioma studo en agrikultura speciala lernejo, en 1932 li serioze dediĉis sin al literaturo, studentiĝinte en literatura fakultato de la Nord-Osetia Pedagogia Instituto (nun universitato). En la 1930-aj jaroj en Nord-Osetio estis eldonataj 14 ĵurnaloj kaj revuoj en la oseta lingvo: en ĉiuj ili ekde 1932 aperadis verkojn de Ĥozijev.

En 1936, fininte la pedagogian instituton, Jakov Ĥozijev komencis doktoriĝajn studojn ĉe la Nord-Osetia Scienc-Esplora Instituto. Li ne finstudis tie kaj ne iĝis doktoro pri filolologio pro sia subita morto la 9-an de julio 1938: li dronis dum naĝado en la rapida rivero Terek. Tiam li estis nur 22-jara.

Verkado
-------

Jakov Ĥozijev verkis plurajn poeziaĵojn. Li havis tre klaran lingvaĵon kaj bonan ritmon. Kelkaj liaj poeziaĵoj eniras la nepran studplanon pri la oseta literaturo en mezlernejoj de la respubliko.

Lia ĉeftemo estis renovigo de la patrio, nova vivo kun soveta potenco, revoj pri eĉ pli feliĉa estonteco. Krom tio li verkis por infanoj (pri diligento en mezlernejo kaj aliaj temoj) kaj multe tradukis el diversaj poetoj, ĉefe rusaj (Aleksandr Puŝkin, Miĥail Lermontov, Vladimir Majakovskij kaj aliaj).

Jakov Ĥozijev ankaŭ okupiĝis pri literatura kritikado; li ankaŭ partoprenis kompiladon de literaturaj kolektoj por instrui osetan literaturon en mezlernejoj.
**Jan FABRICIUS** (Assen, 30-an de septembro 1871 - Wimborne (Anglio), 23-an de novembro 1964) estis nederlanda teatroverkisto.

Je dudekjara aĝo li foriris al Nederlanda Hindio por tie labori kiel presisto. Li rapide atingis bonan pozicion en ĵurnalismo. Post dek jaroj li revenis, devigata pro hepato-afekcio, al Nederlando por fariĝi ĉefredaktoro de respektive la gazetoj *Wereldkroniek*, la *Spaarnebode* kaj la *Nieuwe Courant*. Pro insisto de Frits Bouwmeester (junaĝe mortinta frato de la aktoro Louis Bouwmeester) li verkis la unuajn teatraĵojn: *Met de handschoen getrouwd*, *Eenzaam* kaj *De rechte lijn*, en kiuj Hindio ludas gravan rolon.

La teatraĵoj estis tre multfoje surscenigataj, sed Fabricius revenis en 1910 al Batavio por tie establi propran taggazeton. Denove pro sanproblemoj li revenis al Eŭropo, ekloĝis en Parizo kaj klopodis definitive vivi el verkado. Rimarkinde estas ke ĝuste tie li verkis la plejmulton de la nederlandaj teatraĵoj *Onder één dak* (en la drenta dialekto) kaj *Ynske* (en varianto de la frisa lingvo).

Pro la eksplodo de la Unua Mondmilito li revenis al Nederlando. En tiuj jaroj li travivis la plej grandajn sukcesojn. La surscenigoj de *Dolle Hans*, *Totok en Indo* kaj *Nonnie* altiris multajn homojn. Dum la Granda Depresio kaj la eksplodo de la Dua Mondmilito la kariero de Fabricius baldaŭ finiĝis. Li restis produktema, sed la sukceso iom post iom malaperis.

*Hindia sceno* (1959) Antaŭe sur la frontfasado de la Lernejo Jan Fabricius por memori la jarojn de Fabricius en Nederlanda Hindio. Remetita en 2005 sur la flankfasado de apartamentaro sur la loko de la antaŭa lernejo.
Fabricius transloĝiĝis al Anglio, kie li finfine mortis je aĝo de 93-jaroj.

Ankaŭ lia filo Johan Fabricius estis verkisto.

* Kategorio Jan Fabricius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 570047
* GND: 11637036X
* LCCN: n85261751
* VIAF: 37043257
* ISNI: 0000 0001 1055 1744
* SUDOC: 126051887
* BNF: 12780302t
* BPN: 33214098
 |
**Joan OLIVER i SALLARÈS** (Sabadell, 1899 - Barcelono, 1986). Kataluna verkisto. Estante el burĝa familio, li studis juron, sed baldaŭ okupiĝis pri literaturo kaj kunlaboris en pluraj ĵurnaloj. En 1934 li aperigis sub la pseŭdonimo Pere Quart sian unuan poem-libron *Senkapigoj* (Decapitacions), kie inter humuro kaj satiro troveblas kelkaj temoj, kiuj poste definitive karakterizos lian verkaron. Ĝin sekvos *Bestaro* (Bestiari, 1937), epigrama poemaro kaj eta lingva ĉefverko. Li aperigis ankaŭ plurajn teatraĵon, kiel *Tragedio en Liliputo* ('Una tragèdia a Lil·liput, 1928) kaj *La malsato* (La fam, 1938). Dum la civitana milito (1936-39), lia verkaro transiris de kritiko al aperta aktivismo. Li ekziliĝis en 1939 kaj vivis en Santiago de Chile ĝis 1948, kie eldoniĝos lia elegia poemaro *Aŭtuna salono* (Saló de tardor, 1947). Reveninte en Katalunion, li sekvos la padon de la historia realismo. Indas mencii liajn poemarojn *Vrakotero* (Terra de naufragis, 1956), *Pagitaj ferioj* (Vacances pagades, 1960) kaj *Kvar mil vortoj* (Quatre mil mots, 1977). Inter liaj teatraĵoj, *Ŝtelita danco* (Ball robat, 1960). Li ankaŭ abunde tradukis, i.a. Colette, Elsa Morante, Simone de Beauvoir, Molière, George Bernard Shaw, Paul Claudel, Samuel Beckett kaj Anton Ĉeĥov. Li ricevis multnombrajn premiojn, i.a. tiun de la Prezidanto de la Franca Respubliko, kiel tradukisto, kaj la Honor-Premio de la Kataluna Beletro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Joan Oliver en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2010-09-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250293
* GND: 119338785
* LCCN: n50025261
* VIAF: 24596566
* ISNI: 0000 0000 8363 0999
* SUDOC: 027995070
* BNF: 118871547
* MBA: a1ca866e-868c-4a99-839b-27509faf8449
* BNE: XX1721074 XX876111, XX1721074
 |
**Julius WOLFF** (naskiĝis la 16-an de septembro 1824 en Quedlinburg, mortis la 3-an de oktobro 1910 en Charlottenburg) estis germana verkisto.

Julius Wolff, pentrita de Wilhelm Rohr

Vivo
----

Li studis en Berlino filozofion kaj administradon financan kaj transprenis la patran fabrikan vendejon en Quedlinburg. Demisiinte li fondis en 1869 la gazeton »Harzzeitung«. Post la Pruso-franca milito, kiun Wolff partoprenis ĝisfine, li translokiĝis al Berlino, por redakti tie intertempe la gazeton »Illustrierte Frauenzeitung«.

Verkista graveco
----------------

Li publikigis: »Aus dem Felde«, militaj kantoj (Berlin 1871), »Till Eulenspiegel redivivus« (Detmold 1874) kaj la bone akceptitaj plurfoje eldonitaj epopeetoj kaj rakontoj »Der Rattenfänger von Hameln« (Berl. 1875) kaj »Der wilde Jäger«, eine Weidmannsmär (1877); »Tannhäuser«, amokanto (1880); »Singuf, Rattenfängerlieder« (1881); »Der Sülfmeister«, romano (1883, 2 vol.); »Der Raubgraf«, historio el la regiono Harzgau (1884); »Lurlei«, romantikaĵo (1886); »Das Recht der Hagestolze«, Roman (1888); »Die Pappenheimer« (1889); »Renata« (1892); »Der fliegende Holländer« (1892); »Das schwarze Weib«, romano el la tempo de la kamparanaj militoj (1894); »Assalide«, poemoj el la tempo de la provencalaj amkantistoj (1896); »Der Landsknecht von Kochem«, kanto el Mozelgovio (1898); »Der fahrende Schüler«, poeziaĵo (1900); »Die Hohkönigsburg«, romano (1902); »Zweifel der Liebe«, romano aktuala (1904); »Das Wildfangreĉt« (1907).

Liaj avantaĝoj estis lingva brileco kaj lerteco, per kiu li imitis tre diversajn stilojn kaj ĝenrojn de poetaj verkoj. Krome abundas historiaj enhavoj multkoloraj. Tamen la interno de liaj personoj estas tute konvencia kaj neniam superas averaĝan familigazetaran stilon. Kelkfoje li ankaŭ provis esti dramisto, ekz. ĉe »Kambyses«, »Die Junggesellensteuer« (Berlin 1877) kaj »Drohende Wolken« (1878).

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 728, kio legeblas tie ĉi interrete.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj surrete legeblaj

* Kategorio Julius Wolff en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 568960
* GND: 118770004
* LCCN: no92016425
* VIAF: 68918051
* ISNI: 0000 0001 0911 714X
* LIBRIS: 283430
* SUDOC: 113113331
* BNF: 10297092j
* MBA: 4357ee0d-631e-4b6d-bcde-cbe4b71854ef
* BIBSYS: 3014731
* NKC: kup19960000112387
 |
**Lawrence NORFOLK** estas brita verkisto kaj romanisto. Li verkas historiajn romanojn kun kompleksaj intrigoj kaj akurataj detaloj. Liaj romanoj estas cetere famkonitaj pro la uzado de nekutime riĉa vortaro.

Li naskiĝis en Londono en 1963, sed vivis en Irako ĝis 1967 kaj poste en okcidenta Anglio. Li obtenis diplomon el King's College en 1986, kaj nedaŭre laboris kiel instruisto kaj sendependa verkisto por lernolibroj. En 1991, li gajnis la premion *Somerset Maugham Award* pro sia unua romano, *Lemprière's Dictionnary*, kiu temis pri la eldono en 1788 de la vortaro de John Lemprière pri klasikaj mitologio kaj historio.

Li verkis en 1996 romanon titolitan *The Pope's Rhinoceros* ("La Rinocero de la Papo"), inspirita de la aventuroj de la fama rinocero de Dürer en 1515.

Verkoj
------

* *Lemprière's Dictionary* (1991)
* *The Pope's Rhinoceros* (1996)
* *In the Shape of a Boar* (2000)

* Kategorio Lawrence Norfolk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 215063
* GND: 115564179
* LCCN: nr91039857
* VIAF: 113121215
* ISNI: 0000 0001 0860 187X
* SUDOC: 032203683
* BNF: 123280020
* MBA: 113409b0-1faf-4fab-9134-e457bd71a6e0
* NKC: jn20000604212
* ICCU: TO0V183021
 |
**Lech Makowiecki** (naskiĝis la 4-an de junio 1954) – pola bardo, poeto, kantaŭtoro, komponisto, muzikisto, scenaristo kaj felietonisto.

Diplomito de magistraj studoj pri konstruo de ŝipoj en Politekniko de Gdańsk.

Muzika agado
------------

Sian muzikan karieron komencis en 1978 en kantrea-rokmuzika ensemblo *Babsztyl* (Virinaĉo), kie prezentiĝis kiel kantisto, gitaristo kaj mandolinisto. En 1985 kun la ensemblo gajnis Oran Ringon en la festivalo de soldata kanto en Kołobrzeg. En 1986 fondis kaj iĝis estro de orient-kantrea ensemblo *Zayazd*, kun kiu surbendigis 5 diskojn.

Kadre de solula agado Lech Makowiecki surbendigis du diskojn de kantada poezio. Ili koncentriĝas pri patriota temaro kaj historio de Pollando el la periodo de la dua mondmilito, samtempe forte grundiĝintaj en la nuntempo.

Pri sia verkado Makowiecki diras:

*Mi opinias, ke al la juna generacio oni devas rememorigi eventojn de pasinteco. Oni devas ĝin interesigi pri estintaj epokoj, montri, ke tio povas esti interesa. En liceo mi renkontis miraklan historiiston – kiam li rakontis, mi havis impreson, ke antaŭ mi prezentiĝas kostuma filmo.*

Ĝis nun aperis:

* *Katyń 1940. Ostatni list. Ballady Lecha Makowieckiego* (Katin 1940. La lasta letero. Baladoj de Lech Makowiecki) (2010)
* *Patriotyzm* (Patriotismo) (2011)

Scenaristo
----------

En 2008 gajnis konkurson por scenaro de serio pri deportadoj dum la dua mondmilito. La televidan serion kun la labor-titolo *Ojczyzna wam matką będzie* (La Patrio estos por vi patrino) devus realigi Pola Televido kunlabore kun la germana (Beta Film). Ĝi estis rakontonta sorton de la patro de Lech Makowiecki – Stanisław, kiu en la aĝo de 10 jaroj, estis deportita kun la tuta familio de Rypin (Kujavio-Pomerio) lige kun germanigo de la distrikto. Dum la vagado li perdis gepatrojn kaj estis sendita al trudlaboro en Nazia Germanio. Poste li batalis en pola armeo de generalo Stanisław Maczek. Al Pollando revenis persvadita en 1947 de pola soldato en Germanio, kiu diris al Stanisław konsideranta ke mankas celo de lia reveno ĉar li perdis la familion, ke - "La Patrio estos por vi patrino". Laŭplane fotoj devis okaziĝi somere 2009, tamen la serio ĝis hodiaŭ ne realiĝis.

Aŭtoro de scenaro de la muzikalo "Mickiewicz" prezentita en Muzika Teatro de Gliwice kaj de kelkaj eduk-distraj programeroj de televida serio "Ostatni Zayazd".

Okaze de solenaĵoj de la jubileo de 600-jariĝo de la batalo de Grunwald li verkis muzikalon "Grunwald" prezentitan en Olsztyn.

* Kategorio Lech Makowiecki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 526117
* GND: 1165528797
* LCCN: no2014021625
* VIAF: 302938235
* ISNI: 0000 0004 0941 2888
 |
**Vestfirðir** (La Okcidentaj fjordoj) estas grandega duoninsulo, en nordokcidenta parto de Islando distranĉita de multaj fjordoj kaj golfetoj. Samtempe ĝi konsideriĝas unu el la ok regionoj de Islando (islande plurale *landsvæði*, singulare *landsvæðið*). La teritorio etendas sin el fermaĵo de Gilsfjörður laŭ la distriktoj: Barðaströnd, Patreksfjörður, Tálknafjörður, Arnarfjörður, Dýrafjörður, Önundarfjörður, Súgandafjörður, Ísafjarðardjúp,  Jökulfirðir, Hornstrandir kun la la glaĉero Drangajökull kaj suden laŭ *Strandir* ĝis mezo de la fjordo Hrútafjörður (vidu la mapon). Ankaŭ la norda parto de la granda golfo, Breiðafjörður, kun siaj multaj insuloj, apartenas al Vestfirðir.

Mapo de VestfirðirMapo de Vestfirðir
la akvofalo *Gullfoss* ĉe la fjordo Gilsfjörður
klifo ĉe la terlango  
*Latrabjarg*

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rla statistikaj regionoj de Islando |
| --- |
| Austurland | Höfuðborgarsvæðið | Norðurland eystra | Norðurland vestra | Suðurland  | Suðurnes | Vestfirðir | Vesturland | blazono de la distrikto Emsland |

 |
**MIKES Kelemen** (mikeŝ) estis hungara verkisto naskiĝinta aŭguston 1690 en komunumo Zagon, tiam en Hungario kaj mortinta la 2-an de oktobro 1761 en Rodosto, Turkio. 

busto de Kelemen Mikes

Biografio
---------

Kelemen Mikes lernis en la jezuita kolegio de Koloĵvaro. De 1707 li fariĝis paĝio en la kortego de Ferenc Rákóczi la 2-a, landestro de Transilvanio. Post 1711 li elmigris kune kun la reginto en Pollandon, Francion kaj en 1717 en Turkion, kie de 1720 ili vivis en Rodosto (Tekirdağ). Post la morto de Rákóczi li deziris hejmenveni, sed Maria Tereza ne aprobis tiun. Li mortis je pesto. Lia ĉefverko, Törökországi levelek (Leteroj el Turkio), enhavas 207 fiktivan leteron verkitan inter 1717 kaj 1758 pri la ĉiutaga vivo de la elmigrintoj. Tiu verko krom ĝia elstara literatura valoro havas ankaŭ dokomentan valoron. Ĝia unua eldono aperis en 1794 en Vieno. Li tradukis religiajn, pedagogiajn kaj literaturajn verkojn el franca lingvo.

En Esperanto aperis
-------------------

* en Hungara Antologio, 1983: fragmentoj el la leteroj

Literaturo
----------

* Lajos Hopp: *Mikes és világa* (trad. Mikes kaj sia mondo). 1973.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kelemen Mikes (verkisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Magyar Életrajzi Lexikon
* Hungara Elektronika Biblioteko.
* Tradukaĵoj angle kaj germane Arkivigite je 2000-12-09 per la retarkivo Wayback Machine.
* Pri la verkisto angle Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80902
* GND: 118582356
* LCCN: n80103872
* VIAF: 7410168
* ISNI: 0000 0001 0866 6366
* SUDOC: 031210465
* BNF: 12054463f
* NKC: jo20181018765
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**SOÓS László** (ŝo:ŝ) *Bádoki* estis hungara verkisto, kritikisto naskita en Szováta la 21-an de julio 1913 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1994.

Biografio
---------

László Soós abiturientiĝis en Budapeŝto en 1931 kaj li iĝis oficisto, pli poste sportedukisto. En 1945 li organizis vivantan revuon kun Ferenc Jankovich titolita *Magvető* kaj ili prezentiĝis por du jaroj en provincaj urboj. Inter 1947 kaj 1949 li estis ĵurnalisto kaj ankaŭ filmkritikisto de la *Hungara Radio*. En 1949 laŭ eltrovitaj akuzoj oni arestis lin, kaj li pasigis tri jarojn en malliberejo. Post sia elliberiĝo li estis helplaboristo kaj li vivis el okazaj laboroj. En 1952 li laboris ĉe *Újítók Lapja*, pli poste li iĝis kunlaboranto de *Sportélet*.

Verkoj
------

* *Az Almieri-trió*, romano, 1938 [kun titolo *Trapéz*, 1957];
* *Kormorán*, romano, 1939;
* *Tengerek kalandorai*. La romaneca historio de piratado, 1942;
* *Fehér pázsit, dokumentumromano, 1983.*

Fonto
-----

* Új magyar irodalmi lexikon, 1994.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254028
* LCCN: n94043628
* VIAF: 53378498
* ISNI: 0000 0000 3148 7051
 |
**Leopoldo Cirne** (naskiĝis en Paraíba do Norte [nuntempe Paraíba] la 30an de aprilo 1870, mortis en Rio de Janeiro la 31an de julio 1941) estis komercisto kaj la 6a prezidanto de Brazila Spiritisma Federacio, post la morto de Bezerra de Menezes en 1900.

Agado
-----

Li aranĝis festkunvenon okaze de la centjariĝo de la naskiĝo de Allan Kardec en 1904. En tiu sama jaro, la 1an de oktobro 1904, li publikigis la gvidilon *Bases de Organização Espírita* [Organiza Bazo por Spiritistoj], kiu kontribuis por la unueciĝo de la brazilaj spiritistoj kaj stimuladis la fondon de sekciaj federacioj en la subŝtatoj de Brazilo. Dum lia prezidanteco konstruiĝis la pluretaĝa historia sidejo de Brazila Spiritisma Federacio en Rio de Janeiro. Danke al lia iniciato Reformador, oficiala organo de BSF, komencis en 1909 publikigi artikolojn pri Esperanto.

Verkoj
------

* Memórias históricas do Espiritismo
* Doutrina e prática do Espiritismo
* Anticristo, Senhor dos mundos
* O Homem, colaborador de Deus
* A Personalidade de Jesus [La Personeco de Jesuo]

Bibliografio
------------

* ABREU, Canuto de. *Bezerra de Menezes*. São Paulo: FEESP (portugale)
* WANTUIL, Zeus. *Grandes Espíritas do Brasil* [Grandaj Spiritistoj el Brazilo]. Rio de Janeiro: FEB (portugale)

Referencoj
----------

1. ↑  Biografieto de Leopoldo Cirne Arkivigite je 2016-10-09 per la retarkivo Wayback Machine el la retejo de Brazila Spiritisma Federacio (07.10.2016)
Máirtín Ó Cadhain
**Máirtín Ó Cadhain** (elparolata maar-tjiin o kain) (1906-1970) estis unu el la plej grandaj verkistoj en la irlanda literaturo. Li estis prozverkisto. Li naskiĝis en Cnocán Glas, apud de An Spidéal en Conamara en la okcidento de Irlando. Li estis membro de IRA (Irlanda Respublika Armeo, neleĝa grupo kiu luktis por la libero kaj unueco de Irlando), kaj dum sia tuta vivo li estis socialisto.

Oni malliberigis lin en la Currach en la graflando Cill Dara dum la tuta Dua Mondmilito, kiel aktiva ano de IRA. Tie li studis multajn lingvojn kaj literaturojn, kiel la rusan, la kimran, kaj la bretonan, kaj verkis sian plej faman verkon, la romanon *Cré na Cille* (la sojlo de la tombejo). Li instruas la irlandan al centoj de IRA-anoj dum tiuj jaroj. Li verkis du aliaj librojn en la malliberejo, *Athnuachan* (renoviĝo) kaj *Barbed Wire* (dorna drato).

Inter la aliaj verkoj de Máirtín Ó Cadhain estis

* *Idir Shúgradh agus Dáiríre* (Inter Mokado kaj Seriozeco)
* *An Braon Broghach* (La Malpura Guto)
* *Cois Caoláire* (Apud Caoláire)
* *An tSraith dhá Tógáil* (La Serio konstruata)
* *An tSraith Tógtha* (La Serio konstruita)
* *An tSraith ar Lár* (La Serio falinta)

Li ankaŭ laboris kiel ĵurnalisto kaj eseisto. Liajn eseojn oni povas legi en

* *Ó Cadhain i bhFeasta* (Ó Cadhain en 'Feasta', la revuo de la irlandalingva movado)
* *Caiscín* (Bruna Grio)
* *Caithfear Éisteacht* (Oni devas aŭskulti)

Sian korespondadon el la malliberejo kun Tomás Bairéad estis eldonita sub la titolo

* *As an nGéibheann* (De la Malliberejo)

Kvankam li neniam finstudis por universitata diplomo, la dublina universitato TCD (Trinity College, Dublin) nomis lin profesoro de la irlanda lingvo pro sia granda kaj altkvalita verkaro, kaj li pasigis siajn lastajn jarojn en tiu universitato.

Ó Cadhain multe riĉigis la irlandan literaturan lingvon. Li estis majstro de ĉiuj irlandaj dialektoj, de la skotgaela, kaj de la malnova kaj meza irlandaj literaturlingvoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Máirtín Ó Cadhain en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Nekonata genio (artikolo de Garbhan MacAoidh en *Monato*)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 166432
* GND: 137186460
* LCCN: n82019437
* VIAF: 267017278
* ISNI: 0000 0003 8283 1432
* SUDOC: 133455556
* BNF: 169839650
* NKC: xx0203917
 |
**Móric Gábor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Móric** estis hungara pentristo, ilustristo, altlerneja instruisto.

Móric Gábor  Arkivigite je 2018-06-12 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de marto 1889 en Kisújszállás, li mortis la 12-an de septembro 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Móric Gábor devenis el juda familio. Li studis en Reĝa Belarta Altlernejo en la lernojaroj 1906 kaj 1907. Liaj plej gravaj instruistoj estis Bertalan Székely, Pál Szinyei Merse kaj Ede Balló. Li plulernis en Nacia Altlernejo de Belartoj en Parizo, lia ĉefinstruisto estis Fernand Cormon. Post siaj studoj li studvojaĝis al Italio, Germanio, Aŭstrio, poste li estis portretisto en Usono kaj Nederlando. En 1913 li hejmenvenis kaj pentradis en Budapeŝto. Jam en 1911 liaj karikaturoj estis videblaj en hungaraj gazetoj. Inter 1945-1948 li instruis en la Industriarta Altlernejo. Li pentradis precipe pejzaĝojn, aĵpentraĵojn, portretojn, malofte li kreis vitralojn kaj medalojn.

Lia portreto ricevis premion en 1922, li mem en 1979 kaj 1981. Li havis edzinon.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Amsterdamo, Londono (1932)
* Amsterdamo (1938)
* Hódmezővásárhely (1961, 1976, 1984)
* Budapeŝto (1962, 1978)
* Karcag (1986)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1906, 1950, 1955, 1975, 1979, 1984)
* Budapeŝto (1926, 1934, 1944, 1948, 1952, 1957, 1965)
* Sopron (1983)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Gipra
* Melancholia
* Asztali csendélet
* Art deco női portré
* portretoj pri Lujza Blaha, Sári Fedák, Sándor Svéd, Sándor Góth, Gyula Krúdy, Sándor Pethes, Ferenc Móra, Albert Einstein

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Krieg

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-06-12 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Móric Gábor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613246
* VIAF: 121371844
* ISNI: 0000 0000 7919 5365
 |
**Mao Dun** (4-a de julio 1896 – 27-a de marto 1981) estis la plumnomo de **Shen Dehong** (**Shen Yanbing**), 20-jarcenta ĉina verkisto, kultura kritikanto kaj Ministro de Kulturo en la Popola Respubliko de Ĉinio (inter 1949–1965). Li estas unu el la plej famaj maldekstraj verkistoj de moderna Ĉinio. Liaj plej famaj verkoj estas *Ziye*, tutnova prezentanta vivo en kosmopolita Shanghai kaj *Printempaj silkraŭpoj.* Li ankaŭ skribis multajn mallongajn rakontojn.

Li adoptis la nomon "Mao Dun" (ĉina :  矛盾 kiu signifas "kontraŭdiron", kiel lia verkista nomo por esprimi la streĉitecon en la konfliktanta revolucia ideologio dum la malstabilaj 1920aj jaroj. Lia amiko Ye Shengtao ŝanĝis la unuan karakteron de 矛 al 茅, kiu laŭvorte signifas "pajlo".

Mao Dun kaj la ĉina literaturo
------------------------------

Xiaoshuo Yuebao Reformo estis la unua kontribuaĵo de Mao Dun al la ĉina literaturo. La revuo tiam fariĝis loko kie "Nova Literaturo" cirkulis. La verkoj de multaj famaj verkistoj kiel Lu Xun, Xu Dishan, Bing Xin, Ye Shengtao, estus eldonitaj pere de tiu revuo. Mao Dun subtenis movadojn kiel "Nova Literaturo" kaj "Nova Pensado". Li kredis ke ĉina literaturo devus havi lokon en la mondo. Grava literatura premio en Ĉinio portas lian nomon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Mao Dun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wuzhen
* Mao Dun literatura premio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 590754
* GND: 118730762
* LCCN: n79072977
* VIAF: 97121854
* ISNI: 0000 0003 6864 5959, 0000 0003 6864 5932, 0000 0001 2144 6317, 0000 0003 6864 5924, 0000 0003 6864 5940
* LIBRIS: 74207
* SUDOC: 027006964
* BNF: 119143434
* NLA: 36732290
* NDL: 00314117
* BIBSYS: 90151459
* NKC: jn20000710433
 |
**Calakmul** estas unu el la 11 komunumoj de la meksika subŝtato Campeche, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Xpujil. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 04010.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23.814 loĝantojn. El tiuj estis 12.140 viroj kaj 11.674 virinoj. La komunumo havas surfacon de 13839,11 km² (20,93 % de la surfaco de la subŝtato) kaj ĝi situas inter la gradoj 17°49’ kaj 19°10’ norda latitudo kaj 89°25’ y 90°17’ okcidenta longitudo. La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 245 metroj super la marnivelo; ĝenerale la alteco estas inter 100 kaj 300 metroj super la marnivelo. Norde la komunumo limas al la komunumoj Champotón kaj Hopelchén, oriente al Hopelchén, al la subŝtato Quintana Roo kaj al la ŝtato Gvatemalo, okcidente al la komunumoj Candelaria, Escárcega kaj Champotón.

En la komunumo ekzistas 56 loĝloko (statistike laŭ INEGI por urboj, vilaĝoj kaj domaroj); la plej multaj el ili estas tre etaj. La ĉefaj estas: 

ĉefaj loĝlokoj en Calakmul.

|  |  |
| --- | --- |
| **Loĝloko** | **Loĝantaro** |
| **Tuta Komunumo** | **23,814** |
| Xpujil | 3,222 |
| Constitución | 1,016 |
| Zoh-Laguna | 1,021 |
| El Sacrificio | 525 |
| General Manuel Castilla Brito | 496 |
| Los Ángeles | 464 |
| Gustavo Díaz Ordaz (San Antonio Soda) | 407 |

Sociogeografio
--------------

Ĉar la komunumo estas relative juna momente ne estas statistikaj datoj pri la kvanto de personoj kiuj parolas indiĝenan lingvon. Tamen estas tre verŝajne ke alta kvanto de la loĝantaro parolas indiĝenan lingvon; en la koncerna kazo ĉefe la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Calakmul Arkivigite je 2012-04-03 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Ferenc Forgó** [forgO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Forgó Ferenc** estis hungara matematikisto pri teorio de ludoj kaj matematika programado, altlerneja instruisto.

Ferenc Forgó naskiĝis la  16-an de aprilo 1942(nun 1942-04-16) en Pécs.

Biografio
---------

Ferenc Forgó akiris an diplomon en Universitato Károly Marx en 1965. Post la diplomo li instruis en la universitato (asistanto 1965–1969, lektoro 1970–1975, docento 1976–1990, profesoro 1991–2012). Interrompe en 1970 li pasigis jaron en la Universitato de Suda Kalifornio. Inter 1989–1995 li estis ankaŭ institutestro, inter 1996-2000 katedrestro. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1974, li doktoriĝis (DSc) en 2015 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1998 - 2015.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Egészszámú programozási feladatok néhány transzformációja* (1974)
* *Einführung in die Spieltheorie* (kunaŭtoro, 1983)
* *Introduction to the theory of games: Concepts, methods, applications* (kunaŭtoro, 1999)
* *Az L-Nash megoldás implementációjáról kétszemélyes alkuproblémák esetén* (2006)
* *Measuring the power of soft correlated equilibrium in 2-facility simple non-increasing linear congestion games* (2014)
* *On Random Symmetric Bimatrix Games* (kunaŭtoro, 2020)

Fontoj
------

* datenoj hungare kun foto
* membiografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846955
 |



* Portalo pri Biografio
***Acis and Galatea*** (HWV 49) estas muzika verko de George Frideric Handel kun anglalingva teksto de John Gay. La vorko estis varie priskribita kiel serenado, maskoparado, aŭ paŝtisma opero, "malgranda opero" (en letero de la komponisto kiam li ests verkanta ĝin), distron kaj fare de la New Grove Dictionary of Music kiel oratorio. La verko estis dekomence planita kiel unuakta maskoparado kiu premieris en 1718.

Karikaturo de Senesino, kiu kantis la rolon de Acis en la ludadoj de 1732.Handel poste adaptis la pecon al triakta serenado por la itallingva opertrupo en Londono en 1732, kiu aligis nombrajn kantojn (ankoraŭ en itala) el "Aci, Galatea e Polifemo", lia peco de 1708 pri la sama historio kun diferenca muziko. Li poste adaptis la originan anglalingvan verkon en duakta verko en 1739.

*Acis and Galatea* estis la pintoverko de la paŝtisma opero en Anglio. Ja, kelkaj verkistoj, kiel la muzikologo Stanley Sadie, konsideras ĝin la plej granda paŝtisma opero iam komponita. Kiel estas tipa de la ĝenro, *Acis and Galatea* estis verkita kiel kortega distraĵo pri la simpleco de la rura vivo kaj enhavas gravan kvanton de ingenio kaj mem-parodio. La duarangaj roluloj, nome Polifemo kaj Damon, havigas gravan kvanton de humoro sen malpliigo de la patoso de la tragedio de la unuarangaj roluloj, nome Acis kaj Galatea. La muziko de la unua akto estas kaj eleganta kaj sensama, sed la fina akto uzas pli melankolian kaj plendeman tonon. La opero estis forte influita de la paŝtismaj operoj prezentitaj en la Reĝa Teatro (Drury Lane) dum la komenco de la 18a jarcento. Ankaŭ Reinhard Keiser kaj Henry Purcell estis influoj, sed ĝenerale la konceptigo kaj ludado de la verko estas tute individua de Handel.

*Acis and Galatea* estis pro multo la plej populara teatra verko de Handel kaj estas lia nura teatra verko kiu neniam lasis la operan repertorion. La opero estis adaptita nombrajn fojojn ekde sia premiero, kun elstara aranĝo fare de Wolfgang Amadeus Mozart en 1788. Handel neniam havigis la verkon en la formo en kiu ĝi estas ĝenerale aŭdata hodiaŭ, ĉar ĝi enhavas muzikon kiu, laŭ Handel, estis neniam aldonita de li mem.

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Winton Dean; Knapp, Merrill J. (1987), Óperas de Händel, 1704-1726, Clarendon Press, ISBN 0-19-315219-3


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699027
* GND: 300063970
* VIAF: 8440152140007311100004
* BNF: 15610835z
 |
**Homo sen ecoj** (originala germanlingva titolo *Der Mann ohne Eigenschaften*), tradukebla ankaŭ kiel *Homo sen atributoj* aŭ *La Viro sen trajtoj*, estas romano duvoluma kaj nefinita, verkita de la aŭstria romanisto Robert Musil (1880-1942) inter 1930 kaj 1943. En 1930 oni publikigis la unuan volumon, en 1933 parton de la dua kaj, postmorte en 1943, la ceteron.

La romano prezentas la protagoniston, Ulrich, super la fono de rekreado de la aŭstria socio antaŭa al 1914. Kakania estas la termino per kiu la aŭtoro referencas al la Aŭstrihungara Imperio, kie vivas la menciita Ulrich, burĝulo 32-jaraĝa, matematikisto laŭ eduko, kiu decidas dediĉi unu jaron de sia vivo por ekscii kion fari je tiu.

La akso de la romano temas pri la «paralela agado», nome gravega evento kies celo estas kontraŭmeti la tridek jarojn de monarkio de la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a al la sepdeka datreveno de la aŭstria imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. Neniam oni prezentas klare pri kio temas la agado, kvankam ja oni kreas komisiojn kaj oni diskutas pri ĝi laŭlonge de la tuta libro.

Kelkaj plej gravaj roluloj de tiu verko estas Ulrich, la seneca homo, la mortkondamnita Moosbrugger, Walter kaj Clarissa, Leona kaj Bonadea, la du amatinoj de la matematikisto, la generalo von Stumm, Diotima, estrino de la «Paralela Agado» tiom stulta kiom bela kaj Arnheim, la atributhava homo, prusia milionulo.

En la romano oni ekzamenas la ekzistadon sencela de la seneca ĉefrolulo, Ulrich, kontraŭheroo, super la fono de la aŭstria socio antaŭa al 1914 ene de enorma krizo; sed la romano estas multe pli ol la atesto de la fino de la Imperio.​ Ĝi estas unu de la rakontaj verkoj plej ambiciaj de la 20-a jarcento, en kiuj oni diskutas multegajn teoriojn (povo, muziko, krimo, amo, socia krizo, influo de la pensaro en agado). Ĝia pluverkado dum pli ol unu jardeko favoris tiun profundecon kaj ankaŭ tiun devojigon.​

Notoj
-----

1. 1 2  ​ Joly, *Robert Musil, tout réinventer*, 2015, enkonduko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Homo sen ecoj en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* *Der Mann ohne Eigenschaften* – reta versio de 1937 ĉe archive.org
* Figurenlexikon pri Robert Musil „Der Mann ohne Eigenschaften" de Eva D. Becker en Literaturlexikon.
* Robert-Musil-Institut de Universitato de Klagenfurt.
* Robert-Musil-Literatur-Museum Klagenfurt.
* Inhaltsangabe und Rezension des Romans de Arne-Wigand Baganz.
* Christoph Hönig: *„Der Mann ohne Eigenschaften" als ironischer und zugleich utopischer Roman*. de Humboldt-Gesellschaft 2002.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806608
* GND: 4099323-1
* VIAF: 177806954
* SUDOC: 028354761
* BNF: 12020726g
* NKC: aun2006373248
 |
La plimulto da parolantoj de la moderna angla trovas "thou" plejparte en la verkoj de William Shakespeare, en la verkoj de aliaj renesancaj, mezepokaj kaj fruaj modernaj verkistoj, kaj en la Biblio de la Reĝo James.
La vorto ***thou*** [*dh*aŭ] estas duapersona ununombra pronomo en la angla lingvo, ekvivalenta al ci en Esperanto. Ĝi hodiaŭ estas preskaŭ tute arkaika kaj anstataŭita, en preskaŭ ĉiuj kuntekstoj, per *you* [ju]. Ĝi plu estas uzata en partoj de Norda Anglio kaj en la skota [*dh*u]. *Thou* estas la nominativa formo; la objektiva formo estas *thee* [*dh*i] (kiu funkcias kiel akuzativo kaj dativo) kaj la posesiva formo estas *thy* [*dh*aj] aŭ *thine* [*dh*ajn]. Kiam *thou* estas la gramatika subjekto de finita verbo en la indikativa modo, la verbformo tipe finiĝas per *-(e)st* (ekz. "thou goest"; "thou dost"), sed en iuj kazoj nur per *-t* (ekz. "thou art"; "thou shalt"). En la meza angla, *thou* fojfoje estis mallongigita per meto de eta letero "u" super la letero þ: þͧ.

Originale, *thou* estis simple la ununombra formo de la plurala pronomo *ye* [ji], derivita de prahindeŭropa radiko. Post la normana konkero de Anglio en 1066, *thou* estis ekuzita por esprimi intimecon, konatecon aŭ malestimon, dum alia pronomo, *you*, la objektiva formo de *ye*, estis ekuzita por formalaj cirkonstancoj (vidu ci-vi-distingo). En la 17-a jarcento, *thou* iĝis neuzata en la norma lingvo, ofte rigardata kiel neĝentila, sed kontinuis, fojfoje en modifita formo, en regionaj dialektoj de Anglio kaj Skotlando. kaj ankaŭ en la lingvaĵo de iuj religiaj grupoj, kiaj la Kvakeroj. La pronomo ankoraŭ aperas en literaturo, kiu klopodas reprodukti arkaikan lingvaĵon, kaj ankaŭ en iuj ironiaj kuntekstoj kaj esprimoj, ekzemple *holier than thou*, laŭvorte "pli sankta ol ci," aŭ memjusta/hipokrita.

Fruaj anglalingvaj tradukoj de la Biblio spegulis komunajn tendencojn en aliaj lingvoj, uzante la intiman ununombran formon de la dua persono, kiam homo parolas al Dio. Tia traduko retenas la distingon en la hebrea inter la ununombraj kaj plurnombraj formoj *at(ah)* kaj *atem/aten*, kio alie ne eblus en la angla. Pro ĝia uzado en la Biblio, multaj parolantoj de la angla hodiaŭ asocias la pronomon kun soleneco aŭ formaleco, kvankam ĝi historie estis intima.

Multaj dialektoj de la angla kompensis la mankon de ununombra/plurnombra distingo per la kreado de novaj plurnombraj pronomoj aŭ pronomaj esprimoj, ekzemple *yinz*, *yous* ("vij") kaj *y'all* ("vi ĉiuj") aŭ la neformala *you guys* ("vi uloj"). Sed tiuj ekzemploj varias regione kaj estas ĝenerale limigitaj al neformala parolado. *Ye* restas ofta en iuj partoj de Irlando.

Referencoj
----------

1. ↑  "thou, thee, thine, thy (prons.)", Kenneth G. Wilson, *The Columbia Guide to Standard American English*. 1993. Alirita la 2-an de marto 2016.
2. ↑  Pressley, J. M..  Thou Pesky 'Thou' (8 January 2010).
3. ↑  Shorrocks, 433–438.
4. ↑  Kortmann, Bernd.  (2004) *A Handbook of Varieties of English: CD-ROM.*, p. 1117. ISBN 978-3110175325.

Vidu ankaŭ
----------

* Ci-vi-distingo
* Ununombra they
Preskaŭ tri milionoj de personoj partoprenis en la funebro de Eva Perón sur la stratoj de Bonaero.
**Ŝtata funebro** estas publika funebra ceremonio, kiu obeas la striktajn regulojn de etiketo, farita honore al persono de nacia, landa aŭ speciala graveco. Ŝtata funebro kutime inkludas multan pompon kaj ceremoniecon same kiel religiajn nuancojn kaj distingajn elementojn de militista tradicio. Ĝenerale, ŝtataj funebroj okazas por impliki la ĝeneralan publikon en nacia tago de funebro post la familio de la mortinto esprimas sian konsenton. Ŝtata funebro ofte generas amasan atenton de la gazetaro kaj el landa kaj el tutmonda niveloj.

Elementoj de ŝtataj funebroj povas esti: ĉeesto de aŭtoritatoj el plej alta nivelo, solenaj diskursoj, atribuo de honorigaj medaloj, religia ceremonio, parado kun aŭ sen muziko, ĉerko volvita en flago, solena entombigo, florkronoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝtata malĝojo
* Morto
* Morto kaj ŝtata enterigo de Fidel Castro
* Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a

* Kategorio Ŝtata funebro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Pinto Tiandu de monto Huangŝan*. Inko sur papero. Palaca Muzeo, Pekino.
**MEI Qing** (ĉine:梅清; pinjine: Méi Qīng; laŭ stilo Wade-Giles:**Mei Ch'ing**; naskiĝis en 1623, mortis en 1697) estis ĉina pejzaĝpentristo, skribadartisto kaj poeto kiu funkciis dum la dinastio Qing.

Mei naskiĝis en Xuancheng, urbo en sudoriento de provinco Anhujo. Lia ĝentilaĵa nomo estis *Yuangong* (渊公 aŭ 远公) kaj liaj artaj nomoj estis *Qushan* ("monto Qu", 瞿山), *Xue Lu* ("vintra ĥato", 雪庐) kaj *Lao Qu Fan Fu* (老瞿凡父). Mei instruiĝis per Wang Meng. Li estis amiko de Ŝitao, influanta kelkajn de pli fruaj verkoj de Ŝitao. Liaj pejzaĝpentraĵoj estis bazita sur liaj multaj vojaĝoj al la Flava Monto.

*Du senmortoj sur Huangŝan*.
Liaj poetaj verkoj enhavas: *Tian Yan, Garret Kolekto* (天延阁集) kaj *Mei Shi Antologio* (梅氏诗略).

Referencoj
----------

1. 1 2   Méi Qīng Brief Biography. Alirita 2008-07-17.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-01-05. Alirita 2015-09-09.
2. ↑  Barnhart: 380.
3. ↑  Barnhart: 272.
4. ↑  Cihai: 1305.

* Kategorio Mei Qing en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533374
* GND: 142677140
* LCCN: n84089225
* VIAF: 283949484
* ISNI: 0000 0003 9034 5821
* ULAN: 500125673
* NLA: 36731977
 |