recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kennebec rivero
**MOSKVO** (Majno) estas urbo en kantono *Somerset*, ŝtato Majno, Usono (angle Moscow, county Somerset, Maine state, US) situanta en fora nordoriento de la lando, kie kune kun la ŝtatoj Masaĉuseco, Konetikuto, Rod-Insulo, Vermonto, Nov-Hampŝiro konsistigas konglomeraton Nov-Anglio.

En 2014 ĝia civito nombris 512 rezidantojn, el kiuj viroj estas 53.7%, virinoj 46.3%). Averaĝa aĝo egalas 46.9 jarojn. 

La urbo havas entute areon 124.22 km² ekvivalentan al 47.96 mi². Ĝi situas 735 futojn (224 m) super marnivelo, apud lago Wyman kaj rivero Kennebec.

Historio
--------

*Joseph Baker* alvenis kun sia edzino kaj ses infanoj en 1783. Lia sepa infano *Dorcas* naskita la 29-an de julio 1784, estis la unua bebo tiea.

Antaŭ 1810 la loĝantaro de la regiono triobliĝis. 

Tiam loĝantoj apelaciis nomi la setlejon kiel *Bakerstown* kaj poste *Northfield*, sed ili estis refutitaj, ĉar jam samnomaj setlejoj ekzistis. La francaj soldatoj, rifuĝintoj tien kaj en najbaran kanadan Kebekion el Francio, proponis la nomon de rusia Moskvo, kiun ili okupis aŭtune de 1812.

La 30-an de januaro 1816 Moskvo estis korpigita kiel la 21-a urbo de la ŝtato Majno. La 23-an de julio 2016 oni solenis la 200-an jubileon de la urbo.

Libraro
-------

* *Москва за океаном* (Moskvo trans la oceano) far *Igor Svinarenko* en 2000 ruse ISBN: 5-264-00392-0
* *Unuetaĝa Usono* far Ilja Ilf kaj Eŭgeno Petrov esperante

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri la urbo angle
* artikolo "*Москва в Америке"* ruse
**Géza Kiss** [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Géza** estis hungara akvopilkisto, naĝisto, olimpiano, trejnisto. Lia origina familia nomo estis Klein ĝis 1912, liaj familiaj nomvariantoj estis *Drippey* ĝis 1922, foje Drippei.

Géza Klein naskiĝis la 22-an de oktobro 1882 en Pálfalva (nuntempa urboparto de Salgótarján), li mortis la 23-an de aŭgusto 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Kiss maturiĝis en gimnazio en 1901, poste li estis oficisto ĝis la pensiuliĝo en 1924. Tamen baldaŭ li havis postenojn en pluraj firmaoj.

### Sporta kariero

Géza Kiss estis sportisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj inter 1896-1907. Komence li estis futbalisto, sed li estis partoprenanto en la unua akvopilka matĉo en 1899, poste ankaŭ en la unua matĉo kontraŭ alia nacio, eĉ li estis neoficiala hungara ĉampiono inter 1901-1903. Kiel naĝisto li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1903-1906. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1904 kun arĝenta kaj bronza medaloj en naĝado, krome en Inter-Olimpiko 1906 li estis la unua en stafeta rapida 4x 250 m. Ekde 1907 li estis akvopilkista arbitraciisto, ankaŭ trejnisto de naĝistoj ĝis 1912, poste li havis postenon en la sporta vivo ĝis 1928.

Liaj libroj
-----------

* *A magyar főiskolai sport hőskorából* (1935)
* *Manno Miltiades* (1938)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Géza Kiss (naĝisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806734
 |



* Portalo pri Biografio
Ĝenerala vidaĵo de la ermitejo Sankta Isidro.
La **ermitejo Sankta Isidro** kiu troviĝas en Madrido (Hispanio), estas dediĉata al la patrono de la urbo, Sankta Isidro Kamparano.

La origino de la ermitejo venas de la jaro 1528, kiam la imperiestrino Izabela de Portugalio ordonis la konstruadon ĉe la puto kie ŝprucas akvo, kiun la tradicio konsideras kiel miraklan. Al tiu ŝprucujo estas atribuata la sanigado de la filo de la reĝino, la estonta reĝo Filipo la 2-a. La nuna ermitejo estis konstruita en la jaro 1725 de Baltasar de Zúñiga, markizo de Valero, en la epoko de Filipo la 5-a. La tombejo Sankta Isidro, proksime al la Ermitejo, estis konstruigita en 1811.

La puto situas en la tereno kiu apartenis al Iván de Vargas, protektanto de Sankta Isidro Kamparano. La ermitejo estas en la kvartalo Carabanchel.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ermitejo Sankta Isidro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La ermitejo de Sankta Isidro en la retpaĝo de la arkidiocezo de Madrido. Arkivigite je 2007-06-22 per la retarkivo Wayback Machine
40° 25′ 32″ Nordo 3° 43′ 33″ Oriento﻿ / ﻿40.425475 °N, 3.725846 °O﻿ / 40.425475; 3.725846 (mapo)

La **Ermitejo Sankta Antono de La Florida**, troviĝas en la samnoma placo; ĝi estas la tria el la ermitejoj dediĉitaj al Antono de Padovo kiuj ekzistis en la periferio de Madrido. Ĝi estas en la distrikto Monkloo.

La unua ermitejo estis konstruita en 1720 de José de Churriguera kaj malkonstruita en 1768 pro la malfermo de la strato Castilla. Du jarojn poste Karlo la 3-a ordonas la konstruadon de nova ermitejo kiu estis denove malkonstruata de Karlo la 4-a.

La 1-a de aprilo 1905 ĝi estis deklarata Nacia Monumento. Ĝi estis malfermita por la diservado ĝis 1929, jaro kiam estis translokita la diservado al ĝemela konstruaĵo por tia afero de la arkitekto Juan Moya. Ekde tiam ĝi fariĝis muzeo, proprietaĵo de la institucio Nacia Heredaĵaro, kvankam ĝia gvidado estis cedata al la Madrida Urbodomo, kiu administras ĝin ekde 1987. Ĝia kupolo kaj pendentivoj estis pentrataj de la fama hispana pentristo Francisco de Goya.

* Ermitejo Sankta Antono de La Florida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ermitejo Sankta Antono de La Florida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 302263
* GND: 4621369-7 5567937-7, 4621369-7
* LCCN: n2001012050
* VIAF: 244291633 146402792, 244291633
* ISNI: 0000 0000 9871 7595
* BNF: 169912873
* BNE: XX108515
 |
**Bottens** estas komunumo en la distrikto Gros-de-Vaud en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1 176 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Bottens situas en la regiono Gros-de-Vaud norde de la kantonĉefurbo Laŭzano kaj sude de Echallens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bottens kaj la setlejoj Chalet Curial, Mandou kaj Grands Troncs.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,89 km², de kiuj 19,7% estas kovritaj de arbaro, 71,9% servas por agrikulturo kaj 7,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bottens limas en nordo al Montilliez, en nordoriento al Poliez-Pittet, en sudoriento al Froideville, en sudo al Laŭzano, en sudokcidento al Bretigny-sur-Morrens, en okcidento al Assens, en en nordokcidento al Echallens.

Trafiko
-------

Tra Bottens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 150 de Laŭzano al Payerne. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 5 kilometrojn sude apud Laŭzano. Pere de la buslinio n-ro 60 de Laŭzano al Froidville la komunumo Estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bottens datiĝas el la jaro 1142 kiel *Botens*. Dum la 12-a jarcento Bottens estis feŭdo de la episkopo de Laŭzano. Ĝin en la 13-a jarcento akiris la Senjoro de Montfaucon, kiu ĝin kunigis kun sia Senjorujo Echallens. Post la detruo de la burgo fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1475 Bottens estis integrita en la komuna Senjorujo Orbes kaj Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo. La preĝejo menciita en la 12-a jarcento post la reformacio estis uzita samtempe de ambaŭ religioj ĝis 1904, kiam la katolikoj akiris propran preĝejon kaj la malnova preĝejo Sankta Stefano estis uzata denove nur de la protestantoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Stubenvoll*: *Bottens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-07)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bottens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bottens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bottens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Centro de Vaŭdo |
| --- |
| Assens • Bercher • Bettens • Bioley-Orjulaz • Bottens • Boulens • Bournens • Boussens • Bretigny-sur-Morrens • Cugy • Daillens • Echallens • Essertines-sur-Yverdon • Etagnières • Fey • Froideville • Goumoëns • Jorat-Menthue • Lussery-Villars • Mex • Montanaire • Morrens • Montilliez • Ogens • Oppens • Oulens-sous-Echallens • Pailly • Penthalaz • Penthaz • Penthéréaz • Poliez-Pittet • Rueyres • Saint-Barthélemy • Sullens • Villars-le-Terroir • Vuarrens • Vufflens-la-Ville |  |

 |
Ermitejo de El Rocío
La **Ermitejo de El Rocío** estas ermitejo situa en Almonte (Huelva). En ĝi celebriĝas ĉiujare la fama Pilgrimado de El Rocío (en kiu oni veneras la Virgulinon de El Rocío), kaj kiu aktuale kunigas preskaŭ milionon de personoj. La projekto de la aktuala ermitejo estis de la arkitektoj *Antonio Delgado y Roig* kaj *Alberto Balbontín de Orta*, realigita ĉirkaŭ 1960.

Ene de la ermitejo troviĝas la Virgulino de la Roso, malgranda skulptaĵo tre venerata. Ĝia populareco estas granda en la lando, ĉar tiu adorado okazigas la plej gravan pilgrimadon de Hispanio, kiu nuntempe kunvenigas ĉiun jaron preskaŭ milionon de personoj.

Historio
--------

Altaro de la Virgulino de El Rocío.
La historiaj kronikoj rakontas ke la reĝo Alfonso la 10-a, la Saĝulo, ĉirkaŭ la jaro 1270 ordonis starigi ermitejon dediĉitan al la Virgulino Maria en la loko de La Rocinas, kiu estis estinta rekonkerita al la araboj. La samaj kronikoj raportas kiel en tiuj samaj lokoj, la reĝo kreis ĉasejon, altirita de la beleco de la loko kaj la kvanto de cervoj ekzistantaj tie. Ĉi tiu ĉasejo estas konata hodiaŭ kiel Nacia Parko de Doñana. Tiu ermitejo estis mudeĥara.

Tiu unua ermitejo daŭris ĝis la tertremo de Lisbono, en 1755, kiu ĝin lasis en ruinoj, la Virgulino de la Roso estis portita al Almonte kaj estis tie dum du jaroj sekve, okazigante tie la Pilgrimadon de la Roso en la vilaĝo almontea; la reformoj de la ermita finiĝis en la jaro 1758.

Vidu ankaŭ
----------

* Pilgrimado de El Rocío
* Pilgrimfesto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ermitejo de El Rocío en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo pri la antikvaj ermitejoj Arkivigite je 2012-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Esperanto Framasona** estas framasona organizaĵo, kiu ekestis el la Espero Framasona, kiu estis fondita la 5-an de aŭgusto 1905 dum la unua Universala Kongreso en Boulogne-sur-Mer.

Poste iĝis Universala Framasona Ligo, fondita en 1913 dum la Universala Kongreso en Bern.

Elektitaj komitatanoj estis Karl Barthel, Frankfurt, Prof. Massinon, Vesoul, Prof. Bonjour, Neuchatel, s-ro Pourcines, Nancy. Vizprezidanto estis kolonelo John Pollen (1848 - 1912), kiu estis gubernatoro de la brita kolonio en Hindio.

Dum la 3-a Universala Kongreso de Esperanto en Kembriĝo, en 1907, okazis akcepto la kembriĝa loĝio "Sir Isaac Newton". Pourcines, kiu ne ĉeestis, rezignis pri sia posteno kaj oni ne plu aŭdis pri li en esperantistaj rondoj.

La grupo kunvenis en 1906 en Gento; en 1907 en Cambridge; 1908 en Antverpeno kaj havis kelkcent membrojn. La aktiveco ne estis videbla. Ekzistas nur informilo, kiu aperis de tempo al tempo.

Fontoj
------

* Ĉu Zamenhof estis framasono? (teksto arkivigita) de Jean Amouroux, Perpinjano, *Franca Esperantisto*, n-ro 464, majo 1995
* *THE INTERNATIONAL LEAGUE OF FREEMASONS*, Dr. J. S. Van Solkema, M.P.S. Hago, Nederlando. (Tradukita el nederlanda fare de Leo Fischer, F.P.S.)
Harry Hopman (antaŭe kun ĉapo) en la Davisa Pokalo de 1930 malgajnas kontraŭ la italo Giorgio di Stefani
**Henry Christian *Harry* Hopman** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1906 en *Glebe* proksime de Sidnejo; mortis la 27-an de decembro 1985) estis aŭstralia tenisisto.

Li en sia sporta kariero inter la jaroj 1930 kaj 1939 en duoblaj viraj kaj miksitaj paraj matĉoj gajnis sep turnirojn el la serio de Granda Ŝlemo. Ankoraŭ pli sukcese li estris la aŭstralian nacian tenisan teamon de la Davisa Pokalo. Kiel teama kapitano li gvidis la aŭstralian teamon inter la jaroj 1939 kaj 1967 al entute 16 venkoj de la pokalo, kio igas lin la entute plej sukcesan teaman kapitanon de la Davisa Pokalo.

Laŭ li nomatas la Hopman-Pokalo (angle *Hopman Cup*), monda turniro por miksitaj paraj matĉoj.

* Kategorio Harry Hopman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 310140
* LCCN: no2009168591
* VIAF: 91767440
* ISNI: 0000 0000 7152 0338
* SUDOC: 149361696
 |
**Ferenc Abaffy** [abafi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Abaffy Ferenc,** slovake **František Abafi** estis hungara-slovaka departementa oficisto, parlamenta deputito, jakobeno, bienulo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *nagyabafalvi kaj felsőlehotai* [nadjabafalvi felŝOlehotai].

Ferenc Abaffy naskiĝis en 1732 en Felsőlehota (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Horná Lehota (distrikto Dolný Kubín) en Slovakio), li mortis la 15-an de marto 1817 en Felsőlehota.

Biografio
---------

Ferenc Abaffy akiris diplomon en Jezuita Universitato de Nagyszombat, Post siaj studoj li estis oficisto en Árva, inter 1766 kaj 1772 li estis vicdepartementestro, poste li vojaĝis en Eŭropo. Li estis parlamentano en 1790 en Pozono, kie li strebis sensukcese por rajtoj de protestantoj. Tiutempe supozeble li konatiĝis (aliĝis?) al la framasonoj, baldaŭ al la jakobenoj. Li estis partoprenanto en la konspiro de Ignác Martinovics, en 1795 li estis akuzita kaj sidis en prizono duonjaron, sed poste li liberiĝis. Li estas konsiderata aŭtoro de la hungara kaj slovaka tradukoj de jakobena himno. Lia edzino naskis 7 gefilojn inter 1760-1784.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Pro se Franciscus Abaffy a statibus comitatus Arvensis ad comitia deputatus* (1790)
* *Declaratio statuum catholicorum. qui ad conventum catholicum die 30. novembris 1790. apud archiepiscorum Colocensem celebratum non influxerunt* (anonime ankaŭ poste germane, 1791)
* *Observationes super legis religionariae paragrapho 13* (anonime, 1790)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* ĉeĥlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707913
* LCCN: nb2013001946
* VIAF: 163187900
* ISNI: 0000 0001 1208 4844
* NKC: jo2015866877
 |
**Botorca** [botorka] (hungare: **Őrhegy** [orhedj]) estas vilaĝo en Rumanio sude de Târnăveni. En 1910 Őrhegy havis 122 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 406 el kiuj 304 rumanoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő.

Administre Botorca apartenas al la urbo Târnăveni.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

Komunumoj pri *őr* (= sentinelo) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------

Post alveno de hungaroj la sentineloj gardis ankaŭ internajn limojn inter la gentoj. 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Alőr | Alsóőr | Felsőőr | Őr | Őraljaboldogfalva | Őrbottyán | Őrdarma |
| Őregyház | Őrfalu | Őrhalom | Őrhegy | Őrimagyarósd | Őriszentpéter | Őrmező |
| Őrös | Rábaőr | Szamosőrmező | Temesőr |  |  |  |

Ekzistas pli kompleta listo de hungaraj loknomoj kun "őr".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Administracia mapo de la distrikto Arkivigite je 2007-07-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș Arkivigite je 2006-02-12 per la retarkivo Wayback Machine
Botelo de Snoek-biero
**Snoek** [Snuk] estas belga bieromarko. La bieroj estas farataj laŭ komisio de *Mout- en Brouwhuis De Snoek* en Fortem, vilaĝeto en la municipo Alveringem.

Fono
----

La Snoek-bieroj estas farataj laŭ komisio de la bierfarmuzeo kaj la gastejo "Brouwershof". La bierfarejoj kiuj faras la bierojn, uzas por tio receptojn de la muzeo. La bieroj povas esti trinkataj el la barelo en la "Brouwershof" kaj ankaŭ aĉetataj. Ĉar la muzeo pro laboroj longtempe estis fermata, la bieroj provizore nur haveblas en barelo. 
Antaŭe la komisianto farigis bieron kun alkoholelcento de 6,9% ĉe bierfarejo De Dolle Brouwers (*La frenezaj bierfaristoj*) en Esen. 

La nomo Snoek signifas Ezokon en la nederlanda lingvo

La bieroj
---------

* *Snoek Bruin* estas malhela biero de alta fermentado kun alkoholelcento de 5,5%. La biero estas farita de bierfarejo Strubbe en Ichtegem.
* *Snoek Blond* estas blonda biero de alta fermentado kun alkoholelcento de 7,5%. La biero estas farita de bierfarejo Bavik en Bavikhove.

Eksteraj ligiloj
----------------

* nederlande Retejo de Brouwershof Arkivigite je 2011-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
* nederlande Informoj pri Snoek-bieroj Arkivigite je 2012-08-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Gutiérrez Zamora** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Gutiérrez Zamora. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 069.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24322 loĝantojn. El tiuj estis 11377 viroj kaj 12945 virinoj. La komunumo havas surfacon de 233.6 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 27 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 5 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 28142 personoj. En la jaro 2000 temis pri 26413, do temis pri kresko / malkresko je -1.26 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 23801 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 922 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 3.87 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gutiérrez Zamora en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-03-15 per la retarkivo Wayback Machine
**taŭtogramo** (el antikva greka *ταυτό*, «sama», kaj *γράμμα*, «litero») estas skribaĵo, poezia aŭ proza, en kiu ĉiu vorto havas unu saman komencliteron. La skribaĵo devas esti sence kohereca, ne ajna simpla vorto-listo. 

Se iu taŭtogramo estas speciale malfacila por pronocado, oni konsideras ĝin ankaŭ  langrompilo.

Taŭtogramo estas teksta formo kun longa historio, ekzemple:

Estas taŭtogramo la versaĵo: *"**O** Tite, tute, Tate, tibi tanta tyranne tulisti"* ("Ho reĝo Tito Tazio, kiom da penlaboroj vi devis elteni") de la romia poeto Ennio (Quintus Aennius, 239 a.K. — 169 a.K.).

Eblas konsideri kiel eta taŭtogramo la faman latinlingvan esprimon de Julio Cezaro: *"Veni, vidi, vici"* ("Mi venis, vidis, konkeris"), eldirita en la jaro 47 a.K.

En la mezepoko kelkaj verkistoj dediĉis laboron al tiastila skribado: Ekzemple, poemo *De laude calvorum* (Odo al kalvuloj) de 136 versoj kies vortoj komenciĝas per la litero **C**; verko de monaĥo kaj muzikisto Ubaldo de Saint Amand (840-930), kiu komenciĝas jene: *"Carmina clarisonae calvis cantate, Camoenae"*.

En la 16a jarcento, Johano Leo Placentius verkis majstrecan taŭtogramon titolita *Pugna porcorium ...* (Batalo de porkoj). Ankaŭ tiutempe, la hispana verkisto, nobelo kaj politikisto Francisco de Quevedo (1580 — 1645) skribis taŭtogramojn.

En la esperanta literaturo, taŭtogramas (krom la escepto de la vorteto **da**) la sekvaj du frazoj el la 12a ĉapitro de *La Majstro kaj Martinelli*, de Jorge Camacho: *"Kia klika kamarilo **da** kalumniaj kibicoj kaj kovardaj komplicoj kaj kruelaj komplotoj kaj kanajlaj konspiroj! Kia krude kota kaĉo! "*.
Grundolukto kun frapobatoj.
**Grundolukto** estas manenmana luktado kiu okazas dum la luktantoj estas surgrunde, ĝenerale inkludante kaptolukton. La termino estas ofte uzata en miksitaj batalartoj kaj en aliaj luktosportoj, same kiel ĉe variaj formoj de luktartoj por aludi al serio de teknikoj uzataj de luktanto kiuj okazas surgrunde, male al teknikoj uzataj en starlukto. Ĝi estas la ĉefa kerno de la Brazila ĵuĵicuo kaj ĝi aperas laŭ variaj kvantoj en kaptolukto, ĵudo, samdo, kaj aliaj stiloj de luktado.

Simile al luktopreno, grundolukto implicas ke la luktantoj estas je tre proksima areo, kutime inkludante ke unu aŭ ambaŭ luktantoj kaptoluktas kontraŭ la oponanto uzante variajn luktoprenaĵojn. Depende el la kaptosinteno de la luktantoj, la proksimeco povas esti permestita per teknikoj kiaj mordado, sufoka preno, fiŝhokado en buŝo, okulpremado, artikopremado, punktopremado aŭ variaj frapobatoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Starlukto

Referencoj
----------

* Løvstad, Jakob. The Mixed Martial Arts Primer Arkivigite je 2005-05-15 per la retarkivo Wayback Machine. *www.idi.ntnu.no*. URL laste alirita la 6an de Marto, 2005. (DOC formato)
**Kurt MASUR** (naskiĝinta la 18-an de julio 1927 en Brieg (nun Brzeg en Pollando), mortinta la 19-an de decembro 2015 en Greenwich / Konektikuto) estis germana dirigento (orkestrestro).

Vivo
----

Masur studis en Breslaŭo (1942-1944) kaj en Lepsiko (1946-1948). Inter 1951 kaj 1953 li estis unua orkestromajstro en Erfurto, Lepsiko (1951-1953) kaj Dresdeno (1955-1958) direktante. En 1958 li nomumitis en Schwerin generalmuzikdirektoro kaj iris en 1960 kiel supera reĝisoro ĉe la operejon *Komische Oper* Berlinon. Tie li restis ĝis 1964.

Post la reveno Dresdenon en 1967 li estis ĉefdirektanto de la Dresdenaj Filharmonikistoj (ĝis 1972) transprenonte en 1970 samtempe la postenon renomitan de Gewandhaus-kapelestro en Lepsiko. Li sukcesis rangigi la orkestron inter la plej bonajn de la mondo. En 1991 li iĝis muzika direktoro de la Novjorka Filharmonio. En 2000 Masur iĝis ĉefo de London Philharmonic Orchestra en Londono (ĝis 2007), en 2002 de Orchestre National de France en Parizo (ĝis 2008).

Rolo en 1989
------------

Masur estas subsignanto de la alvoko je paceco, kiu helpis ke ne verŝitis sango dum la lepsika demonstracio lunda en la 9.10.1989 dum la Turniĝo en GDR.

Fonto
-----

Theilacker, Jörg: "Masur, Kurt", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

Referencoj
----------

1. ↑  Nekrologo ĉe orf.at

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo Arkivigite je 2009-09-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikolo prie en surreta lepsika leksikono

* Kategorio Kurt Masur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 543022
* GND: 118578766
* LCCN: n82101516
* VIAF: 226810696
* ISNI: 0000 0003 6312 7255
* SUDOC: 074016350
* BNF: 138972033
* MBA: a46387cc-ae5b-4232-9522-045d561c3b89
* NLA: 35222699
* NDL: 01190595
* BIBSYS: 3012179
* NKC: js20030901008
* ICCU: MILV154163
* BNE: XX852511
 |
**Canales de la Sierra** [kaNAles delaSJEra] (Kanaloj de la Montaro) estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj en ties plej suda parto, nome *Las 7 Villas*. 

La municipa teritorio de Canales de la Sierra, en la sudokcidento de la regiono.
Ermitejo de Sankta Kristoforo.

Geografio
---------

Ĝi estas tre aparta loĝloko kun nura komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-113 tra Villavelayo dum okcidente oni alvenas al la Provinco Burgoso. Ĝi estas je 84 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, ĉe la supra fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 1057 metroj super marnivelo. 

La loĝloko estas ĉe la montaro Sierra de la Demanda, kiu havas grandajn arbarojn de fagoj, pinoj kaj kverkoj. El varia faŭno, menciindas lupoj, cervoj kaj lutroj, krom abundaj rabobirdoj.

En Canales elfluas la samnoma rivero, kiu kuniĝas en Villavelayo kun la rivero Neila formante Najerilla.

Historio
--------

El la 16-a ĝis mezo de la 19-a jarcento, Canales estis prospera kaj demografie kreskiĝanta loĝloko pro florado de tekstila industrio (kvankam ne tiom kiom ĉe Supra Cidacos kaj Nova Kamero). Ĉi tie estis ĝis ses fabrikoj. Sed tio ŝanĝiĝis meze de la 19-a jarcento, kiam la konkurenco de la moderna tekstila industrio de Katalunio ruinigis la lokan tekstilan industrion, tro mandependa kaj tro malmulte mekanizita (kun konsiderinda malprogreso en la adoptado de energioj alternativaj al la hidraŭlika), kaj tro for de la ĉefaj fervojoj. Pro tio ekde 1870 oni fermis iom post iom tiujn fabrikojn, kaj en 1871 restis nur unu, kaj paralele la loĝantaro elmigris al novaj industriaj centroj.​

Sed diference de aliaj najbaraj municipoj Canales posedis fortan brutobredadon de ŝafoj, pro kio la loĝantaro ne dependis tiom de la tekstila industrio kiom ĉe Munilla, Enciso kaj Ezcaray. Tamen dum la 20-a jarcento ankaŭ la brutobredado perdis gravon kaj denove la loĝantaro elmigris dekomence ĉefe al Ameriko (Argentino, Kubo kaj Ĉilio) kie enmigris ĝis 300 lokanoj en la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento.

Aktualo
-------

Kaj finfine la rura elmigrado de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj plialtigis la senloĝigadon de la loko, kiu perdis loĝantaron ekde la komenco de la jarcento. Ekde tiam ĝi sukcesis reteni sian loĝantaron proksime de la 100 loĝantoj pere de brutobredado kaj turismo. Krome ĝi estas ankaŭ somerumejo, kaj tial la loĝantaro ege pliiĝas dum la somerferia periodo. 

Vizitindaĵoj estas preĝejoj kaj ermitejoj (el kiuj unu romanika Ermitejo de Sankta Kristoforo), blazondomoj en interesa historia kerno, montara pejzaĝo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑  La contribución industrial de 1852 en La Rioja. de Joaquín Giró.
2. ↑   Blanco, Benjamín (22a de Januaro 2017). «El árbol de la memoria». La Rioja.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795654
* VIAF: 316733313
 |
Historia arbo de la CLCLa **Canadian Labour Congress** (trad. Kanada Labora Kongreso) ofte mallongigitte **CLC** (france *Congrès du travail du Canada* **CTC**) estas nacia komercsindikata centralo, la centra labora korporacio en Kanado al kiu plej multaj el la kanadaj sindikatoj estas filiiĝitaj  .

Historio
--------

La Kanada Labora Kongreso estis formita la 23-an de aprilo 1956 kiel rezulto de la fuzio de la Trades and Labour Congress of Canada (TLC) kaj la Canadian Congress of Labour (CCL). Ambaŭ menciitaj organizoj estis la gvidaj organizoj protektantaj la interesojn de laboristoj de tiu tempo.

Enhavo
------

En ĝiaj fruaj tagoj, la membreco de la Kanada Labora Kongreso estis dominita fare de transportado, minado kaj privatsektoraj laboristoj. Ekde la 1960-aj jaroj, homoj laborantaj en aliaj kampoj komencis aliĝi. Komenciĝante en 1963, pluraj sendependaj sindikatoj aperis en Kanado. Unu el ĉi tiuj estis la Kanada Sindikato de Publikaj Servistoj (ŝtatoficistoj). Tiu organizo ankaŭ iĝis parto de la Kanada Labora Kongreso en 1970. Poste, sanaj kaj edukaj laboristoj sekvis kaj formis sindikatojn. En 1990, ili ankaŭ estis akceptitaj en la rangojn de la Kongreso.

La Kanada Labora Kongreso nuntempe reprezentas la interesojn de pli ol 3.3 milionoj da laboristoj. La Kongreso estas la ĉefsidejo de ĉiuj federaciaj kaj regionaj sindikatoj kaj organizoj funkciigantaj en la lando.

Referencoj
----------

1. ↑   Who We Are. Canadian Labour Congress. Alirita 2019-05-27.
2. ↑   Canadian Labour Congress. Encyclopaedia Britannica. Alirita 2019-05-27.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Kanada Labora Kongreso – kanadaj Laboraj Sindikatoj – reta arkivo kreita de la Bibliotekoj de Universitato de Toronto




|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818851
* LCCN: n82138807
* VIAF: 123772405
* ISNI: 0000 0001 0722 7628, 0000 0001 0719 8900
* SUDOC: 180883429
 |
**Grafitminejo en Český Krumlov** troviĝas en okcidenta rando de urbo Český Krumlov (prononcu Ĉeski Krumlov = Ĉeĥa Krumlov), en valdeklivo de rojo Polečnice (prononcu Poleĉnice).

La grafit-trovejoj en suda Bohemio estas ligataj al metamorfozaj mineraloj de ĉeĥkrumlova zono de la tn. bunta grupo de geologia unuo de moldanubiko. Grafito ĉi tie estiĝis verŝajne per interŝanĝo de krudnafto, estiĝinta antaŭ centoj da milionoj da jaroj per interŝanĝo de organika materialo, precipe de mar-algoj.

Administracio de la minejo ebligas al vizitontoj trarigardon de galeria horizonto de la minejo en vizitrondo kun longeco preskaŭ 1800 m, kiun ili efektivigos parte per minejtrajneto (proksimume 1 km), reston piede. Dum tiu ĉi vizito ili interkonatiĝos kun geologiaj interrilatoj de la grafit-trovejo, kun metodoj de ties minado, kun mineja ministtekniko kaj transporto.

Minejo Český Krumlov komune kun minejo Lazec minis trovejon, verkontrolita per esploro, farita ekde la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento en masivo de Viŝenaj montetoj. Ili estis la lastaj el multe da minejoj en ĉirkaŭaĵo de Český Krumlov. La minitan grafitercon oni rafinadis en flotiga rafinejo en Netolice. En la j. 2003 la minado pro financaj kaŭzoj finiĝis. Antaŭ longe ĉi tie malaperis minado en multaj minejoj (ekz. Tereza, Barbora, Arnošt, Anna ka.). Sed kilometroj de iliaj koridoroj ĝis hodiaŭ kondukas tra deklivoj ĉe rivero Vultavo en Český Krumlov kaj ties ĉirkaŭaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Český Krumlov


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Grafitminejo en Český Krumlov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bukovinka |

*Ne miskomprenu kun Bukovina!*

**Bukovinka** (ukraine, rutene kaj ruse **Буковинка,** slovake *Bukovinka*, hungare *Nyírhalom* [Beregbükkös]) estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Verĥnij Koropec.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 27′ 10″ N 22° 49′ 15″ O﻿ / ﻿48.45278 °N, 22.82083 °O﻿ / 48.45278; 22.82083 (mapo)Koordinatoj: 48° 27′ 10″ N 22° 49′ 15″ O﻿ / ﻿48.45278 °N, 22.82083 °O﻿ / 48.45278; 22.82083 (mapo)
* Areo: 1 km²
* Alto super marnivelo: 231 m
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 89660
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La historia hungara loknomo estis *"Bukovinka"*, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Beregbükkös. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Bukovinka. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
La **Kalia Bestoĝardeno** aŭ en hispana *Zoológico de Cali* estas Bestoĝardeno situanta en la kolombia urbo Santiago de Cali (Kolombio). La parko, situanta ene de la municipa arbaro kaj borde de la rivero Cali, enhavas ĉirkaŭ 1200 bestojn de 180 specioj, inter amfibioj (7%), mamuloj (21%), reptilioj (12%), birdoj (30%), fiŝoj (21%) kaj papilioj (9%) el lemuroj al kondoroj.

La **Kalia Bestoĝardeno** helpas diversajn programojn kaj edukajn kaj distrajn aŭ studajn por helpi la biodiversecon kolombian kaj krei median konsciencon inter la socio. Ĝi havas totalan areon de 10 hektaroj, kaj la tuta itinero estas de 1,5 km.

3° 26′ 55.1″ N 76° 33′ 30.87″ U﻿ / ﻿3.448639 °N, 76.5585750 °U﻿ / 3.448639; -76.5585750 (mapo)Koordinatoj: 3° 26′ 55.1″ N 76° 33′ 30.87″ U﻿ / ﻿3.448639 °N, 76.5585750 °U﻿ / 3.448639; -76.5585750 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Alcaldía de Santiago de Cali. «Ecoturismo» (hispana). Konsultita la 19an de julio de 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kalia Bestoĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo de la Bestoĝardeno
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Buková |

Koordinatoj: 50° 21′ 42″ N 17° 04′ 30″ O﻿ / ﻿50.36167 °N, 17.07500 °O﻿ / 50.36167; 17.07500 (mapo)

**Buková**, (germane *Buchsdorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Bernartice. Ĝi situas plejparte ambaŭflanke de rojo Vojtovický potok; norde ĝi transiras en Bernartice mem. Vivas ĉi tie 63 loĝantoj (2021).

Historio
--------

Vilaĝo Buková estadas identigata kun vilaĝo fondita en la jaro 1248 de kavaliro Vrokavie sur arbara grundo kaj loĝigita de poloj; sed tio ne estas tute certa (ankaŭ povus temi pri Vlčice). Ĝi apartenis al senjorujo de vroclavaj episkopoj en Jánský Vrch, sed signifa parto de parceloj kun la kortumo apartenis al kavalira voktejo, kiu daŭris kiel grandbieno ĝis la jaro 1945. Dum tridekjara milito la municipo por ia tempo dezertiĝis. En la jaro 1777 ĉi tie estis fondita fabriko por kudriloj. Jam ekde la enkonduko de municipa establo en la jaro 1850 ĝi estas domaro de Bernartice.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 597 |
| 1880 | 640 |
| 1890 | 616 |
| 1900 | 597 |
| 1910 | 525 |
| 1921 | 487 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 458 |
| 1950 | 192 |
| 1961 | 242 |
| 1970 | 163 |
| 1980 | 113 |
| 1991 | 73 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 59 |
| 2011 | 80 |
| 2021 | 63 |

En Buková estas registritaj 48 adresoj: 44 daŭre loĝigitaj domoj kaj 4 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado el la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 36 domoj, el tio 24 daŭre loĝigitaj.

Fotogalerio
-----------

* Kapelo el la jaro 1747Kapelo el la jaro 1747
* Domoj ĉe ŝoseoDomoj ĉe ŝoseo
* Aŭtobusa haltejoAŭtobusa haltejo
* KrucetoKruceto

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Bernartice (3) |
| --- |
| Bernartice ~ Buková ~ Horní Heřmanice |

 |
La kanalo en la urbeto Chatillon-en-Bazois
Tipa kluzo en Clamency
La **Canal du Nivernais** (en Esperanto eble "Kanalo de Nievro") estas kanalo en Francio.

La kanalo troviĝas en la departemento Nièvre kaj ligas la riveron Seine kun la rivero Loire. Ĝi estas 174 km longa kaj havas entute 110 kluzojn.

Sur la flanko de la Yonne ĝi ekas en la urbo Auxerre. Per 78 kluzojn ĝi supreniras 165 metrojn alten. La vertotenejo estas 260 m super marnivelo. Tie estas la lageto de Baye

Sur la flanko de la valo de la Loire estas 32 kluzoj por 74 m da alteco. Je la findo apud Decize komencas la Canal latéral à la Loire, kiu iras laŭlonge de la rivero al Migennes, kie ĝi renkontas kun la kanalo de Burgonjo.

Ekonomia signifo
----------------

La kanalo hodiaŭ estas senescepte utiligata de turismaj boatoj. Ĝi perdis sian ekonomian valoron post la konstruo de fervojaj linioj.

La trafiko de turismaj boatoj konsiderinde kreskis dum la lastaj jaroj. En la jaro 2003 estis 2.000 boatoj, en 2006 estis 6.000 kaj tio signifas, ke la kanalo estas pli multe uzata ol la pli fama Suda kanalo.

Krom la boatoj estas la biciklantoj, kiuj uzas la vojon apud la kanalo, kiu estis utiligata por tiri la boatojn. Ĉi tiu vojo estas ebena kaj komforta.

Historio
--------

La ideo de kanalo kiu ligu la riverojn Seine kaj Loire ekzistis dum la epoko de Henriko la 4-a (Francio). La arbaroj ĉirkaŭ Parizo estis forhakitaj kaj la bruligonta ligno devis esti altransportata el pli kaj pli malproksimaj regionoj. Ekzemple el la vasta arbaroj de la Morvan-regiono. Sed restis ideoj ĝis la 18-a jarcento, ĉar intertempo la provizado de Parizo per hejtmaterialo iĝis severa problemo. La malvarma vintro 1782/1783 urĝe postulis solvon. Oni planis ne nur preni lignon el la parto, kiu troviĝas en la direkto de la rivero Seine, sed ankaŭ de la flanko, kiu direktas al la valo de Loire en la Bazios-regiono.

Unua laboroj okazis en la jaro 1784. La plano estis mallarĝa defluo de la aktuala pinta nivelo malsupren al la rivero Yonne. Sed baldaŭ oni konstatis, ke estus pli saĝa pligrandigi la kanalon, kiu nur servu al flosado, al vera kanalo. La reĝo Louis XIV donis la necesan krediton al la departemento. Ekestis revoj pri komercado kun la produktoj el suda Francio kaj fromaĝo el Svislando. Pro la franca revolucio la laboro stagnis ĝis la jaro 1807 kaj denove ekde 1812.

En la jaro 1822 denove komencis laboroj. Ne por realigi la antaŭajn planojn, sed por doni laboron al senlaboruloj. Intertempe la karbo komencis anstataŭigi la lignon kiel brulaĵo kaj la kanalo iĝis malgrava antaŭ la finkonstruo.

La unua boato ekis la 22-an de aprilo de Coulanges-sur-Yonne, sed nur sur parto. La finkonstruado okazis en la jaro 1843. La kanalo fakte servis ĉefe al la flosado de ligno, sed estis pli kaj pli utiligata por transporto de ŝtonoj, karbo kaj greno.

* Kategorio Canal du Nivernais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271772
* GND: 4395929-5
* LCCN: sh96004217
* VIAF: 240519397
* SUDOC: 027642690
 |
La **International Save the Children Union** (france: *L’Union Internationale de Secours aŭ Enfants*, esperante: Internacia Unio por Savi la infanojn) estis Ĝenevo-setlita internacia organizo por bonfaro de la infanoj, fondita en 1920 fare dela sociala reformistino Eglantyne Jebb kaj ŝia fratino *Dorothy Buxton*, kiuj pli frue fondis la Save the Children en Britio. 

La movado certigis apogon de Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco, kaj en la konsilantaro membris du eminentuloj (unu el ili estis Etienne Clouzot). Ĝi okupiĝis post la unua mondmilito mildigi suferojn de infanoj post la unua mondmilito. 

En 1923, ĝi lobiis por akcepto de Deklaro de la infanaj rajtoj, kiu estis akceptita fare de la Ligo de Nacioj en la sekva jaro.

En 1977, multaj *Save the Children*-aj organizoj formis la *International Save the Children Alliance* por kunordi la internacian agadon. 

En 1986, la Ĝenerala Konsilo de Internacia Unio por la infana bonfaro anoncis malfondon de la asocio. La dokumentoj riĉigis arĥivon de kantono de Ĝenevo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Déclaration de Genève (france).
* History of International Save the Children Alliance Arkivigite je 2005-03-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Save the Children UK - account of the foundation of International Save the Children Union
* Archives of the canton of Geneva (france) Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Pál Beregszászi Nagy** [beregsAsi nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beregszászi Nagy Pál** estis hungara arkitekto-inĝeniero, profesoro, inspektoro, geodeziisto.

Pál Beregszászi Nagy  naskiĝis la 21-an de novembro 1790 en Debrecen. Li mortis la 5-an de aŭgusto 1865 en Debrecen.

Biografio
---------

Pál Beregszászi Nagy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1814. Post la diplomo li vojaĝadis en Habsburga Imperio, dume li laboris, krome li iomete plulernis en Vieno. Ekde 1819 li estis instruisto (profesoro) en la altlernejo de Debrecen. Inter 1833 kaj 1858 li estis inspektoro pri konstruadoj, foje geodeto, poste li pensiuliĝis. Li verkis 7 lernolibrojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az építés tudományának azon része, melyben az építésre...* (1819)
* *A rajzolás tudományának kezdete* (Komenco de scienco de la desegnado), (1822)
* *Az építés tudományának azon része, melyben épületekre...* (1846)
* *A tárgyaknak a látszás tudománya szerinti ismertetése és rajzolása* (1859)
* *Csokonai Vitéz Mihály siremléke* (Tombomonumento de Mihály Csokonai Vitéz), (1860)

Memorigiloj
-----------

* mezlernejo en Debrecen

Fontoj
------

* hungarlingva teksto
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungare
La **Internationale Heinrich-Schütz-Gesellschaft** (eo: **Internacia Heinrich-Schütz-Societo**) estas asocio kun sidejo en Kassel, kiu science, eldone kaj praktike prizorgas la muzikan heredaĵon de komponisto Heinrich Schütz ekde 1930.

Historio
--------

En 1930 muziksciencisto Hans Joachim Moser, Fritz Schmidt, Karl Vötterle kaj aliaj fondis la societon en Kassel, la unua laborloko de la komponisto. Post 1954 ekestis multaj aliaj sekcioj en landoj en kaj ekster Eŭropo.

Al la membraro de la Schütz-Societo apartenas muzikamatoroj, amatoraj muzikistoj samkiel profesiuloj, sed ankaŭ muzikesploristoj, teologoj kaj publikigistoj same kiel muziksciencaj kaj ekleziaj institutoj, bibliotekoj, oficejoj kaj firmaoj. Ĉiuj prizorgas la verkaron de Heinrich Schütz. 

La Internacia Heinrich-Schütz-Societo regule okazigas Heinrich-Schütz-Tagojn aŭ pli grandajn kun ŝanĝiĝantaj temoj. Tiaj renkontiĝoj ne nur servas al la intensa praktika flegado kaj scienca trapenetro de la muziko de Schütz, sed ankaŭ donas al la membroj la eblecon, interŝanĝi ideojn aŭ ekpreni novajn kontaktojn.

Publikaĵoj
----------

Laŭ komisio de la Internationalen Heinrich-Schütz-Gesellschaft aperas jenaj publikaĵoj (ĉiuj en Bärenreiter-Verlag, Kassel):

* Heinrich Schütz: Neue Ausgabe sämtlicher Werke (Neue Schütz-Ausgabe), eldonita de Walter Werbeck. Ĝis nun aperis 34 volumoj; la eldono ampleksos pli malpli 45 volumojn.
* Leonhard Lechner: Werke. Eldonita de Konrad Ameln. La eldonejo de 14 volumoj estas finfarita.
* Johann Hermann Schein: Neue Ausgabe sämtlicher Werke. Eldonita de Adam Adrio, daŭrigata de Arno Forchert. Ĝis nun aperis 9 volumoj, la fina 10-a volumo estas presata.
* Schütz-Jahrbuch, eldonita ekde 1979 ĝis 1996 fare de Werner Breig, ekde 1997 de Walter Werbeck lige kun Werner Breig, Friedhelm Krummacher kaj Eva Linfield. La jarlibro enhavas raportojn kaj prelegojn de la Heinrich-Schütz-Tagoj kaj -Festivaloj samkiel pluaj sciencaj traktaĵojn pri la muziko de Schütz kaj lia epoko.(ISSN 0174-2345)
* *Acta Sagittariana*: Sciigoj de Internationale Heinrich-Schütz-Gesellschaft e. V. kun informoj el la vivo de la societo kaj ĝiaj sekcioj. Redaktado: Sieglinde Fröhlich. La Schütz-Jahrbuch kaj Acta Sagittariana ricevas la membroj de Internationale Heinrich Schütz-Gesellschaft kiel senpaga jardonacoj.

Fonto
-----

Hejmpaĝaro de la Internationale Heinrich Schütz-Gesellschaft Arkivigite je 2016-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
NATO-kunveno en 2002.
**Internaciaj rilatoj** estas parto de politikscienco kaj okupiĝas pri la rilatoj inter diversaj ŝtatoj.

En **internaciaj rilatoj** estas tri aspektoj: la interŝtata, la transnacia kaj la sistema. Hodiaŭe, la internaciaj rilatoj havas kiel teoriajn objektojn la studojn pri konflikto kaj paco, la analizon pri eksteraj politikoj, la internacian organizadon kaj la internacian juron. Speciale la teorio pri internaciaj rilatoj studas grupon de aferoj rilate al milito kiel devoj, suvereneco kaj rajtoj. Krom ĝeneralajn studcelojn, teorio pri internaciaj rilatoj havas regionajn detaligojn pri specifaj ŝtatoj aŭ grupoj de ŝtatoj. La teorio pri internaciaj rilatoj ankaŭ rigardas aferojn kiel ideologion, juron, ekonomikon kaj militpovon. Ekzemploj de specifaj aferoj analizataj de la teorio de internaciaj rilatoj estas: uzo de l' maro, politiko pri ekologio, politika agado de virinoj, rilatoj inter ŝtatoj de la Tria Mondo, internacia komunikiloj, ktp.

Skoloj
------

Estas multaj skoloj pri internaciaj rilatoj, kiel konstruismo, internaciismo, instituciismo, marksismo, ktp, sed du skoloj dominas: realpolitikismo kaj liberalismo.

Realpolitiko (el la germana *Realpolitik*) estas termo kreita de Otto von Bismarck por priskribi la balancon de povoj inter la monarkoj, proponita de Metternich en la Viena kongreso. Tiu teorio kaŭzas arman konkuradon kaj periferiajn militojn. La reĝpolitiko estis unu el kaŭzoj de la Unua mondmilito, la Malvarma milito ankaŭ povas esti rigardata kiel apliko de realpolitiko.

Realpolitiko kredas ke la internaciaj rilatoj estas ĥaosaj laŭ la senco en kiu ne estas aŭtoritato super la ŝtatoj kiu kapablus reguli iliajn rilatojn. La ŝtatoj devas aranĝi siajn interrilatojn de si mem. Tio ankaŭ signifas ke la ŝtatoj estas la ĉefaj agantoj de internaciaj rilatoj, ne la ne-registaraj organizoj, multnaciaj firmaoj, internaciaj organoj, ktp. Laŭ realpolitiko, ĉiuj ŝtatoj devas serĉi siajn proprajn interesojn kaj ilia unua zorgo estu ilia propra sekureco. Realpolitiko diras ke la forto estas la nura mezurilo inter la ŝtatoj, kiuj serĉante sekurecon bezonas grandajn rekursojn. La povo de ŝtato estas determinata de ĝiaj militaj kaj ekonomiaj eblecoj, pro tio la ŝtatoj estas nepre agresemaj. Kiel oni vidas, la Doktrino de Bush sekvas la postulojn de tiu teorio.

Liberalismo pensas ke la agoj kaj kapabloj de ŝtato dependas de ĝiaj kulturo, ekonomia sistemo aŭ tipo de registaro. Liberismo kredas en influo de ekonomiaj kaj politikaj neŝtataj fortoj, kiel la internaciaj firmaoj kaj multnaciaj ne-registraraj organizoj kiel efikaj en esencaj internaciaj rilatoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Internaciaj rilatoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Internaciaj rilatoj en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Diplomatio
* Ekstera politiko
* Ĝemelurbo
* Influsfero
* Interkulturo
* Internacia politiko
* Internacia tago
* Neŭtraleco
* Politika geografio
* Povekvilibro
**András Mészáros** [andrAŝ mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros András** estis hungara filozofo, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio.

András Mészáros  naskiĝis la 11-an de julio 1949 en Ĉeĥoslovakio en Vojtechovce (kvartalo de Nový Život).

Biografio
---------

András Mészáros dekomence apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio/Slovakio. Li frekventis gimnazion en Bratislavo, poste li akiris diplomon en la sama urbo en la universitato pri Johano Amoso Komenio en 1973. Post siaj studoj li instruis en la universitato jardekon. Li kandidatiĝis (CSc) en 1982. Inter 1983 kaj 1993 li laboris en la akademia filozofia instituto, poste li revenis al la universitato. En 1995 li estis nomumita docento, en 2000 profesoro. Inter 1997–2003 li estis katedrestro. Ekde 2006 li estas institutestro en Nitra. Li ricevis hungarajn premiojn en 2008 kaj 2014. Li okupiĝas pri historio de la hungara filozofio en la 18-a kaj 19-a jarcentoj, hungara lerneja filozofio (ankaŭ slovake), filozofio en Supra Hungarujo, rilatoj inter filozofio kaj literaturo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vandrák András filozófiai rendszere* (1980)
* *Arisztotelész esete Phyllisszel* (1993, tralaborita: *A transzcendencia lehelete*, 2001)
* *Idő által homályosan* (1999) - eseoj
* *A felsőmagyarországi iskolai filozófia lexikona]] (2003)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560385
* GND: 1160943109
* LCCN: n97102549
* VIAF: 65762411
* ISNI: 0000 0001 0981 5239
* NKC: jo2013794823 jn20031209001, jo2013794823
 |
**MÁRKOS András** [ma:rkoŝ] estis rumanuja hungara skulptisto naskiĝinta la 6-an de februaro 1919 en Koloĵvaro kaj mortinta la 18-an de majo 1972 en Kluĵo.

Biografio
---------

La mezlernejon András Márkos finis en sia naskiĝurbo en *Unitariisma Kolegio* (1938). Siajn fakstudojn li komencis en *Belarta Altlernejo* de Bukareŝto (1938–40) kaj poste li daŭrigis en Budapeŝto. Li akiris diplomon pri skulptado kaj pedagogio (1944). Li estis desegninstruisto en la porinstruista lenejo de Cristuru Secuiesc (1944–50). Ekde 1951 ĝis sia morto li estis instruisto de *Belarta Liceo* de Kluĵo. Li publikigis ankaŭ eseetojn pri la nuntempa belarto. Liaj majstroj estis: Cornel Medrea, István Szőnyi, Jenő Bory.

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1969 • Képzőművészeti Galéria, Kolozsvár • Marosvásárhely
* 1976 • Korunk Galéria, Kolozsvár.

Publikplacaj skulptaĵoj
-----------------------

* Petőfi (bronzo, 1973, Székelykeresztúr).

Verkoj
------

* *Válaszok ismeretlen kérdezőnek* (~ elektitaj verkoj, kun antaŭparolo de Zoltán Banner), Kolozsvár, 1980.

Bibliografio
------------

* JÁNOSHÁZY GY.: ~ szobrai, Igaz Szó, 1969/12.
* SZŐCS I.: Jellemzés és lényeg, Utunk, 1969/29.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244339
* VIAF: 121461815 95694538, 121461815
* ISNI: 0000 0000 7931 8556
* ULAN: 500002296
* RKD: 254292
 |