recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Luterana Teologia Akademio en Pozono** estis grava eklezia altlernejo de Hungara reĝlando.

Historio
--------

### Liceo

En 1606 Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio) deklaris liberajn eblecojn al la protestantaj eklezioj. En Pozono tuj estiĝis luterana grupo, ili invitis ne nur pastron el Germanio, sed ankaŭ rektoron aŭ liceestron. La instruado okazis en lernejo, kiu atingis la titolon liceo en 1656. En 1672 la jezuitoj malpermesis la instruadon, ĝuste post jardeko la lernado denove daŭriĝis. En 1713 epidemio de pesto okazis, la liceo regresis. En la sekva jaro Matiaso Bel alvenis, kiu aranĝis efika la instruadon. Dum la longa licea historio multe da hungaroj, slovakoj kaj germanoj lernis tie.

Akademio
--------

La akademia erao komenciĝis en 1882 kun 6 katedroj. En 1918 ĉeĥaj kaj italaj taĉmentoj okupis la urbon, la akademio rifuĝis al Budapeŝto, kie funkciis ĝis 1923, poste kiel fakultato de Universitato Erzsébet en Sopron.

Elektitaj instruistoj
---------------------

* *Matiaso Bel* 1714–1719, rektoro
* Károly Böhm
* Christoph Böhm, liceestro
* Mihály Greguss
* Sándor Kovács (luterana episkopo)
* Endre Masznyik, ankaŭ rektoro
* István Schneller
* László Stromp
* Ödön Szelényi
* Sámuel Zsigmondy

Elektitaj studentoj
-------------------

* Frigyes Baltik
* Ferdinánd Chernel
* Ervin Hacker
* *Sándor Kovács (luterana episkopo)*
* *Endre Masznyik*
* Rezső Peéry
* Sámuel Sárkány
* Aladár Schöpflin
* Kálmán Vidovszky
* *Sámuel Zsigmondy*

Fontoj
------

* Arkivigite je 2010-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
**István Iván Bor** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bor István Iván** estis hungara sendiploma grafikisto, pentristo, ilustristo. Lia origina familia nomo estis *Böröczky*? [borocki].

Nudulo pentrita de István Iván Bor
István Iván Bor  naskiĝis la 7-an de junio 1945 en Budapeŝto, pri la mortodateno restis nur, ke en 2006, sed la entombigo okazis la 3-an de januaro 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Iván Bor ŝatis desegni jam dum la fruaj lernojaroj. Li eklaboris en ceramika metiejo de industriarta entrepreno, poste en simila metiejo, kie li estis metiejestro. Libertempe li kreis pentraĵojn, grafikaĵojn, eĉ aliajn artaĵojn. Liaj ilustraĵoj aperis ekde 1965 en gazetoj kaj libroj. Li eksedziĝis kaj postlasis filon.

Ekspozicioj
-----------

Li ekspoziciis enlande kaj eksterlende, sed fontoj mankas.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* 
*

Memorigiloj
-----------

* premio "Bor István Iván"

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Iván Bor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 627381
* VIAF: 121504589
* ISNI: 0000 0000 7943 8697
 |
**Irving PENN** (naskiĝis la 16-an de junio 1917 en Plainfield, New Jersey, mortis la 7-an de oktobro 2009 en Novjorko) estis usona fotisto.

La filo de juda horloĝisto pasigis sian junaĝon en Plainfield kaj en Philadelphia. Li fariĝis dezajnisto.

Ekde la 1940-aj jaroj li fotis por la modo-revuo *Vogue*. Krome li famiĝis pro portretaj fotoj. Inter liaj modeloj estis famuloj kiel Pablo Picasso, Miles Davis, Marlene Dietrich, Igor Stravinski kaj Spencer Tracy. Ankaŭ objektojn kaj nutraĵojn li fotis.

En la jaro 1950 Irving Penn edziĝis al la modelino Lisa Fonssagrives. Ŝi aperis en aro de liaj modo-fotoj. La paro restis kune ĝis ŝia morto en la jaro 1992. Lia pli juna frato estas la filmreĝisoro Arthur Penn.

Irving Penn publikigis aron da libroj, ekz. *A notebook at Random* en la jaro 2004. Liaj postlasaĵoj grandparte troviĝas en la *Art Institute of Chicago*.

Li mortis en sia hejmo en Manhatano, Novjorko.

* Kategorio Irving Penn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 298666
* GND: 118739891
* LCCN: n80086580
* VIAF: 44303589
* ISNI: 0000 0001 2096 0250
* LIBRIS: 327771
* SUDOC: 027063887
* BNF: 119190545
* ULAN: 500016471
* NLA: 36222507
* NDL: 00472903
* BIBSYS: 90568109
* RKD: 217422
* NKC: js20091022004
* BNE: XX1188198
 |
**István DEÁK** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Deák István** estis hungara-usona historiisto, profesoro, membro (ekstera en 1990) de Hungara Scienca Akademio.

István Deák  naskiĝis la 11-an de majo 1926 en Székesfehérvár kaj mortis la 10-an de januaro 2023.

Biografio
---------

István Deák frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste universitaton en Budapeŝto inter 1945-1948, poste li forlasis la landon kaj li daŭris la lernadon en Sorbonne. inter 1951-1956 li laboris en Munkeno en Radio Libera Eŭropo. Baldaŭe li havis postenon en la administrejo de la Radio en Novjorko. Post jaroj li plulernis en Universitato Kolumbio, kie li doktoriĝis en 1964. Li instruis samloke 33 jarojn, en 1971 li ricevis la instruan rangon ordinara profesoro. En 1964 Deák povis viziti Hungarion por la unua fojo ekde lia foriro, kaj poste li regule partoprenis akademiajn konferencojn en Hungario kaj li laboris por reestabli ligilojn inter amerikaj kaj hungaraj historiistoj. Li retiriĝis de la instruado en 1997 kaj li estis pli posta gastoprofesoro en Universitato Stanford. Li daŭre publikigis pri la eŭropa historio en la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Lia edzino Gloria Deak estas arthistoriisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Weimar Germany's "Homeless Left": the World of Carl von Ossietzky* (1964)
* *Hungary – East Central European Studies* (1974)
* *The Lawful Revolution, Louis Kossuth and the Hungarians 1848–1849* (1979, ankaŭ germane, hungare en 1983)
* *The Social and Psychological Consequences of the Desintegration of Austria-Hungary in 1918* (1980)
* *Beyond Nationalism, A Social and Political History of the Habsburg Officer Corps, 1848–1918* (1990).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* biografio angle

* Kategorio István Deák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 475757
* GND: 124078257
* LCCN: n83158288
* VIAF: 90925020
* ISNI: 0000 0001 0923 8291
* SUDOC: 03063900X
* BNF: 12201498p
* BIBSYS: 7069258
* NKC: jn19990210172
* ICCU: MILV039620
 |
**István Kolber** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kolber István** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, juristo.

István Kolber (dekstre) en 2012
István Kolber  naskiĝis la 26-an de junio 1954 en Orci.

Biografio
---------

István Kolber abiturientis en Kaposvár, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pécs en 1978. Li laboris en administrado de Somogy inter 1978 kaj 1991, dume kaj poste li ricevis ankaŭ partiajn postenojn. Li aliĝis al la nove fondita Hungara Socialista Partio en 1989. Li estis parlamenta deputito inter 2002 kaj 2010, dume li estis senpostena ministro pri regiona evoluo inter 2004 kaj 2006 en Unua Kabineto Gyurcsány. Li estis subministro pri kancelario inter 2007 kaj 2009. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio István Kolber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Irén Zilahy** [zilahi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zilahy Irén** estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Gajdzinszky Irén Mária*, ŝiaj familiaj nomvariantoj estis *Gajdzsinszky* aŭ *Gajdinszky*. Ŝia edzo estis László Benedek (kuracisto), ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Benedek Lászlóné* (laŭ okcidenteŭropa nomsistemo Irén Benedek).

Irén Zilahy naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1902 (ekzistas pluraj aliaj informoj) en Kaposvár, ŝi mortis la 3-an de aprilo 1944 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Irén Zilahy
Irén Zilahy en filmo
Geedza paro Zilahy

Biografio
---------

Irén Zilahy lernis en transilvaniaj urboj (depost 1919 jam Rumanio). Pro sukcesa deklamo ŝi estis allogita al teatrejo de Arad (urbo). Komence ŝi ludis en hungarlingvaj teatroj en Rumanio kun teatra trupo de Mihály Fekete (aktoro). Baldaŭ ŝi aperis en Teatro Városi (1927-1930) kaj aliaj ĉefurbaj teatroj. Ŝi lernis germane kaj france, pli poste en 1931 ŝi jam estis aŭstria aktoro, poste franca aktoro. Ŝi edziniĝis en 1937 kaj ŝi retiriĝis de la scenejo, tamen ŝi tenis la filmajn rolojn. Dum la unua bombardado de Budapeŝto ŝi iris al propra bunkro, tamen la bunkro estis plene trafita kaj ŝi tuj mortis.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* György Jarnó: *Az erdészleány* (opereto) - Krisztina
* Lajos Lajtai:
	+ *Mesék az írógépről* (opereta versio) - Baba
	+ *A régi nyár* (opereto) - Zsuzsi
* Miklós Brodszky: *Szökik az asszony* (opereto) - Ripsz
* Jenő Rejtő: *Úrilány szobát keres* - Klári Székely (same en hungara filmo)

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Aranypáva* (1929) - Minny
* *Paprika* (1930) - Ila
* *Quadrille d'amour* (1935) - Irène
* *Le prince Bouboule* (1939) - princido Sonia

Anekdoto (historieto) pri Zilahy
--------------------------------

Pro la hungaraj sukcesoj germana direktoro venis kaj diris: Se vi bone parolas germane, vi ricevos rolojn en Vieno. Si respondis, momente ne, sed post 3 monatoj jam jes. Ŝi tuj foriris, aĉetis lernolibron kaj trovis instruiston. Fakte ŝi post 3 monatoj ŝi rolis en Vieno.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 1048-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Irén Zilahy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745365
 |


* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Illnau (stacidomo) kaj Effretikon (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Illnau-Effretikon** (esperante ankaŭ **Ilnaŭo-Efretikono**) estas urbo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 15265 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 15374 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Illnau-Effretikon situas en la *Kemptvalo* meze inter Zuriko kaj Vinterturo. La komunumo konsistas el la urbo **Effretikon** (esperante ankaŭ *Efretikono*), la vilaĝo **Illnau** (Esperante ankaŭ *Ilnaŭo*), *Ottikon* kaj *Bisikon*, kaj krome el la vilaĝetoj *Agasul*, *Bietenholz*, *Billikon*, *First*, *Horben*, *Kemleten*, *Luckhausen*, *Mesikon* kaj *Oberkempttal*.

Trafiko
-------

La situas sur la trajnlinio de Zuriko tra Zürich Stadelhofen al Vinterturo, de Zuriko al Pfäffikon ZH kaj Hinwil, de Zuriko tra Kloten al Vinterturo. La stacidomo de Effretikon sekve estas regiona nodo de la Zurika Trafik-Unio, kiu ankaŭ estas elirpunkto de diversaj regionaj bus- kaj poŝtaŭtobuslinioj. La urbo ankaŭ havas aliron al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Galo al Ĝenevo, kaj ankaŭ la interkontinenta Flughaveno Zuriko en malmultaj minutoj atingeblas. La veturado de Effretikon al la Ĉefstacidomo Zuriko per la regiona trajnlinio S3 daŭras 16 minutojn.

Historio
--------

La unuaj dokumentaj mencioj datiĝas el la jaro 745 sub la nomo *Illenavvia* por Illnau, sub la nomo *Erpfratinchova* por Effretikon kaj *Makisinchova* por Mesikon.

En la iama setlejo *Moosburg* [Kastelo Moos] en la sudo de Effretikon situas la ruiono de la *Kastelo Moos* konstruita de Grafo Hartmann la 5-a de Kiburgo en la jaro 1254. Ĝi estis de la jaroj 1426 ĝis 1432 la sidejo de la unua zurika vokto de la voktdistrikto Kiburgo kaj estis detruita dum la Malnova Zurika Milito de la trupoj de Ŝvico en majo 1444.

En la dua duono de la 20-a jarcento la stacidomo de Effretikon estis nove konstruita laŭ la planoj de la arkitekto Max Vogt.

### Modifo de la urbonomo

La prospero de la municipo *Effretikon* kondukis en la jaro 1973 al la modifo de la antaŭ komunumo *Illnau* al *Illnau-Effretikon*, kaj la transigon de la nove kreita urba parlamento de Illnau al la nova urbodomo en la centro de Effretikon.

Vidu ankaŭ
----------

* Illnau (stacidomo)
* Effretikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Illnau-Effretikon
* Illnau-Effretikon en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Illnau-Effretikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Pfäffikon |
| --- |
| Bauma • Fehraltorf • Hittnau • Illnau-Effretikon - Kiburgo - Lindau ZH - **Pfäffikon ZH** - Russikon - Sternenberg - Weisslingen - Wila - Wildberg ZH |  |

 |
**István Együd** [iŝtvAn edjud], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Együd István** estis hungara aktoro.

István Együd
István Együd naskiĝis la 15-an de februaro 1838 en Pócsmegyer, li mortis la 5-an de decembro 1882 (laŭ WikiData la mortotago estas la 4-a) en Vác.

Biografio
---------

István Együd spite la gepatrajn konsilojn iĝis migra aktoro en 1855. Li ricevis rolojn ekzemple en Miskolc, Szeged, Pozono, inter 1857–1859 en teatra kompanio de Endre Latabár (1811 - 1873), en 1860 en teatra kompanio de György Molnár en Budao (urbo). Li estis membro de kuntirita teatro Debrecen-Nagyvárad inter 1861-1865, poste li iris al Budapeŝto en Népszínház. Li estis aktiva en la tutlanda aktorasocio, kie li estis kasisto ekde 1878. Lia edzino estis same aktoro.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* József Gaál: *A peleskei nótárius* - Gazsi Baczur
* Robert Planquette: *A corneville-i harangok* - Gáspár
* Kálmán Tóth: *A király házasodik* - Kiskopjai
* *Boccaccio* - Lambertucci

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Együd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768749
 |


* Portalo pri Biografio
**Maryla Falk** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1906 en Lvovo, mortis la 13-an de junio 1980 en Chamonix-Mont-Blanc) estis pola orientalistino, sanskritologo kaj religiosciencistino.

Vivo
----

Ŝia biografio pro manko de konservitaj fontoj estas malfacile rekonstruebla. Verŝajne Maryla Falk finis orientalistikajn studojn en unu el polaj universitatoj. En Parizo ŝi studis en Sorbono kaj Kolegio de Francio sub gvido de Jean Przyluski. En la 1930-aj jaroj ŝi krome laboris science en Romo kaj Orientalistika Instituto de Varsovia Universitato, publikigis interalie en *Rocznik Orientalistyczny* (Orientalistika Jarlibro) kaj *Polski Biuletyn Orientalistyczny* (Pola Orientalistika Bulteno). Ŝi kunlaboris kun Raffael Pettazzoni kaj Stanisław Schayer kaj membris en Pola Orientalistika Societo. En 1938 ŝi prezentis referaĵon en la 20-a Internacia Kongreso de Orientalistoj en Bruselo. Maje 1939 ŝi salutis en Varsovio revenantan tra Pollando al Barato profesoron *Surendranath Dasgupta*. Ankoraŭ samjare ŝi forvojaĝis al Barato, kio tre saĝis pro la videble alproksimiĝanta Dua Mondmilito, kaj en kolkata universitato lekciis slavajn lingvojn. La 5-an de oktobro 1939 ŝi fondis en Kolkato la organizaĵon *Indo-Polish Association* kaj iĝis ties sekretariino. Ŝi publikigis anglalingvajn sciencajn artikolojn en barataj revuoj, kaj ofte kunlaboris kun Wanda Dynowska.

Ŝia vivoverko estas *Il mito psicologico nell'India antica* (Romo 1939, 1986; la pola traduko *Mit psychologiczny w starożytnych Indiach*, Kraków 2011). Tiu ĉi laboraĵo, komence ne priatentita, en sciencaj medioj estis ĝuste taksita nur en la 1980-aj jaroj post apero de ĝia represaĵo. En 1937 ŝi verkis disertaĵon *Nama-Rupa and Dharma-Rupa.* *Origin and Aspects of an Ancient Indian Conception*, eldonitan en Universitato de Kolkato en 1943, kaj poste publikigis *Misteri di Novalis* (Napolo 1938).

En 1947 ŝi revenis al Eŭropo, provante akiri britan vizon, poste verŝajne loĝis en Romo. Decembre de la sama jaro ŝi membriĝis al Société Asiatique en Parizo. En la 1950-aj jaroj vigle aktivis en internacia orientalistika medio. En la sekva dekado ŝi retiriĝis de scienca laboro kaj mortis solece en 1980 en sia domo en Chamonix-Mont-Blanc. Postmorte neniu nekrologo estis publikigita.

Literaturo
----------

* Maryla Falk, *Mit psychologiczny w starożytnych Indiach* (Psikologia mito en antikva Hindujo), poligis Ireneusz Kania, enkonduko de Marek Mejor, Universitas, Krakovo 2011, p. 423
* *Polacy w Indiach 1942-1948 w świetle dokumentów i wspomnień* (Poloj en Barato 1942-1948 lume de dokumentoj kaj rememoroj). Koło Polaków z Indii (Rondo de Poloj el Barato), Londono 2000, p. 68. ISBN 0-9538928-1-6


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 405592
* GND: 1071670050
* LCCN: n89267133
* VIAF: 89051601
* ISNI: 0000 0000 6277 1573
* SUDOC: 068909969
* ICCU: CFIV053576
 |
**István Faragó** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faragó István** estis hungara komponisto, gitaristo pri ŝlagroj. Lia vaste konata karesnomo estis **Judy** [ĝudi]. Li apartenis al tiu pionira, amatora generacio, kiu muzikis rokenrolon unua en Hungario.

István Faragó  naskiĝis la 20-an de novembro 1944 en Borota, li mortis la 27-an de junio 2003.

Biografio
---------

István Faragó estis juna laboristo en fabriko en Budapeŝto, libertempe li aŭdis muzikojn ekzemple de Shadows kaj Cliff Richard. Kun similaj junuloj ili fondis ŝlagrorkestron nomatan *Scampolo*, ili ricevis permeson muzikadi en la fabrika kulturdomo. La orkestro ekzistis inter 1961-1981. Dekomence la orkestro estis populara inter la gejunuloj. Faragó estis soldato ekde 1965, poste li revenis al la orkestro. En 1974 li aliĝis al alia, sed simila orkestro. Lastfoje li gitaris en 1998, poste li plene retiriĝis.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Budapeŝto (memorkoncerto, 1998)

Fontoj
------

* aŭdebla muziko de Faragó
* [*rompita ligilo*]
* (la koncerna teksto estas legebla pri malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Faragó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 643367
* MBA: 9b49fdd2-ae25-4e58-9689-fd8ee6e5dd2d
 |
Du meksikaj baleroj
**Balero** estas ĵongla ludilo kunmetita de bastoneto, kutime farita el ligno, alkroĉita per ŝnuro al pilko trapikita per unu aŭ pluraj truoj de diametro adaptita al la bastoneto. La celo de la ludo estas enigi maldikan ŝafton de la bastoneto en la truon de la pilko.

Alimaniere priskribita, la balero estas infana tradicia ludilo. Farita el ligno, ĝi konsistas je du fadenligitaj partoj: bastoneto kaj sfereska grandecovaria peco kun truo. Oni ĵetetas la sfereskan pecon kaj penas enmeti en ĝi la bastoneton, moviĝante kiel eble minimume.

Historio
--------

Pentraĵo de Jeanne Bôle *L'Enfant au Bilboquet* (ĉirkaŭ 1880)La ludilo en diversaj variaĵoj, havas tre antikvajn originojn kaj okazas inter kaj inuitoj  kaj sudmaraj popoloj. La ludilo iĝis tre populara ĉe la kortego de Henriko la 3-a kaj disvastiĝis de tie al la supra klaso en Eŭropo, kaj dum la 16-a jarcento estis ofta atributo por knaboj de portretistoj. En Britio, la ludilo iĝis tre populara meze de la 19-a jarcento, populareco kiu daŭris ĝis la jarcentŝanĝo.


1. ↑  Kendall Blanchard.  (1 January 1995) *The Anthropology of Sport: An Introduction*. ABC-CLIO, p. 148–. ISBN 978-0-89789-330-5.
**István Kiszely** [iŝtvAn kiseli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiszely István** estis hungara antropologo, altlerneja instruisto, sekreta informisto.

István Kiszely naskiĝis la 14-an de junio 1932 en Budapeŝto, li mortis la 28-an de aŭgusto 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Kiszely maturiĝis en benediktana gimnazio en sia naskiĝurbo, samtempe li akiris pianistan-orgenistan diplometon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li aliĝis al la benediktanoj en Pannonhalma, eĉ li pastriĝis, sed poste li ricevis maldungon. Ekde 1960 li estis sekreta informisto de internaj aferoj de la polico. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1963, poste li laboris en arkeologia instituto kaj Medicina Universitato. Post jaroj li vojaĝis multe en la mondo, plej longe en Egiptio. Li ofte estis preleganto en hungaraj universitatoj ekde 1971 (ĉefe en Universitato Loránd Eötvös), iom poste ankaŭ eksterlande. En 1990 li estis unu el la ĉefrolantoj de skeleto deklarita Sándor Petőfi. Tial li estis eksigita el la arkeologia instituto, sed la universitataj prelegoj ne ĉesis. Li ricevis postenojn laŭvice en Hungara Televizio, distrikta municipo kaj ministerio. En 2011 li revenis al Pannonhalma, kie li oficiale pardonpetis pro la informistaj agoj.

Elektitaj libroj
----------------

* *A Föld népei I. Európa* (1979)
* *A Föld népei II. Ázsia* (1984)
* *A Föld népei III. Afrika* (1986)
* *Honnan jöttünk? Elméletek a magyarok őshazájáról* (1992)
* *Meghalt Szibériában. Egy szomorú magyar szellemi kórkép. A szibériai Petőfi-kutatás eseményei és irodalma időrendi sorrendben* (2000)
* *A magyar nép őstörténete* (studenta lernolibo, 2001)
* *A Föld népei IV. Amerika* (2004)
* *A Föld népei V. Ausztrália és Óceánia* (2005)
* *Eleink lakomái. A magyarság növény-, állatvilága és ételkultúrája* (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Kiszely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664859
* GND: 1104960664
* LCCN: n81058679
* VIAF: 79126168
* ISNI: 0000 0001 1072 4617
* SUDOC: 176201939
* BNF: 12670823s
 |
**KOMLÓSSY Ilona** [pr. komlo:ŝi] estis hungara aktorino naskiĝinta en Kolozsvár la 1-an de aprilo 1884 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de aŭgusto 1967.

Kariero
-------

Ŝi elpaŝis jam en 1890–91 en Debrecen. En 1895–96 ŝi dungiĝis al Miskolc, inter 1899–1903 al Pécs. Ŝi ludis ankaŭ en Brassó, Sepsiszentgyörgy, Kézdivásárhely, Mohács kaj Arad. En 1903 ŝi gastludis en Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1903 kaj 1911 ŝi estis membro de la Gaja Teatro. En 1920 ŝi aperis en *Király Színház*, inter 1920–1925 en Teatro Magyar, en jaroj 1927–29 en Teatro Belvárosi. En 1931 ŝi elpaŝis en la Teatro Városi, en 1934–35 en la Kamara Színház.

El ŝiaj teatraj roloj
---------------------

* Bettina (Halévy: Constantin abbé);
* Katica (Meyer-Förster: Diákélet);
* Gyurkovics Mici (Ferenc Herczeg: Gyurkovics lányok).

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* *Gyöngyike hercegnő* (1915, skeĉo) - princino Gyöngyike
* *Lelki klinika* (1941) – Tordai Gusztávné
* *Behajtani tilos!* (1941-42) – maljunulino

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ilona Komlóssy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Farkas** [iŝtvAn farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Farkas István Imre** estis hungara nobela juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *boldogfai*.

István Farkas naskiĝis la 11-an de julio 1875 en Zalaboldogfa, li mortis la 6-an de januaro 1921 en Budapeŝto.

István Farkas inter siaj geinfanoj

Biografio
---------

István Farkas maturiĝis en piarista gimnazio en Veszprém (urbo), poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Francisko Jozefo en 1901. Jam en 1900 li praktikadis en advokata ateliero de Géza Polónyi. Inter 1901-1903 li estis nobela juĝisto en Tapolca, poste en Nova (1903-1908), pli poste en Alsólendva (1908-1910), fine en Sümeg. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis batita fare de homamaso. Li ricevis premion en 1918. Li edziĝis en 1903 kaj 1914, li vidviĝis en 1913 kaj 1919, ambaŭ edzinoj naskis po 3 gefilojn.

Fontoj
------

* WikiTrans
* WikiData

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Farkas (nobela juĝisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698933
 |
**István Kiss** [iŝtvAn kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss István** estis hungara kemiisto, profesoro.
István Kiss  naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1923 en Seregélyes. Li mortis la 23-an de novembro 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Kiss frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste li akiris kemian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1949. Post siaj studoj li instruis en la universitato unu jaron, poste li ricevis stipendion por 4 jaroj en Leningrado, en 1954 li kandidatiĝis. Li laboris en Budapeŝto en esplora instituto, kie li okupiĝis ĉefe pri izotopoj. En 1959 li ankaŭ instruis en Universitato Eötvös Loránd. Inter 1966 kaj 1971 li laboris en atomenergia agentejo en Vieno, inter 1978-1984 li havis tie pli altan postenon. En 1968 li doktoriĝis el kemio. Li havis 7 patentojn. Li ricevis premion Kossuth en 1963.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A gőznyomás izotópeffektusok vizsgálata* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio István Kiss (kemiisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Isabelle Attard** (naskiĝis la  14-an de novembro 1969(nun 1969-11-14) en Vendôme) estas franca politikisto. Ŝi estas parlamentano en La Nacia Asembleo ekde 2012.

Biografieto
-----------

Post kiam ŝi forlasis lernejon, Isabelle Attard laboris por la ĵurnalo *La République du Centre* en Orléans, dum ŝi kompletigis studon de historio. Post tio, ŝi vivis en Svedio kaj studis nordian arkeologion en Universitato de Umeå. En Parizo ŝi laboris en la Nacia Muzeo de Natura Historio kaj en 2000 ankaŭ akiris diplomon (DEA) pri media arkeologio. Ŝi komencis labori kiel arkeologo kaj aliĝis al partio Les Verts en 2001. En 2005 ŝi estis direktoro de la Muzeo, en kiu la Tapiŝo de Bayeux estas ekspoziciata. En la Francaj deputitaj balotoj de 2012 ŝi kandidatis en la kvina balotdistrikto de Calvados por la nove fondita partio EELV kaj estis elektita al la Nacia Asembleo.

Referencoj
----------

1. ↑  Mme Isabelle Attard Assemblée Nationale, assemblee-nationale.fr
2. ↑  Isabelle Attard, Députée du Calvados

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Isabelle Attard en la germana Vikipedio.* 

* Kategorio Isabelle Attard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 547082
* GND: 1201772621
* LCCN: n2020014086
* VIAF: 314926316
* SUDOC: 183755901
* BNF: 17852107q
 |
**István Komor** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komor István** estis hungara reĝisoro, teatrestro.

István Komor  naskiĝis la 24-an de oktobro 1926 en Baja, li mortis la 4-an de septembro 1974 en Szeged.

Biografio
---------

István Komor abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li estis deportita dum la nazia erao. Post la 2-a mondmilito li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj ankaŭ en Teatra Akademio. Li sen diplomo ekhavis ĉefreĝisoran statuson en 1949 en Teatro Csokonai (Debrecen), kie li prezentis 5 spektaklojn dum 3 monatoj. Liaj sekvaj gravaj teatraj stacioj estis:

* Nacia Teatro (Szeged) (1951-1953, 1957-1969)
* Teatro Déryné (1954)
* Teatro de Kecskemét (1955)
* Teatro Kisfaludy (1956)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1969-1974).

Li estis ankaŭ teatrestro ekde 1971. Li ricevis premion en 1963. Li edziĝis en 1949, post 2 jaroj li ekhavis filinon.

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Molière: La Avarulo (1952)
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac (1955)
* Friedrich Schiller: Maria Stuart (1958)
* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear (1958)
	+ Somermeznokta sonĝo (1960)
	+ Rikardo la 3-a (1967)

Memorigiloj
-----------

* memorringo pri István Komor fondita en 1975

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-03-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio István Komor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ilona Medveczky** [medvecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Medveczky Ilona Mária Erzsébet Teréz** estas hungara dancisto, aktoro, baletisto. Ŝiaj (jam ne aktualaj) nobelaj antaŭnomoj estis *medveczei* kaj *kisbeszterczei*, en Aŭstrio ankaŭ duko *Thurn und Taxis*.

Ilona Medveczky  Arkivigite je 2016-11-12 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 4-an de marto 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ilona Medveczky devenis el simpla laborista familio, tamen post longaj jaroj ŝi eksciis, ke la gepatroj estis iam riĉaj nobeloj en Supra Hungarujo. Ŝi aĝis 7, kiam ŝi jam lernis dancon. En Teatro Erkel ŝi estis statisto (figuranto). En 1959 ŝi akiris diplomon en la Ŝtata Baleta Instituto en sia naskiĝurbo, poste ŝi aliĝis al la ĵus fondita baleta trupo de Pécs, kie ŝi iĝis primadono. En 1962 ŝi revenis al Budapeŝto, kie ŝi havis rolojn en revuoj, distrejoj, malgrandaj teatroj. En 1963 ŝi dancis (supozeble) en Frankfurto ĉe Majno. En 1966 ŝi debutis en kineja filmo, ŝi iĝis en Hungario la plej konata revuoaktoro. Baldaŭ ŝi dancadis en Eŭropo, eĉ en Las Vegas. En 1974 ŝi edziniĝis al aŭstra duko, tial ŝi ekhavis aŭstran pasporton. En 1981 ŝi havis memstaran programserion en la Hungara Televizio. Depost fino de la hungara socialismo ŝi hejmenvenis. En 2004 eksedziniĝo okazis, post jaroj ŝi pensiuliĝis kaj vivas sola en vilao en Budapeŝto. Ŝi ricevis premion en 2005.

Elektitaj kinejaj roloj
-----------------------

* *Húsz évre egymástól* (1962)
* *Egy magyar nábob* (1966)
* *Kapaszkodj a fellegekbe!* (1971)
* *Csak semmi pánik* (1982)

Elektitaj televiziaj roloj
--------------------------

* *Én csak táncolok*
* *Hetérák párbeszédei*
* *Mesél a pesti Broadway*

Fontoj
------

* oficiala pagxaro
* hungarlingva biografio kun foto
* filmlisto

* Kategorio Ilona Medveczky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Kozma** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozma István** estis hungara futbalisto (mezulo), trejnisto. Lia filo estis Dominik Kozma.

István Kozma (futbalisto) naskiĝis la 3-an de decembro 1964 en Pásztó.

Biografio
---------

István Kozma (futbalisto) estis edukita en Ecseg, kie li komencis futbali en sia aĝo 7. Plenkreskule li futbalis en signifa ĉefurba sportklubo ĝis 1989, poste ankaŭ eksterlande ĝis 2004. Inter 1986-1995 li apartenis al la hungara nacia teamo 40-foje. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto. Li estis kipra ĉampiono en 1996, hungara ĉampiono en 1998.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* datenoj
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio István Kozma (futbalisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808883
 |



* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**tinktura izatido** |
| --- |
|  |
| Isatis tinctoria*Isatis tinctoria* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
| Klado: | Florplantoj *Angiospermae* |
| Klado: | Verdukotiledonoj *Eudicotyledoneae* |
| Klado: | Kernverdukotiledonoj |
| Klado: | Rozedoj |
| Klado: | Malvedoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Brasikaloj *Brassicales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Brasikacoj *Brassicaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Izatido *Isatis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Isatis tinctoria***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri tinktura izatido  |

 |
| v • d • r |

***Isatis tinctoria*** (esperante **tinktura izatido**) estas palearktisa specio de brasikacoj kultivata por fabrikado de blua kolorsubstanco.

Vajdo estas blua koloraĵo, ricevita per fermentigo de la tinktura izatido.
Oni ankaŭ nomas vajdon la planton mem (tinktura izatido).

Priskribo
---------

A : Radiko, tigo kaj malaltaj folioj  

B : Infloresko, tigo kaj folioj  

C : Ŝoso kun fruktoj  

1 : Floro  

2 : Seksaĵo de floro  

3 : Stamenoj kaj ovolujo  

4 : Alaa silikvo  

5 : Laŭlonga seksaĵo de flukto  

6 : Semo
Ĝi estas dujara planto.

La floroj havas kvar etajn flavajn petalojn (3-4 mm), kruce aranĝitaj, kaj ses stamenoj (kvar grandaj, du malgrandaj). La frukto estas silikvo. Silikvoj estas oblongaj plataj unusemaj kaj alaj.

Fontoj
------

PIV 2005

* Isatis tinctoria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Isatis tinctoria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Isatis tinctoria en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**István Kovács** [iŝtvAn kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács István** estas hungara gimnastiktrejnisto.

István Kovács naskiĝis la 31-an de oktobro 1956 en Mátészalka.

Biografio
---------

István Kovács konatiĝis pri gimnastiko en Nagykőrös en sia aĝo 9, kie tiutempe Ferenc Donáth (gimnastikisto) same gimnastikadis. En la sekvaj jaroj Kovács neniam atingis sportrezultojn. Li akiris trejnistan diplomon en 1985 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, poste li estis tuj trejnisto en Budapeŝto, sed poste 3 jarojn ankaŭ en Greklando. Lia trejnista kariero ligiĝis ĉefe al Krisztián Berki.

Edzino de Kovács naskis filinon en 1988. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2012.

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo
* hungarlingvaj datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio István Kovács (gimnastiktrejnisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818902
 |


* Portalo pri Biografio
**István Jakab** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jakab István** estis hungara agronomo, parlamenta deputito.

István Jakab naskiĝis la 17-an de septembro 1949 en Hajdúbagos.

Biografio
---------

István Jakab maturiĝis en gimnazio en Debrecen en 1968, poste li akiris agronomian diplomon en agrikultura altlernejo de Szeged en 1972. Li komencis labori en kolĥozo en Debrecen, post jaro en agrikultura oficejo en la sama urbo, ekde 1984 en kolhozo en sia naskiĝvilaĝo. Li finis sian agrikulturan karieron en Csákvár en 1994. Intertempe dum agonio de la socialismo (1988) li komencis politikadi, iom poste li havis postenojn en agrikulturaj organizaĵoj. Ekde 2006 li estas parlamentano, ekde 2010 vicparlamentestro. Li ricevis kelkajn premiojn. Lia edzino naskis 3 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-05-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Jakab (agronomo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723685
 |
Ilustraĵo de la artikolo *velboato* en la germanlingva Vikipedio.
**Ilustraĵo** (el la latina: *illustrare*, klarigi) estas bildo aldonita al la teksto por klarigi ĝin. Kelkaj teknikaj aŭ abstraktaj tekstoj povas bezoni klarigajn ilustraĵojn; aliajn fojojn ilustraĵoj povas utili kiel distraĵoj aŭ simplaj helpiloj por nekleraj legantoj, ekzemple en porinfana literaturo. Foje la kondiĉo enhavi ilustraĵojn povas esti grava por la priskribo aŭ reklamado de specifa verko; foje tio eĉ venas al la titolo, kiel en Plena Ilustrita Vortaro.

Ilustraĵoj estas veraj artaĵoj, tiele ke ofte la artistoj iĝas konataj kiel famaj ilustristoj, aparte de pentristoj, desegnistoj ktp. Nepra trajto de ilustraĵoj estas ke tiuj devas utili kiel komplemento al la legado kaj ne kiel tute aparta artaĵo.

Ilustristoj
-----------

* William Blake
* Hablot Knight Browne
* George Cruikshank
* Honoré Daumier
* John Tenniel

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ilustraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Organizaĵo de ilustristoj
* Asocio de ilustristoj (IO)
* Festivalo de ilustraĵoj Arkivigite je 2007-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
**István Kápolnai Pauer** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kápolnai Pauer István** estis hungara oficiro, historiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1881).

István Kápolnai Pauer  naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1833 en Pest (urbo). Li mortis la 18-an de februaro 1896 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Kápolnai Pauer interrompis lernadon en 1848 kaj li aliĝias al la liberecbatalantoj kaj li partoprenis en 17 bataloj. Fine li estis kaporalo, dufoje li vundiĝis. Post fiasko de la liberecbatalo li iĝis trudsoldato en armeo de Habsburgoj. Inter 1850-1854 plulernis en urbo Pest, poste li denove soldatiĝis jam kiel leŭtenanto. Li forlasis la Habsburgojn en 1860 kaj li aliĝis al Giuseppe Garibaldi, kie ankaŭ aliaj hungaroj batalis. En 1867 li hejmenvenis, post 4 jaroj li aliĝis al la hungara armeo, kie li instruis en la akademio. Inter 1873–1875 li plulernis en Vieno, poste li ekhavis soldatan postenon ĉe Jozefo Karolo Habsburg. Li emeritiĝis en 1888 kiel kolonelo Li okupiĝis precipe pri rilatoj inter geografio kaj batalado, krome li studis la malnovajn hungarajn batalojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magyarország hadászati védelme*, (1867)
* *Harczászat*, (1873)
* *Az 1526. évi mohácsi hadjárat*, (1889)
* *A huszárság keletkezése és fejlődése a múlt század végéig,* (1894)

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio

* Kategorio István Kápolnai Pauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Kákonyi** [iŝtvAn kAkonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kákonyi István** estis hungara skulptisto, medalisto, altlerneja instruisto.

István Kákonyi  naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1917 en Kalocsa, li mortis la 6-an de decembro 1993 en Budapeŝto.

Tombomonumento pri István Kákonyi
Memortabulo pri Loránd Eötvös fare de István Kákonyi

Biografio
---------

István Kákonyi studis en Hungara Belarta Altlernejo inter 1936–1944. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ágost Benkhard kaj István Boldizsár. Li debutis en ekspozicio jam dum la studentaj jaroj en 1940. Li estis bibliotekisto en la altlernejo inter 1946–1949, poste li instruis 2 lernojarojn en gimnazio. Inter 1951 kaj 1982 li instruis en Teknikuniversitato de Budapeŝto, sed li ankaŭ kreis skulptaĵojn en Artistkolonio (Budapeŝto). Li akiris la instruan rangon docento en 1973. Li verkis ankaŭ studentajn lernolibrojn. Li ricevis honormedalon en 1942.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1966)
* Kalocsa (1982)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1946, 1952, 1957, 1965, 1978)
* Sopron (1977-1989)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* *Mackó* (Hódmezővásárhely, 1958)
* Loránd Eötvös (memortabulo, Budapeŝto, 1959)
* *Ĉevalidoj* (Budapeŝto, 1962)
* propra tombomonumento (Budapeŝto, 1998)

Elektitaj medaloj
-----------------

* *Vásárhelyi Pál - Építészmérnöki Kar*
* *Kandó Kálmán - Közlekedésmérnöki Kar*
* *Zipernowsky Károly - Villamosmérnöki Kar*
* *Budapesti Műszaki Egyetem 1782-1975*

Memorigiloj
-----------

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Kákonyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621847
* VIAF: 28101084
 |
La **franciskana mirakla pilgrimloka preĝejo Vizito de Maria** estas sakrala monumento historia en urbo Sümeg (Hungario).

Aerfoto

Historio
--------

Pro dominado de turkoj en Veszprém (urbo) la diocezo translokiĝis al Sümeg. Episkopo György Széchényi konstruis en tiu loko kirkon kun monaĥejo inter 1652-1657. Li invitis la franciskanojn por la preĝeja servo. La konstruaĵo estis kvazaŭ katedralo kaj pligrandigita en 1733, trakonstruita inter 1949-1954. La orgeno estis kreita en 1913, trakonstruita en 1965.

### Miraklejo

Statuo pri Sankta Maria estis kreita en la 16-a jarcento onidire en Supra Hungarujo kaj ĝi estas vera gotika artaĵo. La Sankta Virgulino tenas sian Sanktan Filon malsuprenprenitan de la kruco sur sia sino. Signoj de profunda doloro de la patrina malĝojo legeblas sur ŝia vizaĝo. Supozeble la franciskanoj portis tien la statuon, kiu kaŭzis miraklan resaniĝon en 1699. Post la miraklo la kirko estis deklarita mirakla loko kaj poste okazis aliaj miraklaj resaniĝoj. Dum la jarcentoj la preĝejo suferis plurajn damaĝojn (fulmotrafo dufoje, en 1911 iu fajrodetruis la altaron kun malica intenco, sed la statuo estis evitis la damaĝojn.

Konstruaĵoj
-----------

Pordo ĉe la turo
### Preĝejo

La preĝejo situas ĉe placo ĉirkaŭita per arboj kune kun la monaĥejo en la maldekstra flanko. Mem la kirka fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Apud la turo ambaŭflanke estas konstruaĵpartoj kun pordoj. Ankaŭ la turo havas pordon, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. La absido estas kvarangula. Interne la ĉefaltaro estis kreita en 1743, la predikejo estis donaco de episkopo Márton Bíró en 1760. La plej signifa entombigito estas Pál Hoffmann (episkopo).

Kermesoj okazas dimanĉe en la 8-an de septembro kaj en tago de Sankta Koro.

### Monaĥejo

La monaĥejo estis konstruita kune kun la kirko. La monaĥoj estis forigitaj en 1950, sed ili povis reveni pro fino de la socialismo en 1989. Dum la socialismo la monaĥejo estis loĝdomo.

Fontoj
------

* kirko kun fotoj
* kirko kun fotoj
* kirko kun foto
* datenoj
* monaĥejo kun fotoj


* PredikejoPredikejo
* AbsidoAbsido
**István Jelenits** [iŝtvAn jeleniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jelenits István** estas hungara katolika pastro, piarista monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Jelenitz*, lia pseŭdonimo estis *Tótfalusy István*.

István Jelenitz naskiĝis la 16-an de decembro 1932 en Berettyóújfalu.

Biografio
---------

István Jelenits maturiĝis en piarista gimnazio en Budapeŝto en 1951, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, en 1955 li aliĝis al la piaristoj. Li pastriĝis en 1959, en la sama jaro li estis ordinara monaĥo. Li instruis en piaristaj gimnazioj en Kecskemét (1960-1963) kaj Budapeŝto (1963-1965), en Teologia Monaĥa Altlernejo Sapientia. Inter 1985 kaj 1995 li estis gvidanto de la hungara piarista ordeno. Ekde 1992 li denove instruis en pluraj lernejoj, en la Katolika Universitato Péter Pázmány li estis katedrestro. Li ricevis premiojn depost fino de la socialismo inter 1989-2016.

Elektitaj libroj
----------------

* *Betű és lélek* (1978, 1994, 2001, 2016)
* *Így imádkozd a Szentolvasót!* (anonime, 1983)
* *Katolikus erkölcstan : Tankönyv a katolikus középiskolák számára* (mezlerneja lernolibro, 1984, 7-a eldono en 1994)
* *Kinyilatkoztatás és emberi szó* (kolektitaj artikoloj, 1999)
* *„Ha valaki beszél..." (poemoj, intervjuoj, 2007)*

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-08-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Jelenits en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 680285
* GND: 1124632441
* LCCN: n79073379
* VIAF: 49318276
* ISNI: 0000 0001 1472 1923
* BNF: 124418848
 |
Clint Eastwood en sia ikona rolo kiel "la sennoma homo" en la filmo de Sergio Leone nome *Per qualche dollaro in più*, dua parto de la Dolara Trilogio.
**Itala vakera filmo** (ankaŭ nomata "spageto-vesterno") estas itala subĝenro de la vakera filmo, parte kun komediaj elementoj. Ĝi ekestis en la 1960-aj jaroj kaj pluevoluigis, parte krtike interpretis la usonajn vakerajn filmojn.

La italaj vakeraj filmoj estis registritaj en diversaj eŭropaj lokoj, ekzemple en Almería (Hispanio) kaj Abruzoj (Italio).

Italaj vakeraj filmoj kutime utiligis la registran teknikon Techniscope.

Aktoroj rolintaj en italaj vakeraj filmoj
-----------------------------------------

* Terence Hill
* Bud Spencer
* Clint Eastwood
* Franco Nero

Famaj filmoj
------------

* *Il buono, il brutto, il cattivo*
* *Per un pugno di dollari*
* *Per qualche dollaro in più*

Vidu ankaŭ
----------

* Vakera filmo
* Dezerto de Tabernas

Bildaro
-------

* Ponĉo, unu el la simboloj de italaj vakeraj filmojPonĉo, unu el la simboloj de italaj vakeraj filmoj

* Kategorio Itala vakera filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**KAKAS István** [kakaŝ], *Zalánkeményi Kakas* estis hungara nobelo, diplomato en Transilvanujo. Li naskiĝis ĉirkaŭ 1558 en Koloĵvaro kaj mortis la 25-a de oktobro 1603 en Lahidĵano, Persujo.

Biografio
---------

István Kakas finis la universitaton en Vieno kaj Padovo. Ekde 1587 li estis oficisto de reganto Sigmundo Báthori, pli poste fiskisto, en 1590 ano de la reganta juĝkortumo. En 1593–94 li estis sendito de reganto al Pollando kaj Anglujo, en 1595 ĉe la imperiestro. Ekde 1599 li estis la sekretario de reganto Andreo Báthori, kies komisio li estis dipolomacia sendito al Pollando. En 1601 li forlasis Transilvanujon kaj translokiĝis al naskiĝlando de sia edzino, al Bolzano-Bozen. En 1602 komisiite de Rudolfo la 1-a li ekiris al ŝaho de Persujo por fari ligon kontraŭturkan, sed li ne atingis sian celon. Lian vojaĝraportaĵon eldonis lia sekretario (1610).

Literaturo
----------

* Veress Endre: Zalánkeményi K. I. (Bp. 1905);
* K. I. (Élet és Tud. 1955. 43. sz.)
* Németh Imre: Zsarnokok futára (romano, Bp. 1966).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio István Kakas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Jónyer** [iŝtvAn jOnjer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Jónyer István** estis hungara tablotenisisto, kvarfoja mondĉampiono, trejnisto. Lia familia nomvarianto estis *Jónyér*.

István Jónyer naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1950 en Miskolc.

Biografio
---------

István Jónyer post pluraj sportoj en sia aĝo 13 li komencis lerni tablotenison en Budapeŝto. Inter 1970-1984 li estis tablotenisisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono 33-foje inter 1967-1982 unuoble, virduope aŭ variduoble. Li estis la unua en mondĉampionumoj kvarfoje unuoble, virduoble aŭ teame en la 1970-aj jaroj, krome en eŭropaj ĉampionumoj same kvarfoje li estis la unua inter 1972-1982. Li finis sian aktivan amatoran sportan karieron en 1984, poste li estis profesia en Aŭstrio kaj Okcidenta Germanio.

István Jónyer edziĝis en 1971, lia edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1994-2022.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* facebook

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio István Jónyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820038
 |



* Portalo pri Biografio
Statuo de Italio Turigita en la urbo Reggio di Calabria; oni povas vidi sur la kapo de la figuro la kronon el turetoj kaj la abundajn kultivaĵojn, kiujn ĝi tenas en sia mano.
**Italio turigita** (itale : **Italia turrita**) aŭ "Italio" mallonge estas la politika kaj nacia personigo de Italio, karakterizita per bruna krono (aŭ "kun turoj", *turrita* en la itala) kaj originanta en la heraldiko de la itala kaj burĝa komunumo.

*Italio turigita* estas virino kun tipaj mediteraneaj karakterizaĵoj, kiel bunta kaj vigla kolornuanco, malhelaj haroj kaj eleganta aspekto. En priskriboj ŝi ofte tenas faskon da tritikaj grajnoj, simbolo de fekundeco kaj referenco al agrikulturo. En la faŝisma periodo ŝi tenis faskojn en siaj manoj.

*Italio turigita*, kiel unu el la naciaj simboloj de Italio, estas vaste priskribita de jarcentoj en la kampoj de arto, politiko kaj literaturo. Ĝia plej klasika aspekto, devenas de la antikva mito de la granda mediteranea patrino kaj estis difinita kiel nacia figuro en la fruaj 16-a kaj 17-a jarcentoj de Cesare Ripa. La celo de la figuro estas simbole disvastigi la reĝecon kaj nobelaron de italaj urboj (danke al la ĉeesto de la krono La Turita), la abundon de agrikulturaj kultivaĵoj de la itala duoninsulo (reprezentita de la Korno de abundeco) kaj la brilan destinon de Italio (simbolita de la *Stella d'Italia* - la itala stelo).

Vidu ankaŭ
----------

* Flago de Italio

Eksteraj ligoj
--------------

* Kategorio Italio turigita en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 732128
 |