recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Maurice-Alexis JARRE** (Franclingva prononco: [mɔʁis alɛksi ʒaʁ]; 13a de Septembro 1924 – 28a de Marto 2009) estis franca komponisto kaj dirigento. Kvankam li komponis ankaŭ kelkajn konĉertojn, Jarre estas plej bone konata pro siaj filmomuzikoj, ĉefe pro siajn kunlaboraĵoj kun la kinreĝisoro David Lean. Jarre komponis la filmomuzikojn de ĉiuj filmoj de Lean el Lawrence of Arabia (1962) ĝis *A Passage to India* (1984). Li estis nomumita por naŭ Oskar-premioj, kaj ricevis tri en la kategorio de Plej Bona Originala Filmomuziko pro *Lawrence of Arabia*, Doctor Zhivago (1965), kaj *A Passage to India*, ĉiu el ili reĝisoritaj de Lean.

Elstaraj filmomuzikoj por aliaj reĝisoroj estis *Eyes Without a Face* (1959), *The Longest Day* (1962), *The Train* (1964), *The Collector* (1965), *Grand Prix* (1966), *The Man Who Would Be King* (1975), *Mohammad, Messenger of God* (1976), *Jesus of Nazareth* (1977), *Lion of the Desert* (1981), *The Year of Living Dangerously* (1982), *Witness* (1985), *The Mosquito Coast* (1986), *Fatal Attraction* (1987), *Gorillas in the Mist* (1988), *Dead Poets Society* (1989), *Prancer* (1989), kaj *Ghost* (1990). Li laboris kun tiom prestihĝaj reĝisoroj kiel John Frankenheimer, Peter Weir, Georges Franju, John Huston, Adrian Lyne, Luchino Visconti, Alfred Hitchcock, Elia Kazan, kaj Volker Schlöndorff.

Li estis la patro de muzikisto Jean-Michel Jarre kaj adoptopatro de scenaristo Kevin Jarre. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857074
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Maurice Jarre en la angla Vikipedio.*
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Dunakeszi (Hungario).

Historio
--------

Ĝis la 20-a jarcento luterajoj loĝis en Dunakeszi nur sporade. Ekde 1910 precipe el Rákospalota alvenis pastoro por fari diservojn. En 1921 luterana grupo formiĝis kun paroĥa rajto. La kirko mem estis konstruita en la jaroj 1938 kaj 1939 kaj konsekrita fare de Sándor Raffay en 1939. Interne nur harmoniumo servis. Dum la 2-a mondmilito la preĝejo estis parte rabita. En 2003 la interna parto estis renovigita, post 4 jaroj orgeno eksonis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto ĉe stratangulo. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre la kvadrata turo altiĝas. Inter la turo kaj navo estas malgranda interligaĵo. La turo en alteco de la navtegmento ŝanĝiĝas al plurlatero, eĉ la turpinto estas pinta plurlatero. Laŭ la fasado la navo havas 3 arkadojn por la enirejoj. En randoj de la arkadoj po unu pli malgrandaj turoj reliefas. Super la arkadoj 3 malgrandaj rondaj fenestroj estas videblaj, la plej supre meze granda kruco.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **paroĥa preĝejo Nomo de Sankta Maria**, origine hungare *Szűz Mária Neve-templom* estas sakrala historia monumento (deklarita en 1999) en urbo Sándorfalva (Hungario).

Historio
--------

En tiu loko estis nur biencentro ĝis 1879, poste pro la Inundo de Tiso (1879) amase alvenis homoj. En 1880 jam paroĥo kaj lernejo konstruiĝis, post 2 jaroj ankaŭ la kirko videbla nun. Ĝis la finkonstruo la diservoj okazis ĉe la paroĥo. Interne dekomence orgeno funkcias. La paroĥa rajto alvenis en 1934.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la ĉefplaco en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo duone reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas piramida, en la turo 3 sonoriloj loĝas. La ĉefnavo havas krucnavon. Interne la sekpentraĵoj estis pentritaj en 1945. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Marian. La flanka altaro estis dediĉita al Sankta Anna.

Ĉirkaŭ la kirko estas videblaj kalvariaj stacioj, ties skulptaĵoj estis faritaj en 2002. 

Kermeso okazas en 12-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungara leksikono


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Preĝejo Nomo de Sankta Maria en Sándorfalva
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}} |

***Fina malvenko***, alivorte **finmalvenkismo** estas termino kiu male korespondas al la Fina Venko reprezentas la ideon ke Esperanto, kiel lingvo kaj movado, malsukcesis kaj efektive fuŝis en la konkurenco pri fariĝi la monda lingvo. 

Oni pensas, ke Esperanto sin elĉerpis kaj fariĝis simple artikolo en la lernolibroj pri la historio; kaj ke en la efektiveco, nenia Esperanto plu estas. La mondon gajnis la angla, kaj ĉiuj devas konfesi tion. Fakte, La angla estas la internacia lingvo en multaj sferoj, kiuj bezonas internacian komunikadon de civitanoj el diversaj glob-anguloj, inkluzive komputikon, medicinon, inĝenieradon, diversajn teknologiojn kaj sciencojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Defetismo

Eksteraj ligiloj
----------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEsperanto |
| --- |
| 
* Historio
* Movado
* Universalaj Kongresoj
* Esperanto-renkontiĝoj
* Asocioj
* Esperantistoj laŭ la nacieco
* Komunumo
* Kulturo
* Slango
* Literaturo
* Muziko
* Radiofonio
* Filmoj
* Verkistoj
* Esperantologio
* Kursoj
 | Esperanta Flago |

 |
situo de Zhenjiang en la provinco Ĝjangsuo
**Zhenjiang** (prononce Ĝenĝjiang, ĉine 镇江市 / 鎮江市, *Zhènjiāng shì*) estas eksterdistrikta urbo en la sudokcidenta parto de la provinco Ĝjangsuo de la Popola Respubliko Ĉinio. La urbo situas ĉe la punkto kie la rivero Jangzio krucas la Grandan Kanalon. La administra regiono de la urbo havas areon de ĉirkaŭ 3 799 km² kaj fine de la jaro 2004 havis ĉirkaŭ 2 672 100 loĝantojn.

Administra divido
-----------------

La urba areo de Zhenjiang konsistas el tri urbodistriktoj kaj tri urbopartoj mem nomataj "urboj". Temas pri

* urbodistrikto *Jingkou* (ĉine 京口区, pron. Ĝingkoŭ), 316 km², 420 000 loĝantoj, urba centro kaj sidejo de la urba registaro;
* urbodistrikto *Runzhou* (ĉine 润州区, pron. Ĵunĝoŭ), 132 km², 240 000 loĝantoj;
* urbodistrikto *Dantu* (ĉine 丹徒区, pron. Dantu), 611 km², 360 000 loĝantoj;
* urbo *Yangzhong* (ĉine 扬中市, pron. Jangĝong), 332 km², 270 000 loĝantoj;
* urbo *Danyang* (ĉine 丹阳市, pron. Danjang), 1 023 km², 800 000 loĝantoj;
* urbo *Jurong* (ĉine 句容市, pron. Ĝuĵong), 1 385 km², 580 000 loĝantoj.

En la oriento de la urbodistriktos Jingkou ekde junio 1998 ekzistas ekonomia-teknika speciala evolua zono kun la nomo *Zhenjiang Xinqu* (ĉine 镇江新区, "Zhenjiang nova distrikto"), kiu komune administratas pere de la provinca kaj urba registaro. La "nova distrikto" grandas proksimume 82 kvadratajn kilometrojn kaj havas pli-malpli 80 000 loĝantojn. Administre ĝi konsistas el du kvartaloj kaj kvar komunumegoj. Temas pri:

* kvartalo *Dagang* (ĉine 大港街道, pron. Dagang);
* kvartalo *Dingmao* (ĉine 丁卯街道, pron. Dingmaŭ);
* komunumego *Dagang* (ĉine 大港镇, pron. Dagang);
* komunumego *Dalu* (ĉine 大路镇, pron. Dalu);
* komunumego *Yaoqiao* (ĉine 姚桥镇, pron. Jaŭĉjaŭ);
* komunumego *Dinggang* (ĉine 丁岗镇, pron. Dinggang).

Historio
--------

Ĝis la komenco de la 20-a jarcento Zhenjiang estis la ĉefurbo de la provinco Ĝjangsuo. Tiam la provinca sidejo translokiĝis al la pli orienta urbo Nankino. Dum la dinastioj Ming kaj Qing la urbo estis grava komerca centro. Inter la turismaj vidindaĵoj de la urboj estas interalie la templo *Jinshan* (Ĝinŝan).

Ĉina kuirarto
-------------

enirejo al la ĉina ĝardeno kaj te-pavilono en la partnera urbo Mannheim
La plej konata kulinara specialaĵo de la urbo estas la Zhenjiang-vinagro.

Partneraj urboj
---------------

* Mannheim, Baden-Virtembergo, Germanio
* Tempe, Arizono, Usono

En la Luiza Parko de Mannheim dum la jaro 2001 malfermiĝis ĉina ĝardeno kun la plej granda ĉinstila te-paviliono de Eŭropo – la kompleto konstruiĝis pere de granda faka helpo de arkitektoj kaj ĝardenistoj el Zhenjiang.

Koordinatoj: 32° 12' 0" norde, 119° 24' 59" oriente
Naskiĝdomo de Neubeck ĉe Holzmarkt nr 4
monumento por Neubeck je sia nova situo antaŭ la naĝejo; fone videblas la pordego *Fischtor*
**Valerius Wilhelm NEUBECK** (naskiĝinta la 21-an de januaro 1765 en Arnstadt, mortinta la 20-an de septembro 1850 en Wałbrzych) estis germana kuracisto kaj verkisto.

Vivo
----

Valerius Wilhelm estis la ununura filo de la kortega apotekisto Wilhelm Friedrich Neubeck. En la jaro 1783 li venis ĉe riĉajn parencojn al Legnica, kie li frekventis la gimnazion. En la jaro 1785 li komencis studon de medicino en Göttingen, kiun li kontinuigis 1787 en Jena. Tie li doktoriĝis unu jaron poste. Li ekdeĵoris en Legnica kiel ĝenerala medicinisto kaj iĝis en 1793 distrikta ĉefkuracisto de la regiono de Ścinawa. En 1822 li nomumitis kortega konsilisto sed devis ses jarojn poste ĉesigi la deĵoradon kuracistan pro komenciĝanta blindiĝo. En 1834 li perdis pro incendio la domon kun multvalora biblioteko. Li translokiĝis al la bofilo, la kuracisto Johann Wilhelm Ludwig Rau al Wałbrzych.

Verkista agado
--------------

En 1795 Neubeck publikiĝis je propraj kostoj la instruan poemon "Die Gesundbrunnen. Ein Gedicht in vier Gesängen". La unua kanto temigis la estiĝon de sanigaj fontoj, la dua listigas la fontojn tiajn en Germanlando, la tria donas regulojn pri bona utiligo de la fontoj kaj la kvara donas konsilojn por plifortigi kaj konservi la sanstaton.

Je la komenco neniu estis atentigita prie. Sed en 1797 August Wilhelm Schlegel substrekis ties gravecon en nr. 243 de la gazeto "Allgemeine Literatur-Zeitung" (de Jena). Georg Joachim Göschen eldonis en Lepsiko novan eldonon kiu iĝis tre populara.

Neubeck publikigis krome kelkajn medicinajn artikolojn en gazeto redaktita de Christoph Wilhelm Hufeland.

Verkoj
------

* *Die Zerstörung der Erde nach dem Gericht*. 1785
* *Gedichte*. 1792

Honoroj
-------

Dekstre de la Zoologia ĝardeno de Arnstadt troviĝas monumenta ŝtono en la honoro de Neubeck.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Valerius Wilhelm Neubeck en la germana Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Valerius Wilhelm Neubeck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe ADB
* Recenzo de *Gesundbrunnen* far Schlegel


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 562225
* GND: 116945907
* LCCN: no2002059051
* VIAF: 10610417
* ISNI: 0000000080903314
* NKC: xx0124054
* ICCU: TSAV022234
 |
***Flandrica*** estas flandra cifereca biblioteko por publikigaĵoj (libroj, gazetoj, revuoj, k.t.p….) kiuj el kultura kaj historia vidpunkto aŭ kaŭze de ilia kultura heredaĵo-valoro estas gravaj por Flandrujo, ekzemple ĉar ili estis presataj en Flandrujo aŭ ili pritraktas Flandrujon.

La disvolviĝo de kolektad-politiko koncerne *flandrica* estas parto de la prodekreta tasko de la Flandra Heredaĵbiblioteko, laborkoopera ligilo de ses gravaj Heredaĵbibliotekoj en Flandrujo . La Dekreto pri la Kultura Heredaĵo de 2008 difinas *flandrica* jene :

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Flandrica* : ĉiuj publikigaĵoj kiuj estas eldonitaj en Flandrujo aŭ eksterlande fare de flandroj, same kiel ĉiuj aferkoncernaj eksterlandaj publikigaĵoj kiuj temas precipe pri Flandrujo. **"** |

 |

*Flandrica.be* estas reteja portalo por totale ciferecigita materialo el flandraj heredaĵo-bibliotekoj. Krom publikigaĵoj produktitaj en Flandrujo aŭ pritraktantaj Flandrujon, tiu cifereca biblioteko enhavas ankaŭ specialajn unikaĵojn (kiajn manuskriptojn) kiuj strikte ne plenumas la difinon de *Flandrica* ĉi-supre, sed kiuj estas parto de la flandra biblioteko-patrimonio .

Referencoj
----------

1. ↑  nederlande Erfgoedbibliotheek
2. ↑   i.a. la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
3. ↑  nederlande Decreet van 23 mei 2008 houdende de ontwikkeling, de organisatie en de subsidiëring van het Vlaams cultureel-erfgoedbeleid Arkivigite je 2009-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
4. ↑  nederlande Flandrica
La **dissonaĵo** aŭ **disonanco** (de lat.: *dis* = „dis-"kaj *sonare* = „soni") estas en la muziko la nomo por intervaloj kaj akordoj, kiuj laŭ tradicia muzikkompreno estas nepre dissolvendaj.

Precipe tiuj intervaloj estas dissonaj, kies frekvencoj havas malsimplajn nombroproporciojn, ekz. la granda septimo (15:8), la eta naŭto (32:15) kaj la eta sekundo (16:15). Plia akra dissonantaĵo estas la tritono.

Percepto de dissonantaĵoj
-------------------------

Dumpase de la historio la klasifikado de intervalo ŝanĝis al dissonantaĵo resp. kunsonantaĵo. Dum kiam la kvarto validis je la frua plurvoĉeco kiel klare kunsonanta (vd. kvartorganumo), la kontrapunkta komponado ĝin traktas kiel klare dissonanta (plejofte kiel kvartapoĝaturo). Ankaŭ la dissolvendeco de la kvartseksto-akordo montras sur tiun ĉi apartaĵon. Male la granda septimo: Ĝian karakterizan incitan akrecon oni sentas en la ĵazo kiel kunsonantaĵo, kiu ne postulas dissolvon (tamen nur tial, ĉar ĝi ekestas per tercitavoligo en akordo, generante tiel kolorsonon). Pro tio oni ankaŭ en la ĵazo devus ĝuste paroli pri septimo kiel dissonantaĵo. Ke oni sentas intervalon ne kiel dissonantaĵo, ne signifas, ke ĝi ne estas dissonantaĵo, sed la percepto de la dissonantaĵo ŝanĝiĝis. Ekz. en la ĵazo dissonantaĵoj ne plu devas esti dissolvotaj. Ili apartenas kiel kolorsonoj al la akorda sonuniverso de l' ĵazo. La orientuma muzikhistorio montras trans la jarcentoj la tendencon, pli kaj pli gravigi la dissonantaĵojn. Karakteriza por ĉi tiu evoluo estas la harmoniaro en la opero *Tristan und Isolde* de Richard Wagner, la akumulado de dissonantaĵoj sen dissolvo tamen aperas jam pli frue ĉe la plejmulto el la romantikaj komponistoj (komp. ekz. preludon e-minora op. 28,4 de Chopin). Finfine de la klasika moderno, ĉefe la maltonaleco de Schönberg kaj de siaj disĉiploj sukcesas „emancipi la dissonantaĵon".

Pritraktado de dissonantaĵoj
----------------------------

En la tonala kunteksto oni dissolvas dissonantaĵojn per kadencoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kunsonantaĵo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dissonaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri muziko |

* La kunsonantaj kaj dissonantaj dusonoj
La **kapelo laboristo Sankta Jozefo** estas sakrala konstruaĵo en Hungario, en urbo Oroszlány.

Historio
--------

La kapelo estis konstruita en 1876 kun financa apogo de la loka grafo. La loĝantoj estis grandparte luteranoj, sed vivis en la iama vilaĝo ankaŭ katolikoj, kiuj uzis la kapelon. Dum la frua socialismo la vilaĝo iĝis minista urbo, samtempe alvenis homoj, inter ili multe da katolikoj. En 1958 oni alkonstruis teretaĝan alon al la maldekstre flanko de la kapelo. La origina kapelo iĝis nur antaŭĉambro. Depost konstruado de nova kirko en la urbo la kapelo kontinue estas uzata. En 2022 modernigaj laboroj okazis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto en la historia urboparto (tio estas la iama vilaĝo). Tamen la enirejo kaj la alo rekte kuŝas laŭ la trutuaro. La fasado de la origina kapelo estis simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre malferma firstotureto altiĝas kun 2 sonoriloj. La kapelo dekstre havas solan fenestron, la alo 7 fenestrojn.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**András Frank** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frank András** estas hungara matematikisto, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

András Frank  naskiĝis la 3-an de junio 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Frank akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1972. Li estas profesoro en la menciita universitato ekde 1984. Post jaroj li iĝis katedrestro. Li kandidatiĝis (CSc) en 1980, li doktoriĝis (DSc) ĝuste post jardeko. Li okupiĝas precipe pri kombinatoriko kaj grafeteorio. Li estas ankaŭ institutestro. Li ricevis 6 premiojn inter 1979-2015.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Graph orientations with edge-connection and parity constraints* (2002)
* *Rooted k-connections in digraphs* (2009)
* *Sink-Stable Sets of Digraphs* (2014)

Fontoj
------

* angle
* hungarlingvaj datenoj kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 559073
* GND: 110551214
* LCCN: nb2011008532
* VIAF: 37515607
* ISNI: 0000000116224891
* SUDOC: 151191581
* ORCID: 0000-0001-6161-4848
* BIBSYS: 11042701
* RID: D-9108-2013
* NKC: osd2012699235
 |
**Péter Gáspár** [gAŝpAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáspár Péter** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

Péter Gáspár  naskiĝis la 14-an de decembro 1960 en Pécs.

Biografio
---------

Péter Gáspár laboris en esplora instituto ekde 1990. Li akiris sciencajn gradojn PhD en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1997, DSc en 2007 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ekinstruis en la menciita universitato en 2006. Li estas jam katedrestro. Li ricevis premiojn inter 1996-2008. Li okupiĝas pri veturiloj kaj ties aŭtomataj direktadoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Design of robust controllers for active vehicle suspension using the mixed m synthesis* (2003)
* *Control Design of Variable-Geometry Suspension Considering the Construction System* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**György Kaptay** [djordj kaptai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kaptay György** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

György Kaptay  Arkivigite je 2016-01-10 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de marto 1960 en Tatabánya.

Biografio
---------

György Kaptay frekventis bazlernejon en Almásfüzitő, gimnazion en Komárom, poste li akiris metalurgian diplomon en teknika universitato en Leningrado en 1984. Post la diplomo li havis stipendion por 3 jaroj en Leningrado, kie li kandidatiĝis en 1988. Li doktoriĝis en la sama jaro, sed jam en Pezindustria Teknika Universitato de Miskolc, kie li ekinstruis. Inter 1992 kaj 1997 li estis ankaŭ privata komercisto pri metalurgiaĵoj. En 1994 li atingis la instruan rangon docento (en 1999 universitata profesoro). Ekde 1996 li estas katedrestro, inter 1996-1998 institutestro, inter 1996-2008 dekano. Li fondis novan instituton en 2006. En la instrua periodo li studvojaĝis semajnojn aŭ monatojn en Kievo, Usono, Italio, Francio, Japanio, Aŭstralio. Li atingis la sciencan gradon PHD en 1998, en 2005 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1984-2010.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *The separation of carbon nanotubes from chlorides* (2009)
* *Wettability of a graphite crucible by liquid aluminum under molten potassium halide flŭes* (2013) - kun aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Kategorio György Kaptay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Absurda teatro** estas teatra stilo de la 20-a jarcento, kiu estas konsiderata specifa formo de eksperimenta teatro. Ĝi celas montri la sensencecon de la mondo kaj la homon perditan en ĝin. Ĝin karakterizas groteskaj dialogoj, monologoj kaj daŭraj ripetoj.

*Absurdo* (sensenceco) kiel ĝi estas konceptita, kaj eble eĉ pli sentata en la Absurda Teatro, unuafoje aperis tiunome en la verko de Albert Camus "La mito pri Sizifo" (1942), kaj, eble, la unua teatraĵo plenigita de tia sento estis lia *Kaligulo*, kvankam la sento jam troviĝis en verko de alia ekzistencialista filozofo-verkisto Jean-Paul Sartre, titolita "La Naŭzo". 

Kiel termino, la "Teatro de Absurdo" estis ekuzita unuafoje en 1961 de la brita teatrorecenzisto Martin Esslin en lia libro *The Theatre of the Absurd* celanta difini grupon de dramistoj post la dua mondmilito. La revolucia verko en teatro de absurdo estas *Kartoteka* (unua eldono: 1959, Varsovio) de Tadeusz Różewicz. La ĉefa atingo de tiu aŭtoro estas la invento de la rimedo *kiel skribi pri Auschwitz*. En verkoj de Różewicz, precipe en liaj poemoj, plej grava kondiĉo stariganta la mondon estas la *nenio*, kiu estas la eco de absurdo.

La plej famaj verkistoj de absurda teatro estas:

* Fernando Arrabal
* Samuel Beckett
* Václav Havel
* Eugène Ionesco
* Alfred Jarry
* Sławomir Mrożek
* Harold Pinter
* Tadeusz Różewicz
* Jean Tardieu

La literatura nocio de **absurdo** ne limiĝas al teatro, ekzemple la verkaro de la itala Dino Buzzati, kvankam ne teatra, tute ecas tia.
**Miłakowo** estas urbo en la Provinco Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Miłakowo en distrikto Ostródzki.

La gotika preĝejo de Sankta Elizabeta kaj Sankta Adalberto en Miłakowo
La teritorio de la Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo), dum la jaroj 1619–1622, post la armistico (batalhalto) en **Deulino** (Dywilin), vidata sur la nunaj limoj de la landoj en Eŭropo.
  
**Legendo:**
- ﻿ Krono de la Regno de Pollando, 1635

- ﻿ Duklando Prusio – feŭdo de la Krono de la Regno de Pollando

- ﻿ Grandprinclando Litovio (Litvo)

- ﻿ Livonio – la teritoriaj posedaĵoj de la Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo)

- ﻿ Kurlando – feŭdo de la Krono de la Regno de Pollando

Eŭropo dum la Napoleonaj Militoj, kiuj daŭris de 1803 ĝis 1815 jaro, en la tagoj la 18a ĝis la 21a de februaro 1807 en la loka parokejo en Miłakowo loĝis imperiestro de Francio Napoleono Bonaparte

Historio
--------

Jena mencio pri Miłakowo en la historio:
"Post la sekularigo de la Teŭtona Ordeno en la jaro 1525 Morąg apartenis al la Duklando Prusio, kiu ĝis la jaro 1657 estis la feŭdo de Pollando (vidu la apudan mapon). Post la nuligo (forigo) de la teŭtonaj vokto-oficoj, de la jaro 1525, Morąg ekestis la sidejo de la princa starosto (distriktestro), kiu regis administre en la distriktoj Morąg kaj Miłakowo".

Dum la Napoleonaj militoj (vidu la apudan mapon) en la tagoj la 18a ĝis la 21a de februaro 1807 en la loka parokejo en Miłakowo loĝis imperiestro de Francio Napoleono Bonaparte.

* Kategorio Miłakowo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 196097
* GND: 7748507-5
* VIAF: 243258520
* NKC: ge831980
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***Cutting Class*** estas usona nigrahumura filmo de 1989 reĝisorita de Rospo Pallenberg in his directorial debut, written by Steve Slavkin, and starring Donovan Leitch, Jill Schoelen, Brad Pitt, Roddy McDowall, and Martin Mull. It was Pitt's second major role, after The Dark Side of the Sun.

The film was released direct-to-video by Republic Pictures on July 17, 1989.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Patrick Dempsey kiel Christopher Wooden.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cutting Class en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857106
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Happy Together (1989 American film) en la angla Vikipedio.*
La unua celebro de la Estona Sendependeca Tago en Talino, Estonio, la 24a de Februaro 1919.
Estona Deklaro de Sendependo
La **Estona Deklaro de Sendependo**, konata ankaŭ kiel **Manifesto de la Popoloj de Estonio** (estone *Manifest Eestimaa rahvastele*), estas la fonda agado de la Respubliko Estonio el 1918. Ĝi estas celebrata la 24an de Februaro, nome Nacia Tago aŭ Estona Sendependeca Tago.

La deklaracio estis skizita de la Estona Sav-Komitato elektita de la veteranoj de la Estona Provinca Asembleo. Origine kun la celo esti proklamita la 21an de Februaro 1918, la proklamo estis prokrastita ĝis la vespero de la 23a de Februaro, kiam la manifesto estis presita kaj legita laŭte publike en Pärnu. La venontan tagon, noma la 24a de Februaro, la manifesto estis presita kaj distribuita en la ĉefurbo, nome Talino.

Notoj
-----

1. ↑  Arjakas, Küllo, "23. ja 24. veebruar 1918: kuidas iseseisvust kuulutati", *Postimees*, 23a de Februaro 2008. (estone)

 Arkivigite je 2008-02-26 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-02-26. Alirita 2021-04-10.
2. ↑  Vahtre, Lauri, "89 aastapäeva – sinimustvalgega ja ilma", *Postimees*, 23a de Februaro 2007. (estone)

 Arkivigite je 2007-03-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-03-02. Alirita 2021-04-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Estona Deklaro de Sendependo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Estonian Declaration of Independence, 24 February 1918 at www.president.ee


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721449
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri profesio. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilojn Modelo kaj Manekeno.* |

Modelino Gisele Bündchen.
**Modelo**, **manekeno**, **modelulo** aŭ **fotomodelo** estas homo, kies profesio estas surmeti kaj prezenti al la publiko novajn kreaĵojn de la vestofasonado. Kutime oni rilatigas ĝin kun la ina sekso, tamen, en la plej ampleksa senco ĝi ampleksiĝas al viroj, adoleskantoj kaj infanoj.

Supermanekeno estas persono kiu laboras kiel modelo tre alte pagita kaj kun tutmonda famo. La termino estis popularigita en la popola kulturo en la 1990-aj jaroj.

Etimologio
----------

La vorto manekeno venas el la nederlanda vorto "*manneken*", kiu signifas vireton kaj servis originale kiel modelo por pentristoj kaj tajloroj. La vorto manekeno signifas en Esperanto ankaŭ tiujn artefaritajn, homsimilajn pupojn, kiujn la pentristoj aŭ skulptistoj uzas anstataŭ pozisto aŭ kudristoj, tajloroj, vendistoj por alĝustigi vestojn aŭ por prezenti ilin al la publiko.

Artistaj modeloj
----------------

En la arto modelo estas plej ofte persono (sed ankaŭ besto aŭ objekto), kiun la artisto bildigas.

Arta modelo pozanta en franca pentra lernejo

Referencoj
----------

* Kategorio Modelo (homo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. 1 2  Plena Ilustrita Vortaro
2. ↑  "modelulo" en Reta Vortaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 201094
* GND: 4338413-4
* BNF: 11978043h
* NKC: ph122931 ph899144, ph122931
* BNE: XX538551
 |
La iama hospitalo en Arnstadt. Aspekto de malantaŭe.
Detalo de la vandoportreto de Sankta Georgo. La **Hospitalo Sanktaj Georgo kaj Jakobo** (germane: *Spittel*) estas tre konata komplekso konstruaĵa en Arnstadt (Erfurter Straße nr. 39).

Historio
--------

Ĝi estas sendube unu el la plej konataj konstruaĵoj en la urbokerno. La unua mencio de la mezepoka, burĝa hospitala fonditaĵo de ĉe la muro proksime al la jam ne ekzistanta erfurta pordego estas de 1379.

De la mezepoka konstruaĵo konservitis nur la eksteraj muroj. La teretaĝon oni profunde alikonstruis en 1924; de tiam datumas ankaŭ la monumentala murpentraĵo reprezentanta Sanktan Georgon.

Diversaj alikonstruoj dum la 17-a kaj 18-a jc naskis la nunan strangetan komplekson. La sumo de la alikonstruoj, alkonstruoj, malkonstruoj kaj adaptoj dum pli ol ses jarcentoj efikis komplekson kun multaj statikaj problemoj. Apartenis al la Georgo-hospitalo ankaŭ leprolulejo en la Karl-Marien-strato (germane: *Sondersiechenhaus*) kiu malkonstruitis en la 1880-aj jaroj.

Uzoj
----

Preĝeja salono faritis en 1782 en la supra etaĝo kiu servis hodiaŭ kiel kirko por la Memstara evangelia-lutera eklezio.

En 1992 transdonis la urbo la konstruaĵon al la asocio *Kuratorium zur Sicherung der Interessen des Vereinigten St. Georgs- und St. Jacobs-Stift e.V. Arnstadt* kiu ekde tiam klopodis utiligi la historian konstruaĵon. Ĉar uzo por loĝado jam ne fareblas (modernaj loĝejoj bezonus tro multajn ŝanĝojn en la substanco konstruaĵa) oni koncentriĝas pri uzo kiel societa domo aŭ kulturcentro kun disponigo de la ĉambroj al ekspozicioj, koncertoj ktp. Ĝis 2013 ekzemple gastis surloke impona ekspozicio pri la estetiko de maldaŭro kaj pasemeco ĉe homoj kaj ties medioj; en 2014 malfermitis elmontro pri la restado de Johann Sebastian Bach en Arnstadt.

Vidu ankaŭ
----------

Kapelo Sankta Georgo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hospitalo Sanktaj Georgo kaj Jakobo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fonto, ĉerpita el listo pri monumentoj vizitindaj de la Distrikto Ilm. Arkivigite je 2014-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikolo el la 2011-a jaro pri planoj koncerne la uzon.[*rompita ligilo*]
* Hejmpaĝo de la memstara evangelia komunumo. Arkivigite je 2014-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Teknikaj detaloj sur arkitektura fakretpaĝaro. Arkivigite je 2013-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Paĝoj de la amikoj de Spittel


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Prezidento de Rusio Vladimir Putin dekoras Geogij Ĵĵonov per ordeno"Pro meritoj por la Patrujo de la II-a grado" en 2000
**Georgij ĴĴONOV** estis popola aktoro de Sovetunio.

Georgij Stepanoviĉ Ĵĵonov (ruse Гео́ргий Степа́нович Жжёнов) naskiĝis la 22-an de marto 1915 en Sankt-Peterburgo. Georgij Ĵĵonov forpasis la 8-an de decembro 2005 en la 91-a jaro de sia vivo. La aktoro mortis en Nacia medicina-kirurgia centro, kie kelkajn tagojn antaŭe oni faris al li operacion pro rompo de femura cerviko.

Li dufoje estis reprezaliita. Entute li pasigis ĉirkaŭ 17 jarojn en malliberejoj de GULAG. Li skribis pli ol dek librojn, en kiuj li rakontis pri ĉi tiuj jaroj.

Post kiam li finis Leningradan estrada-cirkan lernejon kaj kinan fakon de Leningrada instituto de Scenaj artoj, li ludis sian unuan rolon — en muta filmo "Eraro de heroo". En kino Ĵĵonov ludis pli ol cent rolojn. Plej konataj el ili estas tiuj en la filmoj: "Ĉapajev", "Baltika ĉielo", "Planedo de ŝtormoj", "Silento", "Homo, kiun mi amas", "Eraro de rezidento", "Gardu vin de aŭtomobilo", "Ŝipanaro" kaj multaj aliaj.

Georgij Ĵĵonov estis laŭreato de multaj premioj, inter ili estas Ŝtata premio de Rusia Federacio "Fratoj Vasiljev-oj" pro rolo de Bessonov en filmo "Varmega neĝo", ordenoj "Pro meritoj por la Patrio" de IV kaj II gradoj, premio "Niko" en klaso "Honoro kaj digno" kaj premioj "Kristala Turandot" pro multjara kaj heroeca servado al teatro. Ankaŭ li estis premiita per premio de la Nacia akademio de kinematografiaj sciencoj "Ora aglo" kaj Internacia premio "Ora Akvisto" en klaso "Pro honoro kaj digno".

La 16-an de septembro de jaro 2000 en la urbo Ĉelabinsk oni starigis monumenton omaĝe al Georgij Ĵĵonov.

*La artikolo estas farita laŭ informo de Novaĵoj el Rusio Arkivigite je 2006-04-13 per la retarkivo Wayback Machine*

* Kategorio Georgij Ĵĵonov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 67999
* GND: 128350075
* LCCN: n89133508
* VIAF: 35505905
* ISNI: 0000000083722842
* SUDOC: 139410775
* BNF: 160084450
* BNE: XX1506575
 |
***La Koloro de la granatoj*** (armene : Նռան գույնը , *Nran gujne* ; ruse: Цвет граната , *Cvet granata*) estas soveta armena arta filmo el 1969 verkita kaj reĝisorita de Sergej Paraĝanov. La filmo estas poezia traktado de la vivo de armena poeto kaj trobadoro de la 18-a jarcento Sajat-Nova.  Ĝi aperis en iuj enketoj kiel unu el la plej bonegaj filmoj iam ajn faritaj.. 

*La Koloro de la granatoj* estas biografio de la armena aŝiko Sajat-Nova (Reĝo de Kantoj), kiu provas malkaŝi la vivon de la poeto vide kaj poezie anstataŭ laŭvorte. La filmo prezentas malmultan dialogon per aktivaj scenoj, kiuj montras la vivon de la poeto per ĉapitroj: Infanaĝo, Junaĝo, Kortego de Princo (kie li enamiĝas al carino), La Monaĥejo, La Sonĝo, Maljuneco, La Anĝelo de Morto kaj Morto. Estas sonoj kaj muziko kaj foja kantado sed dialogo estas malofta. Ĉiu ĉapitro estas indikita per titolkarto kaj enkadrigita per kaj la fantazio de Sergej Paraĝanov kaj la poemoj de Sajat-Nova. Aktorino Sofiko Ĉiaŭreli precipe ludas ses rolojn en la filmo, kaj virajn kaj virinajn.  Laŭ Frank Williams, la filmo de Paraĝanov festas la supervivon de armena kulturo antaŭ subpremo kaj persekuto, "Estas specifaj bildoj tre ŝarĝitaj, sangoruĝa suko disverŝiĝanta de tranĉita granato en tukon kaj formanta makulon en la formo de la limoj de la praa Reĝlando Armenio; tinkturistoj levantantaj lanajn fadenojn el kuvoj en la koloroj de la nacia flago, ktp. ". 

Paraĝanov, la reĝisoro, diris, ke lia inspiro estas "la armena prilumita miniaturo", kaj ke li "volis krei tiun internan dinamikon, kiu venas de interne de la bildo, la formoj kaj la dramaturgio de koloro."  Li ankaŭ priskribis ĉi tiun filmon kiel serion de persaj miniaturoj.

Referencoj
----------

1. 1 2   The Colour of Pomegranates: a chance to savour a poetic masterpiece. Guardian News and Media (7a de oktobro 2014). Alirita 23a de aprilo 2018.
2. ↑   The Color of Pomegranates (Sayat Nova). *Parajanov.com*. Parajanov-Vartanov Institute. Alirita 23a de aprilo 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704217
* NKC: unn20221147192
 |
**Carmien Michels** (n. en Loveno, la 14-an de oktobro 1990) estas belga poeto, verkisto, prezentisto kaj docento.

Ŝi studis parolatan vortarton (stilon de parolado) kaj specifan instruistan trejnadon pri dramaturgio ĉe la Reĝa Konservatorio en Antverpeno. Ŝi faris ankaŭ esploradon pri lingvostimulado, plurlingvec kaj rakontometodoj al ekzemple plurlingva grupo.

Ŝia debuta verko estis *Een Stofje in de Eeuwigheid*, intima sonportreto de okulfrapa najbaro de ŝiaj gepatroj.

En 2011 ŝi gajnis la nederlandan NTR-Radio-premion. Ŝi diplomiĝis en 2013 kaj debutis per la romano *We zijn water* (eld. De Bezige Bij).

En 2015 sekvis ŝia dua romano *Vraag het aan de bliksem,* publikigis ĉe eldonejo Polis. Michels preferas rolulojn, kiuj ne tute sentas iun apartenon, kiuj serĉas rilaton, signifon kaj sian propran lokon.

En 2016 ŝi gajnis la nederlandan kaj eŭropan ĉampioniĝon Poetry Slam kaj prenis bronzon premion ĉe la mondĉampioniĝo en Parizo. En 2017 sekvis ŝian poemaron *We komen van ver*.

De 2017 ĝis 2019, ŝi estis inkluzivita kiel juna aŭtoro en la eŭropa talentevoluiga projekto *Connecting Emerging Literary Artists (CELA)*, kiu prezentis ŝin al riĉa reto de tradukistoj, verkistoj kaj literaturaj profesiuloj.

Ŝi estis ankaŭ estrarano de PEN-Flandrio.

### Urbopoeto

Por Poezia Semajno 2020 ŝi skribis urbopoemon por la flandra urbo Leuven, kiu estis distribuita sur afiŝoj tra la urbo, kie ŝi ankaŭ faris sonrakontojn kaj artajn itinerojn. Ŝi estis honorigita kiel unu inter la 100 profesiuloj kaj organizaĵoj kiuj signife fasonis la urbon Leuven.

### Tradukoj

Fragmentoj de ŝiaj romanoj, noveloj kaj poemoj estis publikigitaj en 11 lingvoj.

#### Kunlabora Traduka Projekto

Verkado de urbolibro por Münster kulminis per la trisemajna Kunlaboara Traduka Projekto en 2017 ĉe la Universitatoj de Londono, Sheffield kaj Nottingham. Akompanita de multaj kolegoj, ŝi vojaĝis de Nikozio al Bratislavo tra Tel-Avivo al Montrealo, kie ŝi trempis la etoson de la urboj kaj pripensis sian perspektivon, radikojn kaj mondkoncepton.

### Rumanio

Verkista rezidejo en Bukareŝto faris tiel profundan impreson sur ŝi, ke tiu inspiris ŝian laboron kaj karieron. En 2019-2020 ŝi estis unu el la literaturaj ambasadoroj de Europalia Rumanio. Europalia estas kultura festivalo en Bruselo kiu fokusas ĉiufoje la kulturon de iu specifa eŭropa lando. Ekde 2020, Michels alportos ŝian poezion de Apeninoj ĝis Nigra Maro kiel parto de Versopolis, la eŭropa talentigejo de promesplenaj poetoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Carmien Michels
* CELA
* Poezio Internacia (Poetry International)

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) *Interactieve workshop storytelling : Spits je oren, open je ogen*, KlasCement, la 21-an de junio 2021.
2. ↑  (nl) *Leuvense wint EK Poetry Slam*, Het Laatste Nieuws la 27-an de novembro 2016
3. ↑  (nl) Connecting Emerging Literary Artists, De Buren,

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746484
* GND: 1046794353
* LCCN: no2015090325
* VIAF: 305829957
* ISNI: 0000000423218395
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri vilaĝo. Por informoj pri rivero kun la rumana nomo Criș, vidu la artikolon Körös.
Kastelo Bethlen de Criș

**Criș** [kriŝ] (hungare: **Keresd** [kereŝd], germane: **Kreisch** [krajŝ]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Sighișoara, administracie apartenanta al la komunumo Daneș.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 1 343 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj, hungaroj) kaj en 1992 687 (rumanoj, 22 % da germanoj, ciganoj, hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua skriba mencio estas el 1305. Ĝi estis saksa servutulvilaĝo, bieno de la familio Bethlen. En 1684 Elek Bethlen fondis presejon en sia fortikaĵkastelo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*).

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18. 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Renomaj homoj
-------------

* Gábor Bethlen (Sibio, 1836 – Keresd, 1897) politikisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Criș en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002
La **paroĥa preĝejo Johano Baptisto** estas sakrala konstruaĵo en urbo Pacsa (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri la loka pastro okazis en 1333. Dum la mezepoko la patrono estis Sankta Georgo. Dum la kontraŭturkaj bataloj la preĝejo plene ruiniĝis, la paroĥo estis refondita en 1710, poste en 1750 oni rekonstruis la kirkon el la ruinoj. La matrikulaj notoj komenciĝis en 1766. Denova rekonstruo okazis en La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1875. La orgeno estis farita en 1875.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, kie estas videblaj ankaŭ kruco kaj monumento. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iom reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. Super la enirejo estas granda fenestro, ĉe la tegmenta nivelo ronda fenestro, la plej supre sonorilfenestro kaj horloĝo. En la turo 2 sonoriloj sonoras. La turpinto estas piramida.

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* mallonge hungare kun foto
* leksikono


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **tombeja kapelo Ĉiuj Sanktuloj** estas romkatolika Monumento historia en urbo Pécsvárad (Hungario).

Historio
--------

Ekzistas opinio, ke tiu ĉi kapelo estis konstruita ĉirkaŭ 1050 fare de Domoszló, kiu estis filo de Samuel Aba. Laŭ dokumentoj Domoszló estis ĉi tie entombigita, sed iom poste jam en la alia abateja kapelo estis entombigita. Laŭ alia opinio la kapelo estis la unua paroĥa kirko de la komunumo farita en la 11-a aŭ 12-a jarcentoj. En la malfrua 12-a jarcento la preĝejo estis plene trakonstruita. Dum dominado de turkoj la konstruaĵo ne estis detruita. En 1730 ĝi barokiĝis kaj turo estis alkonstruita, en 1815 plene estis trakonstruita. Tiuj laboroj preskaŭ plene malaperigis la mezepokajn partojn. Ĝis 1918 la preĝejo estis paroĥa kirko de la germana minoritato, poste ĝi estas tombeja kapelo. En 2014 la arkeologia esplorado trovis valorajn mezepokajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La kapelo situas sola en tombejo, antaŭe ŝtona kruco estas videbla. La fasado estas preskaŭ plene simetria, meze la turo iomete reliefas. Sur la fasado krom la enirejo estas 2 niĉoj, tamen ne en identa ebeno. La turpinto estas piramida.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vicencos** aŭ **Vikentios KORNAROS** (Greke: Βιτσέντζος aŭ Βικέντιος Κορνάρος) aŭ **Vincenzo Cornaro** (naskiĝis la 29-an de marto 1553, mortis en Kandia en 1613 aŭ 1614) estis kreta poeto, kiu verkis la romantikan epopeon *Erotokritos*. Li verkis en la nacia greka lingvo, kaj estis ĉefa figuro de la Kreta Renesanco.

Malmultaj biografiaj fontoj ekzistas pri Kornaros krom la finaj versoj de Erotokritos. Oni kredas ke li naskiĝis en riĉa familio en Trapezonda apud Sitia en Kreto, en 1553, kaj vivis tie proksimume ĝis 1590. Li tiam transloĝiĝis al Kandia (nuna Iraklion), kie okazis lia edziĝo al Marietta Zeno. Kune ili havis du filinojn nomitajn Helena kaj Katerina.

En 1591 Kornaros fariĝis administranto, kaj dum la ekapero de plagoj de 1591 al 1593 li laboris kiel puriga kontrolisto. Li montris intereson pri literaturo kaj estis membro de literatura grupo nomita *Accademia degli Stravaganti* (Akademio de la Strangaj Verkistoj), kiu estis fondita de lia frato kaj de la verkisto Andrea Cornaro. Li mortis en Kandia, en 1613 (aŭ 1614), kaj estis entombigita ĉe la preĝejo de Sankta Francesko. La kaŭzo de lia morto restas nesciata. Sinsekvaj literumoj de lia antaŭnomo inkluzivas Vicenzo kaj Vitzentzos.

Lia verko *Erotokritos* estis fonto de inspiro por Dionisios Solomos kaj influis kelkajn poetojn kiel Kostis Palamas, Krystallis kaj Seferis. Estas ankaŭ pramŝipo nomita laŭ li, konektanta la grekajn insulojn Kiteroj kaj Kontraŭkiteroj kun Kreto, Peloponezo kaj Pireo.

Literaturo
----------

* D. Holton, *Λογοτεχνία και κοινωνία στην Κρήτη της Αναγέννησης* "Literature and society in Renaissance Crete" (1991), p. 369
* L. Politis, *Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας* "History of modern Greek literature", ed. Μ.Ι.Ε.Τ. (National Bank of Greece Cultural Foundation), Athens 1978, p. 78
* K. Th. Dimaras, *Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας* "History of modern Greek literature", ed. Ίκαρος, Athens 1975 (6η έκδοση), p. 81
* St. Alexiou, «Εισαγωγή» "Introduction" of *Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος*, ed. Ερμής, Athens 1995, p. ιστ΄-ιζ΄

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vicencos Kornaros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La Kreta lernejo de literaturo (Greke)
* *Erotokritos* (Greka Vikifontaro)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 380094
* GND: 119154692
* LCCN: n85001818
* VIAF: 66524269
* ISNI: 0000000121373250
* LIBRIS: 68118
* SUDOC: 105630063
* BNF: 12261227v
* NLA: 35258940
* BNE: XX1377867
 |
**Val PLUMWOOD** (11-an de aŭgusto 1939 - 29-an de februaro 2008) estis aŭstralia filozofo kaj ekofeministo konata pro sia laboro pri antropocentrismo. De la 1970-aj jaroj ŝi ludis centran rolon en la evoluo de radikala ekosofio. Laborante plejparte kiel sendependa akademiano, ŝi havis postenojn ĉe la Universitato de Tasmanio, Ŝtata Universitato de Norda Karolino, la Universitato de Montano, kaj la Universitato de Sidnejo, kaj ĝis sia morto ŝi estis en la aŭtralia esplor-konsilio ĉe la Aŭstralia Nacia Universitato. Ŝi estas enlistigita inter la 50 ŝlosilaj pensuloj de Routledge pri la Medio (2001).

Inter 1972 kaj 2012, ŝi verkis aŭ kunaŭtoris kvar librojn kaj pli ol 100 artikolojn pri logiko, metafiziko, la medio kaj ekofeminismo. Ŝia *Feminismo kaj la Majstrado de Naturo* (1993) estas konsiderata kiel klasikaĵo.

* Kategorio Val Plumwood en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638520
* GND: 128421029
* LCCN: n93036499
* VIAF: 5984230
* ISNI: 000000006320794X
* SUDOC: 149736193
* BNF: 16775146f
* BIBSYS: 90718504
* NKC: xx0232841
* BNE: XX5488651
 |
La **ombra kabineto** estas anoj de la parlamento en la Westminster-sistemo de regado. Tiu ĉi *"kabineto"* konsistas el opoziciuloj aŭ minoritara grupo kiu ne partoprenas la registaron, kiu gvidata de la tiel nomata gvidanto de opozicio, konsistigas kabineton alternan al tiu de la registaro, kie ĉiu el ĉi membroj alfrontas la postenulon, en ĉiu el la ministerioj. Kutime, kiam la partio de la opozicio atingas la registaron, titola ministro estas nomumata de la ministerio al tiu kiun ĝin ekzercis ĉe la ombro. La ĉefa tasko de la *ministroj en la ombro* estas la opoziciado al la registaro kaj kritiki la politikojn de ĉi lasta, precipe pri la leĝoj kiujn ili provas ŝanĝi.

En Britio kaj en Kanado, la plej granda partio en la opozicio kaj specife la ombra kabineto, estas nomata *Her Majesty's Loyal Opposition* (la *Lojala Opozicia de Sia Moŝto*). La vorto "lojala" estas uzata ĉar, malgraŭ la konfrontiĝo de malsamaj pozicioj, ĉiu el ili ludas sian rolon, ĉu en la regado, ĉu en la opozicio al ĉi tiu. En aliaj landoj kie ĝi ankaŭ estas uzata (kiel Aŭstralio aŭ Nov-Zelando), la ombra kabineto estas simple konata kiel *The Parliamentary Opposition* (la "Parlamenta Opozicio").

En kelkaj politikaj partioj de la parlamentismo, speciale ĉe la Brita Laborista Partio kaj la Aŭstralia Laborista Partio, la anoj de la kabineto en la ombro estas interne elektataj. En aliaj parlamentaj partioj, la anoj kaj ministerioj de la kabineto en la ombro estas persona elekto de la opozicio.
En kelkaj partoj de Kanado vintra sporto eblas dum pluraj monatoj ĉiujare
Justyna Kowalczyk kaj Marit Bjørgen dum 30km skikurado en Oslo, 2011
Biatlonisto Jeremy Teela dum la 19-a Vintra Olimpiko en Salt Lake City
La pozicio de sledisto dum la veturo en konstruita sledvojo
Kamil Stoch dum skisalto en Zakopane
Neĝtabulisto en duontubo
Ekveturo en du-virina bobo
Zbigniew Bródka, rapidsketisto, la ormedalisto kaj la bronzmedalisto (teame) dum la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio.
Glaciovelado
Skema komparo de regula sketilo kaj klapsketilo
Glitŝtonludo
La sketada derbio
Arta sketado:
 Jayne Torvill kaj Christopher Dean en *Danco sur glacio*
**Vintra sporto** estas sporto sur neĝo kaj glacio, kiuj praktikiĝas grandparte dum la vintro, ĉar nur kun granda elspezo da energio eblas klimatizi halegojn tiel ke neĝo kaj glacio ne degelu dum somero. La plej gravaj fakoj de vintra sporto estas parto de la Vintraj Olimpikoj.

Sportoj sur neĝo
----------------

Sportoj sur neĝo estas ekzemple:

* klasika skiado
	+ skikurado (vidu apudan foton)

* alpa skiado inkluzive de
	+ Malsuprenira skiado
	+ slaloma skiado
	+ slalomego

* biatlono (ankaŭ **duatlono**) (skikurado + celpafado) (vidu apudan foton)

* kajta skiado

* Nordia skiado
	+ skikurado
	+ skisaltado
	+ nordia kombino (skikurado + skisaltado)

* skisaltado (vidu apudan foton)

* sledado (vidu apudan foton)

* neĝtabulado (ankaŭ **neĝbretumado**) (vidu apudan foton)
	+ liberstila neĝtabulado
	+ neĝtabulkrucado
	+ duontubneĝtabulado

Sportoj sur glacio
------------------

Sportoj sur glacio estas ekzemple:

* bobado (ankaŭ **sportsledado**) (vidu apudan foton)

* glacihokeo

* glacivelado (vidu apudan foton)

* glitŝtonludo (vidu apudan foton)

* sketado kun la subfakoj

* + sketa kurado

* + - klapsketado (vidu la apudan foton)
		- rapid-sketado (vidu la apudan foton)

* + sketada derbio (vidu la apudan foton)

* + arta sketado (unuope kaj pare) (vidu la apudan foton)
	+ skeletonado (vidu apudan foton)

Sportoj en akvo
---------------

* Vintra banado
* Vintra naĝado

* Kategorio Vintra sporto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)