recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Andor Sas** [ŝaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sas Andor** estis hungara historiisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Spitzer* (laŭ alia informo *Singer*).

Andor Sas naskiĝis la  22-an de januaro 1887(nun 1887-01-22) en Budapeŝto (laŭ la rumana Vikipedio en Szeged), li mortis la 23-an de aŭgusto 1962 en Bratislavo (Ĉeĥoslovakio).

Biografio
---------

Andor Sas devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto, poste li iomete plulernis en Germanio. Li estis ĉefamilia instruisto, sed dum la hungara sovetrespubliko li instruis en la menciita universitato. Depost fino de la revolucio ankaŭ li rifuĝis al Vieno, sed en 1920 li pluiris al Mukaĉevo (tiam apartenanta al Ĉeĥoslovakio), kie li instruis en gimnazio. Ekde 1932 li instruis en Bratislavo, sed inter 1939–1945 li kaŝiĝis pro la kontraŭjudaj leĝoj en la tiutempa Slovakio. Kiel hungaro, li estis senrajta en la sekvaj jaroj pro Dekretoj de Beneš. Ekde 1950 ĝis sia morto li instruis en la Pedagogia Altlernejo en Bratislavo, baldaŭ ankaŭ en Universitato Komenio en Bratislavo, kie li estis docento kaj katedrestro.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Hölderlin Frigyes* (1909)
* *Szabadalmas Munkács város levéltára. 1376–1850. A régi városi archívum történetének, anyagának és csoportosítási rendjének ismertetése* (1927)
* *Riedl Szende hídverési kísérlete a cseh és magyar szellemiség között a Bach-korszak Prágájában 1854–1860* (1937)
* *Balassi Bálint* (1954)
* *A koronázó város. A bécsi kongresszustól a nagy márciusig. 1818–1848* (1973, 1995)
* *A szlovákiai zsidók üldözése (1939–1945)* (1991)
* tradukaĵoj de Tomáš Garrigue Masaryk, Edvard Beneš kaj en:Kamil Krofta

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835410
* GND: 105770041X
* LCCN: n96060606
* VIAF: 27484145
* ISNI: 0000 0001 0798 3642
* NKC: av20191035713
 |




* Portalo pri Biografio
La Ĝenerala Guberniestro de Kanado, la leŭtenantaj guberniestroj, la teritoriaj komisionanoj kaj iliaj privataj sekretarioj, 2016.
La **leŭtenanta guberniestro** en Kanado (en angla: *lieutenant governor* (/lɛfˈtɛnənt/; en franca [maskuline]: *lieutenant-gouverneur*, aŭ [feminine]: *lieutenant-gouverneure*) estas la vicreĝa reprezentanto en la provinca jurisdikcio de la kanada monarko kaj ŝtatestro, reĝino Elizabeto la 2-a. Je konsilo de lia aŭ ŝia ĉefministro, la Ĝenerala Guberniestro de Kanado nomumas la leŭtenantajn guberniestrojn por plenumi plej el la konstituciaj kaj ceremoniaj taskoj de la monarko por ne fiksita tempoperiodo, kvankam kvin jaroj estas la normala konvencio. Similaj postenoj en tri teritorioj de Kanado estas nomitaj Komisionanoj kaj estas reprezentantoj de la federacia registaro, tamen, ne rekte de la monarko.

Ĉiu provinco havas leŭtenantan guberniestron, reprezentantan la reĝinon, elektitan de la federacia ĉefministro kaj nomumitan de la guberniestro ĝenerala.

Notoj
-----

1. ↑   Victoria (29a de Marto 1867). "Constitution Act, 1867". V.58. Westminster: Queen's Printer. Alirita la 11an de Decembro 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710036
 |
**Sash!** germana DJ kaj produktoro, propranome **Sascha Lappessen** naskiĝinta la 10-an de junio 1970 en Nettetal en Germanio. Kantas kun li Tina Cousins.

En la jaroj 1997 - 1998 li havis en Britio ĉenon de furorkantoj kun *Encore Une Fois*, *Ecuador*, *Stay* kaj *Mysterious Times*, el kiuj ĉiuj atingis zeniton en la dua plej alta el hitparadoj en Britio. Fakte li tenas rekordon por plej multe da unuopaĵoj en la dua plej alta hitparado (sume kvin), kiuj atingis unuan postenon. Ĝis hodiaŭ Sash! estas aktiva, sed ne jam kun tiaj grandaj sukcesoj. Lia lasta albumo estis neniam en UR eldonita. Sash! estis ĉiam agnoskata por sia unika kapablo krei dancfurorkantojn kun envicigo de muzika stilo kaj lingvo en diversaj mondaj etnaj grupoj. Ekzemploj de tiu ĉi unika kapablo ni trovas en lia diskografio. *Stay*, *Mysterious Times* kaj *Just Around The Hill* estis surdiskigitaj en la angla, *Encore une Fois* en la franca, *Adelante* kaj *Ecuador* en la hispana, *La Primavera* en la itala, *Together Again* en la dana kaj *Ganbareh!* en la japana.

Diskografio
-----------

### Albumoj

* *It's My Life - The Album* (1997)
* *Life Goes On* (1998)
* *Trilenium* (2000)
* *Encore Une Fois - The Greatest Hits* (2000)
* *S4!Sash!* (2002)

### Unuopaĵoj

* "It's My Life" (1996)
* "Encore Une Fois" (1997)
* "Ecuador" (1997)
* "Stay" (1997)
* "La Primavera" (1998)
* "Mysterious Times" (1998)
* "Move Mania" (1998)
* "Colour The World" (1999)
* "Adelante" (1999)
* "Just Around The Hill" (2000)
* "With My Own Eyes" (2000)
* "Ganbareh!" (2002)
* "Run" (featuring (2002)
* "I Believe" (2003)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sash! en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo "mondo de Sash!"
* franclingva retejo Arkivigite je 2010-12-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195752
* GND: 10313191-7
* LCCN: no2010002292
* VIAF: 276137962
* ISNI: 0000 0001 0794 0837
* MBA: 29e26734-788a-44aa-8d86-a452bc4232a6
* BIBSYS: 11037288
 |
• Urboj regataj de sekvantoj de Kadafi  

• Urboj regataj de la ribelantoj  

• Urboj kun aktuala batalado aŭ neklara situacio  

(Situacio de la 27-a de februaro)

Okazis revolucio en Libio ekde la 15-a de februaro 2011, kiam la protestoj kiuj jam okazis en aliaj arabaj landoj ĉefe kiaj la najbaraj Tunizio kaj Egiptio, sed ankaŭ en aliaj landoj, kontaĝiĝis al Libio, kie kunfluis malakcepto de la diktatoreco de Muamar al Kadafi, malamikeco de kelkaj triboj, protestoj kontraŭ la koruptado familia (multaj gefiloj de Kadafi estas gravuloj de la reĝimo) kaj eĉ timo pri eksterlandaj solduloj subsaharaj.

La unuaj fortaj protestoj okazis en la nordorienta regiono ĉe Bengazi kaj Tobruk kie ĉirkaŭ la 23-a de februaro hegemoniis la protestantoj kaj policanoj kaj militistoj aŭ malaperis aŭ unuiĝis al tiuj. El aviadiloj kaj helikopteroj oni estis pafinta kontraŭ ribeluloj.

La 24-an de februaro jam estis fortaj la protestantoj de kelkaj areoj nordokcidentaj. Tiutage oni parolis pri 300 mortoj laŭ la reĝimo, 1.000 laŭ itala ministro pri eksterlandaj aferoj, 10.000 laŭ televidkanalo Al Arabija. Samtempe oni diskonigis, ke kelkaj ministroj kaj eksministroj de Kadafi demisiis kaj aliris al la kontraŭstara flanko.

La libia flago valida de 1951 ĝis 1969 estas uzata de la nunaj ribelantoj.
Preskaŭ 80 000 eksterlandaj loĝantoj klopodas foriri el Libio. Turkoj eliris per ŝipo. Eŭropanoj amasiĝis ĉe flughavenoj.

De la 24-a ĝis la 25-a de februaro okazis batalo en la urbo de Zaŭija je 50 km de Tripolo. Laŭ la televidkanalo Al-Ĝazira mortis almenaŭ 100 personoj kaj 400 estis vunditaj. La iama kolonelo Al Mahdi al Arbi estris la ribelantojn.

La 26-an de februaro okazis la jenaj eventoj:

* La Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj aprobis sankciojn kontraŭ la libia reĝimo. Al 22 ties superuloj, inkluzive de Muamar Kadafi kaj ties familianoj, estas malpermesite forlasi la landon. Same malpermesita estas vendado de armiloj al Libio. Al la Internacia puna kortumo oni ordonis enketi cirkonstancojn de pereo de civiluloj en Libio, kiun oni povas konsideri krimo kontraŭ homeco.
* La eksa libia ministro pri justico Mustafa Abdel Ĝalil deklaris pri establo de la provizora registaro, kiu dum tri monatoj preparu novan balotadon. Li ankaŭ konfirmis, ke la ĉefurbo daŭre estos Tripolo kaj pri ĉiuj krimoj kulpas nur Muamar Kadafi.
* Potenculoj de Libio komencis disdonadon de armiloj al subtenantoj de Muamar Kadafi. Ili surportas verdajn bandaĝojn.

La 27-an de februaro la ribelantoj alproksimiĝas al Tripolo kaj en Bengazi oni organizis provizoran registaron, kies nomo estas Nacia Transira Konsilio. En la limo al Tunizio okazas humana katastrofo pro multaj miloj de fuĝintoj. Usono apogas klare la ribelintojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Afrika Unio
* Dua Libia Enlanda Milito
* Egipta revolucio de 2011
* Tunizia ribelo en 2010-2011

Notoj
-----

1. ↑  "La revuelta se contagia al oeste de Libia", El Pais, 24-a de februaro 2011, paĝo 2a.

* Kategorio Libia enlanda milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Elena Herzog,** naskiĝinta kiel **Pisetsky** (naskiĝis en 1970 en Sverdlovsk, nun Jekaterinburg) estas rusa-usona bildartistino kaj fotistino.

Biografio
---------

Herzog translokiĝis al Leningrado en 1987 por ĉeesti la Filologian Fakultaton de la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato, kie ŝi studis lingvojn (angla kaj hispana) kaj literaturon.

En 1990, estante 20-jaraĝa, ŝi elmigris al Usono kaj diplomiĝis pri filozofio ĉe Mills College, specialiĝante pri historio kaj filozofio de scienco. Ŝi ankaŭ estis esplorkonsilistino en Universitato Stanford.

Lena Herzog komencis labori ĉefe en la kampo de foto-arto kaj presaĵkreado ekde 1997. Ŝi studis fotografajn presajn teknikojn ĉe la itala majstra presisto Ivan Dalla Tana en Milano kaj poste ĉe la franca majstra presisto Marc Valesella.

Verkaro
-------

Ŝia verkaro estis kolektita kaj ekspoziciita en gravaj muzeoj kaj institucioj ĉirkaŭ la mondo. Ŝia verkaro varis de fotolibroj, klasika dokumenta filmo ĝis eksperimenta kaj koncepta arto.

(2002) *Pilgrims: Becoming the path itself*

(2003) *Flamenco Dance Class*

*(2009) Bad Lieutenant*

(2010) *Lost Souls*

(2014) *Strandbeest: the Dream Machines of Theo Jansen*

(2022) *Tauromaquia: The art of Bullfighting*

### **Last Whispers**

En 2016, premieris ŝian kompleksan instalaĵon *Last Whispers: Oratorio for Vanishing Voices, Colapsing Universes and a Falling Tree*. *Last Whispers (Lastaj flustroj)* estas filma kaj ĉirkaŭsona instalaĵo kun arkivitaj registradoj de endanĝerigataj lingvoj, kiu helpe de UNESKO komencis mondvojaĝon en 2019. Ĝia celo estas akrigi la konscion pri lingva formortado, kaŭzata pro la silentigo de malplimultaj lingvoj en la amaskomunikilaro kaj mensoj pere de amasaj komunikoj en superregaj lingvoj .

Persone
-------

Lena Herzog estas usona civitano. Ekde 1995 ŝi loĝas en Kalifornio kun sia edzo, la germana reĝisoro Werner Herzog,

Citaĵo
------

"*Lingvo estas la plej demokrata formo de arto*" - Lena Herzog

Referencoj
----------

1. ↑  Greenstreet, Rosanna. "Q & A: Lena Herzog". *The Guardian*, London, November 22, 2003.
2. ↑  (en) Greenstreet, Rosanna. "*Q & A: Lena Herzog*", The Guardian, London, la 22-an de novembro 2003.
3. ↑  (en) Lena Herzog: "*Silencio - The Politics of Silencing*​", prelego ĉe la muzeo de moderna arto en Novjorko, la 16-an de majo 2018

Vidu ankaŭ
----------

Nonny de la Peña

Virtuala realeco

Endanĝerataj lingvoj

Koncepta arto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lena Herzog en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo
**Letícia Bufoni** estas 30-jara brazila-usona rultabulistino, naskita en San-Paŭlo, Brazilo. Ŝi komencis rultabuladon je la aĝo de 9 jaroj, kaj ŝia avino aĉetis por ŝi unuan rultabulon kiam ŝi estis 11-jara.

En intervjuo ŝi mem komenti "Mi kreskis surstrate ludante sportojn la tutan tempon. Ni ne havis komputilojn, nek poŝtelefonojn. Ĉiuj infanoj komencis rultabuladon, do mi ankaŭ faris. Mia patro rompis mian tabulon por ke mi ne plu uzu ĝin. Mi komencis kiam mi estis 9-jara, Mi glitis kun ĉiuj knaboj kaj junaj viroj en mia kvartalo, kaj li koleris kontraŭ mi ĉar mi estis la sola knabino meze de 10 knaboj kaj junaj viroj. Tial li frakasis mian tabulon antaŭ mi kaj diris 'Vi neniam plu rultabulados', iam ajn denove." Tamen ŝia patro finfine malseveriĝis.

En la aĝo de 14 jaroj, Bufoni translokiĝis al Usono kun pli maljunaj amikoj. Ŝi frekventis mezlernejon en la kvartalo *Hollywood* de Los-Anĝeleso, sed foriris post maltrafi tiom da lernejo ke ŝi estis en danĝero esti forpelita.

En 2007, Bufoni konkuris en ŝiaj unuaj Ekstremsportaj Ludoj, tutmonda konkursaro angle nomata *X Games* [EKS gejmz], en la aĝo de 14 jaroj en Los-Anĝeleso.

Ŝi estas kvinfoja ormedalisto de la konkursaro *X Games*, superante la jardek-aĝan rekordon de la usonanino *Elissa Steamer* por plej multe de ormedaloj en virina strata rultabulado per sia venko en Ŝanhajo 2019.

Ŝi fariĝis unu el la plej konataj ekstremsportistoj en la mondo. En 2018, la ĵurnalo *Forbes* nomis ŝin unu el La Plej Gravaj Virinoj En Internaciaj Sportoj por 2018 (n° 25). Ŝi havas 3.4 milionojn da sekvantoj tra la sociaj retejoj *Instagram,* Facebook *kaj* Twitter*.*

La 7-an de aprilo 2021, Letícia Bufoni iĝis civitano de Usono.

* Kategorio Letícia Bufoni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Nigramakula Kontraŭkorporacio** (angle **Blackspot Anticorporation**) estas projekto de AdBusters. La projekto estas eksperimento de "kontraŭ-kapitalismo". La ĉefa celo de la projekto estas gajni merkatporcio en merkatoj dominitaj per korporacioj.

Nigramakulaj Sportŝuoj
----------------------

Iliaj unuaj produktaĵoj estas ŝuoj, kiuj uzas veganismajn normojn kaj estas farataj de organika kanabo. Nigramakulaj Sportŝuoj estas manufakturataj per portugalaj sindikatanoj kaj figuras nombron da "kontraŭ-logotipoj" sur la flanko, piedfingrumo, kaj ŝukadro kiuj estas permane desegnataj, nekopirajtitaj nigraj, blankaj, kaj ruĝaj makuloj. Aĉetantoj ricevas unu porcion de la korporacio kaj la rajto voĉdoni pri estontecaj entreprenoj konsiderotaj per la kontraŭkorporacio. La dua sportŝuo, la Unswoosher, estas ankaŭ farata de knabao sed ankaŭ enhavas plandumon faritan de recikligitaj [aŭtopneŭmatikoj. La nomo "Unswoosher" rekte kontraŭas la korporacion Nike; la fama logotipo de Nike nomiĝas "sŭuŝo" en la angla, do la nomo "Unswoosher" signifas je "Sensŭuŝiganto."

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nigramakulaj Ŝuoj Arkivigite je 2008-08-20 per la retarkivo Wayback Machine (en la angla)
**Ĥutugtu Ĥano** (mongole *Хутагт Хаан*; ĉine 呼圖克圖汗, denaske **Ligdan** (mongole *Лигдэн*; ĉine 林丹}, estis Ĥagano de Nordĝuana dinastio, reganta el 1604 ĝis 1634. Lia nepopulara regado generis violentan opozicion pro siaj akraj restriktoj super la mongolaj triboj. Lia alianco kun la Ming dinastio, patroneco de la Tibeta Budhismo ĉe la Ĉaĥaroj kaj la reorganizado de la mongolaj politikaj dividaĵoj estis neefikaj kiam la malfrua Dinastio Jin iĝis la ĉefa povo en Orienta Azio.

En 1618, Ligden subskribis traktaton kun la Ming dinastio por protekti sian nordan limon el la Manĉuoj kontraŭ miloj de taeloj el arĝento. Li ricevis ĉiujaran pagon de 40 000 taeloj de arĝento en 1620. Sog Zaisai, suda ĥalĥa nobelo, princo Sanasarai de Ĥorĉin, kaj Paghŭa de Jarud atakis la malfruan Jin kun pli ol 10 000 ĝis 50 000 homoj por helpi al Ming en Aŭgusto 1619, sed ili estis venkegitaj. Ĉar la malfrua Jin deziris uzi la mongolojn kontraŭ Ming, ili konvinkis siajn estrojn, inklude Ligdan, por alianciĝis kun ili.

* Kategorio Ligdan Ĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777726
* GND: 11857289X
* LCCN: n85102069
* VIAF: 1439572
* ISNI: 0000 0000 3459 7010
 |
**Lieven GEVAERT** [LIvn GEvart] (naskiĝis en Antverpeno la 28-an de majo 1868, mortis en Hago la 2-an de februaro 1935) estis flandra industriisto.

Li komencis sian karieron en la entrepreno de sia patrino, kie oni mane produktis fotografian paperon. En 1894 li fondis la firmaon *Lieven Gevaert & Co*. En 1920 ĝi estis renomita al *N.V. Gevaert Photo-producten*. En 1964 *Gevaert Photo-Producten NV* kunfandiĝis kun la germana firmao *Agfa AG* kaj kreiĝis *Agfa-Gevaert NV*.

Jam kiel junulo li estis tre sociema kaj flandrema. Li estis forte influita de la encikliko Rerum Novarum kaj de la verkoj de Lodewijk de Raet. Liaj ĉefaj agadoj temis pri la nederlandlingvigo de la loka industrio kaj pri la kreo de instruado en la loka lingvo. Tiel li kreis en Antverpeno la *Sint-Lievenscollege* por knaboj kaj la *Sint-Ludgardisschool* por knabinoj.

Honorigoj
---------

* Unu el la salonoj en la antverpena muzeo pri fotografio portas lian nomon.
* En 1993 oni nomis la asteroidon 8700 Gevaert laŭ li.
* En 2005 li atingis la 33-an lokon en la flandra televidprogramo *La plej grava belgo*.

Referencoj
----------

1. ↑   Lieven Gevaert (nederlande). Arkivita el la originalo je 2013-06-29. Alirita 2013-07-07.
2. ↑   Gevaert Photoproducten N.V. (angle). Alirita 2013-07-06.

* Kategorio Lieven Gevaert en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445112
* VIAF: 283221815
* ISNI: 0000 0003 8975 5524
* RKD: 95806
 |
Liktoro kun simbola bastonfasko
**Liktoroj** (latine *lictores* de la verbo *ligare*, "ligi") origine en la Romia Imperio estis tiuj servistoj, kiuj havis la taskon kiel persona gvardio protekti la roman reĝon, pli poste soldataj oficistaj servistoj, kiuj paŝis antaŭ pli altrangaj ŝtataj oficistoj - konsuloj, pretoroj, imperiestraj legatoj kaj romiaj diktatoroj - aŭ foje ankaŭ ĉiuflanke ĉirkaŭis la funkciulojn, por protekti ilin ĉiudirekte. Tiu protekta funkcio baldaŭ, aparte en militoj, montriĝis tro malforta, kaj sekve aldonaj militistoj, la *extraordinarii* ("eksterordinaraj gardantoj") ricevis la taskon protekti la gravulojn. El la kunfandigo de tiuj du soldataroj fine ekestis la pretora gvardio.

liktora bastonfasko
Kiel signo de la potenco de la protektata gravulo kaj de la Romia Imperio entute, la liktoroj sur la maldesktra ŝultro portis faskon de bastonoj, nomata *fasces*. Ekster la urbo Romo centre de la bastona fasko duonkaŝite, sed tamen klare rekoneble kunportiĝis akra hakilo. La tradicion tiumaniere demonstri ŝtatan potencon, la romianoj probable transprenis de la etruskoj. Ĉiukaze jam sur etruskaj tomboŝtonoj ekzistas korespondaj bildigoj. La pompan aperon de romiaj potenculoj en akompano de liktoroj kun bastonfasko kaj hakilo la romianoj ŝatis aparte en konkeritaj teritorioj, por impresi la subprematojn.

La nombro de liktoroj proksime de grava funkciulo signis ties rangon: Konsuloj estis akompanataj per dek du, pretoroj per ses (ene de Romo de du) liktoroj. Romia diktatoro rajtis je 24 liktoroj. La postaj romiaj imperiestroj havis rajton (kiel la antaŭaj konsuloj) pere de 12 liktoroj - imperiestro Domitiano altigis tiun nombron al 24. Plebaj urbestranoj ne havis rajton je liktoro, sed la plejalta urba sacerdoto de Jupitero, nomata *Flamen Dialis*, kaj la vestalaj pastrinoj havis la privilegion ke liktoro paŝis antaŭ ili.

Por la liktora ofico uziĝis liberaj civitanoj, ne sklavoj.

Vidu ankaŭ
----------

* 1107 Lictoria

Moderna uzo de la simbolo de liktora bastonfasko
------------------------------------------------

En la 20-a jarcento la liktora **simbolo** de **bastonfasko** kun hakilo reuziĝis interalie kiel simbolo de la itala faŝismo, sed sen ajna faŝisma intenco ĝi ankaŭ uzatas en la blazono de Francio, en la blazono de la svisa Kantono Sankt-Galo kaj en la sigelo de la Usona Senato.

 * ekzemploj pri nuna uzo de la liktora bastonfasko
* blazono de la Kantono Sankt-Galo, Svislandoblazono de la Kantono Sankt-Galo, Svislando
* persona flago de Benito Mussolinipersona flago de Benito Mussolini
* emblemo de Francioemblemo de Francio
* blazono de Ekvadoroblazono de Ekvadoro
* liktora bastonfasko ĉe la monumento de Lincoln liktora bastonfasko ĉe la monumento de Lincoln
* sigelo de la Usona Senato ekde 1876sigelo de la Usona Senato ekde 1876
* usona monero de 10 cendoj, nomata „Mercury Dime"usona monero de 10 cendoj, nomata „Mercury Dime"
* blazono de Kamerunoblazono de Kameruno

 

* Kategorio Liktoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ligo de Whitehead
En noda teorio, la **ligo de Whitehead**, estas unu el la plej bazaj ligoj.

Ĝi estis esplorita de J.H.C. Whitehead. J.H.C. Whitehead penis en la 1930-aj jaroj pruvi la konjekton de Poincaré. En 1934 la ligo de Whitehead estis uzita kiel parto de lia konstruado de la dukto de Whitehead, kiu nuligis lian antaŭa proponitan pruvon de la konjekto.

Strukturo
---------

La ligo estas kreita kun du projekcioj de la malnodo: unu cirkla ciklo kaj unu figuro-8 formita ciklo estas kunigitaj tiel ke ili estas nedisigeblaj kaj neniu perdas sian formon. En ebena projekcio, malinkluzive la lokon kie la figuro-8 fadeno sekcas sin, la ligo havas kvar krucaĵojn. Ĉar ĉiu krucaĵo havas paran krucaĵon, ĝia liga nombro estas 0.

En skribmaniero de plekta teorio, la ligo estas skribita kiel

{\displaystyle \sigma \_{1}^{2}\sigma \_{2}^{2}\sigma \_{1}^{-1}\sigma \_{2}^{-2}}
Ĝia polinomo de Jones estas

{\displaystyle V(t)=t^{-{3 \over 2}}(-1+t-2t^{2}+t^{3}-2t^{4}+t^{5})}

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ligo de Whitehead en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *ligo de Whitehead* en MathWorld.
**Limbach im Burgenland,** hungare **Hárspatak** [hArŝpatak] estas iama vilaĝo, nun parto de Kukmirn en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 7543
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro:
* 47° 03′ 35″ N 16° 10′ 00″ O﻿ / ﻿47.05972 °N, 16.16667 °O﻿ / 47.05972; 16.16667 (mapo)Koordinatoj: 47° 03′ 35″ N 16° 10′ 00″ O﻿ / ﻿47.05972 °N, 16.16667 °O﻿ / 47.05972; 16.16667 (mapo)

Situo
-----

Limbach im Burgenland situas laŭ rojo sur mildaj deklivoj. Güssing troviĝas je 12 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio okazis en 1346. En 1910 Hárspatak havis 705 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio (escepte inter 1928-1945 al Germanio). Limbach im Burgenland aliĝis al Kukmirn en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Serpa) Dipatrino de 1834, en 1973 renovigita
* luterana preĝdomo

* Kategorio Limbach im Burgenland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Lia, Purgatorio - Kanto 27a, ilustraĵo de Gustave Doré
Laŭ la Biblio, **Lea** aŭ **Lia** estas filino de Labano kaj la unua edzino de Jakobo. Ŝi estas, krome, fratino de Raĥel, dua edzino de Jakobo.

Biblia rakonto
--------------

En la libro Genezo (29,1-30) estas rakontate ke Jakobo iris ĉe la onklon Labanon, kiu estis frato de la edzino de Isaak lia patro, por serĉi edzinon. Labano havas du filinojn: Lea kaj Raĥel: "16 Sed Laban havis du filinojn; la nomo de la pli maljuna estis Lea, kaj la nomo de la pli juna estis Raĥel. 17 La okuloj de Lea estis malsanaj, sed Raĥel estis belforma kaj belvizaĝa.Gn|29,16-17".
Jakobo enamiĝas al Raĥel kaj serviste deĵoras ĉe la parenco laŭlonge de sep jaroj por ŝin obteni. Sed en la nokto de la geedziĝo la onklo profitas de la mallumo por anstataŭi Raĥel kun unuenaskitina Lea. Fine Jakobo sukcesos edzinigi al si ankaŭ Raĥel.

Jakobo havis de Lea ses filojn: Ruben, Simeono, Levi,  Jehuda, Isaĥar kaj Zebulun, kaj filinon Dina. 

Ĉe ŝia morto, Jakobo ŝin entombigis en Hebron en la Groto de la Patriarkoj. |Gn 49, 31).

La biblia Lea estas sonĝata de la trairanta poeto en la Dia Komedio, kanto 27 Purgatorio (94-114)

Notoj
-----

1. ↑  hebrelingve: לֵאָה)
2. ↑  Raĥel generis al Jakobo Jozef kaj Benjamen, kaj aliajn pere de sia servistino. De la masklaj filoj formiĝis la dekdu triboj de Izraelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Lea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Genezo
* Raĥel
* Izraelidoj
Libro de mortintoj
**Libro de mortintoj** estas kolekto de 200 sorĉformuloj (ĉapitroj) estiĝinta fine de la dua intermita periodo en Egipto (proksimume en 1550 a. K.). Sed la malnovepokaj egiptanoj markis ĝin per la nomo "Formulo por elirado dum la tago". Temas pri aro da tekstoj, kiu fakte anstataŭis uzadon de *Tekstoj de piramidoj* kaj de *Teksto de ĉerkoj*, ĉar plurfoje ili estis pli alireblaj. Libro de mortintoj estas disvastigita versio de Teksto de ĉerkoj.

La tuta libro enhavis 200 sorĉformulojn, sed familio de la mortinto povis elekti, pri kiuj kaj je kiom da sorĉformuloj ili havas intereson.

La tekstoj estis plimulte verkitaj sur papirusaj volvaĵoj, sed kelkaj sorĉformuloj povis esti skribitaj rekte sur ĉerkoj, amuletoj, sur muroj de kriptoj, sur statuetoj kaj sur statuoj. La papirusaj volvaĵoj estadis lokigitaj en la ĉerko apud la korpo aŭ ili estis pakumitaj en bandaĝoj de la mumio. Iam ili ankaŭ estis enmetataj en kavajn statuetoj de Ptah-Sokar-Oziriso, memfida sepulta diaro. Kutime la tekstoj estis skribitaj per hieroglifa skribaĵo, sed ili povis esti ankaŭ skribitaj per kursivo, hieratiko aŭ demotiko kaj ili estis akompanataj de koloraj ilustraĵoj aŭ vinjetoj.

Celo de la libro
----------------

La ĉefa celo de Libro de mortintoj estis doni al la mortinto kolekton de sorĉformuloj, kiuj devis certigi sendanĝeran transiron en postmortan vivon. En la sorĉformuloj dominis kulto de Oziriso. La celo estis identigo kun tiu ĉi dio, ĉar ĝuste Oziriso decidis pri kapableco al la postmorta vivo. La tekstoj donas valorajn konsilojn pri tio, kiam kaj kien devas esti lokigitaj amuletoj dum mumiigo, ili esprimas imagon de egiptanoj pri la postmorta vivo. La plej grava ĉapitro de Libro de mortintoj eble estas ĉapitro 125, kiu priskribas finan juĝon de la mortinto antaŭ Oziriso.

Nenia kopiaĵo de Libro de mortintoj enhavis ĉiujn sorĉformulojn. Hodiaŭaj egiptologoj direktas sin laŭ sistemo, kiu en la jaro 1842 enkondukis Carl Richard Lepsius. La sorĉformuloj estas numeritaj kiel ĉapitroj kaj kiel ĉefa modelo servas por ili reskribo de Libro de mortintoj de Infanch el periodo de Ptolemaioj. Tiu ĉi ekzemplero havas 165 ĉapitrojn.

Fine de la periodo de Ptolemaioj la sepultaj tekstoj estis malpli longaj kaj Libron de mortintoj anstataŭis *Libro de spirado* aŭ *Libro de senĉesa eterneco*. Ili povis esti skribitaj sur unu folio de papiruso kaj volvitaj metitaj apud la kapo kaj la kruroj de mortinto. Sed ankaŭ plu ili plenumis sian ŝirman funkcion.

Vidu ankaŭ
----------

* Uŝabto

* Kategorio Libro de mortintoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En matematiko, primo *p* nomiĝas **primo de Chen**, se *p+2* estas primo aŭ duonprimo (produto de du primoj). Tiam la para nombro *2p+2* kontentigas la teoremon de Chen.

En 1966, Chen Jingrun pruvis, ke ekzistas nefinie multaj ĉi tiaj primoj. Ĉi tiu rezulto devus ankaŭ sekvi el la vereco de la ĝemela prima konjekto, tamen tiu konjekto estas dume nepruvita.

La unuaj primoj de Chen estas

2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 47, 53, 59, 67, 71, 83, 89, 101
La unuaj primoj, kiuj ne estas primoj de Chen, estas

43, 61, 73, 79, 97, 103, 151, 163, 173, 193, 223, 229, 241
Ĉiu supersingulara primo estas primo de Chen.

Plej grandaj primoj de Chen
---------------------------

En oktobro de 2005 Micha Fleuren kaj grupo PrimeForm trovis la plej grandan sciatan primon de Chen

(1284991359 · 298305 + 1) · (96060285 · 2135170 + 1) - 2
kun 70301 ciferoj.

La suba membro de paro de ĝemelaj primoj estas primo de Chen, laŭ difino. Kiel en la 16-a de januaro de 2007, la plej granda sciataj ĝemelaj primoj estas

2003663613 · 2195000 ± 1
kun 58711 ciferoj.

Pluaj rezultoj
--------------

Chen ankaŭ pruvis jenan ĝeneraligon:
Por ĉiu para entjero *h*, ekzistas nefinie multaj primoj *p* tiaj ke *p+h* estas primo aŭ duonprimo (produto de du primoj).

Terence Tao kaj Ben Green pruvis en 2005 ke estas nefinie multaj tri-membraj aritmetikaj vicoj de primoj de Chen.

Aliaĵoj
-------

Rudolf Ondrejka trovis jenan 3×3 magian kvadraton el 9 primoj de Chen:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 17 | 89 | 71 |
| 113 | 59 | 5 |
| 47 | 29 | 101 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* A109611 en OEIS - vico de primoj de Chen
* A102540 en OEIS - vico de primoj kiuj ne estas primoj de Chen
* Eric W. Weisstein, *Primo de Chen* en MathWorld.
* La Primaj Paĝoj
* Ben Green, Terence Tao, Limiga teorio de la kribrilo de Selberg, kun aplikoj[*rompita ligilo*]
* Magia kvadrato el 9 primoj de Chen
**Librejo Teleki-Bolyai** (teleki-bojai); (hungare *Teleki-Bolyai Könyvtár* aŭ *Teleki Téka*) estas publika libraro, scienca kolektaĵo en Târgu Mureș, Rumanio.

Historio
--------

La bibliotekon fondis en 1802 grafo Sámuel Teleki (Gernyeszeg, 17-a de novembro 1739 - Vieno, 7-a de aŭgusto 1822). La kolektadon de librojn li komencis eksterlande kaj en 1801 li transportigis la 40 000 volumojn el Vieno en Marosvásárhelyn kaj en 1802 oni malfermis ĝin por la publiko. La elspezojn li kovris el siaj bienenspezoj. La administradon Teleki konfidis al la reformita eklezio. La katalogon de la biblioteko li eldonis en Vieno en kvar volumoj inter 1796 kaj 1818. Ĝis 1913 ĝi estis en propraĵo de familio Teleki, kiam la samnoma pranepo de la fondanto lokigis ĝin sub la administradon de la Ministerio por Religio kaj Publikedukado fariginte la bibliotekon publikinstitucio. La kolektaĵo tiam jam havis 70 000 volumojn. En jaro 1955 translokigis en tiun konstruaĵon ankaŭ la grandan bibliotekon de la reformita kolegio de Târgu Mureș kaj tiel ricevis la nomon Biblioteko Teleki-Bolyai. En 2001 la kolektaĵo havis ĉirkaŭ 200 000 volumojn. Ĝi funkcias kiel sekcio de la biblioteko de Distrikto Mureș.

Bibliografio
------------

* Kategorio Librejo Teleki-Bolyai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Deé Nagy Anikó: *Teleki Sámuel és a Teleki-Téka*, 1976.
* Deé Nagy Anikó: *Gondolatok a marosvásárhelyi Teleki Tékáról*. Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2007.
**Lee J. Carter** estas usona politikisto kaj IT-specialisto, kiu naskiĝis en Elizabeth City, Norda Karolino. Je la 7-a de Novembro 2018 li estis elektita al la Virginia Domo de Delegitoj por la 50-a distrikto. Li venkis kontraŭ Jackson Miller, la respublikana doma majoritata estro. Li estas ano de la Demokrata Partio kaj eksa maristo. La Demokrataj Socialistoj de Usono subtenis lin; li estas ano de tiu organizaĵo. Li estas unu el la plej progresemaj politikistoj en Virginio.

Kampanjo por la Virginia Domo de Delegitoj
------------------------------------------

Carter decidis kandidatiĝi post akcidento en laborejo. Li estis ŝokita per elektro kiam li provis ripari luman sistemon en la somero de 2015 kaj poste li luktis forte por ricevi financan subtenon de la Virginia ŝtato kiam li ne povis labori. Antaŭ ol lia kandidatiĝo, Carter pensis pri si mem kiel "...pli maldektra ol la Demokrata..." sed estis plie inspirita de la 2016 prezidenta kampanjo de Bernie Sanders. Tial li komencis esplori la ideojn de demokrata socialismo.

Lia kampanjo zorgis pri aferoj kiel universala sanzorgado kaj la sistemo doni financan sistemon al politikistoj.

Jackson Miller, la respublikana kontraŭulo kaj tiama posedanto de la delegita pozicio, komencis poŝtan kampanjon kiu komparis Carter al Vladimiro Lenino, Josif Stalin, kaj Mao Zedong. Tiu ago estis konsiderata kiel alarmisma kaj kondamnita per la Demokrata Partio de Virginio. Miller diris ke Carter estis "kontraŭ-labora kandidato" kaj ke liaj ideoj estis tre malpopularaj kaj multekostaj. Carter venkis lin per naŭ procentoj, kaj fariĝis unu de la dek kvin kandidatoj de DSU kiu venkis tiujare.

En oficejo
----------

Carter estis mokitaj ambaŭ de respublikanoj kaj demokratanoj pro sia demokrata socialista ideologio, notinde kiam Carter parolis pri imposta propono kaj sekreta demokrata politikisto Mark Keam montris foton de rikoltilo kaj martelo per la ekrano de komputilo malantaŭ Carter. Keam poste petis pardonpeton pro sia ago.

Vidu ankaŭ
----------

* Demokrata Socialismo
* *Democratic Socialists of America*
* Alexandria Ocasio-Cortez
* Rashida Tlaib

* Kategorio Lee Carter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632867
 |
**Limato** (alemane **Limmet**, germane **Limmat**) estas alfluanto de la rivero Reuss.

La fluo de Limato
-----------------

Limato elfluas el la Lago de Zuriko kaj alfluas Aro ĉe Turgi en Kantono Argovio. Inter Vetingo kaj Badeno ĝi trapasas ravinon inter du montoĉenoj de la Ĵuraso, nome oriente de Limato Lägern kaj okcidente *Heitersberg*. De la Lago de Zuriko ĝis la alfluejo al Aro la rivero havas longecon de 35,9 km. Se oni nombras la longecon de la fonto de Linth, tiam ĝia kompleta longeco estas tamen 135,9 km.

La nomo de Limato estiĝis el kunfandiĝo de la du kolektantaj riveroj Linth kaj Maag, kiuj antaŭ la Linth-korekto en la jaro 1783 alfluis al la supra lago de Zuriko.

Historio
--------

Ĝis Platzspitz, kie troviĝas la unua vejro, la altecnivelo de ĝia akvosurfaco egalas al tiu de la lago de Zuriko. En mezepoko komercistoj sur la Limato transportis varojn ŝipe al Bazelo. Post la konstruo de la diversaj vejroj por reguligi la riveron kaj ĉefe por produkti elektran energion, tio ne plu eblas. En la romia epoko la akvostrato de la Rejno, tra la Aro, Limato, Lago de Zuriko kaj Valenlago al Koiro kaj tiam super la Alpoj al Como estis unu el la plej gravaj trafikvojoj de la imperio. En la 16-a jarcento estis dronigitaj diversaj anabaptistoj martiroj en la Limato, inter ili Felix Manz.

Ekonomio de la Limatvalo
------------------------

La rivero Limato ek de la 19-a jarcento estas utiligita por produkti energion. Vejroj ĉe Platzspitz, ĉe Hardturm, Dietikon, Vetingo kaj post Baden reguligas la akvokvanton de la rivero kaj produktas elektran energion. La energio de la rivero allogis jam frue industriajn entreprenojn, unue en la tekstilbranĉo poste kaj poste maŝinfabrikojn. En Baden troviĝas ekzemple la svisa sidejo de ABB Asea Brown Boveri.

Linga ponto trans Limato en Baden

Komunumoj laŭlonge de la Limato
-------------------------------

La komunumoj kaj urboj ĉe la bordo de Limato estas laŭvice: Zuriko, Oberengstringen, Unterengstringen, Schlieren, Dietikon, Geroldswil, Oetwil ĉe Limato en la Distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, kaj en Kantono Argovio la komunumoj Spreitenbach, Killwangen, Würenlos, Neuenhof, Vetingo, Baden, Ennetbaden, Nussbaumen, Untersiggenthal kaj Turgi.

Vidu ankaŭ
----------

* Linth
* Lago de Zuriko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Limato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ni Legu!*, 1930.
**Legolibro** estas kolekto de elektitaj legaĵoj por la lernantoj de lingvo. Ili komenciĝas per simplaj tekstoj kaj poste aperas tekstoj ĉiam pli malfacilaj.

Legolibroj en Esperanto ekzistas de 1903, kiam aperis la *Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto,* verko preskaŭ 500-paĝa, plurfoje reeldonita, klasikaĵo por ĉiuj, kiuj volas ĉerpi el la malnovaj fonto de Esperanto. En 1907 aperis *Internacia Krestomatio* kaj *Unua Legolibro,* ambaŭ de Kabe. Post la unua mondmilito multiĝis legolibroj en Esperanto, inter kiuj plej famaj estas *Tra la Mondo* de Paul Bennemann, *Universala Legolibro* de Wilhelm Fricke kaj *Ni Legu!* de Brunulo. *La Anekdotaro* de Dreher prove enkondukis marĝenajn tradukojn de vortoj en 4 ĉefaj eŭropaj lingvoj, kaj parte en Esperanto mem, por eviti serĉadon de malfacilaj vortoj en vortaroj.

*La Viro en la Luno*, 1994.
La tipo de Esperanta legolibro ne posedas vorttradukojn, nek klarigojn, sed konsistas el serio da artikoloj aŭ rakontoj, plej ofte anekdotoj aŭ spritaĵoj, kaj la lernanto devas eltrovadi la nekonatajn vortojn en nacia vortaro. Tiaj estas ankaŭ la plej multe uzataj legolibretoj *Karlo* de Privat kaj *Petro* de SAT. *Karlo* estas bonstila rakonto pri la vivo de brava junulo; *Petro* estas uzata en laboristaj rondoj, en kies medio okazas ia agado. La kaŭzo, kial la tipa Esperanta legolibro senumas vorttradukojn kaj klarigojn, konsistas en la fakto, ke la facileco de Esperanto permesas, ke la komencanta Esperantisto povas malhavi multan kaj penan gramatikan klarigaron kaj tamen atingi per nura legado ian gradon de perfekteco. Krome, la Esperantaj vortaroj estas ordinare tre maldikaj, kaj malmultekostaj tiel, ke preskaŭ ĉiu komencanta Esperantisto posedas almenaŭ unu plenan radikaron, kiun oni povas konsulti uzante legolibron.

Krom la supre cititaj menciindas ankaŭ la legokajeroj eldonitaj de la Cseh-Instituto por ties kursfinintoj kaj la faka gazeto por Esperanto-studentoj *La Praktiko,* kiuj ankaŭ plenumas saman taskon, kian la legolibroj.

Pliaj famaj legolibroj en Esperanto:

* *Legu kaj Parolu* de Julie Šupichová
* *Paŝoj al Plena Posedo* de William Auld
* *Unua Legolibro* de Norbert Barthelmess

Vidu ankaŭ
----------

* Literaturo
* Antologio
* Krestomatio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Legolibro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
La rivero Don en Voroneĵa provinco
Dosiero:Sculpture at the source of the Don River (Novomoskovsk).JPGSkulptaĵo ĉe la fonto de Don en parko de Novomoskovsk
**Dono** (ruse *Дон*; la nomo devenas de skita kaj oseta "akvo"; greka nomo **Tanais** - rivero en sudokcidento de la eŭropa parto de Rusio. Tuta longeco 1950 km. Navigebla por ŝipoj ekde la enfluo de la rivero Sosna, regula navigado - post la urbo Liski, 1355 km.

La fontoj de la plej nordaj fontoriveretoj situas je 150-200 km suden de Moskvo sur la Mezrusia ebenaĵo. Fonto de la rivero situas en la urbo Novomoskovsk (Tula provinco).

Dono enfluas en la Taganrogan golfon de Azova maro (norde de la Nigra Maro).

Ligita kun Volgo per Volgo-Dona kanalo (ekde 1952).

La plej grandaj alfluantoj:

* Sosna
* Voroneĵ
* Bitjug
* Ĥopjor (1.010 km)
* Medvedica
* Ilovlja
* Ĉir
* Donec (1.053 km)
* Sal
* Maniĉ

La plej granda akvobaraĵo de la rivero estas Cimlanska akvorezervejo (2.700 km², 23,9 km³).

Urboj ĉe Don
------------

La plej granda urbo ĉe rivero Don estas Rostov-na-Donu.
Aliaj urboj: Novomoskovsk, Dankov, Zadonsk, Semiluki, Novovoroneĵ, Liski, Pavlovsk, Aksaj, Azov.

* Kategorio Don (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* *Kvieta Dono*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 107781
* GND: 4085458-9
* VIAF: 147646365
* NKC: ge169903
 |
La **Leŭsa Altebenaĵo** (ĉine 黄土高原, pinjine: *huángtǔ gāoyuán*) estas vasta altebenaĵo en centra Ĉinio, ĉefe en Ŝenŝjio, trairita de la Flava Rivero. La ĉina nomo estas ankaŭ tradukebla per "Altebenaĵo de Flava Tero".

Tiu ĉi foto montras la strukturon de la Leŭsa Altebenaĵo

Geologio
--------

La Leŭsa Altebenaĵo prenas sian nomon de leŭso, kiu devenas de pulvo simila al sableroj sed ofte pli fajna (plejparte silto), deponita de la vento en vastajn tavolojn, dikajn eĉ centojn da metroj.

Tipa aspekto de la Leŭsa Altebenaĵo.
Ĉar leŭso ne estas kompakta roko, ĝi estas facile eroziebla.

Geografio
---------

 Akvofalo de Hokou (Flava Rivero)
La Leŭsa Altebenaĵo esta vasta inter 400mil kaj 600mil km² (ĝiaj limoj ne estas precize difineblaj).

Ĝi ne estas tipa altebenaĵo, ĉar ĝi enhavas montetojn kaj valetojn, kaj krutaĵojn kaŭzitajn de erozio, kvankam ĝia ĝenerala aspekto estas ja ebena.

La Leŭsa Altebenaĵo estas plejparte inter 1000 kaj 2000m super la marnivelo; preter ĝiaj bordoj estas apudaj montaroj superantaj 3000m.

La Leŭsan Altebenaĵon trairas la Flava Rivero, kiu akiras sian tipan koloron ĝuste de la leŭseroj ke ĝi forportas abunde, eroziante la molajn rokojn.

### Klimato

La klimato de la Leŭsa Altebenaĵo estas duonarida. Pluvoj estas pli abundaj oriente, malpli okcidente, kaj okazas ĉefe somere. Vintre la temperaturo ofte estas sub nulo, somere tage ĝi ĉirkaŭas 30°C; tiuj mezuroj tamen ege dependas ankaŭ de la loka alto.

Ekzemple en Lanĝoŭo (orienta parto) falas jare 315mm da pluvo, el kiuj 215 inter junio kaj septembro; en Ĝengĝoŭo oni atingas 645mm jare, el kiuj 415 inter junio kaj septembro.

Loĝantaro
---------

Tradiciaj domoj fositaj en la leŭso apud Julino (Norda Ŝanŝjio)
La Leŭsa Altebenaĵo ne estas tiel dense loĝata kiel la grandaj ebenaĵoj de Orienta Ĉinio. Tamen estas gravaj urboj, ĉefe apud la Flava Rivero.

Inter la plej gravaj urboj en la regiono aŭ tre proksimaj al ĝiaj bordoj, estas menciindaj Lanĝoŭo kaj Dingŝjio en Gansuo, Jinĉŭano en Ningŝjao, Ŝjiano, Julino kaj Tongĉuano en Ŝenŝjio, Tajuano en Ŝanŝio, Lŭojango kaj Ĝengĝoŭo en Henano.

En kelkaj partoj de la Leŭsa Altebenaĵo homoj tradicie konstruis domojn fosante kavernojn en la mola roko kaj aldonante poste pordojn, fenestrojn ktp.

Notoj kaj fontoj
----------------

1. ↑  A.Billard (1992).  Le Plateau des Lœss du Nord de la Chine (france). *Annales de géographie*. Alirita 2019-11-22.
2. ↑  Wang Lihua (2016).  Vilaĝanoj mistere vivas subtere de generacio al generacio jam de 4 mil jaroj. *El Popola Ĉinio*. Alirita 2019-11-22. (Enhavas plurajn interesajn fotojn)

* Kategorio Leŭsa Altebenaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Demokrata Nacia Komitato** (angle *Democratic National Committee*; akronime **DNC**) estas la ĉefa organizo reganta la usonan Demokratan Partion de bazo tago al tago. Kvankam ĝi estas responda por regi la procedo de skribi platformon ĉiuj kvar jaroj, la ĉefa fokuso de la DNC estas pro kampanja kaj politika ageco en subteno de Demokratpartiaj kandidatoj, kaj ne pri publika politiko. La DNC estis fondita ĉe la Demokrata Nacia Kunveno de 1848.

Ĝi organizas la nacian kunvenon de la komitato okazigita ĉiujn kvar jarojn por nomumi kaj konfirmi la kandidaton de la partio por la prezidanteco de Usono, kaj por formuli la platformon de la partio. Kvankam la komitato disponigas subtenon al la kandidatoj de la partio, ĝi havas neniun rektan aŭtoritaton super elektitaj oficialuloj.

La komitato konsistas el pli ol 200 membroj elektitaj fare de la Demokrata Partio en ĉiuj 50 ŝtatoj de Usono kaj ĝiaj aliaj teritorioj. La prezidanto de la komitato estas elektita de la komitato kaj monkolektas por subteni ĝiajn agadojn.

La DNC provizas nacian gvidecon por la Demokrata Partio de usono. Ĝi estas responda por promocii la platformon de la partio, kaj ankaŭ por kunordigi fondusojn kaj por elekta strategio. Ĝia ĉefa oficejo estas en Vaŝingtono.

Ĝia ĉefa kontraŭparto estas la Republican National Committee.

* Demokrata Nacia Komitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Demokrata Nacia Komitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229779
* LCCN: n81133513
* VIAF: 130200068
* ISNI: 0000 0001 2157 1038
* SUDOC: 074684418
 |
titolpaĝo de la unua angla eldono de "The Devil upon two sticks", *La diablo al du bastonoj*.
***La lama diablo*** estas socia kaj morala romano de franca verkisto Alain-René Lesage. Lesage prezentas sin kiel unuaranga romanverkisto kun tiu ĉi verko.

Ĝi estas fiksita en Madrido kaj ĝi diras la rakonton de demona reĝo Asmodeus, Don Cleophas Leandro Perez Zambullo kaj lia amata, Donna Thomasa.

Intrigo
-------

La ĉefrolulo, estas la studento Don Cleofás Pérez Zambullo, transportita de la diablo Asmodeo super la tegmentoj de Madrido, kaj de tie li estas kapabla konstati tion, kio okazas en privateco ene de la domoj, dum lia amatino, Tomasa de Vitigudino, alivestita kiel soldato, serĉas lin vane. La romano tiam evoluas en diversajn aventurojn kiuj iom post iom perdas intereson, doninte la plej bonan en la invento de la magia malkovro de la tegmentoj kaj en la komika kaj satira reprezentado de ĉiutagaj vivscenoj.

Eĉ tiu ĉi verko – kiu estis tre sukcesa – estas imito de hispana romano, *El diablo cojuelo* de Luis Vélez de Guevara, sed la priskribitaj situacioj estas la origina frukto de lia imago. La aero, kiun vi spiras tie, ne estas hispana sed pariza. La rakonta strukturo similas al la teatra, kun epizodoj, kiuj sekvas unu la alian sen ligo, kiu ilin ligas, Lesage kontentigante sin forlasi al la gusto de realismaj kaj spritaj aventuroj, de fajna kaj gaja kritiko, de spica kaj malpeza portreto.

Eldonoj
-------

En 1736 Lesage publikigos trian pliigitan eldonon kun kelkaj epizodoj prenitaj el *Dia y noche de Madrid*, de Francisco Santos, kaj kvaran la sekvan jaron, enhavantan daŭrigon titolitan *Entretien des cheminées de Madrid* kaj laŭdan komentaĵon de abato Borderon, *Les béquilles du diable boiteux* (La lambastonoj de la lama diablo).

* Kategorio Le diable boiteux en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745524
* BNF: 131887128
 |
Hoffmann-librejo en Vajmaro
**Hoffmann-librejo** (germane: *Hoffmann's Buchhandlung*) en Vajmaro (Schillerstraße 9) nombriĝas inter la plej malnovaj en Germanujo. kaj iama eldonejo. Ĝin fondis en 1710 Heinrich Siegmund Hoffmann (1699-1768). Hoffmann havis liverprivilegion kortegan. kio aŭtomate garantiis al li la permeson presi ĉiujn gravajn oficialaĵojn. Sed ankaŭ la kortegaj rakontoj de Gottfried Albin de Wette. Ties eldonon daŭrigis la filo Carl Ludolf Hoffmann (1729–1780). Pli malfrue ekĉefis la nepo Wilhelm Hoffmann.

Longan tempon ĝi havis monopolon en Vajmaro ĝis la surmerkata alveno de Friedrich Justin Bertuch. Loko de ĝi estis ekde 1742 en la Cranach-domo (Vajmaro), kie klientis eĉ Johann Wolfgang von Goethe. Goethe krome legadis la semajngazeton el la domo de Hoffmann. Ankaŭ Friedrich Schiller, Johann Gottfried Herder kaj la granddukino Anna Amalia de Saksio-Vajmaro-Eisenach estis kutimgastoj. En 1898 translokiĝis la vendejo al la nuna loko (Schillerstraße 9).

En la eldonejo aperis ne tute du centoj da libroj. Ĝis hodiaŭ ĝi estas en privataj manoj. La eldona agado ĉesis ĉ. la jaro 1900 kaj la nunaj posedanto estas la familio Gräf.

Referencoj
----------

1. ↑  Art. *Hoffmann’s Buchhandlung*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 211.
2. ↑  informoj ĉe Weimar-Tourist
3. ↑  Hoffmann, originante el libroeldonista familio, aĉetis en 1732 vajmaran filion de la firmao Bielcke el Jena. En 1734 li eldonis *Weimarische Nachrichten* kio tre gravis por la evoluo de gazetokvalito. - "Hoffmann's Buchhanldung ist eine der ältesten in Deutschland"
4. ↑
5. ↑  Annette Seemann: *Weimar. Eine Kulturgeschichte*, Beck Verlag, München 2012, p. 118. ISBN 978-3-406-63030-9
6. ↑  Effi Biedrzynski: *Goethes Weimar. Das Lexikon der Personen und Schauplätze.* Artemis & Winkler, München/Zürich 1992, p. 49-50, ISBN 3-7608-1064-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825848
* VIAF: 731164913181318980004
* NKC: ntk20221145520
 |

50.9786911.32769Koordinatoj: 50° 58′ 43″ N, 11° 19′ 40″ O (mapo)
**Lecovicja,** ukraine kaj rutene **Лецовиця,** ruse **Лецовица** [lecovica], slovake **Lecovice,** hungare **Kislécfalva** [kiŝlEcfalva] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Brestiv.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 28′ 12″ N 22° 53′ 00″ O﻿ / ﻿48.47000 °N, 22.88333 °O﻿ / 48.47000; 22.88333 (mapo)Koordinatoj: 48° 28′ 12″ N 22° 53′ 00″ O﻿ / ﻿48.47000 °N, 22.88333 °O﻿ / 48.47000; 22.88333 (mapo)
* Areo: 0.8 km²
* Alto super marnivelo: 360 m
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo: 89663
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Kislécfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lecovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Lecovicja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Landkomunumo de Glaruso la 5-an de majo 2014
La **landkomunumo** (germane: *Landsgemeinde*) estas la plej rekta formo de demokratio, kie la popolo en publika asembleo rekte decidas pri la leĝoj kaj elektas sian registaron.
Landkomunumo estas tradicia svisa administra institucio. Je kantona nivelo landkomunumo hodiaŭ post ĝia malfondo en Apencelo Ekstera (1997) kaj Obvaldo (1998) ekzistas nur ankoraŭ en la kantonoj Glaruso kaj Apencelo Interna. En antaŭa tempo en multaj kantonoj de Svislando la registaro baziĝis sur la landkomunumo. Kun la kreskanta loĝantaro tamen la funkciado de la landkomunumo malfaciliĝis kaj evidente ankaŭ ekzistis kritikaj voĉoj kontraŭ tia administraciformo.

Je regiona nivelo landkomunumo ankoraŭ ekzistas en diversaj distriktoj de la kantonoj Ŝvico kaj Grizono. Fakte ankaŭ la komunumaj asembeloj en malgrandaj kaj mezgrandaj svisaj komunumoj estas landkomunumoj. La landkomunumo similas al la frudemokrata malnovgermana *thing* aŭ la popolasembleo en la antikva Ateno.

* Kategorio Landkomunumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)