|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Carmena (apartigilo). |


Situo de la provinco Toledo en Hispanio
Situo de Carmena en la provinco Toledo kaj en Hispanio
**Carmena** estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

Toponimio
---------

La termino "Carmena" eble devenas el latina "Carminare", kiu signifas "kardi lanon". Ĝi povus deveni ankaŭ el malfrua latina *ĉasma* kiu signifas "ravino", kvankam aspektas plej probabla ke ĝi devenas el termino ligura *karmo* kiu signifas "montopinto" aŭ "monto".

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Carmeneros*. La censita populacio en 2010 estis de 845 loĝantoj kaj la denseco estas de 17,98 loĝ/km².

Situo
-----

Carmena estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Komarko de Torrijos en la centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 562 m; je 40 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 47 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°57′28″ N 4°24′4″ Ok.

Geografio
---------

La municipo troviĝas situanta sur monteto en la komarko de Torrijos kaj limas kun la vilaĝoj Alcabón, Santo Domingo-Caudilla, Escalonilla, La Puebla de Montalbán, El Carpio de Tajo, Carriches, Santa Olalla kaj La Mata, ĉiuj de la provinco de Toledo.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

Historio
--------

Oni supozas, ke estis ajm setliĝo de keltoj. 

En 1204 oni mencias Carmena en dokumento okaze de divido de heredaĵo inter la Ordeno de Kalatravo kaj la Abatejo de San Vicente de la Sierra.

Meze de la 19a jarcento ĝia industrio estis komponita de 6 muelejoj por olivoleo kaj unu panfarejo.

### La Hispana Enlanda Milito

Carmena kiel multaj aliaj vilaĝoj de la provinco de Toledo estis tuŝita de la puĉo de la 18a de julio de 1936, kaj kvankam ĝi restis en lojala zono respublika la antaŭeniro de la ribelemaj trupoj al Toledo kaj Madrido, faris ke la vilaĝo frue restis sub kontrolo de la fortoj ribelaj.

De julio al septembro de 1936, monatoj de timo kaj necerteco pro la novaĵoj kiuj alvenis pri la antaŭeniro de la milito, oni produktis en la vilaĝo fare de malgrandaj grupoj de nekontrolituloj aktojn de rabado, fiagojn kaj du murdojn, laŭ la informoj de la frankisma arkivo. Oni murdis la kuraciston en la ŝoseo de Santa Olalla, kaj agrikulturiston en la loko konita kiel altaĵo Palo. Aliaj tri lokanoj havis la saman sorton ekstere de Carmena laŭ la frankisma arkivo.

Aliflanke ĝis finoj de aŭgusto de 1936 la urba preĝejo iĝis grenejo por komuna uzo de la lokanoj kaj ĝia retablo, kune kun la religia vestaro, estis bruligita ĉe la pordo de la konstruaĵo, ago al kiu prezentiĝis tre malmultaj lokanoj, laŭ la frankisma arkivo, por kiu tiu fiago estos kaŭzo de justigo de reprezalioj.

Dume, la militaj trupoj, paramilitistoj falangismaj kaj marokaj monsoldatoj antaŭiris al la centro duoninsula, de Ekstremaduro kaj Talavera kun direkto al Toledo kaj Madrido, bombardante ĉiujn vilaĝojn surpase, inklude Carmena, kie apenaŭ ekzistis militaj garnizonoj, nur civila loĝantaro. La bombardado estigis multnombrajn mortojn, kaj ili krome detruis rikoltojn, domojn, kaj farmobienojn. En Carmena oni instalis por ĝia defendo grupo de virinoj milicanaj mastrumsantaj mitraletojn, kiu por nenio utilis ĉar la vilaĝo falis post du monatoj en manoj de la trupoj ribelaj.

En ĉi tiuj monatoj de milito, prizorgante iujn datumojn de la censo de loĝantaro oni povas scii kio okazis al la vilaĝo: Carmena havis 2.070 loĝantojn komence de 1936, post la informoj de la procezo efektivigita de la faŝismo, la 26a de septembro de 1936 estis fuĝinta 40 % de la loĝantaro (800 lokanoj) kaj en tiu informo oni elstarigas ke "temis pri ekstremisma plimulto kaj personoj timemaj al la ago de la justico por ties agado dum la dominado ruĝa", tiuj "ekstremistoj" estis tutaj familioj, infanoj, kaj maljunuloj kiuj fuĝis de la bombardado, kiu estis provokinta en la vilaĝo ses viktimojn. La bombardado en Carmena okazis ĉefe en la stratoj Alonso Veloz, Camino de las Zarzas, Calle Barrio Nuevo, kaj poste General Mola, iuj de kies lokanoj rifuĝiĝis en diversaj kavoj de la komunumo por protekti sin.

Post la konkero de la vilaĝo fare de la faŝisma armeo, grupoj de falangistoj kaj fremdaj kaj lokaj kune kun maŭraj trupoj iniciatis sisteman procezon de "purigon", praktikante la aŭtoritatecon de formo senkontrola. La maŭraj trupoj, starigitaj inter la vojoj al El Carpio kaj La Mata faris konsentite ĉiun tipon de misuzoj kaj seksperfortadoj ĉe la civila loĝantaro, estante viktimoj eĉ iuj infanoj de la vilaĝo. La murditaj de ĉi tiu periodo fare de la partianoj de la faŝisma movado estis kvin personoj, enterigitaj en malsamaj lokoj (Korto 42a de la urba tombejo de Toledo, Tombejo de la Oriento, vojfosaĵoj...). Oni povas elstari la instruiston de Carmena, Salustiano de la Fuente destinita en Pulgar kaj murdita malnoble en la Tombejo de Madrido.

Ankaŭ kaj ne malpli harstariga troviĝas la kazo de la kvin *carmeneros* portitaj perforte, por esti sklavigitaj kaj turmentitaj, al la nazia Koncentrejo Mauthausen-Gusen (Aŭstrio). Krom ĉi tiuj mortoj antaŭe planizitaj, oni devas kalkuli la nombron de lokanoj kiuj mortis en la militfrunto pro obeo kaj protekto de la demokratia reĝimo establita, nome ĉirkaŭ 12 personoj.

Koncerne al la *carmeneros* kiuj batalis en la faŝisma armeo kaj mortis dum batalago, ekzistas monolito kiu memoras ĉi tiujn personojn ĉe la preĝejo de la vilaĝo.

### Poste

Dum la 1960-aj jaroj kaj la 1970-aj jaroj pli ol duoniĝis pro elmigrado la populacio de la vilaĝo.

Notoj
-----

1. ↑    Refugiados y evacuados de la provincia de Toledo al comienzo de la guerra civil (1936). Juan Carlos Collado, 03-12-2009.
2. ↑   
 Salustiano de la Fuente. Víctimas de la represión franquista en Madrid. 03-12-2009.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco de Toledo
* Aliaj lokoj kun la nomo Carmena

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMunicipoj de Provinco Toledo |
| --- |
| Ajofrín• Alameda de la Sagra• Albarreal de Tajo• Alcabón• Alcaudete de la Jara• Alcañizo• Alcolea de Tajo• Aldea en Cabo• Aldeanueva de Barbarroya• Aldeanueva de San Bartolomé• Almendral de la Cañada• Almonacid de Toledo• Almorox• Arcicóllar• Argés• Azután• Añover de Tajo• Barcience• Bargas• Belvís de la Jara• Borox• Buenaventura• Burguillos de Toledo• Burujón• Cabañas de Yepes• Cabañas de la Sagra• Cabezamesada• Calera y Chozas• Caleruela• Calzada de Oropesa• Camarena• Camarenilla• Camuñas• Cardiel de los Montes• Carmena• Carranque• Carriches• Casarrubios del Monte• Casasbuenas• Castillo de Bayuela• Cazalegas• Cebolla• Cedillo del Condado• Cervera de los Montes• Chozas de Canales• Chueca• Ciruelos• Cobeja• Cobisa• Consuegra• Corral de Almaguer• Cuerva• Domingo Pérez• Dosbarrios• El Campillo de la Jara• El Carpio de Tajo• El Casar de Escalona• El Puente del Arzobispo• El Real de San Vicente• El Romeral• El Toboso• El Viso de San Juan• Erustes• Escalona• Escalonilla• Espinoso del Rey• Esquivias• Fuensalida• Garciotum• Gerindote• Guadamur• Gálvez• Herreruela de Oropesa• Hinojosa de San Vicente• Hontanar• Hormigos• Huecas• Huerta de Valdecarábanos• Illescas• Illán de Vacas• La Estrella• La Guardia• La Iglesuela• La Mata• La Nava de Ricomalillo• La Puebla de Almoradiel• La Puebla de Montalbán• La Pueblanueva• La Torre de Esteban Hambrán• La Villa de Don Fadrique• Lagartera• Las Herencias• Las Ventas con Peña Aguilera• Las Ventas de Retamosa• Las Ventas de San Julián• Layos• Lillo• Lominchar• Los Cerralbos• Los Navalmorales• Los Navalucillos• Los Yébenes• Lucillos• Madridejos• Magán• Malpica de Tajo• Manzaneque• Maqueda• Marjaliza• Marrupe• Mascaraque• Mazarambroz• Mejorada• Menasalbas• Mesegar de Tajo• Miguel Esteban• Mocejón• Mohedas de la Jara• Montearagón• Montesclaros• Mora• Méntrida• Nambroca• Navahermosa• Navalcán• Navalmoralejo• Navamorcuende• Noblejas• Noez• Nombela• Novés• Numancia de la Sagra• Nuño Gómez• Ocaña• Olías del Rey• Ontígola• Orgaz• Oropesa• Otero• Palomeque• Pantoja• Paredes de Escalona• Parrillas• Pelahustán• Pepino• Polán• Portillo de Toledo• Puerto de San Vicente• Pulgar• Quero• Quintanar de la Orden• Quismondo• Recas• Retamoso• Rielves• Robledo del Mazo• San Bartolomé de las Abiertas• San Martín de Montalbán• San Martín de Pusa• San Pablo de los Montes• San Román de los Montes• Santa Ana de Pusa• Santa Cruz de la Zarza• Santa Cruz del Retamar• Santa Olalla• Santo Domingo-Caudilla• Sartajada• Segurilla• Seseña• Sevilleja de la Jara• Sonseca• Sotillo de las Palomas• Talavera de la Reina• Tembleque• Torralba de Oropesa• Torrecilla de la Jara• Torrico• Torrijos• Totanés• Turleque• Ugena• Urda• Valdeverdeja• Valmojado• Velada• Villacañas• Villafranca de los Caballeros• Villaluenga de la Sagra• Villamiel de Toledo• Villaminaya• Villamuelas• Villanueva de Alcardete• Villanueva de Bogas• Villarejo de Montalbán• Villarrubia de Santiago• Villaseca de la Sagra• Villasequilla• Villatobas• Yeles• Yepes• Yuncler• Yunclillos• Yuncos |  |

 |