recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Pri homa gravedeco legu tie. Pri aliaj animaloj vidu tie.*

---

Graveda leono
**Mamula gravedeco** signifas tiun tempointervalon, kiu komenciĝas kun la gravediĝo (fekundiĝas la ovoĉelo) en korpo de la femala mamulo ĝis nasko de ido.

Konstato de la gravediĝo
------------------------

La konstato de la gravedeco estas ofta tasko de la praktika veterinaro. Tio povas okazi per:

* Palpado de la pligrandiĝinta utero aŭ de feto mem tra la ventromuro aŭ ĉe pli grandaj bestoj tra la rektumo
* bildodona metodo (ultrasono)
* Hormonaj ekzamenoj

Graveda tempodaŭro
------------------

La gravedeca tempodaŭro estas diversa ĉe la bestospecioj, sed ĝi povas ŝanĝiĝi eĉ ĉe rasoj aŭ unuopaj bestoj pro diversa nutrado, personaj karakterizaĵoj.

| Graveda tempodaŭro ĉe hejmbestoj en tagoj
  |
| --- |
| **bestospecio** | **averaĝa tempodaŭro** |
| Hamstro
  | 16 |
| Hundo
  | 63 |
| Kuniklo
  | 30-32 |
| Kato
  | 58-63 |
| Muso
  | 18-23 |
| Kavio (kobajo)
  | 63-70
  |
| Ĉevalo
  | 336 |
| Rato
  | 21-23
  |
| Bovo
  | 280 |
| Ŝafo
  | 150 |
| Porko
  | 114 |
| Kapro
  | 150 |

* Kategorio Mamula gravedeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
france ***La Rhune***; hispane ***Larrún***; eŭske ***Larrun*** estas monto situanta en okcidentaj Pireneoj, inter la provincoj de Navaro kaj Lapurdo kaj ĉe la landlimo inter Francio kaj Hispanio. Ĝi estas 905 m-ojn alta. Larrun signifas "paŝtejo bona" en la Eŭska lingvo, verŝajne popola etimologio. En la franca, ĝis la 20-a jarcento **Larhune**, nuntempe **La Rhune**, estas notinda turisma celo, ĉefe ekde 1924, dank' al la Trajneto de La Rhune, dentorela fervojo kiu eliras de la montpasejo de Saint-Ignace (inter Ascain kaj Sare). La panoramo donas klaran elrigardon al la ĉirkaŭaĵoj, ĝis okcidentaj Landes kaj la Atlantika oceano.

  

* La Rhune sub la neĝoLa Rhune sub la neĝo
* Montsupro de La RhuneMontsupro de La Rhune
* La Trajneto de La RhuneLa Trajneto de La Rhune

Vidu ankaŭ
----------

1. ↑  Eŭska toponimio: "\***larre, lar-** 'paŝtejo': *Larralde* 'apud paŝtejo', *Larressore < Larresoro* 'kampo en paŝtejo', *Larrun* (*La Rhune* < Larr-hun, *Laruns*) 'paŝtejo bona'"
2. ↑  Trajneto de La Rhune

Eksteraj ligiloj
----------------

* Trajneto de La Rhune

* Kategorio La Rhune en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ***Manifesto de la anarkio*** (*Manifeste de l’Anarchie*), konata kiel la unua manifesto pri anarkiismo, estas verko en franca lingvo de Anselme Bellegarrigue, kiu elstaras pri sia forta kontraŭpolitika kaj individua sinteno. Ĝi estis verkita en 1850 kaj publikigita en la unua numero de lia mallongdaŭra gazeto *L'anarchie, journal de l'ordre*, dek jarojn post Pierre-Joseph Proudhon iĝis la unua persono memproklamita anarkiisto per la publikigo de *Qu'est-ce que la propriété? ou Recherche sur le principe du Droit et du Gouvernment*.

*L'Anarchie, journal de l'ordre*, unua numero, Aprilo 1850, tute dediĉita al la *Manifesto de la anarkio*.Bellegarrigue en la *Manifesto de la anarkio* proponas ignori kaj ŝtaton kaj la politikajn partiojn, ĉar ĉiuj deziras nur la povon kaj sian propran bonfarton; li alvokas al la plenumo de la individua suvereneco, defendas demokratian politikan sistemon bazitan sur lokaj grupoj de liberaj asociigo kaj kunlaborado, kaj proponas popolan kaj kontraŭmonopolan merkatan ekonomion kontraŭ la elitoj kaj la registaro, sed bazata en la individua posedrajto, kio apartigas lin disde aliaj pli radikalaj kaj komunismecajn anarkiistojn.

Antonio Orihuela en sia enkonduko al hispanlingva eldono de la verko fokusas al la malsolidareca sinteno de Bellegarrigue kiu fakte kongruas plie kun la malpopola ekonomia liberalismo ol kun la propopolaj revoluciaj tendencoj kaj partikulare de la ceteraj anarkiismaj skoloj.

Notoj
-----

1. ↑  Antonio Orihuela, "Para leer el anarcocapitalismo", En *Manifesto de la anarkio*, luces de gálibo, 2011, pp. 9-25.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Manifesto de la anarkio en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Manifesto de la anarkio, de Anselme Bellegarrigue


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728223
* BNF: 326928069
 |
En nombroteorio, **nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ** estas pozitiva entjero *n*, kiu ne egalas al valoro de eŭlera φ funkcio *φ(x)* por iu ajn *x*, kio estas, tia *n* por kiu ekvacio *φ(x)=n* ne havas solvaĵon. En aliaj vortoj, temas pri *n* tia, ke ne ekzistas entjero *x* tia, ke estas precize *n* entjeroj reciproke primaj kun *x* pli sube de *x*. Ĉiu nepara nombro escepte de 1 estas nombro kiu ne estas valoro de eŭlera φ funkcio. Por *n=1* la ekvacio havas solvaĵojn *x=1* kaj *x=2*. La unuaj 50 paraj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera φ funkcio estas

14, 26, 34, 38, 50, 62, 68, 74, 76, 86, 90, 94, 98, 114, 118, 122, 124, 134, 142, 146, 152, 154, 158, 170, 174, 182, 186, 188, 194, 202, 206, 214, 218, 230, 234, 236, 242, 244, 246, 248, 254, 258, 266, 274, 278, 284, 286, 290, 298, 302
Para nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, povas esti de formo *p+1*, sed ne povas esti de formo *p-1* kie *p* estas primo. La lasta estas pro tio, ke ĉiuj nombroj malpli grandaj ol primo *p* estas, laŭ difino, reciproke primaj kun *p*, kaj ilia kvanto estas *p-1*, do *φ(p)=p-1*. Ankaŭ, por primo *p*, *p(p-1)* ne estas nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, ĉar *φ(p2)=p(p-1)*.

Plue, nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, ne povas esti esprimita kiel produto de nombroj de formo *pi-1* kaj iliaj potencoj, kie *pi* estas primoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ

Eksteraj ligiloj
----------------

* A005277 en OEIS - vico de paraj nombroj, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ,
**Communauté de communes de la Côte d'Émeraude**  (esperantlingve "Komunumaro Côte d'Émeraude") estas franca komunumaro, situanta sur departementoj Côtes-d'Armor kaj Ille-et-Vilaine en regiono Bretonio. Laŭ la stato de 2019 en la komunumaro vivis 31 767 loĝantoj sur areo de 115,38 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 275 loĝantoj/km².

Historio kaj komunumara teritorio
---------------------------------

Kreita en oktobro 1996 kun la nomo *Communauté de communes Côte d’Émeraude Rance et Frémur* (esperantlingve "Komunumaro Smeralda Bordo, Rance kaj Frémur"), ĝi arigis, origine, sep komunumojn. Kvin el ili apartenis al departemento Ille-et-Vilaine (35) : La Richardais, Le Minihic-sur-Rance, Pleurtuit, Saint-Briac-sur-Mer, Saint-Lunaire kaj du al departemento Côtes-d'Armor (22) : Lancieux kaj Ploubalay.

De 2002, la komunumaro pligrandiĝis, akceptante du aliajn komunumojn de Côtes-d'Armor : Plessix-Balisson kaj Trégon. La nomo de la komunumaro estis ŝanĝita en 2003 al *Communauté de communes Côte d’Émeraude (CCCE)*. La teritorio de la komunumaro tiam etendiĝis sur preskaŭ 10 330 hektaroj kaj arigis preskaŭ 17 300 loĝantojn.

Antaŭvidita en la 1-a de januaro 2012, la eniron de Dinard en la komunumaron okazis la 1-an de januaro 2013. En tiu tago, la komunumaro enhavas 10 komunumojn kaj etendiĝas sur 112 km2.

Konsisto
--------

Ĝi konsistas el la sekvaj komunumoj :

*Komunumoj en **Côtes-d’Armor** :*

1. Lancieux
2. Tréméreuc

*Komunumoj en **Ille-et-Vilaine** :*

1. Dinard
2. Le Minihic-sur-Rance
3. **Pleurtuit** (sidejo de la komunumaro)
4. La Richardais (antaŭa sidejo de la komunumaro)
5. Saint-Briac-sur-Mer
6. Saint-Lunaire

Kun efiko de la 1-a de januaro 2017, la komunumo Tréméreuc estis transprenita de la komunumaro *Rance-Frémur*.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2023, la komunumo Beaussais-sur-Mer forlasis tiun ĉi komunumaron kaj samtempe aliĝis al la komunumaro *Dinan Agglomération*.

Kompetentecoj
-------------

Krom la du devigaj kompetentecoj de komunumaro, kiuj estas ekonomia evoluigo kaj teritoriplanado, ĝi kompetentas ankaŭ pri kvin opciaj kompetentecoj : medio, pejzaĝo kaj vivmedio, komunumarnivela sociala agado, turismo, sociala loĝejaro kaj komunumarnivela vojaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la komunumaroj de Côtes-d'Armor
* Listo de la komunumaroj de Ille-et-Vilaine

### Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de Komunumaro de Côte d’Émeraude

### Notoj kaj referencoj

1. ↑  Chevalier, Patrick (novembro 2012). "Dinard (35). La commune adhère à l’intercommunalité de la Côte d’Emeraude", *Le Télégramme*.
2. ↑   (Oktobro 2011) "La communauté de communes Côte d'Émeraude fête ses 15 ans", *Ouest-France*.  Alirita la 25-an de oktobro 2011..

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumaro de Côte d'Émeraude |
| --- |
| Komunumoj en departemento "Côtes-d’Armor" | Lancieux • Plessix-Balisson • Ploubalay • Trégon |
| Komunumoj en departemento "Ille-et-Vilaine" | Dinard • Le Minihic-sur-Rance • Pleurtuit • **La Richardais** • Saint-Briac-sur-Mer • Saint-Lunaire |

 |
**Éva Toldi,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Toldi Éva** estas jugoslavia-serbia hungara redaktoro, kritikisto, altlerneja instruisto.

Éva Toldi naskiĝis la  24-an de aprilo 1962(nun 1962-04-24) en Baĉka Topola (Jugoslavio, nun en Serbio).

Biografio
---------

Éva Toldi apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio, poste en Serbio. Ŝi akiris pedagogian diplomon en en:University of Novi Sad en 1984, sed dum la studentaj jaroj ŝi kontribuis kritikojn. Post la diplomo ŝi estis redaktoro en ĉe revuo ĝis 1999, krome en eldonejo, kie inter 1995-2002 ŝi estis eldonejestro. Intertempe ŝi akiris sciencan gradon MSc en 1991 kaj ŝi doktoriĝis en 2007. Inter 2002–2008 ŝi redaktis en Beogrado, poste ŝi estis docento en la universitato en Novi Sad, ekde 2017 profesoro, ekde 2018 ankaŭ katedrestro. Ŝi ricevis stipendion en 1995, premiojn inter 1991-2017.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Herceg János* (disertaĵo 1991, monografio, 1993)
* *„Összetartozó neszek" (versről, prózáról)* (1997)
* *A múltreprezentáció lehetőségei (történelemelbeszélés a mai magyar irodalomban)* (2008)
* *Önértésváltozatok, identitástapasztalatok. Tanulmányok* (studoj, 2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* biografio kroate

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837143
* LCCN: n98063544
* VIAF: 75631593
* ISNI: 0000 0000 8003 4649
 |


* Portalo pri Biografio
situo de Alajo (jen centre en - germanlingva - mapo pri la Silka Vojo)
jen la montaro Alajo bildiĝas en la mapa sudo
**Alaj-Montaro** aŭ **Alajo** ( ruse *Алайский хребет* ) estas mez-azia montaro kiu etendiĝas ekde Tjanŝano en Kirgizujo en la okcidento ĝis en Taĝikujon. Ĝi estas parto de Pamir-Alaj-Montaro. La montaro proksimume iras orienten-okcidenten. Ĝia plej alta pinto estas Pik-Tandikul-Monto ( ruse *пик Тандыкуль* ), 5 544 m. La suda deklivaro de la montaro drenas en Vakŝ-Riveron, alfluanton de Amudarjo. La riveroj kiuj drenas la nordan deklivaron de la areo estas alfluantoj de Sirdarjo, kaj enfluas en Fergana-Valon en la nordo de la areo.

Iuj aŭtoroj ŝajnas uzi la terminon por la tuta suda arkaĵo de Tjanŝano kongruante kun la suda limo de Kirgizujo.

Referencoj
----------

1. ↑   Shahgedanova M. 2003 : The physical geography of northern Eurasia, *Oxford University Press*, ISBN 978-0-19-823384-8, chapter 16 angle
2. ↑  Soviet Union military map 1:500.000 J-42-Б

Koordinatoj: 39° 40′ N 72° 0′ O﻿ / ﻿39.667 °N, 72.000 °O﻿ / 39.667; 72.000 (mapo)

* Kategorio Alaj-Montaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 358188
* GND: 4206262-7
* LCCN: sh95002414
* VIAF: 241504835
 |
**Majosháza** (majoŝhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Ráckeve. La loknomo signifas: domo de Majos.

Blazono de Majosháza

Bazaj informoj
--------------

* 47° 15′ 45″ N 19° 00′ 06″ O﻿ / ﻿47.26250 °N, 19.00167 °O﻿ / 47.26250; 19.00167 (mapo)Koordinatoj: 47° 15′ 45″ N 19° 00′ 06″ O﻿ / ﻿47.26250 °N, 19.00167 °O﻿ / 47.26250; 19.00167 (mapo)
* Areo: 11 km²
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo: 2339
* Telefonprefikso: 24

Situo
-----

Majosháza situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, fine de sakovojo, la ĉefvojo Budapeŝto-Baja estas proksime. Kontraŭ de Danubo troviĝas Szigetcsép. Délegyháza 7, Taksony 10, Budapeŝto 30 km-ojn estas.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La turkoj faris la vilaĝon senhoma. Baldaŭe etnobeloj refondis ĝin. La kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1891.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Középajta, Rumanio

* Kategorio Majosháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Karez-Muzeo Turpan
La kanato-akvo-sistemo konsistas el reta aro de interkonektitaj kanatoj.
Modelo de la Kanato-sistemo, Karez-Muzeo Turpan
La **irigacia sistemo de Turfan** estas subtera sistemo por la akvoprovizado (irigacio) de la urbo Turpan en Ŝinĝango, Ĉinio.

Irigaciaj sistemoj, nomitaj *Karez*-irigaziaj sistemoj jam ekzistis en la okcidenta Han-Dinastio. Ili ekzistas i.a. en Turpan, Hami (Kumul) kaj Kutscha (Kuqa). La Persa vorto kanato aŭ *Karez*; ĉine *Kan'erjing* ĉine) nomigas horizontale en la monton fositaj tuneloj aŭ horizontalaj putoj.

En la turpan-valo troviĝas pli ol 100 da tiuj. Per tiu sistemo oni povas uzi la subteran akvon, kiu devenas de la degelinta neĝo de la montaro Tjanŝano. La profundeco de puto estas ĝis 70 m kaj la longeco de subtera kanalo ĉ. 10 km. La Kanaloj de la irigacia sistemo de Turpan havas longecon de entute ĉ. 5000 km.

Kune kun la Granda Ĉina Muro kaj la Granda Kanalo de Ĉinio oni nomigas
la sistemon "la tri homfaritajn grandajn konstru-projektojn" (*sanda gongcheng* ĉine) bezeichnet.

Kun la nomo *Kan'erjing dixia shuili gongcheng* ĉine ĝi estas listigita ekde 2006 en la listo de la monumentoj de Ĉinio (6-1077).

vidu ankaŭ
----------

* monumentoj de Ĉinio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Irigacia sistemo de Turpan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Karez - the Underground Canal (engl.)
* Roger D. Hansen: Karez (Qanats) of Turpan, China (engl.)
* The Karez (engl.) Arkivigite je 2010-06-05 per la retarkivo Wayback Machine
* "Kan'erjing"
* Kan'erjing (Subterranean Canals) Arkivigite je 2012-04-15 per la retarkivo Wayback Machine
* US$30 Mln to Protect Karezes (engl.)
* Karez System (engl.)
* Karez Well (engl.)
*

referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

42.87266666666789.397658333333Koordinatoj: 42° 52′ 21,6″ N, 89° 23′ 51,6″ O (mapo)
**Mamadou Tandja** aŭ **Mamadu Tandja** (n. 20-an de julio 1938 mortis la 24-a de novembro 2020) estis retirita oficiro kaj niĝera politikisto kiu estis prezidento de Niĝero de 1999 ĝis 2010. Li estis prezidento de la partio MNSD el 1991 al 1999 kaj malsukcese estis la prezidenta kandidato por tiu partio en 1993 kaj en 1996 antaŭ esti elektita por sia unua regoperiodo en 1999. Dum lia epoko kiel prezidento de Niĝero, li estis ankaŭ voĉparolanto de la CEDEAO "Ekonomia Komunumo de Okcidentafrikaj ŝtatoj" el 2005 al 2007.

Tandja havas praulojn de fulboj kaj de kanuroj. Li estis la unua Prezidento de Niĝero kiu ne estas etne haŭso aŭ ĝermao.

Mamadou Tandja partoprenis jam kiel oficiro en la puĉo de 1974 kiu metis en la povon la ankaŭ militiston Seyni Kountché aŭ Sejni Kunĉé. Dum la 1980-aj jaroj li estis guberniestro, ministro kaj ambasadoro en Niĝerio. En 1991 li ekestris frakcion de la movado en la povo nome MNSD, kie anstataŭis la ĝistiaman partiestron de la etno ĝermaa. Tandja malsukcesis en la balotado de 1993 kiam sukcesis Mahamane Ousmane, kiu siavice estis elpostenigita de puĉo estrita de Ibrahim Baré Mainassara la 27-an de januaro 1996, kiu siavice estis murdita post nova puĉo aprile de 1999. Tiu nova registaro promesis revenon al demokratio kaj balotado por la fino de la jaro, kiam sukcesis Mamadou Tandja.

De tiam li kiel prezidento klopodis disvolvigi ekonomion de la lando kiu ne ĝuis helpon de eksterlandaj ŝtatoj pro antaŭa puĉo. Li klopodis malaltigi la ŝtatan elspezon kio kaŭzis kontraŭstaron de studentoj en 2001 kaj de soldatoj en 2002. Spite kritikojn pro cenzuro de komunikoj pri okazintaj ribeloj, li denove venkis en la blotado de 2004.

En 2009 okazis tutlanda polemiko pri intencoj plilongigi la limajn daŭrojn de la oficialaj postenoj, inter ili tiu de la prezidantoj, ĉefe per proponita referendumo. La opozicio kaj sektoroj de la reĝimo kontraŭis tion. La kontraŭstaro implikigis la tutan politikan kaj juran sistemon, eĉ kun religiaj implicoj. Post junio la registaro funkciis neleĝe kaj la opozicio konsideris, ke okzis puĉo fare de la reĝimo. La 18an de februaro de 2010 militistoj interrompis kunsidon de la registaro kaj arestis la prezidenton Mamadou Tandja.

Notoj
-----

1. ↑  Meyers Lexikon Online[*rompita ligilo*], konsultita la 20an de Majo 2007.
2. ↑  Country Reports on Human Rights Practices — 2003: Niger, U.S. State Department Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor, 25a de februaro 2004.

* Mamadou Tandja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mamadou Tandja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 312820
* LCCN: no2014147726
* VIAF: 311580505
 |
La **Kuniklo de la Metroo de Parizo** (france *Lapin du métro parisien*), ankaŭ konata kiel **Serge le Lapin** ("Serĝo la Kuniklo"), estas fikcia kuniklo uzata kiel maskoto fare de RATP ekde la 1970-aj jaroj por promocii infanan sekurecon en la Metroo de Parizo. La kuniklo estas bildigita sur afiŝetoj avertantaj pasaĝerojn kontraŭ almetado de la fingroj sur la pordojn kiam ili fermiĝas, akompanataj de mesaĝoj en pluraj lingvoj aldone al la franca. Ĝia desegno ŝanĝiĝis kun la tempopaso.

La unua versio estis desegnita de Anne LeLagadec en 1977. La kuniklo estas simbolo de la Metroo kaj havas oficialan Twitter-konton.

Bildgalerio
-----------

* Kuniklo en metrostacio Pont CardinetKuniklo en metrostacio *Pont Cardinet*
* Kuniklo en stacidomo Bures-sur-YvetteKuniklo en stacidomo *Bures-sur-Yvette*
* Kuniklo en tramhaltejo Les MoulineauxKuniklo en tramhaltejo *Les Moulineaux*
* Kuniklo en tramhaltejo Pont du Garigliano - Hôpital européen Georges-PompidouKuniklo en tramhaltejo *Pont du Garigliano - Hôpital européen Georges-Pompidou*

Referencoj
----------

1. ↑   Serge the Rabbit. RATP.
2. 1 2 3  "ICÔNE - Le lapin rose du métro parisien relooké", *Le Monde*, 26 Majo 2014. (france)
3. ↑   Serge le Lapin. RATP. Alirita 4 Aŭgusto 2019.
4. ↑   Le lapin du métro relooké (france). Le Parisien. Alirita 5 Aŭgusto 2019.
5. ↑  "Le nouveau Serge le lapin de la RATP est toujours aussi vieillot", *Le Figaro*, 27 majo 2015. (france)

Vidu ankaŭ
----------

* Kuniklo
* Metroo de Parizo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kuniklo de la Metroo de Parizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle, france)
* SergeleLapinRATP ĉe Twitter

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Rabbit of Paris Métro en la angla Vikipedio.*
Situo de la biodiverseco-riĉaĵejo Centraziaj Montaroj : vidu numero 31.
La **Centraziaj Montaroj** estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de Naturprotekto Internacie. Ĝi kovras plurajn montarajn kaj altmontarajn ekoregionojn de Centra Azio, inkluzive de tiuj de Pamiro kaj Tjanŝano, kaj etendiĝas tra partoj de Afganujo, Ĉinujo, Kazaĥujo, Kirgizujo, Taĝikujo, kaj Uzbekujo.

Sude de la nordaj centraziaj malaltaĵoj troviĝas granda zono de montaroj kaj altebenaĵoj. Pamira Altebenaĵo konstituas montarajn ĉenojn irante en plurajn direktojn. La montoĉenoj de Himalajo, Karakorumo kaj Kunlun iras orienten. Tibeta Altebenaĵo, enŝlosata de Himalajo kaj Kunlun, estas la plej vasta kaj la plej alta altebenaĵo en la mondo. Ĉomolungmo (aŭ Everesto) en Himalajo estas la plej alta pinto en la mondo. La vasta malvarmeta dezerto de Gobio troviĝas en tiu ĉi regiono.

La riĉaĵejo ampleksas plurajn biotopajn tipojn, inkluzive de montaraj herbejoj kaj arbustaroj, mezvarmaj koniferarbaroj, kaj altmontara tundro. 

La ekoregionoj en la riĉaĵejo inkludas :

* Alajan kaj okcident-tjanŝanan stepon
* Gisarajn kaj alajajn duonarbarojn
* Pamir-altmontarajn dezerton kaj tundron
* Tjanŝanajn montaran stepon kaj herbejojn
* Tjanŝanajn montarajn koniferarojn

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle Centraziaj montaroj (Naturprotekto Internacie)
* angle Centraziaj Montaroj, Tjanŝano, Pamiro Arkivigite je 2007-01-15 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |
**Mamolar** [mamoLAR] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*, proksime al la provinco Sorio.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 1,322 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 27 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 71 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La rivero Lobos ekfluas en la zono Majada Buena de Mamolar, sudokcidente de la municipa teritorio de Mamolar.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Tradicie estis grava la metiarto konstrui ĉarojn.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), sed ĉefe forstado kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la tradicia arkitekturo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779716
 |
**Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar** [manĥaBAlago i ortiGOsa derioalMAR] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *Ortigosa* estas komprenenla kiel *Urtikejo*.

Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Manjabálago kaj Ortigosa de Rioalmar. Ĝi okupas totalan areon de 17,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 21 loĝantojn. Ĝi perdis 350 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 42 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Hurtumpascual, Gallegos de Sobrinos, Muñico, Valdecasa kaj San Juan del Olmo. Tra la teritorio fluas la rivero Almar.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Preĝejo de Sankta Mikaelo, ManjabálagoPreĝejo de Sankta Mikaelo, Manjabálago
* Romia fontano en ManjabálagoRomia fontano en Manjabálago
* Strato de la Palaco en ManjabálagoStrato de la Palaco en Manjabálago
* Fenestro en ManjabálagoFenestro en Manjabálago
* Blazona domo en Ortigosa de RioalmarBlazona domo en Ortigosa de Rioalmar
* Ties blazonoTies blazono
* Rivero Almar kaj fone OrtigosaRivero Almar kaj fone Ortigosa

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762122
 |
Maglicj situas en la verda municipo
Luterana preĝejo en Maglicj

Bazaj informoj
--------------

**Maglicj** (maglitj), serbe **Маглић,** slave **Maglić,** germane **Bulkes,** hungare **Bulkeszi** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo Baĉki Petrovac.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2690
* Poŝtkodo: 21473
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Maglicj situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

La vilaĝo *"Kezy"* fondiĝis en 1263. Dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis, fine neniu loĝis tie. Ĝis 1745 la loko estis paŝtejo de Limgarda zono. En 1786 germanoj refondis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Bulkeszi 2899 homoj, (germanoj 2777 (96 %). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 1945 la germanoj deportiĝis. En 1948 alvenis homoj el Bosnio, la vilaĝo estis nomumita pri monto Maglić. En 2002 loĝis en Maglicj 2695 homoj, (serboj 2426 (90 %), slovakoj 101 kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* luterana preĝejo de 1820 (neuzita)

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Maglicj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mambrilla de Castrejón** [mamBRIlja dekastreĤON] estas vilaĝo kaj municipo, kodo-199, en la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Ribera del Duero, plej sude.
La preĝejo.
Ĝi havas areon de 16.04 km² kun 104 loĝantoj (2021). Ĝi estas je 86 km de la provinca ĉefurbo Burgoso.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejo de la Virgulino de Castrejón, blazondomoj ktp.

Ekonomio
--------

La ekonomio baziĝas sur la agrikulturo kaj la vinindustrio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269512
 |
**Elemér Bán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bán Elemér** estis hungara operkantisto, (tenoro).

Elemér Bán naskiĝis la 8-an de oktobro 1917 en Hajdúnánás, li mortis la 19-an de marto 2019 (aŭ pli frue) en Debrecen.

Biografio
---------

Elemér Bán lernis en sia naskiĝurbo, dum li prenis kantadolecionojn de Erzsébet Hoór Tempis. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1941. Lia ĉefinstruisto estis Margit Walter. Li komencis sian operan karieron en Nacia Teatro (Kolozsvár) (1941-1944, tiam en Hungario, nun en Rumanio). Lia sekva teatra stacio estis Nacia Teatro (Szeged), poste inter 1949-1978 la Teatro Csokonai (Debrecen). Li ricevis la titolon "eterna membro de la teatro" en 1994.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Wolfgang Amadeus Mozart: La geedziĝo de Figaro - Basilio
* Jacques Offenbach: *Les Contes d'Hoffmann* - Andreas
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Alfred
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - franca reĝo
* Károly Szakonyi: *A pénz komédiája* (proza rolo en komedio)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-03-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 782650
 |



* Portalo pri Biografio
Manifestaciano tenas afiŝon protestantan kontraŭ usonaj enmigradaj leĝoj, kiu tekstas *sen malamo, sen timo* en Vaŝingtono, 2017
Senhejma homo sur la Avenuo Paulista, en la urbo San-Paŭlo, Brazilo
**Aporofobio** (el la hispana *aporofobia*, kaj tio el la antikva greka *άπορος*, *á-poros*, "malriĉa" kaj φόβος, *phobos*, "timo"; laŭvorte "timo de malriĉeco" aŭ "timo de malriĉuloj") aŭ **kontraŭmalriĉuleco** estas intensa kaj persista negativa sento, malamikeco aŭ malakcepto al malriĉeco aŭ malriĉuloj.

La koncepto de aporofobio estis proponita en la 1990-aj jaroj de la hispana filozofo Adela Cortina, profesoro pri Etiko kaj Politika Filozofio en la Universitato de Valencio, por diferencigi tiun sintenon de ksenofobio, kiu nur rilatas al malakcepto de eksterlandanoj, kaj rasismo, kiu estas diskriminacio de etna grupoj. La diferenco inter aporofobio kaj ksenofobio aŭ rasismo estas, ke socie ne ekzistas diskriminacio aŭ marĝeniĝo de enmigrintoj aŭ membroj de aliaj etnoj kiam tiuj homoj havas riĉaĵon, ekonomiajn rimedojn kaj/aŭ socian kaj amaskomunikilan gravecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Diskriminacio
* Elitismo
* Klasbatalo
* Klasismo
* Malriĉeco
* Socia tavoliĝo

Referencoj
----------

1. ↑  Fundéu BBVA. "Aporofobia, neologismo válido", 18 December 2014.
2. ↑  La Voz de Galicia. "«El Imán pide a la RAE que acepte el término aporofobia.»", 31-a de aŭgusto 2008. (hispane)
3. ↑  Cortina, Adela.  (1996) *Ética* (angle). Madrido: Santillana.
4. ↑  Pérez Oliva, Milagros, "Cortina: "Lo que molesta de los inmigrantes es que sean pobres"",  *El País*, 10-a de majo 2021. (hispane)

* Kategorio Aporofobio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Linkeo'* - (helene **Λυνκεύς**, latine). *Lynceus* estis en la helena mitologio nomo de du personoj.

Linkeo - Argonaŭto
------------------

estis filo de Mesenia reĝo Afareo kaj lia edzino kaj duonfratino Areno. 

Li havis tiel akran okulon, ke li vidis tra ligno aŭ en terinternon. Lia frato Idaso estis granda fortulo. Multajn aventurojn ili travivadis kune kun siaj kuzoj Kastoro kaj Polukso, kiuj estis konataj kiel Dioskuroj. 

Ĉiuj ĉeestis ĉason de kalidona apro kaj ekspedicion de Argonaŭtoj en Kolĥidon por la ora ŝaffelo. La lasta komuna aranĝo estis ŝtelo de brutaro en Arkadio, sed okaze de divido de rabakiro ili ne interkonsentis, eksplodis batalo kaj ĉiuj kvar restis mortaj.

Linkeo - filo de Egipto
-----------------------

estis unu el kvindek filoj de la reĝo Egipto. Li edziĝis kun la plej juna Danaa filino Hipermestro. Unusola li eskapis de morto, kiam ĉiujn ceteraj fratojn dum la edziĝa nokto iliaj novedzinoj murdis. Li edziĝis kun ŝi kaj fariĝis sekvanto sur la argea trono post la reĝo Danao

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lynkeus en la ĉeĥa Vikipedio.*
**La Chapelle-Blanche** (prononco la ʃapɛl blɑ̃ʃ, jen france, bretone *Ar Chapel-Wenn*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, bretone *Aodoù-an-Arvor*), "marbordoj de la lando ĉe la maro", en la regiono Bretonio (france *Bretagne*, bretone *Breizh*). Laŭ la stato de 2020 en la komunumo vivis 210 loĝantoj sur areo de 7,92 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 27 loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lannion kaj al la kantono *Broons*. La teritorio havas komunan limon kun Caulnes, Guitté, Saint-Jouan-de-l'Isle, Médréac kaj Quédillac.

Heraldiko
---------

  Vidu ankaŭ: Blazonaro de la komunumoj de Côtes-d'Armor

Lokoj kaj monumentoj
--------------------

**La legendo de La Chapelle-Blanche**

La unua konstruaĵo de la komunumo staris en « La Croix Joubeau ». Tiuepoke, la loĝantoj de la komunumo diskutis pri ĝia rekonstruo, pro ĝia eluzo, sen konsenti pri ĝia nova loko, tiam aperis kolombo, blanka kiel neĝo, kiu prenis ŝtoneton per sia beko kaj transportis ĝin al la loko, kie nun estas la tombejo. La birdo ripetis plurfoje sian geston en ĉeesto de la mirigitaj paroĥanoj, kiuj ne dubis ke la Ĉielo sendis al ili tiun mesaĝanton por solvi la demandon, kiu okupis ilin. Tia estas la legendo de La Chapelle-Blanche.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Côtes-d'Armor

* Kategorio La Chapelle-Blanche (Côtes-d'Armor) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo] (france)
* La Chapelle-Blanche sur la retpaĝoj de la Nacia Geografia Instituto
* Oficiala retpaĝo de La Chapelle-Blanche

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumaro de la Lando de Caulnes |
| --- |
| **Listo de la komunumoj** | **Caulnes** • La Chapelle-Blanche • Guenroc • Guitté • Plumaudan • Plumaugat • Saint-Jouan-de-l'Isle • Saint-Maden |

 |
**Fondumo Utilika** (angle *Utilika Foundation*) estis usona neprofita organizo kreita je la 3-a de majo 2004 kaj funkcianta en Seatle, Vaŝintonio, kaj Berkeley, Kalifornio kaj malfondiĝis en 2012, kies celo estis progresigi kaj apogi "universalan interagadon", ĉefe per solvi lingvajn malhelpojn en la komunikado inter homoj kaj la komunikado inter homoj kaj komputiloj.

La Fondumo Utilika adoptis en 2005 la strategion dediĉi sian apogon ĉefe al la Centro Turing de la Universitato de Vaŝintonio. Dum tri jaroj per apogo de fonduso (angle *Fund*) de la Centro Turing evoluigis kaj testis eksperimentajn rimedojn por ebligi la translingvan interkomprenon inter homoj.

En 2008 la fondumo juĝis la multlingvan vortaron de la Centro Turing inda je plua investo. La fondumo ekhelpis pligrandigi la vortaron kaj decidis plani por ĝia pli facila, longdaŭra, tutmonda uzebleco.

La estraranoj estis Jonathan Pool, Emily M. Bender, William D. Lewis kaj Christine Evans. Susan M. Colowick laboris kiel esploristo de la organizaĵo.

La fondan kapitalon je proksimume 2.000.000 usonaj dolaroj donacis la entrepreno Centerplex je ties malfondiĝo.

La fondumo Utilika estas agnoskita kiel senimposta sociboniga organizo laŭ ero 501(c)(4) de la usona imposta leĝaro. La Fondumo estas registrita kiel neprofitcela korporacio en la ŝtato Vaŝintonio.

Je la komenco de 2012 alia ne-profitcela organizaĵo, *The Long Now Foundation*, ekaŭspiciis la laboron kaj ekflegis la kapitalon de la organizaĵo kiel ekzemple la projekto *Leksilo* (angle "*PanLex*").

Referencoj
----------

1. ↑  Emily M. Bender (angle)
2. ↑  William D. Lewis (angle)
3. ↑  Jara raporto de la fondaĵo por 2004 Arkivigite je 2008-10-06 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
4. ↑  Centerplex Arkivigite je 2016-04-30 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
5. ↑  The Long Now Foundation (angle)
6. ↑  Projekto Leksilo Arkivigite je 2015-10-01 per la retarkivo Wayback Machine (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fondaĵo Utilika (angle)
* The Long Now Foundation (angle)
* Projekto Leksilo Arkivigite je 2015-10-01 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
**Phusro,** hindie **फुसरो** estas urbo en nordorienta Barato, en orienta parto de subŝtato Ĝarkando, en distrikto de Bokaro.

Demografio
----------

En 2011 Phusro havis 83 463 (kun la ligitaj najbaraĵoj) 89 178 da loĝantoj kun legopovo 80%.

Geografio
---------

Phusro situas sur muntetoj laŭ rivero en averaĝa alteco de 200 m super la marnivelo. Distrikta sidejo Bokaro troviĝas 12, Dhanbad 44, Giridih 57, Hazaribag 68, subŝtata ĉefurbo Ranĉio 81, Kolkato 277, tutlanda ĉefurbo Delhio 1029, Mumbajo 1464 kilometrojn (aere) .

Ekonomio
--------

La grundo ĉe Phusro estas ĝenerale malfekunda kaj dependa de la musono. La industrio konsistas el minado de karbono, sed ekzistas ankaŭ ferfanda fabriko.

Lingvoj
-------

La oficialaj lingvoj en Phusro estas la hindia kaj urdua lingvoj.

Eduko
-----

En Phusro 33 bazlernejoj, 36 ĉiuspecaj mezlernejoj, 2 altlernejoj funkcias.

Klimato
-------

En Phusro jare pluvas meze po 1291 mm. Precipe dum la musono pluvas.

Trafiko
-------

Phusro havas trairan fervojan linion, kie plej ofte vagonoj ŝarĝitaj per karbono trafikas. La urbo ne havas ĉefvojon, nur estas 4 flankovojoj, unu el ili trairas la riveron. La plej proksima flughaveno funkcias en Dhanbad.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Navada,** hindie **नवादा** estas urbego kaj municipo en nordorienta Barato, en suda parto de la subŝtato Biharo, en kantono de Gaja (Barato), en la samnoma distrikto Navada, kie ĝi estas ties sidejo. La loknomo signifas sanksrite "nova urbo".

Panoramo en Navada

Demografio
----------

En 2013 Navada havis 131 844 da loĝantoj kun legopovo 74% (laŭ rusa Vikipedio).

Geografio
---------

Navada situas sur la nordhinda ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 80 m super la marnivelo laŭ rivero, kiu dividas la urbegon al malnova urboparto kaj moderna parto kun oficejoj. Pilgrimejo Pavapuri troviĝas 24, Bihar Ŝarif 36, kantona sidejo Gaja (Barato) 54, Lakhisaraj 65, Ĝehanabad 67, Begusaraj 86, subŝtata sidejo Patnao 91, Deoghar 124, Kolkato 386, ĉefurbo Delhio 925, Mumbajo 1466 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Navada estas parto de la historia lando Magado. Antaŭ ĝia akiro fare de la Orienthinda Kompanio Navada estis regitaj de la preskaŭ sendependaj raĝoj. En 1850 multe da loĝantoj estis senditaj al novaj britaj kolonioj Gvineo, Fiĝioj kaj Reunio. En 1857 ankaŭ en Navada okazis ribelo kontraŭ la britoj. En 1973 Navada estis formita kiel aparta distrikto de Gaja.

Religioj
--------

Preskaŭ 89% de la populacio estas hinduoj, ĉirkaŭ 11% estas islamanoj.

Lingvoj
-------

En Navada la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua, sed la loka lingvo estas la en:magahi language.

Edukado
-------

En Navada la plej altnivela edukado okazas en altlernejoj.

Trafiko
-------

Navada havas trairan fervojan linion. 4 ĉefvojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Gaja.

Moskeo en Navada

Klimato
-------

Navada situas en humida subtropika klimato (Cwa) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas pli, ol 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed inter junio kaj septembro tre ofte pro la musono. La temperaturo varias inter 19-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* muzeo kun nacia graveco establita en 1974

Fontoj
------

* WikiTrans

* LernejoLernejo
* Religia kunveno en NavadaReligia kunveno en Navada
* SanktejoSanktejo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Vido al Malnovurba Placo el turo de Týn-preĝejo
Týn-preĝejo
**Malnovurba Placo** (ĉeĥe: Pri tiu ĉi sono *Staroměstské náměstí*) estas placo en Prago. Sian nuntempan planon la placo ricevis ĉirkaŭ la jaro 1230 sub la regado de Venceslao la 1-a, kiam estis fondita la Malnova Urbo. La originan vizaĝon de la placo ŝanĝis la asanacio je fino de la 19-a jarcento kaj la detruo de la norda kaj orienta domvicoj, same kiel la breĉo por la Pariza Avenuo (Pařížská třída).

La plej notinda konstruaĵo sur la placo estas Malnovurba Urbodomo

Je la kontraŭa flanko de la placo troviĝas monumenta konstruaĵo de la Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn.

La centron de la placo okupas la monumento de Magistro Jan Hus (verko de skulptisto L. Šaloun); la statuaro estis malvualita en 1915 okaze de la kvincentjara datreveno de brulmortigo de la reformatoro. Sur la norda flanko konserviĝis el originaj domoj la konvent-konstruaĵo de Paŭlanoj (domo n-ro 930/7), frubaroka, el la jaro 1684, kies impona frontono meritas atenton.

Notindaj plue, orientflanke, estas palaco Kinský (n-ro 606/ 12) (nuntempe ejo de grafikaj kolektoj de la Nacia Galerio), rokokostila konstruaĵo el 1755-1765, kaj Týn-lernejo n-ro 604/14 kun interesa renesanca frontono. En ĝia teretaĝo kaj en tiu de la najbara domo n-ro 603/15 konserviĝis gotikaj arkadoj.

La domoj sur la suda flanko de l' placo havas romanikajn kaj gotikajn fundamentojn. Plej multajn el ili oni rekonstruis en barokstilo. La domo "Ĉe unukornulo" (U jednorožce) n-ro 551/17 havas tipan frurenesancan portalon. La domo n-ro 548/20, ĉe la angulo de strato Železná, posedas romanikajn kelojn, bone konservitan malfrugotikan enirejon kaj restaĵojn de portalo kun dato 1496 A. D. (el metiefo de Matěj Rejsek). Ĉi tie la fama ĉeĥa komponisto Bedřich Smetana malfermis en 1848 privatan muziklernejon. La domvico kontraŭe de la urbestra domo (inter la stratoj "Železná" kaj "Melantrichova") atentigas precipe per siaj konservitaj arkadoj.

En apudeco de la urbestra domo troviĝas la domo "Ĉe minuto" (n-ro 3/2), notinda renesancstila konstruaĵo, kies specialaĵo estas sgrafito kun figuraj desegnaĵoj, devenantaj el komenco de la 17-a jarcento. Nuntempe la preĝejo de Sta Nikolao (kostel sv. Mikuláše) ĉe la angulo de Pariza strato ankaŭ apartenas al la Malnovurba placo. La elstara barokstila konstruaĵo el 1732-1735 estas laboraĵo de K. I. Dientzenhofer. La skulptaĵoj devenas de Antonín Braun, nepo de la fama baroka skulptisto de Praha, Matyáš Braun, dum la freskojn sur la kupolo faris bavara pentristo Peter Assam. La preĝejo apartenas nun al la Ĉeĥoslovaka eklezio.

Vidu ankaŭ
----------

* Malnovurba ekzekuto en Prago

* Kategorio Malnovurba Placo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Malsupreniro de la kruco** estas panelo pentrita de la flandra artisto Rogier van der Weyden kreita ĉ. 1435-1438, nun en la Prado-Muzeo, Madrido. La laboro montras la krucumitan Kriston estante malsuprenirigita de la kruco, lia senviva korpo tenita de Jozefo de Arimateo kaj Nikodemo.

En 1936, kiam la Hispana Enlanda Milito ekiĝis, multaj religiaj artaĵoj estis detruitaj. La Hispana Respubliko ekagis por protekti siajn artajn majstraĵojn. La "Malrupreniro de la kruco" estis evakuita de El Escorial ĝis Valencio. En la somero de 1939, ĝi estis portita al Svislando per trajno, kie la Hispana Respubliko diskonigis siajn malfacilaĵojn per ekspozicio: "Majstraĵoj de la Prado-Muzeo", aranĝita en la Muzeo de Arto kaj Historio en Ĝenevo. En septembro, la pentraĵo revenis al la Prado-Muzeo en Madrido, kie ĝi restis. Antaŭ 1992, la pentraĵo estis en stato de kadukiĝo kun fendetoj en la panelo minacanta disfendi la pentraĵon kun konsiderinda malplibonigo de la surfaco. Grava restarigo de la pentraĵo estis aranĝita de muzeo, sub la gvidado de George Bisacca de la (Metropolita Muzeo de Arto), Nov-Jorko.

* Kategorio Malsupreniro de la kruco (Roger van der Weyden) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mana NEYESTANI** estas irana azeridevena kartunisto. Li estas la frato de Touka Neyestani, kiu ankaŭ estas kartunisto. Tumultoj erupciis de etna Azerio en Irano kiam ili prenis ofendon en Mana Neyestania karikaturo, eldonita en la porinfana sekcio de la 12an de majo 2006 suplemento de Irano, registara ĵurnalo. La karikaturo prezentis blaton respondantan en azeria aŭ persa. Li kune kun Mehrdad Ghasemfar, la redakciestro de Irano, estis arestita de ŝtatoficistoj kaj la ĵurnalo estis fermita pro sekvantaj tumultoj kaj protestoj. Neyestani naskiĝis en 1973 en Teherano. Li estas diplomita de Universitato de Teherano kun M.A. en Arkitekturo kaj eminenta reputacio kaj sukcesa kartunisto ekde liaj unuaj desegnoj por "Zan" (Virino) ĵurnalo en 1998. Mana Neystani-a patro estas de Kerman. Lia patro Manouchehr estis fama Irana poeto.

* Kategorio Mana Neyestani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 265481
* GND: 1033312630
* LCCN: no2001050497
* VIAF: 233269793
* ISNI: 0000 0003 6739 8175
* SUDOC: 159188555
* BNF: 16583576v
* BNE: XX5287144
 |
La **Malneta Enlanda Feliĉo** (MEF) estas provo difini la vivkondiĉojn per pli unueca, humanisma kaj psiĥa metodo ol la kutima Malneta Enlanda Produkto, kiu lasta mezuras nur la monfluon en la ekonomio.

Anglalingva filmeta klarigo pri la koncepto de Malneta enlanda feliĉo.
La esprimon uzis reĝo de Butano Jigme Singye Wangchuck en 1972, respondante al komentario de la gazeto Financial Times, kiu kritikis la evoluon de la butana ekonomio kiel tro malrapidan. La reĝo volis esprimi, ke li estas respondeca al tiu ekonomia evoluo, kiu kalkulas la unikan kulturon kaj budaismon de Butano.

La kvar kolonoj de la Malneta Enlanda Feliĉo estas la socie justa entreprena kaj ekonomia evoluo, rezervo kaj subteno de kulturaj valoroj, protekto de la medio kaj konstruo de bona registara kaj administrada strukturoj.

Ĉar ĝi ne estas sufiĉe objekiva mezurmetodo, oni apenaŭ povas uzi ĝin en ekonomiaj komparoj.

Bibliografio
------------

Dieter Brauer: Gross national happiness as development goal. En: *Development and cooperation* 30. 2003, 7, S. 288-292

Vidu ankaŭ
----------

* Indico de homa disvolviĝo
* Indico de feliĉa planedo
* Internacia Tago de Feliĉo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malneta enlanda feliĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Grossinternationalhappiness.org Arkivigite je 2006-12-10 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Bhutan Studies angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 135806
 |
**Malé Rysy** (malgranda Rysy; pole *Niżnie Rysy*) estas bone videbla monto jam de norda flanko, kiu iras de la pinto Rysy kaj disigas valo Bielovodská dolina de pola valo *Dolina Rybiego potoka*. Estas tria plej alta monto de Pollando. En ĉirkaŭa areo videblas kvar turoj. Speciala eco de la monto estas 7 metroj longa kaverno *Tomkowa jaskyňa* de pola flanko sube *Sedielka pod Rysmi,* en granita parto de Tatroj.

Topografio
----------

De Rysy Malé Rysy estas apartigita per *Sedielko pod Rysmi*, de Veľký Žabí štít per fendaĵo *Ťažká (Česká) štrbina*. Al oriento de ili iras branĉo, kiu disigas fendaĵo *Kamzíčia štrbina de* turo Ťažká veža. En la supra montaro troviĝas de norda flanko turoj *Predná veža en Malé Rysy* (*2 375 m*), *Zadná veža en M. R.*  (*2 410 m*), Malé Rysy (2 430 m) kaj *M. R. južný vrchol* (*2 405 m*). En oksidenta direkto ĝis Czarny Staw iras kaj tien montaro *Tomkowe igly*.

Galerio
-------

* Malé Rysy kaj RysyMalé Rysy kaj Rysy
* Dekstre Malé Rysy, Rysy, Gánok, Rumanov štít kaj Zlobivá.Dekstre Malé Rysy, Rysy, Gánok, Rumanov štít kaj Zlobivá.
* Maldekstre Rysy, Malé Rysy (sube Ťažká veža) kaj Veľký Žabí štít.Maldekstre Rysy, Malé Rysy (sube Ťažká veža) kaj Veľký Žabí štít.
* Tomkowe igly, Rysy kaj Žabí kôň.Tomkowe igly, Rysy kaj Žabí kôň.

Supreniroj
----------

* 1905 J. Chmielowski, A. Kroebel kaj J. Bachleda, piedirante de valo *Kotla pod Rysami*.
* 1907 Gy. Komarnicki tra*Kamzíčia štrbina*.
* 1907 J. Maślanka kaj J. Gasienica Tomków, de *Sedielka pod Rysmi.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malé Rysy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Na Summitpost.org
* Popis podľa Andrášiho
* Zimné foto
Balotkarto en Kolombio. La **blanka voĉdono** aperas kiel fako simila al tiu de la kandidatoj.
**Malplena voĉdono** aŭ **blanka voĉdono** estas unu de la elektebloj dum baloto kiu konsistas en realigi vere la fakton voĉdoni sed precizigi iun el la prezentitaj elektebloj.

Por fari uzon de la blanka voĉdonado, la civitano devas iri al la balotejo kaj realigi la postulitajn formalajn faktojn kiuj validas laŭ la leĝaro de ĉiu kando. La preciza maniero precizigi la malplenan voĉdonon varias: en Kolombio, ekzemple, oni devas marki la fakon indikitan kiel "voto en blanco"; en aliaj landoj, oni konsideras malplenan voĉdonon kiam la voĉkoverto estas malplena aŭ enhavas blankan paperpecon.

Interpretoj
-----------

La **Malplena voĉdono** okazigas diferencajn interpretojn: kelkaj opinias, ke kiu prakticas la malplenan voĉdonon esprimas sian opinion kontraŭ ĉiuj kandidatoj (kvankam akceptas la balotadon mem), dum kelkaj asertas, ke tiun opinion montras la nevalida voĉdonado kaj ke la malplena voĉdono esprimas fakte indiferenton antaŭ la elektebloj.

La praktiko de la malplena voĉdono estas konsiderata kiel *aktiva sindeteno*, difinite kiel la sumo de voĉoj kaj malplenaj kaj nevalidaj, diferente al kio okazas ĉe la vera sindeteno, kiu ne nur montras indiferenton antaŭ la kandidatoj, sed ankaŭ kontraŭ la propra balotsistemo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sindeteno

Eksteraj ligiloj
----------------

### En hispana

* Nuestro sistema electoral y el de Españistán
* Diferencia entre abstención, voto en blanco y voto nulo
* Instructivo en las elecciones de Argentina
* Código Electoral Nacional (Argentino)
* Movimiento de voto en blanco en Urugvajo Arkivigite je 2009-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Movimiento de voto en blanco en Kolombio Arkivigite je 2016-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Voto en Blanco en Colombia y en el Exterior
* Ciudadanos en blanco, por el cómputo legal de escaños vacíos por el voto en blanco (Hispanio)[*rompita ligilo*]
* Movimiento Ciudadano por el Voto en Blanco Computable (Hispanio)