recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
interne
La **Skiejo de Dubajo** (oficiale angle *Ski Dubai*) estas artefarita interna skiejo en la dezerta lando Dubajo de la Unuiĝintaj Arabaj Emiratoj.

La skiejo troviĝas en urbo Dubajo, rekte ĉe la Strato Ŝejko Zajed en urboparto "Al Barŝa". La konstruaĵo estas parto de Grandaĉetejo de la Emiratoj, unu el la plej grandaj aĉetejoj de Mez-Oriento.

Oni povas skigliti sur neĝkovrita surfaco de 22.500 m² kaj sur kvin glitvojoj, kiuj diferencas je malfacileco, alto kaj krudeco. La plej longa glitvojo estas 400 metroj longa kaj havas altodiferencon de 60 metroj. Krom tiu ekzistas ankaŭ 90-metrojn longa duonkanalo (halfpajpo). Oni instalis por la transporto de la gastoj kvarsidejan lifton, unu trenlifton kaj persontransportan bendon.

Por la infanoj kaj gepatroj ekzistas la t.n. Neĝoparko (*Snow Park*), kie ekzistas glit- kaj bobvojoj sur surfaco de 3.000 m². Ĝi estas la plej granda interna neĝparko de la mondo.

La temperaturo en la halo estas konstante inter -1 kaj -2 °C, nokte, kiam oni produktas la neĝon ĉirkaŭ -7 °C (dum ekstere varmas 40 °C). La instalaĵo havas kapaciton por 1.500 personoj, samtempe.

La tagbileto kostas ĉirkaŭ 58 eŭrojn por plenkreskuloj kaj ĉirkaŭ 46 eŭrojn por infanoj. Se oni vizitas la ejon nur por du horoj, oni devas pagi je 15 eŭrojn malpli. La biletprezo entenas prunton de ekipaĵo kaj vestaĵo, - skiinstruisto kostas pluse. Skio Dubajo estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 12:00 p.m. krom sabato kaj dimanĉo de 9:00 a.m. ĝis 12:00 p.m.

La konstruaĵo estis malfermita en 2005, la enirejo troveblas tra la Grandaĉetejo de la Emiratoj. De tie oni povas rigardi tra vitro la plurajn etaĝojn en la skiejo. Oni povas viziti tie eĉ kafumejojn kaj hotelojn, parte en Alpo-stilo.

La konstruaĵo kostis ĉirkaŭ 250 milionojn da USD.

Referencoj
----------

1. ↑   Ski Dubai in Al Barsha. Arkivita el la originalo je 2022-07-31. Alirita 2022-08-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Skiejo de Dubajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ski Dubai
Interno de la sinagogo
**Granda Sinagogo en Tykocin** estas sinagogo troviĝanta en Tykocin en podlaĥia provinco ĉe la strato Kozia 2 apud la Malgranda Foirplaco. Ĝi estas la dua plej granda kaj unu el la plej malnovaj ĝis nun ekzistantaj sinagogoj en Pollando.

Historio
--------

La sinagogo estis konstruita en 1642 sur la loko de antaŭa, ligna preĝejo. En la 18-a jarcento al la nord-orienta angulo oni alkonstruis malaltan turon, kiu unue servis kiel prizono por judoj. En la 1840-aj jaroj la sinagogo estis plene renovigita. En la 17-a kaj 18-a jc. ĝi estis grava juda intelektula centro. Ĉe ĝi laboris pluraj konataj kaj estimataj rabenoj kaj talmudistoj.

Dum la 2-a mondmilito, en 1941, nazioj damaĝis kaj prirabis la internon kaj faris el ĝi magazenon. Post la milito laŭ la decido de la urbaj aŭtoritatoj en la sinagogo troviĝis magazeno de fabrikitaj sterkaĵoj. En 1965 en la sinagogo eksplodis incendio, kiu kompletigis la detruon: bruliĝis unika biblioteko kaj arĥivo de la juda komunumo, kaj ĉiujn savitajn librojn oni ĵetis en apudan riveron.

En la jaroj 1974-1978 okazis plena renovigo kaj konservado de la konstruaĵo. De 1977 ĝi estas la sidejo de Muzeo de Juda Kulturo en Tykocin. Nuntempe la muzeo posedas riĉan ekspozicion de judaj memoraĵoj kaj aliaj objektoj ligitaj kun la juda kulturo.

En la ĉefa preĝo-salono oni prezentas interalie malnovan kronitan Toraon, talitojn, tefilinojn, ĥanukajn kandelingojn, menorojn kaj librojn. En la turo oni aranĝis ĉambron de rabeno.

Bibliografio
------------

* Tomasz Wiśniewski: *Bożnice Białostocczyzny*, 1992. (ISBN 83-900327-0-8)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Granda Sinagogo en Tykocin ĉe sztetl.org.pl

Aliaj projektoj
---------------

* Kategorio Sinagogo en Tykocin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sindeteno** aŭ **memdeteno** estas termino en sistemoj de balotado per kio partoprenanto en voĉdonado ne iras voĉdoni (dum la balota tago) aŭ, en parlamenta proceduro, ĉeestas dum la voĉdonado, sed ne metas voĉdonon. Sindeteno kontrastas kun blanka voĉdono, en kiu voĉdonanto metas balotbileton nevalidan pere de marko malĝusta aŭ per markomanko. "Blanka voĉdonanto" voĉdonis, kvankam ties voĉdono povas esti konsiderita malvalidigita, depende el ĉiu leĝaro, dum sindeteninto tute ne voĉdonis. Ambaŭ formoj (memdeteno kaj blanka voĉdono) povas aŭ ne, depende el la cirkonstancoj, esti konsiderataj protesta voĉdonado. La diferenco estas, ke sindeteno povas signifi malakcepton de la tuta sistemo de demokratio, dum blanka voĉdono povas signifi akcepton de la sistemo, sed nedecidon por iu el la kandidatoj aŭ voĉdoneblaj ebloj.

Notoj
-----

1. ↑  "Frequently Asked Questions about RONR (Question 6)". Arkivigite je 2018-12-24 per la retarkivo Wayback Machine The Official Robert's Rules of Order Web Site. The Robert's Rules Association. Alirita la 27an de januaro 2019.
La **Sindromo de skuita bebo** estas jurmedicina fakesprimo pri formo de infan-mistraktado, okazinta plej ofte fare de la gepatroj je sia suĉinfano aŭ infaneto.

La neŭrokirurgino **Norma Guthkelch** montris en 1971 unuafoje je tio, ke fortega skuado de suĉinfanoj povas kaŭzi sangumadon sub la cerbohaŭto kaj tiel danĝerajn damaĝojn. Pliaj simptomoj estas la disŝirado de la cerbohaŭtaj venoj, interna sangumiĝo de la okulo.

La kuracistoj pli frue (antaŭ la 1970-aj jaroj) aldonis la mortojn pro la forta skuado - pro nerekonitaj internaj sangumadoj, ostorompoj - al la abruptaj infanmortoj. La bebojn skuas plej ofte la trolaciĝintaj, la fortan bebokriadon ne plu tolerantaj gepatroj, por silentigi ilin.

Studaĵo en Kanado pruvis, ke du trionoj de la travivitaj forte skuitaj beboj akiris longtempajn gravajn sandamaĝojn. La sciencistoj analizis 364 infanetojn, kiuj estis liveritaj al 11 hospitaloj pro sindromo de skuita bebo. 19 % de la infanoj mortis je sekvoj de la skuado. La 65 % de la travivintoj havis vidproblemojn, kaj 55 % suferis daŭrajn neŭrologiajn damaĝojn.

* Kategorio Sindromo de skuita bebo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Solido Serpento** (el la japana ソリッド・スネーク Soriddo Sunêku - Solid Snake) estas fikcia rolulo en la videoludo-serio *Metal Gear*.

Li naskiĝis en 1972. Tre frue, oni lin varbis kaj trejnis en la usona armeo por fariĝi valoran soldaton. Li lernis scipovi ses lingvojn, kaj ricevis trejnadon pri paraŝutado, eskalado, naĝado. Ĉirkaŭ la eknaŭdekoj, li envarbiĝas la roton VulpHundo, tiam regita de la Estrego. Ene de tiu skipo, Serpento, ĝiŝosta fumisto, maturiĝas kaj disvolviĝas. Li baldaŭ partoprenos sian unuan mision.

En 1987 aperis *Metal Gear*, kies heroo estis Serpento. Ni tiam malkovris tre stereotipa fikciulo: Juna militisto dotita de eksternormaj kapablecoj kaj konscia je siaj rajtoj kaj devoj, Serpento tamen distingiĝas de la trivialaj fortikuloj kiuj kutimas prance kaj fronte spiti malamikojn, ĉar li eme preferas ŝtele movi kaj infiltre ataki kontraŭulojn. Unuafoje, agluda heroo kiu ne buĉaĉas Rambo-maniere antaŭ ol pripensi, sed kiu inde kaj digne elvokas la legendajn ninĵojn. Li lernis neniam ekdormi, petoli aŭ ĝibigi la dorson dum misioj sed ĉiam tonie konscii ĉian movon en la ĉirkaŭaĵo. Streĉa kaj atentpostula ludo, sed flanke tiom ĝuiga ke ĝi rapide ikonigis siajn protagonistojn.

En tiu unue videoludo, Serpento finfine detruis la Metalilon, kaj mortigis sian mentoron, la Granda Estro, kiu perfidis Vulphundo fariĝante la terorista estro en Ekstera Edeno.

Solid Snake en MGS3
Se ĉio tiam haltis, se la legendo ne plu antaŭeniris, la ludo memsufiĉus, kaj neniam la heroo fariĝus konsekrita. Sed plu disvolviĝis la afero, kaj ellaboriĝis vera implika mitologio kiu kondukas nian fikciulon ĉe la kvar angulojn de la Tero: Sud-afriko, Rusio, Alasko... La jaroj baldaŭ stakiĝas kaj nia heroo maturiĝas, li estiĝas katalizulon pri svarmo da filozofaj demandoj. Senĉese manipulita, far siaj superuloj same kiel far siaj malamikoj, li eklernos en 2005, okaze de sia misio en Nebula Moseo, ke li devenas de la projekto "La Teruraj Infanoj", klona eksperimento kies biologia ŝablono estas la Granda Estro kaj kies resuma celo konsistas el krei la perfektan soldaton, spuro de eŭgenika ĥimero. Sia misio cetere finiĝos per fratomurdo, ĉar la terorista ĉefo ke li batalos kaj fine venkos en Alasko estas klono sia, nomita Likva Serpento. Li estas do "biologie" frato kun Likva kaj Firma serpento.

Ekde tiam, li ne ĉesos strebi revui sian memon, ekkompreni kiom da liberta amplekso li disponas, por kia metafora senco li plu vivos kaj luktos. Post definitiva demisio de Vulphundo, li fariĝos sola soldato agante kune kun Otakuisto por elradikigi la *Metalilan* minacon, por pluigi la transdonado de homa esenco, sen limo, sen mensogoj.

Malgraŭ ĉia evidenteco, en *Metal Gear Solid 3: Snake Eater*, ni ne enkorpiĝas Solida Serpento, sed la Granda Estro, en rusa ĝangalo dum la Malvarma milito.
**Solidaridad** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko). La nomo Solidaridad signifas en Esperanto Solidareco.

La ĉefurbo de la komunumo estas Playa del Carmen. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23008. Je la 13a de marto 2008 Solidaridad perdis grandan parton de sia teritorio pro la fondo de la nova komunumo Tulum. Pro tio povas esti ke la statistikaj datoj ne estas tute precizaj.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 135.512 loĝantojn. El tiuj estis 70.835 viroj kaj 64.754 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2278,4 km². La meza alteco varias inter 0 kaj 25 metroj super la marnivelo. La reliefo altiĝas ju pli la koncerna punkto estas for de la atlantiko.

En la komunumo ekzistas 227 loĝlokoj (Laŭ la INEGI, statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La plej gravaj el ili estas:

|  |  |
| --- | --- |
| **Loĝlokoj** | **Loĝantoj** |
| **Tuta komunumo** | **135 512** |
| Playa del Carmen | 100 383 |
| La Guadalupana | 5 892 |
| Puerto Aventuras | 1 627 |

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 53115 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16022 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 30,2 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Solidaridad Arkivigite je 2012-02-22 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)

Menciindas ke parto de la artikolo traktas la komunumon Solidaridad en sia teritorio antaŭ la sendependiĝo de Tulum.
**Soliedra** [soLJEdra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Soliedra en la provinco Sorio.
La kastelo de Soliedra.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,48 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 31 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 150 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 50 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi enhavas la loĝlokojn Borchicayada [borĉikaĜAda] kaj Soliedra.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Borchicayada.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj kaj la kastelo iom ruina.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350970
 |
**Som** [ŝom] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Siófok. La vilaĝonomo signifas: kornuso.

Kornuso, pri kiu nomiĝis hungara vilaĝo Som

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.8058/18.1417
* Areo: 23 km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 8655
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Szekszárd-Siófok, laŭ fervojo Kaposvár-Siófok. La lasta urbo troviĝas 14, Tab 15, Enying 19, Tamási 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1231. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1731 ĥolero, en 1879 incendio okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno, post 5 jaroj kolĥozo pri "Paco" formiĝis. Vilaĝservoj estas biblioteko, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo de Ĉieliro de Maria de 1757
* kalvinana preĝejo de 1826

Famuloj
-------

* Béla Iványi-Grünwald naskiĝis en 1867

* Kategorio Som (Hungario) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monda heredaĵo de UNESKO

**Somapura Mahavihara** (bengale: সোমপুর মহাবিহার) estas unu el la plej konataj budhismaj monaĥejoj en Suda Azio. Ĝi situas proksime de urbo Paharpur en nordokcidenta Bangladeŝo, kie ĝi apartenas inter la plej gravaj arkeologiaj lokoj. La monaĥejo konsistas el granda kvanto de stupaoj kaj profundigitaj ĉeloj por monaĥoj. Ĝi estis konstruita en la 8-a jarcento kaj ĝis la 12-a jarcento ĝi ĝojis al granda populareco, ĝis kiam danke al islamaj invadintoj ĝi restis tute forlasita. remalkovrita ĝi estis nur en la 19-a jarcento kaj ekde la jaro 1985 ĝi poste estas en listo de monda heredaĵo de Unesko.

La tuta konstruaĵo ensumigas 177 ĉelojn, do iaj profundigitaj kameroj, kiuj servis al la monaĥoj por loĝiĝi kaj meditado. La tuta tiu ĉi reto da kameroj por la monaĥoj komune kun apudaj sanktejoj kreas monaĥejon Somapura Mahavihara, kiu kovras areon preskaŭ 27 akrojn, kio faras el ĝi unu el la plej ampleksajn monaĥejoj sude de Himalajo.

Vidu ankaŭ
----------

* Pala Dinastio
* Bengalaj budhistoj
La **Somera Olimpiko 1944** devintus esti la 13-a olimpiko de la moderna erao, sed pro la Dua Mondmilito la evento neniam okazis.

La Internacia Olimpika Komitato en junio 1939 decidis, ke la olimpiko okazos en Londono, Britio. Aliaj kandidataj urboj estis Romo, Detroit, Laŭzano, Ateno, Budapeŝto, Helsinko kaj Montrealo.

La eksplodo de la Dua Mondmilito du monatojn pli poste malhelpis entute okazigi la Someran Olimpikon de 1944. Londono kompense ricevis la rajton okazigi la unuan postmilitan Someran Olimpikon, en 1948.

---

---

Vintraj Olimpiaj Ludoj|  1924,
 1928,
 1932,
 1936,
(1940)**II**,
(1944)**II**,
 1948,
 1952,
 1956,
 1960,
 1964,
 1968,
 1972,
 1976,
 1980,
 1984,
 1988,
 1992,
 1994,
 1998,
 2002,
 2006,
 2010,
 2014,
 2018,
 2022 |

Someraj Olimpiaj Ludoj|  1896,
 1900,
 1904,
(1906)**\***,
 1908,
 1912,
(1916)**I**,
 1920,
 1924,
 1928,
 1932,
 1936,
(1940)**II**,
(1944)**II**,
 1948,
 1952,
 1956,
 1960,
 1964,
 1968,
 1972,
 1976,
 1980,
 1984,
 1988,
 1992,
 1996,
 2000,
 2004,
 2008,
 2012,
 2016,
 2020,
 2024 |

---

---
La **Someraj Paralimpikaj Ludoj de 2024** (france *Jeux paralympiques d'été de 2024*) estos la 17-aj Paralimpikaj Ludoj.

En 2024, la 17-aj Paralimpikaj Ludoj okazos en Parizo. Oni atendas, ke la Ludoj okazos inter la 28-a de aŭgusto kaj la 8-a de septembro 2024. Parizo estis anoncita kiel la gastiganto de la Ludoj la 13-an de septembro 2017.

Malfermaj ceremonioj okazos en la Placo de la Konkordo

Fermaj ceremonioj okazos en la Stadiono de Francio

La devizo, kiu reprezentas la ludojn, estas

Aŭkcio
------

Parizo, Hamburgo, Romo kaj Budapeŝto estis la kvar urboj kiuj konkuris en la komenca oferto. Tamen, Romo kaj Budapeŝto retiriĝis pro la kostoj de gastigado kaj infrastrukturo kaj la manko de loka subteno por gastigado. Finfine, Parizo kaj Los-Anĝeleso restis la solaj kandidatoj. Pro tio la Internacia Olimpika Komitato decidis elpensi interkonsenton, laŭ kiu la du urboj gastigos, unu en 2024 kaj la alia en 2028.

Partopreno
----------

Partoprenantaj landoj .

Atletoj partoprenantaj .

X konkursoj en 22 fakoj.

Sportoj
-------

* Arkpafado ()
* Atletiko ()
* Badmintono ()
* Biciklado ()
	+ voja biciklado ()
	+ Traka biciklado ()
* Boĉo ()
* Dresrajdado ()
* Futbalo kvinopa ()
* Golopilkado ()
* Halterlevado ()
* Ĵudo ()
* Naĝado ()
* Pafado ()
* Parakajakado/-kanuado ()
* Paratriatlono ()
* Remado ()
* Rulseĝa korbopilkado ()
* Rulseĝa skermo ()
* Rulseĝa rugbeo ()
* Rulseĝa teniso ()
* Sidanta flugpilkado ()
* Tabloteniso ()
* Tekvondo ()

Vidu ankaŭ
----------

* Somera Olimpiko 2024
* Somera Paralimpiko 2020

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Somera Paralimpiko 2024 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Parizo 2024 oficiala hejmpaĝo
Helikoj de specio *Theba pisana* estivaciantaj sur planto de *Foeniculum vulgare* en Montbazin, Francio.
**Somera dormo** (multaj lingvoj uzas formon simila al *estivacio*, kiu esprimo en Esperanto signifas „aranĝiĝon de la florpartoj, precipe de la petaloj, en burĝono".) estas stato de ripozo de bestoj, simila al vintra dormo, kvankam okazas somere anstataŭ vintre.

Vintra dormo estas karakterizita per neaktiveco kaj malaltigita metabola indico, kio estas respondo al altaj temperaturoj kaj aridaj kondiĉoj. Ĝi okazas dum tempo de varmo kaj sekeco, la varma seka sezono, kiuj ofte estas la someraj monatoj. Oni scias, ke kaj senvertebruloj kaj vertebruloj eniras ĉi tiun staton por eviti damaĝojn de altaj temperaturoj kaj riskon de elsekiĝo. Kaj surteraj kaj akvaj bestoj (pro sekiĝintaj marĉoj, lagetoj) aplikas someran dormon okaze de malfavoraj kondiĉoj. La fosiliaj registroj sugestas, ke somera dormo eble evoluis antaŭ kelkcent milionoj da jaroj.

Fiziologio
----------

Organismoj, kiuj somere dormas, ŝajnas esti en sufiĉe "malpeza" dormado, ĉar ilia fiziologia stato povas rapide renversiĝi, kaj la organismo rapide povas reveni al normala stato. Studo farita pri *Otala lactea*, heliko indiĝena en partoj de Eŭropo kaj Norda Afriko, montras, ke ili povas vekiĝi el sia dormanta stato ene de dek minutoj post enirante en pli malsekan medion. La ĉefaj fiziologiaj kaj biokemiaj zorgoj por dormanta besto estas konservi energion, reteni akvon en la korpo, porciigi la uzon de stokita energio, manipuli la nitrogenajn finajn produktojn kaj stabiligi korpajn organojn, ĉelojn kaj makromolekulojn. Ĉi tio povas esti la ĉefa tasko, ĉar varmaj temperaturoj kaj aridaj kondiĉoj povas daŭri monatojn. La malpliiĝo de la metabola indico dum estivado kaŭzas redukton de makromolekula sintezo kaj degradado. Por stabiligi la makromolekulojn, dormantaj organismoj plibonigos siajn antioksidajn defendojn kaj eligas ĉaperonajn proteinojn. Ĉi tio estas vaste uzata strategio tra ĉiuj formoj de hipometabolismo. Ĉi tiuj fiziologiaj kaj biokemiaj zorgoj ŝajnas esti la kernaj elementoj de hipometabolismo tra la animaloj. Alivorte, bestoj, kiuj somere dormas, travivas preskaŭ la samajn fiziologiajn procezojn kiel bestoj, kiuj vintre dormas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718302
 |
**Kambio** estas valorpapero, ŝuldatesto, sindevigo pagi monsumon al iu. Kvankam kambioj ofte rilatas al iu komerco, ne ekzistas formala ligo. Do eĉ se la komerca interago ne estas jure valida aŭ alikaze ne efektiviĝas, tio ne tuŝas la validecon de la kambio.

*

Procedo
-------

Persono A, nomata **tratanto**, ekzemple vendanto de varo, skribas kambion kaj subskribas ĝin indikante, ke li ordonas pagon.

Persono B, nomata **tratato**, ekzemple aĉetanto de varo, ankaŭ subskribas ĝin indikante, ke li devigas sin pagi, kaj redonas ĝin al A. Tio estas la **akcepto**. Kiel pagejo kutime estas indikata la banko de B, kiu deprenas la monon de lia konto.

A donas la kambion al persono C, ekzemple liveranto al A. Tiel C ricevas pagon, kvankam ne A rekte pagas, sed B. Tio kutime funkcias jene:

C donas la kambion al sia banko por enkasigo. Tiu prezentas ĝin al la banko de B.

* 

Se ne ekzistas tratato, sed la skribanto mem promesas pagi, temas pri **bilo**. Kontraste al tio kambio laŭ la supre priskribita formo nomiĝas **trato**.

Ambaŭ tipojn de kambio oni povas pludoni per ĝiro (distinge de kont-al-konta ĝiro ankaŭ nomata endoso aŭ surdorsigo).

Funkcioj
--------

**Paga funkcio**: Kambio ebligas kontan pagon. Pro la priskribita triangula situacio ĝi efektivigas du pagojn, tiel ke eĉ en kazo de kontanta pago la tratanto liberigas sin de bezono de kontanta mono.

**Kredita funkcio**: Kutime kambio estas pagenda je certa dato (alternative ĝi povas esti pagenda *"ĉe vido"*, t.e. kiam ajn ĝi estas prezentata; tiam mankas kredita funkcio). Ĝis tiu dato la prenanto donas krediton al la tratato. Li povas ankaŭ pli frue ricevi la monon per diskonto. Tiam la rolon de kreditoro transprenas la banko.

Jura situacio
-------------

Por bone funkcigi kambiojn ankaŭ internacie oni grandparte normigis kambian juron.

Ekzemple tio rilatas al la nepraj elementoj:

* Ĝi devas esti nomata kambio en la lingvo de la cetera teksto kaj ene de tiu teksto (ofte en la formo "Pagu kontraŭ ĉi tiu kambio la sumon de ...").
* senkondiĉa ordono pagi certan monsumon
* en kazo de trato la nomo de la tratato
* loko, kie oni pagu (principe ankaŭ la daton, sed kaze de manko oni interpretas tion kiel ĉevidan kambion)
* nomo de la profitanto, kiu ricevos la kambion
* dato kaj loko, kiam / kie ĝi estas skribita
* subskribo de la skribinto

Kvankam la skribinto en laŭplana situacio ne mem pagas (krom ĉe bilo), li nepre garantias la pagon. Ankaŭ ĉiu ĝiranto garantias, se ne eksplicite estas skribita sur la kambion neado de garantio. Tiel kambio povas esti valora ankaŭ, se ĝi parte havas falsigitajn subskribojn aŭ eĉ nomojn de neekzistantaj personoj.

Pro la memstara kaj senkondiĉa sindevigo estas relative facile ricevi la monon, se entute la tratato aŭ iu el la garantiantoj estas pagokapabla. Krome la enkasigo per ŝtataj instancoj estas faciligita per la rimedo de kambia protesto, tiel ke ne necesas procesi ĉe tribunalo.

* Kategorio Kambio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Obligacio
* Kreditkarto
* Ĉeko
* Avalo
Preĝejo de Nia Sinjoro de la Bonfino en Pirenópolis, konstruita en 1750.
La **Sinjoro de la Bonfino**, laŭ la katolika kredo, estas reprezento de Jesuo en la kruco dum lia mortmomento.

Historio
--------

La kulto de la Sinjoro de la Bonfino estas malnova tradicio el Portugalio, importita al Brazilo dum la koloniaj tempoj. En 1740, plenumante promeson, portugala ŝipestro Teodósio Rodrigues de Faria alportis statuon de la Sinjoro de la Bonfino de Setúbal (Portugalio) al Salvador de Bahio, en Brazilo. Kelkaj jaroj poste, frataro dediĉita al Sinjoro de la Bonfino fondiĝis kaj oni ekkonstruis preĝejon por loĝigi la statuon - la hodiaŭa Preĝejo de la Sinjoro de la Bonfino - en la malalta urboparto de Salvador. La preĝejo inaŭguriĝis en 1754, kaj siaj turoj estis finitaj ĉirkaŭe 1772.

Kulto
-----

La Sinjoro de la Bonfino ne estas Patrona Sanktulo de Bahio, sed lia kultado estas la ĉefa en la subŝtato, aparte ĉe Salvador. La Preĝejo de la Sinjoro de la Bonfino estas unu el la plej gravaj arkitekturaĵoj en Salvador, krom ejo de granda jare januara festo, kiam kreduloj lavas la ŝtuparo fronte al la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Rubando de la Sinjoro de la Bonfino
Kastelo de Mariñén.
Monaĥejo Sankta Maria.
**Tavernes de Valldigna** estas municipo de la Valencia Komunumo, Hispanio. Ĝi situas en la sudoriento de la provinco Valencio, en la komarko Safor. Tavernes havas 18.130 loĝantojn (NIS Hispanio 2010).

Situanta en la komarko Safor, ĝi troviĝas je 54 km de la komunuma ĉefurbo Valencio. Laurbo Tavernes estas la plej granda urba nukleo de Valldigna, valo fermita de montaroj kaj malferma al la marborda ebenaĵo de la Mediteraneo. 

La municipo limas kun Alcira, Cullera, Favareta, Benifairó de la Valldigna kaj Jaraco, ĉiuj en la provinco Valencio.

La historio de Tavernes havas siajn spurojn en la originoj de la homo. En la *Groto de Bolomor* eltroviĝis arkeologiaĵoj plej antikvaj de la Valencia Komunumo kaj kiuj havas rilatojn kun la primitivaj homoj. Malgraŭ tio ke homaj restaĵoj ne eltroviĝis, oni trovis aliajn elementojn kiujn verŝajne la homoj uzis. La plej antikvaj arkeologiaĵoj havas inter 347.000 kaj 242.000 jaroj.

Laŭ legendo, ravata de la loka beleco, la reĝo Jakobo la 2-a (Aragono) diris al la abato de la Monaĥejo Sanktaj Krucoj: "Vall Digna per a un monestir de la vostra religió" (Inda valo por monaĥejo de via religio). Ekde la jaro 1298 tiu estis la nomo de la loko kaj de la Monaĥejo Sankta Maria de la Valldigna, kiu iĝis la plej grava en la antikva Valencia regno; ĝi estas konstruita laŭ la sama modelo de la monaĥejo Sanktaj Krucoj, situanta en Valldaura del Vallés. La kastelo *Marinyen* aŭ *Alfandech* nomigis la valon dum la araba regado.

Demografio
----------

Tavernes havas 18.130 loĝantojn. Laŭ la censo de 2006, 7,77% de la loĝantaro de Tavernes estas enmigrintoj, el kiuj plej ĉeestas la rumanoj, marokanoj kaj latinamerikanoj.

| Demografia evoluo de Tavernes de Valldigna |
| --- |
| 1857 | 1887 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 1996 | 2002 | 2006 | 2008 | 2010 |
| 5.771 | 6.529 | 7.990 | 9.061 | 9.563 | 10.249 | 11.411 | 12.168 | 12.890 | 13.962 | 15.597 | 16.062 | 16.412 | 16.803 | 17.988 | 18.364 | 18.130 |

Ekonomio
--------

Kun grava agrikultura pasinteco, nuntempe ĝi ankaŭ estas industria kaj komerca centro kaj turismo ankaŭ elstaras.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tavernes de la Valldigna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tavernes de la Valldigna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbodomo de Tavernes de Valldigna
la skisaltejoj en Uttenhofen
La **Felix-Gottwald-skisaltostadiono** (germane: **Felix-Gottwald-Schisprungstadion**) troviĝas en Saalfelden, Aŭstrujo, pli konkrete en ties urbokvartalo Uttenhofen. Staras tie nuntempe kvar saltejo de la kategorioj K 15, 30, 60 kaj 85 (K=konstrupunkto). La kapacito de la stadiono koncerne spektemulojn estas de ĉ. mil vizitantoj.

Historio
--------

Ĉe Biberg-monto estis du skisaltejoj el la 1970-a jaroj; en Saalfelden mem estis estinta inter 1950 kaj 1980 la tiufunkciaj lokoj *Ritzenseeschanze* kaj *Drei-Tannen-Schanze* sub la zorgado de la skiklubo *SK Saalfelden* respektive de la armea sportklubo *Heeressportverein*. Biberg-skisaltejo do aldonitis en 1986. En la 2004-a jaro oni alikontruis la K-45-saltejon al K-60-saltejo kaj la du pli malgrandaj ricevis matojn por somera funkciiĝo. Inaŭguro de la nova K-60-institucio estis en la 10.10.2004; nomiĝo de la tuto iĝis honore al Felix Gottwald, sportisto de nordia kombino kaj iama memgro de la saalfelden-a skiklubo.. Krome organizitis tie ĉi nordiaj junulaj mondĉampiionadoj en 1988 kaj 1999. Inter 2005 kaj 2007 okazis surloke saltadoj en al kadro de la interkontintenaj skisaltaj ĉampionadoj de virinoj.

La aktualan saltejrekordon (pri 68 metroj) starigis Christian Reiter en la 19.3.2005.

Notoj
-----

1. ↑  kroniko de skisportkluba vivo en Saalfelden

Eksteraj ligiloj
----------------

* la saltejoj saalfelden-aj sur internacia listo
Sinodanco
**Sinodanco** (angle: lap dance) estas speco de erotika danco-prezento ofertita en kelkaj striptizkluboj en kiuj la dancistino havas korpan kontakton kun la kliento. Sinodancado diferencas de tablodancado, en kiu la dancistino estas proksima al sidanta kliento, sed sen korpa kontakto. Kun sinodancado, la dancistino povas esti nuda, nudmama aŭ malmulte vestita, depende de la leĝoj de la jurisdikcio kaj la restriktoj de la klubo. Kun plenkontaktaj sinodancoj, la dancistino povas okupiĝi pri nepenetra seksa kontakto kun la kliento, kiel ekzemple "muelado" aŭ "tverkado" de sia korpo kontraŭ la kliento. Variaj terminoj inkluzivas sofan dancon, kiu estas sinodanco, kie la kliento sidas sur sofo. En iuj lokoj "bloka sesio" de sinodancoj (kutime duonhoro ĝis horo) povas esti rezervita en "ĉampana ĉambro" aŭ "VIP-ĉambro", kiu estas privata ĉambro kutime situanta en la malantaŭo de klubo. En multaj kluboj, la daŭro de sinodanco estas mezurita per la longo de la kanto ludata de la diskisto de la klubo. Pagoj por sinodancoj varias signife.

* Kategorio Sinodanco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monumenta Sonorilmuro malfruromanika de la preĝejo de Sankta Johano Baptista en Aldea de Ebro (Kantabrio, Hispanio).
Sonorilmuro baroka de la preĝejo de Santa Mario Magdaleno, Sevilo, verko de Leonardo de Figueroa.
La **Sonorilmuro** estas mura strukturo, kiu plilongiĝas vertikale elstare super la resto de la konstruaĵo, kaj kutime finas per pinaklo. Ĝi povas disponi pri unu aŭ pliaj vakuaĵoj por loĝigi sonorilojn, formante parton de kelkaj preĝejoj, kie ĝi plenumas funkciojn de sonorilturo aŭ kampanilo, diference el tiuj ĉar ties aliro ne estas interne. 

Ĝi povas troviĝi ankaŭ en aliaj tipoj de konstruaĵoj, kiel la Sonorilmuro de la Pordego Karmen en la murego de Avilo, aŭ en civilaj konstruaĵoj, blazonata alegorie.

Jam en la romaniko estis uzataj en Eŭropo tiuj strukturoj, sed oni preferis ĝenerale konstruelementojn pli kompleksajn.

Vidu ankaŭ
----------

* Sonorilturo

Notoj
-----

1. ↑  www.arteguias.com

* Sonorilmuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sonorilmuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La '*Stadiono* Bollaert-Delelis***, aŭ france*Stade*Bollaert-Delelis*** (ĝis la jaro 2012 *stade Félix-Bollaert*), estas la plej granda stadiono en la urbo Lens de Francio. Ĝi konstruiĝis en 1932 kaj estis inaŭgurita la 18-an de junio 1933. Poste ĝi estis renovigita en 1954, 1976, 1977, 1983, 1995-1997 kaj 2014-2015. La stadiono havis kapaciton de 41 233 spektantoj antaŭ kaj nun havas lokon por 38 223 spektantoj post la renovigo de 2014-2015.

Krom futbalo, la stadiono kapablas enteni aliajn sportajn konkuradojn, kaj povas okazigi koncertojn kaj grandajn spektaklojn. Ĝi interalie gastigis matĉojn de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1984 kaj de la Futbala Mondpokalo 1998, kaj aktuale estas unu el dek eventejoj de la Eŭropa Futbala Ĉampionado 2016.

Kutime la stadiono gastigas la hejmajn matĉojn de la loka futbalklubo *RC Lens*. La stadiono portas la nomon de *Félix Bollaert*, kiu kiel prezidanto de la loka mineja societo en 1931. En 2012 la urba administrantaro decidis aldoni la nomon de *André Delelis*, kiu estis nacia ministro, sed precipe pli ol 3 jardekojn (de 1966 ĝis 1998) urbestro de Lens.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

la renovigita stadiono en aŭgusto 2015

* Kategorio Stadiono Bollaert-Delelis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Stadiono Municipa de Tuluzo**, aŭ franclingve **Stadium Municipal de Toulouse**, estas la plej granda stadiono en la urbo Tuluzo de Francio: ĝi povas gastigi x spektantojn dum futbalaj aŭ rugbeaj maĉoj. La stadiono estis konstruita en 1937 kaj 1938, kaj uziĝis en la Futbala Mondpokalo 1938. Post renovigoj en 1949 kaj 1997 ĝi ankaŭ gastigis matĉojn de la Futbala Mondpokalo 1998, kaj post pliaa renovigo de 2015 estas unu el dek eventejoj de la Eŭropa Futbala Ĉampionado 2016.

Precipe la stadiono uziĝas fare de la loka futbalklubo *FC Toulouse*, sed ankaŭ la rugbeklubo *Stade Toulousain* uzas ĝin por aparte gravaj matĉoj, ĉar tiam la propra rugbea stadiono, la *Stade Ernest-Wallon*, tro malgrandas.

Krom futbalo kaj rugbeo, la stadiono kapablas enteni aliajn sportajn konkuradojn, kaj povas okazigi koncertojn kaj grandajn spektaklojn. La futbalklubo *FC Toulouse* tamen luktas favore al komplete nova kaj pli granda stadiono, ĝis nun sensukcese.

Eksteraj ligiloj
----------------

* prezento de la stadiono en la retejo de la klubo *Toulouse FC* Arkivigite je 2016-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
* prezento de la stadiono en la urba retejo

la stadiona interno en 2016
la stadiono en 2011

* Kategorio Stadiono Municipa de Tuluzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Stadiono Velodroma**, aŭ franclingve **Stade Vélodrome**, estas la plej granda stadiono en la urbo Marsejlo de Francio: ĝi povas gastigi iom pli ol 67 000 spektantojn dum futbalaj aŭ rugbeaj maĉoj. Sekve ĝi estas la plej granda stadiono de sporta klubo en Francio. Pli grandas nur la francia nacia stadiono, la Stadiono de Francio en Saint-Denis. La Stadiono Velodroma apartenas al la urbo Marsejlo kaj estas la hejma stadiono de la futbala klubo Olympique Marseille. Krome ĝi estas regula matĉejo de la franca nacia teamo de rugbeo, kaj estis eventejo de la Monda Ĉampionado de Rugbeo en 1954, 1972, 1984 kaj 2007.

La stadiono estis inaŭgurita je la 13-a de junio 1937, per futbala matĉo inter la unuaj viraj teamoj de la kluboj Olympique Marseille kaj Torino FC, kiu rezultis per 2:1 goloj.

Krom futbalo aŭ rugbeo, la Stadiono de Francio kapablas enteni aliajn sportajn konkuradojn, ekzemple atletiko (ĝis antaŭ 1998 ankaŭ biciklovetkurojn), kaj povas ankaŭ okazigi koncertojn kaj grandajn spektaklojn. Ĝi interalie estas unu el dek eventejoj de la Eŭropa Futbala Ĉampionado 2016.

Historio
--------

La origina stadiono kun lokoj por 30 000 spektantoj konstruiĝis pro la Futbala Mondpokalo 1938 kaj inaŭguriĝis en junio 1937. Prepare al la Futbala Mondpokalo 1998 la stadiono renoviĝis kaj estis ampleksigata al kapacito de iom pli ol 60 000 spektantoj. Kvankam la biciklokurejo inter tribunoj kaj la stadionocentra herbejo kadre de tiu pliampleksigo estis forigita kaj la ejo sekve ne plu estas velodromo, la tradician nomon oni tenis.

En decembro 2005 la urbestro de Marsejlo prezentis planon por plia ampleksigo de la stadiono ĝis kapacito de 80 000 spektantoj. Tiuj planoj tamen estis forte kritikataj per granda parto de la urbanaro, kiu konsideris la kostojn tro grandaj. Pro tiu kritiko la planoj ne realiĝis. En la matĉo de la teamoj de Olympique Marseille kaj Liverpool FC kadre de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA la 11-an de decembro 2007 unuafoje plenis ĉiuj 60 031 lokoj por spektantoj. Por la Eŭropa Futbala Ĉampionado 2016 oni tamen realigis modestan pliampleskigon al iom pli ol 67 000 spektantoj. Krome aldoniĝis nova ĉirkaŭa vendejaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo Arkivigite je 2016-06-11 per la retarkivo Wayback Machine (france kaj angle)

"koreografio de spektantoj" en la stadiono en aprilo 2015

* Kategorio Stadiono Velodroma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Anthony Stafford BEER** (naskiĝis 25-an de septembro 1926 en Londono, mortis 23-an de aŭgusto 2002) estis brita teoriisto, konsilisto kaj profesoro ĉe la Manchester Business School. Li estas plej bone konata pro sia laboro en la fakoj de decidofara esploro kaj administra kibernetiko.

Biografio
---------

### Fruaj jaroj

Stafford Beer naskiĝis en Londono en 1926. La 17-jaraĝa Beer estis elpelata de lernejo. Li ekstudis filozofion, sed foriris por militservo en 1944. Stafford Beer militservis en Barato, kaj restis tie ĝis 1947. Poste li revenis al Anglio kaj eklaboris por la Militoficejo, en la Sekcio pri Homaj faktoroj. En 1949 li eloficiĝis.

Beer ĉesis uzi sian antaŭnomon Anthony, kiam li ĉirkaŭ 21-jaraĝis.

### United Steel Companies

En 1956 Beer eklaboris ĉe ŝtalfabrikanto *United Steel Companies*. Li persvadis la direktoraron al financi esploradon pri decidofarado. Tio rezultis en la Sekcio pri Decidofara esplorado kaj kibernetiko; Beer estis la sekciĉefo.

### SIGMA

En 1961 li forlasis *United Steel Companies* celante starigi esplorkonsila kompanio pri decidofarado, kiu nomiĝis *Science in General Management* (SIGMA; Scienco en Ĝenerala Direktado). Beer forlasis SIGMA en 1966 kaj eklaboris por SIGMA-kliento, la *International Publishing Company* (IPC). Beer forlasis IPC en 1970 kaj eklaboris kiel sendependa konsilisto, fokusiĝante pri socialaj sistemoj.

### Cybersyn

Meze de 1971 ĉiliano Fernando Flores kontaktis Beer. Flores estis altranga membro de la *Corporación de Fomento de la Producción de Chile* (CORFO; Kompanio por Disvolvado de Ĉilia Produktado), ero en la nove elektita socialista registaro de Salvador Allende. La rolo de Stafford Beer en CORFO estis konsili pri la aplikado de kibernetikaj teorioj por direkti la ŝtatan sekcion de la ĉilia ekonomio.

Tio rezultis al la neniam plenumita projekto Synco. Synco uzis komputilojn kaj teleksbasan komunikreton por ebligi la registraron maksimumigi la produktadon samptempe de daŭrigi la aŭtonomion de laboristoj kaj la discentra direktado. Laŭraporte Beer estis ankaŭ influita per la kritiko pri sovetunia burokratio verkita de Lev Trockij. Projekto Synco estis forigita post la morto de Allende dum la puĉo de Pinochet en 1973. Beer poste daŭre laboris en la amerikoj, konsilante registrarojn de Meksiko, Urugvajo kaj Venezuelo.

Referencoj
----------

1. ↑  "Obituaries: Stafford Beer",  *The Telegraph*, 28-a de aŭgusto 2002. Kontrolita 31-a de aŭgusto 2015.
2. ↑  Pickering, Andrew.  (2011) *The cybernetic brain: sketches of another future*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0226667904.
3. ↑   Stafford's Curriculum Vitae. Universidad del BioBio. Alirita 18 August 2015.
4. ↑  Third Richard Goodman Memorial Lecture, Brighton Polytechnic, Moulsecoomb, Brighton 14 February 1973.
5. ↑ .  Fanfare for Effective Freedom: Cybernetic Praxis in Government by Stafford Beer (1973-02-14). Arkivita el la originalo je 2018-05-03. Alirita 2021-07-02.

* Kategorio Stafford Beer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Standard Oil** (1870–1911) estis granda, integrita, naftoprodukta, transporta, rafina kaj surmarketiga kompanio. 

Standard Oil, naftorafinejo No. 1 en Cleveland (Ohio), 1899
Ĝi estis posedaĵo, industria imperio de John D. Rockefeller kaj ties kunuloj. Siatempe, tiu firmao monopoligis la naftoekspluaton, rafinadon, transporton, vendadon en Usono.

La kerno de la entreprenego naskiĝis en 1863, kiam Rockefeller kompanianiĝis en naftorafinada negoco de Maurice B. Clark kaj Samuel Andrews en Cleveland. Rockefeller el aĉetis entreprenan parton de Clark (1865), post du jaroj partnerigis Henry M. Flagler.

En 1870, la firmao de Rockefeller, Andrews kaj Flagler posedis en Cleveland la plej grandajn naftorafinejojn. Tiu kaj la akompanaj industriaj uzinoj iris en posedon de Standard Oil Company (fondita en 1870). Dum la sekvaj dek jaroj, la kompanio monopoligis la naftorafinadon (90–95%) en Usono.

La *Standard Oil Company* kaj akompanaj entreprenoj unuiĝis en 1882 al Standard Oil Trust. Tiu trusto agadis senbride, tiel Suprea Kortumo de federacia ŝtato Ohio juĝis en 1892 malfondi la truston, sed tiu plu agadis kun sidejo en Novjorko.

Oni registris en 1899-ben la kompanion *Standard Oil Company (New Jersey)* kiel holdingan asocion kaj oni transmetis ĉiun kapitalon en tiun asocion. Ĉar la registaro taksis troa la monopolan staton de la holdingo, ekis juĝproceson en 1906 kontraŭ la *Standard Oil Company (New Jersey)* laŭ la Sherman-a kontraŭtrusta leĝo. La juĝistaro en 1911 devigis la kompanion vendi la 33 holdingajn entreprenojn.

Posteuloj
---------

* Standard Oil Company of New York kuniĝis en 1931 kun trusto Vacuum Oil Company al Socony-Vacuum társaságot, kiu nomiĝas ekde 1966 kiel Mobil Oil Corporation.
* Standard Oil (Indiana) kuniĝis en 1939 *Standard Oil of Nebraska*, en 1948 *Standard Oil of Kansas*, la tuto alinomiĝis en 1985 al Amoco Corporation.
* Standard Oil of California aĉetis en 1961 *Standard Oil of Kentucky*, poste en 1984 nomiĝis al Chevron Corporation.
* Standard Oil of New Jersey ŝanĝis sian nomon en 1972 al Exxon Corporation.
* British Petroleum Company aĉetis en 1987 Standard Oil Company (Ohio).
* Fine de novembro 1999, la kompanioj *Exxon* (Standard Oil of New Jersey) kaj *Mobil Oil* (Standard Oil Company of New York) fuziis al konzerno ExxonMobil.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138062
* LCCN: n79053083
* VIAF: 128353200
* ISNI: 0000 0001 2308 6327
 |
Stanislav Škrabec (1844-1918)Stanislav Škrabec (1844-1918).
**Stanislav Skrabec** (slovene *Stanislav Škrabec*) 7-an de januaro 1844 en Hrovača pri Ribnici - 6-an de oktobro 1918 en Ljubljano, estis eminenta slovena klerulo, franciskano kaj interlingvisto kaj estas konsiderata la plej granda slovena lingvisto de la 19-a jarcento kaj kiel la unua lingvisto kiu faris esploron pri la slovena lingvo.

Biografio
---------

De 1864 ĝis 1866 li studis teologion en Goritsa. De 1866 ĝis 1868 li restadis en Ljubljano. La 3-an de aŭgusto 1867 li estis ordinita pastro. De 1868 ĝis 1870 li instruis la grekan, germanan kaj slovenan ĉe la renoma Franciskana mezlernejo en Novo mesto. En 1870 la franciskana ordo sendis lin al la universitato de Graz Aŭstrio) por studi klasikan kaj slavan filologiojn. Li restis en Graz ĝis 1873. Poste li estis nomumita en la franciskana monaĥejo apude de Nova Gorica, kie li instruis la slovenan, kroatan, latinan kaj grekan ĝis la aŭtuno de 1915. La monaĥeja biblioteko de Nova Gorica portas lian nomon, dum granda parto de lia heredaĵo troviĝas en alia franciskana monaĥejo, nome en Kamnik. En Nova Gorica ankaŭ troviĝas busto de Stanislav Škrabec.

Li ankaŭ instruis teologion ĉe la loka seminario.

Scienca aktiveco
----------------

Škrabec forte influis la evoluon de la slovena lingvo per siaj lingvaj verkoj, kiujn li publikigis en la revuo "*Floroj el la ĝardenoj de Sankta Francisko*", kiun li redaktis ekde ĝia fondo en 1880 ĝis sia morto. Škrabec pristudis ĉefe gramatikajn kaj ortografiajn demandojn kaj verkis pri la laboroj de la Sanktaj Fratoj Cirilo kaj Metodo

Škrabec ankaŭ okupiĝis pri ĝardenaj floroj kaj plibonigis gladiolojn en Slovenio. Ĝis la 1990-aj jaroj, lia scienca verkaro estis preterrigardita de la scienca komunumo.

#### Esperanto kaj artefaritaj lingvoj

Li verkis kritike pri Esperanto kaj aliaj artefaritaj lingvoj kaj proponis sian propran artefaritan lingvoprojekton, nomita "*Evvalia*" (1908-1910).

Li ankaŭ proponis propran sistemon de stenografio (1907-1910).

Bibliografio
------------

(slovena) Lingvaj verkaĵoj (Jezikoslovni spisi), Ljubljana, Leonova družba, 1916.

(slovena) Lingvaj verkoj (Jezikoslovna dela) 1–4, Nova Gorica, Francskana monaĥejo Kostanjevica (apud Nova Gorica), 1994–1998.

Referencoj
----------

1. 1 2  Toporišič, Jože. Škrabec, Stanislav (1844–1918). Slovenska biografija. Slovenska akademija znanosti in umetnosti, Znanstvenoraziskovalni center Slovenske akademije znanosti in umetnosti.
2. 1 2  (slovena) Kolarič, Rudolf. Oblak, Vatroslav (1864–1896), Slovenska biografija. Slovenska akademija znanosti in umetnosti, Znanstvenoraziskovalni center Slovenske akademije znanosti in umetnosti.

* Kategorio Stanislav Skrabec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631118
* GND: 119460629
* LCCN: n97004959
* VIAF: 54315835
* ISNI: 0000 0000 6148 3035
* SUDOC: 123466652
* BNF: 135776080
* NKC: js2007342243
* ICCU: SBLV133981
 |
Koordinatoj: 50° 31′ 52″ N 15° 06′ 36″ O﻿ / ﻿50.53111 °N, 15.11000 °O﻿ / 50.53111; 15.11000 (mapo)

**Skokovy** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Žďár, troviĝanta proksime 2,5 km sudoriente de Žďár, en distrikto Mladá Boleslav en Mezbohemia regiono. La regiono estas nomata Bohemia Paradizo. Ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo proponas trankvilan medion kaj kvanton da promeno-liniojn, eĉ por biciklantoj. Tra la vilaĝo trafluas rivero Přední Žehrovka. Vivas ĉi tie 87 loĝantoj (2021).

Skokovy situas en katastra teritorio **Žehrov** kun areo 5,82 km².

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 86 |
| 1880 | 86 |
| 1890 | 66 |
| 1900 | 77 |
| 1910 | 93 |
| 1921 | 73 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 78 |
| 1950 | 55 |
| 1961 | 53 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 32 |
| 1991 | 27 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 41 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 87 |

Vidindaĵoj en ĉirkaŭaĵo
-----------------------

* Kastelo Hrubá Skála
* Burgo Valdštejn
* Sablo-roka „urbo"
* Bieno de Kopic
* Ruino de burgo Trosky
* Mezepoka burgo Kost
* Kastelo Humprecht

Pensiono ESPERO
---------------

Pensiono ESPERO
En la vilaĝo troviĝas pensiono ESPERO. Unu semajnon dum aprilo kaj unu semajnfinon septembre la pensiono ŝanĝiĝas je „Ĉeĥa Greziljono" kaj ĝi iĝas provizora restadejo por esperantistoj, kiuj tie ĉi aranĝas regulajn lingvo-seminariojn kun riĉa programo: antaŭtagmeze instruado de la internacia lingvo, debataj societoj, posttagmeze promenoj kaj ekskurso, vespere amuzo, prelegoj.

Famaj loĝantoj
--------------

Doktoro Josef Hradil estis fama persono en Esperantujo. Li kontribuis en Medicinan gazeton kaj kompilis Esperantan-ĉeĥan medicinan terminaron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de la Pensiono Espero

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Žďár (6) |
| --- |
| Břehy ~ Doubrava ~ Příhrazy ~ Skokovy ~ Žďár ~ Žehrov |

 |
**Zsolt András Varga** [ĵolt andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Zsolt András** estas hungara juĝisto, konstitucia juĝisto, altlerneja instruisto.

Zsolt András Varga naskiĝis la 20-an de junio 1968 en Târgu Mureș (Rumanio).

Biografio
---------

Zsolt András Varga apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1995, poste li estis kolegia edukisto, post la diplomo li instruis en la universitato ĝis 2013. Jam dum la studentaj jaroj ekde 1993 li havis postenon en la prokurorejo, post la diplomo li laboris en la parlamenta oficejo. Inter 2000–2006 kaj 2010–2013 li estis vicĉefprokuroro, inter 2006-2010 titulara ĉefprokuroro. Inter 2004–2009 li instruis en Universitato István Széchenyi kaj ekde 2004 en Katolika Universitato Péter Pázmány. Li atingis la instruajn titolojn katedrestro en 2008, profesoro en 2012, dekano inter 2013-2016. Intertempe en 2003 li akiris sciencan gradon Ph.D. lia habilitiĝo okazis en 2010. Li membriĝis en Komisiono de Venecio en 2013. Inter 2014–2020 li estis konstitucia juĝisto, poste gvidanto de la ĉefjuĝejo. En 2019 li akiris bakalaŭron pri pastra laboro. Li ricevis premiojn inter 1995- 2019.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709803
* GND: 1066833761
* LCCN: n2005049859
* VIAF: 4946159248171004870006 121499137, 4946159248171004870006
* ISNI: 0000 0000 8014 4522
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la antikva egiptia urbo Filadelfio. Por aliaj samnomaj urboj vidu la apartigilon Filadelfio. |


|  |  |
| --- | --- |
| Filadelfio (Egiptio)Filadelfio (Egiptio)DMSFiladelfioFiladelfio

|  |
| --- |
| Filadelfio  |

 |
| Koordinatoj: 29° 27′ 00″ N 31° 11′ 00″ O﻿ / ﻿29.45 °N, 31.183333333333 °O﻿ / 29.45; 31.183333333333 (mapo) |

**Filadelfio**  estis antikva urbo en la oaza baseno *Fajum* - iom okcidente de la rivero Nilo - en Egiptio. La ruinoj nuntempe nomatas **Kom el-Ĥaraba el-Kebir**, **Kom el-Hamam**, **Darb Girza**, **Kom Darb Gerza** aŭ **er-Rubajat** kaj situas proksimume 40 kilometrojn nordoriente de la urbo Madinat al-Fajum.

La urbaj ruinoj kovras areon de proksimume 1000 × 500 metroj. La loko estis fondaĵo de la helenisma ptolemea epoko, konkrete de la reganto Ptolemeo la 2-a. Ne klaras, ĉu antaŭ tiu tempo jam en la faraona epoko tiuloke situis loĝloko. Ĉirkaŭ la jaro 1900 la ruinaro estis plurfoje la celo de arkeologiaj esploroj, kiuj aparte celi trovi papirusojn kaj relative malmulte atentis pri la ruinoj de la historia urbo kaj ties arkitekturo. En la nekropoloj de la urbo trovigeblis multaj portretoj de mumioj.

Fruaj elaeraj fotoj kaj skiza plano de la germana egiptologo *Ludwig Borchardt* el la jaro 1924 montras, ke la urbo havis ortangulajn stratajn kruciĝojn. En la sudo de la urbo troveblis templo de egipta stilo.

Literaturo
----------

* Paola Davoli: *L'archeologia urbana nel Fayyum di eta ellenistica e romana*, Napolo 1998, paĝoj 139–148.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Filadelfio (Egiptio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* bildoj pri Filadelfio (angle)