recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Magdalena** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Magdalena. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 098.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2649 loĝantojn. El tiuj estis 1339 viroj kaj 1310 virinoj. La komunumo havas surfacon de 28.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 45 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 3 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1500 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 1893 personoj. En la jaro 2000 temis pri 2327, do temis pri kresko / malkresko je 4.21 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 1988 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1861 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2006-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 50° 29′ 20″ N 13° 05′ 01″ O﻿ / ﻿50.48889 °N, 13.08361 °O﻿ / 50.48889; 13.08361 (mapo)

**Černý Potok** (germane *Pleil*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, parto de municipo Kryštofovy Hamry en distrikto Chomutov. Černý Potok situas apud ĉeĥa-germana ŝtatlimo proksimume kvar kilometroj sudokcidente de Kryštofovy Hamry, sed plej proksima najbara setlejo estas saksa urbeto Jöhstadt. Ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo estas loĝigita de dekkvara jarcento. Ĝiaj loĝantoj okupiĝis precipe per prilaborado de fererco, kiun en la ĉirkaŭaĵo oni minis en vico da minejoj. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 43 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie vivis 31 loĝantoj.

**Černý Potok** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 25,88 km².

Nomo
----

Černý Potok estiĝis per kunigo de domaroj *Sorgenthal* kaj *Pleil*. La germana nomo Sorgenthal en traduko signifas valo de zorgoj. En la historiaj fontoj la nomo aperas nur en indikita formo. La nomo de la alia domaro estis derivita el familia nomo *Bleile* (etformo al Blei). En la historiaj fontoj ĝi aperas en formoj Pleyl (1787) kaj Pleil (1846). La nomo Černý Potok estis enkondukita per proklamilo de ministerio de enlando en la jaro 1950.

Historio
--------

Vilaĝo Černý Potok estiĝis en la jaro 1949 per kunigo de du domaroj Pleil kaj Sorgenthal, kiu troviĝas proksime de la ŝtatlimo kun Germanio. Historio de ambaŭ domaroj estas reciproke ligitaj kaj kelkaj historij fontoj inter ambaŭ domaroj ne diferencigas.

Naturaj rilatoj
---------------

Černý Potok, simile kiel vico da aliaj ercmontaraj vilaĝoj en tiu ĉi regiono en distrikto Chomutov (ekz. Kovářská, Měděnec, Horní Halže, Petlery, Údolíčko, Mýtinka, Blahuňov ktp.) estas ankaŭ interesa mineralogia loko. En arbaroj oriente de la vilaĝo, kutime sur malnovaj ŝutmontoj, eblas trovi aperaĵoj de diversaj mineraloj – ekzemple fluorito, barito, kristalo, ametisto kaj agato.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 703 |
| 1880 | 772 |
| 1890 | 845 |
| 1900 | 845 |
| 1910 | 961 |
| 1921 | 762 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 826 |
| 1950 | 198 |
| 1961 | 176 |
| 1970 | 97 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 29 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 28 |
| 2021 | 31 |

Pluaj fotoj
-----------

* Domoj ĉe deflankiĝo el ŝoseo al limpasejoDomoj ĉe deflankiĝo el ŝoseo al limpasejo
* Domo n-ro 6Domo n-ro 6
* Agato el Černý PotokAgato el Černý Potok
* Eksa fabriko de FladerEksa fabriko de Flader

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Kryštofovy Hamry (4) |
| --- |
| Černý Potok ~ Kryštofovy Hamry ~ Mezilesí ~ Rusová ~ ceteraj: Dolina ~ Přísečnice |

 |
Folio de hundorozo (*Rosa canina*), montrante la folitigon, du foliecajn stipulojn, kaj kvin folietojn.
Acacia koa kun platfolitigo inter la branĉo kaj la kunmetitaj folioj.
**Folitigo** (aŭ **petiolo**  el la latina *petiolus*, piedeto) estas speciala tigeto portanta folion. Ĝi havas similan internan strukturon kiel tigo. Ĝi povas esti longa, mallonga; cilindra, sulketa, plata, triangula. Se ĝi mankas oni parolas pri sentiga aŭ sidanta folio (sidfolio). Ĝi ligiĝas al la foliplato (limbo, folilameno) plej ofte ĉerande. Se la folitigo kaj la foliplato konektiĝas ne limborande, oni parolas pri ŝilda folio.

Folitigoj povas esti karnaj kaj manĝeblaj kiel ĉe rabarbo.

**Platfolitigo** (aŭ **filodio** ) estas modifita plata folitigo, kiu anstataŭas la foliplaton. Ĉe kelkaj plantoj la folitigoj fariĝas (pli) plataj kaj larĝaj, kaj la foliplato povas reduktiĝi aŭ entute malaperi.  Filodioj estas oftaj en la genro *Acacia*, precipe la aŭstraliaj specioj, iam metitaj en la subgenron *Phyllodineae* de *Acacia*. Kelkfoje, precipe ĉe pli junaj plantoj, videblas parte formitaj platfolitigoj portantaj reduktitajn foliojn.

Ĉe *Acacia koa* la platfolitigoj estas ledecaj kaj dikaj, permesante al la arbo supervivi streĉajn ĉirkaŭaĵojn. La folitigoj permesas al parte subakvaj hidrofitoj havi foliojn naĝantajn je malsamaj profundecoj; la folitigoj estas inter la nodo kaj la tigo.

Referencoj
----------

1. ↑  esperante Eicholz, Rüdiger 1988 : Esperanta Bildvortaro, *Esperanto Press*, Balieboro, Ontario, Kanado. p.642
2. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002, p.869
3. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002 p.335

Vidu ankaŭ
----------

* Flortigo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Folitigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ludkampo** (ankaŭ *ludokampo*, ludejo) karakterizas areon de certa grandeco por (ĉefe) teamaj sportoj, aparte por la plimulto de pilkoludoj.   

La grandeco kaj formo de la ludkampo varias laŭ la specifa sporto aŭ ludo. La ludkampaj limoj estas kutime markitaj per linioj sur la grundo aŭ en la aero (plejparte per rubandoj).

### futbalkampo

Eĉ en difinita sporto kiel ekzemple futbalo la grandeco de la ludkampo povas variegi: la reguloj (ekz-e de germana futbal-asocio DFB) permesas ludkampan longon inter 90 kaj 120 m kaj larĝon inter 45 kaj 90 m - do la plej malgranda laŭregula ludkampo eĉ ne havus la duonan areon de la plej granda ebla ludkampo.

Ludkampo por futbalo laŭ internacia normo
Internacia normo priskribas jene:   

La futbala ludkampo estas ebena rektangulo sen iaj obstakloj. Normale la grundo estas laŭeble uniforma falĉita razeno, en raraj kazoj oni ludas sur "malmola grundo" aŭ sur "artefarita razeno".   

La mezuro por internaciaj matĉoj:
La mallongaj flankoj (**golejlinio**, bazlinio) estu inter 64 kaj 75 metrojn longaj, la longaj flankoj (**flanklinio**) estu inter 100 kaj 110 metrojn longaj. Plej ofta grandeco: 68 oble 105 m.  

La ludkampaj linioj estu markitaj per blanka koloro (kutime kreto), la linioj larĝu maksimume 12 centimetrojn.
Krom la eksteraj flankoj estu markitaj: la **centra linio**, la **ekluda cirklo** en diametro de 9,15 m ĉirkaŭ la ekluda punkto, la **penalareo** kun parta cirklo (diametro: 9,15 m), la goleja areo kaj la kornera kvaroncirklo (diametro: 1 m).   

La kvar anguloj estu markitaj per stango kun flago. (La stango havu alton de minimume 1,50 metroj kaj nepre ne estu pinta).   

Meze de la mallongaj flankoj troviĝas la **golejo** el du **fostoj** kaj **translato** kaj goleja reto.
La distanco inter la enaj randoj de la fostoj estu 7,32 m (=8 jardoj), la suba rando de la translato estu en alto de 2,44 metroj (= 8 futoj). Fostoj kaj translato estu blankaj aŭ arĝentkoloraj   

* Kategorio Ludkampo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Villaviciosa kaj Villaviciosa (Asturio). |

**Folgoso de la Ribera** [folGOso delariBEra] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Folgoso de la Ribera, La Ribera de Folgoso, Boeza, Rozuelo, Villaviciosa de San Miguel (ĝis 1978 nomita Villaviciosa de Perros), El Valle kaj Tedejo, okupas totalan areon de 69,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 034 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 900 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 93 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas Noceda del Bierzo, Igüeña, Bembibre kaj Torre del Bierzo.

Historio
--------

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo (hispana stabanaro komence de Januaro 1809 en Folgoso). En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Strato.Strato.
* Urba rojo.Urba rojo.
* Sonorilmuro.Sonorilmuro.
* Strato.Strato.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


* Folgoso de la Ribera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Folgoso de la Ribera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757347
 |
Magdalenenberg vidita el la Sudo.
Ligna tomboĉambro de la centra tombo ekspoziciata en la *Franziskanermuseum*.
**Magdalenenberg** estas la nomo de tumulo el la Ferepoko apud la urbo Villingen-Schwenningen en Baden-Virtembergo, Germanio. Ĝi estas konsiderata la plej granda tumulo el la periodo de Hallstatt-kulturo en Centra Eŭropo kun volumo de 33 000 kubaj metroj.

Historio
--------

La centra tombo, kie frua kelta princo (*Keltenfürst*) estis entombigita, estis dendrokronologie datita el la 616 a.K. La amaso, kiu estas ankoraŭ klare siluete videbla en la pejzaĝo, iam havis alton de 10–12 m (nune ĉirkaŭ 8 m) kaj diametron de 104 metroj. Oni konas malmulton pri la popolo kiu starigis tion, kaj nuna esplorado fokusas al identigo de ties setlejo. En la jardekoj post la morto de la Princo, oni muntis 126 pliajn tombojn samcentre ĉirkaŭ la centra tombo. Ĉirkaŭ la 500 a.K. tiu tombo estis rabita de tomboŝtelistoj, kies lignaj fosiloj estis poste trovitaj de arkeologoj.

Dum la Mezepoko kaj komenco de la Moderna epoko, Magdalenenberg estis ankoraŭ grava loko, kvankam la sciaro pri ties iama celo estis perdita. En la 1640-aj jaroj, kiam Villingen estis skuita per serio de kontraŭsorĉistinaj procesoj, kelkaj virinoj konfesis subtorture esti dancintaj kun la diablo sur la pinto de tiu monteto.

Arkeologoj ekinteresiĝis en la loko tiom frue kiom jam en la 1880-aj jaroj. En 1890, teamo estrita de forsta funkciulo Hubert Ganter fosis truon el la montopinto en la centran tombon, esperante trovi kaŝitajn trezorojn. Tamen, pro la iama rabado de la tombo, aperis nur malmultaj trovitaĵoj. Inter tiuj estis partoj de ligna ĉaro, ostojn de la Princo kaj la skeleto de porkido.

El 1970 al 1973, la arkeologo Konrad Spindler kondukis alian sciencan esploradon, nune ne nur fokuse al la centra tombo, sed ankaŭ al la ĉirkaŭaj tomboj. Elfosante la tutan monteton, ĉiuj 127 tomboj povis esti esploritaj kaj estis trovitaj bronzaj ponardoj, glavopomeloj, ibera zonbuko kaj valorega sukcena koliero. Kelkaj el tiuj objektoj estas pruvoj de komercaj konektoj al la Mediteranea areo kaj la orientalpa regiono, dum aliaj estas raraj informiloj pri la keltaj tomboritoj. Ili estas nune ekspoziciataj en la *Franziskanermuseum* (Franciskana Muzeo) en Villingen, kun la ligna tomboĉambro de la princa tombo (unu el la plej grandaj lignaĵoj el tiu epoko en ajna muzeo).

Ekde 2011, Magdalenenberg altiris novan internacian atenton kiel ebla loko de frua luna kalendaro. Pri tio ankoraŭ oni pridiskutas.

Notoj
-----

1. ↑   Thomas Knopf: Neue Forschungen im Umland des Magdalenenbergs, en: C. Tappert, Ch. Later, J. Fries-Knoblach, P. C. Ramsl, P. Trebsche, S. Wefers, J. Wiethold (Eld.): Wege und Transport. Beitr. Sitzung AG Eisenzeit Nürnberg 2010. Beitr. Ur- u. Frühgesch. Arch. Mitteleuropas 69, Langenweissbach 2012, p. 209-220.
2. ↑   Rohde, Claudia: Kalender in der Urgeschichte. Fakten und Fiktion, Rahden 2012

* Kategorio Magdalenenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673203
* GND: 4036929-8
* VIAF: 238985925
 |
En la industrio de aviada transporto de pasaĝeroj kaj varoj, **fokus-urbo** aŭ angle *focus city* estas loko kiu ne estas flugkompania nabo, sed kiu la koncerna flugkompanio havas seninterrompajn flugojn al diversaj celoj ekstas sia(j) flughavena(j) nabo(j).

Kompare al flughavena nabo, flugoj el fokus-urbo ofte estas malpli oftaj, ofertataj de malpli grandaj regionaj flugkompanioj, kaj pli servas rektan trafikon de unu flughaveno al alia, ol servi trafikon per konektaj flugoj. Tamen konekta trafiko kutime eblas, pro la nombro de flugceloj la ofteco de flugoj ofertataj de la sama flugkompanio (kelkfoje en kunlaboro kun partneraj entreprenoj el la sama flugkompania alianco). 

La vorto "fokus-urbo" estas iom neprecize, ĉar fakte temas pri "fokusaj flughavenoj", kiuj nomatas laŭ certa(j) urboj(j) kaj situas pli-malpli proksime, sed ne nepre en la urbo de sia nomo. Tamen la nocio kutimiĝis kaj uzatas. Alternative eblus paroli pri "flughavena nabeto", aŭ angle "minor airline hub" (respektive "mini-hub" aŭ "hublet").

Fokusaj urboj ankaŭ estas la nomo por la centraj flughavenoj de aparte malmultekostaj flugkompanioj, kiuj unuavice ofertas rektajn flugojn kaj tial ne aŭ malpli multe havas flughavenajn nabojn - ekzemploj de tiaj flughavenoj estus Southwest Airlines, *Spirit Airlines, JetBlue Airways* kaj *WestJet* en Norda Ameriko, respektive Ryanair, *EasyJet, Norwegian Air Shuttle* kaj *Wizz Air* en Eŭropo.
**Ceresola** [zereSOla] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Ceresola mem estas en la suda valo Guarguera. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Ceresola suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Ceresola oni malaltiĝis ĝis nunaj 5 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj kaj romanika preĝejo de la 12-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814812
 |
**Roger Alphonse Albert TOULOUSE**, naskiĝis la 19an de februaro 1918 en Orleano kie li mortis la 11an de septembro 1994, li estis franca pentristo kaj skulptisto, same poeto kaj ilustristo.

Pentristo
---------

Roger Toulouse gajnis multnombrajn premiojn de la Lernejo de Belartoj de Orleano, poste, li komencis pentri kaj, en 1937, li ekspoziciis en sia urbo dek-kvinon da toloj ĉe farbo-komercisto. Feliĉe, la toloj estis rimarkitaj de la poeto Max Jacob kiu kontaktigis lin kun siaj amikaj pentristoj. En 1939, li ekspoziciis en la 11a Salono *de la surindépendants* en Parizo.
La stilo de Roger Toulouse estas potence ekspresionisma kaj kolorplena. Li ekspoziciis en multnombraj francaj urboj, same kiel en Tokio, Wichita, Nov-Jorko, Kebekio, Berno ktp.
Lia pentrmaniero ne ĉesis evolui dum la jaroj, ĝis la abstraktismo kaj ankaŭ, ekde 1949, laŭ nova mistika kaj filozofia dimensio.

Skulptisto
----------

Ekde 1970, Roger Toulouse skulptis, kunmetante martelitajn metalplatojn por forĝi figurajn formojn, sed same, kiel en la pentrarto, li evoluis pli kaj pli al la abstraktismo. En tiuj jaroj, komunumoj de Loiret aĉetis de li skulptaĵojn de granda alto. Same, en 1980, li serĉis alian vojon produktante skulptaĵojn el ligno nigrigita.

Poeto
-----

Roger Toulouse, poeto li mem kaj amiko de poetoj, neniam hezitis por meti sian talenton al ilia servo. Tiel oni retrovas liajn desegnojn en revuoj, sur ĉefpaĝoj de multnombraj libroj, kaj li partoprenis al la ilustro de kolektoj por Max Jacob kaj por la poetoj de Rochefort al kiuj li kuniĝis en 1941: René Guy Cadou, Marcel Béalu, Luc Bérimont, Jean Rousselot, Tristan Maya, Claude Morgan.

Morto
-----

Roger Toulouse mortis en 1994 en Orléans pro leŭkemio kiun li suferis de 1977.

Li estas entombigita en la granda tombejo de Orléans.

Vidu ankaŭ
----------

* Tuluzo

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Tiujare la urbo Orléans celebras la centjariĝo de la naskiĝo de Roger Toulouse. La galerio de la teatro montras nun lian larĝan retrospektivon. Sed, kiu estas Roger Toulouse?"
* La retejo de la amikojn de Roger Toulouse
* Bicikle:


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801781
* GND: 119121131
* LCCN: n95019881
* VIAF: 79036981
* ISNI: 0000 0000 8158 6787
* SUDOC: 027166627
* BNF: 119268943
* ULAN: 500175194
* RKD: 132782
 |
La **Magelanaj Nuboj** estas du galaksioj de neregula formo, nudokule videblaj en la suda hemisfero - Granda Magelana Nubo kaj Malgranda Magelana Nubo.
Ili estas mallonge nomataj **GMN** kaj **MMN** respektive.

Malgranda Magelana Nubo
Granda Magelana Nubo
Iliaj koordinatoj estas ne precize difineblaj, ĉar ili posedas signifan angulan grandecon. La sekva tabelo indikas kiel ascension kaj deklinacion la lokojn de iliaj proksimumaj centroj.

| Nomo | Kataloga nomo | distanco | ascensio | deklinacio |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| GMN | ESO 56-115 | 160 klj | 05h 24,0m | −69° 48' |
| MMN | NGC 292 | 210 klj | 00h 51,0m | −73° 06' |

La distancoj al la Suno estas indikataj en kilolumjaroj (klj, = 1000 lumjaroj).
Kiel montras la deklinacioj, la nuboj situas nur ĉ. 20° de la suda ĉiela poluso (deklinacio 90°); tial ili ne estas videblaj de Eŭropo, Norda Ameriko kaj la plejparto de Azio.
La persa astronomo Al Sufi priskribis ilin en 964, menciante, ke ili ne estas videblaj de Bagdado (latitudo 34°), sed ja de la Bab al-Mandab, la plej suda punkto de Arabio kun latitudo de 12,25°.
En Eŭropo la nuboj konatiĝis post la ekspedicio de Magelano, kies nomon ili ricevis.

La indikitaj distancoj inter la nuboj kaj la Suno estis multe diskutataj inter astronomoj, kiuj mezuras distancojn al pli malproksimaj galaksioj laŭ la rilato inter periodo kaj heleco de cefeidoj. Tiu mezuro devas esti normigita laŭ pli proksima objekto, kies distanco estas mezurebla laŭ alia metodo. Kiel tia objekto servas la Magelanaj Nuboj; do ĉiu ŝanĝo en la mezurado de ilia distanco propagiĝas al ĉiuj aliaj objektoj, kies distanco estis mezurita laŭ la cefeida metodo.

Observoj de la supernovao 1987A en la GMN ebligis pliprecizigi ties distancon, kiu nun estas taksata inter 44 kaj 51 kilo-parsekoj (143/166 klj).

La Magelanaj Nuboj estas inter si kaj kun nia galaksio, la Lakta vojo, ligitaj per fluo el protonoj (hidrogen-atomoj), nomata Magelana Fluo.
Pro sia proksimeco ili kaj la Lakta vojo influas sin gravite, tiel ke ili orbitas ĉirkaŭ komuna centro.
Ili apartenas al la Loka Grupo de galaksioj kaj ene de ĝi estas satelitaj galaksioj de la Lakta vojo.

Restaĵoj de supernovao 1987A en GMN (en centro). Helaj blankaj objektoj maldekstre supre kaj dekstre malsupre estas la aliaj steloj.
Relativa situo de GMN, MMN kaj Lakta vojo

Vidu ankaŭ
----------

* Loka Grupo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magelanaj Nuboj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Universitato de Ilinojso ĉe Urbana–Champaign:  Arkivigite je 2005-11-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-07-15 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2007-06-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 38885
* GND: 1235778088
* LCCN: sh85079590
* NDL: 00567382
* NKC: ph217742
 |
**Torrecilla del Rebollar** [toreZIlja delreboLJAR] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudoriento de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha. La loknomo *Torrecilla del Rebollar* estas etimologie komprenebla kiel *Tureto de la Kverkaro*. La municipo enhavas ankaŭ la loĝlokon Godos.

Geografio
---------

Ĝi estas je 96 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj inter Barrachina (okcidente) kaj Villanueva del Rebollar de la Sierra (oriente) laŭ la ŝoseo A-1508. La urba kerno estas sur 1142 msm, pro kio estas malvarma klimato. Ĝi estas en montara Iberia Sistemo en areo kie ekfluas diversaj rojoj. En la municipo fluas alfluanto de la rivero Pancrudo.

Historio
--------

Aperis restaĵoj de Bronzepoko. En epoko de Al Andalus estis fortikaĵo aŭ gvatoturo, kiu en epoko de kristanoj utilis kiel defendejo en landlima zono. De tie venis la loknomo *Torrecilla* (tureto).

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. Ĝi sendependiĝis el Daroca en 1248. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Torrecilla del Rebollar kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 122 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, muelejo, blazondomo, krucmonumentoj kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801026
 |
**Cereso** – latine Ceres [Kere:s] – estas la romia diino de terkulturo, edzeco, kaj morto. Ŝi estas la filino de Saturno kaj Opso kaj patrino de Prozerpino. Ŝi korespondas la helenan diinon Demeter.

Ceresa statuo, LouvreŜi estas nomata ankaŭ Cereo aŭ Cerea. Laŭ Francisko Azorín **Cerea** estas *Mitologia romana diino, kiel la greka Demetra, filino de Saturno k. Cibelea, patrino de Proserpino; simbolis la Terkulturadon k. estis reprezentata de la artistoj per bela virino kun torĉo k. spikoj de cerealoj*. Li indikas etimologion el sanskrita *kar* (fari, produkti) kaj "kéras" (kreanta genio) kaj de tie la latina Ceres. Li aldonas terminojn *Cerealjo* kaj *Cereaĵo* por *Romana festo, dediĉita dum Aprilo, al tiu diino, ĉar ŝi instruis la homojn por kulturi la tritikon k. fari panon.*

La vorto cerealo venas al ŝia nomo. Kaj la unue malkovrita asteroido kaj preskaŭplanedo Cereso nomiĝis laŭ ŝi.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 45.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Cereso (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 136142
* GND: 118862294
* LCCN: no2014048156
* VIAF: 205846747 15567160, 205846747
* SUDOC: 033558922
* BNF: 124415059
 |
**Norda Poluso-1** (en rusa Северный полюс-1) estis la unua sovetunia surglacia stacio en la Arkta Oceano, ĉefe uzata por esplorado.

Norda Poluso-1 estis establita la 21an de majo 1937 kaj oficiale malfermiĝis la 6an de junio je 20 km el la Norda Poluso fare de la ekspedicio en de altaj latitudoj Sever-1, estrita de Otto Schmidt. La ekspedicio estis transportita aviadile zorge de Mark Ŝevelev. "NP-1" funkciis dum 9 monatoj, dum kiuj la flosglacio veturis 2850 km. La komandanto de la stacio estis Ivan Papanin. La 19an de Februaro 1938 la sovetaj glacirompiloj *Tajmir* kaj *Murman* elportis la kvar polusesploristojn el la stacio ĉe la orienta marbordo de Gronlando. Ili alvenis en Leningrado la 15an de Marto per la glacirompilo *Jermak*.

La ekspedicianoj, nome hidrobiologo Pjotr Ŝirŝov, geofizikisto Jevgenij Fjodorov, radiofoniisto Ernst Krenkel, kaj la komandanto Ivan Papanin, ricevis la premion Heroo de Sovetunio.

Referencoj
----------

1. 1 2   (19 February 2013) "", *Мурманский Вестник* (Rusa). 

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-09-27. Alirita 2015-09-13.
2. ↑   North Pole Drifting Stations (1930s-1980s). Woods Hole Oceanographic Institution (2011-08-17). Alirita 2012-01-08.

* Kategorio Norda Poluso-1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Coreca** (**Coraca** aŭ **Corica**, en la malnova skribo en dialekto Camporeso) estas itala frakcio perteneciente al la komunumo de Amantea en la provinco Cosenza, je la limo de Campora San Giovanni, en la regiono Calabria. Ĝi havas 650 loĝantojn.

Limoj kaj teritorio
-------------------

Coreca alfrontas okcidente sur la suda Tirreno Maro kaj estas ĉirkaŭita de la distrikto urbo de Amantea al la sudo, kie la landlimo startas kun Cámpora San Giovanni. La teritorio konsistas ĉefe el roka terkapo, en la ebenaĵo kuŝas la urbo centro. Ĝi ankaŭ inkluzivas montan areon kaj vastajn strandojn. La klimato estas milda.

Ekonomio
--------

La ĉefa fonto de ekonomia Coreca, tiel kiel en proksima Cámpora San Giovanni estas la turismo kaj hotelo sektoro, disvolvita danke al la beleco de la marbordo: popularaj estas la Coreca Rokoj, fotita ekde la 1960-aj kaj uzata por amatora radio-uzo.

Ekzistas ankaŭ kelkaj malgrandaj fabrikoj, ambaŭ en la nutraĵo-industrio kaj mekanikaj kaj meblaro.

Photogallery
------------

* Church of Our Lady of the Angels in CorecaChurch of Our Lady of the Angels in Coreca
* the square of Coreca in an evening viewthe square of Coreca in an evening view
* the Coreca's Square in a night viewthe Coreca's Square in a night view
* The tower "Turriella"The tower "Turriella"
* The Coreca's BayThe Coreca's Bay
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ivan ACHER** (la 5-an de junio 1973 en Liberec) estas ĉeĥa poeto kaj komponisto, kiu verkis muzikon por ĉirkaŭ 150 teatraj kaj filmaj verkoj. Sian unuan operon li kreis en Esperanto .

Biografio
---------

Li studis ĉe Teknika universitato en Liberec fakon de tekstila dezajno, laboris ankaŭ kiel arbaristo. La muzikon li studis aŭtodidakte, tial ĝi estas plena de novaj formoj, inkluzive de novaj muzikiloj, kiujn li mem fabrikas. Li kunlaboris kun multaj teatroj kaj reĝisoroj kiel aŭtoro de akompana muziko, ricevis plurajn honorigojn.

Opero en Esperanto
------------------

maldekstra
En 2017 li decidis komponi operon laŭ motivoj de horora rakonto de Ladislav Klíma (1868-1928) **Suferado de princo Sternenhoch** pri malbela riĉulo, kiu edzinigis al si same malbelan knabinon Helga, kiu lin malamas (al nupto ŝin devigis ŝia patro, avidanta monon). Ŝi mortigas ilian infanon, Sternenhoch mortigas ŝin, sed amante ŝin senĉese li suferas halucinojn, ke ŝi vivas kaj amas lin. Provante amori ŝian kadavron li malsaniĝas kaj ankaŭ mortas.

La komponisto deziris komponi la operon en Esperanto, por ke la aŭskultantoj ĝuu la muzikon kaj ne provu deĉifri la vortojn, kio forlogus ilian atenton de la melodio. Li alparolis esperantiston Miroslav Malovec, kiu esperantigis por li la tekston kaj nur poste la Esperanta versio estis muzikigita. Do la Esperanta versio estas originalo de la opero. La 7-an de aprilo 2018 okazis en la Nova Scenejo de Nacia Teatro en Prago la premiero kaj la opero estis envicigita en normalan programon de la teatro por la vasta publiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervjuo kun la reĝisoro Michal Dočekal kun esperantlingvaj subtekstoj
* Libera Folio pri la opero
* La opero en Nacia Teatro Arkivigite je 2018-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Informo pri la opero en la retejo de Ĉeĥa Esperanto-Ascio
* Pri Acher en radio Arkivigite je 2018-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Nacia Teatro pri Ivan Acher Arkivigite je 2018-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Filma datumbazo pri Ivan Acher
* Studio de herooj pri Ivan Acher
* I-divadlo pri Ivan Acher
* Teatro de Lenka Vagnerová pri Ivan Acher Arkivigite je 2018-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Ĉeĥa Radio pri sia nova anonc-melodio komponita de Ivan Acher
* Pri granda opero ni pensas serioze Arkivigite je 2018-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Unue mi ŝercis pri operoj, sed fine mi unu komponis
* Kion la homo kapablas elteni
* Televida raporto pri la opero
* Teatra Gazeto pri Sternenhoch
* Sukeso de la monato
* Sternenhoch atendis Acheron Arkivigite je 2018-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Libreto en Esperanto, la dirigento dancas en la balo
* Frenezo kiel universala lingvo
* La tuta opero en kanalo OPERA VISION Arkivigite je 2020-02-17 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609192
* GND: 1214377904
* VIAF: 85721894
* ISNI: 0000 0000 5865 2563
* NKC: xx0064885
 |
**Tadeusz Teodor Ryba** (naskiĝis la 1-an de januaro 1928, mortis la 6-an de oktobro 2016) – pola aktivulo de postmilita kontraŭkomunista ribelo 1944-1953 en Pollando, kadre de Pola Subtera Sendependeca Armeo (PPAN).

Vivo
----

Al PSSA eniris kiel lernanto de Pedagogia Liceo en Nowy Sącz, estante membro de ties militista unuo, t.n. "Ĝendarmaro" (uzis pseŭdonomon „Jeleń" (Cervo)). La 14-an de septembro 1949 estis arestita kaj kondamnita la 22-an de oktobro de la sama jaro fare de Armea Regiona Juĝejo en Krakovo al ĝisviva mallibero. En 1953 lia verdikto mildiĝis ĝis 12 jaroj de malliberejo, kaj en 1956 – Tadeusz Ryba estis amnestiita. En 1993 rehabilita de Vojevodia Juĝejo en Nowy Sącz kaj avancita ĝis rango de leŭtenanto. En momento antaŭanta morton estis la lasta vivanta soldato de PSSA (la 2-an de oktobro mortis Józef Witowski pseŭdonomo „Roland").

Elektitaj distingoj
-------------------

* Oficira Kruco de la Renask-Ordeno de Pollando,
* Kruco de Landa Armeo,
* Partizana Kruco,
* Ora Medalo „Pro meritoj al lando-defendeco"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zmarł ostatni partyzant PPAN na Sądecczyźnie[*rompita ligilo*] *Mortis la lasta partizano de PPAN en Sądecczyzna* tarnow.gosc.pl
**Torremocha** [Toremoĉa] (Finrompita turo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. Estas dek vilaĝoj en la provinco kies nomoj komencas per derivaĵoj el la hispana vorto "torre", turo, kiel pruvo de la iama graveco de loĝado ĉe defenda konstruaĵo.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Torremochanos*. La censita populacio en 2009 estis de 1.038 loĝantoj.

Situo
-----

Torremocha estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez, je altitudo de 440 m; je 22 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 82 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 63,83 km².

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Demografio
----------

Oni observu, ke la populacio de Torremocha regule kreskis dum la unua duono de la 20a jarcento, sed ekde mezo de la jarcento 1950 (2.968 loĝantoj), kaj ĉefe ekde 1960 (2.586 loĝantoj) la populacio malkreskis je la duono pro elmigrado.

| Populacio de Torremocha en la periodo (1950 – 2007) |
| --- |
| 1950 | 1960 | 1981 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2.968 | 2.586 | 1.355 | 1.277 | 1.265 | 1.227 | 1.152 | 1.141 | 1.118 | 1.096 | 1.050 | 1.063 |

Monumentoj
----------

* Religiaj: Preĝejo *de la Asunción*, Preĝejo de Kristo *del Humilladero*, la Ermitejo de Sankta Antonio, la Preĝejo de la Pieco kaj la Ermitejo de *Nuestra Señora de Torrealba*, ĉiuj el ŝtono kaj kun diversaj retabloj el baroko.
* Civilaj: Palaco de la Komandoro de la Ordeno de Santiago kaj blazonaj domoj.

Faŭno kaj flaŭro
----------------

La municipa teritorio estas inkludata en la areo Llanos de Cáceres, laŭ la oficiala konsidero de Z.E.P.A. (Special Zono por Protektado de Birdoj), el 1989. La protektita spaco inkludas la zonoj inter la riveroj Rivero Tamuja kaj Rivero Almonte. La surfaco de la ZEPA enhavas pli da 70.000 hektaroj, apartenantaj al la municipoj de Cáceres, Sierra de Fuentes, Torreorgaz, Torrequemada, Torremocha kaj Aldea del Cano.

Menciindas inter la protektitaj birdoj la Granda otido, kun grava populacio de ĉirkaŭ 2.000 ekzempleroj, kaj aliaj ne tiom gravaj kiom la Malgranda otido, Pteroklo, Cirkuo, Turfalko, Serpentaglo, aliaj agloj kaj cikonioj. Krome proksime estas humidejoj kie videblas akvobirdoj.

La indiĝena flaŭro estas de tipo mediteranea reprezentata de la anzino kaj la korkokverko, kun cistoj, uleksoj kaj ruĝa lavendo, kaj en la zonoj stepecaj kiom ĉe la malfermaj arbaroj de kverkoj.
**Torremocha de Jiloca** [toreMOĉa deĥiLOka] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo. La loknomo *Torremocha* estas etimologie komprenebla kiel *Senkreneligita Turo* kaj *de Jiloca* aludas al la rivero Jiloca kiu kreas la valon.

Geografio
---------

Ĝi estas je 35 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Okcidente de la municipa teritorio estas la Aŭtovojo Mudeĥara (A-23), kiu ligas Zaragozo-n kun Teruelo, kaj la nacia ŝoseo N-234, kiu iras paralele al la antaŭe menciita kaj parte irante kun la N-330.

Ĝi etendiĝas sur la dekstra bordo de la rivero Jiloca, okcidente de la montaro Sierra Palomera. La orografio de la municipa teritorio estas markita per la depresio Calamocha-Teruel, kreita de la rivero Jiloca, kaj de la limigaj montaroj, nome la Sierra de Albarracín okcidente kaj la sierra Palomera oriente, ambaŭ integritaj en la Iberia Sistemo. La altitudo gamas inter 1533 m kaj 975 m borde de la rivero Jiloca. La urba kerno staras je 981 m super marnivelo. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Alba | *Norde:* Torrelacárcel | *Nordoriente:* Aguatón |
| *Okcidente:* Alba kaj Santa Eulalia del Campo |  | *Oriente:* Camañas |
| *Sudokcidente:* Santa Eulalia del Campo | *Sude:* Santa Eulalia del Campo | *Sudoriente:* Santa Eulalia del Campo |

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Torremocha de Jiloca oni malaltiĝis ĝis nunaj 100 loĝantoj.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, la ermitejo, la urbodomo, la kastelo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797519
 |
**Fuentes de Oñoro** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *Fuentes de Oñoro* estas tradukebla al *Fontoj de O.*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Colonia de la Estación, Fuentes de Oñoro kaj Nuevo Poblado, okupas totalan areon de 57,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 1 208 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 400 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, sed proporcie multe malpli ol najbaraj loĝlokoj.

Limas kun la Vilar Formoso (Portugalio), kaj tial ĝi estas grava loko en la landlimo inter Hispanio kaj Portugalio. Temas pri ebena municipo je 747 metroj super marnivelo kaj je 116 kilometroj de Salamanko, provinca ĉefurbo. Krom kun Portugalio, ĝi limas kun la loĝlokoj La Alameda de Gardón, Gallegos de Argañán kaj Espeja. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. Dum la printempo de 1811, en la kadro de la Hispana Milito de Sendependigo, okazis la Batalo de Fuentes de Oñoro, en kiu la brit-portugala armeo komanditaj de Wellington batalis kontraŭ la franca armeo de la Marŝalo Masséna. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752537
* GND: 7588418-5
* LCCN: n2004024615
* VIAF: 153809678
 |
**Zita Perczel** [percel], hungare **Perczel Zita** estis hungara aktorino.

Zita Perczel naskiĝis la 26-an de aprilo 1918, Budapeŝto - mortis la 4-an de aprilo 1996, Budapeŝto.

Biografio
---------

Zita Perczel komencis frekventi la aktoran akademion en 1932, ĉar en la sekva jaro ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1935 ŝi vojaĝis al Francio kie ŝi ricevis rolojn. En 1939 ŝi edziniĝis al franca aktoro Michel Durand, poste ŝi naskis filon, sed ankaŭ eksedziniĝis kaj elektis novan edzon. Ŝi vivis en Usono inter 1940-1951, poste en ĉefurboj Parizo, Madrido, Romo. En 1991 ŝi ricevis rolon jam en Budapeŝto, en 1994 ŝi roladis en Teatro de Kecskemét. Ŝi verkis membiografian libron en 2000: *A Meseautó magányos utasa* (Soleca pasaĝero de Sonĝoaŭto).

Roloj (elekto)
--------------

* 10 filmoj inter 1934-1937 kaj inter 1980-1992, ekzemple *Meseautó* (**Sonĝoaŭto**), debuta furora filmo, 1934; *Az új rokon* (La nova parenco), 1935; *Az örökség* (La heredaĵo), kolora hungara-franca filmo, 1980
* diversaj hungarlingvaj teatraĵoj, ekzemple Gergely Csiky: *Nagymama* (Avino)
* diversaj francligvaj teatraĵoj

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Zita Perczel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 399381
* GND: 122977211
* LCCN: n00042450
* VIAF: 13204840
* ISNI: 0000 0001 1597 6194
 |
**Fuentesaúco** [arguĤIljo] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al La Guareña, kies ĉefurbo ĝi estas konsiderata, en la plej sudoriento de la provinco. *Fuentesaúco* estas tradukebla etimologie al *Fonto de la sambuko*. 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 67,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 608 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 41,4 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj 34,2 km de Salamanko, ligita ambaŭdirekte per busoj. Ĝi limas kun Villamor de los Escuderos, Guarrate, Fuentelapeña, Villaescusa kaj Aldeanueva de Figueroa (provinco Salamanko).

Estas romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, kaj ĉefe kikeroj, kaj lastatempe ankaŭ asparagoj) kaj brutobredado (porkoj, bovoj kaj ŝafoj) pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753920
 |
Laŭ la helena mitologio, **Hipokoonto** (el la greka Ἱπποκόων, *ĉevalstalo*) estis eksterleĝa filo de la reĝo Ebalo de Sparto kaj la nimfo Batio. Li kaj liaj dek du filoj (kies nombro kaj nomoj varias dependante de la verkistoj), la Hipokoontidoj, forprenis la tronon al liaj duon-fratoj Tindareo kaj Ikario, filoj de Ebalo kaj la reĝino Gorgofono. Tamen, kelkaj verkistoj asertas ke Ikaro apogis Hipokoonton.

Tindareo rifuĝis ĉe la kortego de Testio, en Etolio, kaj edziĝis al lia filino Ledo. Dume, Heraklo alvenis al Sparto por ke ĝia reĝo senpekigu lin de la murdo de Ifito. Sed Hipokoonto rifuzis tion fari, kaj li helpis la reĝon Neleon defendi Piloson de la atako de la heroo, kio ege malamikigis Heraklon al Hipokoonto kaj lia idaro. Krome, Eono, amiko de Heraklo kiu promenis tra Sparto, defendis sin de hundo per batado, kaj la hipokoontidoj ofendiĝis kaj siavice batadis lin ĝis morto. Heraklo kuris helpi sian amikon, sed alvenis tro malfrue kaj estis ankaŭ vundita de la filoj de Hipokoonto. Li tiam iris al templo de Demetro en Eleŭso, kie Asklepio sanigis lin.

Tiam Heraklo unuigis armeon, kaj petis al reĝo de Tegeo, Celeo, aliĝi kun liaj dudek filoj. Li tion faris, nevolonte sed timante la malamikecon de tiel fama heroo, kaj ĉiuj kune atakis Sparton. En la sieĝo mortis Celeo kaj la plimulto de siaj filoj, sed Heraklo sukcesis mortigi kaj Hipokoonton kaj ĉiujn iliajn filojn. Poste, Heraklo redonis la tronon al Tindareo kaj starigis templon al Hero ĉar ŝi, strange, ne intervenis malfavore al heroo. Lia unua ofero estis kaprinoj (la nuraj bestoj kiujn li trovis) kaj pro tio la diino ricevis la kromnomon *Kaprin-manĝantino* en Sparto. Heraklo starigis templojn ankaŭ por Ateno kaj Asklepio. Troviĝas en Tegeo statuon de vundita Heraklo, memore al tiu adventuro.

| Antaŭe: | Mitaj reĝoj de Sparto | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Tindareo | **Hipokoonto** | Tindareo |

Idaro
-----

|  |
| --- |
| **La Hipokoontidoj*** + Alkinoo
	+ Alkono
	+ Bukolo
	+ Dorikleo
	+ Enaroforo
	+ Eŭmedo
	+ Eŭrito
	+ Hipokorsito
	+ Hipotoo
	+ Leŭkipo
	+ Liketo
	+ Likono
	+ Sceo
	+ Tebro
 |

Aliaj personoj kun la sama nomo
-------------------------------

Krom la antaŭa, **Hipokoonto** estis la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:

1. Trakia komandanto en la Troja milito, kiu batalis favore al reĝo Priamo. Li malkovris la masakron farita de Odiseo kaj Diomedo inter la trakianoj. En la Eneido, Hipokoonto partoprenis la arko-konkurso dum la funebrajn ludojn honore al Anĥizo. Sago lia deturniĝis kaj trafis la foston kie pendis la celo.
2. Filo de Hirtako, kiu partoprenis la ludojn, kiujn Eneo stablis dum sia elpatrujado en Sicilio.
3. Patro de Neleo.
4. Patro de Zeŭksipo, avino de Amfiarao (unu el la *Sep kontraŭ Tebo*).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Apolodoro. *Mitologia Biblioteko*, 2.7.3.
2. ↑  Pierre Grimal. *Diccionario de Mitología Griega y Romana*. Eld. Paidós, 2004.
3. ↑  Paŭzanio. *Priskribo de Grekio*, 3.15.17.
4. ↑  Homero. *Iliado*, 10.518.
5. ↑  Vergilio. *Eneido*, libro 5, 492-545.
6. ↑  Vergilio. *Eneido*, 5.492.
7. ↑  [[Higeno (verkisto)|]]. *Fabloj*, 10.
8. ↑  Diodoro Sicila. *Historia Biblioteko*, 4.68.5.
**Hipolito** (latine: Hippolytus) (malnovgreke:  Ἱππόλυτος - 'ĉevaloliberiganto', de  ἵππος - 'ĉevalo' kaj  λύω - 'liberigi') estas en la greka mitologio filo de atena reĝo Tezeo kaj de lia unua edzino Amazono Antiopa. 

La morto de Hipolito, 1860, Sir Lawrence Alma-Tadema
Kiam Tezeo senigis Kreton kaj Atenon pri danĝero de monstro Minotaŭro kaj revenis en Atenon, ne edziĝis al Ariadna, filino de la kreta reĝo Minoo. Anstataŭ tio pilgrimis en malproksimajn landojn kaj edziĝis kun Antiopa, estrino de Amazonoj. Ŝi naskis al li filon Hipoliton, sed poste ŝi mortis en batalo.

Hipolito kreskis en belan junulon, ege pasiis por ĉaso kaj adoris diinon Artemison. Sed virinojn li evitadis kaj kiam li ne subiĝis eĉ diinon de amo Afroditon, ŝi ofendiĝis kaj kaŭzis, ke ekamis lin patra dua edzino Fedro, fratino de Ariadno el Kreta. Sed Hipolito tian perfidon kontraŭ sia patro ne volis fari kaj amon de Fedro rifuzis. Ŝi disŝiris sian robon kaj vokis helpon, ke oni volas perforti ŝin. Poste ŝi pendigis sin sur porda fosto postlasinte mesaĝon, en kiu kulpigis Hipoliton pro krimo.

La reĝo Tezeo kredis Fedron kaj petis dion de maroj Pozidonon, sian patron, Hipoliton pereigi, sendi kontraŭ li sovaĝan beston. Kaj tiel okazis. Kiam Hipolito fuĝis el Ateno, Pozidono lanĉis kontraŭ li maran taŭron, la ĉevaloj teruriĝis, gvidrimenoj pendiĝis sur arbo, la veturilo disfrakasiĝis kaj sovaĝinta jungitaro Hipoliton mortŝanceligis.

En tiu momento onidire aperiĝis diino Artemiso, proklamis Hopoliton senkulpa kaj kulpigon de Fedra mansoga. Proklamis Hipoliton heroo, per kio komenciĝis lia adorado en Troizeno.

Aliaj versioj eĉ prezentas, ke animo de Hipolito descendis en Tartaron, diino Artemiso petis Asklepion, ke li Hipolitan korpon revivigu. Tiu vere tuŝis sin mortitan bruston per sorĉa floro kaj post diro de magiaj vortoj Hipolita kapo leviĝis. Sed tio ege kolerigis dion de la submondo Hadeson kaj parcojn, ke Zeŭso pro deziro de Hadeso mortigis Asklepion per fulmo.

Hipolito-giganto
----------------

Alia portanto de tiu ĉi nomo estis unu el Gigantoj, kiuj ribeliĝis kontraŭ olimpiaj dioj. Tiun ĉi Hipoliton mortigis Hermeso. Tion fari helpis al li ĉapo de Hadeso, kiu faris lin nevideblan.

Reflekto en arto
----------------

* Tragedio de Eŭripido *Hipolito* el la jaro 428 a.K.
* Tragedio de Seneko la pli juna *Fedra*
* novtempa prilaboro: Jean Racine *Fedra* el la jaro 1667
* bildo *Hipolyto kaj Fedra* de Gill Guérin el la jaro 1802, nun en pariza Luvro

* Kategorio Hipolito (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hippolytos en la ĉeĥa Vikipedio.*
Hipostilo kiel preĝejo de la Granda Moskeo de Kajruano, en Tunizio.
En arkitekturo, **hipostilo** havas tegmenton kiu estas eltenita de kolonoj, kiel ĉe la Granda Hipostilo de Karnak. La vorto *hipostilo* devenas el la Antikva greka ὑπόστυλος *hypóstȳlos* kun signifo "sub kolonoj" (kie ὑπό *hypó* kun signifo sube kaj στῦλος *stŷlos* kun signifo kolono). La tegmento povas esti konstruita el linteloj de ŝtono, ligno aŭ alia rigida materialo kiel fero, ŝtalo aŭ plifortigita cemento. Povas esti plafono. La kolonoj povas esti ĉiuj samaltaj aŭ, ĉe la kazo de la Hipostilo ĉe Karnak, la kolonoj flanke de la centra spaco povas esti pli altaj ol tiuj flankaj.

Per kombino de kolonoj kaj arkoj, la hipostilo iĝas unu el du ĉefaj tipoj de moskeoj. En multaj moskeoj, ĉefe ĉe la komencaj kunsidaj moskeoj, la preĝejo havas la hipostilan formon. Unu el plej fajnaj ekzemploj de la hipostilaj moskeoj estas la Granda Moskeo de Kajruano (ankaŭ nomita Moskeo de Ukba) en la urbo Kajruano, Tunizio.

La hipostilo estas amplekse uzata en moderna arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Peristilo
* Portiko
* Apadano
* Arkitekturo de Antikva Egiptio

Notoj
-----

1. ↑  "Hypostyle", Random House Dictionary (unabridged) 2011.
2. ↑  Fred S. Kleiner, *Gardner's art through the ages : the western perspective*, Cengage Learning, 2010, p. 265
3. ↑  Fred S. Kleiner, *Gardner's art through the ages : the western perspective*, p. 267

* Kategorio Hipostilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hipokrato el Ĥio** estis antikvgreka matematikisto, geometriisto kaj astronomo, vivis proksimume inter 470 kaj 410 a.K.

Li naskiĝis en la insulo Ĥio, antaŭ la marbordo de la nuntempa Turkio. Proksime estas la insulo Kos, kie naskiĝis Hipokrato el Kos (5-a ĝis 4-a jarcento a.K.), aŭtoro de la hipokrata ĵuro. Hipokrato el Ĥio estis origine komercisto. Post malfacilaĵoj — por ekzemplo, rabis al li kaj piratoj kaj koruptaj doganoficiroj —, iris al Ateno, eble por plendi. Li eble dediĉis sin al instruado por vivteni sin, kaj rezulte iĝis elstara matematikisto. Laŭ Aristotelo, kvankam li estis elstara geometriisto, li estis stulta kaj al li mankis komuna saĝo ĉe aliaj aspektoj.​

Hipokrato el Ĥio estas konata pro sia kvadraturo de la luno, tio estas, la kvadraturo pere de rektilo kaj cirkelo, de luno de tre specifaj karakteroj.

Notoj
-----

1. ↑  Vidu artikolon de la revuo *Pour la Science, Les Génies de la science* N°21 - novembre - februare 2004 [*rompita ligilo*]

* Kategorio Hipokrato el Ĥio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757072
* GND: 118639633
* VIAF: 6708159477945727990003 42631297, 6708159477945727990003
* SUDOC: 243159846
 |