recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sopronkövesd** [ŝopronkoveŝd] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare: Sopron-ŝtona.

Katolika preĝejo en Sopronkövesd

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9483
* Telefonkodo: 99
* Areo: 27  km²
* Loĝantaro: 1210

Situo
-----

Sopronkövesd situas laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, laŭ la fervojo Sopron-Szombathely, proksime al la landlimo de Aŭstrio.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la ferepoko. Pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis, poste kroatoj refondis ĝin. En 1920 aldoniĝis al Aŭstrio koridoro, tial la komunumo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo. En 1946 Fera kurteno konstruiĝis laŭ la aŭstra limo. Oni metis minojn en la liman zonon. En 1989 la Fera kurteno nuliĝis, oni trovis laŭ la limo zonon netuŝitan dum 40 jaroj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Naskiĝo de Maria (Sopronkövesd) el 1806, la turo estas 27 m-ojn alta
* romkatolika kapelo

Famuloj
-------

En Sopronkövesd naskiĝis aktoro József Mentes.

* Kategorio Sopronkövesd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la *Casa de la Vall*
La konstruaĵo **Casa de la Vall** en Andoro Malnova *(Andorra la Vella)*, laŭ vorta traduko el la kataluna "Domo de la Valo", estas la sidejo de la parlamento de Andoro, nomata "Consell General de les Valls" (Konsilo Ĝenerala de la Valoj).

La domo konstruiĝis en 1580 kiel nobela vilao kun fortikita turo de la familio *Busquets*. En 1702 ĝin aĉetis la antaŭaĵo de la Konsilo Ĝenerala, tiutempe titoligata *Consell de la Terra* ("Konsilio de la Teritorio").

La duetaĝa domo el masivaj ŝtonoj ne mortere ligitaj, en du anguloj havas historiajn kolombejojn en formo de turetoj. En parketo antaŭ la domo troveblas la modernisma skulptaĵo "La Danco" de *Francesc Viladomat*. Sur placo ĉe la norda flanko de la konstruaĵo poziciiĝas monumento de *Emili Armengol* pri la ŝtata sendependeco de Andoro el 1993 kaj la ekfunkcio de ŝtata konstitucio.

andora monero de 1 Eŭro, oficiala ekde
januaro 2014, bildigas la domon
blazono de Andoro ĉe la fasado
En la teretaĝo troveblas la justica administracio de Andoro kun la apelacia juĝejo. En la supra etaĝo situas la kunsidejo de la Konsilio Ĝenerala, la kapelo *Sant Ermengol* kaj la "ŝranko de sep ŝlosiloj", kiu servas kiel arkivo por la plej gravaj historiaj dokumentoj de Andoro, kaj nur povas malfermiĝi aŭ fermiĝi per la ŝlosiloj de la reprezentantoj de ĉiuj sep katolikaj kaj adminstraj paroĥoj de Andoro. Apud la parlamenta kunsidejo krome situas historia kuirejo, ĉar la konsilianoj en la pasinteco devis resti en la konstruaĵo ĝis trovo de decidoj, kaj dum tiu tempo ricevis manĝaĵojn.

Super la ĉefa enirejo videblas la nacia blazono de Andoro, kaj la blazono de la familio *Busquets*.

La 1-an de januaro 2014 ekcirkulas naciaj andoraj eŭro-moneroj: la monero de 1 Eŭro bildigas la historian parlamentejon.

Literaturo
----------

* *Diccionari Enciclopèdic d'Andorra*, Àlvar Valls Oliva, Fundació Crèdit Andorrà, Andorra la Vella 2006, ISBN 978-99920-1-629-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Casa de la Vall en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* vituala vizitejo Arkivigite je 2013-12-03 per la retarkivo Wayback Machine katalune, angle, france kaj hispane
**György Kiss** [djordj kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss György** estis hungara skulptisto. Lia nomo kelkfoje aperas kun aldonomo *Szászvári* [sAsvAri] por fari diferencon inter la samnomuloj.

Patrono de Hungaroj en Esztergom (1905) fare de György Kiss
György Kiss  naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1852 en Szászvár, li mortis la 29-an de aprilo 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Kiss estis paŝtisto, sed li estis talenta, tial en 1869 li estis sendita al Graz por lerni lignoskulptadon. Ekde 1874 li studis en la bavara belarta akademio, poste iom li estis en Romo. Hejmenveninta li kreis skulptaĵojn en Budapeŝto pli ol 4 jardekojn. Ili estas videblaj ekzemple en Parlamentejo (Budapeŝto), Palaco Vigadó, Budapeŝta Ŝtata Operejo, Katedralo de Pécs. Lia skulptaĵo ricevis arĝentan medalon en Munkeno en 1875.

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Karolo la 1-a (Hungario), Placo de Herooj (1905)Karolo la 1-a (Hungario), Placo de Herooj (1905)
* Pálné Veres, Budapeŝto (1906)Pálné Veres, Budapeŝto (1906)
* Sankta Maria, Temeŝvaro (1906)Sankta Maria, Temeŝvaro (1906)
* Reliefo en Katedralo de Pécs (1891)Reliefo en Katedralo de Pécs (1891)
* Nándor Dulánszky en Katedralo de PécsNándor Dulánszky en Katedralo de Pécs
* Sankta Paŭlo en Pécs (1902)Sankta Paŭlo en Pécs (1902)
* Sankta Petro en Pécs (1902)Sankta Petro en Pécs (1902)
* Ignác Szepesy en PécsIgnác Szepesy en Pécs
* Reliefo en Preĝejo Elizabeto de Hungario (Erzsébetváros)Reliefo en Preĝejo Elizabeto de Hungario (Erzsébetváros)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* skulptaĵoj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Kiss (1852) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622146
* GND: 1013395239
* VIAF: 172088608
 |
La **Brazila Senato** (portugale nomata *Senado Federal*) havas kiel tipan konstitucian funkcion tiun leĝodonadon, kiu koncernas la eldonadon de normigaj aktoj, kies fundamento devenas rekte de la federacia konstitucio. En Brazilo, la federacian leĝodonan povon ekzercas la Nacia Kongreso, kiu konsistas el du leĝodonaj ĉambroj (duĉambreco): la Ĉambro de Deputitoj kaj la Senato.

La Senato agas per la leĝodona procezo, kiu estas la ordigita aro de aktoj tra kiuj pasas la leĝodona afero, ĝis iĝi normo.

Eĉ antaŭ ol iĝi respubliko, Brazilo jam havis iun Ĉambron de Senatanoj, kiu estis konservita de la unua respublikana konstitucio, kun la nomo de la Federacia Senato. Nuntempe ĝi konsistas el 81 senatanoj, senditaj de la 26 subŝtatoj kaj la Federacia Distrikto, por ok-jara periodo.

Referencoj
----------

1. ↑  Institucia informpaĝo sur la retejo de la brazila senato portugale

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Kongreso de Brazilo
* Ĉambro de Deputitoj (Brazilo)
* Brazila Konstitucio de 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brazila Senato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo de la brazila senato portugale
**Parlamento de Regiono Kurdio** (kurde *پەرلەمانی كوردستان*) estas la parlamento de la Aŭtonoma Regiono Kurdistano de Irako. La parlamento konsistas el reprezentantoj de la malsamaj partioj aŭ listoj, kiuj estas elektitaj ĉiun kvaran jaron en la provincoj de Iraka Kurdio nuntempe sub la aŭtoritato de la regiona registaro de Kurdio. Estas 111 seĝoj en la parlamento kaj gvidas la Parolanto, kiu estas helpata de siaj vicoj de la vicprezidanto.

La parlamento estis fondita kiel "Kurdia Nacia Asembleo" en 1992 kaj okazigis siajn unuajn liberajn elektojn en tiu jaro, kiu estis jaro post la kurda ribelo kontraŭ la iraka registaro en marto 1991. Ĝis nun okazis kvin parlamentaj elektoj en Iraka Kurdio en 1992, 2005, 2009, 2013 kaj 2018. En 2009 la Kurdia Nacia Asembleo renomiĝis Parlamento de Regiono Kurdio.

La lasta elekto por la 111-sidloko okazis la 30-an de septembro 2018.

Resumo de la elekto de 2018 por la Kurdia Parlamento | Partioj | Sidlokoj |
| --- | --- |
| Partio Demokratia de Kurdio | 45 |
| Patriota Unuiĝo de Kurdistano | 21 |
| Goran Movado | 12 |
| Movado de Nova Generacio (NGM) | 8 |
| Kurdia Islama Grupo (KIG) | 7 |
| Kurdia Islama Unio (KIU) | 5 |
| Sardam Alianco | 1 |
| Listo de Libereco | 1 |
| Malplimultoj | 11 |

Vidu ankaŭ
----------

Aŭtonoma Regiono Kurdistano

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

* Kategorio Parlamento de Regiono Kurdio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734841
 |
Kemia strukturo
3D strukturo
**Pantotena acido** aŭ vitamino B5 estas vitamino el la grupo vitamino B kaj troviĝas en preskaŭ ĉiuj nutraĵoj. Pantotena acido estas stabila sub normalaj kondiĉoj, sed povas ĉe alta humideco aŭ elmeto al oksigeno malkomponiĝi.

Funkcio
-------

En la korpo ĝi estas parto de koenzimo A kaj per tio ludas decidan rolon en la metabolismo de karbohidratoj kaj grasoj.

Ankaŭ ĝi estas engaĝita dum la sintezo de grasoj kaj kolesterolo.

Troviĝo
-------

Ĝi sufiĉe ĝenerale troviĝas en diversaj plantaj kaj animalaj produktoj. Ĝi multe troviĝas en proteino, kunbranaj produktoj, nuksoj, rizo, fruktoj, legomoj, lakto kaj biergisto.

Sekvoj de manko
---------------

Vitamino B5 troviĝas en viando, fiŝoj, terpomoj, lakto(produktoj), legomoj kaj fruktoj. Ĉar vitamino B5 troviĝas en tiom da diversaj nutraĵoj manko preskaŭ neniam aperas. Se tamen ekestas manko de vitamino B5, tiam ofte ankaŭ estas manko je aliaj vitaminoj el la B-grupo. Tio povas konduki al laceco, dormproblemoj, deprimoj, sensentaj aŭ doloraj muskoloj, harperdiĝo, imunmalforteco kaj stomakdoloro. Ankaŭ fajra sento en la piedoj kaj degenero de la centra vizaĝonervo estas menciitaj.

Sekvoj de trodozo
-----------------

Dummonatoj englutado de klare pli ol 10 g ĉiutage (pli ol 1000-foje de la rekomendata taga kvanto), povas konduki al malfortaj intestĝenoj.

Historio
--------

Pantotena acido malkovriĝis en 1931.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pantotenata acido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle USDA Nutrient Database Arkivigite je 2014-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
* angle PDRhealth.com - Pantothenic acid
* nederlande Nutraĵocentro pri vitamino B5 Arkivigite je 2009-05-15 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528187
* GND: 4257945-4
* LCCN: sh2001002934
* BNF: 124605133
* NDL: 00569034
 |
La batiskafo *Trieste*
**Batiskafo** estas speciale por profundmaresploro konstruita submarŝipo. La ŝipo estas imuna kontraŭ ekstreme alta hidrostatika premo kiu regas je granda profundo, ĝis pli ol milfoje la normala atmosfera premo. La batoskafo estas plibonigita batisfero: batiskafo memstare povas supren- kaj malsupreniri, dum la batisfero estas fiksita al kablo.

La unua batiskafo (la FNRS-2) estis konstruita en Belgio, financita de la Nacia Fondaĵo por Scienca Esploro kaj laŭ komisio de Auguste Piccard, kiu ankaŭ elpensis la (*francan*) vorton (*bathyscaphe*): de la greka *bathos* (profunda) kaj *skafè* (ŝalupo). Lia filo Jacques Piccard atingis en 1960 per la dua modelo batiskafo, la Trieste, profundo-rekcordon per en la Mariana fosego subakviĝi al profundeco de 11 521 metroj. Pliposte montriĝis ke la internoj profundometroj havis devion kaj la atingita profundeco estis korektita al 10 916 kaj ankoraŭ pliposte al 10 911 metroj, la rekordo ĝis nun tamen restas valida. James Cameron egalis tiun rekordon en 2012.

Konstruo
--------

La batiskafo konsistas el peza ŝtala globo por la ŝipanaro, pendita al floskorpo kiu estas plenigita per floslikvo pli malpeza ol akvo, kiel keroseno (aviadilbrulaĵo). Per aero aŭ gaso plenigita floskorpo postulus ke tiu estu samfortika kiel la ŝipanarglobo, por per la alta premo en la profundo ne esti kunpremita kaj per tio perdi sian flospovon. Sub la akvo la batiskafo estas stirita kiel balono, ĝi malsupreniras pro sian pezon kaj per eskapigi iom da floslikvon, kaj ĝi supreniras per la malfikso de balasto. La balasto konsistas el fero (metalskrapaĵo), kiu estas fiksata per elektromagnetoj. Tielmaniere la ŝipo aŭtomate iras al la surfaco dum perturbo en la energiprovizo.

Pliposte oni ankaŭ konstruis pli malpezajn tipojn kun propra propulsio.

* Batiskafo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Batiskafo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Konsilio de Reprezentantoj de Irako** (arabe مجلس النواب‎, Majlis an-Nuwwāb al-ʿIrāqiyy; kurde *ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‎*, Enjumen-e Nûnerên) estas la malaltĉambra leĝodona povo de la Respubliko Irako. En 2020, ĝi enhavas 329 sidlokojn kaj kunsidas en Bagdado iam ene de la Verda Zono nun en nova parlamentejo en la sama loko kie la iama Nacia Asembleo.

Nuntempe la iraka parlamento funkcias laŭ la Konstitucio de 2005.

La 12an de aprilo, 2007, Mohammed Aŭad, membro de la politika partio Iraka Nacia Dialoga Konsilantaro, mortis en la parlamentejo kaj aliaj 22 parlamentanoj estis vunditaj en la sinmortiga atako kontraŭ la Iraka Parlamento.

Notoj
-----

1. ↑  "Login". timesonline.co.uk. Alirita la 12an de aŭgusto 2015.
2. ↑  "BBC NEWS - Middle East - Iraq MPs condemn parliament blast". bbc.co.uk. Alirita la 20an de septembro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701764
* VIAF: 310737828
* ISNI: 0000 0004 1786 6388
 |
**Sauquillo de Cabezas** [saŭKIljo dekaBEzas] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Sauquillo de Cabezas* estas etimologie komprenebla kiel Sambuketo de Montetoj.

Sauquillo de Cabezas en la provinco Segovio.
Preĝejo de Sankta Petro.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 141 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 120 el la jaro 1991. 

Ĝi distas 54 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Aguilafuente, Cabezuela, Turégano, Escalona del Prado kaj Torreiglesias.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi estis integrita en la Sesopo de Cabezas de la *Comunidad de ciudad y tierra* de Segovio kun Aldea Real, Bernuy, Cantimpalos, Cabañas, Carbonero, Encinillas, Escalona, Escarabajosa, Mata de Quintanar, Mozoncillo, Otones, Parral de Villovela, Pinarnegrillo, Pinillos de Polendos, Escobar de Polendos, Roda, Tabanera, Valseca kaj Villovela.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Petro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766945
 |
**Savennes** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 212 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Savennes etendiĝas sur 6,93 km², kaj havis 212 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 30 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Savennes situas je alteco de 664 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Savennes apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Claude Caniglia, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Savennes apartenas al la kantono Guéret-Sud-Ouest, kies ĉefurbo estas Guéret. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono Guéret-Sud-Ouest
**Saw** (angle *Segilo*) estas usona horora filmo aperinta en 2004. Regita de la aŭstrala reĝisoro James Wan, la filmado daŭris dek-ok tagojn kaj kostis iom pli ol unu miliono da usonaj dolaroj. Rolante nefamajn aktorojn kaj aperante sen grava reklamo, la filmo ja trafis teruran sukceson kaj staras nun inter la klasikaj teruraj filmoj. Ĝi unue aperis en la Filmfestivalo de Sundance en januaro 2004 kaj poste montriĝis al la tuta usona publiko la 29-an de oktobro 2004.
Saw trafis 55 milionojn da dolaroj nure sur usona grundo, kaj tiu rezulte instigis la produktorojn krei plurajn sekvaĵojn : **Saw II** en 2005, **Saw III** en 2006, **Saw IV** en 2007 **Saw V** en 2008 kaj **Saw VI** en 2009.

Scenaro
-------

Adam kaj Lawrence, du plenkreskuloj, ne konas unu la alian, sed tamen, ambaŭ vekiĝas en malpura kaj ŝlosita ĉambro. Ĉiu el ili estas katenita al akvokondukilo je la du malaj anguloj de la ĉambro. Meze de tiu-ĉi kuŝas sangokovrita viro, verŝajne morta. Baldaŭ aŭdeblas robota voĉo kiu diras al ili ke la ŝlosilo por eskapi troviĝas ie en la ĉambro. Dum ili serĉas, Adam komencas kompreni kiu ilin malliberigis ĉi tie. Temas pri iu sadisto kiu neniam mortigas siajn viktimojn sed metas ilin en angoran situacion kies finaĵo estas morto kaj donas al ili la manieron eskapi, kiu estas kelkfoje pli terura ol morto. La filmo tiel temas pri homaj reagoj kaj interagoj fronte al terura elekto en fermitaj ĉambroj.

Ĉefrolantoj
-----------

Amanda alfrontas teruran elekton : Aŭ ŝi mortas pro makzelo dispecigita de la aparato kiun ŝi surhavas, aŭ ŝi trovas la ŝlosilon kiu troviĝas en la ventro de sia kunulo por ke ĝi malfermu la aparaton kaj ebligu ŝin eskapi

| Rolanto | Rolato |
| --- | --- |
| Cary Elwes | Lawrence Gordon |
| Leigh Whannell | Adam Faulkner |
| Danny Glover | Detektivo David Tapp |
| Monica Potter | Alison Gordon |
| Tobin Bell | John Kramer/Puzlo |
| Ken Leung | Detektivo Steven Sing |
| Dina Meyer | Detektivo Kerry |
| Michael Emerson | Zep Hindle |
| Mike Butters | Paul Stallberg |
| Paul Gutrecht | Mark Rodriguez |
| Benito Martinez | Brett |
| Shawnee Smith | Amanda Young |
| Makenzie Vega | Diana Gordon |
| Ned Bellamy | Jeff |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Saône (Doubs) kaj Saône (stacidomo). |

Saono
**Saono** (france *Saône* [soːn] ) estas rivero en oriento de Francio kun longeco de 480 km. Ĝia fonto troviĝas en Vogezoj en Vioménil kaj ĝi alfluas la Rodanon en Liono. Ĉefa alfluanto de Saono estas la rivero Doubs.

Loknomo
-------

Fonto ĉe Vioménil
La nomo de la rivero devenas de la "Sequanes" (kelta popolo) kaj de la nomo de la diino "Souconna", oni scias ankaŭ ke "Souconna enhavas la radikojn "sawk" (sankta) + "onna" (rivero). ".
Saono havis 3 nomojn : "Brigoulus", "Souconna" kaj "Arar". Finfine "Souconna" restis danke al la mezepokaj monaĥoj kiuj skribis "saoconna",kaj pli poste "Saône".

"La Saône" kiel akvovojo
------------------------

La plej granda parto de la rivero estas utiligebla kiel akvovojo. Ĝi estas ligata kun aliaj kanaloj de Francio.

* Canal des Vosges, kiel suda parto de Canal de l'Est (km 0) sude de Corre
* Canal de la Marne à la Saône (km 127) apud Heuilley-sur-Saône
* Canal du Rhône au Rhin (km 160) sude de Auxonne
* Canal de Bourgogne (km 165) apud Saint-Jean-de-Losne
* Canal du Centre (km 221) apud Chalon-sur-Saône

La unua parto de Corre ĝis Auxonne havas 19 kluzojn de la formato 38,5 m longa kaj 5 m larĝa. La profundeco estas 1,80 m kaj la minimuma alteco 3,5 m.

Estas du tuneloj, kie estas trapasebla kiel unudirekta vojo, kontrolita per lumsignaloj.

* km 48 ĉe Saint-Albin 681 m longa kaj 6,55 m larĝa
* km 76 ĉe Seveux-Savoyeux 643 m longa kaj 6,50 m larĝa

La dua parto de Auxonne ĝis Lyon havas 5 kluzojn de la formato 185 m longa kaj 12 m larĝa.
La profundeco estas 3,00 m kaj la minimuma alteco 6 m.

Ĉi tio parto apartenas al la eŭropa sistemo por grandaj varŝipoj.

Kluzoj: Dangle, Girlet, Cendrecourt, Acier, Radadôle

* 
* 

  

* Kategorio Saône en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Discovery France (angle)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Jean-Marie Pierret, *Phonétique historique du français et notions de phonétique générale* p.104 Arkivigite je 2015-01-22 per la retarkivo Wayback Machine (france)
2. ↑  Pri deveno de la rivernomo vidu la retejon en la franca lingvo pri loknomoj :
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 39160
* GND: 4118427-0
* VIAF: 197148570691924311961
* SUDOC: 027420213
* BNF: 11946539j
 |
La **Saŭromuzeo Aathal** estas muzeo pri dinosaŭroj en Seegräben en Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi estas monumento de nacia signifo.

Situo
-----

La muzeo situas ĉe la kantona ĉefvojo inter Uster kaj Wetzikon borde de la rivero Ustermer Aa en la setlejo Unteraathal en la komunumo Seegräben. La muzeo troviĝas en la domoj de la iama ŝpinfabriko Aatal, kiu estas parto de la Industrilernopado de Zurika Oberlando. La iamaj fabrikdomoj estas sub protekto de la federacio kaj formas kun la muzeo mem parto de la nacia monumento.

Kolekto
-------

Saŭromuzeo Aathal
La muzeo posedas riĉan palaontologian kolekton kun 200 ekspoziciaĵoj, inter kiuj troviĝas dinosaŭroj el la tuta mondo, de la etsaŭro ĝis la 23 metrojn longa brakiosaŭro-skeleto, Diplodokuso, Kamarasaŭro, Apatosaŭro, Saŭropodobebo, Otnielio, Stegosaŭro kaj la viandomanĝanta alosaŭro, flugsaŭroj, grandaj marsaŭroj kaj fosilioj de kambrio ĝis la glaciepoko.

La muzeo ankaŭ funkciigas propran fosejon en la usona ŝtato Vajomingo. La fosteamo en Vajomingo ek de 1990 faris diversajn gravajn trovojn kiel ekzemple du preskaŭ komplete konservitaj alosaŭro-skeletoj kaj du same bone konservitaj stegosaŭro-ekzempleroj.

Flanke de la muzeo situas ankaŭ mineraloga muzeo kaj mineralvendejo.

Atingebleco
-----------

La muzeo facile atingeblas per la trajnlinioj S14 kaj S9 de Zuriko, Uster aŭ Wetzikon ĝis Aathal. De Uster estas biciklovojo ĝis la muzeo.

Horaro
------

La muzeo estas malfermita marde ĝis sabate de la 10-a ĝis la 17-a horo kaj dimanĉe de la 10-a ĝis la 18-a horo. Lunde ĝi estas fermita kiel la plej multaj muzeoj en Kantono Zuriko.

Asocio por la subteno de la saŭromuzeo
--------------------------------------

Ekzistas Asocio por la subteno de la saŭromuzeo (en germana lingvo: *Verein zur Förderung des Sauriermuseums*) kies celo estas la financa subteno de la muzeo kaj de la esplorlaboro pri saŭroj. La membroj de la asocio rajtas senpage viziti la muzeon kaj ricevas la informojn pri la diversaj aktivecoj de la muzeo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saŭromuzeo Aathal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo de la Saŭromuzeo Aathal

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Seegräben kaj Saŭromuzeo Aaathal** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* La muzeo vidita de la vojtransirejoLa muzeo vidita de la vojtransirejo
* Triceratopo antaŭ la Saŭromuzeo AatalTriceratopo antaŭ la Saŭromuzeo Aatal
* Enirejo de la Saŭromuzeo AatalEnirejo de la Saŭromuzeo Aatal
* La muzeo vidita de la vojtransirejoLa muzeo vidita de la vojtransirejo
**Sarolta Kovács** [ŝarolta kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Sarolta** estas hungara moderna pentatlonisto, skermisto, olimpiano, mondĉampiono. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) **Tarné Kovács Sarolta**.

Sarolta Kovács pafas
Sarolta Kovács naskiĝis la 12-an de marto 1991 en Tapolca.

Biografio
---------

Sarolta Kovács maturiĝis en gimnazio en 2010, poste ŝi akiris diplomon en Universitato János Kodolányi, fine en 2022 ankaŭ trejnistan diplomon en Gimnastika Universitato de Budapeŝto. Ŝi edziniĝis en 2021, en la sekva jaro ŝi naskis filon. Ŝi ricevis signifan ŝtatan premion en 2021.

### Sporta kariero

Sarolta Kovács estis moderna pentatlonisto en sportklubo de Székesfehérvár. Ŝi estis hungara pentatlona ĉampiono kvarfoje inter 2015-2019 (trifoje individue), ankaŭ hungara skerma ĉampiono dufoje teame (2018, 2020). Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012, Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sesfoje (individue en 2016, teame en 2016, 2017 kaj 2018, stafete en 2008 kaj 2011).

Fontoj
------

* rezultoj kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   facebook

* Kategorio Sarolta Kovács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815255
 |



* Portalo pri Biografio
La lumturo de la insulo.
**Skokholm** (kimre *Ynys Sgogwm*, en Esperanto *Skoĥolmo*) estas insulo 4.0 km ĉe la marbordo de sudokcidenta Pembrokeshire en Kimrio, kuŝanta sude de la najbara insulo Skomer. La tuta insulo estas *Site of Special Scientific Interest* (loko de speciala scienca intereso) kiel Skomer. La ĉirkaŭaj akvoj estas marrezervejoj, ĉiuj parto de la Nacia Parko Pembrokeshire. Ĝi estas la kvara plej granda el la kimrobordaj insuloj.

Geografio
---------

Skokholm estas 1.6 km longa kaj 0.80 km larĝa, kovranta 100 ha. Ĝiaj klifoj gamas el 21 m nordoriente al 49 m en la sudokcidento. Frapite de ŝtormoj, la altaj klifoj kaj izola naturo de la insulo faras ĝin taŭga haveno por marbirdoj. Estas roka elstaraĵo ĉe la centro de la insulo, kiu havigas ŝirmon al la unikaj strukturoj de la insulo.

Referencoj
----------

1. ↑   Skokholm Island. ccw.gov.uk. Arkivita el la originalo je 2010-11-13. Alirita September 2, 2010.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-11-13. Alirita 2013-05-31.
**Schangnau** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo en la distrikto Signau kaj ek de la 1-a de januaro 2010 de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 906 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Schangnau situas en la supra Emme-Valo. Tute en la sudo de la komunumo ĉe la limo al Kantono Lucerno fontas la rivero Emme, kiu trafluas la tutan komunumon de sudo al nordo. La plej alta punkto de la komunumo estas *Furggengütsch*, kiu estas kun alteco de 2197 m s.m. la plej alta pinto de Hohgant. En la sudo de la komunumo troviĝas marĉkamparo de nacia signifo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Schangnau limas en nordo al Eggiwil kaj Escholzmatt-Marbach (LU), en oriento al Flühli (LU), en sudo al Habkern, kaj en okcidento al Eriz kaj Röthenbach en Emme-Valo.

Trafiko
-------

Per publika trafiko Schangnau atingeblas nur ek de Kantono Lucerno per poŝtaŭto ek de Escholzmatt.

Ekonomio
--------

De la laborlokoj en Schangnau 64 % apartenas al la agrikultura sektoro, 18 % al la industria sektoro kaj 18% al la servoperado. La komunumo do estas tipe kampara vilaĝo. Por la turismo la komunumo ofertas kampadejon kaj kurachotelon en *Kemmeribodenbad*. Ekzistas ankaŭ pluraj gastejoj, kiuj ofertas tranokteblecojn. En vintro en *Bumbach* funkcias skiliftoj.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Schangnau datiĝas el la jaro 1389, kiam la berna nobelo *Jost zum Walde* akiris la jurisdikcion pri *Tschangnau* por 180 guldenoj.

La herdantantoj de Jost zum Walde vendis la komunumon Schangnau en la jaro 1420 por 150 guldenoj al la urbo Berno. Ĝi apartenis ĝis la jaro 1790 al la kamparvoktejo Trachselwald kaj ek de 1803 al la distrikto Signau.

* Kategorio Schangnau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Schangnau
* Retejo de la Skilftoj Bumbach-Schangnau

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la administra distrikto Emme-Valo |
| --- |
| Aefligen • Affoltern en Emme-Valo • Alchenstorf • Bätterkinden • Burgdorf • Dürrenroth • Eggiwil • Ersigen • Hasle ĉe Burgdorf • Heimiswil • Hellsau • Hindelbank • Höchstetten • Kernenried • Kirchberg • Koppigen • Krauchthal • Langnau en Emme-Valo • Lauperswil • Lützelflüh • Lyssach • Mötschwil • Niederösch • Oberburg • Oberösch • Röthenbach en Emme-Valo • Rüderswil • Rüdtligen-Alchenflüh • Rüegsau • Rumendingen • Rüti ĉe Lyssach • Schangnau • Signau • Sumiswald • Trachselwald • Trub • Trubschachen • Utzenstorf • Wiler ĉe Utzenstorf • Willadingen • Wynigen • Zielebach |  |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Signau ĝis 2009 |
| --- |
| maldekstraEggiwil • Langnau en Emme-Valo • Lauperswil • Röthenbach en Emme-Valo • Rüderswil • Schangnau • **Signau** • Trub • Trubschachen |  |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Schattdorf** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 4907 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Rigardo al la Reuss-Ebenaĵo. Schattdorf videblas maldekstre en la supra mezo de la bildo
Schattdorf situas en la ebenaĵo de la rivero Reuss en la supra Reuss-Valo, norde de la monto *Bälmeten*, kies alteco estas 2414 m s.m. La nordan limon de la komunumo formas la rivero Schächen, kiu alfluas ĉe la nordokcidenta limpunkto de la komunumo al Reuss.
Al Schattdorf apartenas krom la ĉefvilaĝo la setlejoj Schattdorfer Berge, Haldi kaj Ried. Al la komunumo apartenas ankaŭ la valo *Teiftal*, tra kiu fluas la rivereto *Gangbach*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,27 km², de kiuj 37,7% estas kovritaj de arbaro, 33,6% servas por agrikulturo kaj 11,0% por setlado. 17,8% de la komunuma tereno ĉefe en la alta montaro estas dezertaj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Schattdorf limas en nordo al Bürglen, en oriento al Spiringen, en sudoriento al Unterschächen, en sudo al Silenen, en sudokcidento al Erstfeld, kaj en okcidento aliflanke de la rivero Reuss al Attinghausen.

Trafiko
-------

Schattdorf estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinioj al Altdorf kaj Erstfeld.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo al la Gotardo-Pasejo kaj la svisa aŭtovojo A2. La plej proksima alveturejo al la aŭtovojo situas norde en distanco de 3 km en Altdorf UR.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Schattdorf datiĝas de la 16-a de februaro 1248 kiel *Scachdorf*.

En la jaro 1020 tertremo detruas la naturan baraĵon de lago super Schattdorf, kaj la ondo kovras la tutan vilaĝon sub rokoj kaj ŝlimo. Nur la turo restas videbla.

En la jaro 1629 pestoepedemio mortigas pli ol trionon de la vilaĝa loĝantaro.

Dum sia tuta historio Schattdorf fariĝis regule viktimo de grandaj inundoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Teksto pri la historio sur la komunuma retejo Arkivigite je 2011-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Schattdorf
* Schattdorf en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Schattdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Scheibe-Alsbach** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 633 loĝantojn.

Priskribo
---------

Sĉeibe-Alsbaĉ etendiĝas idiliece sur alteco inter 620 kaj 725 metroj sur la altebenaĵoj skistaj. Ofte la vilaĝo ankaŭ nomiĝas *Portalo al la Supera Schwarza-valo*. Trankvilon kaj ripozumon garantias grandaj pinaj arbaroj. Flaŭrozaj herbaroj kun klaraj rojoj kaj montaj dorsoj kun belvidoj imponaj ebligas ĉarman panoramon. La du vilaĝoj Alsbach kja Scheibe estis unuiĝinta nur en la 1924-a jaro. Laŭlonge de la valo de la rivero Schwarza pado kondukas al la akvobaraĵo Schwarzatstausee. Tie ĉi fontas la menciita rivero. Dumvintre invitas vastaj skisportteritorioj al praktiko de skikurado kaj toboganado.

La famekonata biatletisto Mark Kirchner devenas el la surloka sportklubo. Nordoriente, inter Scheibe-Albach kaj Goldisthal, troviĝas la fortipresa pumpa centralo **Pumpspeicherwerk Goldisthal**. La giganta supera ujo konstruitis sur la pinta altebenaĵoj de la 869 metrojn alta monto Farmdenkopf. Je duonan kilometron for de la vilaĝo Goldisthal estiĝis la malsupra ujo. La tuto enmetitis belege en ĉirkaŭaĵon ensorĉantan. Pli okcidente troviĝas la naturprotektozono Wurzelbergfarmde.

Gefiloj
-------

* Gotthelf Greiner, vitrofaristo kaj porcelaninventisto
**Sarolta Monspart** [ŝarolta monŝpart], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Monspart Sarolta** estis hungara orientiĝa kuristo, skiisto, maratonisto, mondĉampiono, trejnisto. Ŝia familia nomvarianto estis *Monszpart* [monspart], ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Feledy Péterné* [feledi].

Sarolta Monspart naskiĝis la 17-an de novembro 1944 en Budapeŝto, ŝi mortis la 24-an de aprilo 2021.

Biografio
---------

Sarolta Monspart maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1963. Ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi laboris en prisporta instituto, krome ŝi havis taskojn en la hungara sporta vivo. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon en 1981. Ŝi ricevis premiojn precipe en la 2000-aj jaroj. 

### Sporta kariero

Sarolta Monspart inter 1960-1978 estis orientiĝa kuristo en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono 14-foje inter 1964-1977 en orientiĝa kuro, dum ankaŭ sesfoja ĉampiono en skiado. Ŝi estis la unua en 1972 unuope (orientiĝa kuro). Ŝi estas la unua virino en Eŭropo, kiu kuris maratonon en malpli ol tri horoj. Ŝia aktiva sporta kariero finiĝis en 1978 pro pinĉo de iksodo, ŝi estis longe inter vivo kaj morto, fine ŝi resaniĝis jam lama. Poste ŝi kuraĝigis virinojn vivi sanan vivon kaj kuri ofte. Inter 1980 kaj 1990 ŝi estis ĉeftrejnisto de la hungara nacia orientiĝa teamo, poste ŝi havis postenon en la internacia orientiĝa asocio.

Ŝiaj libroj (elekto)
--------------------

* *A futás csodálatos világa* (kunaŭtoro, 1990)
* *A testedzésben gazdag életmód világnapjai* (kunaŭtoro, 2002)
* *A szív konyhájának receptkönyve* (kunaŭtoro, 2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2023-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
* intervjuo kun foto
* aprezo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821648
* VIAF: 121411427
* ISNI: 0000 0000 7966 8863
 |




* Portalo pri Biografio
**Tajĝou,** ĉine **泰州** estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn urbetojn kaj distriktojn.

Geografio
---------

Tajĝou etendiĝas en oriente flanko de la lando en la proksimeco de Jangzio.

memora turo Sun Ĵongŝan

Historio
--------

Tajĝou havis historion jam antaŭ Kristo. Dum la mezepoko ĝi estis unu el centroj de salo.
En 1952 kanalo konstruiĝis al Jangzio.

Ekonomio
--------

En Tajĝou la plej gravaj industriaj branĉoj estas muelado de tritiko, teksaĵoj, farado de motoroj.

Klimato
-------

Tajĝou etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. Jare pluvas malpli, ol 1000mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte dum junio kaj julio. En julio kaj aŭgusto la temperaturo iomete superas 30 °C. Dum vintro preskaŭ neniam frostas.

Trafiko
-------

Tajĝou havas aŭtovojon kaj fervojon.

Vidindaĵoj
----------

* urba parko
* muzeo

urba muzeo

Partneraj urboj
---------------

* Usono Newport News, Usono
* Usono Williamsport, Usono
* Aŭstralio Latrobe, Aŭstralio
* Finnlando Kotka, Finnlando
* Nov-Zelando Lower Hutt, Nov-Zelando
* Kanado Barrie, Kanado

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (ĉine)
* Mapo pri Tajĝou
Koordinatoj: 50° 16′ 47″ N 15° 43′ 46″ O﻿ / ﻿50.27972 °N, 15.72944 °O﻿ / 50.27972; 15.72944 (mapo)

**Lípa** (germane *Leipa*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Všestary, en distrikto Hradec Králové. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Všestary. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/325. Estas ĉi tie registritaj 43 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis loĝantaro ne ĉeestas en vikidatumoj loĝantoj.

Lípa situas en katastra teritorio **Lípa u Hradce Králové** kun areo 2,96 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

Prusia-Aŭstria milito
---------------------

En batalo en la jaro 1866 Lípa estis sidejo de supera komandanto de la aŭstria armeo, kampa armilestro kavaliro Ludvík von Benedek. Ĝi fariĝis celtabulo de la prusia kaj la aŭstria artleria pafado. Per grenadoj estis bruligitaj konstruaĵoj n-ro 2, 24, kaj 28. La rikolto estis neniigita. Post la miliro Lípon vizitis imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. Li lasis kunskribi damaĝojn, sed rekompenco ne estis juste dividita. Kiu aŭdiĝis, li estis akuzita kaj kondamnita por averto al aliaj.

Loĝantaro
---------

**Lua‑eraro: bad argument #1 to 'getAllStatements' (string expected, got nil).**

Memorindaĵoj
------------

* Maŭzoleo - monumento de prusia-aŭstria milito 1866

Pluaj fotoj
-----------

* Monumento de prusiaj soldatojMonumento de prusiaj soldatoj

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Všestary (6) |
| --- |
| Bříza ~ Chlum ~ Lípa ~ Rosnice ~ Rozběřice ~ Všestary |

 |
**Armitaj Fortoj (AF) de la Respubliko de Belorusio** (beloruse *Узброеныя сілы (УС) Рэспублікі Беларусь*) estas la ŝtata milita organizo de la Respubliko Belorusio, la totalo de la armitaj fortoj, kiuj celas reflekti agreson kontraŭ la Respubliko Belorusio, la armita defendo de la suvereneco de ĝia teritorio. Konsistas el tertrupoj, aerarmeo kaj aerdefendaj fortoj. Estis kreitaj post la proklamo de ŝtata sendependeco en 1991. La 20-an de Marto 1992 eldoniĝis dekreto de registaro "Pri kreado de la Armitaj Fortoj de la Respubliko Belofbrusio." La saman tagon la Supera Soveto akceptis la Leĝon "Pri la Armitaj Fortoj de la Respubliko Belorusio" laŭ kiu komencis ties formado.

Emblemo de la Armitaj Fortoj de Republiko de BelorusioLa nombro de armitaj fortoj estas 62 mil, kaj 14 mil de ili estas civila dungitaro. Ĉe la fino de 2006 en kontrakto baza servo tenis 23.1% de milita personaro.

* Kategorio Armitaj Fortoj de Respubliko Belorusio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Armitaj Fortoj de Respubliko Belorusio en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**TVN24** estas la unua pola informa televido, kiu elsendas programon tut-diurne.

TVN24 komencis elsendi programon la 9-an de aŭgusto 2001, kiel unua tema programo de Grupo ITI. Ĝia prezidanto ekestis Maciej Sojka.

La sidejo de la televido estas en ĉefurbo de Pollando - Varsovio, tamen ĝi havas kelkajn regionajn filiojn - en Krakovo, Lodzo, Poznanio, Torunio, Vroclavo, Szczecin, Katowice, Gdansko kaj Bjalistoko.

Historio
--------

Unua agadperiodo estis tre malfacila por atingi klientojn. Kiel unua pola televidstacio informis pri la atencoj de la 11-a de septembro 2001 en Novjorko kaj Vaŝingtono, komencante raportadon de la eventoj en Usono. Tio okazis turnopunkto en la historio. Por kelkaj horoj la kutima programo estis ĉesigita favore al ĵurnalistoj.

La 11-an de novembro 2011 pro tumultoj dum la Marŝo de Sendependeco en Varsovio nekonataj farintoj bruligis raportan veturilon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio TVN24 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retportalo TVN24.pl *(pollingva)*
Portolano mezepoka de la Mediteraneo.
La **Mediteranea lingvafrankao** nomata *sabiro*, estas *piĝino* hodiaŭ malaperinta, sed uzita inter la 14a kaj 19a jarcentoj de la maristoj kaj komercistoj de la Mediteraneo por la komunikado inter malsamlingvanoj.

La sabiro pruntis parton de la gramatiko el la diversaj latinidaj lingvoj kaj aliaj mediteraneaj lingvoj; oni kalkulas ke la plej frua versio rekte adoptis vortojn de la latina, poste adaptante sin al la evoluo de la itala, la kataluna, la okcitana, la kastilia kaj la portugala, kun postaj aldonoj de vortoj el la araba, turka kaj greka lingvoj. La unua dokumentita uzo de tiu lingvafrankao aperis en la jaro 1353 en Djerba, la nuna Tunizio. Kun la paso de la jaroj, en la tunizia marbordo ĝi nutriĝis de la franca lingvo. Estas multaj mencioj kaj aludoj en la literaturaj verkoj kaj dokumentoj tiuepokaj kaj ĉefe de la 15a, 16a kaj 17-a jarcentoj. Post tio plifirmiĝis la uzado de la naciaj lingvoj en la Mediteraneo.

Laŭ *Ethnologue*, eble pluvivas varianto en la insuloj de la Egea Maro, en kiu la sintakso estas ĉefe araba, dum la vortprovizo estas itala, hispana, franca, okcitana, kataluna, araba, berbera, turka kaj greka.

Vidu
----

* Lingvafrankao
Baños de Agua Santa.
Akvofalo.
**Baños de Agua Santa** (banoj de sankta akvo) estas urbo kaj banloko ekvadora, de la Provinco Tungurahua; fama ĉar estas unu el la urboj kiuj pliajn turistojn allogas en Ekvadoro. Ĝi troviĝas je 3 horoj sude de Kito. Krome ĝi estas kantona ĉefurbo de la kantono Baños. Kun populacio ĉirkaŭkalkulata je 20.000 personoj kiuj dediĉas sin grandkvante al la turisma aktivado.

Baños, strategie situanta en la centro de Ekvadoro, inter Andoj kaj Amazonio ekvadora, posedas primtempan klimaton moderklimatan kaj malsekan la tutan jaron, kun averaĝa temperaturo de 18 °C; ĝi troviĝas je alto de 1.820 msm ĉe la deklivaro de la vulkano Tungurahua.

Estas ideala loko por ĝui gamon de aktivaĵoj kaj allogaĵoj. Estas situanta inter la Naciaj Parkoj Sangay kaj Llangantes, 

La WWF nomigis ĝin "Un Regalo para la Tierra" (nome donaco por la tero).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Baños (Ekvadoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baños (Ekvadoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ministerio de Turismo Arkivigite je 2013-01-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Turisma Agentejo
* Turisma Informado de Baños
* Revuo Baños
Operejo kaj teatrejo je Frankfurto
Rigardo en la spektantejon de la Opero je Frankfurto
La **Operejo je Frankfurt** estas la opero de la urbaj teatroj en Frankfurto ĉe Majno. Ĝi apartenas al la plej gravaj operprezentejoj en Eŭropo kaj estis distingita en 1995, 1996 kaj 2003 fare de la operrevuo *Opernwelt* kiel „operejo de la jaro". Konstanta operensemblo ekzistas en Frankfuro ekde 1792. En 1880 malfermiĝis la monumenta operejo en la stilo de nov-renesanco. Tiu ĉi Malnova Operejo, militdetruita en 1944 kaj en 1976 ĝis 1981 rekonstruita, nun servas kiel koncertejo kaj kongresejo.

La Opero je Frankfurto ekde 1951 havas sian prezentejon ĉe Willy Brandt-Placo, la antaŭa *Teatroplaco*. La artan direktadon tenis ekde tiam la ĉefaj muzikdirektistoj Georg Solti (1952–1961), Christoph von Dohnányi (1968–1977), Michael Gielen (1977–1987), Sylvain Cambreling (1993–1996) kaj Paolo Carignani (1999–2008). Je la sezono 2008/2009 Sebastian Weigle transprenis la artan direktadon. Intendanto de la opero estas ekde 2002 Bernd Loebe. La Frankfurta Opera kaj Muzea Orkestro estas la konstanta orkestro de la domo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Operejo je Frankfurto ĉe Majno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Operejo je Frankfurto ĉe Majno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la Opero je Frankfurto
* Historio de la urbaj teatrejoj
* Dokumentaĵo pri la evolo de la urbaj teatroj ekde 1945 ĝis 1972


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 423199
 |
Sankta **Francisko de Paola** (naskiĝis la  27-an de marto 1416(nun 1416-03-27) en Paola, Kalabrio (Italio), mortis la 2-an de aprilo 1507 en monaĥejo de Plessis-lès-Tours (Francio) estis itala religia ermito, fondinto de Ordeno de la Minimuloj en 1493. El liturgia vidpunkto, li estas festata la 2-an de aprilo.

Vivo
----

La gepatroj de Francisko, ne havintaj gefilojn, preĝis sanktan Franciskon. Kiam filo naskiĝis, ili nomis lin Francisko. (Poste unu aŭ du pluaj gefiloj naskiĝis.)

Ankoraŭ infano, Francisko grave malsaniĝis ĉe la okulo kaj la gepatroj denove preĝis Franciskon, promesante ke la infano restos dum unu jaro ĉe franciskana monaĥejo se li resaniĝos. Tiel okazis. Post la jaro ĉe la monaĥejo, Francisko revenis hejmen.

En 1430 la tuta familio faris longan pilgrimadon ĝis Asizo. Dum la vojaĝo, la 14-jara Francisko ekkonis la ermitojn de Monteluco apud Spoleto kaj, reveninta en Kalabrion, decidis iĝi ermito en la apudaj montoj, en groto ene de la bienoj de liaj gepatroj.

Post malmultaj jaroj, aliaj junuloj aldoniĝis al Francisko. La grupo, aprobata de la episkopo de Kosenco, konstruis kapelon kaj tri dormejojn. Ĝi estis, sub la nomo de "Ermitoj de frato Francisko", la neoficiala komenco de la Ordeno de la Minimuloj, kies oficiala aprobo venis en 1474 de papo Siksto la 4-a.

Nun oni petis Franciskon, ke li fondu novajn monaĥejojn por la ordeno, kaj li ekis vojaĝi. Lia famo iĝis granda; oni asertis ke li faras eĉ verajn miraklojn. En 1483 Francisko iris en Francion, invitita de la reĝo Ludoviko la 11-a, grave malsana en la Kastelo de Plessis-lès-Tours. Kvankam la frato ne resanigis la reĝon, li estis bone akceptata ĉe la francaj reĝoj kaj restis en Francio ĝis sia morto en 1507.

Vidu ankaŭ
----------

* Preĝejo de Sankta Francisko de Paola (Reggio Calabria)
* Listo de sanktuloj‎

Eksteraj ligiloj
----------------

* Francisko de Paola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Francisko de Paola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Biografio de Sankta Francisko de Paola

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417330
* GND: 119481758
* LCCN: n82101165
* VIAF: 56604219
* ISNI: 0000 0001 2133 9642
* SUDOC: 027715884
* BNF: 11886333k
* ULAN: 500354830
* NKC: jn20011211101
* ICCU: SBLV313456
* BNE: XX932282
 |
**Josef Kriehuber** (naskiĝis la 15-an de decembro 1800 en Vieno; mortis la 30-an de majo 1876 samurbe) estis aŭstra litografiisto kaj pentristo.

Vivo
----

Honora tombo sur la Viena Centra Tombejo
En la ago de 13 jaroj Kriehuber jam estis akceptata por la fako desegno de la akademio de vidaj artoj en Vieno. En 1818 li akompanis la polan princon Sanguszko kiel desegnoinstruisto al Polujo. En 1821 li revenis al Vieno. Por havigi al si monon por la studo ĉe la akademio kaj por vivtenado, li fariĝis unu el la plej laboremaj litografiistoj de eldonejo Trentsensky. En 1826 aperis liaj unuaj portretoj laŭ la nova prestekniko litografio. Dum la sekvaj jardekoj Kriehuber fariĝis la plej demandata kaj pagata portretisto de Vieno dum la bidermajro. Lia sukceso rezultis ja el tio, ke li lerte portretis virojn pli gravaj kaj virinojn pli belaj ol ili vere estis.

Per ekesto de la fotarto la stelo de Kriehuber malleviĝis. En 1860 li ankoraŭ ricevis kiel unua artisto en Aŭstrujo la Ordenon Francisko Jozefo. Liajn lastajn vivojarojn superombris manko de mendoj kaj mizero. Li mortis la 30-an de majo 1876 kaj estis entombigita en sia hejmurbo.

Gravaj kolektoj de liaj verkoj troviĝas en Muzeo Albertina kaj en la portetokolekto de la Aŭstra Nacia Biblioteko je Vieno. Ekde 1889 en Vieno-Margareten la strateto *Kriehubergasse*.

Verkaro
-------

Lia verkaro, bildigo de la viena socio tiuepoka, ampleksas proksimume 3000 portretajn litografiojn, krom tio kelkajn centojn da akvareloj. Ekzistas preskaŭ neniu gravulo tiutempa, kiun Kriehuber ne portretis. Li ekzemple portretis jenajn personojn: Francisko la 1-a, Klemens von Metternich, Franz Grillparzer, Johann Nestroy, Friedrich Hebbel, Franz Schubert, Robert Schumann, Giacomo Meyerbeer, Carl Czerny, Franz Liszt, Sigismund Thalberg, Ole Bull, Niccolò Paganini, Fritz Reuter kaj Ferdinando Maksimiliano de Austrujo.

Literaturo
----------

* Wolfgang von Wurzbach: *Katalog der Porträtlithographien Josef Kriehubers*. – 2-a eldono. Vieno: Walter Krieg Verlag, 1958
* Selma Krasa: *Josef Kriehuber 1800–1876: Der Porträtist einer Epoche*. – Vieno: Eldonejo Christian Brandstätter, 1987
* Kriehuber,Joseph. En Constantin von Wurzbach: *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*. 13-a volumo, p. 219 sj. Vieno 1865.
* Rudolf von Eitelberger von Edelberg: *Gesammelte kunsthistorische Schriften*, volumo 1, p. 90. Vieno: Braumüller, 1879.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Josef Kriehuber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Josef Kriehuber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Josef Kriehuber en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Verkoj de Josef Kriehuber Arkivigite je 2007-03-18 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409272
* GND: 118724436
* LCCN: n88195846
* VIAF: 71599977
* ISNI: 0000 0000 6658 8354
* LIBRIS: 210515
* BNF: 147974326 14111575m, 147974326
* ULAN: 500093668
* MBA: 28488493-973c-48cd-8bb0-00ce0330e84b
* RKD: 46438
* NKC: mzk2005295115
 |