recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Blazono de Kastilio inter anĝeloj en la preĝejo de la Monaĥejo de Sankta Maria de El Paular en Rascafría. Fine de la 15a jarcento.
La **Dinastio de Trastamaro** aŭ **Casa de Trastámara** en la hispana origine estas reĝa dinastio, devena el la Regno de Kastilio, kiu reĝis: en la Regno de Kastilio (de 1369 ĝis 1504 kaj de 1506 ĝis 1516 (Ferdinando la 5-a), en la Regno de Aragono (de 1412 ĝis 1516), en la Regno de Navaro (de 1425 ĝis 1479) kaj en la Regno de Napolo (de 1458 ĝis 1501).

La Dinastio (malgranda branĉo de la reganta Dinastio de Burgonjo) ricevas sian nomon el la Graflando de Trastamaro, de la latina *Trans Tamaris* (Trans la Rivero Tambro) en la nordokcidento de Galegio, titolo kiu jam ekzistis antaŭ la surtroniĝo de Henriko la 2-a (1369 – 1379) (post la enlanda milito kiu finis je la morto en 1369 de lia patra frato Pedro la 1-a la Kruela).

Sub la diversaj regnadoj la Dinastio de Trastamaro malfortigis la monarkian aŭtoritaton atingitan de Pedro la 1-a kaj la ekonomian disvolvigon kiun okazigis la burĝaro. Samtempe sub ties registaroj manifestiĝas klare politiko kiu iros poste al la nomataj aŭtoritataj monarkioj. Ili sukcesis enmeti Kastilion en la Centjara milito, permesante la eŭropan diplomation enmetiĝi ene de la regno. Nur fine kaj sub la aragona influo oni sukcesis modernigi la regnon per konverto en potenco kapabla aliĝi en la hegemonio ekde tiam unuiĝinta de la Iberia Duoninsulo.

La Dinastio de Trastamaro ekreĝis en Aragonio danke al Pakto de Kaspo (1412), kiu finigis la sukcedan krizon kaŭzata de la senfila morto de Marteno la 1-a de Aragono en 1410.

La lasta monarko de tiu dinastio kun regado en Hispanio estis la reĝino Johana de Kastilio, kiu pro sia geedziĝo kun Filipo la 1-a (Kastilio) kaj pere de la ambaŭa filo, Karlo la 1-a, enkondukis la eniron al la regado de Hispanio fare de reĝoj de la Dinastio de Habsburgoj.

Genealogia arbo
---------------

Genealogio de la reĝoj de la Dinastio de Trastamaro: flave la reĝoj de Kastilio kiuj unuiĝas al la ruĝaj reĝoj de la Regno de Aragono dum la epoko de la Katolikaj Gereĝoj (en la arbo Isabel kaj Fernando), blue la reĝoj de Navaro. Per geedziĝo kun Katerina de Lankastro (heredantino de Petro la 1-a, *Pedro I*), Henriko la 3-a, *Enrique III*, reakiris la dinastian legitimecon perditan pro la uzurpado fare de Henriko la 2-a, *Enrique II*.

* Kategorio Dinastio de Trastamaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308716
* GND: 119049015
* LCCN: sh94004939
* VIAF: 27872966 315088458, 27872966
* NKC: jo20191051082
* BNE: XX1140478
 |
Koordinatoj: 38° 08′ 49″ S 144° 21′ 32″ O﻿ / ﻿38.14694 °S, 144.35889 °O﻿ / -38.14694; 144.35889 (mapo)

**Geelong** estas grandurbo kaj havenurbo en Aŭstralio, en Viktorio (Aŭstralio).

Geografio
---------

Geelong situas laŭ la maro 72 km de Melburno.

Historio
--------

La plej frue aborigenoj vivis en tiu loko. La unuaj eŭropaj ŝipistoj alvenis en 1802. Baldaŭe ankaŭ kondamnitoj vivis en tiu loko. En 1852 jam malsanulejo funkciis tie. En 1910 Geelong ricevis la rangon urbo. En la 1920-aj jaroj la urbo ricevis industrion, kion helpis la pli frue evoluita haveno.

Vidindaĵoj
----------

* botanika ĝardeno
* katedralo

Trafiko
-------

Geelong havas flughavenon, trafikan havenon, aŭtovojon kaj stacidomon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Geelong havas 4 sezonojn. En januaro kulminas la varmo, en julio la malvarmo (tiam foje frostas). La averaĝa temperaturo varias inter 9-20 °C. Jare pluvas po 553 mm.

Ĝemelurboj
----------

Haveno de Geelong
Alta domo konstruita en 1933
* Popola Respubliko Ĉinio Lianjungang, Ĉinio
* Japanio Izumiocu, Japanio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Preĝejo de Sankta Maria en Geelong
Urbodomo de Geelong

* Geelong en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Geelong en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 389449
* GND: 4363599-4
* LCCN: n79105697
* VIAF: 167857172
* NKC: ge1035878
 |
Emblemoj ofte uzataj (en Germanio) por la malsamaj specoj de publika transporto
Tramo en Ĉinio
Urba aŭtobuso de tipo MAN
Artika urba aŭtobuso en Parizo
**Urba amasa transporto** (**UAT**, iam markata mallongigite nur kiel **urba transporto**) estas sistemo de linioj de persona publika transporto destinitaj al certigado de transporta priservo sur teritorio de urbo per amasaj transportaj rimedoj. Kutime la urboj havadas propran integran transportan sistemon (aŭ por la teritorio de la urbo mem aŭ por ties ĉirkaŭaĵo), en kiu validas unueca transportaj kaj tarifaj kondiĉoj kaj trafiko de la linioj de UAT estas dotata de la urbo per unueca maniero. Sed parto de la urba amasa transporto povas esti ankaŭ linioj, kiuj ne estas parto de tia ĉi integra sistemo kaj havas proprajn, diferencajn kondiĉojn aŭ ili ne estas dotataj de la urbo.

Konkreta sistemo de la urba amasa transporto povas ensumigi aŭtobusan, tramtransporton aŭ trolebusan transporton, en urboj kun pli ol miliono da loĝantoj kutime ankaŭ metroo kaj urban aŭ ĉeurban fervojon. Kelkokaze estas parto de la urba amasa transporto ankaŭ telfero, nekonvenciaj linioj (funikularoj, aertelferoj ks.) aŭ pramejoj aŭ aliaj formoj de akva transporto.

La urba amasa transporto estadas plenigita ankaŭ per ĉeurba, interurba kaj neamasa transporto kaj traligita kun ili. Signifaj transportaj nodoj de UAT estas establataj en proksimeco de transportaj nodoj de interurba transporto (fervojaj stacidomoj, aŭtobusaj stacidomoj, flughavenoj, havenoj signifaj por persona transporto). Proksime de la transportaj nodoj de la amasa transporto aŭ en ties kadro estas establataj postenoj de taksioj, kaptaj parkumejoj (P+R), eventuale lokoj por ŝanĝo de aŭtomobila transporto al la amasa (K+R) aŭ metigejoj de bicikloj (B+R).

Publika transporto per nemotoraj veturiloj surbaze de tirveturiloj aŭ per bicikloj (rikiŝo) ankaŭ ne havadas hodiaŭ karakteron de la amasa transporto. Sed en evolulandoj eĉ transportaj rimedoj per animala trakcio estas ĝis hodiaŭ signifa konsistero de urba transporto, cetere tiel komencis ankaŭ la eŭropa publika transporto (omnibuso, urba kaj interurba ĉevaltira tramo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Enciklopedio pri Urba amasa transporto esperante


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Tramtransporto |
La **kapelo Sankta Anna** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en rando de urbo Tököl (Hungario).

Historio
--------

Tiu ĉi kapelo estis konstruita supozeble en la 13-a jarcento kiel kirko de vilaĝo, kiu senhomiĝis dum dominado de turkoj. Turkaj fontoj jam ne mencias la kirkon. En la sekva erao en 1728 ĝi estas videbla en aŭstra-hungara mapo. En 1778 la konstruaĵo estis barokigita, En 1821 oni entombigis virinon, samtempe plenaj renovigaj laboroj okazis, la originaj fenestroj estis enmurigitaj kaj faris kelkajn novajn fenestrojn. Ankaŭ faris vestiblon. Tiam la kapelo havis firstotureton. La kapelo funkciis, kiel konata pilgrimloko. En 1944 pro furiozaj atakoj de Tököl la preĝejeto bruldetruiĝis. La rekonstruo okazis nur inter 1981-1982. Oni restaŭris la enmuritajn fenestrojn, sed vestiblo kaj firstotureto ne estis rekonstruitaj. Depost fino de la socialismo denove estas pilgrimado.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola inter pinoj, sede apude estas videblaj sonorilostablo kaj kruco el 2015. La kapelo estas brikoforma kaj finiĝas en absido, kiu estas iom pli malalta, mallonga kaj mallarĝa. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias. Interne la muroj estas blankaj.

Pilgrimo okazas en la 26-an de julio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2018-08-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj (la koncerna teksto estas legebla lasta)

Enirejo
Absido

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Patrono de Hungaroj** (hungare Magyarok Nagyasszonya) estas eklezia konstruaĵo en urbo Tiszaújváros (Hungario).

Historio
--------

Tiszaújváros kreiĝis dum la socialismo, pli frue apude ekzistis vilaĝo Tiszaszederkény. Oni supozas, ke la vilaĝo havis katolikaj kirkon, kiun eble la kalvinanoj uzis dum dominado de turkoj. En la urbo oni ne konstruis kirkon, la katolikoj frekventis kirkon en Sajószöged. La preĝejo videbla nun konstruiĝis depost fino de la socialismo inter 1992-1993. La liturgia spaco pretiĝis en 1998, la altaro en 2005. La apuda paroĥejo estis konstruita en 2000.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas ĉe la urborando, ĉar libera loko ne estis en la centro. La fasado estas simetria, La meza parto reliefas kaj altiĝas, kvazaŭ triangula turo. En la turo 3 sonoriloj loĝas. Ĉe unu el la anguloj estas la enirejo. Malantaŭe estas la ĉefnavo kun du flankonavoj. La fasado estas senfenestra. La orgeno estas donaco de Germanio. La vitraloj estas kreaĵoj de Tibor Bráda. Sub la preĝejo oni establis tombejon por kelkcent ĉerkoj kaj ĉirkaŭ 2000 urnoj.

Kermeso okazas en la okan de oktobro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj kaj video
* datenoj hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La oficialaj membroj aŭ.partoprenantoj" de GBIF konsistas el landoj kaj internaciaj organizaĵoj kiuj kunlaboras por antaŭenigi liberan kaj malferman aliron al biodiversecaj datumoj. Ĉi tiu mapo montras la naciajn partoprenantojn de GBIF la 29-an de aŭgusto 2017)
**Tutmonda Informa Servo pri Biodiverseco** aŭ **Tutmonda Sistemo pri Biodiverseca Informado** (angle **Global Biodiversity Information Facility,** mallongigite **GBIF**) estas internacia organizaĵo kiu temigas kreado de sciencaj datenoj pri biodiverseco haveblaj tra la interreto per Interretaj servoj.

La datumoj estas provizitaj de multaj institucioj el la tuta mondo; la informa arkitekturo de GBIF igas tiujn datumojn haveblaj kaj serĉeblaj tra ununura portalo. La datumoj haveblaj tra la GBIF-portalo estas plejparte distribuaj datumoj pri plantoj, bestoj, fungoj kaj mikroorganismoj (mikroboj) por la mondo, kaj sciencaj nomdatenoj por ĉiu vivanto.

Celoj
-----

La celo de GBIF estas ebligi liberan kaj malferman aliron al biodiversecaj datumoj tutmonde por subteni daŭripovon. La organizo havas prioritatojn, kun emfazo de antaŭenigado de partopreno kaj laborado per partneroj, inkluzive de kolektado de informoj pri biologia diverseco, evoluigado de protokoloj kaj normoj por certigi sciencan integrecon kaj reciprokan kunfunkcieblecon, konstruado de malsamaj dizajnitaj retejoj kiuj permesas ligi diversajn specojn de datumoj de malsamaj fontoj. kaj similaj.

GBIF planas krei informajn ligilojn inter ciferecaj datumresursoj de trans la spektro de biologia organizo, inter genoj kaj ekosistemoj, kaj ligi ilin en gravaj temoj por scienco, socio kaj daŭripovo uzante geografiajn kaj iloj de geografia informsistemo. Ĝi funkcias kunlabore kun aliaj internaciaj organizoj kiel ekzemple: Katalogo de Vivo-Partnereco, Biodiverseco-Informo, Konsorcio por la Strekkodo de Vivo (CBOL), la Enciklopedio de la Vivo (EOL)), kaj GeoRSS.

Vidu ankaŭ
----------

* ABCD Schema
* Atlas of Living Australia (ALA)
* Australasian Virtual Herbarium (AVH)
* Darwin Core
* Global biodiversity
* List of electronic Floras (por aliaj enretaj vegetaĵaraj datumaroj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Global Biodiversity Information Facility en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Mallonga priskribo de GBIF
* Retejo de GBIF
* Datumaj eldonejoj de GBIF


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820896
* LCCN: nb2011029469
* VIAF: 138223388
* SUDOC: 162380046
 |
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas romkatolika monumento historia en urbo Tököl (Hungario).

Historio
--------

Eklezia fonto mencias jam kirkon en tiu loko en 1332, sed laŭ arkeologoj la trovitaj restaĵoj venis el la 15-a jarcento. En mezo de la 17-a jarcento bosnianaj monaĥoj servis en la kirko. Dum la kontraŭreformacio la katolika grupo estis refondita en 1714, la paroĥo en 1753. La konstruaĵo estis barokigita en 1813, tamen restis signifaj elementoj el la mezepoko. Dum la 2-a mondmilito ĝi estis bombardita, sed poste fidele rekonstruita. La orgeno estis farita en 1966.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola en parko, apude krucifikso situas. En la simetria fasado la enirejo troviĝas, pli supre malplena niĉo. En flanko de la navo la turo grandparte reliefas, krome estas du aliaj enirejoj ĉe la navo kaj turo. Apogpilieroj apogas la turon. La marmora ĉefaltaro estis farita en 1817, dorse estas tomboŝtono el 1519. Masa Feszty pentris la altaran bildon pri Naskiĝo de Maria. 

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Johano de Capestrano,** hungare *Kapisztráni Szent János-templom* estas sakrala konstruaĵo en mezo de urbo Tompa (Hungario).

Historio
--------

Laŭ eklezia fonto en tiu loko jam estis paroĥo en 1500, sed en tiu areo estis nur kampoj, bienoj, farmoj. Ĝis Traktato de Trianon la areo estis ekstera parto de Szabadka. En 1905 katolika grupo formiĝis, kiu estis levita paroĥo en 1914. Intertempe la kirko estis konstruita en la jaroj 1909 kaj 1910. Estas interese, ke la vilaĝo mem estis deklarita nur en 1922 kaj urbiĝis en 2004. La orgeno estis kreita en 1939, nuntempe oni aranĝas ankaŭ orgenkoncertojn. La du sonoriloj estis faritaj en 1911 kaj 1973.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la urbo, antaŭe krucifikso videblas. En mezo de la fasado la turo reliefas, plej malsupre la enirejo funkcias. La navo havas krucnavon kaj finiĝas en 12-latera absido. Ankaŭ sakristio aliĝas al la konstruaĵo. Origine ĉe kruciĝo de ĉefnavo kaj krucnavo estis firstotureto, sed pro la renovigaj laboroj ĝi estis malkonstruita.

Kermeso okazas en la 23-an de oktobro.

Vidu ankaŭ
----------

* video

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto legeba pli malsupre
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Saint-Péray (stacidomo). |


**Saint-Péray** estas franca komunumo en la departemento Ardèche kaj la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havas iom pli ol 6500 loĝantojn kaj troviĝas kvin kilometrojn okcidente de la rivero Rodano kaj la urbo *Valence*, ĉe la orienta rando de la montaro *Centra Masivo*. La alteco varias inter 128 kaj 652 metroj super marnivelo. Sur monto super la urbo tronas ruino de la burgo *Château de Crussol*. La urbo konatas pro siaj bonaj blankaj vinoj - kvin kilometrojn distancas *Cornas*, najbara centro de ruĝa vino. Kaj Cornas kaj Saint-Péray praktike ne tuŝiĝas de la malvarma aero de la vento *Mistral*.

la ruino de la burgo *Château de Crussol*
La nomo Saint-Péray deriviĝas de la sanktulo Petro. Dum la malreligia Franca revolucio la komunumo nomiĝis *Péray Vin*.

Partneraj urboj
---------------

* La urbo Groß-Umstadt (Hesio), partnere ligita ekde 1966,
* Santo Tirso (Portugalio), ligita ekde 1991, same dominiĝas de vina kultivado.
* En 2001 ankoraŭ aldoniĝis *Asso* en Italio.

Sporto
------

En la komunumo interalie aktivas la futbala klubo *Rhône Crussol 07* kun aktiva junulara departemento, nomata laŭ la mezepoka burgo *Château de Crussol*.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Ardèche
* Saint-Péray (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (france)
Ponto de Cantillana
**Gévora** estas submunicipo de Badajoz, situa en la provinco Badaĥozo, en la regiono de Ekstremaduro (Hispanio). Ĝi nomiĝas laŭ la rivero Gévora.

Situo
-----

Ĝi troviĝas **je 6 km de la urbo de Badajoz** kaj je 62 km de Mérida (regiona ĉefurbo). Ĝi estas je 180 m super marnivelo.

Fondo kaj historio
------------------

Gévora ekkonstruiĝis kiel sekvo de la Plan Badajoz. Danke al forigo de historiaj restaĵoj rilate la reĝimo de Francisco Franco la nomo jam ne estas *Gévora del Caudillo*, kiel iam, kie *Caudillo* estis la faŝisma kromnomo de la propra generalo Franco, kiel Hitler nomiĝis *Führer* kaj Mussolini *Duce*.

Aktualo
-------

La teritorion trapasas la riveroj Guadiana kaj Gévora, kaj en la teroj estas irigacia agrikulturo de tomato kaj maizo, krom rizo, papriko kaj fruktarboj por produktoj kiel prunoj, piroj, nektarinoj kaj persikoj.

Aktuale la populacio kreskas pro alveno de novaj loĝantoj devenaj de Badajoz kiu troviĝas tie pli malmultekostajn domojn ol en la ĉefurbo. Estas **2 204 loĝantoj** laŭ la censo de 2008.

Oni konstruas malsanulejon, kaj oni konstruos infanvartejon.

Gévora iĝas "urbo dormejo".

* Kategorio Gévora (Badajoz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Acolman** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo estas Acolman de Nezahualcóyotl. La vorto Acolman venas de la nahuatla lingvo. La vortoj "ocumáitl", "aculli"; signifas "homo" kaj "máitl" "mano" aŭ "brako". La kombino do signifas "Viro aŭ homo kun mano aŭ brako". En antikvaj dokumentoj la loko ankaŭ aperas kiel "Oculma, Acuruman aŭ Aculma.

La komunumo troviĝas en la nord-centra parto de la provinco. Norde ĝi limas al la komunumo Teotihuacán kaj Tecámac, sude al la komunumo Chiautla, Tezoyuca kaj Atenco, okcidente al Ecatepec de Morelos kaj oriente al Tepetlaoxtoc. La distanco al la ĉefurbo de Meksiko estas ĉirkaŭ 38 kilometroj.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 77 035 loĝantojn. El tiuj 38 743 viroj kaj 38 292 virinoj. Lau la loĝantaro la komunumo okupas la lokon 100 en la Ŝtato de Meksiko kaj la lokon 2275 en la nacia komparo. La komunumo havas surfacon de 86,88 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2250 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 602,9 milimetroj.

La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 38′ norda latitudo kaj 98° 55′ okcidenta longitudo.

Turismo
-------

eksa konvento San Agustín de Acolman.
Sur la teritorio de Acolman troviĝas la eks-monaĥejo San Agustín de Acolman.
En la nacia parko (video 2004)
**Naturparko Aigüestortes kaj Lago Sant Maurici** estas la sola nacia parko en Katalunio.

Sovaĝa monta regiono en la montaro Pireneoj, kun pintoj altiĝantaj 3,017 m (Suda Besiberri) kaj kun preskaŭ 200 lagoj, multaj el ili de glaĉera deveno, la parko konsistas el:

* la kerna areo (141 km²)
* periferia zono ĉirkaŭiganta la parkon (267 km²)

La parko havas altecon inter 1.600 – 3.000 metroj kaj enhavas kvar gravajn vegetarajn zonojn: malalta monto, supra monto, subalpa kaj alpa. Ĝi havas grandan varion de alpa vegetaro, interalie malluma monta arbaro (abio, monta pino) kaj subalpa pina arbaro.

La bestaro entenas pireneajn ĉamojn, marmotojn, ermenojn, kapreolojn, inter aliaj mamulojn kaj multajn birdojn (nigran pegon, komunan krucbekulon (loksio), ŝafgrifon, oran aglon).

La parko estis kreita en 1956. Ĝiaj administraciaj sidejoj estas en Espot kaj Boí. La parko estas plejparte lokigita en la komarkoj Pallars Sobirà kaj Alta Ribagorça.

Apud la parko estas riĉa arkitektura heredaĵo, inkluzivanta la katalunajn romanikajn preĝejojn de Vall de Boí. UNESKO deklaris ĝin Mondan Heredaĵan Ejon en Novembro 2000. Bona ekzemplo estas preĝejo Sant Climent de Taüll.

Galerio
-------

Jen galerio de fotoj de la nacia parko Aigüestortes kaj Lago Sant Maurici:

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nacia parko Aigüestortes i Estany de Sant Maurici en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nacia parko Aigüestortes i Estany de Sant Maurici en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2007-02-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |
**Acatlán de Juárez** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acatlán de Juárez*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 002.

Geografio
---------

**Acatlán de Juárez** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono entute apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22540 loĝantojn. El tiuj estis 12084 viroj kaj 10456 virinoj. La komunumo havas surfacon de 176,85 km². La meza alteco estas 1370 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,5 C. En la komunumo estas 714,7 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5625 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5230 estis alfabetoj kaj 384 analfabetoj. Do 7,3 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5977 virinoj. El tiuj estis 5498 alfabetoj kaj 470 analfabetoj. Do 8,5 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Acatlán de Juárez vivis 15903 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 4 indiĝenoj. Tio signifas ke en la koncerna jaro 0,29 % de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acatlán de Juárez Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Acatlán de Juárez en la oficiala retpaĝo (hispane)
La **Kastelo de Törökszentmiklós** (konata ankaŭ pri la iama posedantoj *Almásy* [almAŝi] kaj *Gieger*) estas historia monumento en urbo Törökszentmiklós.

Aerfoto pri kastelo en Törökszentmiklós

Historio
--------

En 1700 familio Almásy ricevis la lokan bienon de la reĝo. Ili loĝis en la iama vilaĝo, tial la kastelo mem estis konstruita inter 1881 - 1901 en pluraj etapoj. La ĉefa konstruaĵo supozeble konstruiĝis en la 1880-aj jaroj. En 1931 juda familio Gieger aĉetis la kastelon kun la bieno. En 1942 pro la kontraŭjudaj leĝoj la ŝtato forprenis la havaĵojn. Post la 2-a mondmilito ŝtata agrikultura firmao funkciis tie. En 1966 la kastelo estis renovigita, interne turista tranoktejo kaj restoracio ekfunkciis. En 1984 en unu el la ĉambroj muzeo estis establita. En 1990 denove okazis renovigaj laboroj.

Konstruaĵo
----------

La kastelo situas en granda parko en rando de la urbo. Estas ĉefkonstruaĵo kun diversaj aloj (parte etaĝaj, parte teretaĝaj). La aloj formas L-majuskolon, kiun malferma koridoro ligas al la etaĝa parto, tiel la kastelo similas al U-majusklo. En 1901 ankaŭ kapelo estis konstruita. En la kapelo en 2000 sekpentraĵo estis pentrita.

Parko
-----

La impona parko estis kreita samtempe kun la kastelo. Apud la parka enirejo kampanilo situas. Longa rekta vojo kuras al la kastelo. Estis farita ankaŭ artefarita lago kun insulo. En 1980 la parko estis deklarita protektata teritorio. Apud la parko ĉevalaro estas bredata.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2017-06-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* [*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Situo de la regiono La Montaña en Guerrero
**Acatepec** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Acatepec. Acatepec apartenas al la regiono La Montaña , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Acatepec apartenas entute 78 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12076.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 28525 loĝantojn. El tiuj estis 14092 viroj kaj 14433 virinoj. La komunumo havas surfacon de 599.00 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1730 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 2400 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ND [[Celsius| ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 20260 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 20027 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 98,85 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

12189 de la loĝantoj de Acatepec en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 5207 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 42,72 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 51,3 % (3292 el 6417 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 33,18 (1915 el 5772 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 20260 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 18715 apartenis al la katolika religio. 1545 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 kaj 2010, (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acatepec[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Fine de aprilo 2008 mondkonatiĝis **krimkazo de Amstetten** en Malsupra Aŭstrio:

Elisabeth Fritzl (nask. 1966) estis kaptita de sia patro Josef Fritzl (naskita je la 9-a de aprilo 1935) kaj tenita dum 24 jaroj en la kelo de ties domo kaj plurmilfoje seksperfortita.

Ŝi naskis sep infanojn, unu el kiuj mortis mallonge post la naskiĝo kaj la patro forbruligis la kadavron en kaldrono. DNA-provo pruvis, ke la infanoj estis generitaj per incesto. Tri el la infanoj estis tenitaj kaptitaj en la kelo kune kun sia patrino.  La aliaj tri infanoj iĝis adoptitaj infanoj de la avo-patro, ĉar la bunkro havis nur 60 kvadratajn metrojn, kio ne sufiĉis por ses infanoj kaj la patrino. Lia edzino kaj neniu en la najbarejo sciis pri la terura krimo. La bunkro-kelo estis fermata per dikega pordo, malfermebla per elektra ŝlosilkodo, kiun konis nur Fritzl.

La kazo malkovriĝis, kiam la plej aĝa el la infanoj (19-jara) estis portata al malsanulejo pro vivdanĝera malsano la 19-an de aprilo 2008. La patro-avo konfesis siajn farojn.

La proceso kontraŭ Josef Fritzl okazis de la 16-a ĝis la 19-a de marto 2009 en la distriktara tribunalo de St. Pölten. Li estis akuzita pro murdo, seksperforto, malliberigo kaj incesto. La tribunalo trovis lin kulpa en ĉiuj punktoj. Li estis verdiktita je vivolonga mallibero en prizono por mense abnormaj krimuloj.

* Kategorio Krimkazo de Amstetten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fontoj
------

1. ↑   Test beweist Vaterschaft von Josef F. – Mordvorwurf (germane). Reuters. Alirita la 29 apr 2008.
2. ↑   Schwere Straftaten zum Nachteil v. Familienangeh.. Sicherheitsdirektion Niederösterreich (27 apr 2008). Alirita la 29 Apr 2008.
**Acaponeta** estas unu el la 20 komunumoj de la meksika subŝtato Nayarit, kiu situas en la okcidenta, centra parto de Meksiko, ĉe la pacifika oceano. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Acaponeta**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 18001.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 34665 loĝantojn. El tiuj estis 17221 viroj kaj 17444 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1668 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

La ĉefaj loĝlokoj (statistike laŭ la INEGI por urboj, vilaĝoj, domaroj ktp.) estas: Acaponeta (la ĉefurbo) kun 17.906 loĝantoj; Sayulilla kun 2435 loĝantoj, La Guásima kun 1901 loĝantoj, San Miguel kun 1063 loĝantoj, El Tigre kaj El Resbalón kun po 890 loĝantoj (ĉio en 2005). En tiuj lokoj vivas ĉirkaŭ 65% de la komunuma loĝantaro. Krome ekzistas 158 loĝlokoj.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1307 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 27 [[Celsius| ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 32928 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 461 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,4 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acaponeta Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Kontado** estas la registrado kaj analizado de la fluoj de mono kaj varoj en entrepreno kaj la dokumentado de ĝia ekonomia stato.

La *ekstera kontado* celas montri la financan situacion de entrepreno al eksteraj instancoj, ekzemple al impostoficejo aŭ investoroj. Kutime ĝi rezultigas jaran raporton, kiu konsistas i.a. el speza kalkulo kaj bilanco. Tiun ĉi jaran raporton kontrolas revizoro.

La *interna kontado* okupiĝas pri planado, kontrolado kaj kunordigo de la entreprenaj procesoj cele al optimumigo de la profito.

Kontado inkluzivas la laborojn de librotenado.

La bazoj de *ekstera kontado* estas leĝoj kaj normoj, ekzemple komercaj leĝoj, impostaj leĝoj aŭ Internaciaj Kontadaj Normoj. La regularojn en iu specifa lando oni nomas "Ĝenerale akceptitaj kontadaj principoj", mallonge *ĜAKP* (angle "Generally Accepted Accounting Principles", mallonge *GAAP*). Oni parolas ekzemple pri *Usonaj ĜAKP* (plej ofte pensante pri la *Financial Accounting Standards - FAS*), *Britaj ĜAKP* (*Financial Reporting Standards - FRS*) kaj *Germanaj ĜAKP* (*Handelsgesetzbuch* - HGB)

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉeflibro
* Konto

* Kategorio Kontado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ponto en AlapulaPonto en Alapula

**Alapula,** malajalame ആലപ്പുഴ Pri tiu ĉi sono aŭdu estas marhavena kaj rivera haveno, urbego, sidejo de la samnoma distrikto Alapula en subŝtato Keralo en sudokcidenta Barato. Ĝi estas konata "Venecio de Oriento" pro la sennombraj kanaloj. La loknomo estas derivita de la geografia pozicio signifanta la teron inter la maro kaj reto de riveroj fluantaj en ĝin.

Vojkruciĝo en Alapula

Geografio
---------

Alapula situas sur ebenaĵo en la Malabara Marbordo trazigzagita per sistemo de kanaloj. Koĉi (Barato) troviĝas 53, subŝtata ĉefurbo Tiruvanantapuram 114, Mumbajo 1120, Kolkato 1940, tutlanda ĉefurbo Delhio 2131 kilometrojn (aere) .

Tribunala domo

Demografio
----------

En 2011 Alapula havis 174 164. En la finaj 1940-aj jaroj Alapula jam atingis la internacian klasifikadon urbego (pli granda, ol cent mil).

Historio
--------

Alapula havis komercajn rilatojn kun suda Eŭropo jam dum la mezepoko. Portugaloj alvenis en 1498, ili disvastigis la katolikismon. La fama malgranda baziliko estis konstruita tiutempe. En la 17-a jarcento la nederlandanoj akiris tiu ĉi areon. Post 2 jarcentoj jam dum dominado de britoj la urbo multe evoluis en pluraj sferoj. En 1957 estis kreita la distrikto kun sidejo de Alapula.

Ekonomio
--------

Alapula estis fiŝkaptista kaj agrikultura loko ĝis la 18-a jarcento. En 1859 prilaborado de kokosoj komenciĝis industrie. La rizoj estas la plej kultivata. La turismo estas grava enspezo.

Religioj
--------

En 2011 hinduoj havas la relativan plimulton en Alapula kun 49.85% procentoj, ekzistas pli granda malplimulto de kristanoj (26.23%) kaj islamanoj (23.62%).

Lingvoj
-------

La malajala estas la plej parolata lingvo. La hinda, angla kaj tamila ankaŭ estas vaste parolitaj en la urbego.

Eduko
-----

La unua lernejo en Alapula estis establita en 1816. Nun jam politeknika altlernejo kaj multe da kolegioj funkcias.

Klimato
-------

Alapula situas en tropika musonklimato (Am) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas averaĝe po 3095 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro tre ofte pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 24-31 °C.

Stacidomo de Alapula
Ŝipo

Trafiko
-------

Alapula havas vojan kaj fervojan kontaktojn laŭ la marborda trafiklinio. La plej proksima (ankaŭ internacia) flughaveno funkcias en Koĉi. Sur la kanaloj turistaj ŝipoj kaj domboatoj trafikas, la marhaveno supozeble estas nur fiŝkapta haveno.

Vidindaĵoj
----------

* lumturo
* sablaj strandoj
* pluraj preĝejoj
* statuo

Fontoj
------

* WikiTrans

* StatuoStatuo
* LumturoLumturo
* Hindua temploHindua templo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757434
* GND: 4373322-0
* LCCN: n2008028646
* VIAF: 147975789
 |
La **hermetikismo** (kojnea greka lingvo ἑρμητική τέχνη, "la hermetika arto") estas kolektiva esprimo por religiaj kaj esoteraj ideoj kaj praktikoj kiuj proksime interrilatas kiel konataj tra tekstoj de la unuaj jarcentoj a.D. (la antikva epoko) precipe en la orienta mediteranea mondo.

Hermetikismo estas nomata laŭ la helena dio Hermeso, kiu en la malfrua antikva epoko ricevis la kromonomon Trismegisto ("trifoje plej granda Hermeso"). La helenoj identigis tiun dion kun la egipta dio Toto. La hermetikismo ekestis dum la helena-romia epoko de antikva Egiptio, inter la jaroj 100 kaj 300 post Kristo. Dum tiu tempo kaj parte ĝis la nuntempo, la vorto konsideriĝis sinonimo por Alkemio. La idearo estas influita de persa, babilona kaj judaj elementoj, kaj de platonismaj, novplatonismaj kaj stoikismaj konceptoj.

Ĉar oni dum la mezepoko opiniis, ke Hermeso Trismegisto estis egiptia klerulo dum la tempo de Moseo, kaj opiniis lin fondinto de la helena filozofio, la hermetikismaj tekstoj konsideriĝis fonto de la *prisca sapientia* (plej pura saĝeco). Inter la bazaj verkoj de hermetikismo konsideriĝas la "Corpus Hermeticum", la "Asklepio-dialogo" kaj la "smaragdaj tabuloj". Pli postaj gravaj tekstoj, kiuj referencis al tiuj tri bazaj verkoj, nomiĝas "Picatrix" kaj "Kybalion". La hermetikismo regis la natursciencan mondkoncepton ĝis la 17-a jarcento kaj influis la okultismon de okcidentaj misteremuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Smeralda Tabulo
* *Corpus hermeticum*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hermetikismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* eŭropa sociero por studado de okcidenta esoterismo, retejo angla
* retejo de la subfakultato pri hermetikisma filozofio en Amsterdamo (en la angla)
* "Bibliotheca Philosophica Hermetica" (biblioteko J. R. Ritman en Amsterdamo, same en la angla)
Kastelo Bodiam kaj ties fosaĵoj.
**Fosaĵo** estas fosita, ordinare longa kavaĵo. Natura aŭ artefarita fosaĵo permesas drenadon de la surfaca kaj subsurfaca grundakvo el areo. Fosaĵoj ĉirkaŭantaj kastelojn, fortikaĵojn aŭ urbojn ofte estas plenaj je akvo por malhelpi al malamikoj eniron en la konstruaĵon.

Mallongaj fosaĵoj nomiĝas **foso** (laŭ NPIV).

Laŭ Francisko Azorín **fosi** estas *FAri havaĵon eltirante teron.* Li indikas etimologion el latina *fossus* el *fodere* (kavigi, piki), kaj li aldonas terminojn **fosilo**, por instrumento por fosi; *fosisto*, por homo kiu fosas; *fosaĵo*, por kavaĵo en tereno.

Plano de la imperiestra palaco de Tokio.

Fotogalerio
-----------

* Chambord estas ĉirkaŭita de akvo je du flankoj.Chambord estas ĉirkaŭita de akvo je du flankoj.
* Kastelo Macumoto en Japanio.Kastelo Macumoto en Japanio.
* La imperiestra palaco: nordokcidenta turo kaj fosaĵoj.La imperiestra palaco: nordokcidenta turo kaj fosaĵoj.
* Angkor Vat.Angkor Vat.
* Fosaĵo en NederlandoFosaĵo en Nederlando
* Fosaĵo en PollandoFosaĵo en Pollando

Nuntempaj fosaĵoj
-----------------

Pro la nunaj armiloj, fosaĵoj ŝajnas ridindaj hodiaŭ, tamen oni uzas ilin ankoraŭ por malhelpi aliron ekzemple al aŭtoj. Post la atencoj de la 11-a de septembro 2001 oni priprensis konstruadon de fosaĵoj ĉirkaŭ nukleaj centraloj por protekti ilin kontraŭ teroristaj atakoj.

En zooj oni uzas fosaĵojn por krei spacon inter sovaĝaj bestoj kaj la vizitantoj.

Internaj ligiloj
----------------

* Kastelo
* Fortikaĵo
* Grabeno
* Remparo
* Ravelino
* Tranĉeo
* Ĉirkaŭfosaĵo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 76.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Fosi (esperantisto)

* Kategorio Fosaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fosaĵo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Cezario maldekstre ĉe la piedoj de sankta Benedikto
**Cezario el Heisterbach** (latine: *Caesarius Heisterbachensis*; naskiĝinta ĉirkaŭ 1180 en aŭ apud Kolonjo, mortinta post 1240 en Königswinter-Heisterbach) estis germana monaĥo kaj kronikisto.

Vivo
----

Informoj biografiaj troviĝas en la verkoj de Cezario mem: post frekvento de la kolonja konventolernejo de Sankta Andreo li iĝis frokulo en 1198 aj 1199 en la ĵus fondita konvento cistercia en Heisterbach. Abato estis Gervardo kaj la fondintoj originis el la klostro de Himmerod (Distrikto Bernkastel-Wittlich). En Heisterbach Cezario iĝis estro de la novicoj kaj eble eĉ prioro.

#### Verkistece

Koncerne la verkistan karieron onin informas letero kiun li adresis al la abato de la klostro de Marienstatt (Streithausen) kun listo de 36 verkoj. Jen la plej gravaj: *Dialogus Miraculorum*; *Libri VIII miraculorum* (pri vizioj); *Homiliae dominicales* (predikoj por dimanĉomesoj),*Vita, passio et miracula beati Engelberti Coloniensis archiepiscopi*  (biografio de Sankta Engelberto), *Vita S. Elisabethae Lantgraviae* (biografio de Elizabeto de Hungario) kaj *Catalogus archiepiscoporum Coloniensium* (listo de kolonjaj ĉefepiskopoj). Kontraŭ herezuloj tiutempaj li ankaŭ elfaris diversajn skribaĵojn. Alia verko titolita *De abbatibus Prumensibus* ne estas de li sed de alia Cezario el la klostro de Milendonk (Korschenbroich) kiu estis abato en Prüm inter 1212-1215 antaŭ veni al Heisterbach. 

La en 1222 skribita libro *Dialogus Miraculorum* estis komisiita fare de lia abata moŝto enhavante modelajn kaj edifiajn historiojn kiujn Cezario iam estis laŭtleginta antaŭ novicoj por ke ili lernu iĝi bonaj monaĥoj ne nur per teoriaĵoj sed laŭ konkretaj imitindaj personoj. Multo tie ĉi eja estas naiva sed tamen altvaloras por regionhistoriistoj kaj interesatoj pri ĉiutaga mezepoka vivo en la teritorioj de Malsupra Rejnlando. Kelkaj datoj (ekz. pri episkopa elekto en 1208 aŭ movadoj de herezuloj en Kolonjo, Metz kaj Strasburgo) iĝis eĉ gravaj datumiĝfontoj de eventoj. 

Enhave similas *Libri VIII miraculorum* kvankam mankas al tiu ĉi proza verko la versoj. Korekta laŭ historia vidpunkto estas la biografio pri Sankta Engelberto la 1-a, ĉefepiskopo kolonja: antaŭ ĉio ravigas la rakonto de lia murdigo en la dua libro. Fakte temas pri unu el la plej bonaj biografioj de mezepoko. La biografio de Sankta Elizabeto inverse, kies verkadon komisiis kavaliroj de Marburg, valoras pli spirite ol historiscience. La priepiskopa katalogo de 1225 (kun plilongigoj de 1228) estas nur pritrakto de pli malnovaj registroj de inter 1167 kaj 1238. La surpaperigitaj predikoj fariĝis ĉefe antaŭ monaĥoj: ilia ofta raporta stilo kaj cito de historiaj faktoj modis tiam - la saman formon ĝenerale ŝatis apliki anoj de ordenoj almozantaj.

Fonto
-----

* Wachtel, Alois, "Caesarius von Heisterbach" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 3 (1957), p. 88-89 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cezario el Heisterbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB
* verkoj ĉe *Geschichtsquellen des deutschen Mittelalters*
* "Caesarius von Heisterbach", ĉe: *Biographia Cisterciensis* (tie ĉi interrete)
Homa marĉando en tradicia indonezia *pasar malam* (nokta merkato) en Rawasari, Centra Jakarta.
**Dongxiangs marĉando por ŝafo en provinco Gansude de Ĉinio.**
**Marĉandado** estas la procezo de akirado de interkonsento pri prezredukto por persona varo aŭ simpla servo en simpla intertraktado, kutime parole inter du individuoj, respektive vendisto kaj aĉetanto.

En kelkaj lokoj en la mondo marĉando estas disvastigita, kaj foje atendita/ritita, dum en aliaj lokoj marĉandado cedas lokon al antaŭfiksitaj prezoj. Marĉando estas ĝenerale konsiderita pli akceptebla se la intertraktado koncernas pli grandajn kvantojn. Marĉandado estas malpli ofta kiam temas pri malgrandaj kvantoj por ordinaraj konsumvaroj kiuj estas venditaj de pluraj homoj proksimaj unu al la alia (tiam oni povas "marĉandi per viaj piedoj" irante al la sekva persono kun oferto kiu havas pli bone adaptitajn kvaliton kaj prezon al la bezono) .

Scio pri la nuna preznivelo en la merkato kaj la entuziasmo de la kontraŭpartio fari la interkonsenton donas avantaĝon; turistoj estas ofte troŝarĝitaj de lokaj vendistoj, kaj preskaŭ ĉiam estas multaj aŭskultantoj dum marĉanda ekzerco ĝuste por ricevi informojn, kiuj estos utilaj en la sekva raŭndo, kiam la aŭskultanto devos sin marĉandi. Ekzemplo, en nordafrikaj kamelbazaroj la partioj kaŝas interŝanĝi prezojn havante siajn manojn en sako kaj komunikante kvantojn per fingra kalkulo .

Referencoj
----------

1. ↑ .  The art of haggling. Alirita 10 September 2016.
2. ↑   Bazaar Economy by Clifford Geertz. Alirita 28 September 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858266
* GND: 4517876-8
 |
La **Ĉank-inkaa milito** estas duonfabela milito kiu okazis, proksime de 1438, inter la Ĉankaoj, potenca popolo de la regiono de Andahuajlas, kaj la inkaoj de Kuzko. Ĝi estis la fina konflikto inter tiuj du etnoj.

Post unua venko dum la atako al Kuzko, la inkaoj pasis al la ofensivo kaj venkis definitive la Ĉankaojn dum la batalo de Ĝahuar Pampo.

La milito kontraŭ la Ĉankaoj aktivigis la ekspansion de la inkaa distingo. Tiu konflikto permesis al Paĉakuti preni la povon kaj faligi sian duonfraton Urko, la kun-reganto de la inkaoj. Tamen la efekto de la milito estis ĝenerale troigita de la inkaa reganta kasto, kiu faras de Paĉakutek la pratipo de siaj filozofiaj komencoj. Paĉakutek, kies nomo signifas «renverso» aŭ «revolucio», estas la figuro kiu plenumis la transiron de la kaoso al la ordo ĝeneraligita. Tiu nova erao, aŭ *paĉa*, estas reprezenta de la Inkaa imperio, nome la Imperio de la inkaoj. Tiel lia regado montras la sencon de la inkaa historio.

Disvolviĝo
----------

Dum la regado de Virakoĉa Inka, la Ĉankaoj forlasis siajn terojn, pretaj por konkeri Kuzkon, forirante de Paukaraj kaj, laŭ la tradicioj de Andoj, dividante siajn fortojn en tri armeojn. Unu iris al Kuzko, dum la du aliaj estas komisiitaj konkeri Kunti Suju.

### Atako al Kuzko

La ĉankaaj fortoj, gviditaj, laŭ Pedro Cieza de León, de la generaloj Astoj Huaraka kaj Tomaj Huaraka, kiuj certaj pri sia venko, atakis tiam la urbon Kuzko. Tamen, post longaj bataloj, estis la inkaoj kiuj, kontraŭ ĉiu atendo, forpuŝis la Ĉankaojn ĝis la vilaĝo Iĉupampa. Sed Kusi Jupanki volis neniigi liajn potencajn malamikojn kaj la inkaojn eniris en la teritorion de la Ĉankaoj kun la celo venki ilin porĉiame.

### Batalo de Jahuar Pampo

Tiel la inkaoj eniris en la teritorion de la Ĉankaoj. La kontraŭstaro, kiu okazis ĉe Iĉupampa, Saksahuana, kaj Jahuar Pampo, estis sangelverŝa fina kontraŭstaro inter tiuj du etnoj, de kie la nomo *Jahuar Pampo* signife «sangokamparo», engaĝiĝante plurajn milojn de militistoj. Post tiuj longaj kontraŭstaroj, estis la inkaoj kiuj finfine venkis super siaj potencaj malamikoj. Tiu venko donis la finan baton al la etno ĉe Ĉankaoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858270
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Guerre inca-chanca en la franca Vikipedio.*
***Demian*** aŭ *La Historio de la Junaĝo de Emil Sinkler* estas romano de Hermann Hesse (1877–1962). Tiu parte autobiografia romano estis publikigita en 1919 sub la pseŭdonimo Emil Sinclair (Sinkler). Kiam la romano estis premiita kiel plej bona unua romano de nova verkisto, Hesse devis agnoski sian aŭtorecon kaj ne akceptis la premion. Dum la unua mondmilito Hesse estis tre kritikema kontraŭ la tiama germana politiko. Tial li sentis sin devigita uzi pseŭdonimon, kaj pro tio li ankaŭ akiris la svisan civitanecon. Kvankam Hesse estas la plej tradukita germana verkisto, kaj liaj verkoj estas kultlibroj inter la germana junularo, ankoraŭ ekzistas malfacile klarigebla malakcepto de liaj verkoj inter germanaj akademianoj, spite de la fakto, ke Hesse ricevis la 
Nobelpremion en 1946.

Post la morto de lia patro en 1916, Hesse subiĝis al psikanalizo ĉe Dr. Josef Bernhard, kiu estis studento de Carl Gustav Jung. Liaj spertoj en la terapio kondukis al la romano Demian. La temo de la romano estas la memevoluigado (aŭtogenado). *"Mi volis nenion alian krom vivi laŭ la impulsoj, kiuj propravole emis eksteriĝi de mi."* Emil estas burĝa knabo, kiu loĝas en prospera familio, sed ekde la komenco li rimarkas, ke ŝajnas esti "du mondoj", la "hela mondo" kaj la "malhela mondo". Li trovas la malhelan mondon, la mondon de la laboristoj, pli alloga. Pro sia fanfaronado pri ŝtelitaj pomoj, li falis sub la kontrolon de Franz Kromer, kaj sentas sin trenita kontraŭvole en la malhelan mondon, ĝis li estis savita de Demian. Demian, kiu estas pli aĝa kaj pli evoluinta, instigas la memevoluon en Emil. 

La Esperanto-versio aperis en 2007 ĉe Mondial tradukita de Detlef Karthaus, kanadano, kies denaska lingvo estas la germana. Li studis la tradukadon en la universitato Laurentian Arkivigite je 2005-03-10 per la retarkivo Wayback Machine kaj foje kontribuas al Radio Verda. Li ankaŭ estas fiera membro de Esperanto-Toronto.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Demian, en la katalogo de UEA
* Demian Arkivigite je 2014-08-18 per la retarkivo Wayback Machine, en la librejo de Mondial
* Citaĵoj el *Demian*
* Katalogo de[*rompita ligilo*] Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

* Demian en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Arenas de Iguña (stacidomo). |


Municipa teritorio de Anievas, norde de Kantabrio.
**Arenas de Iguña** [aREnas deiGUnja] (Sabloj de Iguña) estas municipo en centra Kantabrio, Hispanio, en la komarko Besaya.

Geografio
---------

Palaco Hornillos, en Las Fraguas. Tie oni filmis la eksterajn scenojn de la filmo de Alejandro Amenábar nome *Los otros-The others*, stelulita de Nicole Kidman.
Ermitejo de *San Román de Moroso*.
San Juan de Raicedo.
Preĝejo de San Juan de Raicedo.
Ĝi limas norde kun Cieza kaj kun Los Corrales de Buelna, okcidente kun Los Tojos, sude kun Molledo kaj Bárcena de Pie de Concha, kaj oriente kun Anievas kaj Corvera de Toranzo. En la komarko Besaya fluas la rivero Besaya paralele al la Aŭtoŝoseo Kantabria-Altebenaĵo. Ĝi estas unu de la loĝlokoj de la norda Jakoba vojo nome: *Ruta del Besaya*. 

La municipa ĉefurbo estas loĝloko Arenas de Iguña, je 48 km de la regiona ĉefurbo Santandero.

Demografio
----------

Por areo de 86,82 km² estas 1 703 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Pro la perdo de loĝantoj pro rura amasmigrado la municipo perdis 1 300 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.

La 1703 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: Arenas de Iguña, Bostronizo, Cohiño, Las Fraguas, Los Llares, Palacio, Pedredro, San Cristóbal, San Juan de Raicedo, San Vicente de León, Santa Águeda kaj La Serna.

Historio
--------

Dum la Antikva Reĝimo Yguña estis unu de la nombraj senjorlandoj kiujn posedis en Kantabrio la markizoj de Aguilar de Campoo, grafoj de Castañeda.

En la protokolo pri kreado de la Provinco Kantabrio la 28an de julio 1778, registriĝis la ĉeesto de Valle de Iguña kun Villa de San Vicente de León kaj Los Llares.

Arenas de Iguña historie estis la plej grava komercvojo de Kantabrio kun la kastilia altebenaĵo. La kantabraj kastrumoj atestas la ĉeeston ekde longe en tiuj teroj.

Ekonomio
--------

Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio
* Arenas de Iguña (stacidomo)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783708
* VIAF: 2315154198353420230002
 |