recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Grafo Albin CSÁKY** [ĉAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csáky Albin** estis hungara politikisto, ministro, membro de Hungara Scienca Akademio. Lia plej konataj filoj estis Imre Csáky (ministro) kaj Károly Csáky.

Grafo Albin Csáky
Albin Csáky naskiĝis la 19-an de aprilo 1841 en Hungara reĝlando, en Korompa (nuntempa Krompachy en Slovakio). Li mortis la 15-an de decembro 1912 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Albin Csáky studis juron en Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste li estis elektita deputito parlamenta en 1862. Baldaŭe li estis ankaŭ departementestro. Inter 1888-1900 li estis parlamenta vicprezidento, poste prezidento ĝis 1906. Li estis ministro pri edukado inter 1888-1894. Li edziĝis en 1866 baldaŭe havanta 7 gefilojn. Krom la politiko li okupiĝis pri turisma evoluo de Altaj Tatroj.

Fontoj
------

* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero C kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Grafo Albin Csáky

* Kategorio Albin Csáky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 429330
* GND: 116750596
* VIAF: 22901564
 |
**Delta Amacuro** estas unu el la 23 subŝtatoj kiuj konsistigas Venezuelon. La subŝtato, situanta en la nordoriento de Venezuelo, limas la Golfon de Peria en la nordo, la Atlantika Oceano en la nordo kaj oriento, Gujano (en Esekiba Gujano) en la sudoriento, Bolivaro en la sudo kaj Mongues en la okcidento.

La subŝtato kovras areon de 40 200 kvadrataj kilometroj. 167 525 loĝantoj loĝas en la subŝtato (aktuale en 2011). Ĝia ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Tokopita.

La delto de la rivero Orinoko situas en la subŝtato.

Historio
--------

La unua kiu esploris la areon estis la hispano Diego de Ordes en 1531. Poste en la 16-a jarcento, kelkaj ekspedicioj alvenis en la areo kaj serĉis la legendan oran urbon El Dorado. La hispanoj regis la regionon ĝis la 19-a jarcento.

En la 20-aj jaroj de la 19-a jarcento, la areo estis aldonita al la granda Respubliko de Kolombio, kaj post ke ĝi diseriĝis en 1830, la areo estis transdonita al Venezuelo. Venezuelo estis dividita en provincojn kaj la regiono iĝis parto de la provinco Gujano. En 1854 la nomo de la provinco estis ŝanĝita al Orinoko.

En 1864 Venezuelo iĝis federacia ŝtato kaj la provinco iĝis la ŝtato Gujano (nun la ŝtato Bolivar). La 27-an de februaro 1884, aparta federacia teritorio nomita la Amacuro Delta estis kreita, sed la 21-an de oktobro 1893, ĝi iĝis parto de la ŝtato Gujano. Kiel rezulto de internacia arbitracio inter Venezuelo kaj Britio en 1889, areo de proksimume 23,000 kvadrataj kilometroj de la iama federacia teritorio estis transdonita al la brita kolonio de Brita Gujano.

La 26-an de April, 1901, la federacia teritorio estis reestablita kun San José de Amacuro kiel sia ĉefurbo. La 16-an de majo 1905, la ĉefurbo estis translokigita al Tokopita.

La teritorio ricevis ŝtatiĝon la 3-an de aŭgusto 1991.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Delta Amacuro baziĝas sur naftoproduktado, agrikulturo, kiu inkluzivas, interalie, la kultivadon de rizo, maizo kaj kokoso, bredado kaj fiŝkaptado.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Delta Amacuro** en Vikimedia Komunejo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSubŝtatoj de Venezuelo |
| --- |
| Federa Distrikto • Amazonio • Anzoátegui • Apure • Aragua • Barinas • Bolivaro • Carabobo • Cojedes • Delta Amacuro • Falcón • Guárico • Lara • Mérida • Miranda • Monagas • Nueva Esparta • Portuguesa • Sucre • Táchira • Trujillo • Vargas • Yaracuy • Zulia • Venezuelaj Federaj Dependaĵoj | Flago de Venezuelo |

 |
**Benjamin** "**Bugsy**" **Siegel** (naskiĝis la 28-an de februaro 1906, mortis la 20-an de junio 1947) estis jud-usona gangstero. Siegel estis konata kiel inter la plej "fifamaj kaj timigaj gangsteroj de sia tago". Priskribata kiel bonaspekta kaj karismoplena, li fariĝis inter la unuaj famegaj gangsteroj. Li estis ankaŭ ĉefa forto en la evoluado de la Lasvegasa Strio. Kvankam oni ofte identigas lin kun la tiel nomata juda mafio, Siegel, kiel lia amiko kaj kuna gangstero Meyer Lansky, ankaŭ faris gravan influon ene de la ital-usona mafio kaj la plejparte itala Nacia Krimosindikato.

Siegel estis inter la fondintoj kaj gvidantoj de Murder, Inc, kaj fariĝis kontraŭleĝa alkohol-komercisto dum la Prohibicio. Post kiam la Dudek-unua Amendo estis farita, nuligante la Prohibicion en 1933, li turnis sin al la vetluda industrio. En 1936, li lasis Novjorkon kaj transloĝiĝis al Kalifornio. Lia daŭro kiel gangstero (kvankam li poste funkciigis siajn proprajn operaciojn) estis plejparte kiel murdisto kaj perfortulo, ĉar oni konis lin pro lia lerteco pri pafiloj kaj perforto. En 1939, Siegel estis procesita por la murdo de sia kuna gangstero Harry Greenberg. Li juĝiĝis nekulpa en 1942.

Siegel veturis al Lasvegaso, Nevado, kie li funkciigis kaj financis kelkajn el la originalaj kazinoj. Li helpis la Hotelon Flamingo de la evoluigisto William R. Wilkerson post kiam Wilkerson elĉerpis sian monon. Siegel ekgvidis la projekton kaj administris la finajn stadiojn de la konstruado. La Flamingo malfermiĝis la 26-an de decembro 1946, sed malbone akceptiĝis kaj baldaŭ fermiĝis. Ĝi remalfermiĝis en marto 1947 kun finita hotelo. Tri monatojn poste, la 20-an de junio, 1947, Siegel estis pafmortigita en la hejmo de sia koramikino, Virginia Hill, en Beverly Hills, Kalifornio.

* Kategorio Bugsy Siegel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 649045
* GND: 1236143663
* LCCN: n92043937
* VIAF: 70585319
* ISNI: 0000 0000 6701 1979
* SUDOC: 254614442
* BNF: 122620595
* NKC: mzk20211125790
* BNE: XX1300886
 |
Ŝprucfontano en la parko kaj parlamentejo fone.
La **Brusela Parko**, *Parc de Bruxelles* (france) aŭ *Warandepark* (flandre), estas la plej granda urba publika parko en la centro de Bruselo, Belgio.

La areo de tiu ortangula parko estas 13.1 ha. Ĝi estas ĉirkaŭita de la placo Place des Palais/Paleizenplein sude, la stratoj Rue Royale/Koningsstraat okcidente, Rue de la Loi/Wetstraat norde kaj Rue Ducale/Hertogstraat oriente.

Famaj konstruaĵoj ĉirkaŭ la parko estas la Reĝa Palaco de Bruselo kaj la konstruaĵoj de la Belga Parlamento kaj de la ambasado de Usono. En la parko estas ankaŭ teatro, koncertejo kaj diversaj distraj kaj ornamaj konstruaĵoj, krom gravaj skulptaĵoj de famaj skulptistoj.

La parko estis kreita inter 1776 kaj 1783 sur la loko kie iam estis la ĝardenoj de iama palaco Coudenberg. La parko estis desegnita laŭ novklasikisma stilo, geometreca fare de Gilles-Barnabé Guimard kaj Joachim Zinner.

Bildaro
-------

* Monumento al Petro la GrandaMonumento al Petro la Granda
* Narciso de Albert DesenfansNarciso de Albert Desenfans
* Kiosko farita de Jean-Pierre CluysenaarKiosko farita de Jean-Pierre Cluysenaar
* Unu el la parkaj lampoj de artdekora stilo, farita en Parizo de A. DurenneUnu el la parkaj lampoj de artdekora stilo, farita en Parizo de A. Durenne

50° 50′ 41″ Nordo 4° 21′ 49″ Oriento﻿ / ﻿50.8446 °N, 4.3637 °O﻿ / 50.8446; 4.3637 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Het Park van Brussel (Warande) Arkivita 2014-03-06 ĉe Wayback Machine. (flandre)  Arkivigite je 2014-03-06 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Brusela Parko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Universitato Federala de Cearao** aŭ simple **UFC** estas altnivela porinstrua institucio de Brazilo funkcianta en la ŝtato Cearao. UFC enhavas la kampusojn en urboj Fortalezo, Sobralo kaj Barbalha.

En Fortalezo, la universitato havas tri kampusojn: la "Kampuso de Pici (Pisi')", kun programoj en fakoj de scienco kaj teknologio; la "Kampuso de Benfica (Benfika)" kun rektorejo, programoj pri homaj sciencoj, belartoj, administracio kaj juro; kaj la "Kampuso de Porangabussu (Porangabusu')" kun programoj pri sansciencoj. La kampusoj en Sobral kaj Barbalha estas novaj kaj tie troviĝas nur lernejoj pri medicino, kiuj estas eksterigo de la centra medicina lernejo de Fortalezo.

Ankaŭ ekzistas kampuso en Barbalha kun kurso pri Medicino kaj en Sobralo kun kursoj pri Medicino, Psikologio, Inĝenierarto pri Komputado, Ekonomiaj Sciencoj, Odontologio kaj Elektra Inĝenierado.

Kurso de Esperanto
------------------

La fondinto de Federacia Universitato de Cearao, Antônio Martins Filho invitis profesoron Paulo Amorim Cardoso aranĝi kaj direkti Esperanto-kurson ĉe tiu triagrada institucio. Ĝis sia emeritiĝo Paulo Amorim Cardoso senlace zorgis pri Esperanto kiel gvidanto de la Kultura Domo. Hodiaŭ ankoraŭ funkcias Kurso de Esperanto kun semestraj kursoj. La 43-a Brazila Kongreso de Esperanto okazis en Federacia Universitato de Cearao, de la 12-a ĝis la 16-a de julio 2008. Okaze de la solena malfermo de tiu kongreso Profesoro Paulo Amorim Cardoso ricevis specialan omaĝon, kiel rekonon al lia universitata laboro favore al Esperanto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Federacia Universitato de Cearao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de UFC
* Kurso de Esperanto de UFC, arkivigita je la stato de januaro 2017,
	+ prezento kaj historio de la kursaro, arkivigita je la stato de januaro 2016 (ambaŭ portugale)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 85630
* GND: 1015397-4
* LCCN: n50065777
* VIAF: 132163288
* ISNI: 0000 0001 2160 0329
* SUDOC: 028351746
* BNF: 12020496t
 |
**Bugyi** (budji) estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dabas.

Katolika preĝejo en Bugyi
* Areo: 116 km²
* Loĝantaro: 5270
* Poŝta kodo: 2345
* Telefonprefikso: 29

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, 30 km sude de Budapeŝto. La plej proksimaj urboj estas Ócsa, Dabas kaj Dunavarsány. 

La loko estas loĝata jam ekde la bronzepoko, la unua skriba mencio pri ĝi venas el 1346, sed aliaj fontoj mencias la lokojn *Budimátéfalu* kaj *Budipéterföld* en 1321, kies posedantoj estis ĝis 1312 *Bugyi Máté* kaj *Péter*. 

En la mezepoko la loko havis la nomojn: Bod, Bud, Bady, Budy, kiuj venas el la slava *Budislav, Budivoj* kiel mallonga formo: Bud. La nuna nomo elformiĝis en la 18-a jarcento kaj signifas en Esperanto: *virina kalsoneto*. Tial la loĝantaro ofte nomas sian vilaĝon Béges (begeŝ).

Pro la turka okupo de Hungario, la vilaĝo neniiĝis en ĉ. 1597. la rekonstruon, revivigon efektivigis Beleznay János, kiu kun sia edzino setligis en la vilaĝon hungarajn kalvinanajn kamparanojn (ekde 1729). En 1784 vivis tie jam 1600 homoj.

En la 1930-aj jaroj setlis tie bulgaraj ĝardenistoj, kiuj kunportis la akvuman agrokulturon.

La judojn de la vilaĝo oni deportis la 31-an de majo de 1944.

Vidindaĵoj estas Kastelo Beleznay kaj de Forster, fine katolika preĝejo omaĝe al Sankta Adalberto el 1763.
**Port-Gentil** estas grandurbo kaj havenurbo en Gabono, kie ĝi estas la dua plej granda urbo.

Loko de Port-Gentil en la mapo
Vojo en Port-Gentil
Alia vojo en Port-Gentil

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 0- m
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Loĝantaro: 111.655 en 2006
* Areo: km ²
* Horzono: UTC + 1

Geografio
---------

Port-Gentil situas en insulo sur ebenaĵo en la plej okcidenta parto de la lando laŭ la oceano, kie estas enfluo de rivero *Ogooué*. Tre proksime estas *Cape Lopez*, kiu estas la plej okcidenta punkto de Gabono.

Historio
--------

Port-Gentil estis establita en 1873, fare de francoj, kiuj subskribis traktaton pri la havenofondo. En 1894 jam funkciis dogano, komercejo kaj poŝto. La ĉefaj produktaĵoj estis kaŭĉuko, eburo kaj ligno. La urbo estis nomita laŭ la franca kolonia administranto **Émile Gentil** en 1900. Post la 1-a mondmilito la haveno estis evoluigita. En la 1960-aj jaroj naftorafinado komenciĝis.

Trafiko
-------

La insulo malebligas la kontaktojn laŭ vojoj. Port-Gentil havas internacian flughavenon kaj bonan havenon.

Klimato
-------

Port-Gentil situas en proksimeco de Ekvatoro, sekve ĝi havas tropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo varias konstante inter 20-30 °C. Jare pluvas iom pli, ol 2800 mm.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de Sankta Ludoviko de 1927
* bestoĝardeno
* plaĝo

Ĝemelurboj
----------

* Ĉina Popola Respubliko Venĝou, Ĉinio
* Francio Thouars, Francio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Brunventra stepkoko** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pterokloformaj *Pterokloformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pterokledoj *Pteroclididae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pterocles *Pterocles* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Brunventra stepkoko** '**Pterocles exustus'**Coenraad Jacob Temminck 1825 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Brunventra stepkoko  |

 |
| v • d • r |

La **Brunventra stepkoko** estas specio de birdo de la familio de Pterokledoj.

Disvastiĝo
----------

Ili troviĝas en sekegaj, arbustaj regionoj komunaj en centra kaj norda Afriko kaj suda Azio. Tiu ĉi specio pli precize loĝas en Afriko en larĝa subsahara zono pli larĝa oriente el rivero Nilo ĝis Kenjo, en Azio en suda Saŭdarabio, kaj el Mezoriento ĝis Barato. Kvankam ili loĝas en tre varma klimato, ili multege rilatas al akvo kaj ĉiutage venas al akvejoj trinki eĉ se ili estas 50 mejlojn for.

Aspekto
-------

Temas pri mezgranda birdo 31 31 cm longa kun pezo de 140 ĝis 240 la ino kaj 170 ĝis 290 la masklo. Kiel ecoj kiu diferencigas la specion de aliaj pterokledoj **en vosto estas centraj pulmoj tre longaj** kaj **ventro kaj subflugiloj estas malhelbrunaj**. La masklo estas ĉefe sablokolora kun **brustostrio tre nigra kun blanka pli mallarĝa strio** supre. La ino estas pli striita en krono, kolo kaj dorso kaj iom pli malgramda ol la masklo. Junuloj estas similaj al inoj, sed eĉ pli striitaj en supraj partoj kaj sen longaj centraj vostoplumoj. La okuloj estas nigraj kaj la okulringoj flavaj; la beko estas bluecaj. La kruroj estas plumokovritaj, brune supre kaj blanka malsupre.

Kutimoj
-------

Ili manĝas semojn aŭ herberojn eĉ en terkulturejoj mateniĝe kaj krepuske kaj trinkas en frua mateniĝo kaj foje krepuske.

Ili estas monogamaj. La nesto estas nuda engrunda truo kie la ino demetas 3 kamuflajn ovojn sablokolorajn kun brunaj markoj. Ambaŭ gepatroj kovas, la masklo dumnokte.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Brunventra stepkoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Brunventra stepkoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Brunventra stepkoko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

Bestoĝardeno de Saint Louis Arkivigite je 2011-09-27 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Pterocles exustus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006. Ne minacata
**DARPA** (angle ***Defense Advanced Research Projects Agency***, t.e. defenda agentejo por avancintaj esplor-projektoj) estas agentejo sub Usona Departemento de Defendo, kiu efektivigas alt-teĥnologiajn projektojn por la usonaj militfortoj. Ĉia oficiala jara buĝeto por 2022 estas sume 3,868 miliardoj da usonaj dolaroj.

Origine ĝi havis la nomon **ARPA**, estis fondita la 7-an de januaro 1958 de Dwight D. Eisenhower kaj estis alinomita en 1972 al DARPA, en 1993 reen al ARPA kaj en 1996 denove al DARPA. La fondon de la organizaĵo instigis la Sputnik-ŝoko, cele al ellaborado de avangardaj, pintaj teknologioj.

La plej konata kaj sukcesa projekto de la agentejo estas la ARPANET, el kiu kreskis la hodiaŭa Interreto. Krom tio gravas ankaŭ la kaŝteknologioj (Have Blue/F-117) kaj la GPS.

La agentejo sponsoras tradukajn programojn, evoluojn de memdirektitaj veturiloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio DARPA en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de DARPA angle

Vidu ankaŭ
----------

* Usona Departemento de Defendo
* DARPA Grand Challenge


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101629
* GND: 305022-1
* LCCN: n79004228
* VIAF: 132454617
* ISNI: 0000 0001 1956 0321, 0000 0000 9580 5207
* SUDOC: 121455025
* BNF: 125097352
* NLA: 35566156
* NKC: ko2017962799
 |
Koordinatoj: 48° 09′ 15″ N 3° 38′ 28″ O﻿ / ﻿48.15417 °N, 3.64111 °O﻿ / 48.15417; 3.64111 (mapo)

**Fournaudin** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 131 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Fournaudin etendiĝas sur 9.16 km², kaj havis 131 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 14 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Michel Sassier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fournaudin apartenas al la kantono de Cerisiers, kies ĉefurbo estas Cerisiers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cerisiers
La verko ***Fedro*** (antikve-greke *Φαίδρος*) estas platona dialogo de dato posta al *La Respubliko*, kaj kiu prezentas multajn similaĵojn kun la dialogo nome *La bankedo*. Estas de la antaŭlasta fazo de la verko de Platono, kaj estis verkita en la jaro 370 a. K. 

Platono en la *Gliptoteko* de Munkeno.

Temaro
------

La dialogo parolas pri la valoro de retoriko konekte kun filozofio. Ankaŭ pri la temo amo kaj metempsikozo. Oni konsideras ĝin unu el plej belaj kaj poeziaj dialogoj en la produktaro de Platono, ĉefe pro ties priskriboj de la enamiĝo. Krome oni parolas pri skribado rilate kun memoro.

Vidu ankaŭ
----------

* Fedro (apartigilo)

* Kategorio Fedro (dialogo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 443547
* GND: 4138647-4
* LCCN: n82063319
* VIAF: 4608154260783924480003, 1609163464363705680001 177005709, 4608154260783924480003, 1609163464363705680001
* SUDOC: 031223737 028007522, 031223737
* BNF: 12248093c
* BNE: XX2135166
 |
**Federico de MADRAZO Y KUNTZ** (Romo, 9-a de februaro de 1815 – Madrido, 11-a de junio de 1894) estis pentristo hispana.

Biografio
---------

Filo de la pentristo novklasika José Madrazo, kaj de Isabel Kuntz Valentini, filino de la pola pentristo Tadeusz Kuntz, studis en la lernejo de Alberto Lista, en Madrido, kaj en la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando.

Lia pentraĵo *La abstinado de Scipio* permesis lian eniron en la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando kiam li estis nur 19jaraĝa.

Li ricevis stipendion por iri al Parizo studi pentrarton kun Ingres, amiko de lia patro. Tie li akiris stilon romantika je franca maniero.

Post estado dujara en Romo, revenis al Hispanio, kaj ekde 1842 disvolvigis intensan artan kaj instruan laboron, ĉe artistoj kiuj kiel li mem estis edukitaj en Francio kaj Italio, inter kiuj elstaras la kataluna Joaquín Espalter.

Jam en Madrido, fue palacpentristo de la reĝino Isabel la 2-a, same kiel lia patro estis estinta palacpentristo de Fernando la 7-a. Li estis nomumita direktoro de la Muzeo Prado, sed perdis la postenon pro la Gloriosa, nome liberala revolucio de 1868. Li rericevis la saman postenon en 1881. Li iĝis ankaŭ direktoro de la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando.

*Doña Amalia de Llano y Dotres, Grafino de Vilches*.
Li kunlaboris en kelkaj revuoj tiutempaj, ĉefe per gravuraĵoj kaj gravurdezajnoj, kaj foje li publikigis kelkajn teoriajn tekstojn pri pentrarto kaj arto ĝenerale.

Li pentris portretojn, ĉefe el etoso de nobelularo kaj de la kulturo (Carolina Coronado, Manuel Rivadeneyra, Gertrudis Gómez de Avellaneda, Ramón de Campoamor, la Grafino de Vilches, la generalo Evaristo San Miguel, Larra) kaj kelkajn pentraĵojn prihistoriajn. Elstaras la portretoj de Isabel la 2-a kaj de ŝia edzo Francisko de Asizo, tiu de la reĝo Alfonso la 12-a, de la ĉefministro Juan Bravo Murillo, de la Prezidento de la Unua Hispana Respubliko Nicolás Salmerón, kaj tiuj de Ramón de Campoamor kaj José de Espronceda.

Bibliografio
------------

* Ricardo Navas Ruiz, *El Romanticismo español*. Madrid: Cátedra, 1982 (3.ª ed.).
* José Luis Díez (eld.) *Federico de Madrazo y Kuntz (1815-1894)* (kat. eksp.) Madrid, Museo del Prado, 1994.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Federico Madrazo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 432531
* GND: 119424517
* LCCN: nr95018886
* VIAF: 41993001
* ISNI: 0000 0000 6636 676X
* SUDOC: 035212241
* BNF: 13485500h
* ULAN: 500012679
* NLA: 35506854
* RKD: 130430
* BNE: XX1087538
 |
**DDC Mlimani Park Orchestra** (**Mlimani Park** por mallonga) estis unu el la plej populara Tanzanian muziki wa dansi bandoj.

Mlimani Park estis fondita en 1978 de eksa Juwata Jazz Band membroj Muhiddin Maalim, Abdallah Gama, Cosmas Chidumule, Joseph Mulenga, Mikaelo Enoch kaj Abel Balthazar. Poste ilin kunigis Hassan Bitchuka kaj Suleiman Mwanyiro de la Juwata Jazz Band. Ili komencis kiel la loĝanta bando de la *Tanzania Transport & Taxi Services* posedis *Mlimani Park Bar* en Daresalamo, la organizo ke ankaŭ administrita la bandon. Kiam *Tanzania Transport & Taxi Services* iris bankrotintan ĉirkaŭ 1982, la trinkejo kaj administrado de la bando estis transprenitaj de *Dar es Salaam Development Corporation* (DDC), parto de la urbodomo kaj la bando fariĝis DDC Mlimani Park Orchestra.

En la 1980aj jaroj, Mlimani Park liberigis ŝnuron de tre popularaj frapoj, plejparte skribita de Bitchuka, Cosmas Chidumule kaj Shaaban Dede.

Kun respekto al alia muziki wa dansi bandoj de la 1980aj jaroj kiel Vijana Jazz, kiu estis konata por ties teknikaj novaĵoj (ekz. elektronikaj instrumentoj) aŭ kaj Maquis Original, kiu ofte ŝanĝita ilia *mtindo* (stilo), Mlimani Parkas senmoviĝita kun la dansi tradicio. La devizo de la bando estis "la hejma danco" (svahile: *ngoma ya ukae*). En ilia longa kariero ili restis fidelan al ununura *mtindo*, vokis *sikinde*, kiu en ĝirado estis inspirita de tradiciaj tanzaniaj dancoj (*ngoma*).

Referencoj
----------

1. ↑   *The Rough Guide to World Music Africa & Middle East*. Rough Guides Ltd, p. 420.

Vidu ankaŭ
----------

* International Orchestra Safari Sound
* Juwata Jazz
* Maquis Original
* Vijana Jazz

Eksteraj ligoj
--------------

* Mlimani Parka Orkestro - Jahazi-Amaskomunikilaro
* Discography de Mlimani Parka Orkestro kaj La Nigraj Batalantoj
Mapo de insuloj Femarn kaj Lolland
Elkosma vido kun la prama itinero
La **Fehmarn-Markolo** (dane *Femer Bælt*, germane *Fehmarnbelt*) estas markolo ĉirkaŭ 18 km larĝa inter la dana insulo Lolland (norde) kaj la germana insulo Fehmarn (sude), en la okcidenta parto de la Balta Maro.

Ĝi situas ĉe 54° 34′ 54″ N 11° 19′ 8″ O﻿ / ﻿54.58167 °N, 11.31889 °O﻿ / 54.58167; 11.31889 (mapo)Koordinatoj: 54° 34′ 54″ N 11° 19′ 8″ O﻿ / ﻿54.58167 °N, 11.31889 °O﻿ / 54.58167; 11.31889 (mapo).
Kiel mara vojo ĝi ligas la Grandan Belton (Grandan Baltan Markolon) kaj la kilan golfon kun la centra kaj orienta partoj de la Balta Maro. Proksimume meze inter la du insuloj estas ŝanelo 9 km larĝa kun profundo inter 20 kaj 30 metroj. La marfluo preskaŭ ne estas influata de tajdo (maksimume 0,3 maraj mejloj en horo); plejparte ĝin kaŭzas vento.

Prama trafiko inter Danio kaj Germanio
--------------------------------------

La Fehmarn-Markolon transas la prama linio inter Puttgarden kaj Rødby. Ĝi veturas ĉirkaŭ 50 fojojn ĉiutage; la veturado daŭras 45 minutojn. Aktuale la registaroj dana kaj germana konsideras la konstruadon de sen-ŝipa transiro de la Fehmarn-Markolo. Ekzistas planoj pri ponto aŭ tunelo. Naturprotektantoj forte protestas kontraŭ ponto, kiu laŭ ili malutilus al la vivularo de la markolo kaj ankaŭ al pretermigrantaj birdoj.

Dum la jaro 2003 la pramoj transportis 6,4 milionojn da pasaĝeroj, 1,6 milionojn da personaj aŭtoj kaj 278.000 kamionojn.

Pramo en Puttgarden

Historio
--------

Je la 21-a de julio 1932 en la markolo pereis la vela instruŝipo *Niobe*.

Inter 1965 kaj 1984 lumŝipo estis ankrita en la markolo por marki la itineron. La ŝipo ankoraŭ ekzistas en la muzea haveno de Lübeck kaj estas veturkapabla.

De la 14-a de majo 1963, kiam oni malfermis ponton inter insulo Fehmarn kaj la firma tero germania, la finhavenoj de la pramlinio estas fervoje atingeblaj. Tiel ekestis la plej mallonga ligo inter Hamburgo sude kaj Kopenhago kaj Malmö norde. Tiu vojo estas ankoraŭ uzata de personaj trajnoj; vartrajnoj nun preferas uzi la ponton de la Granda Belto (*Storebæltsbroen*), kvankam la vojo estas je ĉirkaŭ 160 km pli longa.

* Kategorio Fehmarn-Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 164678
* GND: 4016626-0
* LCCN: sh97005834
* VIAF: 247617153
 |
**Eŭropaj simboloj** estas simboloj substrekantaj komunan eŭropan identecon kaj estantaj politikaj markoj de eŭropa kontinento. Plimulton de ili establis primitive Konsilio de Eŭropo kaj poste la Eŭropa Unio.

Simboloj de la Eŭropa Unio
--------------------------

La Eŭropa Unio estas soci-ekonomia asocio de 27 demokrataj eŭropaj ŝtatoj, kiu estas efekto de multjara procezo de politika, socia kaj ekonomia integriĝo. Samtempe ĝi estas la plej granda kaj plej ekspansia tiu-tipa organizo. Ĝi havas la simbolojn aprobitaj en Bruselo la 18-an de junio 2004. Finfine por ne sugeri, ke UE estas superlando oni rezignis en Reforma Traktato uniajn simbolojn, tamen ili restas aktualaj por membroŝtatoj.

Jen la plej konataj eŭropaj simboloj:

* devizo: *Unuiĝinta en la diverseco*
* domajna nomo: .eu
* flago: 12 oraj steloj en cirklo sur blua fono
* himno: *Odo al Ĝojo* de Friedrich Schiller kun muziko *Naŭa Simfonio* de Betoveno
* pasporto kiu konfirmas la civitanecon de unu el la membroŝtatoj de EU
* tago: 9-a de majo
* valuto: komuna valuto - eŭro

Vidu ankaŭ
----------

* oficialaj lingvoj de Eŭropa Unio

* Kategorio Eŭropaj simboloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zsuzsanna Jakabos** [ĵuĵana jakaboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jakabos Zsuzsanna** estas hungara naĝisto, olimpiano.

Zsuzsanna Jakabos naskiĝis la 3-an de aprilo 1989 en Pécs.

Biografio
---------

Zsuzsanna Jakabos akiris diplomon en Negoca Altlernejo Sándor Wekerle en Budapeŝto. Ŝi edziniĝis al sia trejnisto. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2008.

### Sporta kariero

Zsuzsanna Jakabos aĝis 8, kiam ŝi komencis naĝi. Post jaro ŝi jam konkursis. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004, Hungario en la Somera Olimpiko 2008, Hungario en la Somera Olimpiko 2012, Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 sen medaloj, krome en aŭropa ĉampionumo ŝi estis la unua en 2016.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   usona filma datenaro

* Kategorio Zsuzsanna Jakabos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806959
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 45° 24′ 58″ N 1° 08′ 28″ U﻿ / ﻿45.416 °N, 1.14102 °U﻿ / 45.416; -1.14102 (mapo)

Tipa feriodometo en Euronat
**Euronat** estas nudisma feriejo proksime de la pli malnova kaj pli tradicia naturisma feriejo CHM Montalivet, en Grayan-et-l'Hôpital, borde de la Atlantika Oceano en la sudokcidento de Francio.

Post la sukceso de CHM Montalivet evidentiĝis, ke estis bezono por pli da kapacito gastigi nudismajn feriantojn en la regiono. Euronat estis fondita de Hubert Lacroix (1931-1995) en pinarbaro kilometron for de la strando. La feriejo estis ligita al la strando per promenejo tra protektita dunoj, kaj ankaŭ per ŝoseo al apudstranda parkejo. La tuta areo dekomence estis kaj restas nur nudisma, kaj estas frekventata precipe de familioj el Francio, Germanio, Belgio, Nederlando kaj Britio. Euronat malfermiĝis en 1968. Ĝi kovras areon de 335 hektaroj - sekve temas pri la laŭ areo plej granda nudisma feria centro en Eŭropo. Eblas konstante loĝi tie.

La plejparto de la areo estas kovrata per lignaj feriodometoj, starigitaj en tia distanco inter la pinoj ke ĉie konserviĝis la karaktero de la origina pinarbaro. Tamen 81 hektaroj estas rezervitaj por ruldomoj, kaj 30 hektaroj por tendumado. Parto de la centro estas hejtigita endoma naĝejo, nova subĉiela naĝejo, subĉiela akvoslidejo, granda konferenca salono, kaj konata centro de marterapio. La centro inkludas klasojn kaj ejojn pri sporta trejniĝo. Estas servoj kiel masaĝo, kotobanoj, traktadoj per algoj kaj la aliaj kosmetikaj traktadoj.

Lokigita apud la tendara sekcio estas subĉielaj ejoj por korbopilkado kaj teniso.

Estas 25 butikoj en la komerca centro, interalie bakejo, vinbutiko, nutraĵvendejo, fiŝmerkatejo, kaj butiko pri ĝeneralaj komercaĵoj. Aldoniĝas pluraj restoracioj, interalie picejo, fiŝrestoracio, franca restoracio, glaciaĵejo kaj pluraj trinkejoj. Kadre de la kulturaj ofertoj de la centro, historie elstarigindas ke Euronat havis fortan ligon kun François Malkovsky (1889-1982), proponanto de "libera danco".

Referencoj
----------

1. 1 2  *Histoire de Montalivet et des Naturistes du Médoc* ("Historio de Montalivet kaj de la nudistoj de Medoko"), Marc-Alain Deschamps, eldonejo *Editions Publimag*, 2005, ISBN 2-9524240-0-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Euronat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la nudisma feriejo Euronat
**Zsuzsanna Vörös** [ĵuĵana voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös Zsuzsanna** estas hungara moderna pentatlonisto, trifoja olimpiano, olimpika kaj sesfoja monda ĉampionoj, trejnisto.

Zsuzsanna Vörös naskiĝis la 4-an de majo 1977 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Zsuzsanna Vörös edziniĝis kaj naskis filon en 2014. Ŝi ricevis signifajn ŝtatajn premiojn en 2004 kaj 2021.

### Sporta kariero

Zsuzsanna Vörös komencis sportadi en 1989, inter 1991–2010 ŝi estis moderna pentatlonisto en sportklubo en sia naskiĝurbo. Ŝi estis hungara ĉampiono 25-foje inter 1995-2009 unuoble, teame aŭ stafete. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000, Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2008 kun ora medalo (unuoble en 2004), krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sesfoje inter 1999-2004 unuoble, teame aŭ stafete. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2010, poste ŝi estis trejnisto, ekde 2012 ŝi havis postenojn en la sportkluba kaj pentatlona vivoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815638
 |



* Portalo pri Biografio
**Eurythmics** estas popmuzika kaj novonda brita bando kies kreintoj estas Annie Lennox k Dave Stewart.

La du kunuloj (kiuj tiam ankaŭ estis geumikoj) estis origine anoj de la bando **The Tourists**, sed ili ne trafis sukceson kaj malkonkordo aperis kun la komponisto Pete Coombes. Ili baldaŭ decidas krei sian propran bandon en kiu ili trovis pli da facileco kaj libereco. Dum la androgina kantisto Annie Lennox rimarkiĝis per sia profunda voĉo, Dave Stewart, kiu ofte strebis ne rimarkiĝi, elpensis obsedan muzikon baze de novaj teknologioj kiel sinteziloj. Dank' al famaj muzikaĵoj kiel *Sweet Dreams (Are Made of This)*, *Here Comes the Rain Again*, *Would I Lie To You?*, *There Must Be an Angel (Playing with My Heart)* kaj *We Too Are One*, la bando kontribuis al la muzika alŝutaĵo de la 1980-oj same kiel bandoj kiel New Order, Depeche Mode, OMD, Soft Cell, Tears For Fears aŭ Erasure. En 1990, la kunuloj haltis sian bandon. De 1999, oni denove povas aŭdi ilin.

Albumoj
-------

* 1981 : *In the Garden*
* 1983 : *Sweet Dreams (Are Made Of This)*
* 1983 : *Touch*
* 1984 : *Touch Dance*, album remix
* 1984 : *1984 (For The Love Of Big Brother)*, inspirita de la romano 1984 de George Orwell
* 1985 : *Be Yourself Tonight*
* 1986 : *Revenge*
* 1987 : *Savage*
* 1989 : *We Too Are One*
* 1991 : *Greatest Hits*
* 1999 : *Peace*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eurythmics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 157969
* GND: 5120891-X
* LCCN: n85184204
* VIAF: 123087496
* ISNI: 0000 0001 1086 8100
* SUDOC: 052554635
* BNF: 139033836
* MBA: b4d32cff-f19e-455f-86c4-f347d824ca61
* BIBSYS: 5007723
* NKC: xx0014965
 |
Logoo
sidejo de direkcio
La **Ruhr-Ligo** estis fondata en 1913 surbaze de la leĝo, kiu zorgis pri la pureco de la Ruhr-akvo, por ke ĝi taŭgu por la elpreno de trinkakvo.

Per leĝo en 1990 la iama Ruhr-Ligo kaj la Ruhr-Baraĵlago-Asocio estis unuigataj al la hodiaŭa Ruhr-Ligo. Der Ruhr-Ligo estas korporacio, kiun anas la urboj kaj komunumoj apud la Ruhr kaj entreprenoj kun ega akvokonsumo. La rezidejo de la Ruhr-Ligo troviĝas en Asindo.

La Ruhr tiutempe prizorgas kvin milionojn homojn kaj multajn entreprenojn per trinkakvo, samtempe ankaŭ ĉiutage enfluas en ĝi la rubakvoj de 2,2 milionoj homoj kaj poluakvo el la industrio. Ĉ. 100 akvoklarigejoj en la fluoregiono de la Ruhr purigas la poluakvon de la komunumoj kaj industrientreprenoj.

Al la baraĵlagoj de la Ruhr-Ligo apartenas la baraĵlago Ahausen, Bigge-baraĵlago, Ennepe-baraĵlago, Fürwigge-baraĵlago, Glör-baraĵlago, baraĵlago Haspe, Henne-baraĵlago, Lister-baraĵlago , Möhne-baraĵlago, Sorpe-baraĵlago, Verse-baraĵlago, al la Ruhr-baraĵlagoj la lago Hengstey, lago Harkort, lago Kemnade, lago Baldeney kaj lago Kettwig.

Ligiloj
-------

* Kategorio Ruhr-Ligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 139361
* GND: 2034858-7
* LCCN: n82120777
* VIAF: 154795148
* ISNI: 0000 0001 0728 6724
 |

51.4478222222227.0199305555556Koordinatoj: 51° 26′ 52″ N, 7° 1′ 12″ O (mapo)
Eusébio Da Silva Ferreira
**Eusébio Da Silva Ferreira**, konata nur kiel Eusebio, estis fama futbalisto. Li naskiĝis la 25-an de januaro 1942 en Lourenço Marques, Mozambiko, kiu estis en tiuj tempoj portugala kolonio, kaj je 19 jaroj li iris ludi en la portugala (lisbona) teamo Benfica, kie li pasigis la plej grandan parton de sia kariero.

Eusébio estis ege talenta atakanto, kiu faris golojn je nekredebla ritmo. En tute li faris 727 golojn en 715 ludoj, dum li ludis por Benfica, malfacile ripetebla rekordo. Li kondukis Benfica-n gajni du-foje la ĉampionan ligon de UEFA (1961 kaj 1962), kaj 11 portugalajn ĉampionecojn.

Kun la portugala nacia teamo li ludis en 64 ludoj farante 41 golojn. En 1966 li partoprenis en la mondpokalo, fariĝante la ĉef-poentulo de la turniro kun 9 goloj (en 6 ludoj) kaj helpante Portugalion atingi la trian lokon, la plej bona rezulto de ĝia historio. Interalie li faris 4 golojn en la kvaron-finalo kontraŭ Norda Koreio.

Per siaj rapideco kaj supleco li akiris la kromnomon "nigra pantero".

Eusebio retiriĝis en 1978. Li certe restas la plej fama portugala futbalisto en historio.

Eusébio mortis la 5-an de januaro 2014 en Lisbono, Portugalio.

Etapoj de lia kariero
---------------------

* 1957–1960: Sporting Clube de Lourenço Marques (Mozambiko)
* 1960–1975: Sport Lisboa e Benfica (Portugalio)
* 1975–1976: Boston Minutemen (Usono)
* 1976: CF Monterrey (Meksiko)
* 1976–1977: Boston Minutemen (Usono)
* 1977: Toronto Blizzards (Kanado)
* 1977: Las Vegas Quicksilver (Usono)
* 1978: SC Beira-Mar (Portugalio)
* 1978: União de Tomar (Portugalio)

* Kategorio Eusébio Da Silva Ferreira en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121283
* GND: 1062925904
* LCCN: n94058773
* VIAF: 2985300
* ISNI: 0000 0001 1586 8230
* BNF: 157245882
* BIBSYS: 90682484
* NKC: xx0193861
* BNE: XX4608959
 |
Flia
Bakante ĉe fajro
**Flia**, ankaŭ konata kiel **fli** aŭ **flija**, estas manĝo en la albana kuirarto  kaj la kosova kuirarto , ĉefe en la montaj regionoj, fine en la albanaj popoloj de eks-Jugoslavio. Ĝi konsistas el multoblaj krespaj tavoloj kovritaj per kremo kaj servitaj kun Feta-fromaĝo, mielo, ĵeleo, pikloj, sekigita pruno  aŭ aliaj plenigaĵoj; ĝi povas akompani teon .

La 18-a de marto estas agnoskita kiel **Flia Tago**, en kiuj familioj invitas siajn parencojn por prepari kaj manĝi ĝin. Nuntempe, flia plejparte prezentatas en grandaj sociaj renkontiĝoj, geedziĝoj, naskiĝoj kaj aliaj ceremonioj kaj sociaj okazaĵoj .

Flia postulas tre simplajn ingrediencojn: farunon, akvon, buteron, jogurton kaj salon. La ĉefaj ingrediencoj (faruno, akvo kaj salo) estas miksitaj kune ĝis havi teksturon similan al krespa pasto. Flia estas tradicie kuirita sur fajro en oleo ĉe **teps** (metala formilo). Cetere, la tiel nomata **sako** - ia cirkla metala ĉapo kovrante *teps* - kie ardaĵoj kaj cindroj estas metitaj. Tiel, la flia estas kuirita ne nur malsupre sed supre. Tial, kiam preparas manĝaĵon sur varma telero devus inkludi pliajn alta varmo .

Referencoj
----------

1. ↑  Malkovri Albanio  Arkivigite je 2016-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Kosova turisma gvido  Arkivigite je 2016-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑  Kiu estas Flija?
4. ↑  Albana Turismado  Arkivigite je 2017-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
5. ↑  Albana kuirarto  Arkivigite je 2017-04-28 per la retarkivo Wayback Machine
6. ↑  Naciaj Manĝoj, ĉe Let'sch Focus
7. ↑  Albana kuirarto  Arkivigite je 2017-04-28 per la retarkivo Wayback Machine
8. ↑  Recepto
9. ↑  Malkovri Albanio  Arkivigite je 2016-05-02 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Albana kuirarto
* Recepto Arkivigite je 2017-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Raporto Arkivigite je 2017-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Video
* Facebook


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nutrado kaj gastronomio |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Fleso** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pleŭronektoformaj *Pleuronectiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pleŭronektedoj *Pleuronectidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Platfiŝoj *Platichtys* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. flesus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Platichtys flesus****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Fleso  |

 |
| v • d • r |

La **fleso** (*Platichthys flesus*) estas pleŭronekto kiu vivas i.a. en la akvoj de Benelukso.

### Ĝeneralaĵoj

La fleso estas tre parenca al la plateso, kun la ekstera diferenco ke preskaŭ ne videblas klaraj makuloj sur la (malhela) supro de la fiŝo. La fleso havas pli dikan korpon ol la plateso kaj la karno havas pli delikatan strukturon. Fleso povas atingi longecon de 60 cm.

### Ekologia signifo

La fleso vivas en sensala, saleta sed ankaŭ en sala akvo; ĝi estas kaptata ĝis en Bazelo! Per la novaj deflukluzoj kiujn oni metos en la IJsselmeer, la nombro da flesoj en sensala akvo nur pligrandiĝos. La fleso metas siajn ovojn en la maro.

La nutraĵo de la fleso antaŭ ĉio estas salikokoj.

### Komerca signifo

En 1999 oni raportis al la FAO kapton da 11.879 tunoj.

* Fleso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fleso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fleso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Bohoyo** [boOĝo] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. 

Bohoyo en la provinco Avilo.
Rivero Garganta Bohoyo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de Bohoyo, Los Guijuelos [giĤŬElos], Navamediana kaj Navamojada; ĝi okupas totalan areon de 73,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 21 loĝantojn. Ĝi perdis 1 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 94 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Los Llanos de Tormes, Santiago de Tormes, Tormellas, Zapardiel de la Ribera, Navalonguilla, Villanueva de la Vera (Cáceres), Madrigal de la Vera (Cáceres) kaj Candeleda. La rivero Garganta Bohoyo, kun naturaj lokoj, enfluas en la riveron Tormes.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Ĝis 1833, ĝi apartenis al la provinco Salamanko, kiel la cetero de la natura komarko Supra Tormes.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762703
* VIAF: 316733050
 |
**Dormelles** estas franca komunumo situanta en la departemento Seine-et-Marne, en la administra regiono Pariza Regiono.

La loĝantoj de Dormelles nomiĝas la "Dormellois".

Geografio
---------

Tra Dormelles fluas la rivereto Orvanne
La vilaĝo estas konstruita ĉe la monteto de Dormelles. La plej alta punkto estas je 136 metroj .

Etimologio
----------

Kelta origino signifanta "la fortreso sur la monteto".

Apartaj lokoj
-------------

* Challeau

* La Vallée

* Le Bois de Dormelles

* Le Bois Piget

* Le Bois Huard

* Ouzille

* Le Pimard

* Champmerle

Najbaraj komunumoj
------------------

Flagy, Villemaréchal,
Ville-Saint-Jacques,
Noisy-Rudignon,
Villecerf.

Historio
--------

Dormelles estis la okazejo en 599 (aŭ 600) de homera batalo inter la filo de la reĝino Frédégonde (mortinta en 597) Clotaire II, reĝo de Neŭstrio, kaj la nepoj de Brunehilde, Thierry II, reĝo de Burgonjo kaj Théodebert II, reĝo de Aŭstrazio.

Ŝajnas, ke la batalo estis tute vastega, ĉar ĝi komenciĝis sur la altaĵoj de Sens kaj disvolviĝis al Flagy, Diant kaj ĝis la pordegoj de Moret. La nombro de 3000 mortintoj estas menciita, do tiu batalo estis unu el la plej mortigaj dum la merovida epoko.
Tiom da kadavroj estus obstrukcintaj la rivereton Orvanne fluantan tra Dormelles, ke ĝia fluejo estus tiam deviinta.

Clotaire II, venkita, tamen transvivis la batalon, enfermiĝante en Melun, sed Thierry II (fakte lia plenpova avino Brunehilde) detruis kaj invadis Neŭstrion (krom Rouen, Amiens kaj Beauvais) ĝis la paco de Compiègne en 604.

Administrado
------------

Demografio
----------

Religiaj konstruaĵoj
--------------------

Preĝejo ST-Martin : la ĥorejo devenas de la 12 a jarcento, sed la preĝejo estis rekonstruita je la fino de la centjara milito:15 a jarcento.

Ekonomio
--------

Famuloj
-------

Monumentoj kaj turismaj lokoj
-----------------------------

En Challeau estas videblaj murego de malnova fortikaĵeto de 11a jarcento kaj korbelaj turoj. Verŝajne tiu fortikaĵeto ŝirmis la trairon de marĉoj.

Eventoj
-------

Ĝemeliĝoj
---------

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Seine-et-Marne

Eksteraj ligiloj
----------------

Referencoj
----------
**Fleurat** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 273 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Fleurat etendiĝas sur 12,3 km², kaj havis 273 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 22 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Fleurat situas je alteco de 539 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Fleurat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Didier Bardet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fleurat apartenas al la kantono de Le Grand-Bourg, kies ĉefurbo estas Le Grand-Bourg. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Le Grand-Bourg
Thorny Devil - Christopher Watson
**Dorna diablo** (*Moloch horridus*) estas lacerto el Aŭstralio, sola specio de genro *Moloch*, el familio agamedoj (*Agamidae*). Ĝi vivas en la dezertaj okcidentaj kaj mezaj partoj de Aŭstralio, agadas nokte.

Priskribo
---------

Ĝi longas ĝis 20 cm kaj povas vivi ĝis 20 jarojn, ĝi havas kamuflajn kolorojn en la dezerta bruna kaj hela. Tiuj koloroj ŝanĝiĝas en varmo je palaj koloroj, en malvarmo je mallumaj koloroj. Ĝian korpon kovras de la kapo ĝis la vosto helbrunaj strioj.

Arealo
Tiu aŭstralazia specio estas totale kovrita per konusaj dornoj, kiuj estas plejparte timiga aro de pikiloj, kovrante supran flankon de la korpo. Ĝi havas rekte super la okulo, sur la kapo la du plej grandajn dornojn (tiel la nomo). Ĝi havas dornan ĝibeton sur malantaŭ la kolo. Ĝi havas nekutiman paŝadon, ĝi malrapide alproksimiĝas al la preferata predo. La besto estas sendanĝera, senvenena, la aspekto servas kamuflaĵon. La femaloj estas pli grandaj ol la maskloj. Ili havas longajn krurojn, tiel la korpotrunko ne atingas la varmegan dezertan grundon.

La trinkado de la besto estas eksterordinara. La haŭto de la dorna diablo estas plektita per etaj sulkoj. Per helpo de la kapilara forto de la sulkoj, ĉiu humido estas kondukata al la buŝangulo, kie la besto povas konsumi ĝin. Tiumetode, ĝi povas eluzi la matenan nebulon de la malvarma dezerto.

Ĝi manĝas ĉefe formikojn kaj termitojn. La dorna diablo kaptas la formikojn ĉe ties formikejo unuope (45 formikojn en minuto) kaj ĝi plennutras sin post konsumado de 1000 formikoj.

Ĝi moviĝas malrapide, balancante kiel kamelo. Okaze de danĝero, ĝi senmoviĝas.

Ĝi atingas la seksan maturecon en aĝo de 3 jaroj. La ina lacerto demetas 3-10 ovojn en novembro-decembro. La eloviĝo okazas post 90 ĝis 128 tagoj.

Ĝi estas rara kaj tiel protektata besto. Ĝia eksporto estas malpermesita el Aŭstralio.

Bildogalerio
------------

* 
* 
* 
* 

* Dorna diablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dorna diablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dorna diablo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |