recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Károly Kocsis** [kAroj koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Károly** estis hungara geografo, membro korespondanta (2010), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

Károly Kocsis  naskiĝis la 2-an de julio 1960 en Szolnok.

Biografio
---------

Károly Kocsis post lernado akiris diversajn sciencajn rangojn:

* "CSc" 1993
* "DSc" 2002 (doktoriĝo antaŭ MTA)

Li esploras en universitato de Miskolc, krome li laboras en instituto pri astronomio kaj terosciencoj, krome ankaŭ en instituto pri geografio. Li okupiĝas pri etnika geografio de regionoj de Karpatoj kaj Balkano. Li ricevis 4 premiojn inter 1990-2006.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Jugoszlávia - Egy felrobbant etnikai mozaik esete* (Jugoslavio - kazo de eksplodiĝinta etnika mozaiko), 1993
* *Ethnic geography of the Hungarian minorities in the Carpathian basin* 1998
* *Die Romafrage in der Karpato-Pannonischen Region* 2004
* *Hungary in Maps* 2009
* *Changing ethnic patterns of the Carpatho-Pannonian area* 2012

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Guéckédougou** aŭ *Guéckédou* estas grandurbo en Gvineo.

Loko de Guéckédougou en Gvineo
Hospitalo de Guéckédougou
Lernejo de Guéckédougou

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 08° 34′ N 10° 08′ U﻿ / ﻿8.567 °N, 10.133 °U﻿ / 8.567; -10.133 (mapo)Koordinatoj: 08° 34′ N 10° 08′ U﻿ / ﻿8.567 °N, 10.133 °U﻿ / 8.567; -10.133 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 346.908 en 2012 (takso)
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC

Geografio
---------

Guéckédougou situas en la suda parto de la lando. Landlimoj de Sieraleono kaj Liberio estas proksime.

Historio
--------

Guéckédougou estis komerca urbeto, ĉar komercistoj de la 2 proksimaj landoj (ofte oni venas ankaŭ el Ebur-Bordo) aranĝis bazaradojn. Tio daŭras ankaŭ nuntempe. Inter 1983-2008 pro konfliktoj de la najbaraj landoj alvenis multe da rifuĝintoj. Ili vivas en tendoj. Memoru: en 1983 vivis en la urbeto nur 2800 da homoj! En 2007 razio, striko kaj protestoj okazis.

Klimato
-------

En Guéckédougou tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

Fontoj
------

* Angla kaj franca Vikipedioj
**Heresznye** [heresnje] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs.

Blazono de Heresznye

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 7582
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Heresznye situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Dravo (kiu estas ankaŭ la kroata landlimo), laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Murakeresztúr-Barcs. La lasta urbo troviĝas 21, Nagyatád 25, Pécs 86, Budapeŝto 252 km-ojn  Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1219 en latina formo *Haraznia iŭta Dravam*. En la sekva jarcento la vilaĝo jam havis kirkon, baldaŭe oni mencias jam 2 apartajn vilaĝojn. En la 18-a jarcento pro la oftaj inundoj la vilaĝo iom translokiĝis. En 1880 incendio okazis.

Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1935

Fontoj
------

* 
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Heresznye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Puy-Saint-Martin** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Drôme*, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Fine de 2020 en la komunumo vivis 869 loĝantoj sur areo de 11,65 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 75 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nyons kaj al la kantono Dieulefit. 

La teritorio havas komunan limon kun La Répara-Auriples, Charols, Cléon-d'Andran, Manas, Pont-de-Barret, Roynac kaj Soyans.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo s-ro Michel Giles, kiu do fariĝis la loka urbestro. Li ankaŭ elektiĝis en 2020, sed demisiis en januaro 2021. Ekde tiam urbestras s-ro Christophe Manzo.

Lokaj famuloj
-------------

* Adèle Clément (m. en 1958) estis profesia koncertistino. Ŝi vendis al la komunumo la lokan kastelon, kiu fariĝis la urbodomo.
* Yann Jouffre, futbalisto

Administrado
------------

Puy-Saint-Martin apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Sud
**Sándor Lipthay** [ŝAndor liptai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lipthay Sándor** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1896).

Sándor Lipthay  naskiĝis la 9-an de decembro 1847 en Tata (Hungario). Li mortis la 1-an de majo 1905 en Budapeŝto. Lia origina nomo (ĝis 1885) estis *Schwarzel Sándor*, kiu malofte aperis en formoj *Schwarzel, Schwarczel*, *Schwarzell*. Lia nobela antaŭnomo estis *Kisfaludi*.

Biografio
---------

Sándor Lipthay frekventis mezlernejon ĉefe en Esztergom, poste li ricevis diplomon en Vieno. Li aliĝis al la aŭstra armeo kiel oficiro, poste li laboris en fervojaj konstruadoj de Habsburga Imperio. Ekde 1870 li faris la samon sed jam en la hungaraj fervojoj. Li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto en 1875, kie dufoje li estis rektoro. Li ankaŭ studvojaĝis al duono de Eŭropo. Li ricevis titolon "reĝa kortega konsilanto" en 1899.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A keskeny pályák mint a mellékforgalom hivatott eszközei* (1875)
* *Vasútépítéstan I–V.* (1885–1908) - elstara studenta lernolibro pri konstruado de reloj
* *A számítóléc alkalmazásának ismertetése* (1887)
* *Die Berechnung der Weichen und Geleisanlagen* (1892)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Sándor Lipthay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450836
* GND: 1019774096
* VIAF: 121483182
* ISNI: 0000 0000 7937 8874
* SUDOC: 203039475
 |
La **Amatora Atletika Unio** (angle *Amateur Athletic Union* mallongigita AAU), estas organizaĵo de amatora sporto kun sidejo en Usono. Mult-sporta organizaĵo, la AAU estas dediĉita nur al helpado kaj disvolvigo de amatoraj sportoj kaj programoj de fizika ekzercado. Ĝi asertas havi ĉirkaŭ 670,000 partoprenantojn kaj ĉirkaŭ 100,000 volontulojn.

La AAU estis fondita la 21an de Januaro, 1888, kun la celo kreadi komunan normigon por amatora sporto. Ekde tiam, plej landaj ĉampionecoj en Usono okazis sub la regado de AAU. El ties fondo kiel publike financita organizaĵo, la AAU estis reprezentinta usonajn sportojn ene de variaj internaciaj sportaj federacioj. Ĝi estis krekinta laŭ la jaroj ĝis iĝi unu el la ĉefaj kaj plej influaj asocioj en sia kampo.

Referencoj
----------

1. ↑   William Buckingham "Father Bill" Curtis: Founder of the U.S. Olympic Committee, by Lowell M. Seida (1998)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587267
* GND: 210011-3
* LCCN: n80057268
* VIAF: 131421381
* ISNI: 0000 0001 1010 5832
* NKC: mzk2008451560
 |
***Are You Experienced***  estas la debuta studialbumo de uson-angla rokmuzika grupo *Jimi Hendrix Experience*. Lanĉita en 1967, la disko estis tuja kritika kaj komerca sukceso, kaj ĝi estas vaste rigardita kiel unu el la plej grandaj debutoj en la historio de rokmuziko. La albumo prezentas la novigan metodon de Jimi Hendrix pri kantverkado kaj elektra gitaro, kiu baldaŭ kreis novan direkton en psikedela rokmuziko kaj ŝtonroko.

*Are You Experienced* kaj ĝiaj antaŭaj unuopaĵoj estis registritaj dum kvin-monata periodo de fino de oktobro 1966 ĝis frua aprilo 1967. La albumo estis kompletigita en 16 registradaj sesioj ĉe tri londonaj lokoj, inkluzive De Lane Lea Studios, CBS Studios kaj Olympic Studios. Eldonita en Britio la 12-an de majo, 1967, "Are You Experienced" pasigis 33 semajnojn en la furorlistoj. La albumo estis eldonita en Usono la 23-an de aŭgusto de Reprise Records, kie ĝi atingis la kvinan lokon en la usona Billboard, restante sur la tabelo dum 106 semajnoj, 27 el tiuj inter la pintaj 40.

* Kategorio Are You Experienced en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Suma** estas apriora planlingvo, kreita de la usona kuracisto Barnett Russell. Li ekfaris ĝin en 1937 kaj eldonis plurajn librojn pri ĝi; la unua estis *Suma, the 1000-word universal language* (1957) kaj la lasta *Suma, a neutral universal language* (1966). Ankaŭ ekzistas germana-Suma vortaro kaj kolekto de fe-rakontoj en Suma.

Suma estas apriora lingvo, tio estas, la vortoj ne estas bazitaj de aliaj lingvoj (ekz. *vino* – vino, *rato* – rato).[*klarigu*] Ne ekzistas apudaj konsonantoj en la vortoj (ekz. *gardi*, protekti; *ganti*, danci, *tsadi*, skui).[*klarigu*] La gramatiko estas minimuma kaj izolanta kun neniom da fleksio.

Russell ankaŭ kreis la planlingvon Inga, kun simila gramatiko, sed vortoj devenaj de la angla.

Gramatiko
---------

Suma uzas 19 literojn: **a, i, u, o, e, b, d, f, g, k, l, m, n, p, r, s, t, v, z.**

Laŭ la aŭtoro, ĉiuj devas prononci la literojn kiel en siaj naciaj lingvoj. Suma estas izolanta lingvo kun minimuma gramatiko. Verboj ne varias, kaj ne estas kazoj aŭ pluralo. La lingvo ne havas artikolojn.

Substantivoj ofte finigas kun -e aŭ -o, kaj verboj kun -i, sed ne ĉiuj vortoj sekvas tiujn regulojn.

Specimenoj
----------

Ekzemplaj frazoj kun subaj tradukoj:

* ma oki mi pigo temo

mi vidis vin hieraŭ
* ma oki mu e mu oki ma

mi vidas lin kaj li vidas min
* baba kato, dia kato

unu knabo, du knaboj
Nombroj 1–10:

baba, dia, fua, goa, kea, lai, mimi, nui, poi, baba rei
La komenco de la rakonto pri Pigmaliono kaj Galatea, kun traduko sube: 

pigo bona dako CYPRUS lati soma e gona gide tapo domo, dea sio devo te pigmalion. mu tesi tama pimo seta nate kosi pota puni puto ale muta. seta lia mu meti soki to davi sita.
Antaŭ multa tempo, Kipro havis junan kaj lertan skulptiston, kies nomo estis Pigmaliono. Li malamas ĉiujn virinojn ĉar la naturo donis kelkajn erarojn al ili. Pro tio, li decidis neniam edziĝi.
Laŭvorte:

malantaŭo longa tempo C. havi juna kaj lerta formo arto homo, de kiu nomo esti p. li malami ĉiuj virino ĉar naturo doni multa erari -ado al ili. ĉar -e li fini pensi [malklara] edzigi neniam

Bibliografio
------------

Ĉiuj ĉi tiuj libroj verkita de Barnett Russell.

* *Suma phrase dictionary, the 1000-word universal language*

Gordena, California: 1957 (PM 8840.R86)
* *Suma: a neutral world language*

Plainview, New York: 3rd edition, 1966 (118 p.)
* *Deutscher Schlüssel zu Suma, eine Neutrale Weltsprache*

Plainview, New York: 1966 (28 p.)
* *Hundred Suma words in fairy tales*

1967 (27 p.)

Referencoj
----------

1. 1 2  Bernard Golden: La estetika principo en planlingvoj
2. 1 2  Rick Harrison: language profile: suma

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo pri Suma de Rick Harrison (*angle*)
* Bibliografio pri Suma (*angle*)
* La estetika principo en planlingvistiko de Bernard Golden priparolas interalie Suma-n.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**HERVAI Zoltán** estas rumanuja hungara pentristo naskita en Sepsiszentgyörgy la 10-an de julio 1919 kaj mortinta la 27-an de oktobro 2005 en Sfântu Gheorghe. Li estis la patro de pentristino Katalin Hervai.

Biografio
---------

Inter 1938-40 Zoltán Hervai studis en Belarta Akademio de Bukareŝto ; inter 1940-46 en la *Hungara Belarta Akademio* de Budapeŝto. Inter 1949-79 li estis desegninstruisto en sia naskiĝurbo. En 1941-42 kiel kunlaboranto de la *Táj- és Népkutató Intézet* li faris etnografian esploron en Baseno Ĉiko kaj Baseno Kaŝino.

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1969, 1973, 1976, 1983 • Sfântu Gheorghe
* 1973 • Covasna
* 1973 • Petőfi Sándor Művelődési Ház, Bukareŝto
* 1974, 1988 • Târgu Secuiesc
* 1981 • Kayl (LU)
* 1984 • Odorheiu Secuiesc
* 1990 • Kufstein (AT).

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* 1987 • Sint-Niklaas (BE)
* 1991 • Országos Portrékiállítás, Hatvan.

Bibliografio
------------

* M. KISS P.: Erdélyi magyar művészek a XVIII-XX. században, Kóny, 1990.

Fonto
-----

* Biografio
* Artportalo.hu
**Amayuelas de Arriba** [amaĜUElas deaRIba] estas municipo en la centrosudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Loko de Amayuelas de Arriba en la provinco Palencio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,17 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 36 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 26 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1588, la reĝo Filipo la 4-a kreas la nobelan titolon de la graflando de Amayuelas por Bernardino Manrique de Lara y Barrientos, 17-a senjoro de Amusco kaj 8-a senjoro de Amayuelas, regidoro de Salamanko kaj konservisto de ties Universitato. Tio koncernis kaj al Amayuelas de Arriba kaj al Amayuelas de Abajo. Ambaŭ loĝlokoj, dependis de Amusco, de kie la familio Manrique de Lara estis senjoroj; aktuale Amayuelas de Arriba estas municipio per si mem dum Amayuelas de Abajo estas submunicipo de San Cebrián de Campos.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj tradicia arkitekturo de adobo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771100
 |
**Amatenango del Valle** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas Amatenango del Valle. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07007.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8506 loĝantojn. El tiuj estis 4152 viroj kaj 4354 virinoj. La komunumo havas surfacon de 236 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1820 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3041 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1597 scipovis legi kaj skribi kaj 1443 personoj estis analfabetoj. Do 53% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 47% estis analfabetoj.

6559 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3508 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 53.48% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Amatenango del Valle Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Collines** estas unu el la dek du departementoj de Benino, troviĝita en la centro de la lando; ties nomi rimedajn "*montetojn*" en la franca. La departemento de Collines estis kreita en 1999 kiam ĝi estis fendita de de Zou Departemento. En 2016, la urbo Dassa-Zoumé (ankaŭ nomata Igbo Idaasha) fariĝis la ĉefurbo de la departemento (antaŭe Savalou estis la ĉefurbo).

Laŭ censo de 2013, la totala loĝantaro de la departemento estis 717 477, kun 353 592 viroj kaj 363 885 virinoj. La totala urba loĝantaro estis 27.50%. La totala labora forto en la departemento estis 213 069, de kiu 45.30% estis virinoj. La proporcio de familioj kun neniu nivelo de edukado estis 57.60%.

La granitaj montetoj ĉirkaŭ Dassa-Zoumé

### Loĝlokoj

Dassa-Zoumé estas la departementa ĉefurbo; aliaj gravaj kolonioj inkluzivas Glazoué, Kilibo, Savalou kaj Savè.

Administracia divido
--------------------

Distriktoj de Collines
Collines estas sudividita en ses communes, ĉiu centrita ĉe unu el la ĉefaj urboj: Bantè, Dassa-Zoumé, Glazoué, Ouèssè, Savalou kaj Savé.

* Kategorio Departemento Collines en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Departemento Collines en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
**Walter DAVY**(naskiĝinta en la 20-a de decembro 1924 en Wien, mortinta en la 14-a de septembro 2003 samloke) estis aŭstra reĝisoro kaj aktoro.

Biografio
---------

Post studoj ĉe la konata viena *Max-Reinhardt-Seminario* li iĝis helpreĝisoro ĉe Burgteatrejo en 1948. De 1950-55 li laboris ankaŭ por la usona radistacio *Rot-Weiß-Rot* en Wien kaj por la semajna novaĵjkinorevuo *Austria-Wochenschau* kiel produktoro. Poste li reĝisoris ĉe Burgteatrejo kaj Akademie-teatrejo en Wien kiel ankaŭ ĉe teatrejoj en Göttingen, Berlin, Heidelberg, Basel und Düsseldorf.

Ekde 1968 li estis ĉefreĝisoro por televidaj drametoj ĉe ORF. Krome li ankaŭ verkis, i.a. por la dimanĉa radielsendo *Der Watschenmann*. Li populariĝis kiel unugamba inspektoro kaj sekciestro Paul Schremser en la televida serio *Kottan ermittelt. Li ankaŭ direktis la filmigon de la aŭstra familia serio* Familie Merian*.*

En 1990 li revenis al la Reinhardt-Seminario kiel docento. Ankaŭ post la retiriĝo en 1992 li plue videblis sur la televida ekrano aŭ kineje kiel aktoro.

Lia dekstra gambo devis esti amputita dum Dua mondmilito per urĝa operacio, sen apliko de anestezilo.

Premioj
-------

* 1978: Fernsehpreis der österreichischen Volksbildung
* 1985: Goldene Ehrenmedaille der Bundeshauptstadt Wien
* 1995: Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst
* 2000: Großes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich]]

Filmaro
-------

* 1966: Der Fall Bohr (reĝisorado; televida filmo)
* 1975: Jakob der Letzte (televida filmo, laŭ la romano de Peter Rosegger)
* 1976–1983: Kottan ermittelt
* 1979: Santa Lucia
* 2001: Trautmann (televida serio)
* 2003: Julia – Eine ungewöhnliche Frau (televida serio)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la aktoro en usona filmolisto.
* Informoj pri la aktoro ĉe la Kottan-ermittelt-retpaĝaro. Arkivigite je 2014-10-27 per la retarkivo Wayback Machine

Subnotoj
--------

1. ↑  Listo de ĉiuj distingitoj ekde 1952.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500236
* GND: 135907810
* LCCN: n85111817
* VIAF: 8816548
* ISNI: 0000 0000 8195 9053
* SUDOC: 144640422
 |
Strando en Omoa, Cortés
Ĉefurbo San Pedro Sula
**Departemento Cortés** estas unu el la 18 departementoj de Honduro, troviĝante en la nordokcidento de tiu lando. La departemento kovras areon de 3 954 km², kaj en 2005 havis taksitan popolnombron de 1.365.497 -- la plej homplena departemento en Honduro do. La montoj Merendón troviĝas en okcidenta Cortés, sed la departemento plejparte estas tropika malaltejo, Valo Sula, transirita de la riveroj Ulúa kaj Chamelecon.

Ĝi formiĝis en 1893 el partoj de la departementoj Santa Bárbara kaj Yoro. La departementa ĉefurbo estas San Pedro Sula. Aliaj gravaj urboj estas Choloma, La Lima, Villanueva, kaj la havenoj Puerto Cortés kaj Omoa. La Atlantika marbordo de la departemento famas pro siaj multaj bonegaj strandoj.

Cortés estas la ekonomia korlando de Honduro, ĉar la Valo Sula estas la ĉefa agrikultura kaj industria regiono de ĉi tiu nacio. Usonaj bananaj firmaoj alvenas al la regiono en la malfrua 19-a jarcento, kaj estigis vastajn bienegojn, kaj aldone apogantajn strukturojn por eksporti la fruktojn al Usono. Ĉefurbo San Pedro Sula allogis konsiderindajn nombrojn da Eŭropajn, Centramerikajn, Palestinajn, kaj Libanajn enmigrintojn. Industrio prosperas en la departemento, kaj Cortés hodiaŭ enhavas plej da la muntaj fabrikoj (nomataj *maquilas* hispane) de Honduro.

La nomo devenas el la hispana konkeristo de la 16-a jarcento Hernán Cortés au Ferdinando Korteso, kiu post konkeri la teritorion kiu aktuale estas Meksiko pluekspediciis pli suden.

Municipoj
---------

1. Choloma
2. La Lima
3. Omoa
4. Pimienta
5. Potrerillos
6. Puerto Cortés
7. San Antonio de Cortés
8. San Francisco de Yojoa
9. San Manuel
10. San Pedro Sula
11. Santa Cruz de Yojoa
12. Villanueva

* Kategorio Departemento Cortés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monaĥejo de Eskorialo, modela ekzemplo de stilo herera
La **herera arkitekturo**, **herera stilo** aŭ **eskoriala stilo** disvolviĝis en Hispanio dum la lasta triono de la 16a jarcento, koincide kun la regado de Filipo la 2-a (r. 1556–1598), kaj pluis valida en la 17a jarcento, kvankam transformita de la barokaj tiamaj tendencoj. Ĝi korespondas kun la tria kaj lasta etapo de la renesanca arkitekturo hispana, kiu evoluis al iompostioma ornama purigo, el komenca plateresko al la purismo klasikisma de la dua triono de la 16a jarcento kaj la absoluta nudeco ornama kiun enmetis la stilo herera.

Ĝi originiĝis pro la konstruo de la Monaĥejo de El Escorial (San Lorenzo de El Escorial, Madrido) kaj pli precize pro la reorganizado de la projekto realigata de la arkitekto el Kantabrio Juan de Herrera (1530–1597, el kiu la nomo "herera"), post la morto de Juan Bautista de Toledo (1515–1567), aŭtoro de la unua desegno.

La ĉefaj reprezentantoj estis la menciita Herrera, al kiu la stilo ŝuldas nomon, kaj Francisco de Mora (1553–1610), disĉiplo de la antaŭe menciita kaj aŭtoro de la Duka Palaco de Lerma (Lerma, Burgoso), alia el la ŝlosilaj verkoj de la herera arkitekturo.

Karakteroj
----------

Flanko de la preĝejo de Sankta Bernabé (El Escorial) (El Escorial, Madrido).
Ĉefa fasado de la preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*, en Valdemorillo (Madrido).
Monaĥejo de Uclés, en la municipo kvenka samnoma.
Duka Palaco de Lermo, en la municipo burgosa samnoma.
preĝejo de Sankta Petro (Lerma, Burgoso).
preĝejo de Sankta Ludoviko (Villagarcía de Campos) (Villagarcía de Campos, Valadolido).
La herera arkitekturo, aŭ la herera stilo, karakteras pro geometria hegemonio, matematika rilato inter la diversaj arkitekturaj elementoj, la puraj volumenoj, la hegemonio de muro super vakuo (pordoj kaj fenestroj) kaj pro absoluta manko de ornamo, kaj tial ĝi estis nomita siaepoke *stilo senornama*.

La hereraj konstruaĵoj elstaras pro sia drasta horizontaleco, akirita danke al ekvilibro de formoj, prefere kubaj, kiuj disponiĝas simetrie en la strukturo. Ĝenerale, prezentas kovraĵojn el ligno kovritajn ekstere el ardezo kaj flankajn turojn, fine per piramidaj spajroj fine per pinto, kiuj enmetas elementon de vertikaleco, kaj samtempe kontribuas plifortigi la senton de simetrio.

Foje oni ne serĉas tiom la horizontalecon kiom la voluminecon, kion oni akiras pere de geometria rilato de la diversaj arkitekturaj elementoj. Estas kazo de la modelo uzata en la konstruado de paroĥaj preĝejoj, kun grandaj fasadoj, turoj de kvadrangula plano kaj pezaj abutmentoj.

Temas plejparte de grandaj konstruaĵoj, kiuj elstaras en sia medio kaj impresas pro sia simpleco kaj monumenta aspekto.

Pri dekoraj uzoj, tiuj limiĝas al bazaj geometriaj formoj, kiaj sferoj kaj piramidoj. El sociologia vidpunkto, tia simpleco aperas kiel reago al la protestantismo, kongrue kun la markataj reguloj el la Koncilio de Trento (1545–1563).

Vidu ankaŭ
----------

* Renesanco
* Arkitekturo en Hispanio
* Jorge Manuel Teotokopuli

* Kategorio Herera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En kompleksa analitiko, **holomorfa funkcio** aŭ **holomorfio** estas kompleksvalora funkcio sur subaro de kompleksa ebeno (aŭ pli ĝenerale kompleksa sternaĵo), kiu estas derivebla kaj analitika en la kompleksa senco. Pri reelaj funkcioj, la koncepto de deriveblo kaj analitikeco estas tre malsamaj; tamen por kompleksaj funkcioj la du konceptoj estas samampleksaj.

Difino
------

Por kontinua funkcio

{\displaystyle f\colon U\to \mathbb {C} }
sur malfermita subaro {\displaystyle U\subseteq \mathbb {C} } de la kompleksa ebeno {\displaystyle \mathbb {C} =\{x+\mathrm {i} y\colon x,y\in \mathbb {R} \}}, la jenaj aksiomoj estas ekvivalentaj, kaj funkcio plenumanta ilin nomiĝas **holomorfa**:

* (Ĉiea kompleksa deriveblo) Ĉe ĉiu punkto {\displaystyle z\_{0}\in U}, la ĉi-suba **kompleksa derivo** ekzistas:
{\displaystyle f'(z\_{0})=\lim \_{z\to z\_{0}}{\frac {f(z)-f(z\_{0})}{z-z\_{0}}}}.
* (Reeldiferenciala kriterio) La reela kaj imaginara partoj {\displaystyle f(z)=u(z)+\mathrm {i} v(z)} estas kontinue deriveblaj (t.e. {\displaystyle u,v\in {\mathcal {C}}^{1}(U,\mathbb {R} )}), kaj plenumas la ekvaciojn de Cauchy-Riemann:
{\displaystyle {\frac {\partial u}{\partial x}}={\frac {\partial v}{\partial y}}}
{\displaystyle {\frac {\partial u}{\partial y}}=-{\frac {\partial v}{\partial x}}}.
* (Kompleksa analitikeco) Ĉe ĉiu punkto {\displaystyle z\_{0}\in U}, ekzistas ĉirkaŭaĵo {\displaystyle V\subseteq U} de {\displaystyle z\_{0}} kaj vico de kompleksaj nombroj {\displaystyle a\_{0},a\_{1},\dotsc \in \mathbb {C} }, tia ke la jena serio konverĝas al {\displaystyle f} ĉie en {\displaystyle V}:
{\displaystyle f(z)=\sum \_{i=0}^{\infty }a\_{i}(z-z\_{0})^{n}}.

(Kiel kutime, ni uzas konvencian notacion, ke{\displaystyle z=x+\mathrm {i} y}.)

Pli ĝenerale, oni povas difini holomorfajn funkciojn sur kompleksa sternaĵo. Holomorfa funkcio sur kompleksa sternaĵo estas funkcio, kiu estas ĉie loke holomorfa (en la senco pri subaroj de kompleksa ebeno) laŭ kompleksa atlaso.

Ekzemploj
---------

Ĉiu polinomo estas holomorfa funkcio sur {\displaystyle \mathbb {C} }.

La eksponenta funkcio {\displaystyle \exp }, kaj ĝiaj reela kaj imaginara partoj sinuso kaj kosinuso, estas holomorfaj sur {\displaystyle \mathbb {C} }.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Holomorphic function* en MathWorld.
La termino **"heredo"** aŭ **"heredaĵo"**, laŭ sia vasta difino, rilatas al iu ajn transdono de iu ajn havaĵo de persono al persono, kiel rolo aŭ fizikaj trajtoj en la familio, sendepende de la morto de la testamentinto. Foje la disiĝo inter la specoj de heredoj ne estas klara kaj absoluta. Fakte, la starigo de heredo laŭleĝe esprimas pli profundan dimension de ĉi tiu konduto-ŝablono, konata kiel **hereda rajto**. La signifo de hereda rajto estas, ke homo, kiu amasigis certan socian potencon en sia vivo (havaĵoj, kapitalo, pozicio, grado, ktp.), Transdonas sian potencon al alia persono, kutime al siaj posteuloj.

La hereda rajto esprimiĝas en diversaj kulturoj diversmaniere, kaj ĝiaj funkcioj varias de socio al socio. En ĉiuj kazoj, la heredrajto rilatas al la mekanismoj de konservado de potenco kaj kreado en la socio, ĉar ĝi permesas la amasiĝon de potenco rekte dum generacioj de aparta apartena grupo, familio aŭ alie (statusaj ligoj, etnaj parencaj ligoj, ktp.) .).

La plej elstara ekzemplo tra la hereda rajto dum la historio estas la aristokrataro - aro de sociaj rilatoj (terposedado, respekto kaj prestiĝo, jura aŭtoritato, interkonsentoj de bienoj, ktp.) Estas transdonita laŭ vasta maniero de gepatro al sia infanoj.

Pliaj rajtoj hereditaj laŭlonge de la historio estas nacieco, pastraro, monarkio, posedo de tero, posedaĵoj kaj havaĵoj, posedo de organizoj, profesio kaj kapitalo.

Iuj eĉ atribuas identajn faktorojn kiel etnecon, rason, religion, ktp al heredo.

Krome, hereda transdono, laŭ sia larĝa difino, ankaŭ povas esti atribuita al personaj trajtoj - konataj kiel heredaĵo - kiel: talentoj, mensaj kompleksoj, korpaj kaj mensaj trajtoj, opinioj, moroj ktp.

* Kategorio Heredo (juro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Heredo (juro) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Heredo laŭ pliaĝeco** en Mezepoko estis principo, kiu difinis ordon de la entroniĝo en pluraj orienteŭropaj monarkioj. Kontraste al la unuenaskiteco kiel oni ĝin praktikis en okcidenta Eŭropo, oni ne instalis unusolan heredanton, nek dividis la landon en sendependajn regteritoriojn. Anstataŭe, oni ja disdividis la landon al pluraj unuopaj heredantoj en difinita heredovico laŭ aĝo, sed nur portempe. Kiam iu el ili mortis, la postsekvaj antaŭeniris en la vico de regataj princlandoj. Kutime la plej aĝa inter ili regis aparte povan kaj prestiĝan princlandon, kaj ankaŭ havis formale superecon super siaj fratoj kunprincoj, kaj apartan titolon. En mezepokaj Pollando (sub la Piastoj), Hungario (Arpadoj) kaj Bohemio (ĝis Přemysl Otakar la 1-a), tiu ĉefa princo nomiĝis latine *senior* ("pli aĝa") aŭ latine *princeps* ("princo"); en la Kieva Rus "grandprinco".

En multaj kazoj tiu heredoordo kaŭzis diserigon de reglando en multajn etajn princlandojn pro la multiĝantaj filoj, nepoj kaj pranepoj, kaj oftajn konfliktojn inter diversaj fratoj, onkloj kaj nevoj.

En nuntempo
-----------

Similan heredoordon (tamen sen la dissplitigo) hodiaŭ praktikas la monarkio en Sauda Arabio: Post morto de reĝo, lin kutime postsekvas lia frato, ne lia filo.

Notoj
-----

1. ↑  La principo de pliaĝeco mem havas en multaj lingvoj nomon similan al *"seniorat"*. Atentu pri falsa amiko: Malgraŭ la nomsimileco, nek "sinjoro" nek "senjoro" en Esperanto havas tian signifon!
Monumento pri Heraklaj Kolonoj en Ĝibraltaro.
**Heraklaj Kolonoj** aŭ **Kolonoj de Herkulo** estas la nomo uzita en la antikveco por la krutaĵoj kiuj bordas la ĝibraltaran markolon ambaŭflanke. Laŭ helena mitologio, ili markis la finejon de konata mondo, kaj baris al helenaj maristoj la transnavigon. Dioj ordonis *non plus ultra* (latine "ne pli transen"). Duondio Heraklo apartigis ilin per sia fortego, malfermante Atlantikon. De tiam la slogano ŝanĝis al *plus ultra* ("pli transen"). Ili estas Ĝibraltaro (*Calpe* latine) sur la norda eŭropa bordo kaj aŭ Monto Abyle (*Mons Abila*), nun aŭ *Djebel Musa* aŭ Monto Hacho en Ceŭto en Afriko.

Ŝajne, tiu mito devenas de fenicoj. En fenica kolonio *Gadir* (nun Kadizo en atlantika Hispanio), oni konstruis templon al *Melqart*, dio kiun helenoj identigis al Heraklo, kun du grandaj kolonoj kiel ĉe la templo de Tiro.

La kolonoj ambaŭflanke en la blazono de Hispanio.
En heraldiko, du kolonoj kun teksto *Plus Ultra* (aŭ *PLVS VLTRA*) estas uzadataj de Hispanio simbolante kaj la bar-venkemon kaj la koloniigo de Ameriko el Eŭropo. La uzo de du kolonoj kaj du duonmondoj en monero *columnario* hipoteze estas la fonto de simbolo **$** por usona dolaro


* Kategorio Heraklaj Kolonoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Her Majesty's Theatre* dum la incendio de 1867
*Her Majesty's Theatre* dum septembro 2005
**Her Majesty's Theatre** – en Esperanto laŭvorte "majestulina teatro" – estas teatro kaj teatrejo en Londono. Ĝi troviĝas ĉe la placo *Haymarket* ("fojnomerkato") en la urbodistrikto *West End* ("okcidenta fino").

La teatro havas tradicion, kiu ampleksas plurajn konstruaĵojn kaj nomŝanĝojn. Origine konstruite laŭ planoj de la arkitekto *John Vanbrugh*, ĝi malfermiĝis la 9-an de aprilo 1705 sub la nomo *Queen's Theatre* ("reĝina teatro"). Post kiam Georgo la 1-a dum la jaro 1714 iĝis reĝo de Britio, la nomo adaptiĝis al la formo *King's Theatre* ("reĝa teatro"). En la konstruaĵo premieris la plej multaj operoj de la komponisto Georg Friedrich Händel, precipe dum la tempo de la "opera akademio" de 1719 ĝis 1728, por kiu ankaŭ komponis ankaŭ *Giovanni Battista Bononcini* kaj *Attilio Ariosti*. Kiam *Johann Jacob Heidegger* estis komerca direktoro de la teatro, li ankaŭ organizigis maskobalojn.

Dum la jaro 1789 la konstruaĵo detruiĝis kadre de incendio. Nova konstruaĵo planita de la arkitekto *Michael Novosielski* inaŭgusriĝis dum marto 1791. Inter la muzikaj direktoroj de tiu epoko menciindas la fama kaj ekstravaganca harfisto *Nicolas Bochsa* (1789-1856), kiu havis tiun funkcion inter 1827 kaj 1833. Dum la jaro 1837 enkondukiĝis la nomo *Her Majesty's Theatre*, kiu en la kazo de viraj regantoj ŝanĝiĝis al *His Majesty's Theatre*. Post nova incendio dum 1867 kaj rekonstruo laŭ la planoj de *Charles Lee* fine la teatrejo malkonstruiĝis. La nuntempa konstruaĵo estis planita de *Charles John Phipps* kaj inaŭgurita la 28-an de aprilo 1897. Nuntempe ĝi uziĝas precipe por prezentoj de muzikaj teatraĵoj.

Ekde la 9-a de oktobro 1986 ĉiutage prezentiĝas la muzika teatraĵo *The Phantom of the Opera* ("La fantomo de la opero").

* Kategorio Her Majesty's Theatre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aŭdvida** estas la koncepto kiu kunigas ion aǔdan kun io vida (bildo kaj sono).

La esprimo "aŭdvida arto" ekuziĝis en Usono en la 1930-aj jaroj pro la apero de la sonkino. Tamen, ĝi estis teoriigita en Francio dum la 1950-aj jaroj kiel referenco al la teknikoj de samtempa disvastigo. Ekde tiam la koncepto pliampleksiĝis kaj aperis la substantiva termino *aŭdvidaĵo*. En la fako de la amaskomunikiloj, oni parolas pri *aŭdvida lingvaĵo* kaj *aŭdvida komunikado*.

La koncepto *aŭdvida* signifas la integrigon kaj plenan interrilaton inter io aǔda kaj io vida por produkti novan realon aǔ lingvaĵon. La percepto estas samtempa. Oni kreas tiele novajn sentorealojn pere de mekanismoj kiel la harmonio (al ĉiu sono korespondas unu bildo), la komplemento (tio havigita de io vida estas havigita ankaŭ de io aǔda), plifortigo (oni plifortigas la signifojn unu la alian) kaj la kontrasto (la signifo devenas de la kontrasto inter ambaǔ).

Tio aǔdvida povas ekzisti laǔ tri diferencaj vojoj, nome natura, parte teknika kaj tute artefarita.

En *aŭdvidaĵo* oni perceptas la realon pre la kvin sentoj sed la vidkapablo kaj la aǔdkapablo estas la protagonistoj en la komunikado kaj interpretado de la realo. Kaj la vidkapablo kaj la aǔdkapablo perceptas en difinita tempo kaj spaco.

Kelkaj ekzemploi de la "aŭdvidaj artoj" estas kino, teatro, danco ktp.
Restoj de *castrum* en Israelo.
En la Romia Imperio, **castrum** (en pluralo *castra*, nome fortikaĵo) estis fortikaĵo aŭ milita kampadejo. Eble en esperanto **kastrumo** La kampadejoj de la romia armeo ĉiam estis konstruitaj laŭ preciza modelo, nome kun rektangula mapo kaj kun du ĉefaj vojoj kiujn interkruciĝis: nome "Cardo Maximus", kiu etendiĝis norde kaj sude, kaj la "Decumanus Maximus" oriente kaj okcidente, kio dividis la kampadejon en kvar egalaj partoj. La avenuoj finiĝis per kvar portaloj. La forumo troviĝis en la intersekco de la "Cardo Maximus" kaj de la "Decumanus Maximus". La resto de la stratoj kaj konstruaĵoj troviĝis paralele al la ĉefaj, kiuj formis modelon de kvadrato uzita multe ankaŭ por urboj.

La romianoj nomigis "castrum" ankaŭ la vilaĝojn aŭ fortikaĵojn fare de aliaj kulturoj kiaj la keltoj, ĉirkaŭitaj de murego cirkla sur montetopinto. Tiusence nuntempe uzatas la ekvivalenta termino remparburgo.

Kampadejoj
----------

* Aliso
* Kastrumo Holzhausen

Vidu ankaŭ
----------

* romia kastrumo
* opidumo
* kastrumo Holzhausen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Castrum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Castrum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Stefano Baccolini, *Vita quotidiana nei castra: L'esempio africano*, Bolonjo, 2000 (en itala)
La ***Agoj de la Beata Francisko kaj de Liaj Kompanuloj*** (*Actus Beati Francisci et Sociorum Eius*) estas verko kompilita en la 14-a jarcento latinlingve, datade duba, aŭtorece necerta, kiu entenas serion da rakontoj pri la agoj kaj diroj de Francisko el Asizo kaj de aliaj fratuloj de la franciskana ordeno. Ĝi poste estis vulgarigita en popola itala lingvo en *La Floretoj de S. Francisko*.

La verko ĉiukaze antaŭas la *Antikvan legendon* de enhave franciskanan entenatan en diversaj manuskriptoj de la 14-a jarcento troveblaj en la bibliotekoj, ekzemple en Vatikana Biblioteko. 
En diversaj manuskriptoj la*Actus* prezentiĝas intermetitaj kun la *Legenda antiquissima* (legendo plej antikva): temas pri la teksto pli antkva kaj fidela pri la vivo de la sanktulo, kun la rakontoj pri la eventoj de Bernardo, fratulo Maseo, fratulo Rufino, fratulo Silvestro, fratulo Konrado el Offida kaj Klara el Asizo, al kiuj aldoniĝas, en dua sekvenco, la diroj kaj la agoj de aliaj sanktuloj, kiel fratulo Egidio kaj fratulo Johano de la Verna.

La stilo de la *Actus*, el kiuj travidiĝas la boneco de la animo de la sanktulo, lia amsento al Dio kaj al ĉiuj kreitaĵoj, estas simpla kaj fluanta dum al latino utiligita estas tiu kuranta.

Vidu ankaŭ
----------

* Itala literaturo
* *La Floretoj de S. Francisko*
* Sankta Francisko el Asizo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Latina teksto
**Vallarta de Bureba** [baLJARta debuREba] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,12 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 50 loĝantojn el 1991. La municipa teritorio enhavas ankaŭ la senhomejo Vallartilla [baljarTIlja] (eta Vallarta). 

Ĝi distas 61 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas apud Zuñeda (inter ambaŭ aŭtoŝoseo AP-1).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi apartenis al la loka kvaropo *Cuadrilla de Quintanilla de San García*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, nome reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774156
* VIAF: 3958155769091227880002
 |
**Kató Fényes** [fEnjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fényes Kató** estas hungara ŝlagrokantisto. Ŝia pseŭdonimo estis *Károlyi Kató*.

Kató Fényes  naskiĝis la 13-an de majo 1921 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kató Fényes aĝis 11, kiam ŝi kantadis en pluraj lokoj, ŝi aĝis 15, kiam ŝi debutis en Gaja Teatro. Ŝi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed ŝi ankaŭ lernis kantadon de Andor Pünkösti. En la sekvaj jaroj ŝi estis populara kantisto en Budapeŝto en pluraj kabaredoj aŭ amuzejoj. Dum la nazia erao ŝi konatiĝis kun germana oficiro, kiu savis ŝin de la deportado. Post la 2-a mondmilito ŝi estis denova konata kantisto, sed post kelkaj jaroj la pli kaj pli forta socialismo ofte atakis ŝin, fine ŝi disidis. Ŝi akiris psikologian diplomon en Okcidenta Germanio, sed ŝi daŭris ankaŭ la kantadon. Kelkfoje ŝi revenis al Hungario, kie ŝi faris koncertojn (1964, 1965, 1991, 1992). En 2009 ŝi estis videbla en la hungara televido.

Ŝia teatra rolo
---------------

* *3:1 a szerelem javéára* (opereto), (1936)

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* *Magdát kicsapják* (1937, nur ŝia kantovoĉo estas aŭdebla)
* *Ez történt Budapesten* (1944, nur ŝia kantovoĉo estas aŭdebla)
* *Jazzpresso* (1946)
* *Wer gegen wen?* (1954)

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Csupa könny a szobám*
* *Ez történt Lellén*
* *Van egy kislány, Anikó*
* *Szép esténk lesz, ha egyszer majd megöregszünk*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-11-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografieto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Cathair an Lóthair** kahɪɾʲ ən loːhɪɾʲ (ankaŭ nomata **Loher Fortreso**) situas okcidente de la ŝoseo N70 apud Caherdaniel en la graflando Chiarraí (angle *Kerry*) en Irlando. Ĝi estas apud Cahergall kaj Leaca na Buaile (Leacanabuaile), ambaŭ ce Cathair Saidhbhín (Cahersiveen), Cathair na Stéige (Staigue Fort) en la sudo de la Uíbh Ráthach (Iveragh-duoninsulo), ĉiuj en la graflando Ciarraí, la fortikaĵoj Dún Aonghasa (Dun Aengus) kaj Dún Chonchúir sur la Aran-insuloj en la graflando Galivo kaj la Grianán Ailigh (Grianán de Aileach) en la graflando Dún na nGall al la plej bone restaŭritaj grandaj ŝtonaj ringfortresoj de la Insulo. Rathgall estas simila montetfortreso en la graflando Chill Mhantáin.

enirejo al la Cathair an Lóthair 
La preskaŭ ronda ŝtonfortreso estas el la ŝtonepoko kaj eble iam estis konstruita en frukristana tempo (ĉ. la 9a jarcento p.K.) kiel sidejo de loka tribestro. La ringfortreso distingiĝas de Dun-oj je la grandeco kaj de Rath-oj je la konstrumaterialoj.

La kelkloke ankaŭ nomata „Caher" estas fortreso kun ronda ekstera muro, kiu havas je la interna flanko de la muro ŝtupon. Ĝi estas ĉirkaŭita de ĉ. du metrojn alta sekmasonaĵo kun diametro de 20 m kaj du terasaj segmentoj. Ene de la cirklo videblas restaĵoj de du domoj (ronda kaj angula). La elfosaĵoj montris, ke tiuj estas sekvantoj de aliaj konstruaĵoj el ŝtono kaj ligno. La ronda domo estas la pli malnova.

Literaturo
----------

* Matthew Stout: *The Irish Ringforts* (Irish Settlement Studies, Number 5), Four Courts Press, Dublin, 1997 ISBN 1-85182-582-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cathair an Lóthair en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* megalithicireland.com, angla priskribo kaj bildoj
* kerrytourist.com, angla priskribo Arkivigite je 2010-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* irishantiquities.bravehost.com, angla priskribo
* Flickr.com, bildo
* Flickr.com, bildo
* voicesfromthedawn.com, filmeto
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankabrova pigonajtingalo** |
| --- |
|  |
| Blankabrova pigonajtingaloBlankabrova pigonajtingalo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Copsychus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. luzoniensis'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Copsychus luzoniensis****(Kittlitz, 1832) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankabrova pigonajtingalo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankabrova pigonajtingalo** aŭ Blankabrova ŝamao (***Copsychus luzoniensis***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj (iam en Turdedoj) kaj genro Copsychus kiu enhavas speciojn kun longaj vostoj kaj nigraj supraj partoj. El tiu genro plej parto de la specioj loĝas en Azio, kelkaj en Afriko kaj multaj specioj estas endemioj en insuloj.

Tiu ĉi estas endemia de Filipinoj: la latina scienca nomo *C. luzoniensis* aludas al ties insulo Luzono.

Tiu specio havas **brilnigrajn suprajn partojn kaj bruston** kaj, kiel ĉe la samgenra Blankapuga pigonajtingalo, la brusto estas rekte kaj klare separata de kontrastaj subaj partoj, sed anstataŭ de ruĝecbruna koloro, ĉe tiu specio tiuj estas de **tre blanka koloro**, kaj tiele tiu estas nigrablanka specio. Kiel aliaj specioj de la genro tiu montras blankan makulon en flugiloj kaj kiel preciza specifa distingilo tre markatan **blankan superokulan strion**, kio nomigas la specion.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Copsychus luzoniensis[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
**Amina Okujeva** (naskiĝis la 5-an de junio 1983 en Odeso, murdita la 30-an de oktobro 2017 apud Kievo) – ukraina militistino ĉeĉendevena, laŭ edukiteco kuracistino.

Vivo
----

Amina Okujeva naskiĝis en ĉeĉena familio. Finis medicinon kaj specialiĝis pri kirurgio. Dum Eŭromajdano en 2013 aliĝis al la 8-a Roto de Majdan-Memdefendo, kaj julie de la venonta jaro eniris al bataliono Kievo-2 kaj kadre de ĝi partoprenis batalojn en Donbaso. Pro sia aktiveco en sociaj amasmedioj famiĝis, pri ŝi skribis ukrainaj gazetoj nomante ŝin "ukraina amazono". En 2016 ŝi finis Militaran Akademion en Odeso. Pro partopreno en la milito estis premiita per pistolo kun gravurita nomo.

La 1-an de junio 2017 ŝia edzo estis vundita en atenco organizita en Kievo, la kaŭzinto ŝajniganta ĵurnaliston de "Le Monde" estis de ŝi sendanĝerigita. Same Osmajev kiel la atencinto en serioza stato trafis al malsanulejoj. Regopovoj de Ukrainio pri organizado de la atenco suspektis regopovojn de Ĉeĉenio aŭ la rusan specnazon.

Eksteraj ligiloj
----------------

Piotr Andrusieczko, Historia jak z filmu: żona w obronie męża strzela do zamachowca udającego dziennikarza (Historio kvazaŭ filma. edzino defende de sia edzo pafas al atencanto ŝajniganta ĵurnaliston. Fono de la faro estas Kievo kaj ukraina-rusa-ĉeĉena konflikto), en: Gazeta Wyborcza Agora SA, 2017-06-04

* Kategorio Amina Okujeva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 595874
* LCCN: nb2017022290
* VIAF: 16150999593729870574
* ISNI: 0000 0004 9674 7941
 |
**István Géczi** [iŝtvAn gEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Géczi István** estis hungara futbalisto (golulo), olimpiano, trejnisto, altlerneja instruisto, parlamentano.

István Géczi naskiĝis la 16-an de marto 1944 en Sajóörös, li mortis la 10-an de septembro 2018 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Géczi maturiĝis en mezlernejo en Eger, poste li futbalis en prestiĝa ĉefurba teamo inter 1962 kaj 1975 en 309 matĉoj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono kvinfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1964-1974 23-foje. En la Somera Olimpiko 1972 lia nacia teamo ricevis arĝentan medalon. Li estis trejnisto de goluloj inter 1975-1980. Intertempe li akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1969, trejnistan diplomon en 1976. eĉ li doktoriĝis en 1984. Inter 1975-1990 li estis altlerneja instruisto en alia universitato, inter 1985 kaj 1992 li estis katedrestro en rango docento. Inter 1985-1990 li estis parlamenta deputito.

Li edziĝis en 1965. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2004.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801317
 |




* Portalo pri Biografio
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankas

**Vuoritsalo** estas insulo de Päijänne en Jyväskylä, apud norda pinto de Päijänne, ĝis 2008 en Kampara komunumo de Jyväskylä. Ĝi havas areon de 4,74 km². Oni povas iri al la insulo per ŝipo el Lutakko, el haveno de Jyväskylä. La insulo estas proksimume 4,1 m longa. En Vuoritsalo estas unu lageto. Ĝi estas en valo. En Vuoritsalo sur strando de Päijänne estas somerloĝejoj. Tamen en Vuoritsalo estas ankaŭ libera bordo. En interna parto de la insulo estas multe medikonservadaj areoj. Kunigo *Vuoritsalo, Nuorison Hyväksi* ("Vuoritsalo, por la junularo) aranĝas en la insulo porjunularan agadon. La plej granda loko de Vuoritsalo estas en nordeta parto de Vuoritsalo. Apud-insuloj estas kun aliaj Siikasaari, Kalasaari kaj Pieni-Vuoritsalo ("malgranda Vuoritsalo").

Notoj
-----

1. ↑  Saaren pinta-ala on otettu saaren ruotsinkielisen Wikipedian artikkelista, jossa sillä on ollut oma lähde.

Referencoj
----------

1. ↑  Paikkatieto: Vuoritsalo, paikkatietoalusta.fi, viitattu 7.9.2019
2. ↑  Vuoritsalo, Jyväskylä (sijainti maastokartalla) *Karttapaikka*. Helsinki: Maanmittauslaitos. Viitattu 7.9.2019.
**Kirko Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újbuda, en loĝkvartalo Kelenvölgy.

Historio
--------

Ĝis la frua 20-a jarcento la katolikoj apartenis al Budafok. En 1909 estis konstruita lernejo, kie ekde 1911 oni aranĝis mesojn. En 1927 loka katolika grupo formiĝis, ili konstruis propran kirkon en 1931. En 1938 orgeno ekfunkciis, ĝi estis renovigita en 1986. Ekde 1995 skolta grupo apartenas al la kirko.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en proksimeco de la trotuaro en korto. Antaŭ la sentura preĝejo ŝtona kruco estas videbla. La fasado estas simpla, senornama kaj simetria. Ĝi havas enirejon por la kelo, pli supre estas la duobla ĉefenirejo. La plej supre estas nur triangula muro, kies mezo estas nur tre mallarĝa, samtempe alta fenestro.

Kermeso okazas en la unua dimanĉo post Pentekosto.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* nur foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.