recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Faust-Ouvertüre d-Moll WV 59** [eo: Faŭsto-uverturo en d-minoro verkregistro 59] estas orkestroverko de Richard Wagner. Ĝi ekestis je la jarŝanĝiĝo 1839/1840; la unua prezentado okazis la 22-an de julio 1844 direktate de la komponisto en Dresdeno. Wagner priverkis sian komponaĵon en la jaroj 1843 kaj 1855; ĉi tiu versio estis unuafoje prezentata la 23-an de januaro 1855. La movimento-nomoj estas *Sehr gehalten - sehr bewegt* [Tre retenata – tre vigla].

Ekesto
------

En la tempo inter fine de 1839 kaj komence de 1840 Wagner decidiĝis, inspirite de la simfonio «Roméo et Juliette» de la franca komponisto Hector Berlioz same kiel de vizito de ekzercludoj de la 9-a simfonio de Ludwig van Beethoven, verki simfonion pri la Faŭsto-materialo. La komponaĵo tamen ne transpaŝis la unuan movimenton, kiu priskribas la soleco de Faŭsto en sia studoĉambro, same kiel skizoj por la dua movimento «Gretchen»; el la finfarita unua movimento fariĝis finfine la Faŭsto-uverturo. Konsilojn de Franz Liszt kaj ties Faŭsto-Simfonio komponita en 1854 influis priverkadon de la *Faust-Ouvertüre* fare de Wagner.

Pri la muziko
-------------

Karakteriza por la Faŭsto-uverturo estas ĝia gvidmotiva karaktero. Ĝia malrapida enkondukon stampas kontrabasoj kaj tubjoj. La ĉeftemo tenata en oktoj kaj kromataj interpaŝoj (kiu pli malfrue estis influonta la trian movimenton de la 9-a simfonio de Anton Bruckner) priskribas la animajn aflikojn de Faŭsto. La flankotemo de la lignoblovistoj siaflanke enhavas aludon al Gretchen. Nur je la fino la anima streĉo prezentata en la uverturo dissolviĝas en spiretan maĵoron.

Efiko
-----

Hans von Bülow priskribis la temaron priskribitan de la Faŭsto-uverturo kiel «sufero de ĝenerale hova enhavo». La dresdena unua prezentado fare de Wagner same kiel vajmara unua prezentado en la jaro 1852 fare de Franz Liszt (ambaŭfoje en la unua versio) trafis sur pozitivan reeĥon; Ĉajkovskij ekzemple skribis en 1872: «La Faust-Ouvertüre estas la plej bona komponaĵo de Wagner kaj samtempe unu el la plej elstaraj verkoj de la germana simfonia literaturo». Sur kritiko la verko trafis tamen je la influhava muzikkritikisto Eduard Hanslick kaj aliaj kritikistoj de simfonia programmuziko.

Referencoj
----------

1. ↑  Everett Helm: *Peter I. Tschaikowsky.* Rowohlt Taschenbuch Verlag, Hamburgo 1976, ISBN 3-499-50243-7, p. 65

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eine Faust-Ouvertüre: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
La **Preĝejo Sankta Triunuo** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Hódmezővásárhely. Ĝi nomiĝas ankaŭ *internurba preĝejo*.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en 1332. En la 16-a jarcento la loĝantoj estis protestantoj, nur sporade vivis katolikoj, pri kiuj misiistoj zorgadis. Laŭ ordeno de Sándor Károlyi (militestro) la paroĥo estis refondita en 1727, samtempe Károlyi zorgis pri kapelo. En 1731 jam provizora preĝejo konstruiĝis. La pli firma preĝejo estis konstruita inter 1752-1758. La preĝejo pligrandiĝis kun 2 flankonavoj en 1860 la plano de Miklós Ybl. Orgeno dekomence funkciis, sed oni ŝanĝis ĝin al pli moderna en 1826. En la 1970-aj jaroj la preĝejo renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en la interna parto de la urbo. La fasado estas simetria, kaj la ĉefnavo, kaj ambaŭ flankonavoj havas enirejojn. Pli supre blazono de familio Károlyi estas videbla. La unusola turo altiĝas meze. La absido estas plurlatera, ambaŭflanke estas sakristioj. En la interna parto la unusola origina baroka objekto estas la predikejo el 1766. Oni aĉetis la ĉefaltaron en Vieno en 1873. La flanka altaro pri Koro de Jesuo estis farita en 1889.

Kermeso okazas en dimanĉo post Pentekosto.

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*]
* hungare kun foto Arkivigite je 2018-03-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* 
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Decimo** (hispane *décima*) estas en literaturo dekparta formo de strofo.

Aparte la hispana literaturo flegis la decimon. El la tri formoj de la hispana decimo la *décima espinela* estas la plej sukcesa - ĝin tiel nomis Lope de Vega laŭ Vicente Espinel. Dek versoj el pokaze ok silaboj de la hispana decimo dispartiĝæs sur du kvartetoj, kiuj estas ligitaj per du pontaj versoj en la mezo. La rima skemo estas **abba ac cddc**. Por ke la du kvartetoj ne disfalas en du kvinliniaĵojn, eblas rimi la pontoversoj laŭ inversa sinsekvo, por pli bone kruci la formaĵon (rimskemo **abba ca cddc**). Cervantes verkis ankaŭ decimojn laŭ la formo **abab ac cddc**.
Ekzemplo por decimo en teksto de kuba rumbo:

*Hace tiempo que quisiera*
*una décima cantar*
*en la rumba y gozar*
*su cadencia placentera*
*que proviene de la era*
*de Calderón de la Barca*
*y que luego se embarca*
*al gran mundo pan hispano*
*donde se hable el castellano*
*la espinela es monarca*
Rekantaĵo:
*Que la vida es sueño, y los sueños sueños son.*

Literaturo
----------

* Hans-Dieter Gelfert: *Einführung in die Verslehre.* Reclam 1998, p. 118 sj.

Vidu ankaŭ
----------

Decimo (muziko)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Kuba krestomatio de improvizitaj decimoj[*rompita ligilo*]
**Preĝejo de Sankta Stefano** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Pápa, kiu troviĝas en la ĉefplaco. Tiu preĝejo estas simbolo de la urbo kaj ofte oni nomumas ĝin "grandpreĝejo".

Historio
--------

En tiu loko preĝejo konstruiĝis jam en la 13-a jarcento. Laŭ arkeologoj ĝi estis romanika kirko, kiu baldaŭe pligrandiĝis kaj gotikiĝis. En 1751 incendio okazis. En 1774 oni komencis konstrui novan preĝejon, kiu finiĝis en 1786.

Konstruaĵo
----------

Ekstere skulptaĵo de Sankta Stefano estas videbla. Franz Anton Maulbertsch faris la freskojn inter 1781-1783, kiuj prezentas vivon de la martiro Sankta Stefano. La internaj marmoraj skulptaĵoj prezentas 2 hungarajn sanktulojn: Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). La navo havas 4 flankajn altarojn, kies nomoj estas Johano Nepomuko, Sankta Anna, Sankta Jozefo kaj Sankta Karolo. La predikejo pretiĝis el cedro. Sub la preĝejo kriptoj troviĝas. 

Kermeso okazas en la 26-an de decembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

Aliaj bildoj pri la preĝejoInternaĵo de la preĝejo
Fresko en la preĝejo
Aerfoto pri la preĝejo de Sankta Stefano
  

* hungare
* hungare

* Kategorio Preĝejo Sankta Stefano (Pápa) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kirko Sankta Triunuo en Eisfeld, juvelaĵo arkitektura, kiu kromnomatas *Katedralo de Suda Turingio*
Panoramo interna
Orgeno de Michael Schmidt (1846)
La protestanta **Preĝejo Sankta Triunuo** (germane: *Dreifaltigkeitskirche*) staras en Eisfeld, Germanujo, estante unu el la plej grandaj kaj imponaj sakralaj ejoj de malfrua gotiko en Suda Turingio.

Historio
--------

La konstruo de la unue je Nikolao de Mira konsekrita halokirko ekis laŭ ordono de la katedralpreoposto de Würzburg, Kilian el Bibra en 1488; temis pri trinavaĵo. La altarejo kun la larĝeco de la meza navo datumas de 1505. La kvadrata turo finitis ĉ. la jaro 1530. En 1525 predikis evangelie por la unua fojo lia pastra moŝto Nicolaus Kindt. Justus Jonas la Maljuna, amiko de Marteno Lutero paroĥestris inter 1553 kaj 1555 en Eisleben. En 1565 detruis fulmobato la turon kaj en 1601 brulkonsumiĝis la longa navo dum fajrego. En 1632 la trupoj de Albrecht von Wallenstein bruligis la tutan urbon kun la kirko. La tiam detruita volbo anstataŭigitis dum la rekonstrulaboroj per lignaĵo renesanca. En 1651 iĝis novkonsekro de sakrala ejo estonta sub la patroneco de Sankta Triunuo. Post pafadfrakaso artileria je la fino de la Dua mondmilito novkonstruitis la supraj truaj etaĝoj. Dum interna restaŭrado inter 1960 kaj 1962 forigitis la dua galerio de ĉe la flankaj navoj. Dum restaŭrado de 1988 malkovritis du benadkrucoj.

Arkitekturo
-----------

Havas la kirko trinavan, kvinnaveran halon malfrugotikan. La turo masiva kaj kvadrata estas ĉe la norda flanko. La tri naverojn longa ĥorejo estas tegmentita per bela retvolbo kun rombaj krucigoj. Ĝi estas pli malalta sed de sama larĝeco kiom la longa navo kun la alta selotegmento kaj ebena plafono. Rondpilastroj renesancaj portas la trabaron. La suda kaj norda portaloj havas antaŭeniĝantajn baldakenojn, kie grimpas ornamaĵoj ĉirkaŭ bastonoj; temas pri vere treege belaj portaloj. La sakristio estas ornamita de blazonoj.

Dum vizitado eblas grimpi surturen ĝis belvidplatformo el kiu oni havas panoramon fortimpresan malsupren je la urbo kaj la ĉirkaŭantan montaron de Turingia Arbaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Triunuo (Eisfeld) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detalaj informoj pliaj
* Prozorgo fare de *Denkmalstiftung*
* Prie ĉe *diebauhuette.de*
* Hejmpaĝo komunuma[*rompita ligilo*]

Notoj
-----

1. ↑   Lieselotte Swietek: *Stadtkirchen in Thüringen*. Verlagshaus Thüringen, 1990, ISBN 3-86087-023-8, p. 30-31
2. ↑  Arikolo de *Kahlaer Nachrichten* nr. 13/2004 kie la kirko reverence nomatas *katedralo sudturingia*

50.42505210.905929Koordinatoj: 50° 25′ 30″ N, 10° 54′ 21″ O (mapo)
**Kevin Králl,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Králl Kevin János** estis hungara reĝisoro, scenaristo, animaciisto.

Kevin Králl naskiĝis la 29-an de januaro 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kevin Králl maturiĝis en filmarta gimnazio, kie li jam kreis mallongajn filmojn. Ekde 2019 li studis en Universitato János Kodolányi. Samtempe komenciĝis la tutmonda Kronvirusa pandemio de 2019-2022, tial li ne povis okupiĝi pri homoj en filmoj. Li komencis krei animaciojn kun sukcesoj. Li ricevis premiojn inter 2017-2022.

Liaj filmoj (elekto)
--------------------

* *A levelek* (mallonga filmo, 2019) - scenaristo, reĝisoro
* *Cigaretta* (animacio, 2020) - reĝisoro
* *A válaszút* (2021) - scenaristo
* *Nélküled* (mallonga filmo, 2022) - scenaristo, reĝisoro, filmomuntisto

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio intervjuo kun fotoj
*

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775758
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
Lau la helena mitologio, **Dedalo** estis la plej granda artisto en Grekio. Lia plej bona lernanto estis Taliso, filo de fratino de Dedalo. Foje, Dedalo ekaŭdis interparolon de du laboristoj, kiuj interkverelis pri kiu estas pli bona artisto, ĉu Dedalo ĉu Taliso. Ambaŭ laboristoj konsentis, ke Taliso estas pli bona, kaj tio kolerigis Dedalon, kiu decidis mortigi Talison. Okazis, ke li ĵetis lin malsupren de alta roko, sed li ne trovis la mortan korpon sub la roko. Diino Atena kaptis Talison kaj ŝanĝis lin en birdon. Dedalon ili ekvidis kaj li estis kondamnita. Sed li forkuris kun sia filo Ikaro al Kreto, kie regis Minoo. Dedalo tie konstruis grandegan labirinton, kiu utilis kiel malliberejo por Minotaŭro. Li volis poste reveni hejmen, sed nenia ŝipo tien alnavigaciis. Tiam Dedalo trovis inspiron en la flugo de birdoj, kaj li konstruis du parojn da flugiloj kungluitaj per vakso kaj ligitaj per ŝnureto.

Laŭ Palaifato, Dedalo estis la unua skulptisto, kiu faris statuojn kun aparte metitaj piedoj, ne laŭ la tiama kutimo kun kunigitaj kruroj kaj piedoj. Tio donis la impreson, ke la statuo estas en moviĝo; pro miskompreno ekestis la onidiro, ke Dedalo kreis moviĝantajn statuojn.  

Aldone, la verkisto ankaŭ malkonsentas pri la onidiro ke Dedalo konstruis lignan taŭron por Pazifao.

Notoj
-----

1. ↑  *Pri nekredeblaĵoj*, Palaifato, n. 21 france
2. ↑  *Pri nekredeblaĵoj*, Palaifato, n. 2 france

* Kategorio Dedalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Triunuo** estas katolika monumento historia, ankaŭ pilgrimloko en vilaĝo Kács (Hungario).

Historio
--------

Origine katolika tombeja kirko estis konstruita en la 12-a jarcento. Laŭ eklezis dokumento en 1335 la patrono estis Sankta Nikolao. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, sed poste rehomiĝis. Dum disvastiĝo de la reformacio la loĝantoj restis katolikoj sed sen paroĥo. En 1724 la konstruaĵo plene barokiĝis kaj en 1882 la turo alkonstruiĝis. La paroĥa rango estis redonita en 1946.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sur monteto. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre oni konstruis ŝtuparejon al la korusejo (galerio). En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La navo finiĝas en duonronda absido. Ĉe la navofino etaĝa alo aliĝas, la teretaĝo estas sakristio, la etaĝo estas moŝta kapelo. Interne la impona baroka ĉefaltaro estis farita en la 18-a jarcento.

Legendo
-------

Laŭ la legendo fraŭlino vidis 3 ŝafojn sur tilio. Tio estis prezento de Sankta Triunuo. Kermeso okazas en la sekva dimaĉo de Pentekosto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo martiro Sankta Stefano** estas katolika historia monumento en Bátonyterenye (iam en Kisterenye).

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en eklezia listo el 1332, sed estas alia mencio el 1280. En 1798 ĝi estis pligrandigita kaj trakonstruita, tamen restis partoj el la mezepoko. Alia fonto mencias similan laboron inter 1839-1844. La turo estis konstruita antaŭ ol 1822. La orgeno estis farita en 1948. En 1995 la kirko plene renoviĝis, tiam oni trovis mezepokajn fenestrojn.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur monteto. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas kaj altiĝas. La turopinto estas bulboforma. La absido estas trisegmenta kaj same larĝas, ol la navo. Sakristio aliĝas al la absido. Interne la murpentraĵoj estis pentritaj en 1956, la ĉefaltara bildo en 1962. Krom la ĉefaltaro estas ankaŭ du flankaj altaroj.

Kermeso okazas en la 27-an de decembro.

Fontoj
------

* hungare kun video
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Dispartigo de Bengalio** de 1947, kiel parto de Dispartigo de Hindio, dividis la brithindian provincon de Bengalio baze sur la Linio Radcliffe inter Barato kaj Pakistano. Hegemonie Hindua Okcidenta Bengalio iĝis provinco de Barato, kaj ankaŭ hegemonie Islama Orienta Bengalio (nune Bangladeŝo) iĝis provinco de Pakistano.

La 20an de Junio 1947, la Bengala Leĝofara Asembleo decidis la estontecon de la Bengala Prezidenteco, ĉu ĝi estus Unuiĝinta Bengalio ene de Barato aŭ Pakistano; aŭ ĝi estu dividata en Orienta kaj Okcidenta Bengalio.

Je la dekomenca kunsido, oni decidis (120 voĉdonoj kontraŭ 90) ke se la provinco restus unuiĝinta ĝi aliĝus al la Konstitucifara Asembleo de Pakistano. Je aparta kunsido de leĝofarantoj el Okcidenta Bengalo, oni decidis (58 voĉdonoj kontraŭ 21) ke la provinco estu dispartigita kaj Okcidenta Bengalo aliĝu al la Konstitucifara Asembleo de Barato. Je alia kunsido de leĝofarantoj el Orienta Bengalo, oni decidis (106 voĉdonoj kontraŭ 35) ke la provinco ne estu dispartigita kaj (107 voĉdonoj kontraŭ 34) ke Orienta Bengalo aliĝu al la Konstitucifara Asembleo de Pakistano se Bengalio estas dispartigita. La 6an de Julio, la Silheta regiono de Asamo voĉdonis per referendumo aliĝi al Orienta Bengalio.

La dispartigo, kun la povo transpasata al Pakistano kaj Barato en 14a–15a de Aŭgusto 1947, estis farita laŭ tio kio iĝos konata kiel la "Plano de la 3a de Junio" aŭ la "Plano Mountbatten". La sendependeco de Hindio la 15an de Aŭgusto 1947 finigis ĉirkaŭ 150 jarojn de Britia influo en la Hindia subkontinento. Orienta Bengalio poste iĝis la sendependa lando Bangladeŝo post la Bangladeŝa Liberigo-Milito de 1971.

Notoj
-----

1. ↑  Soumyendra Nath Mukherjee. (1987) Sir William Jones: A Study in Eighteenth-century British Attitudes to India. Cambridge University Press. ISBN 978-0-86131-581-9.  Arkivigite je 2018-02-08 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 7an de februaro 2018.

* Kategorio Dispartigo de Bengalio (1947) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dikkresko de arbo enfermas lanternfoston
Por la planto ne nur la longkresko, sed ankaŭ la **dikkresko** havas grandan signifon. Por arbo la dikkesko havas du avantaĝojn: unue pli granda tiga diametro donas pli da stabileco kaj due ĝi donas pli grandan transportkapaciton en la vaskaj faskoj de la arbo.
Oni devas distingi inter primara kaj **sekundara dikkresko**.

Primara dikkresko
-----------------

La tiga apekso (la apeksmeristemo) ne nur donas ĉelojn kontraue al la kreskodirekto,sed ankaŭ vertikale al ĝi. Tiel la tigo fariĝas pli dika. La plej multaj ĉeloj, kiuj disiĝas de la meristemoj, diferenciĝas, t.s. ke ili perdas ilian dividiĝkapablon. Ĉe multaj plantoj la dikeco de la tigo ne plu kreskas kelkajn milimetrojn post la apekso. Tio precipe validas por unukotiledonoj kaj unujaraj plantoj. Specialan amplekson havas la primaran dikkeskon ĉe palmoj, kiuj formas sian finan dikecon jam junaĝe. Ĉe tiuj plantoj la folibazoj ligniĝas kaj donas aldonan stabilecon al la planto.

Plifortiga kresko
-----------------

dum la kresko de la planto ankaŭ la apeksa meristemo tigo pligrandiĝas iomete sen sekundara dikkresko. Oni nomas tion plifortiga kresko. La apeksa meristemo ŝrumpas post la transiro al la florfazo. Tio kaŭzas duobla konusa formo de la tigo, kio bone estas videbla ĉe unukotiledonoj, ĉar ili ne havas sekundaran dikkreskon, kiu kaŝus la formon de la tiga pinto.

tiga kversekco tra *Aristolochia macrophylla* kun faska kaj interfaska kambiumo

Sekundara dikkresko
-------------------

Ĉe arboj la primara dikkresko sufiĉas nek por la stabileco nek por la provizadpostuloj de la plantaj organoj. La transportdistanco povas esti ĝis ĉirkaŭ 100 metrojn kaj la pezo pli ol unu tuno.
Por atingi tiun forton kelkaj ĉeloj tenas ilian dividkapablon. El tiuj ĉeloj fariĝas la kambiumo. Tiu sekundara meristemo formas la vaskulajn faskojn kaj zorgas pri la grandega plifortigo de la tigo pere de lignokreado kaj kresko de la arbodiametro. Ĝi disigas ksilemon disde floemo kaj per tio la ligno disde la basto. Tiu proceso havas la nmon sekundara dikkresko. Ankaŭ ekzistas diferencon inter la dikresko de Gimnospermoj kaj Angiospermoj.

En la moderaj zonoj okazas pro la jarsezonoj formado de fru- kaj malfruligno, tio estas videbla en la jaringoj. La fruligno havas pli vastajn porojn kaj la malfruligno pli malvastajn.

Korkkambiumo
------------

Ankaŭ la felogeno ludas kelkfoje gravan rolon ĉe la sekundara dikkresko. Speciale videbla estas tio ĉe la korkokverko (*Quercus suber*).
La korkkambiumo disigas al la arbinterno ĉelojn, kiuj formas la felodermon, kiu estas parenkima histo el vivantaj ĉeloj. La ĉeloj, kiujn la korkkverko disigas al la ekstera flanko de la trunko nomiĝas korkĉeloj (tiuj formas la korkon aŭ felemon). Iliaj ĉelvandoj estas kovrataj kun suberino. Ĝi estas tavolo, kiu ne tralasas akvon.

Vidu ankaŭ
----------

* radiko (planto)
* ligno

Literaturo
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hormonelle Steuerung des sekundären Dickenwachstums Arkivigite je 2015-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikel zum sekundären Dickenwachstum bei Gymnospermen
* Artikel zum sekundären Dickenwachstum bei Angiospermen
Kiel **dispozicio** oni nomigas la tutan instalaĵon de orgeno. Tiu ĉi konsistas el la unuopaj registroj, sed ankaŭ el teknikaj detaloj kiel la speco de ludo- kaj registrotraktilaroj, manklavara distribuo, ludhelpiloj kaj la uzata agordo.

La dispozicion planas la orgenfaristo priparole kun la mendanto por ĉiu orgeno individue; ĝi distingiĝas en siaj karakteriza trajto laŭdiversaj epokoj kaj stiloj de la muzikhistorio. Praktikaj kondiĉoj kiel uzocelo, akustiko de la ekzistanta salono, sufiĉa spaco kaj ankaŭ financaj kapabloj estas pluaj konsiderindaj aspektoj. Laŭokaze ankaŭ la gvidlinioj de la monumentprotektado estas atentendaj.

Ĉar ĉiu orgeno estas projektita kaj konstruita aparte por sia, apenaŭ ekzistas orgenoj kun tute identaj dispozicioj. Escepto estas etorgenoj (pozitivo, portativo, rigalo, malgranda hejmorgeno). Tiuj ĉi instrumentoj ne estas konstruitaj por konkreta ejo. Portativoj kaj rigaloj jam ĉiam estis transporteblaj. Same transporteblaj estas la pozitivoj, konstruitaj kiel kestorgenoj. Etorgenoj parte estas konstruitaj en serietfabrikado kun ĉiam sama dispozicio.

La historia evoluo de la dispozicio estas priskribita kadre de la historia evoluo de la orgeno.

Disambiguation La plej ĝenerala signifo de la termino estas laŭ PIV2 : maniero, en kiu io estas aranĝita por iu destino; interrrilata pozicio de la partoj. Pliaj signifoj ekzistas.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de orgenregistroj
* Listo de orgenkonstruantoj
* Orgen-glosaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* dispozicioj de pli ol 250 orgenoj el Germanio, Belgio kaj Nederlando
Distilado per alambiko

Tipaj industriaj distiladaj turoj por naftorafinado
Mallongvoja vakua distilada aparato kun vertikala kondensigilo (malvarma fingro), por minimumigi la distiladan vojon; **1:**  Poto kun baro kontraŭ ĝibantaj grajnoj **2:**  Malvarma fingro - kurba por direktigi kondensaĵon **3:**  Malvarmiga akvo eksteren **4:**  malvarmiga akvo enen **5:**  Vakua/gasa forpumpado **6:**  Distilaĵa balono

**Distili** signifas laŭ PIV: apartigi substancon de ĝiaj malpuraĵoj aŭ de kunkomponantoj, vaporiĝante per varmo ĝiajn vaporiĝemajn eroj kaj poste relikvigante la vaporon per malvarmo.

La teknika proceduro de distilado okazas en distilejo per distililo kaj la produkto estas distilaĵo, foje trinkebla (brando).

La metodo estas interalie uzata por purigi akvon, por produkti brandojn aŭ por disspecigi la diversajn likvaĵojn de nafto por ricevi utiligeblajn produktojn (ekz. dizelo)

Procezo de distilado
--------------------

**Distilado** aŭ *devaporado* estas fizika procezo, dum kiu oni transformas likvon al vaporo kaj poste oni fluidigas la vaporon.

Oni uzas la distiladon je dispartigo de la likvoj kaj solidaj materialoj (tradicia alkoholpretigo) aŭ dispartigo de likvoj kun diversaj bolpunktoj (naftorafinado). Oni uzas la distiladon ankaŭ por prilaboro de formaldehido aŭ fenolo kaj sensaligo de la marakvo.

La distiladon de marakvo mencias jam Aristotelo. La pli Plinio la Maljuna priskribas simplan kondensadan metodon: dum ardigo de la rezino, la liberiĝanta oleo kolektiĝas en aparato ĉe lano en ties supra parto.

La distilaj aparatoj entenas la sekvajn ĉefajn partojn: varmegiga ujo, vapormalvarmiga ujo kaj kolekta ujo.

Metodoj
-------

La *frakcia distilado* helpas apartigi likvomiksaĵon, en kiu la bolpunktoj similas (naftorafinado). Ĉe tiu metodo oni rekondukas parton de la precipitita vaporo kaj dum la refluo kontaktas la likvon kaj la vaporon, tiel la distilado iĝas pli perfekta. Tio estas nomita rektifikado aŭ riĉiĝo, kiam la plej volatilaj komponantoj densiĝas, apartiĝas.

La *plurŝtupa distilado* estas uzata ĉefe dum sensaligo de marakvoj. Oni tie ne boligas la likvon, sed kondukas ĝin el grandprema ujo al pli malgrandprema ujo. Pro la malkresko de la premo, la likvo vaporiĝas pli rapide kaj la tiel estiĝanta vaporo pli poste precipitiĝas kiel distilaĵo.

Dum la *vakua distilado* oni estigas grandan vakuon per vakua pumpilo. Oni uzas tiun metodon ĉe tiuj materialoj, kiuj bolas en ekstreme altaj temperaturoj aŭ disiĝas bolante en atmosfera premo.

Oni uzas *akvovaporan distiladon* por distili sub normala bolpunkto. Tiu metodo bonvenas por distilado de akvonesolveblaj likvoj (grasacidoj kaj sokoleoj). Oni kondukas tra la likvo akvovaporon, kiu certigas la necesan varmon por la vaporigo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* (angle) Vizito de viskiodistilado Arkivigite je 2008-10-06 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Distilado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Distilado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232753
* GND: 4011543-4
* LCCN: sh85038517
* BNF: 119348119
* NDL: 00575036
* NKC: ph228473
 |
Koordinatoj: 47° 35′ 52″ N 3° 58′ 58″ O﻿ / ﻿47.59778 °N, 3.98278 °O﻿ / 47.59778; 3.98278 (mapo)

**Dissangis** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 103 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Dissangis etendiĝas sur 7.33 km², kaj havis 103 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 14 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Guy Riotte, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Dissangis apartenas al la kantono de L'Isle-sur-Serein, kies ĉefurbo estas L'Isle-sur-Serein. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de L'Isle-sur-Serein
Larĝa panoramo en Bódvalenke
**Bódvalenke** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

Kalvinana kirko en Bódvalenke
Kalvinana domo en Bódvalenke

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 182 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.542/20.8079
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 3768
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Bódvalenke situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Szendrő troviĝas 24, Miskolc 57 km-ojn.

Katolika kirko en Bódvalenke

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1283 en formo *"Nenkefolua"*.

En 2009 ciganaj pentristoj kreis freskojn (aŭ sekpentraĵojn) al la eksteraj muroj, kiuj tiras turistojn (La freskoj estas videblaj ekzemple en la larĝa foto).

En Bódvalenke migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1786
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito
* nobeldomo de Gedeon el la 1880-aj jaroj

* Kategorio Bódvalenke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Dakeoceras*** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Malalta ordovicio |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Moluskoj *Mollusca* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Kapopieduloj *Cephalopoda* |
| Subklaso: | Nautiloidea |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ellesmerocerida |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ellesmeroceratidae |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Dakeoceras***Ulrich & Furnish, 1931 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

***Dakeoceras*** estas simpla kurbkonusa genro de kapopieduloj en la fosilia raporto de la familio *Ellesmeroceratidae*. Ĉiuj konataj specioj elvenas el la gaskonadia stadio de nordamerika ordovicio.

La konko de Dakeoceras estas engastra kurbkonuso kun la sifunkulo sur la konkava, ventra flanko. Ĝi kurbis ete kaj etendis dum la junulaj stadioj sed tio malgrandiĝis en la adolto.

Aliaj sed similaj genroj estas *Paradakeoceras*, *Quebecoceras* kaj *Levisoceras*.
frukto de hasakuo kompleta kaj tranĉita
**Hasakuo** aŭ **hasaku-oranĝo** (jap. 八朔, *hassaku*) estas planto el la genro citruso (*Citrus*), kiu preskaŭ nur estas kultivata en Japanio.

Priskribo
---------

La hasaku-frukto kreskas sur ĉiamverda arbo, kiu estas por citruso rapidkreska kaj kiu fariĝas granda. La branĉoj staras alten kaj nur havas malofte dornojn. La granda folio similas al tiu de pampelmuso (*Citrus maxima*), la folitigo ne estas tiom larĝigita.

La frukto estas bero, pli precize endokarpbero estas 9 – 10 cm granda kaj similas de ekstere al mandarino (*Citrus reticulata*). Ĝia formo ests ronda kaj je la du finoj iom plata. La plej ekstera tavolo de la ŝelo (eksokarpo, estas en matura stato flava-oranĝkolora kaj malglate granuleca. La dua, blanka tavolo, (Mezokarpo), estas dika kaj kunkreskinta kun la fruktkarno, tiel ke hasakuo ne estas facile senŝelebla. La helflava fruktkarno estas firma kaj dividita en multajn segmentojn. La semoj nur havas unu embrion.

Ĝi gustas freŝe dolĉe, semtempe citron-acide, kiel mikso inter oranĝo kaj mandarino kun spruco da citrono.

Deveno
------

Ĝi ekstis 1860 kiel hazarda kruciĝo en templo de la okcidentjapana urbo Inoŝima (hodiaŭ : Onomiĉi). Lam gepatroj estas pampelmuso (*Citrus maxima*) kaj verŝajne mandarino (*Citrus reticulata*). Do ĝi havas la samajn gepatrojn kiel oranĝo kaj tial ĝi ricevas la saman sciencan nomon *Citrus × aurantium*. Sinonimo estas *Citrus hassaku* hort. ex Tanaka.

Ĉar la kultivadode hasakuo faras malmulte da laboro, la kultivado etendiĝis ekde 1925 de la Prefektejo Wakayama tra la tuta lando. La nomo venas de kalendara tago: hassaku signifas la 1an de la oka monato en la malnova japana kalendaro (hodiaŭ ĉ. komence de septembro). La dato indikas la plej frua dato, ekde kiam oni povas manĝi hasakuon. Reale hasakuo estas rikoltata ĝis fine de decembro kaj ĝi estas ofertata kaj konsumata dum la vintro.

Vidu ankaŭ
----------

* Uglio
* Mineolo

Literaturo
----------

* Robert Willard Hodgson: *Horticultural Varieties of Citrus*. In: W. Reuther, H. J. Webber, L. D. Batchelor (Hrsg.): *History, world distribution, botany and varieties*. The Citrus Industry. Bd 1. University of California Press, Berkley 1967.Online Arkivigite je 2008-03-08 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hasakuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hasakuo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* foto de la floro Arkivigite je 2008-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* detalaj informoj Arkivigite je 2012-07-15 per la retarkivo Wayback Machine (Japane)
**Bódvarákó** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

Kamparana domo en Bódvarákó

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Alto super marnivelo: 161 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.5097/20.7363
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 3764
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Bódvarákó situas sur deklivoj, fine de sakovojo. Szendrő troviĝas 18, Edelény 29, Miskolc 52 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1283. Longe la loknomo estis Rákó, sed en 1905 ĝi prenis la antaŭnomon Bódva.

En Bódvarákó ĉiusomere universitatanoj faras tendaran kampadon. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Terezo el Avila
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario)
* kavo pri Francisko Rákóczi la 2-a, interne lago troviĝas

Famuloj
-------

En Bódvarákó naskiĝis aktoro Margit Lánczy.

* Kategorio Bódvarákó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Dakridio** |
| --- |
|  |
| Dacrydium cupressinum*Dacrydium cupressinum* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pinofitoj *Pinophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Pinopsidoj *Pinopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pinaloj *Pinales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Podokarpacoj *Podocarpaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Dacrydium***Sol. ex Lamb. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Dakridio  |

 |
| v • d • r |

La **dakridio** (*Dacrydium*) estas genro de koniferoj apartenantaj al la familio de la podokarpacoj. Dek ses specioj de ĉiamverdaj dioikaj arboj kaj arbedoj nuntempe estas agnoskitaj. 

La genro estis unue preskribita fare de Solander en 1786, kaj antaŭe ampleksis multe pli da specioj, kiuj estis dividitaj en la sekciojn A, B, kaj C de Florin en 1931. La revizioj de Laubenfels kaj Quinn (vidu la bibliografion), reklasifis la antaŭan sekcion A kiel la nova genro *Falcatifolium*, subdividis la sekcion C en la novajn genrojn *Lepidothamnus*, *Lagarostrobos* kaj *Halocarpus*, kaj konservis sekcion B kiel la genro *Dacrydium*.

La natura arealo de la dakridio etendiĝas ekde Novzelando, Novkaledonio, Fiĝio kaj Salomonoj tra Malesio (Novgvineo, Indonezio, Malajzio kaj Filipinoj), al Tajujo kaj suda Ĉinujo.

Specioj
-------

*Dacrydium araucarioides*   

*Dacrydium araucarioides*  

*Dacrydium balansae*  

*Dacrydium beccarii*  

*Dacrydium comosum*  

*Dacrydium cupressinum*  

*Dacrydium cornwalliana*  

*Dacrydium elatum*   

*Dacrydium ericoides*  

*Dacrydium gibbsiae* - Gibs-dakridio   

*Dacrydium gracile*  

*Dacrydium guillauminii*  

*Dacrydium leptophyllum*  

*Dacrydium lycopodoides*  

*Dacrydium magnum*  

*Dacrydium medium*  

*Dacrydium nausoriensis*  

*Dacrydium nidulum* - Denskrona dakridio   

*Dacrydium novo-guineense*  

*Dacrydium pectinatum*  

*Dacrydium spathoides*  

*Dacrydium xanthandrum*

Referencoj
----------

1. ↑   Novkaledoniaj pluvarbaroj
2. ↑   Arbaroj de Sunda Lando sur Kerangas, Vanuatuaj pluvarbaroj
3. ↑   Kinabalu-montaj alpaj herbejoj
4. ↑   Fiĝiaj tropikaj sekaj arbaroj

Bibliografio
------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle de Laubenfels, David J. 1969 : A revision of the Melanesia and Pacific rainforest conifers, I. *Podocarpaceae*, in part. *Journal of the Arnold Arboretum* 50:274-314.
* germane Erhardt, Walter u. a. 2008 : Der große Zander. Enzyklopädie der Pflanzennamen, Band 2, *Verlag Eugen Ulmer*, Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8001-5406-7
* angle Quinn, C.J. 1982 : Taxonomy of *Dacrydium* Sol. ex Lamb. emend. de Laub. (*Podocarpaceae*). *Australian Journal of Botany* 30: 311-320.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Dakridio (*Ekfloras*)
* angle Dakridio (*theplantlist*)
**La Vika Sentenco** (angle, *Wiccan Rede*), estas multversia proverbo de la novpaganisma religio Viko. 

Estas multaj manieroj traduki ĉi tiun tekston, eble pro tio ke eĉ en ties originala lingvo, ekzistas multaj versioj iometete nesamaj.

Esperantaj versioj de la Vika Sentenco
--------------------------------------

Jen la du plej oftaj tradukitaj formoj de la Vika Sentenco :

* "*Se vi damaĝas neniun, faru kion vi volas.*"
* "*Se ne malutilas al iu ajn, faru kion vi volas.*"

Pri la Sentenco kiel ĝi estas uzata inter Vikanoj
-------------------------------------------------

Gravas rimarki ke la Vika Sentenco ne estas leĝo laŭ la kutima senco, ĉar Viko estas religio sendogma. La Sentenco plejparte estas gvidilo. 

Estu bone notita ke la 'Sentenco' mem povas diferenci de la Libro de Ombroj de unu viĉo al la Libro de Ombroj de alia. Ankaŭ aliaj pli longaj formoj kaj malplilongaj formoj de la Vika Sentenco ekzistas. Populara mallonga formo estas 'Malutilu neniun', aŭ 'Damaĝu neniun', (Angle *Harm none*).

### Interpretoj de la Sentenco

La Sentenco similas al la Ora Regulo, kredo kiu troviĝas je preskaŭ ĉiu religio. Ne ĉiuj Vikanoj honoras al la Sentenco: Gardnerismanaj Vikanoj plej preferas la Ordonon de la Diino. Ties enhavaĵo "Konservu puran vian plej altan idealon; Permesu ke nenio haltigu vin aŭ alidirektigu vin, ĉar Mia estas la sekreta pordo kiu malfermiĝas al la pordo de juneco." estas tiel uzata.

Ekzistas iom da debato en novpaganismaj kaj vikanaj komunumoj pri la signifo de la Sentenco. La debato plej temas pri ĉu fakte estas la Sentenco nur konsilaĵo- sugestaĵo- aŭ ĉu estu interpretita kiel ordono.

La malakcepto de specifaj admonoj kaj malpermisoj pri sinkonduto, ekzemple tiuj kiuj ekzistas en la Judeo-Kristanaj dek ordonoj igas la karakteron de la Vika Sentenco esti iomete malsama al aliaj religiaj tekstoj kiel, ekzemple, la Sankta Biblio aŭ la Korano. 

La Sentenco estas nur gvidilo kiun ĉiu homo devas por si mem interpreti por ĉiu situacio, kaj, nekiel la Abrahamaj religioj, kiuj agoj fakte 'malutilas', (kaj tiuj kiuj ne) ne estas specife listigitaj en la Sentenco. Kio malutilas do dependas de individua interpreto. 

Esence, la Sentenco povas interpretiĝi kiel signifanta ke ĉiu sekvu sian veran volon, anstataŭ provi ekhavi ĉiujn etajn volataĵojn- kaj ke, dum farante tion, oni estu sekura ke siaj agoj ne malutilas al iu ajn. Tiel, la Sentenco povas esti teksto kiu kuraĝigas Vikanojn, zorgi mem pri siaj agoj, kaj agnoski la prikulpecon de siaj agoj.

### Interpretoj de "Malutilu al Neniu"

Ekzistas multaj eldonitaj opinioj pri kiel oni decidu kio apartenas al 'malutili neniun'. Silver Ravenwolf, ekzemple, kredas ke malgraŭ tio ke bridi malbonfarantulon estas, kelkmaniere, 'malutili' al ili, ne tion fari povas okazigi eĉ pli da malbonaĵoj; Oni devas zorgante pri pensi, kaj prefere agplano troviĝos kiu malplej domaĝos al ĉiuj.

Kelkaj homoj uzas reviziitan version de la Vika Sentenco kiu inkluzivas la vortojn "Se ja malutilas, faru kion vi devas."

Vidu ankaŭ
----------

* Novpaganismo
* Viko
* Ordono de la Diino
**Margit TURKOVÁ** (naskiĝis la 26-an de septembro 1939 en Čierny Balog kiel **Margita Kvietková**) estas slovaka esperantistino, vivanta en Ĉeĥio, inĝenierino; ekskomitatanino de ĈEA, eksredaktorino de Paco (ĉeĥaj numeroj), honora membrino de ĈEA.

Ŝi naskiĝis en Slovakio, sed en 1946 transloĝis kun la familio al Bohemio al la nuna distrikto Tachov (antaŭe Horšovský Týn). En 1961 ŝi finis studadon en la Agronomia Fakultato de la Agrikultura Altlernejo en Prago kaj ekde tiam laboris kiel agronomino. En Esperantujo ŝi aktivas ekde 1971. Origine ŝi agis en la Esperanto-Klubo en Bor u Tachova kaj post tranloĝiĝo en 1979 en la klubo en Příbram. En la jaroj 1976-1982 ŝi estis membrino de la Komitato de ĈEA. Honora membro en ĈEA ŝi fariĝis en 2011 okaze de la 13-a ĈEA-Kongreso en Šumperk.

Ŝi aktivas precipe en la sfero de kulturo, helpante al esperantistaj poetoj publikigi verkojn, lastatempe precipe al Čestmír Vidman. Por li ŝi enkomputiligis kaj helpis eldoni liajn lastajn verkojn: **Než padne mlha docela** (Antaŭ ol la nebulo plene falos, 2006), **S poutnickou holí - Kun pilgrimbastono** (tradukis Jaroslav Krolupper, 2008), **Sedmnáct slabik - Dek sep silaboj** (tr. J. Krolupper, 2009) kaj **Poutník K. H. M.** (Pilgrimanto K. H. M.).
Ŝi kunlaboris antaŭe ankaŭ kun Josef Rumler, Jiří Karen, kaj rusa poetino Ljubov Vondroušková kaj nuntempe kun Věra Ludíková.

Ĉeĥa televido en programo por emeritoj prezentis ŝian esperantistan vivon.

Per siaj artikoloj ŝi kontribuas al esperantistaj gazetoj, ekz. Starto, Informilo de AEH, La Gazeto, Bulteno de Esperantista Klubo en Prago.

Ŝi estas ano de la organizo OSIEK, en kiu ŝi prelegis pri *Kei Kurisu kaj liaj tradukoj de la verkoj de Jaroslav Hašek* (OSIEK-konferenco en Banská Štiavnica, 2017) kaj *Respegulo de hungara historio en ĉeĥa literaturo* (OSIEK-konferenco en Kondoroŝ, 2019).

Verkoj
------

RIBASOVÁ, Marie - TURKOVÁ, Margit. **Gastronomický slovník česko-esperantský - Gastronomia vortaro ĉeĥa-esperanta**. Eld. Margit Turková, presis Dvořák: Dobříš, 2015. 33 p. ISBN 978–80–87241–20–2.

Tradukoj
--------

* **Laskavá fantazie - Karesa fantazio** de Čestmír Vidman. Trad. Jaroslav Krolupper, Jiří Patera, Margit Turková. Praha 2010, 117 p.
* Novobilský, Vlastimil: **Francisko Valdomiro Lorenz : atesto pri la vivo kaj verko de eksterordinara homo**. Trad. Margit Turková. Dobřichovice: KAVA-PECH, 2017. 159 p. ISBN 978-80-87169-80-3.
Per **tipografia emfazo** oni iel apartigas en teksto vortojn aŭ aliajn partojn pri kiuj oni volas speciale atentigi la leganton. En Esperanto, samkiel ĝenerale en la eŭropa tipografio, la kutima rimedo por ĉiutaga perkomputila tekstado, estas uzo de aparta tipara fasono: **graseto**, *kursivo*, aŭ Majuskletoj. La ĉefa tipografia metodo estas la maldensigo.

Ekzemplo pri maldensigo en gotika skribo. Atentu la emfazon de la vorto *gesperrt*.
La substreko ne estas tipara fasono, kaj laŭ tipografiaj instrulibroj, ĝi ne estas ankaŭ bona tipografio rimedo - ĝi taŭgas ĉefe por manskribo, kie ĝi estas la ĉefa emfazmetodo. Kontraŭe, la maldensigo estas tre bona tipografia rimedo, preskaŭ tute ne uzata en manskribo (malfacila por uzi), kaj tre konvena kiam la tipara familio estas orfa (kiel okazas ĉefe pri tiparoj de nelatinaj skriboj, pri gotika skribo aŭ Ŝava alfabeto) estas uzi maldensigon, substrekon aŭ koloron.

La atentovekaj formoj, diferencaj de la normala ĉefteksta, kompreneble kaptas la atenton (tio ja estas ilia funkcio), sed per tio mem ili iom malfaciligas la legadon kaj tial bremsas la legofluon, tiel ke la leganto restas pli longe ĉe la emfazita tekstoparto (tio ankaŭ estas ja la celo). Kelkaj fasonoj havas ecojn rekoneblajn sen detala ekzameno (ekz. maldensigo, graseco) kaj tuj alvokas la atenton de la leganto.

Grasa
-----

Grasa fasono havas, kompare al la normala, pli dikajn strekojn. Ĝi estas uzata por forte emfazi tekstoparton, ekzemple en titoloj. Eblas diversaj gradoj de graseco; se estas du, oni kutime nomas ilin «grasa» kaj «graseta» fasonoj. Jen ekzemplo pri **grasa fasono**.

"F" en normala kaj kursiva fasonoj

Kursiva
-------

Kursivo kutime disponeblas en ĉiu iom kompleta tipara familio. Oni uzas ĝin por modera emfazo. La signobildoj de kursiva fasono kutime, precipe ĉe minuskloj, ne estas simple la klinitaj aŭ turnitaj signobildoj de la ĉefteksta fasono, sed havas apartan formon.

En matematikaj formuloj oni kutime uzas kursivajn literojn por la nomoj de variabloj. En normalaj tekstoj oni skribas per kursivaj literoj la titolojn de literaturaj verkoj, filmoj kaj ĝenerale de ĉiu ajn arta verko. Krome oni povas uzi en manskribaĵo citilojn kiam per maŝina tajpado oni uzas kursivajn literojn, ekzemple por vortoj aŭ tekstoj en alia lingvo, por ironie diritaj vortoj aŭ esprimoj, ktp.

Oblikva
-------

Se kursivo mankas en la tipara familio, ĝian rolon povas ludi oblikva fasono (la ĉefteksta tiparo kies signobildoj estas klinitaj dekstren). Oblikva fasono povas esti disponebla kiel aparta tiparo, aŭ ĝin povas aŭtomate generi la tekstoprezenta programo (tekstoredaktilo, foliumilo, bitlibroprezentilo ktp).

* Kategorio Emfazo tipografia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Margit Vanek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vanek Margit** estis hungara triatlonisto, olimpiano.

Margit Vanek naskiĝis la 25-an de februaro 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Margit Vanek akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2012. Kiel plenkreskulo ŝi vivis kaj sportis en Budaörs (tuj apud Budapeŝto).

### Sporta kariero

Margit Vanek ekde sia aĝo 4 naĝis en konata ĉefurba sportklubo. En sia aĝo 18 ŝi ŝanĝis la sportbranĉon al triatlono. Spite tion malofte ŝi konkursis ankaŭ en atletiko. Ŝia plej bona rezulto estis la unua loko en mondĉampionumo en 2010. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2023-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* sporta datenaro kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Margit Vanek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807241
 |


* Portalo pri Biografio
**José O'CALLAGHAN MARTINEZ**, sacerdoto de la Kompanio de Jesuo, estis hispana papirusologo krom bibliisto kaj arkeologo.

Biografio
---------

Li naskiĝinta en Tortosa, hispana provinco Taragono, en 1922, adheris al Jezuitoj en 1940. En 1952 li estis promociita al bakaleŭreco pri teologio kaj en 1953 doktoro pri filozofio pri literaturo ĉe la universitato de Madrido kaj pri klasika literaturo ĉe la universitato de Milano en 1960. Li profesoris ĉe diversaj eŭropaj universitatoj; en la jaroj 1961-1971 li fondis en Barcelono "Skolo por la studoj pri papirusologio; en 1971 instrucele atingis la Pontifikan Biblian Instituton de Romo. Revenante al Barcelono, li pliprizorgis sian kreitan revuon "Studia Papirologica". Li eliris el tiu vivo la 15-an de decembro 2001.

José O’ Callaghan Martinez famis precipe pro sia aparta tezo: subtenata de profesoro Carsten Peter Thiede (ankaŭ li papirusologo kaj esploristo pri la Nova Testamento), Callaghan proponis kaj subtenis la hipotezon laŭ kiu 7Q5 (vidu la bildon ĉi-flankan), unu el la papirusaj fragmentoj de la grotoj de Qumran (la tieldiritaj manuskriptoj de la Morta Maro gastigas erojn de la versegoj 52 kaj 53 de la ĉapitro sesa de la Evangelio laŭ Marko. Se tiu estus, la evangelio de Marko estis jam redaktita en la jaroj de la detruo de Jerusalemo (70 p.K.) kiam la monaĥoj, aŭ membroj de la Jerusalem tempo, decidis kaŝi la dokumentojn en la grotoj de Qumran por ilin savi de la milita detruemo. Sed la vidpunkto de O’Callaghan trafis grandajn diskutojn kun malgranda konsento.

Verkoj
------

* Las tres categorías estéticas de la cultura clásica, Madrid, 1960, 288 pgs.
* Cartas cristianas griegas del siglo V, Barcelon, 1963, 251 pgs.
* Studia Papirologica.
* ¿Papiro neotestamentarios en la cueva 7 de Qumrán? Biblica, 1972. Roma. pp. 91–100
* Notas sobre 7Q tomadas en el "Rockefeller Museum" de Jerusalén. Biblica, 1972. Roma. pp. 517–536

Vidu ankaŭ
----------

* Qumran
* 7Q5
* Papiruso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 399690
* GND: 1056360720
* LCCN: n79069921
* VIAF: 83047596
* ISNI: 0000 0001 1679 8617
* SUDOC: 074291483
* NLA: 35710994
* BNE: XX908149
 |
La **Serenado n.º 13** por kordinstrumentoj en G-maĵoro, plej ofte konata kiel ***Eine kleine Nachtmusik*** (Malgranda nokta kanteto, Malgranda serenado aŭ Malgranda nokta serenado), K-525 estas unu de la plej popularaj komponaĵoj de Wolfgang Amadeus Mozart kaj de la klasika muziko mem. Ĝi estas datita en Vieno la 10an de Aŭgusto 1787, koincide kun la kompono de la opero *Don Giovanni*. Tamen, oni ne scias por kiu aŭ kial komponis ĝin Mozart.

Origine verkita en kvin movimentoj, oni konservis nur kvar. Ties instrumentato estas la ofta de ĉambra ensemblo: du violonoj, vjolo, violonĉelo kaj kontrabaso.

Notoj
-----

1. ↑   Einstein, Alfred; Arthur Mendel, Nathan Broder (traduko) (1965). *Mozart: His Character, His Work* (en angla). Novjorko: Oxford University Press. p. 207. ISBN 978-0-19-500732-9. OCLC 31827291. Konsultita la 10an de Septembro 2014.

* Kategorio Eine kleine Nachtmusik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742137
* GND: 300108508
* LCCN: n81078994
* VIAF: 177348732
* BNF: 139152541
* NLA: 35098815
* BNE: XX2229005
 |
**Margit Ágotha** [Agota], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ágotha Margit** estis hungara pentristo, ilustristo, gobelinisto, tekstilisto. Ŝia edzo estis Csaba Rékassy.

Margit Ágotha  naskiĝis la 20-an de februaro 1938 en Budapeŝto (laŭ alia informo en Tököl), ŝi mortis la 27-an de majo 2015.

Biografio
---------

Margit Ágotha akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1963. Liaj plej gravaj instruistoj estis Aurél Bernáth, Andor Bánhidi kaj György Kádár. En 1966 ŝi naskis filinon, kiu baldaŭ iĝis grafikisto. En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj ŝi kreis en Artistkolonio (Szolnok), en la 1990-aj jaroj en Mezőtúr. Ŝi havis stipendion inter 1966-1969. Ŝia unua premio estis bronza medalo en 1965 en librofoiro en Lejpcigo, ŝia plej altvalora premio estis en 1978 en Budapeŝto. En la 1980-aj jaroj ŝi okupiĝis precipe pri tekstilaĵoj kaj gobelinoj. En 1989 ŝi vidviniĝis.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1970, 1979
* Miskolc (1974, 1979, 2000)
* Szolnok (2008)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Miskolc (1963, 1978
* Hódmezővásárhely (1963, 1974
* Budapeŝto (1966, 1974, 1981
* Florenco (1968)
* Milano (1979-1980)
* Mezőtúr (1990, 1996)
* Szolnok (2006)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Dürer emlékére (1970), Tájkép Berzsenyihez (1976), Ady és Dózsa emlékére (1977), A múzsa segítségül hívása (1978), Jónás (1973), Sirató angyal (1978), Ördögszekér, (1981)

Ŝiaj elektitaj libroilustraĵoj
------------------------------

* verkoj de Endre Ady, Hans Christian Andersen, Mihály Babits, Bálint Balassi, Dániel Berzsenyi, Bertolt Brecht, Jean-Paul Sartre, John Updike

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615844
* VIAF: 121370683
* ISNI: 0000 0000 7948 7499
 |