recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Pavilono de tigroj
**Zoologia ĝardeno Brno** (ĉeĥe *Zoologická zahrada Brno*) estas bestoĝardeno en la ĉeĥa urbo Brno. Temas pri bredejo de ekzotaj bestoj, kiu servas kiel instrua instituto por konatiĝi kun la plej gravaj bestoj de la sovaĝa naturo.

Novembre 1935 estis starigita Societo por fondo de zoologia ĝardeno en Brno, kiu en junio 1937 aranĝis zoo-angulon en la urba Tyrš-parko. En 1941 la zoo-angulon likvidis faŝistoj kaj nur post la milito estis renovigita la agado de la Societo. Oni trovis taŭgan lokon en la antaŭurbo Bystrc sur la monteto nomata Monaĥa Monto, surkreskita de arbaro. 

La 30-an de aŭgusto 1953 estis la Zoologia ĝardeno inaŭgurita.

De la kaso oni devas iri supren sur meandra vojo kaj venas unue al palisado kun vitraj muroj, post kiuj estas ĝardeno kun lago - bredejo de tigroj. De tie oni povas daŭrigi al kaĝejo de panteroj kaj kaj post vojkurbiĝo oni venas al pavilono de simioj. Verŝajne la plej populara loko en la tuta ĝardeno, precipe por infanoj. Tie estas pavianoj, ĉimpanzoj, makakoj k.a.

Nun oni marŝas relative longe preter lamoj al granda ĉirkaŭbarita loko, kie oni bredas azenojn, zebrojn, poneojn, sovaĝajn Prĵevalski-ĉevalon, ankaŭ ŝafojn kaj nigrajn kaprojn. Tuj apude troviĝas ripozejo kun limonadoj kaj manĝaĵoj, infanludejo kaj maneĝo por poneoj. Se estas bona vetero, la infanoj eĉ povas rajdi sur la poneoj. Ankaŭ eblas eniri tra barilo al la ŝafoj kaj kaproj, karesi ilin. Ĉe tre bona vetero la infanoj povas ludi eĉ kun etaj flavaj kokidoj. 

Malantaŭ la ripozejo estas komuna stepo por zebroj, ĝirafoj kaj grandaj strutoj, iom flanken oni trovas kamelojn kaj bizonojn kaj negrandan lokon por kanguruoj.

Longa sakstrato kondukas al pavilono de reptilioj, serpentoj, testudoj, krokodiluloj, sed estas tie ankaŭ granda akvario plena de rabaj fiŝoj piranjoj. Antaŭ la pavilono troviĝas kelkaj specioj de ratosimilaj bestetoj flavaj kiel dezerta sablo, en kiu ili vivas.

Ĉe la komenco de la sakstrato staras pavilono de ekzotaj birdoj, precipe papagoj. Kaĝojn kun diversaj birdoj (agloj, strigoj) aŭ etaj bestoj oni renkontas survoje al plej grandaj bestoj, ekzemple al kavego de blankaj polusaj ursoj. Nova estas artefarita groto kaj akvujo por kastoroj.

Kutime malpli da atento de la vizitantoj allogas cervoj, boacoj kaj similaj bestoj, kies viv-areoj troviĝas inter longaj vojoj. Nove konstruata estas vasta naturejo por kanadaj lupoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Zoo Brno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zoologia ĝardeno Brno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Enirejo al *Tierpark Neumünster*. La **Zooloĝia ĝardeno de Neumünster** troviĝas en arbara regiono ĉirkaŭ Neumünster. Ĝi fonditis en la 1951-a jaro.

Priskribo
---------

Sur teritorio de 24 hektaroj ĉ. 650 bestoj en 135 specoj loĝas: de la potenca urso ĝis la eteta muso en musa kunloĝejo. Oni multon lernas pri ĉio. Oni povas admiri la rapidegajn Humboldt-pingvenojn dum nutrado, la magotojn sur granda liberĉiela teritorio kaj la grandajn polusajn ursojn rekte malantaŭ vitraĵo.

Ege interesas onin la sezono printempa pro la novaj bestogeneracioj. Ĉiam denove ensorĉas la vizitantojn la observemaj okuloj de la femaloj kiuj kontrolas siajn "generadoproduktojn".

Fieras la estraro de la bestoĝardeno pri la regula sukceso generada ĉe malfacile enzoe teneblaj specoj.

En la zoo troviĝas restoracio kun specialaj ofertoj. Krome ebas iĝi patrono de bestoj.

Knut devenas de Neumünster
--------------------------

La fama blanka urso Knut el la Zoologia ĝardeno de Berlino apartenus al Neumünster: ĉar ĝia patro devenus el Neumünster kaj inter la berlina kaj la neumünster-a zooj kontrakte konsentitis sendi la unuenaskitan urson reen al Neumünster.

Bestoj
------

Jenas la bestoj troviĝantaj en la zoo:
alkoj, azenoj, boacoj, brunaj ursoj, ĉamoj, damaoj, dingoj novgvineaj, eŭropaj bizonoj, fokoj, fridsangaj ĉevaloj ŝlesvigaj, gufoj, histrikoj, humboldtaj, pingvenoj, ibisoj, kastoroj, kaviedoj, kunikloj, linkoj, lupoj, lutrenoj, magotoj, makulaj cervoj, mangalicaj porkoj, marmotoj, muflonoj, noktardeoj, ordinaraj gruoj, polusaj ursoj, prĵevalski-ĉevalo, procionoj, ruĝaj cervoj, ruĝaj vulpoj, serpentoj, ŝetlandaj poneoj, tarpanoj, teraj testudoj, uroj ktp.

Malfermhoroj
------------

* 9-16 h: novembro - februaro
* 9-17 h: septembro, oktobro, marto
* 9-18 h: aprilo-aŭgusto

Subnotoj
--------

1. ↑  Knut restos berlinano!

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zoologia ĝardeno de Neumünster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo oficiala.
**Carrascal del Río** [karasKAL delRIo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. *Carrascal del Río* estas komprenebla etimologie kiel Kverkaro de la Rivero, alude al la rivero Duratón. Tiukadre la blazono montras kvin kverkojn super simbola akvo de rivero.

Ĝi enhavas ankaŭ la submunicipon Burgomillodo, kiu nomas la Akvorezervejon de Burgomillodo de generado de hidroelektra energio.

Carrascal del Río en la provinco Segovio.
La preĝejo.
*Hoces del Duratón* ĉe la ermitejo de Sankta Frutos.
La ermitejo de Sankta Frutos.
Fasado de la ermitejo de Sankta Frutos.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 30,52 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 150 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 60 nur el la jaro 2000. 

Ĝi distas 63 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Cobos de Fuentidueña, Castrojimeno, Valle de Tabladillo, Sepúlveda, Navalilla kaj Sebúlcor.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Ĝi estis ene de la *Ochavo de las Pedrizas y Valdenavares* de la *Comunidad de villa y tierra de Sepúlveda*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun rura turismo kaj piedirado tra naturaj lokoj. La suda parto de la municipa teritorio apartenas al la Natura Parko "Hoces del Río Duratón", inklude la Akvorezervejon de Burgomillodo kaj la faman ermitejon de Sankta Frutos.

De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768104
* VIAF: 316735357
 |
**Carrascal del Obispo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Carrascal del Obispo* estas tradukebla etimologie al *Kverkaro de la Episkopo*. Kverko videblas en la blazono sub simbolo de la episkopo. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carrascal, Huelmos y Casasolilla, Olleros, Pedro Martín, San Pedro Acerón de Abajo kaj San Pedro Acerón de Arriba, okupas totalan areon de 40,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 223 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 38 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753138
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Afrika strigo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Asio* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. capensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Asio capensis****(Smith, 1834) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Afrika strigo  |

 |
| v • d • r |

ovoj de *Asio capensis tingitanus* - Muzeo de Tuluzo
La **Afrika strigo**, *Asio capensis*, estas mezgranda malhela strigo, tio estas specio de birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun plumtufoj super kapo. La strigoj apartenantaj al la genro *Asio* estas konataj kiel orelstrigoj, ĉar ili havas plumtufojn aspektantaj kvazaŭ mamulaj oreloj. Tiuj "oreloj" povas esti aŭ ne esti videblaj, tiukaze estas mallongaj kaj apenaŭ videblaj.

Tiu specio estas loĝanta kaj reproduktanta en Afriko inkludante Madagaskaron.

La Afrika strigo estas 35-37 cm longs kun enverguro de 82-99 cm. Ĝi estas simila al la iomete pli granda marĉostrigo. Ĝi havas flavajn okulojn kun nigra pupilo kaj mallongajn oreltufojn kiun ne estas kutime videblaj. Ĝi distingiĝas el sia parenco pro sia malhela plumaro, kaj preskaŭ nestriaj supraj partoj. Ĝi estas longflugila, kaj glitas malrapide per rektecaj flugiloj dum ĉasado. Ĝi ofte ripozas sur la grundo aŭ malaltaj fostoj.

La voĉo estas preskaŭ raneca *kaar* aŭ kriĉa fajfo "shrss".

La Afrika strigo nestumas surgrunde en malfermaj marĉaj areoj; la ino demetas 2-4 ovojn inter tussocks.

Ĝi ĉasas super malferma kamparo, ofte dumtage. La manĝaĵo estas ĉefe insektoj, sed ankaŭ etaj mamuloj, kiel roduloj kaj birdoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Asio capensis*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12 Majo 2006.

* Afrika strigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Afrika strigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Afrika strigo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Atlanto en la Abatejo de Sankta Floriano (Aŭstrio).
**Atlantoj** estas la figuroj de viroj kiuj kutime oni metis aŭ metas por subteni kornicojn, tio estas tipo de kolono, kiujn la romianoj nomigis telamono. La ina ekvivalento estas la kariatidoj.

La origino de tiaj kolonoj ŝajne estas aludo, laŭ Vitruvio, al la mito de Atlaso, kiu estas ofte reprezentata subtenanta la ĉielon, ĉar laŭ la mito li estis la unua kiu instruis la homojn pri la irado de la astroj; pro tia bonfaro la pentristoj kaj skulptistoj adoptis lin en siaj verkoj aŭ ankaŭ kiel inventisto de la sfero, ili supozigis lin subtenanta la ĉielon sur sia dorso.

Laŭ Francisko Azorín **atlanto** estas *Vira statuo uzata kiel subtenilo.* Li indikas etimologion el "Atlas, propra nomo de Afrika montaro, mitologie personigita kiel giganto, subtenanta la ĉielon", el la latina *atlantes*.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 25.

Vidu ankaŭ
----------

* Atlanto

Referencoj
----------

* *Diccionario histórico enciclopédico*, V. J. Bastús y Carrera, 1862

* Kategorio Atlanto (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Atlantyca** estas origine libroprodukta firmao kun centra oficejo en Milano. Ĝi produktas fokuse infanan literaturon en pli ol dudeko da lingvoj. En 2009 la firmao ankaŭ ekaktivis en filmproduktado, per farado de televida serio da animaciaj filmoj pri la musa ĵurnalisto kaj gazeteldonisto *Geronimo Stilton* kaj lia fikcia universo.

La firmao estis fondita en septembro 2006 per la en Italio konata eldonisto kaj entreprenisto *Pietro Marietti*, kiu antaŭe jam en 1982 estis fondinta la eldonejon *Piemme* kaj kun la verkistino *Elisabetta Dami* kreis unu el la plej prosperaj eldonejaj fenomenoj en la infana literaturo, la infanlibran serion pri Geronimo Stilton. La eldonejo Atlantyca produktas romanojn, bildstriajn librojn, porinfanajn sondramojn, komputilajn ludojn kaj animaciajn filmojn. Por plia plurlingvigo de la produktaĵoj ĝi kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
Mapo pri sekiĝintaj partoj de la Mediteraneo (ruĝe)
**Atlantropa** estas la nomo de giganta akvobaraĵa projekto en la Ĝibraltara Markolo kaj ĉe la Dardaneloj, kiun ellaboris kaj konatigis la germana arkitekto kaj geopolitikisto Herman Sörgel ekde 1928 ĝis sia akcidenta morto en 1952.

Koncepto
--------

La koncepto baziĝis je observado, el la Atlantiko kaj la Nigra Maro daŭra fluas akvo al la Mediteraneo, ĉar tie pli da akvo vaporiĝas ol alfluas. Oni volis per tiu baraĵkonstruo malpliigi la alfuon kaj tiel malaltigi la marnivelon, akiri novlandojn kaj per kontrolita alfluigo oni volis gajni akvoenergion.

Herman Sörgel komencis la planadon de *Atlantropa* ekde la 1920-aj jaroj kun svisa inĝeniero Bruno Siegwart. Ili planis la baraĵon ne je la mallarĝa parto, sed je ĉ. 20 km okcidente. Laŭ kalkuloj de Sörgel, nur la bazo devintus esti 2,5 km larĝa kaj ĝis 300 m alta, la konstrua tempo 10 jaroj kun 200.000 laboristoj en 4 skipoj. Ili ne detaligis la loĝistikajn problemojn kiel transportadon de laborlokoj, sufiĉecon de la cemento ks.

### Detaloj

La nomo de la projekto validas hodiaŭ ankaŭ la tuta koncepto, kiu celis traireblan kontinentan ligon inter Eŭropo kaj Afriko. Laŭ la planoj, landponto interligintus Sicilion, la hodiaŭan Italion kaj Nordafrikon, pli precize Tunizion. Tiel oni celis fervojan linion inter Berlino, Romo kaj Kaburbo.

En la tiel duonigita Mediteraneo, en la okcidenta parto sinkintus la maro kun 100 m, en la orienta parto 200 m. La akvosurfaco de la Mediteraneo tiel malpliiĝas je 20 % kaj estiĝas 500.000 km² novlando.

Oni fondis en 1940 unuiĝon „Atlantropa-Institut", kiu agadis eĉ post morto de Sörgel ĝis 1960 kaj intencis akiri monon por la projekto. La projekto tute malgraviĝis post ekuzo de nuklea energio kaj sendependiĝo de la iamaj francaj kolonioj.

* Kategorio Atlantropa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Daidajo-arbo
**Daidajo** (japana: 橙, 臭橙; ĉina: 酸橙; korea: 광귤, *gwanggyul*; latina: *Citrus aurantium L.*), estas azia variaĵo de amara oranĝo. La nomo *daidai* origine signifis *diversaj generacioj* kaj alludas al tio, ke la frukto restas sur la arbo dum pluraj jaroj, se ĝi ne estas plukita. La koloro de la frukto refariĝas verda en printempo.

Daidajo devenas el Himalajo. Ĝi distribuiĝis al la valo de la rivero Jangzio kaj pli poste al Japanio.

La frukto estas tre amara kaj kutime ne manĝata, sed la sekigitan ŝelon oni uzas kiel tradician rimedon por digestado.

Referencoj
----------

1. ↑  Nakamura, Tazuo, *Enciklopedieto Japana*, 1-a eld. Osaka: Eld. Kosmo 1964, 217 p.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Daidajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Daidajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Daidajo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* japane 第二十八話　ダイダイ
* japane Paĝo pri Daidajo Arkivigite je 2007-08-25 per la retarkivo Wayback Machine
Bartolomé Esteban Murillo
**Bartolomé Esteban MURILLO** (naskiĝis la 1-an de januaro 1618, mortis la 3-an de aprilo 1682) estis hispana pentristo de la 17-a jarcento, kaj kune kun Diego Velazquez unu el la plej gravaj reprezentantoj de la barokstila pentrado en tiu lando. Murillo estis precipe lerta koncerne la pentradon de etaj nuboj, floroj, akvo aŭ tukoj, kaj bele uzadis variajn nuancojn. Li ĉefe pentris religiajn verkojn.

Murillo naskiĝis en Sevilo, kaj estis la plej juna filo inter dekkvar gefratoj. Lia patro estis barbisto kaj ĥirurgo nomita Gaspar Esteban, kaj la nomo de lia patrino estis María Pérez Murillo. Ŝian nomon li pli volonte uzis por subskribi siajn verkojn. Liaj gepatroj mortis, kiam li estis ankoraŭ tre juna, kaj Murillo estis plejparte edukita de sia pli aĝa fratino, Ana, kiu edziĝis kun alia barbisto-ĥirurgo, Juan Agustin de Lagares, kun kiu la juna Murillo havis amikan rilaton. Murillo edziĝis kun Beatriz Cabrera en 1648, kaj ili havis naŭ geinfanojn.

Galerio
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Bartolomé Esteban Murillo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bartolomé Esteban Murillo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Familio kun birdeto
* Listo de pentristoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209649
* GND: 11858586X
* LCCN: n81068073
* VIAF: 76584455
* ISNI: 0000 0001 0917 9367
* SUDOC: 027295184
* BNF: 14952935x
* ULAN: 500007425
* MBA: 19e59830-1707-4b1c-bb95-a59d69813136
* NLA: 36229539
* NDL: 00450837
* BIBSYS: 90153246
* RKD: 58546
* NKC: ola2003172390
* BNE: XX1456254 XX1006721, XX1456254
 |
**Demodoko** (helene *Δημοδόκος*, latine *Demodocus*) estis en la helena mitologio blinda kantisto, kiu vivis en la korto de fajaka reĝo Alkinoo.

En mitoj li aperas nur en rakonto pri Odisea vagado dum reveno el la Troja milito. Kiam lia ŝipo kraŝis ĉe bordoj de la insulo Sĥerio, venigis kaj gastis lin amike la reĝo Alkinoo, lia edzino Areto kaj ilia afabla filino Naŭsikaa. Ili akceptis la pereulon, ne sciante pri kiel nobla gasto temas. Dum la solenoj amuzis gastojn blinda Demodoko, kiu estis preferato de Muzoj, de kiuj li estis pridonacita per granda kantista talento kaj imagpovo.

La societo mirinde aŭskultis lin kaj nur malmultaj rimarkis ke ilia nekonata gasto ofte kaŝas sian vizaĝon, por ke ne estu videbla lia kortuŝo. Li aŭskultis la kantadon de Demodoko pri bataloj apud Trojo, kiu priskribadis la eventojn tiel fidele kaj detale, kvazaŭ li estus ĉeestanto de ili. Pli malfrue li amuzis siajn aŭskultantojn per kanto pri amo de la dio de milito Areso kaj diino de beleco kaj amo Afrodito. Odiseo elparolis al kantisto sian admiron kaj lian kantadon signis kiel donaco de dioj. Poste li petis Demodokon, ke li ankoraŭ kantu pri lastaj eventoj de la milito, kiam grekoj konstruis grandegan lignan ĉevalon, en kies internon lasis sin fermi kelkaj eminentaj batalantoj, kiuj tiel inside venis malantaŭ la muregoj de Trojo kaj tiel kaŭzis pereon de la granda urbo.

Ankaŭ dum tiu ĉi kantado estis Odiseo ege kortuŝita. Liajn larmojn rimarkis ankaŭ la reĝo Alkinoo kaj tiel ĝis nun nekonata gasto senvualigis sian identecon. Fajakoj poste al Odiseo ekipis firman ŝipon, kiu venigis lin reen al lia Itako.

Rakontado pri Demodoko estas priskribata en la 8-a kanto de la Homera Odiseado. En antikvaj tempoj estis Demodoko komprenata kiel Homera aŭtoportreto.

Transprenita kaj malstrikte tradukita de   

cs:Démodokos

* Kategorio Demodoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Demokrata Partio de Socialistoj de Montenegro** (montenege: *Demokratska Partija Socijalista Crne Gore*, Демократска Партија Социјалиста Црне Горе, DPS) estas socialdemokrata politika partio en Montenegro. Ĝi estas unu el ĉefaj partioj en la politiko de Montenegro.

La partio estis formita en 1991 kiel sukcedanto de la Ligo de Komunistoj de Montenegro, kiu estis reginta Montenegron ene de la Jugoslavia federacio ekde la Dua Mondmilito. Ekde sia formado kaj enkonduko de multpartia sistemo, la DPS ludis dominantan rolon en la montenegra politiko, formante la kernon de ĉiu koalicia registaro ĝis nune.

Ĉe la montenegra parlamenta elekto de 2012 okazinta en la 14a de oktobro 2012, la DPS kun la Socialdemokrata Partio de Montenegro (SDP) kiel Koalicio por Eŭropa Montenegro atingis 39 el 81 sidlokoj. Tiu koalicio, kun la longdaŭra partnero Bosniaka Partio, formis majoritaton en la Parlamento de Montenegro kaj ricevis rajton nomumi la registaron. La DPS mem atingis 31 sidlokojn. La multjara ĉefministro de Montenegro nome Milo Đukanović oficinta ĝis decembro 2020 kaj la multjara prezidento nome Filip Vujanović oficinta ĝis majo 2018 estis ambaŭ membroj de la DPS.

La DPS estas internacie aligita al la Socialista Internacio kaj al la Progresema Alianco, kaj estas asocia aliĝinto de la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Demokrata Partio de Socialistoj de Montenegro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Calmarza** [kalMARza] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Calmarza estas municipa teritorio en la sudo de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas sudokcidente de Jaraba. Ĝi estas borde de la rivero Mesa. La pejzaĝo estas rokeca kaj tre seka. En ĝia medio estas grandaj aroj de gipoj kaj la vegetaĵaro estas nur en kelkaj izolaj zonoj kaj borde de la rivero.

La loĝloko Calmarza mem estas je 134 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 839 msm en la Iberia Sistemo, en la baseno de la rivero Mesa, ĉe la limo kun la provinco Gvadalaĥaro. Ĝi estas inter Jaraba nordoriente kaj Algar de Mesa sudokcidente jam en la provinco Gvadalaĥaro.

Historio
--------

Turo de Calmarza.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a, kiu lasis la areon al la templanoj.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Calmarza kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 64 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj kastela turo, kaj naturaj lokoj ĉefe en la montaroj kaj ĉe la riveroj. Je ĉirkaŭ 12 km estas Jaraba kie estas gravaj banlokoj. Proksime estas la Monaĥejo de Piedra kaj la Lageto Gallocanta.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Calmarza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802788
 |
Inundoj de Little Calumet en Munster, Indianao, en septembro 2008.
La rivero **Calumet** (/ˌkæljʊˈmɛt/) estas fakte sistemo de tre industriigitaj riveroj kaj kanaloj en la regiono inter la kvartalo Suda Ĉikago en Ĉikago, Ilinojso, kaj la urbo Gary, Indianio. Historie, la Malgranda Calumet River kaj la Granda Calumet estis unusola rivero, el kiuj la unua fluis okcidenten el Indianao al Ilinojso, poste turnante reen al sia elfluejo en la Lago Miĉigano ĉe la Marquette Park en Gary.

La vorto "calumet" nomas la ritan pipon de usonaj indianoj.

La areo estas tre ebena kaj la fluejo kaj eĉ la direkto de la riversistemo foje ŝanĝiĝis. La malalta deklivo havigas al la rivero nur tre malgrandan fluon. Tiu rivero estis jam tro poluita pro industrio ekde la dua duono de la 19a jarcento.

Notoj
-----

1. ↑  Little Calumet River Watershed Management Plan (PDF) (Report). Arkivigite je 2020-08-01 per la retarkivo Wayback Machine Indiana Department of Environmental Management. 2008. Alirita la 16an de junio, 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Calumet (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* US EPA Areo
* Prairie Rivers Network
* TopoQuest, Cal Sag and Little Calumet[*rompita ligilo*]
* Encyclopedia of Chicago – Calumet River System
**Juan Aldama** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Juan Aldama*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18 498 loĝantojn. El tiuj estas 87 98 viroj kaj 9 700 virinoj. La komunumo havas surfacon de 583 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1 990 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 400 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 24° 17′ norda latitudo kaj 103° 24′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 17 023 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 17 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,1 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

11 905 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 11 289 alfabetoj kaj 326 analfabetoj. Do 5,01 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 6,069 alfabetoj kaj 270 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 4,26%. Inter la viroj estas 5 220 alfabetoj kaj 326 analfabetoj, do 5,88% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
**El Rasillo de Cameros** [elraSIljo dekaMEros] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Nova Kamero. 

La municipa teritorio de El Rasillo de Cameros, en la sudo de la regiono.
Preĝejo.
Tipa angulo.
Tipa angulo.

Geografio
---------

Ĉe la ĉefa urba kerno fluas la rojo San Mamés al la Akvorezervejo González Lacasa je 2 km sudoriente. 

Ĝi estas komunikita laŭ la montara regiona ŝoseo LR-253 sude al Ortigosa de Cameros, la akvobaraĵo ekkonstruita dum la Dua Hispana Respubliko kaj la domareto Peñaloscintos. Nordoriente estas Nieva de Cameros kaj la nacia ŝoseo N-111.

Historio
--------

Estis trovitaj restaĵoj de prahistorio (Bronzepoko) kaj romia epoko.

El Rasillo de Cameros iam apartenis al Ortigosa de Cameros ĝis en 1817 Fernando la 7-a deklaris ĝin *villa*, post pago de 12 500 realojn al Ortigosa de Cameros. 

Dum la Moderna Epoko, El Rasillo prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio. Pro tio, en 1733, Filipo la 5-a liberigis el militservo la lanistoj kaj ŝafopaŝtistoj de Laguna de Cameros, Lumbreras, Pradillo kaj Ortigosa de Cameros.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 407 loĝantoj ĝis 100 en 1970-aj jaroj kaj poste oni rekuperiĝis iomete ĝis nunaj 136.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, la industrio pri ligno kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas preĝejo, ermitejo, la diglago, mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Bildaro
-------

* Ulmego.Ulmego.
* Diglago.Diglago.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796189
 |
**Unua strando de El Sardinero**. Dum malfluso ĝi estas unuigita kun la **Dua strando** (fone).
**El Sardinero** estas kvartalo de la urbo Santandero (Kantabrio, Hispanio) konata pro siaj strandoj. *El Sardinero* ne signifas en la hispana *La sardinero*, sed ĉiukaze *La Sardinisto*.

Historio
--------

La **Granda Kazino Sardinero**, elkonstruita en 1916.
El Sardinero komencis famiĝi kaj esti vizitata meze de la 19-a jarcento, kaj speciale komence de la 20-a jarcento. La somerferia modo kaj la bonsaniga efekto de la maraj ondoj allogis multegajn vizitantojn el la hispancentra burĝaro. Unue vizitate nur de la loĝantoj en Santandero, El Sardinero iom post iom iĝis ŝika banejo por la riĉularo, danke al ekonomia prospero, kiun la urbo travivis pro la komerco kun la amerikaj kolonioj de Hispanio.

En la nuna *Plaza de Italia* (Placo de Italio) oni konstruis hotelojn, kazinon, promenejojn, ktp. kaj per larĝaj avenuoj oni konektis ĝin al la kerno de Santandero. En 1913 oni inaŭguris en la Duoninsulo La Magdalena samnoman palacon, kie loĝis la reĝo Alfonso la 13-a dum siaj someraj ferioj en Santandero. Tiaj ĉi vizitoj impulsis, ke oni kreu novajn servejojn laŭ la arkitektura stilo de la franca Belepoko. Tiam estis konstruitaj la Reĝa Hotelo, la Granda Kazino Sardinero (kiu anstataŭigis la antikvan kazinon), hipodromo kaj poloa ludejo.

Nun
---

La iama ĝardenurbeco preskaŭ malaperis kaj nun loĝejoj okupas la plejparton de ties surfaco. En El Sardinero ankaŭ estas grandaj strukturoj kaj kulturaj kaj sportaj, kiel la Palaco de Kongresoj kaj Ekspozicioj, la stadiono El Sardinero de la loka futbalteamo Racing de Santander kaj la moderneca Palaco de Sportoj.

Bildaro
-------

* Palaco de Sportoj de Santandero.Palaco de Sportoj de Santandero.
* Granda Kazino Sardinero, en la Placo de Italio.Granda Kazino Sardinero, en la Placo de Italio.
* Dua strando de El Sardinero.Dua strando de El Sardinero.
* Stadiono de Racing de Santander kaj la Palaco de Sportoj.Stadiono de Racing de Santander kaj la Palaco de Sportoj.
* Strando El Sardinero vidite de la hotelo Chiqui.Strando El Sardinero vidite de la hotelo Chiqui.
* Unua strando, kaj fone la Duoninsulo La Magdalena.Unua strando, kaj fone la Duoninsulo La Magdalena.
* Dua strando, vidite de la ĝardenoj de Piquío.Dua strando, vidite de la ĝardenoj de Piquío.
* Dua strando, kaj fone la lumturo en kabo Cabo Mayor.Dua strando, kaj fone la lumturo en kabo Cabo Mayor.
* Fusilujo uzita dum la Hispana Enlanda Milito. Fusilujo uzita dum la Hispana Enlanda Milito.
* La du strandoj de El Sardinero. La du strandoj de El Sardinero.
* La du strandoj de El Sardinero, vidite de la Duoninsulo La Magdalena. La du strandoj de El Sardinero, vidite de la Duoninsulo La Magdalena.
Du kolegoj studantaj kun la *havruto* metodo en la jeŝivo.
La metodo de la **Havruto** studo, ankaŭ skribita kiel **chavruto** aŭ **chavruso** (en la aramee: חַבְרוּתָא, signifas "amikeco" aŭ "partnereco") estas tradicia rabena alproksimiĝo al la studo de la Babilona Talmudo, en kiu kelkaj lernantoj analizas, komentas kaj diskutas komunan tekston. Estas primara metodo de lernado en la jeŝivoj, kie studentoj ofte rilatas al kunstudantoj, scion kaj similaj kapabloj, kaj praktikita de viroj kaj knaboj ekster la jeŝivo, en la laboro, hejme kaj en ferioj. Estas tradicie lerni la Talmudon kun partnero.

Kontraste, rilato inter instruisto kaj studento, kie la studento enmemorigas kaj ĝi ripetas la materialon, lernante *havruto*, tiu metodo faras ke studentoj analizas la tekston, organizas siajn pensojn, kaj kreas logikajn argumentojn ankaŭ klarigas sian rezonadon, aŭskultas la respondojn de ĝia kunulo, kaj defias iliajn ideojn kun aliaj, ofte atingas tute novajn ideojn pri la signifo de la teksto. La *havruto* lernado metodo estas tradicie praktikita de viroj kaj infanoj, sed ankaŭ fariĝis populara en virinaj jeŝivoj por studi talmudajn tekstojn.

Referencoj
----------

1. 1 2  www.myjewishlearning.com/
2. 1 2  www.aliyosyerushalayim.org/

Eksternaj ligiloj
-----------------

* Chavrusa match Arkivigite je 2018-02-03 per la retarkivo Wayback Machine angle
**Nidzica** (pole ekde 1947, antaŭe de 1945 ĝis 1947 *Nibork*; germane: *Neidenburg*; prapruse: *Nīdaspils*) estas urbo en la provinco (vojevodio) Varmio-Mazurio de Pollando. Ĝis la jaro 1945 la urba teritorio estis germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj estis la suda parto de la historia regiono Orienta Prusio. Fine de 2021 en la urbo vivis 13 052 loĝantoj.

La Malnova Urbo en Nidzica
Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de samnoma distrikto Nidzica.

La kastelo de la Teŭtona Ordeno en Nidzica

Nomo de la urbo
---------------

La nomo estas kreita de slava radiko *nid/neid* aperanta en nomoj de ebenaj riveroj. La unuaj historiaj fontoj donas germanan nomon: Nydenburg, poste Neidenburg ("defendejo apud rivero Nida"), kiu laŭvice estis poligita al Nibork, Nidbork, Niedzbórz.

**Biografio**

Joanna Felis (2004): Historia miasta Olsztyna, Ostródy i Nidzicy. Historia lokalna na przykładzie wybranych powiatów, miast i gmin, Studio Poligrafii Komputerowej SQL, Olsztyn.

Julius Gregorovius (1883):Die Ordensstadt Neidenburg in Ostpreußen, Kommissionsverlag der R. Kanterschen Hofbuchbruckerei, Marienwerder.

Władysław Korzeniowski (1976): Nidzica. Z dziejów miasta i okolic, Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn.

Edward Martuszewski (1976): Z dziejów Ostródy, Nidzicy i powiatu nidzickiego, Nakładem autora, Olsztyn.

Max Meyhöfer, Paul Wagner (1968):Der Kreis Neidenburg: ein ostpreussisches Heimatbuch, Kreisgemeinschaft Neidenburg, Landshut.

Hans Prutz (1908): Die Ritterorden. Bechtermünz Verlag, Berlin.

Waldemar Rezmer (2012): Historia Nidzicy i okolic, Starostwo Powiatowe, Nidzica.

Wolfgang Sonthofen (1995): Der Deutsche Orden, Weltbild Verlag, Augsburg.

Partneraj urboj
---------------

* Danio Aaskov, Danio
* Ukrainio Sarny (Rivna provinco), Ukrainio
* Litovio Klaipėda, Litovio

Konindaj personoj
-----------------

* Ferdinand Gregorovius, germana verkisto kaj historiisto

Interesaĵoj
-----------

* En 1806 al Nidzica eniris taĉmentoj de princo Karolo la 14-a Johano (Svedio)
* En 1918 en la urbo estis eldonita milita mono. La monero estis el fero.

* La kastelo de la Teŭtona Ordeno en NidzicaLa kastelo de la Teŭtona Ordeno en Nidzica
* La korto de la kastelo de Teŭtona Ordeno en NidzicaLa korto de la kastelo de Teŭtona Ordeno en Nidzica

Referencoj
----------

1. ↑  demografiaj informoj (pole)

* Kategorio Nidzica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 196113
* GND: 4308485-0
* LCCN: n85182708
* VIAF: 123222532
* NKC: ge646422
 |
Pri la komunumo
---------------

**Filzbach** (prononcu *filcbaĥ*) estis ĝis la 31-a de decembro 2010 komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 510 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 Filzbach estis integrita al la nova komunumo Glaruso Nordo.

Geografio
---------

La komunumo Filzbach situas ĉe la suda bordo de Valenlago. La efektiva vilaĝocentro situas sur alta teraso de la monto *Kerenzerberg*. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 1903 m s.m. sur la montokresto *Nüenchamm*, dum la plej malalta punkto situas ĉe la bordo de Valenlago sur alteco de 428 m s.m.

Najbaraj komunumoj ĝis la komunuma reformo
------------------------------------------

La komunumo Filzbach limis en nordookcidento aliflanke de Valenlago al Weesen (SG), en nordo ankaŭ aliflanke de la lago al Amden (SG), en oriento al Obstalden, en sudo al Ennenda kaj en oriento al Mollis.

Trafiko
-------

Filzbach situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita kun la publika transportreto per buslinioj al Mühlehorn kaj Mollis kaj Näfels. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3, kiu pasas en du paralelaj tuneloj sub la komunuma teritorio, troviĝas en Mühlehorn en distanco de 5 km oriente de la vilaĝocentro. De la vilaĝocentro seĝtelfero kondukas al *Habergschwänd*.

Monda naturheredaĵo
-------------------

Filzbach apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.


Monda heredaĵo de UNESKO

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Filzbach datiĝas el la jaro 1394 kiel *Vilentzspach*.

Kadre de la glarusa komunumreformo la komunumo Filzbach estis kun efiko de la 1-a de januaro 2011 kunigita kun al komunumoj Bilten, Näfels, Mollis, Mühlehorn, Niederurnen, Oberurnen kaj Obstalden al la nova komunumo Glaruso Nordo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Karin Marti-Weissenbach*: *Filzbach* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2005-10-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Filzbach
* Filzbach en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Filzbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Rigardo de Filzbach al Valenlago kaj WeesenRigardo de Filzbach al Valenlago kaj Weesen
* LernejoLernejo
* Hotelo Römerturm (Romia Turo)Hotelo Römerturm (Romia Turo)
* Hotelo MürtschenstockHotelo Mürtschenstock

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Glaruso |
| --- |
| ***Glaruso:*** Glaruso • Ennenda • Netstal • Riedern*Glaruso Nordo*: Bilten • Filzbach • Mollis • Mühlehorn • Näfels • Niederurnen • Oberurnen • Obstalden*Glaruso Sudo*: Betschwanden • Braunwald • Elm • Engi • Haslen • Linthal • Luchsingen • Matt • Mitlödi • Rüti • Schwanden • Schwändi • Sool | BlazonoBlazono |

 |
**Madrigala komedio** estas termino
por speco de distra muziko
el la malfrua 16-a jarcento en Italio,
en kiu grupoj de kunrilataj,
ĝenerale akapelaj
madrigaloj estis kantataj sinsekve,
ĝenerale rakontantaj historion,
kaj iafoje havantaj malstriktan draman disvolviĝon.
Ĝi estas grava antaŭaĵo de opero.
La termino devenas de la 20-a jarcento (Alfred Einstein).

La unua kolektaĵo de madrigaloj,
kantataj kiel aro kaj rakontantaj kompreneblan
(kaj treege komikan) historion,
estis *Il cicalamento delle donne al bucato*
("La klaĉado de la virinoj en la vestlavejo"),
de Alessandro Striggio,
kiun ĉi tiu verkis en 1567.
Pli malfruaj madrigalaj komedioj
estis iafoje dividitaj en aktojn,
inkluzive antaŭparolon,
kaj kvankam ne temis pri "rolado" en la senco de opero,
oni ilin prezentis podie kun detale pentritaj fonoj
(ekz. ankoraŭ ekzistas pritranĉaĵo montranta la antaŭparolon
de *L'Amfiparnaso* de Orazio Vecchi (1597):
kantisto evidente surportas kostumon en la fono de urba strato).
La direkto de Vecchi en la partituro, tamen,
estas ke la kantistoj ne rolu,
sed ke la aŭskultantaro enmetu la agadon interne.
Li parolas al la aŭskultantaro en la antaŭparolo de la verko:
"La spektaklo, pri kiu mi parolas, estu vidata en via menso;
ĝi envenas ne tra viaj okuloj, sed tra viaj oreloj:
anstataŭ rigardi, aŭskultu, kaj silentu."

La formo estis populara aparte en la 1590-aj jaroj
kaj kelkajn jarojn post 1600, nur en Italio,
sed ŝajnas, ke ĝi perdis publikan estimon
post la kreo de opero ĝuste en 1600 —
kvankam ankaŭ akapelaj madrigaloj tiam malaperis.
La muziko de madrigalaj komedioj estas leĝera,
kaj la temoj estis senvarie komikaj.

Ĉefaj komponistoj de madrigala komedio
inkluzivis Alessandro STRIGGIO,
Adriano Banchieri, Giovanni Croce,
kaj Orazio VECCHI.

Fontoj kaj pliaj legindaĵoj
---------------------------

Angle:

* Artikoloj "Madrigal comedy", "Madrigal", "Alessandro Striggio" en *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, red. Stanley SADIE. 20 vol. Londono, Macmillan Publishers Ltd. 1980. ISBN 1561591742
* Gustave Reese, *Music in the Renaissance*. Novjorko, W.W. Norton & Co. 1954. ISBN 0393095304
* *The New Harvard Dictionary of Music*, red. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0674615255
**Manio** (greke μανία *manía*) laŭ PIV en neformala, nemedicina lingvouzo vastasence estas

1. fortega nenormala konstanta inklino al io, kaj
2. stranga aŭ ridinda kutimo.

Laŭ la moderna psikiatria difino temas pri afekcia perturbo, kiu kutime evoluas en fazoj. Maniuloj estas kutime age multe tro aktivaj, emocie multe tro entuziasmaj, apenaŭ bezonas dormadon kaj plenumas aktivecojn nepripensitajn (ekzemple aĉetas kvantegojn da tute nebezonataj objektoj, kiuj povas bankrotigi la pacienton) – laŭ la nuntempe rega teorio tiu troaktiveco kaŭzatas de troa koncentriĝo de la nervotransigiloj noradrenalino kaj dopamino. Pro la dormomanko iuj partoj de la cerbo trostreĉiĝas, kio aldone povas kaŭzi simptomojn de psikozo. La Klasifiko Internacia de Malsanoj (mallonge esperante *KIM* aŭ angle *ICD*, en la aktuala 10-a eldono) de la Monda Organizaĵo pri Sano notas la malsanon per la kodo "F30.1", se ĝi akompanatas de aldonaj psikozaj simptomoj, kaj "F30.2", se ne troveblas tiaj aldonaj simptomoj de psikozo.

Laŭ multaj kriterioj manio estas la "malo de depresio". Ofte afekcia perturbo (tiam nomata "bipolara", du-polusa) montriĝas alterne jen kiel depresio kaj jen kiel manio.

Variaĵo de manio kun malpli fortaj simptomoj nomatas hipomanio.

Specoj
------

* Aĉetomanio
* Ludopatio
* Piromanio

* Kategorio Manio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Manio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
La **fiziopatologio** estas la studo de la patologiaj procezoj (malsanoj) ĉu fizikaj ĉu kemiaj kiuj okazas en la vivantaj organismoj dum la realigo de ties funkcioj. Tiu fako studas la mekanismojn de produktado de la malsanoj rilata al la maksimumaj niveloj nome molekula, subĉela, ĉelaj, hista, organa kaj anatomia.

La fiziopatologio estas tre rilata al la anatomio, molekula biologio, biokemio, ĉela biologio, genetiko, fiziologio, imunologio, farmacio kaj morfologiaj sciencoj. La fiziopatologio derias el la fiziologio (biologia scienco kiu celas la studon de la dinamiko de la organizitaj korpoj). Tiel, la fiziopatologio estas konstituata kiel fako bazita sur la havigo de la sciencaj bazoj de la praktiko de la medicino. Krome, ĝi estas ponto inter la bazaj kaj klinikaj fakoj kaj, studante animalojn (inter ili la homon), ĝi faras gravan alproksimigon al la veterinara medicino.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Fiziopatologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730328
* LCCN: sh00006929
* BNF: 12101478w
* NDL: 00561166
* NKC: ph115694
 |
Pri la komunumo
---------------

**Niederbuchsiten** estas komunumo en la distrikto Gäu en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 961 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Niederbuchsiten situas en la centro de la distrikto Gäu sudo de la rivero Dünnern.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Niederbuchsiten limas en nordo al Oberbuchsiten, en oriento al Neuendorf, en sudo al Wolfwil, kaj en okcidento al Kestenholz.

Trafiko
-------

Niederbuchsiten situas ĉe la kantona vojo n-ro 268.1 de Kestenholz al Olten. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 4 kilometrojn okcidente en Oensingen. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per busolinioj al Olten kaj al Kestenholz. Aliflanke de Dünnern en Oberbuchsiten troviĝas stacidomo de la fervojlinio de Olten al Soloturno.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Niederbuchsiten datiĝas el la jaro 1040 kiel *vico Buxita*. En la jaro 1416 Niederbuchsiten fariĝis posedaĵo de Berno. En la jaro 1463 la senjoreco pri Niederbuchsiten transiris al Soloturno kaj ĝi fariĝis parto de la Supra Distrikto de la Voktejo Bechburg, kies tribunalejo estis Oensingen.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erich Schenker*: *Niederbuchsiten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-09-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Niederbuchsiten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Niederbuchsiten
* Niederbuchsiten en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Niederbuchsiten** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Preĝejo de NiederbuchsitenPreĝejo de Niederbuchsiten
* Komunuma domoKomunuma domo
* Vilaĝa putoVilaĝa puto
* Tipa kamparana domo de NiederbuchsitenTipa kamparana domo de Niederbuchsiten
* Vilaĝeniro venante de KestenholzVilaĝeniro venante de Kestenholz

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Gäu |
| --- |
| Egerkingen  •  Härkingen  •  Kestenholz  •  Neuendorf SO  •  Niederbuchsiten  •  Oberbuchsiten  •  **Oensingen**  •  Wolfwil |  |

 |
**San Pelayo de Guareña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cañedo de las Dueñas, Espino Rapado kaj San Pelayo de Guareña, okupas totalan areon de 27,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 96 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 27 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753436
 |
La **Atako Trompowsky** estas duonfermita ŝaka malfermo karakterizita per la movoj (en Algebra notado) **1.d4 Ĉf6 2.Kg5**, La celo de blanko estas samkolumnigi la nigrajn peonojn.

La Atako Trompovsky (ECO A45) estas grava sistemo por ludi fermitan malfermon. Ĝi estas solida strukturo, kiu generas taktikajn ludojn. Ĝi ŝuldas sian nomon al la brazila majstro Octávio Trompowsky, kiu sukcese uzis ĝin en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj. Kvankam eble ŝajnas principe ne konfuziĝi kun la Atako Torre, la malfrua evoluo de la ĉevalo multe ŝanĝas la aferojn. La ideo de 2.Kg5 estas tre simpla, interŝanĝi ĝin por la ĉevalo sur f6, samkolumnigante la peonojn de nigro kaj atingante favoran finon. Ĝia malavantaĝo estas, ke blanko frue perdas la kurieran paron. Tiel nigro havas du eblecojn, ĉu ludi e6 por rekapti per damo kaj uzi sian paron da kurieroj aŭ eviti la interŝanĝon ludante Ĉe4 -ĉefa linio-. Oni povas elekti strukturojn similajn al la Franca defendo aŭ flanketos la kurieron. Blanko siaflanke klopodos lanĉi atakon kontraŭ la reĝan flanko, por kio ĝi arokegos. Vi ankaŭ povas elekti lasi la peonojn samkolumniĝi.

Ĉefa linio
----------

**1.d4 Ĉf6**
**2.Kg5**
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 **Ĉe4** ĉefa linio
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 Ĉe4 3.Kh4 g5 4.f3 gxh4 5.fxe4 c5
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 **e6** dua linio
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 e6 3.e4 h6 4.Kxf6 Dxf6 5.Ĉf3
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 e6 3.e4 h6 4.Kxf6 Dxf6 5.Ĉf3 d5 6.e5 Dd8 7.Kd3 c5
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 e6 3.e4 h6 4.Kxf6 Dxf6 5.Ĉf3 g6 6.Ĉc3 d6 7.Kd3 Kg7
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 **d5** 3.Kxf6 exf6
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 **c5** 3.Kxf6 gxf6
1.d4 Ĉf6 2.Kg5 **g6** 3.Kxf6 exf6 4.e4 Kg7

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Malfermita malfermo
* Fermita malfermo
* Duonfermita malfermo
* Duonmalfermita malfermo
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
La **Atako Torre** (ECO D03) estas grava sistemo por ludi fermitan malfermon. Ĝi estas solida strukturo, kiu generas taktikajn ludojn. Ĝi ŝuldas sian nomon al la meksika GM Carlos Torre Repetto, kiu sukcese uzis ĝin en la 1920-aj jaroj. Kvankam ĝi similas, ĝi ne devas esti konfuzita kun la Atako Trompovsky, la antaŭa evoluo de la ĉevalo multe ŝanĝas la aferojn. Ĝi pli rilatas al la Sistemo Colle, en la senco ke la ŝakpecoj estas evoluigitaj preskaŭ sendepende de tio, kion faras nigro: e3, c3, Ĉbd2, Kd3, 0-0; sed la strategiaj ideoj estas tute malsamaj. Kontraŭe al la Sistemo Colle, blanko intencas lanĉi atakon kontraŭ la reĝa flanko kaj ludi Ĉe5 al f4 kaj movi la turon al la tria linio (Tf3-g3 aŭ h3). Nigro devas esti tre singarda kun la Atako Torre ĉar se li ludas pasive li finas en pli malbonaj pozicioj. Tamen kun bona ludo nigro havas nenion timindan.

Ĉefa linio
----------

**1.d4 Ĉf6 2.Ĉf3** d5 **3.Kg5**
**1.d4 Ĉf6 2.Ĉf3** e6 **3.Kg5**
**1.d4 Ĉf6 2.Ĉf3** g6 **3.Kg5**
**1.d4** d5 **2.Ĉf3 Ĉf6 3.Kg5**
3.(...) e6 4.e3 c5 5.Ĉbd2 Ke7 6.c3 Ĉbd7 7.Kd3
3.(...) g6 4.e3 Kg7 5.Ĉbd2 O-O 6.Kd3 c5 7.c3

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Malfermita malfermo
* Fermita malfermo
* Duonfermita malfermo
* Duonmalfermita malfermo
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
* Atako Trompowsky
Kovrilo de la libro de Ólafur Egilsson
**Atako de piratoj al Islando** (islande *Tyrkjaránið*) estis serio de rabadoj fare de berbereskaj piratoj al Islando de la 4-a ĝis la 19-a de julio 1627. En Islando ĝi estas pli konata kiel turka invado (islande *Tyrkjaránið*).

Atakon spertis orienta parto de la insulo Islando kaj la insuloj Vestmannaeyjar. Centoj da islandanoj estis forŝtelitaj fare de piratoj por vendo en sklavecon. Tiujn, kiuj provis rezisti, piratoj kruele murdadis. Ĉar malsanaj kaj maljunaj sklavoj ne estis valoraj en la ŝtatoj de Berberio, piratoj ŝlosadis maljunulojn en kirkon kaj bruligadis ĝin.

Nur malmultaj revenis el kaptiteco. Unu el ili estis pastro Ólafur Egilsson, poste verkinta libron pri tiuj eventoj.

Inter la atakantoj estis malmultaj turkoj, plej multaj el la piratoj estis araboj, multenombraj estis krome nederlandanoj kaj aliaj eŭropanoj. Ankaŭ ili estro, Murat Reis la Juna estis nederlandano. Oni nomis tiujn piratojn turkoj pro tio, ke Berberio estis parto de la Otomana Imperio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* «Турецкий» рейд[*rompita ligilo*] (ruse)