recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Kalvinana preĝejo** estas eklezia monumento historia en Hungario, ĝis 1973 en vilaĝo Kádárta, poste en Veszprém (urbo).

Historio
--------

En Kádárta dum la mezepoko vivis servutuloj de la katedrala kapitulo de Veszprém. La servutuloj havis preĝejon dediĉitan al Sankta Mikaelo, kiu estis konstruita en nekonata tempo. En la frua 16-a jarcento la loĝantoj kalviniĝis. En 1549 la turkoj senhomigis la vilaĝon, sed en 1613 homoj (plejparte kalvinanoj) alvenis. Post longa jura procedo la katedrala kapitulo rericevis la vilaĝajn bienojn, spite tion nur kelkaj servutuloj estis katolikoj, la plejparto estis kalvinanoj. En la 1790-aj jaroj la kalvinanoj rekonstruis la preĝejon, nature laŭ la eblecoj oni profitis la restinajn murojn kaj ŝtonojn. Nuntempe la kalvinana grupo estas komuna kun de Gyulafirátót, kiu estas same aligita vilaĝo al Veszprém.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en pli alta loko de Kádárta en korto, sed antaŭ la preĝejo estas videbla monumento pri falintoj dum la mondomilitoj. En mezo de la fasado la kvadrata turo iomete reliefas, malantaŭe etendiĝas la brikoforma navo, fine la rektangula absido. Sur la teretaĝa nivelo de la turo estas novgotika enirejo, pli supre estas malgranda fenestrorozo. Pinto de la turo estas oklatera piramido. En flanko de la navo estas alia enirejo. Interne en du flankoj estis konstruitaj galerioj. La predikejo, tablo kaj baptujo estis farita en 1910.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2016-10-07 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Kalvinana preĝejo de Kádárta

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Veszprém-Kádárta) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en mezo de la urbo Fót.

Historio
--------

La katolika kirko konstruiĝis en la 12-a jarcento, la unua kalvinana grupo formiĝis en 1554. Ili akiris kaj traformis la katolikan preĝejon. En la 18-a jarcento kelkfoje ĝi trakonstruiĝis, en 1787 pretiĝis la nun videbla formo. En 1829 fulmo trafis la turon, pli nova turo estis konstruita en 1867, iom pli frue ankaŭ aliaj partoj de la preĝejo renoviĝis. La orgeno ekfunkciis en 1887.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La konstruaĵo havas longan navon, antaŭe turo altiĝas. La turo estas kvadrata, tamen pli supre estas jam okangula. Ĉe la piedo de la turo estas enirejo, sed pli ornama enirejo estas ankaŭ flanke de la navo. Super ambaŭ enirejoj fenestrorozoj estas videblaj. Interne estas galerio precipe por la orgeno. La predikejo estis ornama, kontraste la muroj estas blankaj.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2013-06-14 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Fót) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Vizsoly laŭ la ĉefvojo.

Historio
--------

En la 13-a jarcento konstruiĝis la preĝejo (la gotika navo post jarcento), kiun kalvinanoj profitas ekde 1560. Ĝis la 16-a jarcento murpentraĵoj daŭre pretiĝis. La predikejo pretiĝis en 1792.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo estas ĉirkaŭita per ŝtonomuro. El la korto la la duonronda absido kun kvadrata sanktejo, malantaŭe la pli alta navo estas videblaj. Sub la turo estas la enirejo. en 1640. La preĝejo ekstere havas malgrandan turon kaj sakristion. Interne la plej gravaj freskoj prezentas naskiĝon de Kristo, Ĉieliron, ektrovon de Sankta Kruco kaj drakon kun Sankta Georgo.

Biblio
------

En la preĝejo estas videbla ekzemplero de la unua hungarlingva Biblio, kiun tradukis Gáspár Károlyi.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

Bildoj pri kalvinana preĝejo de VizsolyAerfoto pri la preĝejo
Aerfoto pri la preĝejo
Aerfoto pri la preĝejo
Preĝejturo
Interna parto
La sanktejo
Murpentraĵo pri Triopo de Reĝoj
Murpentraĵo pri levo de Kristo el la kruco
Murpentraĵo el la 13-a jarcento
  


* Kategorio Kalvinana preĝejo (Vizsoly) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de Novzelando kaj sude la Kampbela Insularo
La **Campbell-Insularo** (aŭ **Kampbela Insularo**) estas grupo de ĉeantarktaj insuloj, apartenantaj al Novzelando. La grupo havas suman areon de 113,31 km², konsistante el unu granda insulo, Campbell Island aŭ Kampbelinsulo (112,68 km², kaj pluraj malgrandaj insuletoj, precipe insulo Dent (0,23 km²), insulo de Jeanette Marie (0,11 km²), insuloj Folly (aŭ Malsaĝeco-Insuloj), insulo Jacquemart (0,19 km²), kaj insulo Monovajo (ankaŭ konata kiel Leono-Roko, 0,08 km²). Ekologie, ili estas parto de la Ekoregiono de Tundro de Antipodaj Ĉeantarktaj Insuloj. La insularo estas je ĉirkaŭ 650 km sude de la Suda Insulo kaj je 600 km sude de la Rakiura Insulo.

La ĉeno estas unu el kvin ĉeantarktaj insularoj kolektive nomumitaj kiel Monda heredaĵo de Unesko fare de Unesko.

Geografio
---------

La Kampbela Insularo estas komponata ĉefe el jenaj insuloj:

* Kampbelinsulo (52° 32.4′ S 169° 8.7′ O﻿ / ﻿52.5400 °S, 169.1450 °O﻿ / -52.5400; 169.1450 (mapo))
* Dent (52° 31.15′ S 169° 3.75′ O﻿ / ﻿52.51917 °S, 169.06250 °O﻿ / -52.51917; 169.06250 (mapo))
* insulo Jacquemart (52° 37′ S 169° 7.5′ O﻿ / ﻿52.617 °S, 169.1250 °O﻿ / -52.617; 169.1250 (mapo))
* Folly aŭ insuloj Folly

La Kampbela Insularo havas relative mildan terenon, tamen estas kelkaj areoj de roka tereno.

Biogeografie la insularo estas parto de la ekoregiono "antipoda-subantarktinsula tundro".

Naturo
------

* Kampbela tufkormorano

Referencoj
----------

1 Arkivigite je 2008-10-16 per la retarkivo Wayback Machine

1. ↑  New Zealand Sub-Antarctic Islands - UNESCO World Heritage Centre

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj
* Novzelandaj ĉeantarktaj insuloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kampbela Insularo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo de la Kampbela Insularo kun kelkaj ĉirkaŭaj insuletoj, inklude Jacquemart sude de la ĉefa insulo kaj Dent nordokcidente de la ĉefa insulo
En matematiko, **ekzotika** **R**4 estas glata sternaĵo kiu estas homeomorfa al la eŭklida spaco **R**4, sed ne difeomorfa.
La unuaj ekzemploj estis trovitaj de Robion Kirby kaj Michael Freedman, per uzo de la kontrasto inter teoremoj de Freedman pri 4-sternaĵoj, kaj teoremoj de Simon Donaldson pri glataj 4-sternaĵoj. Estas kontinuumo de nedifeomorfaj diferencialeblaj strukturoj de **R**4, kiel estis montrita unue de Clifford Taubes.

Por ĉiu pozitiva entjero *n* escepte 4, ne estas ekzotikaj glataj strukturoj sur **R***n*; en aliaj vortoj, se *n≠4* do ĉiu glata sternaĵo homeomorfa al **R***n* estas difeomorfa al **R***n*.

Malgranda ekzotika **R**4
-------------------------

Ekzotika **R**4 estas **malgranda** se ĝi povas esti glate enigita kiel malfermita subaro de la norma **R**4.

Malgranda ekzotika **R**4s povas esti konstruita startante de ne-bagatela glata 5-dimensia *h*-ena homologaĵo (kiu ekzistas laŭ pruvo de Donaldson ke la *h*-ena homologaĵa teoremo mankas en ĉi tiu dimensio) kaj uzante teoremon de Freedman ke la topologia h-ena homologaĵa teoremo veras en ĉi tiu dimensio.

Granda ekzotika **R**4
----------------------

Ekzotika **R**4 estas **granda** se ĝi ne povas esti glate enigita kiel malfermita subaro de la norma **R**4.

Ekzemploj de granda ekzotika **R**4 povas esti konstruitaj uzante tion ke kompaktaj 4-sternaĵoj povas ofte esti fenditaj kiel topologia sumo (per laboro de Freedman), sed ne povas esti fenditaj kiel glata sumo) (per laboro de Donaldson).

Estas almenaŭ unu maksimuma ekzotika **R**4, en kiun ĉiuj la alia **R**4 povas esti glate enigita kiel malfermita subaro.

Rilatantaj ekzotikaj strukturoj
-------------------------------

Ansoj de Casson estas homeomorfaj al **D**2×**R**2 laŭ
teoremo de Freedman (kie **D**2 estas la fermita unuobla disko) sed el teoremo de Donaldson sekvas ke ne ĉiuj el ili estas difeomorfaj al **D**2×**R**2. En aliaj vortoj, iuj el ansoj de Casson estas ekzotikaj **D**2×**R**2s.

Ne estas sciate (kiel en 2006) ĉu estadas iu ekzotika 4-sfero. Ĉi tia ekzotika 4-sfero devus esti kontraŭekzemplo al la glata konjekto de Poincaré en dimensio 4. Iuj kredeblaj kandidatoj estas donitaj per tordo de Gluck.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekzotika sfero
* Diferenciala strukturo
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Őriszentpéter, en la nuna urbomezo.

Historio
--------

La preĝejo estis konstrita depost 1790, ĉar tiam Jozefo la 2-a jam permesis konstruadon de kalvinanaj kaj luteranaj preĝejoj. La predikejo fariĝis post kelkaj jaroj de la preĝejkonstruado kaj ĝi estas impona popola kreo. La turo konstruiĝis nur post jarcento, ĉar nur tiam alvenis la permeso. En 2006 oni faris kolonon por rememori pri la deportitoj, kio okazis en la frua socialismo.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur tre malalta monteto. En mezo de la fasado la turo altiĝas, sube meze estas la enirejo, kiu konsistas el 3 aperturoj. La turopinto formas bulbon, la navo formas brikon. La absido estas kvarangula. Interne en 2 flankoj galerio troviĝas.

Fontoj
------

* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Őriszentpéter) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri kulturebla terpeco. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Kampo.* |

Vincent van Gogh, Auvers, 1890
Kulturata kampo dum somero en Hamois, Belgio.
**Kampo** aŭ **agro** en agrikulturo estas kulturata aŭ kulturebla terpeco, kutime, sed ne necese, ebena aŭ preskaŭ ebena.

Uzo en Esperanto
----------------

Apud la vorto "kampo", kiu havas plurajn aliajn signifojn, ekzistas la ne-oficiala vorto "agro", kiu havas nur la terkultivadan signifon de kampo. Laŭ kelkaj (interalie laŭ PIV) la signifo de "agro" tamen ne tute samas al la terkultivada signifo de "kampo": Laŭ ili agro ĉiam estas kultivata, dum kampo estas nur "kultivata aŭ kultivebla".

Grunda influo
-------------

La grundotipo rekte influas kiom kulturebla kaj fekunda estos la kampo kaj gvidas la laboron por kulturebligi la celitan terpecon. Ekzemple:

* humoriĉa grundo (humo): tre fekunda
* ĉernozjomo: tre fekunda
* sablo: nur malmultaj plantoj povas bone kreski sur ĝi
* argilo: iom facile kultivebla
* bruna arbara grundo
* ktp

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri kampo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Li serĉas la venton sur la kampo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Arbaro aŭdas, kampo vidas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Nobelo promesojn disdonas, kampulo promesojn plenumas.* **"** |

 |

Bildaro
-------

* Herbejo kaj bovaro HerefordHerbejo kaj bovaro Hereford
* SomerkampoSomerkampo
* Du virino surkampeDu virino surkampe
* Kampo por malferma agrikulturoKampo por malferma agrikulturo

Vidu ankaŭ
----------

* Plugebla tero
* Rizkampo

Referencoj
----------

1. ↑  Proverbaro

* Kategorio Kampo (agrikulturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kampo (agrikulturo) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Judit Faludi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faludi Judit** estas hungara violonĉelisto. Ŝia edzo estas Miklós Szenthelyi.

Judit Faludi naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Faludi aĝis 9, kiam ŝi konatiĝis kun la violonĉelo. Ŝi frekventis muzikartan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1993. Ŝia ĉefinstruisto estis Csaba Onczay. Jam ekde la studentaj jaroj ĝis 1997 ŝi apartenis al orkestro de la Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde 1998 ŝi ankaŭ estas partoprenanto de simfoniaj koncertoj. Ŝi ricevis premiojn inter 2008-2018. Ŝi naskis filon en 1997.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Palaco de Artoj (2005, 2008)
* Granda Sinagogo de Budapeŝto (2007)
* Kairo (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Judit Faludi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652616
 |
**Johannes de Grocheo** (ankaŭ *Grocheio*; france: *Jean de Grouchy*; naskiĝinta proksimume 1255; mortinta proksimume 1320) estas franca muzikteoriisto de la frua 14-a jarcento. Li estas la unua uzanto de la vorto „eklezia muziko". Pri lia vio nenio estas konata.

La traktaĵo „Ars musicae"
-------------------------

Proksimume 1300 li verkis la traktaĵon „Ars musicae" („La arto de la muziko") , en kiu li provas priskribi la muzikon de sia epoko, kiel ĝi estas praktikata en Parizo kaj ĉirkaŭaĵo. En ĝi li subdividas la muzikon en tri kampojn:

* *„Musica simplex"* (populara muziko, profana muziko)
* *„Musica composita"* (muziko obeanta metrikajn leĝojn; muziko de la edukitoj)
* *„Musica ecclesiastica"* (eklezia muziko), ampleksas la gregorian ĥoralon kontraste al la plurvoĉaj genroj.

Li baziĝas per ĉi tiu subdivido sur la pensoj de la malfru-antikva filozofo Boecio, kiu distingis inter „muziko de la mondo", „muziko de la homo" kaj „instrumenta muziko".

Proksimume unu trionon de sia traktaĵo Grocheo dediĉas al la „ecclesiastica" kaj „composita", la resto traktas la „musica simplex". Grocheo analizas ties novan socian gravecon per sistema kaj pedagogia maniero. Li tekstas ekzemple jene: "bona violonisto ĝenerale enkondukas (introducit) en ĉiun muzikan formon". Krom tio li mencias muzikan apartaĵon, la *sonus illiteratus*.

Grocheo estis ankaŭ unu el la unuaj, kiuj difinis la moteto. Li opiniis, ke moteto "ne estas destinata por simpluloj, kiuj ne komprenas ĝiajn subtilaĵojn kaj el ĝi ne ekstraktas aŭdoĝuon: ĝi estas por kleruloj kaj por tiuj, kiuj strebas al rafinado de la arto."

Li provis asigni al la diversaj formoj kaj genroj de muziko apartajn sociajn funkciojn kaj deklaris muzikon kuracilo por sociaj misevoluoj, kiu havas la potencon reteni malvirtaĵojn. Li kredis, ke se la maljunuloj, laboristoj kaj mezklasuloj kantus de la sortoj, kiujn la herooj de la (epika kanto) suferis, tio helpus al ili elteni ilian propran penon kaj per tio kontribuus al la komuna bono. Tiaj rakontaj epopeoj do ankaŭ kontribuus al la kontenteco de la burĝoj kaj per tio al la stabileco de la urbo Parizo.

Aliaflanke Grocheo ankaŭ opiniis, ke la kantoj de la trobadoroj spronas reĝojn kaj nobelaron al grandaj faroj: „Tiu ĉi speco de kantoj estas kutime komponataj de reĝoj kaj nobeluloj kaj prezentata en ĉeesto de reĝoj kaj princoj de la lando, tiel ke je tiuj ĉi estas elvokeblaj kuraĝo kaj forteco, grandanimeco kaj malavareco ..."

Literaturo
----------

* Hans-Josef Olszewsky: Johannes de Grocheo. En: *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL)*. volumo 3, Bautz, Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2, kol. 378–380.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Johannes de Grocheo en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 439551
* GND: 118697900
* LCCN: n87876884
* VIAF: 305237558, 59053668, 88937719 315946890, 305237558, 59053668, 88937719
* ISNI: 0000 0001 1628 5141
* LIBRIS: 191686
* SUDOC: 16510631X
* BNF: 12765209r
* ICCU: UBOV139597
 |
La **Kalvinana tritura kirko** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Rákospalota.

Historio
--------

En Rákospalota la unua mencio okazis pri kalvinana instruisto en 1604 fare de Stefano Bocskai. Dum la historio la kalvinana grupo ekzistis seninterrompe, eĉ el ĝi formiĝis pli nova grupo en Újpest. En 1786 baroka kalvinana preĝejo estis konstruita. En la 20-a jarcento ĝi malmoderniĝis, kadukiĝis, fine ĝi estis malkonstruita. En loko de la nuna kirko kuŝis iam la vilaĝdomo (administrejo), kiu same malmoderniĝis, same malkonstruiĝis. La kalvinanoj aĉetis la malplenan lokon por la nova kirko konstruita inter 1938 - 1941. La orgeno, predikejo, ĉeftablo kaj sonoriloj estis portitaj el la malnova preĝejo.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas preskaŭ sola en korto. Fasado de la kirko estas simetria, meze funkcias la enirejo. La plej supre la tri turoj altiĝas, inter ili la meza estas la plej alta. Ili estas konataj kvazaŭ pingloj. La eksteraj muroj estas kovritaj per ruĝaj ornambrikoj. Interne dekomence funkcias hejtado helpe de vaporo.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-06-11 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* Arkivigite je 2016-06-11 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun fotoj

La turoj

* Kategorio Kalvinana tritura preĝejo (Rákospalota) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kampo** (kiel adapto de la anglalingva vorto "camp") estas postmodernisma estetika fenomeno, aperinta en la 1960-aj jaroj en Usono, laŭ kiu oni rajtas agnoski ironian belecon kaj ke tiu povas esti identigata en modaj fenomenoj, kiuj suferas ekstreman mankon de bongusto aŭ apartajn esprimojn de provincismo kaj malbeleco. La termino estas elpensita kiel kultura fenomeno de la jud-usona kritikisto Susan Sontag, kiu publikigis en 1964 artikolon titolitan "Komentoj pri *camp*". En la artikolo, Sontag argumentis, ke *kampo* prezentas la homon kiel maskon de "malsukcesaj provoj de seriozeco", aludante al la sentoj kaj modoj de aparta periodo. *Kampo* reflektas estetikon de la artefarita kaj sinteza, reproduktita en malmultekosta amasproduktado. Kamp-amantoj asertas, ke "*kampo* estas mensogo, kiu kuraĝas diri la veron".

Disvolviĝo de la koncepto
-------------------------

 Reĝinjo - kampa fenomeno.
*Kampo* disvolviĝis kiel moda stilo precipe en la 1980-aj jaroj, kun la kresko de popkulturo. La vorto mem devenas de la franca slanga verbo <se camper>, kiu signifas 'prezenti troan pozon'. La eldono de la Oksforda Angla Vortaro de 1909 donas la jenan difinon: "troa, teatra, ina, samseksema. Samseksema aŭ rilata al samseksemaj kvalitoj." Konata kampa fenomeno estas la kulturo de reĝinjoj - viroj, kiuj vestas sin troe kaj senkaŝe kiel virinoj, inkluzive la uzadon de ekstravagancaj modaj akcesoraĵoj kaj buntaj koloroj. En la dua duono de la 20-a jarcento, la asocio de kampo estis etendita de samseksemo al strangemaj kaj alternativaj fenomenoj, al fenomenoj, kiuj ekzistas rande de la reganta kulturo, kaj pravigas sian ekziston per normala kaj akceptita moka kaj ironia kritiko pri ĝi.

Kampo kaj kiĉo
--------------

La du esprimoj *kampo* kaj kiĉo povas rilati al la samaj modaj objektoj aŭ al la samaj artaj esprimoj, sed la diferenco inter ili estas en percepto de la signifo de la sama objekto aŭ esprimo. Kiĉo estas modernisma koncepto, kiu naskiĝis fine de la 19-a jarcento kaj estis establita de fakuloj kiel Theodor Adorno kaj aliaj, kiuj celis marki ĝin kiel avangardon, pioniran kaj malfacilan arton. Laŭ ĉi tiu opozicio, kiĉo prezentas simplan ĝenron de arto, la kreon de kapitalismaj merkataj fortoj, disvastigante falsan konscion per malmultekostaj kaj popularaj artaj produktoj, kiuj provizas siajn aĉetantojn ĉefe per distro kaj klasa simboleco. Kontraŭe al la modernisma koncepto pri alta arto kaj malalta arto, la postmoderna kampo trovas aldonan valoron en malprofundeco kaj amasa kaj provincema gusto, donante al ili subfosan kaj kritikan signifon, kio kreas estetikan hierarkion propran.

Eksteraj ligoj
--------------

* Gareth Cook, La malluma flanko de kampo - analizo de Kampa stilo kaj socio - Kovra Rakonto

Piednotoj
---------

1. ↑  Notes on "Camp"‎
**Judit Szamosi** [samoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szamosi Judit** estas hungara dancisto, koreografo, psikologo, instruisto.

Judit Szamosi naskiĝis la 4-an de majo 1986 en Budapeŝto.

Ekzercado de Judit Szamosi

Biografio
---------

Judit Szamosi komencis lerni baleton kaj modernan dancon ekde sia aĝo 3. Ŝi akiris bakalaŭron en Universitato Metropolitan en 2011, poste bakalaŭro pri dancisto en 2013 en Hungara Dancarta Altlernejo, fine pli altan diplomon en Kalvinana Universitato Gáspár Károli en 2019. Jam dum la mezlernejaj jaroj ŝi aliĝis al privataj dancaj trupoj. Ekde 2009 li faris koreografiajn laborojn, samtempe ŝi instruis en pluraj lernejoj. Ŝi gvidis ankaŭ kursojn pri en:Relaxation (psychology). Ŝi ricevis kelkajn premiojn.

Ŝiaj koreografiaĵoj aŭ dancaĵoj (elekto)
----------------------------------------

* *Narcisztikus Vírus* (2001)
* *Park Action* (2008)
* *Eltáncolom a családom* (2011)
* *My limbs are so far!* (2012)

Fontoj
------

* oficiala paĝo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Judit Szamosi (koreografo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800232
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia Monumento historia (ekde 1953) en Hungario, en urbo Kunhegyes. Ĝi apartenas al la plej grandaj kalvinanaj hungaraj preĝejoj.

Historio
--------

En la 17-a jarcento jam estis tie kalvinana preĝejo. Oni komencis konstrui pli grandan preĝejon en 1828. En 1830 la epidemio pri ĥolero malhelpis la konstruadon. Nur en 1841 daŭriĝis la konstruado kaj post 3 jaroj la preĝejo pretiĝis. En 1859 oni konstruis muron ĉirkaŭ la preĝejon. La orgeno estas aŭdebla ekde 1885.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto (aŭ en parko). La fasado havas 2 simetriajn turojn, sube meze estas la ĉefenirejo. Malantaŭ la fasado 3 navoj troviĝas. Interne la galerio estas duetaĝa.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2012-07-05 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Kunhegyes) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Muzikgrupo Kaláka** estis fama muzika grupo en Hungario fondita en 1969. Kaláka estas hungara vorto kaj signifas komunan laboron, plej ofte en vilaĝo oni konstruas novan domon al la geedza paro. La muzikgrupo muzikas ĵazojn, blusojn, popolkantojn, ofte kantas poemojn, fine melodiojn por infanoj. Ili komponis ĉ. mil kantojn.

Muzikgrupo Kaláka
La fondintoj estas Dániel Gryllus, Vilmos Gryllus, István Mikó kaj Balázs Radványi. Inter 1975-1995 estis membro Péter Huzella. La nuntempaj anoj estas:

* Gábor Becze: kontrabaso, gitaro
* Dániel Gryllus: ŝalmo, citro, klarneto
* Vilmos Gryllus: violonĉelo, gitaro
* Balázs Radványi: mandolino, gitaro, aldviolono

Kaláka ofte muzikas por infanoj. Krom Hungario ili aranĝis koncertojn ekzemple en Aŭstrio, Belgio, Brazilo, Danio, Francio, Japanio, Italio, Svislando, Venezuelo. Ekde 1980 ili aranĝas muzikfestivalon en Miskolc. Kaláka eldonis 25 muzikdiskojn inter 1977-2007 kaj libron pri historio de la muzikogrupo. Ili ricevis dufoje premion Kossuth en 2003 kaj 2020, inter 1973-2009 ankaŭ aliajn premiojn.

Repertuaro
----------

* Kantoj komponitaj al poemoj de János Arany, Endre Ady, Sándor Weöres, Lőrinc Szabó, Attila József, Robert Burns, François Villon, ktp.
* Kantoj komponitaj al filmoj pri hungaraj fabeloj.

* Kategorio Kaláka (muzikgrupo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Judith (Judy) MILLER** (n. 2-an de januaro 1948 en Novjorko) estas ĵurnalisto de New York Times kiu specialiĝis pri sekurecaj problemoj. Ŝi ricevis la prestiĝan Pulitzer-premion.

Vivo
----

### Biografio

Judy Miller naskiĝis en New York kaj plenkreskis en Miami kaj Los Angeles. Ŝi studis en Princeton kaj ricevis la magistran gradon de Woodrow Wilson School of Public and International Affairs. Ekde la fruaj 70-aj jaroj laboris ŝi kiel ĵurnalistino en Orient-Azio.

Ekde 1977, ŝi estas raportistino por New York Times en Washington (D.C.), ekde 1983 en Kairo. Ŝi estis tie la unu virino en la burogvida posteno.

En 1993 edzinigis ŝin Jason Epstein (\*1930), publicisto kaj eldonisto (Random House, Anchor Books de Bertelsmann).

Ŝi estis enprizonigita en 2005, ĉar ŝi ne malkovris sian informfonton por artikolo rilate al la iraka milito.

Judith Miller kaj Matthew Cooper interparolis en julio de 2003 kun registaranoj, kiuj sciigis ke Valerie Plame (edzino de Joseph Wilson, kiu estis ambasadoro en Nigero) estas CIA-agento. Tio estis venĝo, ĉar la edzo publikigis malatestan leteron en la The New York Times, en kio li refutis, ke Sadam Husejn volis aĉeti uranercon en la afrika Nigero. La aĉeto de uranerco estis unu el la ĉefa akuzoj de Usono por atako de Irako.

Judith Miller ĉesis sian laborkontrakton kun New York Times la 10-an de novembro 2005.

Verkoj
------

* *One, by One, by One: Facing the Holocaust*, Simon & Schuster New York, 1990 ISBN 0-671-64472-6
* *Saddam Hussein & the Crisis in the Gulf* (kun Laurie Mylroie) Random House USA Inc, New York 1990, ISBN 0-09-989860-8
* *Germs: Biological Weapons and America's Secret War* (kun William Broad und Stephen Engelberg) Simon & Schuster, New York, 2001 ISBN 0-684-87158-0

* Kategorio Judith Miller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57063
* GND: 123546966
* LCCN: n90600403
* VIAF: 12354263
* ISNI: 0000 0001 1596 4396
* LIBRIS: 367546
* SUDOC: 030570492
* BNF: 12195926v
* NDL: 00471657
* BIBSYS: 1020351
* NKC: skuk0004116
* ICCU: LO1V378966
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia impona historia monumento en Hungario, en vilaĝo Sajókaza.

Historio
--------

La tiam katolika romanika kirko estis konstruita en la frua 13-a jarcento, post jardekoj oni konstruis turon. La malfrugotika sanktejo konstruiĝis en la 15-a jarcento. En la sekva jarceno la kalvinanoj akiris la konstruaĵon. En la 18-a jarcento oni metis pentritajn meblojn, predikejon kaj galerion konformajn al la kalvinismo. En la 2000-aj jaroj arkeologoj esploris la preĝejon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola kaj ĉirkaŭas ĝin defenda muro. La fasado komenciĝas meze per kvadrata turo. Precipe la sanktejo gardis la originajn mezepokajn fenestrojn.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2013-11-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2013-11-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj kaj desegnaĵoj Arkivigite je 2013-11-10 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Sajókaza) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kamargo-ĉevalo** aŭ **kamargu-ĉevalo** (*camargue-ĉevalo*) estas tradicia ĉevalo de la bov-paŝtistoj de ĉirkaŭ Camargue [kamargu].

Historio
--------

La kamargu-ĉevalo vivas sovaĝe en la naturo nur sur akvecaj, duonsalaj, apudmaraj marĉaj regionoj en suda Francio. Dum la vintro, tiu regiono estas malafabla kaj malamika, dum somero la suno brule brilas. Tiuj ekstremaj temperaturaj kaj veteraj kondiĉoj estigis, evoluigis toleran, paŝ-sekuran ĉevalon, kiu do surprize toleras la muŝojn. Tiu raso havas hodiaŭ hejmon nur en Camargue. Laŭ supozoj, la ĉevalo originale vivis pli norde, rekta posteulo de antaŭhistoriaj prauloj.

Oni kaptas la ĉevalojn unufoje en ĉiu jaro por kontroli ilin, stampi iliajn ĉevalidojn per blazono de la praaj posedantaj familioj.

### Bredado

Ĉiu bredisto de la kamargu-ĉevaloj havas propran simbolon, blazonforman. La ĉevalaroj povas moviĝi sur 6880 hektaroj, kies nomo estas *Lagune Etang des Vacarés*, kaj estas unu el la plej belaj naturprotektaj regionoj de suda Francio.

Karakterizaĵoj
--------------

La kamargu-ĉevalo estas varmosanga ĉevalo. La postkola alto de la ĉevalo estas ĉ. 133-150 cm, pro kio oni grupigas ĝin al la etĉevaloj. Ĝia korpostrukturo estas forta, la viloj estas grizaj, kiuj heliĝis dum la aĝiĝo. La kolhararo estas abunda, la vosto estas taŭzita. La pugmuskoloj estas fortaj, la dorso, kolo kaj oreloj estas mallongaj. Ĝia kapo estas relative granda kun grandaj okuloj kaj rekta nazsupro. Ĝia hufo estas larĝa, tiel ĝi povas skurpaŝi sur marĉa grundo. Ĝi toleras la marakvon, tiel oni nomas ĝin en sia hejmo „blanka ĉevalo de la maroj".

* Kategorio Kamargo-ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas impona religia konstruaĵo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Vár, en loĝkvartalo Víziváros. Víziváros signifas: akva urbo, tio estas mallarĝa strio inter montoj kaj Danubo. La preĝejo estas videbla laŭ la rivero.

Historio
--------

En Víziváros la kalvinanoj kun permeso uzis la luteranan preĝejon ekde 1885. La nun videbla impona preĝejo konstruiĝis en la 1890-aj jaroj. La arkitektoj iomete imitis la ĵus konstruitan kirkon Koro de Jesuo en Józsefváros. En 1915 oni aranĝis tie edziĝfeston de Endre Ady. Dum la 2-a mondmilito la preĝejo difektiĝis, inter 1945-1950 renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur placo ĉe la Danubo. Apude monumento pri la liberecbetalo en 1848 troviĝas. La konstruaĵo havas 4 flankonavojn ĉirkaŭ la dekangula kupolo kaj ĉefnavon. La tegoloj estis faritaj en uzino de Vilmos Zsolnay. Ĉe la enirejo svelta turo altiĝas. Interne en la mezo la ĉeftablo troviĝas. La predikejo estas kvinangula.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Víziváros) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 34.39° 0′ N 79.38° 0′ U﻿ / ﻿34.390 °N, 79.380 °U﻿ / 34.390; -79.380 (mapo)

La **kantono Dillon** estas unu el la 46 kantonoj de la usona ŝtato Suda Karolino. Ĝi havis 30 722 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2000. La ĉefurbo de la kantono estas Dillon.

La kantono etendiĝas sur 1 054 km².

Historio
--------

La kantono Dillon estis fondita en la jaro 1910. Ĝi estis nomita tiel omaĝe al S-ro J. W. Dillon.

Demografio
----------

La lasta preciza taksado de la loka loĝantaro datiĝas de la jaro 2000, kiam oni nombris 30 722 loĝantojn. La Usona Censa Oficejo tamen taksis en 2005, ke tiujare loĝis en la kantono proksimume 30 974 loĝantojn.

Urboj
-----

Jen listo de ĉiuj urboj kaj lokoj de la kantono :

* Dillon
* Floydale
* Kemper
* Lake View
* Latta
* Hamer

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de kantonoj de Suda Karolino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kantono Dillon (Suda Karolino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala retejo de la kantono Dillon
Fifty Fifty
**Fifty Fifty** (hangule: 피프티 피프티; stiligita) estas sudkorea knabingrupo formita en 2022, konsistante el **Sio**, **Saena**, **Aran** kaj **Keena**. Formita fare de Attrakt, sendependa muzikeldonejo, la grupo debutis en novembro 2022 per sia muzikalbumeto *The Fifty*. Ili spertis komercan sukceson per sia virussukcesa unuopaĵo "Cupid". La unuopaĵo, kiu estis liberigita en februaro 2023, igis Fifty Fifty la plej rapida K-populara grupo por eniri la usonan *Billboard* Hot 100 kaj britan *Singles Chart*, ene de kvar monatoj da debuto. Krome, ĝi igis ilin la unua K-popo knabingrupo se temas pri eniri la furordekon de la UR-furorlisto. En 2023, ili signis al Warner Records.

Nomo
----

La nomo de la grupo, Fifty Fifty, indikas la kunekziston, en egalaj partoj, de esperplena idealo kaj severa realeco, kaj ilian esperon esti tuta 100 kun siaj adorantoj.

Emblemo de Fifty Fifty

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829599
* MBA: 5c6b4031-c0e6-468f-ada5-28c33b7d4e0e
 |
Kanalo Beagle.
La **Kanalo Beagle** (tiel nomata en la prilimaj traktatoj inter Argentino kaj Ĉilio) estas kanalo, markolo aŭ mara trapasejo situanta ĉe la suda pinto de Sudameriko, kiu etendas proksimume je kelkaj kilometroj norde de la paralelo 55° Sudo, inter la meridianoj 71° kaj 66° Okcidente, sude de la Grandinsulo de Fuegio.

La nomo en jamanaa lingvo de tiu kanalo estas ***Onaŝaga***, kiu signifas: 'kanalo de la ĉasistoj'.

Historio
--------

La kanuistoj jamanaoj estis la praloĝantoj de la marbordoj de la kanalo Beagle.

La nomo *Beagle* devenas kiel omaĝo al la ŝipo HMS *Beagle*, kiu faris hidrografian studon de la marbordoj de la suda parto de Sudameriko inter 1826 kaj 1830 estre de Phillip Parker King. En aprilo de 1830, estante la HMS *Beagle* ĉe la golfeto Orange, ties komandanto Robert Fitz Roy sendis la oficiron leŭtenanton M. Murray inspekcii la nordan parton de golfo Nassau. Tiu oficiro malkovris mallarĝan trapasejon (kiu poste estis nomigita por lia honoro kiel Kanalo Murray), kiu elfluis al alia rekta kanalo, proksimume du mejlojn aŭ plie larĝa, kiu etendis de oriento al okcidento ĝis la vidatingo. Tiu kanalo estis nomita Beagle.

En la dua veturo de la HMS *Beagle*, laŭ estrado de la kapitano Fitz Roy, veturis ankaŭ la naturalisto Charles Darwin, kiu vidis tie la unuan fojon glaĉeron kiam oni alvenis al la kanalo Beagle la 29an de januaro de 1833, kaj li verkis en sia kajero: *multaj glaĉeroj berilbluaj plej bela kontrasto kun la neĝo*.

Notoj
-----

1. ↑   Gobierno trabaja en la restitución de nombres originales a sitios geográficos, 04/04/2012, Sur54.com. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2013-01-01.
2. ↑   url= An 1830s View from Outside Switzerland: Charles Darwin on the "Beryl Blue" Glaciers of Tierra del Fuego, Herbert, Sandra, 1999, Eclogae Geologicae Helvetiae, paĝoj 92: 339–346 Konsultita la 22-12-2008.

* Kategorio Kanalo Beagle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Societo por Mondamikiĝo** (angle ***World Friendship Society***) estis propono de Sir Thomas Vezey Strong en 1912, kiam li estis urbestro de Londono.

La korespondadreso estis la sidejo de *Browning Settlement*, kies direktoro estis F. Herbert Stead, la frato de William Thomas Stead.

La teksto troviĝas en La Revuo (1912, paĝoj 563 - 567), kie li anoncas unuan kunvenon dum la Universala Kongreso en Berno, sed la teksto estis originale sendita al Pola Esperantisto.

En la enkonduko li skribas, ke li gvidis kiel urbestro en la jaro 1911 la konferencon pri Paco kaj Arbitracio inter Britio kaj Usono. Li sendis la raporton al ĉiuj urbestroj de Britio. Poste la raporto estis tradukita al Esperanto kaj tiu informas pri la gigantaj elspezoj por armeoj kaj militŝipoj en ŝtatoj de Eŭropo. Por limigi la elspezojn por prepari militon laŭ Strong necesas senperaj kontaktoj inter Britio kaj Germanio por komprenigi, ke ĉiuj eŭropaj ŝtatoj havas komunan celon: La paco.

Li informas, ke li estas prezidanto de ĉi tiu societo, kiu "senbrue laboras" kaj estas en Britio la filio "Conciliation International", fondita de Barono Paul Henri d’Estournelles de Constant (Nobelpremio pri Paco, 1909) kun filioj en Usono, Germanio kaj aliloke. (angle: "World Association for International Conciliation").

La societo fidis al la frateco de la homaro, ĉar ĝi fidis al la patreco de Dio. La ideologia bazo estis kristana, nome la La Preĝo sur la Monto kaj la Patro Nia, sed malferma al ĉiuj religioj.

Fonto
-----

* La Revuo (1912) alvoko
**John G. BENNETT** (*John Godolphin Bennett*; n. la 8-an de junio 1897 en Londono; m. la 13-an de decembro 1974 en *Sherbourne*, Gloucestershire) estis brita matematikisto, filozofo, verkisto kaj spiriteca instruanto. Li dumtempe estis ŝata sekretario en la registaro de Britio kaj gvidis esploran instituton de la brita karbomina industrio. Lia vivo kaj verkaro estis forte ligita al *Georges I. Gurdjieff* kaj ties spiriteca sistemo de "kvara vojo".

Vivo
----

Kion li mem nomis sian "serĉon je vero", komenciĝis per preskaŭmorto dum la Unua Mondmilito. Dum la jaro 1919 Bennett sendiĝis al Istanbulo, kie li laboris por la brita sekreta servo kaj interalie kontaktiĝis kun turkaj derviŝoj de la Mevlevi-ordeno. Dum 1920 li pere de rusa ĵurnalisto ekkonis la misteran konscio-instruanton *Georges I. Gurdjieff*, kiu ĵus estis en Istanbulo. La renkonto tiom impresis la briton, ke li tri jarojn poste vizitis Gurdjieff en ties "instituto por la harmonia evoluo de la homo" en Fontainebleau proksime de Parizo. Tamen pro profesiaj kialoj li baldaŭ revis reiri al Anglio, kaj tie dum iom da jaroj kunlaboris kun disĉiplo de Gurdjieff. La Dua Mondmilito kaj la fina kontraŭado de tiu disĉiplo rilate al Gurdjieff dum iom da tempo interrompis la kontakton. Sed dum 1947 Bennett revenis al Gurdjieff en Parizo kaj dum du jaroj kunlaboris en ties grupoj. Post la morto de Gurdjieff dum la jaro 1949 Bennett kreis similan spiritecan grupon en Coombe Springs apud Londono. Gurdjieff inspiris la briton serĉi pri la internaj modeloj de spiriteco kaj pri la fontoj de vera scio. Pro tio Bennett esploris pri la devenoj de la instruoj de Gurdjieff kaj entreprenis plurajn vojaĝojn al islamaj landoj de Azio. Li intense renkontis plurajn influajn aziajn klerulojn, interalie plurajn gvidajn sufiojn, sed ankaŭ Muhammad Subuh Sumohadiwidjojo, la indonezian fondinton de la spiriteca Subud-movado, kaj la baratanon Jogio Mahariŝi Maheŝ, la fondinton de la *Transcendenca Meditado*.

Aldone al tiuj esploroj pri islamaj kaj alireligiaj spiritecaj tradicioj de Azio, Bennett influigis elementojn el diversaj tradiciaj instruoj, el moderna psikologio kaj la modernaj natursciencoj en siajn verkojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* filmeto esploranta la rilaton de J. Bennett al G. Gurdjieff (anglalingvaj paĝoj)
* paĝo pri J. Bennett en retejo pri G. Gurdjieff, kun ligo al tri artikoloj de li (same anglalingve)
* biografio kaj verkaro (germanlingvaj paĝoj) Arkivigite je 2012-01-30 per la retarkivo Wayback Machine

Informoj pri John Bennett en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267890
* GND: 118809830
* LCCN: n50008011
* VIAF: 61666343
* ISNI: 0000 0001 1655 3636
* SUDOC: 050541242
* BNF: 12589351v
* MBA: 989dd310-b972-4f95-96f8-0a7970df0c29
* NLA: 35273705
* NDL: 00519961
* BIBSYS: 90079583
* NKC: jo2013788871
* BNE: XX1220551 XX853585, XX1220551
 |
**Geologiaj periodoj** (simpligita)  
**k**omenco Antaŭ Nuno kaj **l**ongo de daŭro en mil. da jaroj (rondumitaj al entjeroj)| **eono** | **erao** | **periodo** | **p** | **d** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  fanerozoiko  |  kenozoiko  | kvaternaro | 3 | 3 |
| neogeno | 23 | 20 |
| paleogeno | 66 | 43 |
|  mezozoiko | kretaceo | 145 | 79 |
| ĵurasio | 201 | 56 |
| triaso | 252 | 51 |
|  paleozoiko | permio | 299 | 47 |
| karbonio | 359 | 60 |
| devonio | 419 | 60 |
| silurio | 443 | 24 |
| ordovicio | 485 | 42 |
| kambrio | 541 | 56 |
| proterozoiko | 2500 | 1959 |
| arĥaiko | 4000 | 1500 |
| hadaiko | 4600 | 600 |

*Redlichia chinensis*, fosila trilobito el la Kambrio de Sud-Ĉinio. La fosilo estas ĉirkaŭ 7,5 cm longa. Loko: Junŝan, Hunan.
**Kambrio** estis grava terhistoria epoko inter ĉirkaŭ 542-488 milionoj da jaroj, kiam rapide evoluis la bestaro kaj aperis solida skeleto (*kambria eksplodo*). Tiam aperis ĉiuj reprezentantoj de senvertebruloj. La plej ofte montritaj reprezentantoj de la epoko estis la trilobuloj (aŭ trilobitoj).

Oni trovis el tiu epoko unuajn spurojn de la faskaj plantoj, praaj eĥinodermoj.

Ĝin sekvis la epoko de Ordovicio.

* Kategorio Kambrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jukums VĀCIETIS** (naskiĝis la 11-an de novembro 1873, mortis la 28-an de julio 1938) (ruse *Иоаким Иоакимович Вацетис*, **Joaĥim Joaĥimoviĉ VACETIS**) estis latva sovetia armea komandanto. Li estis la rara ekzemplo por gravaj sovetiaj gvidantoj, kiuj ne estis anoj de la bolŝevika partio.

Li ekis sian karieron en la Imperia Rusio, ekde 1891. Dum la 1-a mondmilito, li komandis la 5-an latvan fusilan regimenton (kiel kolonelo), kiu helpis la sovetian registaron post la oktobra revolucio. Ekde aprilo 1918 li estis komandanto de la Ruĝa latva fusila divizio. Ekde julio ĝis septembro de 1918 li komandis la orientan fronton. Li estis la unua komandanto en la sovetia armeo, kiu membris en la Revolucia Militara Konsilo (4-an de septembro, 1918 - 8-an de julio, 1919). Oni arestis lin en julio pro falsaj akuzoj pri aneco en la kontraŭrevolucia Blanka Gvardio, sed oni baldaŭ liberigis lin.

Li iĝis en 1922 instruisto de Militista Akademio (pli poste Militista Akademio Frunze).

Oni arestis lin la 29-an de novembro 1937 kiel "membro de la Latva Faŝista Organizo en RKKA" kaj ekzekutis lin en 1938. Li estis rehabilitita en 1957.

* Kategorio Jukums Vācietis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 124797
* GND: 124969755
* LCCN: n90702059
* VIAF: 25550744
* ISNI: 0000 0000 5541 034X
* SUDOC: 231847718
* NKC: jn20000701884
 |
nematura kamerfrukto de *Cynoglossum creticum* (Boragacoj).
**Kamerfrukto** estas specifa formo de malferma frukto, kiu ekzistas precipe ĉe la plantofamilio de la Lamiacoj (*Lamiaceae*) kaj Boragacoj (*Boraginaceae*). Ĝi disiĝas dum la maturiĝo per divido de veraj kaj falsaj septoj en unusemaj fruktoj, nome la **kameroj**. La nombro de la kameroj egalas ĉiam oblo de la nombro de la karpeloj.

flordiagramo de *Lamium*, la falsaj septoj estas signitaj per sagoj.
La ovario, el kiu evoluiĝas la kamerfruktoj, estas hipogina kaj konsistas ĉe la eŭropaj reprezentantoj el du kenokarpe septigantaj karpeloj. Por karpelo ekzistas po du ovoloj. La karpeloj estas dividitaj per unu falsa septo en po unu ovolo. Tiel estiĝas kvar partoj. Maturiĝante la frukto disiĝas en kvar unusemaj partoj, nome la kameroj. Morfologie unu kamero egalas al duona karpelo.

Fontoj
------

* Peter Leins: *Blüte und Frucht. Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion, Ökologie.* E. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 2000, ISBN 3-510-65194-4, S. 259.
Ali kaj Aiŝa en la Batalo de la Kamelo.
La **Kamel-batalo**, *batalo de Ĝamal* aŭ *batalo de Basoro* (en araba موقعة الجمل, mawqiʿa al-ŷamal) estis batalo okazinta la 7an/8an de Decembro 656 proksime de Basoro inter la kalifo Ali unuflanke kaj la vidvino de Mahomedo, nome Aiŝa, kun la "kunuloj de la Profeto" (sahaboj) Talha ibn Ubajd-Allah at-Tajmi kaj Az-Zubajr ibn al-Avŭam, konsiderataj kiel la plej influaj islamanoj post la propra kalifo mem.

La batalo estis luktita inter Ali ibn Abi Talib, kiu estis kuzo kaj bofilo de la mortinta islama profeto Mahomedo, kaj estis konsiderata la kvara kalifa Raŝiduno kaj la unua Imamo ŝijaista, kaj Aiŝa (vidvino de Mahomedo), Talhah kaj Zubajr kiuj estris la kampanjon kontraŭ Ali cele al la venĝo de la morto de la tria kalifo, nome Utman, kiu estis ĵus murdita kiel rezulto de la Unua Fitna, nome ribelo de la opoziciantoj. Markante la duan epizodon de la Unua Fitna, la terura batalo finiĝis per la venko de Ali kaj la malvenko de Aiŝa. Kompreneble, la rigardoj al la okazaĵo kaj la rolo de ĝiaj partoprenanto diferencas inter la du ĉefaj islamaj tendencoj, nome sunaistoj kaj ŝijaistoj. La sunaistoj eltenas, ke neniu el la du partioj, nome Ali kaj Aiŝa kaj iliaj respektivaj sekvantoj, havis veran intencon startigi batalon dekomence, kaj ke la batalo estis neatendita konsekvenco de la interfero fare de dua partio. Aliflanke, la ŝijaistoj kredas, ke la murdo de Utman estis preteksto por ke Aiŝa kaj ŝiaj sekvantoj faru militon kontraŭ Ali.

Oni ĉirkaŭkalkulas, ke kvankam la fortoj de Aiŝa estis preskaŭ duoble grandaj, estis simile po 5000 mortoj en ĉiu flanko.

Bibliografio
------------

* Ali ibn Abi Talib (1984). Nahj al-Balagha (La pinto de la elokvento), kompilita de ash-Sharif ar-Radi. Alhoda UK. SBN 0940368439.
* Al-Tabari, Muhammad ibn Jarir (1990). History of the Prophets and Kings, eldono de R. Stephen Humphreys. SUNY Press. ISBN 0-7914-0154-5. (volumo XV.)
* Holt, Bernard; Lewis (1977). Cambridge History of Islam, Vol. 1. Cambridge University Press. ISBN 0-521-29136-4.
* Madelung, Wilferd (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge University Press. ISBN 0-521-64696-0.
* Muir, William. The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall.

* Kategorio Kamel-batalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728319
* LCCN: sh85019109
 |
**Félix Jules MÉLINE** (20-an de majo 1838 en Remiremont - 21-an de decembro 1925 en Parizo) estis franca politikisto kaj ĉefministro de Francio inter 1896 kaj 1898.

Jules MélineLi studis juron, li iĝis deputito en 1872 kaj li estis en 1879 mallongtempe sub-sekretario por ministro pri internaj aferoj. Li iĝis en 1880 gvidanta porparolanto de la partio, kiu favoris protektadon de la franca industrio kaj li havis gravan rolon en la kreado de la protektismaj leĝoj de 1890-1902. Inter 1883 kaj 1885, Méline estis **ministro pri agrikulturo**, en 1888-1889 li estis prezidanto de la Ĉambro de la Deputitoj. Li iĝis en 1896 **ĉefministro** kaj ministro pri agrikulturo, kiujn oficojn li forlasis en 1898.

Li redaktis iutempe *La République francaise* kaj post sia retiriĝo el la politiko li verkis *Le Retour de la terre et la surproduction industrielle, tout en faveur de l'agriculture (1905)*.

La enkonduko de la franca protektisma mezuro (dogantarifoj) de 1892 estas nomata post li, kiel Méline-tarifo.

Literaturo
----------

* Félix Jules Méline: *Le Retour de la terre et Ia surproduction industrielle, tout en faveur de l'agriculture* (1905)

* Jules Méline en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jules Méline en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304803
* GND: 117560707
* LCCN: nb2019004261
* VIAF: 7486608
* ISNI: 0000 0001 1977 6878
* SUDOC: 033804214
* BNF: 12462703t
* NKC: xx0110444
 |
**John Moses BROWNING** (21a de januaro aŭ 23a de januaro de 1855 – 26a de novembro 1926) naskiĝis en Ogden, Utaho, kaj estis usona desegnisto de pafarmiloj, kiu desegnis grandan varion de armiloj, kartoĉoj kaj mekanismoj de armiloj, multaj el kiuj estas uzataj ankaŭ tra la tuta mondo. Estas la plej grava figuro en la disvolvigo de modenaj aŭtomataj kaj duonaŭtomataj armiloj, kun 128 ricevitaj patentoj de armiloj. Lian unuan patenton li ricevis la 7an de oktobro 1879.

Browning influis sur la desegno de preskaŭ ĉiuj kategorioj de pafarmiloj. Inventis aŭ faris gravajn plibonigojn en diverstipaj fusiloj por unu pafo, de levilo kaj de kurlogilo. Liaj plej gravaj kontribuoj okazis en la fako de la pafiloj de aŭtomata ŝarĝado. Li disvolvigis la duonaŭtomatan pistolon per la invento de la kurlogilo kiu nun estas en preskaŭ ĉiuj modernaj pistoloj. Li desegnis ankaŭ la unuan maŝinpafilon funkciitan per gaso, nome la Maŝinpafilo Colt-Browning M1895, nome sistemo kiu superis tiun de retroiro de masoj laŭ ricevita populareco. Aliaj sukcesaj desegnoj estis la Maŝinpafilo Browning M2 de kalibro 12,7 mm aŭ la aŭtomata fusilo BAR.

En 1917 dum la Unua Mondmilito, Browning aperigis sian plej faman modelon, nome la Maŝinpafilo Browning M1917, kiu plue estas uzata en la aktualo kaj kiu funkciigas per la retroiro de la paftubo. La Browning estis adoptitaj de la usona armeo kaj poste en multaj aliaj landoj de la NATO, kaj ŝanĝiĝis siajn kalibrojn laŭlonge de la tempopaso.

Notoj
-----

1. ↑   Encyclopedia Britannica rete, "John Moses Browning" (en Internet Archive; jam ne plu disponebla).
2. ↑  Pelley, Doug (2004-07). «Pictures of Headstones: John M. Browning». Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine Konsultita la 1an de aprilo 2020.

* John Browning en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio John Browning en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 685960
* GND: 1079425292
* LCCN: n96109989
* VIAF: 6667376
* ISNI: 0000 0000 4530 4199
 |
Kamet (maldekstre), Mandir Parbat (dua el maldekstre), Mana, Deoban, Nilgiri el Kuari.
**Kamet** (hindie कामेत) estas la dua plej alta monto en la Garhŭal regiono de Utarakando, Barato, post Nanda Devi. Ĝi estas en la distrikto Ĉamoli de Utarakando. Ties aspekto simila giganta piramido kun ebena pinta areo kun du montopintoj.

Grimpado
--------

Pro sia loko apuda la Tibeta Altebenaĵo, Kamet estas tro fora kaj ne tiom facile alirebla kiel aliaj Himalajaj pintoj. Krome ĝi ricevas grandan forton de vento el la Altebenaĵo. Tamen, laŭ modernaj normoj, estas relative rekta ascendejo por tia alta monto. Fruaj esploristoj de la regiono devis fari longajn alproksimigajn piediradojn de ĉirkaŭ 321.9 km el Raniĥet tra densa montararbaro; la alireblo estas pli facila nuntempe.

Kvankam klopodoj grimpi Kamet ekis en 1855, la unua ascendo ne estis farita ĝis 1931 fare de Frank Smythe, Eric Shipton, R.L. Holdsworth kaj Leva Ŝerpa, membroj de brita ekspedicio. Kamet estis la unua montopinto super 7,620 m kiu estis grimpita, kaj estis la plej alta montopinto atingita ĝis la unua ascendo al Nanda Devi kvin jarojn poste.

Notoj
-----


* Kategorio Kamet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699256
* GND: 4581955-5
* LCCN: sh90000729
* VIAF: 242737939
 |