Το **Μουσείο Βουκ και Ντοσιτέι** (σερβικά: Музеј Вука и Доситеја / Muzej Vuka i Dositeja‎) είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία μουσεία στο Βελιγράδι, την πρωτεύουσα της Σερβίας. Το μουσείο ιδρύθηκε το 1949 και απεικονίζει τη ζωή, το έργο και την κληρονομιά του Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς (1787–1864), του μεταρρυθμιστή της σερβικής γλώσσας, και του Ντοσιτέι Ομπράντοβιτς (1742–1811), ενός συγγραφέα που ήταν ο πρώτος υπουργός παιδείας της χώρας. Το μουσείο είναι ένας κρίσιμος χώρος για την κατανόηση της αναβίωσης του σερβικού πολιτισμού την εποχή της Πρώτης Σερβικής Εξέγερσης κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από το 1979, αυτό το ίδρυμα διοικείται από το Εθνικό Μουσείο της Σερβίας.

Ιστορία
-------

Το Μουσείο Βουκ και Ντοσιτέι, που ιδρύθηκε το 1949, βρίσκεται στο οθωμανικού τύπου κτήριο που κάποτε στέγαζε το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, το πρώτο ίδρυμα στη Σερβία που παρέχει τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο ιδρύθηκε το 1808 από τον Σέρβο διαφωτιστή Ντοσιτέι Ομπράντοβιτς κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Υπουργού Παιδείας και το κτήριο αναφέρεται πλέον και ως **Λύκειο Ντοσιτέι**. Ο Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς ήταν ένας από τους πρώτους μαθητές αυτού του εκπαιδευτικού ιδρύματος. Στη συνέχεια, η Ανώτατη Σχολή εξελίχθηκε σε Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου.  Πιστεύεται επίσης ότι το κτήριο παλαιότερα φιλοξενούσε ένα χαρέμι.

Με τον καιρό, η διοίκηση του δήμου Βελιγραδίου είχε αρκετές σκέψεις σχετικά με το μέλλον του κτηρίου. Το 1939 σχεδιάστηκε η πλήρης ανοικοδόμηση αυτού του τμήματος της πόλης. Καθώς το κτήριο βρίσκεται στον κεντρικό κόμβο της οδού *Gospodar Jevremova*, οι προτάσεις ήταν να κατεδαφιστεί και να ευθυγραμμιστεί ο δρόμος ή να κατασκευαστεί ο δρόμος για να ακολουθεί μια πορεία γύρω από το κτήριο. Μέχρι τότε, ο δρόμος οδηγούσε στην υπαίθρια λαχαναγορά της *Jovanova pijaca*. Τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου θεώρησαν ότι το κτήριο έπρεπε να διατηρηθεί, ως παλιό κτήριο του Βελιγραδίου. 

Με την ονομασία Περιοχή γύρω από το Λύκειο Ντοσιτέι, η γειτονιά που περιβάλλει το κτήριο τέθηκε υπό την προστασία του κράτους ως περιοχή πολιτιστικής και ιστορικής ενότητας.

Αρχιτεκτονική
-------------

 Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς
Χτισμένο το 1739, το κτήριο είναι ένα από τα οκτώ παλαιότερα διατηρημένα κτήρια κατοικιών στο Βελιγράδι σήμερα. Είναι διαμορφωμένο σύμφωνα με το πρότυπο ενός τυπικό οθωμανικού αρχοντικού στο Βελιγράδι. Είναι ένα σημαντικό πολιτιστικό ιστορικό μνημείο του Βελιγραδίου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το κτήριο αποτελείται από δύο ορόφους και μια σοφίτα. Η ξύλινη κατασκευή δαπέδου του μουσείου επισκευάστηκε το 2010.

Εσωτερικό
---------

 Μνημείο του Ντοσιτέι Ομπράντοβιτς
Ο επάνω όροφος του κτηρίου είναι αφιερωμένος στον Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς. Το μουσείο έχει οργανωθεί από την κόρη του, Μίνα Βουκομάνοβιτς. Τα εκθέματα περιλαμβάνουν αντικείμενα που ανήκαν στον συγγραφέα (ταξιδιωτικές τσάντες, γυαλιά, καλάμι, είδη καπνιστού), διάφορα έγγραφα που μεταφέρθηκαν από τη Σερβική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών (διπλώματα, επαγγελματικές κάρτες, λογαριασμοί, κουπόνια), πορτρέτα, αλληλογραφία και πλήθος βιβλίων από την προσωπική του βιβλιοθήκη, συμπεριλαμβανομένου ενός αντιγράφου της αγγλικής μετάφρασης της ποίησης του Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς από τον Τζον Μπάουρινγκ από το 1827. 

Το ισόγειο του κτηρίου είναι αφιερωμένο στον Ντοσιτέι Ομπράντοβιτς. Εκεί φυλάσσεται η βιβλιοθήκη του μουσείου, κάποια από τα υπάρχοντά του και μεγάλος αριθμός χειρογράφων του.  Τα εκθέματα περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο της πλάκας (από το 1784) από την κατοικία του Ομπράντοβιτς στο Λονδίνο στην οδό St. Clement's Court EC4.  Δυστυχώς, ελάχιστα προσωπικά του αντικείμενα σώζονται, γιατί καταστράφηκαν στον βομβαρδισμό του Βελιγραδίου το 1813.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.narodnimuzej.rs/o-muzeju/izlozbeni-prostori/muzej-vuka-i-dositeja/.
2. ↑  Fischer, Wladimir (2001). *The Role of Dositej Obradovic in the Construction of Serbian Identities During the 19th Century*. doi:10.25071/1496-6778.8046. .
3. ↑  Milani Andrea, Belgrade with the Eyes of a Tourist: Museums and Temples, Version 1.2 (1997). Retrieved 2010.
4. 1 2 3  Prosvetitelji u novom ruhu[*νεκρός σύνδεσμος*], Večernje Novosti Daily Newspaper, 2005-05-23.
5. 1 2  SEEcult.org, Southeastern Europe Culture Portal. Retrieved 2010.
6. ↑  «Da li će Dositejev licej biti porušen?», *Politika*, 11 January 1939
7. ↑  Branka Vasiljević (13 September 2021). «U planu da se pod zaštitu stavi osam prostornih celina» (στα sr). *Politika*: σελ. 15. .
8. ↑  Museum of Vuk and Dositej Closed for Renovation, Politika Daily Newspaper, 2009-07-21.
9. 1 2  Laurence, Mitchell (2007). *Bradt Travel Guide Serbia*. σελίδες 158–159. ISBN 9781841622033.
10. ↑  Museums at City of Belgrade website. Retrieved 2010.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 130199467
* LCCN: n81126898
* ISNI: 0000 0001 0660 3775
* GND: 1008379-0
* SUDOC: 245201807
* BNF: cb14520954d (data)
* NLA: 36522418
* NKC: kn20050117014

 |

 |