Συντεταγμένες: 51°12′32″N 3°13′27″E﻿ / ﻿51.20889°N 3.22417°E﻿ / 51.20889; 3.22417

Η **Μπρυζ** ή Βρύγη (ολλανδικά: *Brugge*, προφέρεται: [ˈbrʏɣə], γαλλικά: *Bruges*, προφέρεται: [bʁyːʒ], γερμανικά: *Brügge*, προφέρεται: [ˈbrʏɡə], αγγλικά: *Bruges*, προφέρεται: [ˈbruːʒ]) είναι πόλη στη Φλάνδρα του Βελγίου. Είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της επαρχίας Δυτική Φλάνδρα. Έχει πληθυσμό 118.053 κατοίκους (εκτίμηση 2016). Το 2002 ορίστηκε Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η περιοχή ολόκληρης της πόλης καταλαμβάνει έκταση μεγαλύτερη των 13.840 εκταρίων περιλαμβανομένων και 1.075 εκταρίων πλάι στην ακτή από το Ζέεμπρυγκε (Zeebrugge) το όνομα του οποίου σημαίνει "η Μπρυζ της θάλασσας". Το ιστορικό κέντρο της πόλης αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο. Έχει οβάλ σχήμα και έκταση 430 εκταρίων. Ο συνολικός πληθυσμός της πόλης ανέρχεται σε 118.053 κατοίκους (1η Ιανουαρίου 2016), εκ των οποίων περίπου 20.000 ζουν στο κέντρο της πόλης. Η μητροπολιτική περιοχή της Μπρυζ χωρίζεται σε τρία επίπεδα: Το πρώτο, η κεντρική "συσσώρευση" (*agglomeratie*), το οποίο στην προκειμένη ταυτίζεται με τον δήμο της Μπρυζ, με 118.053 κατοίκους. Υπολογίζοντας τα πλησιέστερα προάστια (*banlieue*) ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 168.665 κατοίκους και, τέλος, αν περιληφθεί η εξωτερική κινητή ζώνη (*forensenwoonzone*) ο πληθυσμός φθάνει τους 280.735 κατοίκους (2016).

Μαζί με ορισμένες άλλες πόλεις του Βορρά, όπως το Άμστερνταμ και η Στοκχόλμη, χαρακτηρίζεται ως "Βενετία του Βορρά". Η οικονομική της σημασία είναι υψηλή, λόγω του λιμένα της και, κάποτε, ήταν η κορυφαία εμπορική πόλη του κόσμου.

Προέλευση του ονόματος
----------------------

Η τοποθεσία μνημονεύεται ως *Bruggas, Brvggas, Brvccia* την περίοδο 840 - 875, στη συνέχεια ως *Bruciam*, *Bruociam* το 892, *Brutgis uico* (τέλη του 9ου αιώνα), *in portu Bruggensi* (περίπου το 1010), *Bruggis* (1012), *Bricge* (1037, στο Αγγλοσαξωνικό χρονικό), *Brugias* (1072), *Bruges* (1080–1085), *Bruggas* (γύρω στο 1084), *Brugis* (1089), και *Brugge* (1116).

Το όνομα πιθανόν προέρχεται από την παλαιά ολλανδική λέξη για τη γέφυρα (*brucge, brugge* (ή *brugghe*, *brigghe*, *bregghe*, *brogghe*), στα σύγχρονα ολλανδικά *Brug*. Η μορφή *brugghe* είναι πιθανόν παραλλαγή της λέξης στη Νότια Ολλανδία. Τόσο η ολλανδική όσο και η αγγλική λέξη "bridge" προέρχονται από την πρωτογερμανική *\*brugjō-*.

Ιστορία
-------

### Οι ρίζες

Ελάχιστα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας υπάρχουν στην περιοχή από την εποχή της προρωμαϊκής Γαλατίας. Οι πρώτες οχυρώσεις εμφανίζονται όταν ο Ιούλιος Καίσαρας κατέκτησε τους Μενάπιους τον 1ο π.Χ. αιώνα, για να προστατεύονται οι παράκτιες περιοχές από τους πειρατές. Οι Φράγκοι διαδέχτηκαν τους Γαλλορωμαίους περίπου τον 4ο αιώνα και ονόμασαν τη διοικητική περιοχή *Pagus Flandrensis*. Οι επιδρομές των Βίκινγκς τον 9ο αιώνα ανάγκασαν τον Βαλδουίνο Α΄, κόμητα της Φλάνδρας να ενισχύσει τις ρωμαϊκές οχυρώσεις. Το εμπόριο γρήγορα ξανάρχισε με την Αγγλία και τη Σκανδιναβία.

### Η χρυσή εποχή (12ος - 15ος αιώνας)

Η *Markt* ("πλατεία της Αγοράς")
Η Μπρυζ απέκτησε σημασία λόγω της διόδου διαμέσου της παλίρροιας, που ήταν μεγάλης σπουδαιότητας για το τοπικό εμπόριο. Η δίοδος αυτή ήταν τότε γνωστή ως "χρυσή δίοδος".  Η Μπρυζ έγινε πόλη με διάταγμα της 27ης Ιουλίου 1128 και κατασκευάστηκαν νέα τείχη και κανάλια. Η σταδιακή απόθεση ιλύος, γύρω στα 1050, είχε προκαλέσει την άμεση απώλεια πρόσβασης προς τη θάλασσα. Το 1134, όμως, μια θύελλα αποκατέστησε αυτή την πρόσβαση μέσω της φυσικής δημιουργίας ενός καναλιού στο Σβιν. Καθώς ο νέος βραχίονας της θάλασσας απλωνόταν ως την πόλη Ντάμμε, αυτή έγινε το εμπορικό προπύργιο της Μπρυζ.

#### Εμπόριο

Η Μπρυζ είχε στρατηγική θέση στο σταυροδρόμι μεταξύ των δρόμων της Χανσεατικής ένωσης και των νοτιότερων εμπορικών δρόμων. Την πόλη είχαν ήδη περιλάβει στο κύκλωμα εκθέσεων γαλλικών και φλαμανδικών υφασμάτων στις αρχές του 13ου αιώνα, αλλά όταν το παλαιό σύστημα εκθέσεων κατέρρευσε, οι επιχειρηματίες της Μπρυζ καινοτόμησαν: Ανέπτυξαν, η δανείστηκαν από την Ιταλία, νέες μορφές εμπορικού καπιταλισμού, σύμφωνα με τις οποίες μερικοί έμποροι μοιράστηκαν τους κινδύνους (και τα κέρδη) διαμοιράζοντας τις γνώσεις τους επί των αγορών. Εγκαθίδρυσαν νέες μεθόδους εμπορικών συναλλαγών, περιλαμβανομένων των συναλλαγματικών και των πιστωτικών επιστολών. Η πόλη καλοδέχτηκε τους ξένους εμπόρους, κυρίως Πορτογάλους που πωλούσαν πιπέρι και άλλα μπαχαρικά.

Η 'Burg', πίνακας μεταξύ 1691 – 1700 του Γιαν Μπαπτίστ φαν Μενινξχόφε (Jan Baptist van Meunincxhove)
Με την αναβίωση της ζωής της πόλης τον 12ο αιώνα, η αγορά μαλλιού, η υφαντουργική βιομηχανία και η αγορά ρούχων επωφελήθηκαν από το καταφύγιο που προσέφεραν τα τείχη της πόλης, ενώ τα πλεονάσματα μπορούσαν να συσσωρεύονται υπό την προστασία των Κομήτων της Φλάνδρας. Οι επιχειρηματίες της πόλης κατάφεραν να δημιουργήσουν οικονομικές παροικίες στις περιοχές της Αγγλίας και της Σκωτίας που παρήγαγαν μαλλί. Συμβόλαια με Άγγλους έφεραν στην πόλη δημητριακά από τη Νορμανδία και κρασιά από τη Γασκώνη. Τα πλοία της Χανσεατικής ένωσης γέμιζαν το λιμάνι, το οποίο είχε επεκταθεί πέραν του Ντάμμε προς το Σλούις (Sluys), ώστε να μπορεί να δέχεται τα νέου τύπου πλοία "kogge". Το 1277 ο πρώτος εμπορικός στόλος από τη Γένοβα εμφανίστηκε στο λιμάνι της Μπρυζ, δημιουργώντας την πρώτη εμπορική παροικία, η οποία θα καθιστούσε τη Μπρυζ τον κύριο σύνδεσμο με το εμπόριο της Μεσογείου. Η εξέλιξη αυτή όχι μόνον διεύρυνε το εμπόριο των μπαχαρικών από την Ανατολή, αλλά δημιούργησε εξελιγμένες οικονομικές τεχνικές, που επέφεραν συσσώρευση κεφαλαίων, με τα οποία σύντομα αναλήφθηκε ο έλεγχος των τραπεζών στην πόλη. Η *Bourse* (χρηματιστήριο) άνοιξε το 1309 και πιθανόν ήταν το πρώτο χρηματιστηριακό ίδρυμα στον κόσμο, ενώ εξελίχτηκε στην πλέον πολύπλοκη αγορά χρήματος στις Κάτω Χώρες τον 14ο αιώνα. Όταν τα ενετικά γαλιόνια εμφανίστηκαν για πρώτη φορά το 1314, ήταν ήδη αργοπορημένα.
 Πολλοί ξένοι έμποροι έγιναν ευμενώς δεκτοί στη Μπρυζ, όπως οι Καστιλιάνοι έμποροι μαλλιού, που πρωτοέφθασαν τον 13ο αιώνα. Όταν το καστιλιάνικο μονοπώλιο έληξε, πολλοί μετανάστες από το Μπιλμπάο ευημέρησαν ως έμποροι μαλλιού, αγαθών από σίδηρο κτλ. και δημιούργησαν το δικό τους εμπορικό προξενείο στη Μπρυζ τον 15ο αιώνα.

Οι ξένοι έμποροι επεξέτειναν τις εμπορικές ζώνες της πόλης. Διατηρούσαν χωριστές κοινότητες, διοικούμενες με τους δικούς τους νόμους, μέχρι την οικονομική κατάρρευση μετά το 1700.

Παλαιός δρόμος στη Μπρυζ, με το κωδωνοστάσιο της εκκλησίας της Παναγίας στο βάθος
Η οικονομική αυτή ευμάρεια προκάλεσε κοινωνικές αναταραχές, οι οποίες καταπνίγηκαν στην πλειονότητά τους από στρατιωτικές δυνάμεις (militia). Το 1302, ωστόσο, μετά τις "πρωινές σφαγές" στην πόλη (σφαγή της γαλλικής φρουράς της πόλης κατά τις πρώτες πρωινές ώρες), στις 18 Μαΐου 1302, από τη φλαμανδική militia, ο πληθυσμός πύκνωσε τις τάξεις των δυνάμεων του κόμητα της Φλάνδρας εναντίον των Γάλλων, με αποκορύφωμα τη νίκη στη "μάχη των χρυσών σπιρουνιών" (φλαμανδ. *Guldensporenslag*), που έγινε κοντά στο Κόρτραϊκ (Kortrijk) στις 11 Ιουλίου. Τα αγάλματα των Γιαν Μπρέϋντελ (Jan Breydel) και Πιέτερ ντε Κόνινκ (Pieter de Coninck), που ηγήθηκαν της εξέγερσης, υπάρχουν ακόμη και σήμερα στην πλατεία της Μεγάλης Αγοράς (Grote Markt). Η πόλη κράτησε την *militia* ως μόνιμο παραστρατιωτικό σώμα, που απέκτησε ευελιξία αλλά και μεγάλο κύρος διατηρώντας στενούς δεσμούς με τη Συντεχνία της οργανωμένης *militia* και συμπεριλαμβάνοντας στις τάξεις της επαγγελματίες και ειδικευμένες μονάδες. Οι άνδρες της *militia* αγόραζαν και συντηρούσαν δικά τους όπλα και πανοπλίες, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και την οικονομική θέση τους.

Κανάλι στη Μπρυζ το σούρουπο
Στο τέλος του 14ου αιώνα η Μπρυζ έγινε ένα από τα τέσσερα μέλη της "τετραρχίας των πόλεων" μαζί με τη Γάνδη, την Υπρ και τη Φράιε της Μπρυζ (Brugse Vrije). Από κοινού σχημάτισαν ένα κοινοβούλιο, ωστόσο συχνά διαφωνούσαν μεταξύ τους.

  

Τον 15ο αιώνα ο Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας (Φίλιππος ο Καλός), δούκας της Βουργουνδίας δημιούργησε αυλή στη Μπρυζ, όπως και στις Βρυξέλλες και στη Λιλ και ελκύοντας σε αυτήν αρκετούς καλλιτέχνες, τραπεζίτες και άλλες εξέχουσες προσωπικότητες από ολόκληρη την Ευρώπη. Οι κλώστες και οι υφαντές της Μπρυζ θεωρούνταν οι κορυφαίοι στον κόσμο και ο πληθυσμός της πόλης ανέβηκε σε τουλάχιστον 125.000 άτομα, πιθανόν και σε 200.000 την περίοδο γύρω στο 1400.

Οι νέες τεχνικές χρήσης των ελαιοχρωμάτων από τους ζωγράφους της Φλαμανδικής Σχολής της προσέδωσε παγκόσμια αναγνώριση. Το πρώτο έντυπο βιβλίο στην αγγλική γλώσσα τυπώθηκε στη Μπρυζ από τον Ουίλιαμ Κάξτον (William Caxton). Την ίδια εποχή ο Εδουάρδος Δ΄ της Αγγλίας και ο Ριχάρδος Γ΄ της Αγγλίας διέμειναν εκεί κατά την εξορία τους.

### Παρακμή μετά το 1500

Η Μπρυζ στον χάρτη Φερράρις (περί το 1775)
Γύρω στο 1500, το κανάλι Ζβιν (Zwin), το οποίο είχε προσδώσει στην πόλη την ευμάρειά της, άρχισε επίσης να γεμίζει με ιλύ και η χρυσή εποχή της πόλης ήλθε στο τέλος της. Η Μπρυζ επισκιάστηκε από την Αμβέρσα ως η οικονομική "ναυαρχίδα" των Κάτω Χωρών. Κατά τον 17ο αιώνα η βιομηχανία των δαντελών αναβίωσε και έγιναν πολλές προσπάθειες επανόδου στο ένδοξο παρελθόν. Κατά τη δεκαετία του 1650, η πόλη αποτέλεσε τη βάση του Καρόλου Β΄ της Αγγλίας και της εξόριστης αυλής του. Οι ναυτιλιακές υποδομές εκσυγχρονίστηκαν και δημιουργήθηκαν νέες έξοδοι προς τη θάλασσα, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς η Αμβέρσα συνέχισε να αυξάνει την κυριαρχία της. Η Μπρυζ πτώχευσε και σταδιακά έχασε τη σημασία της. Ο πληθυσμός της μειώθηκε από τους 200.000 κατοίκους σε περίπου 50.000 το 1900.

Ο συμβολιστής μυθιστοριογράφος Ζωρζ Ρόντενμπαχ (Georges Rodenbach) μετασκεύασε την "κοιμισμένη" πόλη σε χαρακτήρα στο μυθιστόρημά του *Bruges-la-Morte* (Μπρυζ η νεκρή), το οποίο ο Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ (Erich Wolfgang Korngold) διασκεύασε σε όπερα με τίτλο *Die tote Stadt* (Η νεκρή πόλη).

### Η αναβίωση

Καρτ ποστάλ με την οικία *Cranenburg* 
Κατά το τελευταίο ήμισυ του 19ου αιώνα η Μπρυζ έγινε ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς στον κόσμο, προσελκύοντας οικονομικά εύρωστους Βρετανούς και Γάλλους τουρίστες. Το 1909 υπήρχε ένας συνεταιρισμός με το όνομα "Bruges Forward: Society to Improve Tourism" (Η Μπρυζ μπροστά: Εταιρεία για βελτίωση του τουρισμού). Μετά το 1965 η αρχική μεσαιωνική πόλη άρχισε να ανακαινίζεται: Αναστηλώσεις οικιών και δημοσίων οικημάτων, ιστορικά μνημεία και εκκλησίες προκάλεσαν μεγάλο τουριστικό κύμα και οικονομική δραστηριότητα στο παλαιό ιστορικό κέντρο. Ο διεθνής τουρισμός εκτοξεύτηκε και νέες προσπάθειες οδήγησαν στην αναγόρευση της πόλης ως "ευρωπαϊκής πολιτιστικής πρωτεύουσας" το 2002. Ετησίως έχει περίπου 2 εκατομ. επισκέπτες.

Το λιμάνι της Μπρυζ - Ζεεμπρύγκε κατασκευάστηκε το 1907. Οι Γερμανοί το χρησιμοποίησαν ως βάση των "U-boote" (υποβρυχίων) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επεκτάθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σήμερα είναι ένα από τα σημαντικότερα και σύγχρονα λιμάνια στην Ευρώπη.

Γεωγραφία
---------

Δήμος της Μπρυζ
Ο Δήμος της Μπρυζ σήμερα περιλαμβάνει τις περιοχές:

Δορυφορική φωτογραφία της Μπρυζ
* Το ιστορικό κέντρο της Μπρυζ με τις συνοικίες *Σιντ Γιόζεφ* και *Σιντ Πιέτερς* (Ι)
* Κόολκερκε (ΙΙ)
* Σιντ Άντριες (ΙΙΙ)
* Σιντ Μίχιελς (IV)
* Άσσεμπρουκ (V)
* Σιντ Κράους (VI)
* Ντούντζελε (VII)
* Λίσσεβέχε (μαζί με τα Ζεεμπρύγκε και Ζβάνκενταμμε) (VIII)

Αξιοθέατα
---------

Η μείζων μεσαιωνική αρχιτεκτονική της Μπρυζ παραμένει ανέπαφη. Το ιστορικό της κέντρο αναγορεύτηκε σε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ το 2000.

Πολλά από τα μεσαιωνικά της κτίρια είναι αξιοσημείωτα, συμπεριλαμβανομένου του "ναού της Παναγίας μας", της οποίας το τούβλινο κωδωνοστάσιο φθάνει σε ύψος τα 122,3 μ. γεγονός που το κάνει ένα από τα ψηλότερα κτίσματα από τούβλα στον κόσμο. Το γλυπτό της "Παναγίας Βρεφοκρατούσης", το οποίο βλέπει ο επισκέπτης στο χοροστάσιο, πιστεύεται ότι είναι το μοναδικό δημιούργημα του Μικελάντζελο που βρέθηκε εκτός Ιταλίας όσο εκείνος ήταν εν ζωή.

Το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο της Μπρυζ είναι το καμπαναριό του 13ου αιώνα, στο οποίο στεγάζεται ένας μηχανισμός (carillon) αποτελούμενος από 48 καμπάνες. Η πόλη ακόμη και σήμερα απασχολεί σε μόνιμη βάση έναν χειριστή του μηχανισμού (carillonneur), ο οποίος δίνει τακτικά κονσέρτα.

Άλλα περίφημα κτίσματα στην πόλη είναι:

* Η *Ten Wijngaerde* ή Béguinage
* Η βασιλική του Ιερού Αίματος (Heilig-Bloedbasiliek). Το λείψανο του Ιερού Αίματος που ήλθε στην πόλη μετά τη Δεύτερη Σταυροφορία από τον Τιερί της Αλσατίας (Thierry d' Alsace) περιφέρεται κάθε χρόνο στους δρόμους της πόλης. Περισσότεροι από 1.600 κατοίκους λαμβάνουν μέρος σε αυτή την περιφορά, που έχει μήκος διαδρομής ένα περίπου μίλι, πολλοί από αυτούς ντυμένοι ως ιππότες ή σταυροφόροι της εποχής.
* Το σύγχρονο μέγαρο συναυλιών (Concertgebouw)
* Το μουσείο Groeningemuseum, το οποίο διαθέτει εκτενή συλλογή μεσαιωνικής και πρώιμης σύγχρονης τέχνης, μεταξύ των οποίων και σημαντική συλλογή πινάκων Φλαμανδών ζωγράφων. Πολλοί μεγάλοι διδάσκαλοι της ζωγραφικής, όπως οι Χανς Μέμλινγκ και Γιαν βαν Άικ έζησαν κι εργάστηκαν στην Μπρυζ.
* Το Δημαρχείο της Μπρυζ στην πλατεία Μπουρχ (Burg)
* Το Δικαστικό Μέγαρο (Provinciaal Hof)
* Το Μουσείο Sint - Janshospitaal
* Το γλυπτό για τους 4 καβαλάρηδες της Αποκάλυψης
* Οι πύλες της παλαιάς πόλης: *Kruispoort*, *Gentpoort*, *Smedenpoort* *Ezelpoort*. Οι πύλες *Dampoort*, *Katelijnepoort* και *Boeveriepoort* έχουν καταστραφεί.

* Ο ναός "της Παναγίας μας".Ο ναός "της Παναγίας μας".
* Το κανάλι Dijver και ο πύργος του ναού της Παναγίας.Το κανάλι *Dijver* και ο πύργος του ναού της Παναγίας.
* Το Δικαστικό μέγαρο.Το Δικαστικό μέγαρο.
* Η Kruispoort.Η *Kruispoort*.
* Η Dweersstraat.Η *Dweersstraat*.
* Η Béguinage.Η *Béguinage*.
* Το κανάλι Groenerei.Το κανάλι *Groenerei*.
* Άποψη από την Rozenhoedkaai.Άποψη από την *Rozenhoedkaai*.
* Αεροφωτογραφία των καναλιών της πόλης.Αεροφωτογραφία των καναλιών της πόλης.
* Οι στέγες των παλαιών οικιών στο ιστορικό κέντρο.Οι στέγες των παλαιών οικιών στο ιστορικό κέντρο.
* Η πλατεία Burg με το Δημαρχείο.Η πλατεία *Burg* με το Δημαρχείο.
* Άποψη της Steenstraat με τον καθεδρικό του Αγ. Σωτήρα στο βάθος.Άποψη της *Steenstraat* με τον καθεδρικό του Αγ. Σωτήρα στο βάθος.
* Τμήμα της πλατείας της Αγοράς "Markt"Τμήμα της πλατείας της Αγοράς "*Markt*"
* Η Katelijnestraat.Η *Katelijnestraat*.
* Ο ανεμόμυλος Bonne-Chière.Ο ανεμόμυλος Bonne-Chière.
* Η RozenhoedkaaiΗ *Rozenhoedkaai*
* Άποψη από την Rozenhoedkaai νωρίς το βράδυ.Άποψη από την *Rozenhoedkaai* νωρίς το βράδυ.

Τέχνες και πολιτισμός
---------------------

Η ετήσια περιφορά του "Ιερού Αίματος" του Ιησού.
Η αίθουσα συναυλιών (*Concertgebouw*).
Η πλατεία '*t Zand* με την αίθουσα συναυλιών.
Το Καμπαναριό στη νότια πλευρά της πλατείας της Αγοράς
Το Δημαρχείο.
Το *Gruuthusemuseum*.
Ο Καθεδρικός ναός του Σωτήρος
* Θέατρο του Ενυδρείου (Aquariustheater)
* Μπίκορφ (Biekorf)
* Η αίθουσα συναυλιών (*Concertgebouw*
* *De Dijk*
* *De Werf*
* *Het Entrepot*
* *Joseph Ryelandtzaal*
* *Magdalenazaal*
* *Sirkeltheater*
* *Stadsschouwburg*
* *Studio Hall*

### Κινηματογράφοι

* Cinema Lumière (προβάλλει εναλλακτικές ταινίες)
* Cinema Liberty
* Kinepolis Bruges

### Φεστιβάλ

#### Μουσικά φεστιβάλ

* *Airbag* (φεστιβάλ ακορντεόν)
* *Ars Musica* (σύγχρονη μουσική)
* *Blues in Bruges*
* *Brugge Tripel Dagen*
* *Brugges Festival* (μουσική από όλο τον κόσμο)
* *Cactusfestival*
* *Elements Festival* (ηλεκτρονική μουσική)
* *Fuse on the Beach* (φεστιβάλ χορού στο Ζεεμπρύγκε)
* *Hafabrugge* (φεστιβάλ ορχηστρών)
* *Internationale Fedekam Taptoe*
* *Jazz Brugge* (φεστιβάλ τζαζ μουσικής)
* *Koorfestival* (χορωδιακό φεστιβάλ)
* *Festival van Vlaanderen* – *MAfestival*
* *Music in Mind* (ατμοσφαιρική μουσική ροκ)
* *September Jazz* (φεστιβάλ τζαζ μουσικής)
* *Sint-Gillis Blues – en Folkfestival* (φεστιβάλ μουσικής φολκ)
* Πολλά μικρά φεστιβάλ μουσικής ροκ. Τα πλέον γνωστά είναι:
	+ *BurgRock*
	+ *Comma Rocks* Festival
	+ *Red Rock Rally*
	+ *Thoprock*

#### Πολιτιστικά φεστιβάλ - φεστιβάλ γαστρονομίας

* *Aristidefeesten*
* *BAB-bierfestival* (φεστιβάλ Μπύρας])
* *Brugse Kantdagen* (Ημέρες δαντέλας)
* *Chapter 2* (συναγωνισμός ζογκλέρ)
* *Choco-Laté* (φεστιβάλ σοκολάτας)
* *Cinema Novo* (φεστιβάλ κινηματογράφου)
* *Cirque Plus* (φεστιβάλ τσίρκων)
* *European Youth Film Festival of Flanders*
* *Ice Magic* (φεστιβάλ γλυπτικής σε χιόνι και πάγο)
* *Jonge Snaken Festival*
* *Midwinterfeest*
* *NAFT* (θεατρικό φεστιβάλ)
* *Poirot in Bruges – Knack* (φεστιβάλ θρίλερ)
* *Razor Reel Fantastic Film Festival*
* *Reiefeest* (φεστιβάλ στα κανάλια)

#### Μουσικά πολιτιστικά φεστιβάλ

* *Come On!*
* *Coupurefeesten*
* *December Dance* (φεστιβάλ χορού)
* *Feest In 't Park*
* *FEST!*
* *Klinkers*
* *Polé Polé Beach* (Στο Ζέεμπρυγκε)
* *Sint-Michielse Feeste*
* *Summer End Festival*
* *Vama Veche* festival

### Μουσεία

#### Δημοτικά μουσεία

**Με έργα 15ου ως 21ου αιώνα**
* Groeningemuseum
* Arents House (περιέχει τη συλλογή του Σερ Φρανκ Μπρανχβάιν (Frank Brangwyn) και στεγάζει και πολλές προσωρινές εκθέσεις έργων τέχνης)
* *Bruggemuseum* (Μουσείο της Μπρυζ): Γενική ονομασία ένδεκα ιστορικών μουσείων της πόλης:
	+ Gruuthusemuseum
	+ Ναός της Παναγίας μας
	+ Αρχαιολογικό Μουσείο
	+ Gentpoort
	+ Κωδωνοστάσιο της Μπρυζ
	+ Δημαρχείο
	+ Κτίσμα της *Brugse Vrije*
	+ Μουσείο Φολκλόρ
	+ Μουσείο Guido Gezelle
	+ Ανεμόμυλος Koelewei
	+ Ανεμόμυλος Sint-Janshuis (οίκος του Αγίου Ιωάννη)

**Μουσεία Νοσοκομείων**
* Μουσείο Νοσοκομείου Αγ. Ιωάννου (Μουσείο Χανς Μέμλινγκ
* Παναγίας των Αγγειοπλαστών

#### Μη δημοτικά μουσεία

* Ten Wijngaerde (Béguinage
* Μουσείο Μπύρας
* Hof Bladelin
* Βασιλική του Ιερού Αίματος
* Μουσείο σοκολάτας
* Lumina Domestica (μουσείο για λάμπες)
* Museum-Gallery Xpo: Σαλβαδόρ Νταλί
* Μουσείο διαμαντιών
* Βρετανική (γυναικεία) μονή
* Frietmuseum (μουσείο για τα τηγανητά της βελγικής κουζίνας)
* Historium (μουσείο της μεσαιωνικής ιστορίας της Μπρυζ)
* Εκκλησία της Ιερουσαλήμ
* Κέντρο δαντέλας
* Συντεχνία τοξοτών του Αγίου Γεωργίου
* Συντεχνία τοξοτών του Αγίου Σεβαστιανού
* Καθεδρικός ναός του Σωτήρος
* Αββαείο του Αγίου Τρουντό (St. Trudo)
* Δημόσιο παρατηρητήριο Beisbroek
* Αββαείο Ter Doest (στο Λισσεβέχε (Lissewege))

Μεταφορές
---------

### Οδικές

Η Μπρυζ διαθέτει οδική σύνδεση μέσω αυτοκινητοδρόμων προς όλες τις κατευθύνσεις:

* A10 road (Belgium) προς Οστένδη
* A10 road (Belgium) European route E40 προς Γάνδη and Βρυξέλλες
* A18 road (Belgium) European route E40 προς Βερν και Γαλλία
* A17 road (Belgium) European route E403 προς Κόρτραϊκ και Τουρναί
* N31 road (Belgium) European route E403 Προς Ζέεμπρυγκε
* N49 road (Belgium) European route E34 προς Αμβέρσα

Η οδήγηση στο "αυγό", όπως αποκαλείται η περιοχή γύρω από το ιστορικό κέντρο που περικλείουν τα κύρια κανάλια της πόλης, αποθαρρύνεται μέσω κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, περιλαμβανομένου ενός δικτύου μονοδρόμων. Το σύστημα ενθαρρύνει την προώθηση οχημάτων προς οδούς που οδηγούν σε χώρους στάθμευσης και απευθείας εξόδου από την περιοχή. Οι χώροι στάθμευσης είναι εξυπηρετικοί για όσους θέλουν να ψωνίσουν ή να περιηγηθούν, ενώ η στάθμευση δεν στοιχίζει ακριβά.

### Σιδηροδρομικές

Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης είναι το σημείο που συγκλίνουν όλες οι γραμμές που οδηγούν στις βελγικές ακτές. Υπάρχουν τρένα προς όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας με δρομολόγια κάθε μια ώρα, καθώς και συνδέσεις με τη Λιλ της Γαλλίας. Υπάρχουν, επίσης, πολλά τοπικά δρομολόγια. Από τον κεντρικό σταθμό διέρχεται και σταθμεύει ο συρμός της γραμμής "Ταλύς" (Thalys), που συνδέει το Παρίσι με τις Βρυξέλλες και την Οστένδη.

Οι λεωφορειακές συνδέσεις με το κέντρο είναι συχνές, αν και ο σιδηροδρομικός σταθμός απέχει μόλις 10 λεπτά με τα πόδια από τις κεντρικές εμπορικές οδούς και 20 λεπτά από την πλατεία της Αγοράς.

Υπό κατασκευή είναι ο ελαφρύς σιδηρόδρομος που θα συνδέει το Ζέεμπρυγκε με το Λιχτερφέλντε (Lichtervelde) και την Μπρυζ με την Οστένδη.

### Αεροπορικές

Ο καλύτερος τρόπος μετακίνησης με αεροπλάνο είναι η χρήση του αερολιμένα των Βρυξελλών, που απέχει μια ώρα με τρένο ή αυτοκίνητο. Πλησιέστερος αερολιμένας είναι ο διεθνής αερολιμένας Μπρυζ - Οστένδης (περίπου 25 χλμ. από την πόλη) αλλά τα δρομολόγια από και προς αυτόν είναι περιορισμένα. Πρόσφατα εγκαινιάστηκε λεωφορειακή γραμμή απευθείας σύνδεσης του αεροδρομίου Σαρλερουά στα νότια των Βρυξελλών με την Μπρυζ.

Ο σταθμός λεωφορείων '*t Zand*
### Δημόσιες μεταφορές στην πόλη

Η Μπρυζ διαθέτει ευρύ δίκτυο λεωφορειακών γραμμών, το οποίο λειτουργεί η εταιρεία Ντε Λάιν (De Lijn). Παρέχεται πρόσβαση στο κέντρο της πόλης και στα προάστιά της, μέσω των αστικών γραμμών (stadslijnen), και σε πολλά χωριά και κωμοπόλεις που βρίσκονται γύρω από την πόλη (ημιαστικές γραμμές, streeklijnen).

Προς υποστήριξη της δημοτικής διαχείρισης της κυκλοφορίας, προσφέρεται δωρεά μεταφορά για όσους σταθμεύουν τα αυτοκίνητά τους στο πάρκινγκ του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού.

### Ποδήλατα

Αν και σε λίγους δρόμους απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων, σε κανένα τμήμα της Μπρυζ δεν απαγορεύεται ολοσχερώς η κυκλοφορία τους. Τα αυτοκίνητα οφείλουν να δίνουν προτεραιότητα στους πεζούς και στους ποδηλάτες. Αν και επί μεγάλο χρονικό διάστημα καταστρώνονται σχέδια για την ολοσχερή απαγόρευση κυκλοφορίας αυτοκινήτων στο ιστορικό κέντρο της πόλης ή να περιοριστεί η κυκλοφορία πολύ περισσότερο απ' όσο σήμερα, κανένα σχέδιο δεν έχει καρποφορήσει. Το 2005 αλλάχθηκαν οι πινακίδες κυκλοφορίας για τη διευκόλυνση των ποδηλατών, επιτρέποντας την αμφίπλευρη διέλευσή τους σε περισσότερους δρόμους, εν τούτοις η κυκλοφορία αυτοκινήτων δεν μειώθηκε. Στην πόλη και στις γύρω περιοχές υπάρχουν χιλιάδες άτομα που μετακινούνται με ποδήλατο.

Το σκάφος *Elly Mærsk*, ένα από τα μεγαλύτερα σκάφη μεταφοράς κοντέινερ, στο λιμάνι του Ζέεμπρυγκε

Το λιμάνι
---------

Το λιμάνι της Μπρυζ βρίσκεται στο Ζέεμπρυγκε (Μπρυζ επί της θαλάσσης). Στις 6 Μαρτίου 1987 το βρετανικό φέρι *MS Herald of Free Enterprise* ανατράπηκε μόλις απέπλευσε από το λιμάνι, επιφέροντας τον θάνατο σε 187 άτομα. Ήταν το χειρότερο ναυτικό ατύχημα σε επιβατηγό βρετανικό σκάφος από το 1919.

Αθλητισμός
----------

Το στάδιο Γιαν Μπρέυντελ (Jan Breydel)
Παραδοσιακά, η Μπρυζ είναι η πόλη αφετηρία για τον ποδηλατικό αγώνα του γύρου της Φλάνδρας, που διεξάγεται κάθε Απρίλιο και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αθλητικά γεγονότα στη χώρα.

Δημοφιλές άθλημα στην πόλη είναι, επίσης, το ποδόσφαιρο. Στη Μπρυζ εδρεύουν δύο επαγγελματικές ομάδες ποδοσφαίρου, η μια εκ των οποίων παίζει στην Α΄ Εθνική Κατηγορία του Βελγίου, η Κλαμπ Μπρυζ. Η άλλη, η Σερκλ Μπρυζ αγωνίζεται στη Β΄ Εθνική. Και οι δύο ομάδες έχουν ως έδρα το στάδιο Γιαν Μπρέυντελ (Jan Breydel), 30.000 θέσεων στην περιοχή του Σιντ Αντριες. Υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή ενός νέου σταδίου για την Κλαμπ Μπρυζ, χωρητικότητας 45.000 θεατών στα βόρεια της πόλης, ενώ η Σερκλ Μπρυζ θα επισκευάσει και θα μειώσει τη χωρητικότητα του ήδη υπάρχοντος σταδίου.

Το 2000 η Μπρυζ ήταν μια από τις οκτώ πόλεις που φιλοξένησαν αγώνες του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, που συνδιοργάνωσαν το Βέλγιο με τη γειτονική Ολλανδία.

Εκπαίδευση
----------

Η πανεπιστημιούπολη KHBO στο Σιντ Μίχιελς
Η Μπρυζ είναι σημαντικό κέντρο εκπαίδευσης στη δυτική Φλάνδρα. Εκτός από τα συνηθισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπάρχουν ορισμένα κολέγια, όπως το VIVES (που προήλθε από συγχώνευση του πρώην ΚΗΒΟ (καθολικό λύκειο Μπρυζ - Οστένδης) και του KATHO (καθολικό λύκειο), και το HOWEST (*Hogeschool West-Vlaanderen*). Επιπλέον, στην πόλη εδρεύει το Κολέγιο της Ευρώπης, ένα υψηλού κυρους εκπαιδευτικό ίδρυμα για μεταπτυχιακές σπουδές στα ευρωπαϊκά οικονομικά, τα νομικά και τις πολιτικές επιστήμες. Το *United Nations University Institute on Comparative Regional Integration Studies* (UNU-CRIS) είναι το ερευνητικό κέντρο του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών.

Πολιτική αδελφοποίησης
----------------------

Ως γενική της αρχή, η πόλη δεν έχει ποτέ αδελφοποιηθεί με καμία άλλη πόλη στο εξωτερικό. Χωρίς να αρνείται τη χρησιμότητα παρόμοιων σχημάτων με πόλεις που δεν έχουν πολλές διεθνείς επαφές, ο κύριος λόγος είναι ότι η Μπρυζ θα δυσκολευόταν να επιλέξει μεταξύ υποψηφίων προς αδελφοποίηση πόλεων και κρίνει ότι έχει ήδη κάνει αρκετή δουλειά με τις πολλές διεθνείς της συμβάσεις. Πιστεύεται, επίσης, ότι η αδελφοποίηση θα προσφέρει στις αρχές και τους εκπροσώπους των προς αδελφοποίηση ή ήδη αδελφοποιημένων πόλεων τη δυνατότητα να ταξιδεύουν δημοσία δαπάνη. Οι αρχές αυτές επέφεραν, στη δεκαετία του 1950, την άρνηση αδελφοποίησης της πόλης με τη Νίκαια και άλλες μικρότερες πόλεις, που ο Βέλγος πρεσβευτής είχε υπογράψει χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτεί τις αρχές της πόλης. Τη δεκαετία του 1970, ο Βέλγος πρόξενος στο Όλντενμπουργκ είχε πείσει τον τότε δήμαρχο της Μπρυζ να υπογράψει μια "διακηρυξη φιλίας", την οποία μάταια προσπάθησε να παρουσιάσει ως αδελφοποίηση.

Η αδελφοποίηση ορισμένων από τις κοινότητες που συγχωνεύτηκαν με την Μπρυζ το 1971 επίσης σταμάτησε.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι η πόλη δεν ενδιαφέρεται για συνεργασίες με άλλες πόλεις, είτε βραχυπρόθεσμα είτε μακροπρόθεσμα, επί συγκεκριμένων δράσεων, όπως δείχνουν τα παραδείγματα που ακολουθούν:

 Μπαστόν, Λουξεμβούργο ΒελγίουΜετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Πυροσβεστική Υπηρεσία της Μπρυζ καλωοσόρισε τη φιλική συνεργασία με τη Μπαστόν. Κάθε χρόνο προσφέρονται δωρεάν διακοπές σε παιδιά της πόλης στο Ζέεμπρυγκε.
 Άρολσεν, Έσση, ΓερμανίαΚατά το διάστημα 1950 - 1980s, η Μπρυζ ήταν προστάτης του Βελγικού συντάγματος εφίππων που υπήρχε στην πόλη του Άρολσεν
 Σαλαμάνκα, Καστίλλη και Λεόν, ΙσπανίαΚαθώς και οι δύο πόλεις αναγορεύθηκαν σε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2002, η Μπρυζ οργάνωσε ορισμένες ανταλλαγές από κοινού με τη Σαλαμάνκα.
 Μονς, Αινώ, ΒέλγιοΤο 2007 εγκαινιάστηκαν πολιτιστικές και καλλιτεχνικές συνεργασίες μεταξύ Μπρυζ και Μονς.
 Μπούργκος, Καστίλλη και Λεόν, ΙσπανίαΣτις 29 Ιανουαρίου 2007 οι δήμαρχοι του Μπούργκος και της Μπρυζ υπέγραψαν μια διακήρυξη προθέσεων σχετικά με μελλοντική συνεργασία επί πολιτιστικών, οικονομικών και τουριστικών θεμάτων.: Οσονούπω και τα Πάκια…

Σημαντικά πρόσωπα
-----------------

|  |
| --- |
| Οι εξής προσωπικότητες γεννήθηκαν στη Μπρυζ. Τον 15ο αιώνα η πόλη είχε γίνει πόλος έλξης για αρκετές εξέχουσες προσωπικότητες: |
| * Γιαν Μπρέυντελ and Πιέτερ ντε Κόνινκ, αγωνιστές για την απελευθέρωση
* Φίλιππος Α΄ της Καστίλλης, ο πρώτος ηγεμόνας των Αψβούργων στην Ισπανία (1478–1506)
* Σίμον Στέβιν, (Simon Stevin), μαθηματικός και μηχανικός (1548–1620)
* Franciscus Gomarus, Calvinist theologian (1563–1641)
* Γκουίντο Γκεζέλλε, (Guido Gezelle) ποιητής και ιερέας (1830–1899)
* Γκότυε, (Gotye) Αυστραλοβέλγος τραγουδιστής και τραγουδοποιός (1980)
* Ίσιντορ φαν Κίνγκσμπερχεν, (Isidore van Kinsbergen) Ολλανδο-φλαμανδός χαράκτης (1821–1905)
* Χούγκο Κλάους, (Hugo Claus) Βέλγος συγγραφέας (1929–2008)
* Τόνι Πάρκερ, παίκτης μπάσκετ στο NBA (1982)
 | * Φίλιππος Γ΄της Βουργουνδίας, Δούκας της Βουργουνδίας, δημιούργησε αυλές στη Μπρυζ, τις Βρυξέλλες και τη Λιλ.
* Ουίλιαμ Κάξτον, Άγγλος έμπορος, διπλωμάτης, συγγραφέας και τυπογράφος
* Πέτρους Κρίστους, Φλαμανδός ζωγράφος
* Γκέραρντ Ντάβιντ, Φλαμανδός ζωγράφος
* Χανς Μέμλινγκ, Φλαμανδός ζωγράφος
* Γιαν βαν Άικ, Φλαμανδός ζωγράφος
* Χουάν Λουίς Βίβες, (Juan Luís Vives) Ισπανός λόγιος και ανθρωπιστής
* Σίμον Μπένινγκ Φλαμανδός ζωγράφος
* Λεβίνα Τέερλινκ, (Levina Teerlinc) Φλαμανδή ζωγράφος
 |

Διάφορα
-------

Το εξωτερικό του δελφινάριου Boudewijn της Μπρυζ
* Η Μπρυζ είναι γνωστή για τις δαντέλες της. Η πόλη, ιδιαίτερα με τις τεχνικές κατασκευής υφασμάτων, ήταν πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία των πολυμεσικών παραγωγών *Kimsooja* (δρόμοι της κλωστής) Το δεύτερο επεισόδιο της σειράς, που δημιουργήθηκε το 2011, είναι κατά ένα μέρος γυρισμένο στη Μπρυζ.
* Ορισμένες μάρκες μπύρας έχουν πάρει το όνομά τους από την πόλη:*Brugge Blond*, *Brugge Tripel*, *Brugs*, *Brugse Babbelaar*, *Brugse Straffe Hendrik* και *Brugse Zot*. Από αυτές μόνον οι *Brugse Zot* και *Brugse Straffe Hendrik* εξακολουθούν να παρασκευάζονται εκεί, στη ζυθοποιΐα "Halve Maan".
* Στη συνοικία Σιντ Μίχιελς υπάρχει θαλάσσιο πάρκο, το *Boudewijn* με δελφινάριο.
* Προστάτης Άγιος της Μπρυζ είναι ο Απόστολος Ανδρέας.

* Μυθιστορήματα:
	+ *Bruges-la-Morte*, σύντομη νουβέλα του Βέλγου συγγραφέα Ζωρζ Ρόντενμπαχ, που πρωτοεκδόθηκε το 1892 και αποτέλεσε τη βάση της όπερας του Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ *Die Tote Stadt* (η νεκρή πόλη), που γράφηκε το 1920.
	+ Η ταινία "In Bruges" του Βρετανού σκηνοθέτη Μάρτιν ΜακΝτόναγκ, με τους Κόλιν Φαρέλλ και Μπρέντα Γκλήζον είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου γυρισμένη στην Μπρυζ. Τα κύρια χαρακτηριστικά σημεία της πόλης καθώς και η ιστορία της εμφανίζονται κατ' επανάληψη στην ταινία και αποτελούν τις αντίθετες απόψεις των πρωταγωνιστών της ταινίας.
	+ Οι αστυνομικές ιστορίες του Πιέτερ Άσπε (Pieter Aspe) διαδραματίζονται στη Μπρυζ.
	+ Ο πρώτος τόμος *Niccolò Rising* της οκτάτομης σειράς *The House of Niccolò* της Ντόροθι Ντάνετ διαδραματίζεται στη Μπρυζ, ενώ και οι άλλοι τόμοι της σειράς έχουν τμήματα που διαδραματίζονται εκεί.
	+ Η δραματική ταινία *The Nun's Story* της Warner Bros. του 1959 είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της γυρισμένη στη Μπρυζ.
	+ Η ολλανδική σειρά *Floris* είναι γυρισμένη στην πόλη.
	+ Η νουβέλα "The Folding Star" του Άλαν Χόλινγκχερστ τοποθετείται σε μια φλαμανδική πόλη που είναι σαφέστατα αναγνωρίσιμη ως η Μπρυζ.
	+ Στο τελευταίο κεφάλαιο της νουβέλας "The Adventures of Augie March" του Σολ Μπέλοου η Όγκι οδηγεί δια μέσου Γαλλίας ως την Μπρυζ για μια δουλειά.
	+ Ορισμένες σκηνές του επεισοδίου 6 της δεύτερης σειράς του σίριαλ "Agents of S.H.I.E.L.D." διαδραματίζονται στη Μπρυζ και αναφέρεται (και εμφανίζεται) η τοπική μπύρα "Straffe Hendrik".
	+ Η ιστορία της κλοπής της "Μαντόνα της Μπρυζ" από τους Ναζί και η επιστροφή της αναφέρεται στην ταινία του 2014 "The Monuments Men".

Φωτοθήκη
--------

* Πανόραμα της πόλης από το καμπαναριό (2009)Πανόραμα της πόλης από το καμπαναριό (2009)
* Πανόραμα 360°της  't ZandΠανόραμα 360°της  *'t Zand*
* Η "Αγορά" MarktΗ "Αγορά" *Markt*
* Άποψη του Groenerei (κέντρο) και του Rozenhoedkaai (δεξιά)Άποψη του *Groenerei* (κέντρο) και του *Rozenhoedkaai* (δεξιά)
* Άποψη του RozenhoedkaaiΆποψη του *Rozenhoedkaai*
* Τα κανάλια Spiegelrei και LangereiΤα κανάλια *Spiegelrei* και *Langerei*
* Η πλατεία Burg την αυγήΗ πλατεία *Burg* την αυγή
* Το εξωτερικό της Beguinage, με το πάρκο Minnewater Park στο περιθώριοΤο εξωτερικό της Beguinage, με το πάρκο *Minnewater* Park στο περιθώριο
* Το εσωτερικό της BeguinageΤο εσωτερικό της Beguinage

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/06/29/k-hen-brugge-in-mijn-erte-officieel-volkslied-van-brugge/. Ανακτήθηκε στις 11  Μαρτίου 2023.
2. ↑  (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) *archINFORM*. 79. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018.
3. ↑  *GEOnet Names Server*. 11  Ιουνίου 2018. -1955469.
4. ↑  brugselegenden.blogspot.com/2014/10/de-legende-van-sint-donaas.html.
5. ↑  «Bevolking per gemeente op 1 januari 2022». Statbel.
6. 1 2 3 4  *Crossroad Bank of Enterprises*.
7. ↑
8. ↑  Degraer, Hugo (1968). *Repertorium van de pers in West-Vlaanderen 1807-1914*. Nauwelaerts, University of Michigan. σελ. 143. , Snippet pages 143
9. ↑  Boniface, Brian G.· Cooper, Christopher P. (2001). *Worldwide destinations: the geography of travel and tourism* (3 έκδοση). Butterworth-Heinemann. σελ. 140. ISBN 0-7506-4231-9. , page 140
10. ↑
11. ↑
12. ↑  Dunton, Larkin (1896). *The World and Its People*. Silver, Burdett. σελ. 158.
13. ↑  Charlier, Roger H. (2005). «Grandeur, Decadence and Renaissance». *Journal of Coastal Research*: 425–447. . , quote: "Rise, fall and resurrection make up the life story of Bruges, a city that glittered in Northern Europe with as much panache as Venice did in the Mediterranean World."
14. ↑  Maurits Gysseling, *Toponymisch woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (vóór 1226)*, Brussel 1960, p. 195.
15. ↑  «etymologiebank.nl». etymologiebank.nl. 5 Απριλίου 1922. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2014.
16. ↑  M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim & N. van der Sijs (2003–2009), *Etymologisch woordenboek van het Nederlands*, AUP: Amsterdam.
17. ↑  William Morris, επιμ. (1969). «Appendix, "Indo-European Roots"». *American Heritage Dictionary of the English Language*. American Heritage Publishing Co. σελ. 1510.
18. 1 2  Charlier, Roger H. (2005). «Charlier, Roger H. "Grandeur, Decadence and Renaissance». *Journal of Coastal Research*: 425–447. .
19. 1 2  Charlier, Roger H. (2010). «The Zwin: From Golden Inlet to Nature Reserve». *Journal of Coastal Research* **27** (4). .
20. ↑  Mack Ott (2012). *The Political Economy of Nation Building: The World's Unfinished Business*. Transaction Publishers. σελ. 92.
21. ↑  James Donald Tracy (1993). *The Rise of Merchant Empires: Long-Distance Trade in the Early Modern World, 1350-1750*. Cambridge U.P. σελ. 263.
22. ↑  Braudel, Fernand, *The Perspective of the World*, in Vol. III *Civilization and Capitalism*, 1984
23. ↑  Collins, Roger (1990). *The Basques* (2nd έκδοση). Oxford, UK: Basil Blackwell. σελ. 241. ISBN 0631175652.
24. ↑  William D. Phillips, Jr. "Local Integration and Long-Distance Ties: The Castilian Community in Sixteenth-Century Bruges", *Sixteenth Century Journal* (1986) 17#1 pp 33-49
25. ↑  *Philip the Good: the apogee of Burgundy* by Richard Vaughan, p201
26. ↑  Jan Dumolyn, "'Our land is only founded on trade and industry.' Economic discourses in fifteenth-century Bruges", *Journal of Medieval History* (2010) 36#4 pp 374-389
27. ↑  Spruyt, H. (1996). *The Sovereign State and Its Competitors: An Analysis of Systems Change*. Princeton University Press. σελ. 88. ISBN 9780691029108. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2015.
28. 1 2  Dunton, Larkin (1896). *The World and Its People*. Silver, Burdett. σελ. 160.
29. ↑  David Plant (10 Σεπτεμβρίου 2007). «Charles, Prince of Wales, (later Charles II), 1630-85». British-civil-wars.co.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουλίου 2009.
30. ↑  Andre de Vries (2007). *Flanders:A Cultural History: A Cultural History*. Oxford U.P. σελ. 143.
31. ↑  (Excelsior Series 11, No. 51, Albert Sugg a Gand; ca. 1905): *Cranenburg, from the windows of which, in olden times, the Counts of Flanders, with the lords and ladies of their Court, used to watch the tournaments and pageants for which Bruges was celebrated, and in which Maximilian was imprisoned by the burghers in 1488* (*Bruges and West Flanders*, George W. T. Omond, Illustrated by Amédée Forestier, 1906. Project Gutenberg Edition.)
32. ↑  Stephen V. (Stephen Victor) Ward (1998). *Selling Places: The Marketing and Promotion of Towns and Cities, 1850-2000*. Spon. σελ. 40.
33. ↑  Jack E. Boucher, "Bruges, Belgium", *American Preservation* (1978) 2#1 pp 30-39.
34. ↑  «Historic Centre of Brugge – UNESCO World Heritage Centre». Whc.unesco.org. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2014.
35. ↑  Dunton, Larkin (1896). *The World and Its People*. Silver, Burdett. σελ. 161.
36. ↑  «Μουσείο διαμαντιών». Diamond Museum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2014.
37. ↑  «The Merchant Shipping Act : mv Herald of Free Enterprise : Formal Investigation» (PDF). Maib.gov.uk. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2014.
38. ↑
39. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2015.
40. ↑  «Blog Archive » Saint Andrew the Apostle». Saints. SQPN.com. 11 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2014.
41. ↑  «Brugse Straffe Hendrik valt in de smaak bij Amerikaanse acti... (Brugge) - Het Nieuwsblad». nieuwsblad.be. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2015.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Murray, James M. *Bruges, Cradle of Capitalism 1280–1390* (2005)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μπρυζ** |


|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Μπρυζ**  |

* Επίσημος ιστότοπος (Αγγλικά)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης |
| --- |
|  |
| 
* 1985: Αθήνα
* 1986: Φλωρεντία
* 1987: Άμστερνταμ
* 1988: Δυτικό Βερολίνο
* 1989: Παρίσι
* 1990: Γλασκώβη
* 1991: Δουβλίνο
* 1992: Μαδρίτη
* 1993: Αμβέρσα
* 1994: Λισαβόνα
* 1995: Λουξεμβούργο
* 1996: Κοπεγχάγη
* 1997: Θεσσαλονίκη
* 1998: Στοκχόλμη
* 1999: Βαϊμάρη
* 2000: Ρέικιαβικ + Μπέργκεν + Ελσίνκι + Βρυξέλλες + Πράγα + Κρακοβία + Σαντιάγο ντε Κομποστέλα + Αβινιόν + Μπολόνια
* 2001: Ρότερνταμ + Πόρτο
* 2002: Μπρυζ + Σαλαμάνκα
* 2003: Γκρατς
* 2004: Γένοβα + Λιλ
* 2005: Κορκ
* 2006: Πάτρα
* 2007: Λουξεμβούργο + Σιμπίου
* 2008: Λίβερπουλ + Σταβάνγκερ
* 2009: Βίλνιους + Λιντς
* 2010: Έσσεν + Πετς + Κωνσταντινούπολη
* 2011: Τούρκου + Τάλιν
* 2012: Γκιμαράες + Μάριμπορ
* 2013: Μασσαλία + Κόσιτσε
* 2014: Ούμεο + Ρίγα
* 2015: Μονς + Πίλζεν
* 2016: Βρότσουαφ + Σαν Σεμπαστιάν
* 2017: Πάφος + Ώρχους
* 2018: Βαλέτα + Λέουαρντεν
* 2019: Ματέρα + Φιλιππούπολη
* 2020: Ριέκα + Γκόλγουεϊ
* 2021: Τιμισοάρα + Νόβι Σαντ + Ελευσίνα
* 2022: Κάουνας + Ες-συρ-Αλζέτ
* 2023: Βέσπρεμ
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 134392543
* **ΕΒΕ**: 183168
* LCCN: n79018880
* GND: 4069688-1
* SUDOC: 02746329X
* BNF: cb11949874m (data)
* NKC: ge130511

 |

 |