1. «Bytom zawalczy o Centrum Nauki w Elektrociepłowni Szombierki». gazeta.pl. 25 Νοεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
2. «Elektrociepłownia Szombierki w Bytomiu - Miejsca». Pelniakultury.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
3. «Bytom: Elektrociepłownia Szombierki w rejestrze zabytków województwa śląskiego». Dziennikzachodni.pl. 8 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2014.
4. «Jaka przyszłość czeka Elektrociepłownię Szombierki w Bytomiu? Pomysł jest». Dziennikzachodni.pl. 15 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
5. MaciekWielki » 14 kwie 2013, 05:10 (18 Μαρτίου 2011). «Forum historia Polski • Wyświetl temat - Historia Elektrociepłowni Szombierki – perły architektury przemysłowej na Śląsku». HistoriaPolski.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2014.
6. «Elektrociepłownia Szombierki». Kulturalnybytom.pl. 22 Μαΐου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
7. «Znamy 7 cudów architektury województwa śląskiego». Slaskie.pl. 9 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2014.
8. «Elektrociepłownia Szombierki». Zabytkitechniki.pl. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
9. «Kongres Ochrony Zabytków». facebook.com/KOZ14/. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2021.

Ο **Θερμοηλεκτροπαραγωγικός Σταθμός του Σομπιέρκι** (πολωνικά: Elektrociepłownia Szombierki‎‎) είναι σταθμός παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα στην περιοχή Σομπιέρκι, στο Μπίτομ της Πολωνίας. Λειτουργεί από το 1920 και από τη δεκαετία του 1990 λειτουργεί με περιορισμένη δυναμικότητα και θεωρείται μνημείο λόγω των αρχιτεκτονικών του αξιών. Ο πρώτος ιδιοκτήτης του ήταν η *Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft GmbH*. Το συνολικό ύψος του είναι 120 μέτρα.

Ιστορία
-------

 Ιστορικός πύργος ρολογιού στο Θερμοηλεκτροπαραγωγικό Σταθμό του Σομπιέρκι.
 Εσωτερικό
Το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ολοκληρώθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και άρχισε να λειτουργεί το 1920, παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια για την περιοχή Μπίτομ (τότε μέρος της Γερμανίας). Η κατασκευή, που αρχικά προοριζόταν να είναι εργοστάσιο εκρηκτικών, καλύπτει περίπου 36.000 μ2. Αρχικά το διαχειριζόταν η *Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft GmbH* (μια γερμανική εταιρεία της οικογένειας Schaffgotsch). Η δομή σχεδιάστηκε από τους Γερμανούς αρχιτέκτονες Γκέοργκ και Έμιλ Ζίλμαν, γνωστούς στη Σιλεσία ως αρχιτέκτονες των περιοχών Νικισόβιετς και Γκισόβιετς στο κοντινό Κατοβίτσε. Αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά του σχεδιασμού περιελάμβανε μια μεγάλη αίθουσα (2.800 μ2), τρεις καμινάδες 120 μέτρων και έναν πύργος ρολογιού με ένα ρολόι, ένα από τα μεγαλύτερα ρολόγια πυργίσκων στην Πολωνία.

Μέχρι το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το εργοστάσιο είχε ισχύ 100 MW. Ο θερμοηλεκτροπαραγωγικός σταθμός ανακατασκευάστηκε γρήγορα μετά τον πόλεμο και λειτουργούσε με παρόμοια δυναμικότητα τη δεκαετία του 1950 και ήταν ένας από τους μεγαλύτερους στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας και στην Ευρώπη. 

Στη δεκαετία του 1970, ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής μετατράπηκε από ατμοηλεκτρικό εργοστάσιο σε μονάδα συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας. Εκσυγχρονίστηκε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και από το 1993 ανήκε στην Zespół Elektrociepłowni Bytom Α.Ε. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί με σημαντικά μειωμένη δυναμικότητα, που χρησιμοποιείται κυρίως ως εφεδρικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής. Θεωρείται βιομηχανικό μνημείο (τμήμα του Μονοπατιού των Μνημείων της Μηχανικής στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας, *Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego*). Κατά τη διάρκεια μιας ψηφοφορίας του 2009 που διοργανώθηκε από το mmsilesia.pl, το TVS και υποστηρίχθηκε από τους αξιωματούχους του Βοεβοδάτου Σιλεσίας, ψηφίστηκε ως ένα από τα «Επτά Αρχιτεκτονικά Θαύματα του Βοεβοδάτου Σιλεσίας». Από το 2013 η κατασκευή έχει χαρακτηριστεί επίσημα ως μνημείο από την κυβέρνηση της Πολωνίας. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, φιλοξενούσε μια σειρά από πολιτιστικές εκδηλώσεις (όπως συναυλίες ή εκθέσεις) μέχρι το 2011, όταν εξαγοράστηκε από τη φινλανδική εταιρεία Fortum και έκλεισε λόγω ανησυχιών για τη σταθερότητα της δομής. Τμήματα της δομής είναι ακόμα ανοιχτά για μικρές ξεναγήσεις.

Σχεδιάζεται η μετατροπή του σε μουσείο ή παρόμοιο είδος πολιτιστικού ιδρύματος.

Το 2020 καταχωρήθηκε από την Europa Nostra στον κατάλογο των απειλούμενων πολιτιστικών μνημείων. Το κτιριακό συγκρότημα αυτή τη στιγμή απειλείται σημαντικά για καταστροφή του.

Παραπομπές
----------

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Elektrociepłownia Szombierki στο Wikimedia Commons
* Φωτογραφίες Αρχειοθετημένες 2016-03-04 στο Wayback Machine
* Ιστορικές φωτογραφίες
* Περισσότερες φωτογραφίες