**X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση** (αγγλικά: *X-Men: The Last Stand*, γνωστό και ως *X-Men 3*) είναι αμερικανική περιπετειώδης ταινία επιστημονικής φαντασίας παραγωγής 2006 βασισμένη στην ομάδα υπερηρώων X-Men των κόμικς της Marvel. Αποτελεί την τρίτη προσθήκη στη σειρά ταινιών *X-Men* και συνέχεια της ταινίας *X-Men 2* (2003). Την ταινία σκηνοθέτησε ο Μπρετ Ράτνερ και το σενάριο έγραψαν οι Σάιμον Κίνμπεργκ και Ζακ Πεν. Οι Χιου Τζάκμαν, Χάλι Μπέρι, Ίαν ΜακΚέλεν, Φάμκε Γιάνσεν, Άννα Πάκουιν, Τζέιμς Μάρσντεν, Ρεμπέκα Ρομέιν, Σον Άσμορ, Άαρον Στάνφορντ και Πάτρικ Στιούαρτ επαναλαμβάνουν τους ρόλους του ενώ στο καστ προστίθενται οι Κέλσι Γκράμερ, Έλλιοτ Πέιτζ, Μπεν Φόστερ, Έρικ Ντέιν και Βίνι Τζόουνς. Το σενάριο της ταινίας βασίζεται ελαφρώς στα κόμικ *The Dark Phoenix Saga* των Κρις Κλέρμοντ και Τζον Μπερν και *Gifted* των Τζος Γουέντον και Τζον Κάσαντεϊ με την πλοκή να επικεντρώνεται σε μια "θεραπεία" που γιατρεύει τους μεταλλαγμένους, η οποία προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και τους μεταλλαγμένους και στη μυστηριώδη ανάσταση της Τζιν Γκρέι.

Το πρότζεκτ ξεκίνησε ανάπτυξη με τον Μπράιαν Σίνγκερ να επιστρέφει ως σκηνοθέτης. Ο Σίνγκερ είχε την πρόθεση αρχικά να γυρίσει ταυτόχρονα την τρίτη ταινία με την τέταρτη, αλλά αποχώρησε από το πρότζεκτ το 2004 για να σκηνοθετήσει το *Superman: Η Επιστροφή*. Ο σκηνοθέτης είχε ολοκληρώσει μόλις το ένα τρίτο του σεναρίου, το οποίο εστίαζε στο χαρακτήρα της Φίνιξ και εισήγαγε το χαρακτήρα της Έμμα Φροστ, ένα ρόλο που προόριζε για τη Σιγκούρνι Γουίβερ καθώς και το χαρακτήρα του Gambit που θα υποδυόταν ο Κιάνου Ριβς. Επίσης, ο Σίνγκερ ήθελε να δώσει περισσότερο έμφαση στους χαρακτήρες των Rogue, Iceman και Pyro. Οι Σάιμον Κίνμπεργκ και Ζακ Πεν προσελήφθησαν να γράψουν το σενάριο και ένα στέλεχος της 20th Century Fox διάβασε το κόμικ *Gifted* του Τζος Γουέντον και το πρότεινε ως το βασικό στόρι. Το Φεβρουάριο του 2005 σκηνοθέτης της ταινίας ανακοινώθηκε ο Μάθιου Βον αλλά αποχώρησε εξαιτίας του εσπευσμένου προγράμματος παραγωγής. Τον Ιούνιο ο Μπρετ Ράτνερ ανέλαβε τη σκηνοθεσία  και τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2005, με προϋπολογισμό ύψους 210 εκατομμύρια δολάρια, την ακριβότερη ταινία όλων των εποχών την περίοδο εκείνη.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους στις 26 Μαΐου 2006. Οι κριτικές που έλαβε ήταν αρνητικές προς μικτές, με τους περισσότερους κριτικούς να τη χαρακτηρίζουν κατώτερη των δύο προηγούμενων ταινιών της σειράς και να επισημαίνουν τη φανερή απουσία του Σίνγκερ. Ωστόσο, αυτό δεν την εμπόδισε να γίνει τεράστια εισπρακτική επιτυχία. Παγκοσμίως απέφερε 460,4 εκατομμύρια δολάρια.

Πλοκή
-----

Είκοσι χρόνια πριν, ο Καθηγητής Τσαρλς Εξέβιερ και ο Έρικ Λένσερ γνωρίζονται με ένα νεαρό κορίτσι την Τζιν Γκρέι στο σπίτι των γονιών της. Δέκα χρόνια αργότερα, ο νεαρός Γουόρεν Γουόρθινγκτον ΙΙΙ προσπαθεί να κόψει τα φτερά του, πριν ο πατέρας του ανακαλύψει ότι είναι μεταλλαγμένος.

Στο σήμερα, οι X-Men μάχονται εναντίον ενός γιγαντιαίου ρομπότ στο Δωμάτιο Κινδύνου. Η Κίτι Πράιντ και ο Colossus έχουν ενταχθεί στην ομάδα, αλλά ο Cyclops είναι απών. Η Storm επιμένει στο να συνεργάζονται ως ομάδα, αλλά ο Wolverine βάζει τον Colossus να τον πετάξει πάνω στο ρομπότ και του κόβει το κεφάλι. Η Storm εκνευρίζεται με τον Λόγκαν επειδή δεν συνεργάζεται και δεν λειτουργεί ως μέλος μιας ομάδας.

Λίγο καιρό αργότερα, η φαρμακευτική εταιρία "Εργαστήρια Γουόρθινγκτον" ανακοινώνει ότι έχει δημιουργήσει έναν εμβολιασμό που καταστέλλει το Γονίδιο-Χ που δίνει στους μεταλλαγμένους τις ικανότητές τους και τους κάνει να ξεχωρίζουν από τους ανθρώπους, και προσφέρει τη "θεραπεία" σε όποιον μεταλλαγμένο τη θέλει. Ενώ κάποιοι μεταλλαγμένοι ενδιαφέρονται για τη θεραπεία, συμπεριλαμβανομένης και της Rogue, πολλοί άλλοι τρομοκρατούνται από την ανακοίνωση αυτή. Ως απάντηση, ο Magneto, στρατολογεί μεταλλαγμένους προειδοποιώντας τους ότι η "θεραπεία" θα χρησιμοποιηθεί με τη βία για να εξαφανίσουν τη φυλή των μεταλλαγμένων.

Ο Cyclops, που βρίσκεται ακόμα σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση έπειτα από το θάνατο της Τζιν Γκρέι, επιστρέφει στη Λίμνη Αλκάλι. Η Τζιν εμφανίζεται στον Cyclops και καθώς φιλιούνται, το πρόσωπό της παίρνει μια τρομακτική μορφή. Ο Καθηγητής Χ στέλνει τους Wolverine και Storm να ερευνήσουν. Όταν καταφτάνουν στη Λίμνη, βλέπουν μπροστά τους πέτρες να αιωρούνται τηλεκινητικά, τα γυαλιά του Cyclops καθώς και μια αναίσθητη Τζιν. Ο Cyclops δεν μπορεί να βρεθεί πουθενά. Ο Εξέβιερ εξηγεί ότι όταν η Τζιν θυσιάστηκε, απελευθέρωσε τη δυναμική εναλλακτική προσωπικότητά της, την οποία αποκαλεί "Φίνιξ". Ο Wolverine εκνευρίζεται όταν μαθαίνει ότι ο Εξέβιερ κρατούσε υπό έλεγχο το μυαλό της Τζιν Γκρέι, αλλά όταν η ίδια ξυπνάει συνειδητοποιεί ότι δεν είναι η Τζιν που ήξερε. Η Τζιν παρακαλά τον Wolverine να τη σκοτώσει, πριν αποδράσει στο πατρικό της σπίτι.

Ο Magneto ειδοποιείται από την Καλίστο για την παρουσία ενός παντοδύναμου μεταλλαγμένου και συνειδητοποιεί ότι μάλλον πρόκειται για την Τζιν Γκρέι. Ο Magneto και οι σύμμαχοί του βρίσκονται ήδη στο πατρικό σπίτι της Τζιν όταν ο Εξέβιερ και οι X-Men του καταφτάνουν. Οι δύο άνδρες πολεμούν για την αφοσίωση της Τζιν μέχρι που έρχεται στην επιφάνεια η Φίνιξ. Καταστρέφει το σπίτι της, σκοτώνει τον Εξέβιερ και φεύγει με τον Magneto. Οι X-Men ανασυντάσσονται για να αντιμετωπίσουν το στρατό του Magneto, παρά το γεγονός ότι είναι αριθμητικά λιγότεροι. Ο Magneto έχει μετατοπίσει τη Γέφυρα Γκόλντεν Γκέιτ ώστε να δώσει πρόσβαση στο Νησί του Αλκατράζ, όπου βρίσκονται τα Εργαστήρια Γουόρθινγκτον. Τα στρατεύματα που έχουν αναλάβει να υπερασπιστούν τη μονάδα είναι οπλισμένοι με πλαστικά εμβόλια που περιέχουν τη θεραπεία, ικανά να εξουδετερώσουν τους μεταλλαγμένους και μη μεταλλικά ώστε να μην ελέγχονται από τη δύναμη του Magneto. Ο Magneto αφήνει τους πιο αδύναμους μεταλλαγμένους να ξεκινήσουν τον πόλεμο. Στην αρχή οι απώλειες τους είναι μεγάλες αλλά γρήγορα καταφέρνουν να υπερνικήσουν τα στρατεύματα. Οι Χ-Men: Wolverine, Storm, Κτήνος, Iceman, Colossus και Σάντοουκατ καταφτάνουν για να πολεμήσουν το Magneto και το στρατό του.

Κατά τη διάρκεια της μάχης, το Κτήνος εμβολιάζει τον Magneto με τη θεραπεία, εξουδετερώνοντας τις δυνάμεις του. Εν τω μεταξύ η Σάντοουκατ έχει εισχωρήσει μέσα στις εγκαταστάσεις για να βρει τον Τζίμι, ο οποίος είναι η πηγή της θεραπείας και τον σώζει από τον δολοφονικό Juggernaut. Δραπετεύουν καθώς στρατιωτικές δυνάμεις καταφτάνουν, αλλά εξουδετερώνονται από τη Φίνιξ, η οποία απελευθερώνει τη δύναμη της και καταστρέφει τα πάντα γύρω της μαζί και το εργαστήριο. Ο Wolverine συνειδητοποιεί ότι εξαιτίας της αυτοθεραπείας του είναι ο μόνος που μπορεί να την προσεγγίσει. Λέει στη Storm να εκκενώσει το νησί και έρχεται αντιμέτωπος με τη Φίνιξ. Η Τζιν παίρνει στιγμιαία τον έλεγχο και ικετεύει τον Wolverine να τη σώσει. Της λέει ότι την αγαπά και τη σκοτώνει.

Η σχολή συνεχίζει τη λειτουργία της χωρίς τον Εξέβιερ, με τη Storm να είναι τώρα η διευθύντρια και ο Λόγκαν καθηγητής. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών διορίζει το Κτήνος Πρέσβη των Ηνωμένων Εθνών, η Rogue επιστρέφει λέγοντας στον Iceman ότι έλαβε τη θεραπεία και οι δυο τους κρατιούνται χέρι-χέρι.

Ο Magneto κάθεται μόνος σε μια σκακιέρα σε ένα πάρκο του Σαν Φρανσίσκο. Προσπαθεί απεγνωσμένα να κουνήσει τη Βασίλισσα χωρίς να την ακουμπήσει και καταφέρνει να τη γείρει ελαφρώς.

Σε μια σκηνή μετά τους τίτλους τέλους, η Δόκτωρ Μόιρα ΜακΤάγκερτ ελέγχει ένα ασθενή που βρίσκεται σε κώμα, ο οποίος τη χαιρετά με τη φωνή του Εξέβιερ. Ξαφνιασμένη, του απαντά "Τσαρλς;".

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες
-----------------------

### Χ-Men

* Χιου Τζάκμαν στο ρόλο του Λόγκαν/Wolverine
* Πάτρικ Στιούαρτ στο ρόλο του Καθηγητή Τσαρλς Εξέβιερ
* Χάλι Μπέρι στο ρόλο της Ορόρο Μονρό/Storm
* Άννα Πάκουιν στο ρόλο της Μαρί/Rogue
* Τζέιμς Μάρσντεν στο ρόλο του Σκοτ Σάμερς/Cyclops
* Σον Άσμορ στο ρόλο του Μπόμπι Ντρέικ/Iceman
* Κέλσι Γκράμερ στο ρόλο του Δρ. Χανκ Μακόι/Κτήνους
* Έλλιοτ Πέιτζ στο ρόλο της Κίτι Πράιντ/Σάντοουκατ
* Ντάνιελ Κάντμορ στο ρόλο του Πίτερ Ρασπούτιν/Colossus
* Μπεν Φόστερ στο ρόλο του Γουόρεν Γουόρθινγκτον ΙΙΙ/Angel

### Η Αδελφότητα των Μεταλλαγμένων

* Ίαν ΜακΚέλεν στο ρόλο του Έρικ Λένσερ/Magneto
* Φάμκε Γιάνσεν στο ρόλο της Τζιν Γκρέι/Φοίνιξ
* Ρεμπέκα Ρομέιν στο ρόλο της Mystique
* Άαρον Στάνφορντ στο ρόλο του Τζον Άλερνταϊς/Pyro
* Βίνι Τζόουνς στο ρόλο του Κέιν Μάρκο/Juggernaut
* Έρικ Ντέιν στο ρόλο του Τζέιμς Μάντροξ/Πολλαπλού Ανθρώπου

### Οι Ωμέγα

* Ντάνια Ραμίρεζ στο ρόλο της Καλίστο
* Μέιλινγκ Μέλανσον στο ρόλο της Σάιλοκ
* Ομαχίρα Μότα στο ρόλο της Αρκλάιτ
* Κεν Λενγκ στο ρόλο του Κιντ Ωμέγα

### Άλλοι χαρακτήρες

* Μάικλ Μέρφι στο ρόλο του Γουόρεν Γουόρθινγκτον ΙΙ
* Σορέ Αγκντασλού στο ρόλο της Δρ. Καβίτα Ράο
* Τζόσεφ Σόμερ στο ρόλο του Προέδρου
* Μπιλ Ντουκ στο ρόλο του Τρασκ
* Κάμερον Μπράιτ στο ρόλο του Τζίμι
* Ολίβια Γουίλιαμς στο ρόλο της Δρ. Μόιρα ΜακΤάγκερτ

Παραγωγή
--------

### Ανάπτυξη

Ο Μπράιαν Σίνγκερ, σκηνοθέτης των δύο πρώτων ταινιών *X-Men*, αποχώρησε από το πρότζεκτ τον Ιούλιο του 2004 για να σκηνοθετήσει την ταινία *Superman: Η Επιστροφή*. Τον ακολούθησαν οι σεναριογράφοι του *X-Men 2* Νταν Χάρις και Μάικλ Ντόγκερτι καθώς και ο συνθέτης Τζον Ότμαν. Παρά το γεγονός ότι οι Σίνγκερ, Χάρις και Ντόγκερτι δεν παρέδωσαν ένα ολοκληρωμένο σενάριο, ο Σίνγκερ αποκάλυψε στο προσχέδιο που είχαν γράψει, είχαν εστιάσει στην ανάσταση της Τζιν Γκρέι και εισήγαγαν το χαρακτήρα της Έμμα Φροστ, ένας ρόλο που προοριζόταν για τη Σιγκούρνι Γουίβερ και τον Gambit που προοριζόταν για τον Κιάνου Ριβς καθώς και το Hellfire Club. Η Φροστ ως εμπαθητική χειραγωγούσε τα συναισθήματα της Τζιν Γκρέι στο προσχέδιο και όπως και στο τελικό σενάριο ο Magneto επιθυμούσε να την ελέγχει. Συγκλονισμένη από τις δυνάμεις της, η Τζιν αυτοκτονούσε αλλά το πνεύμα της επιβίωνε και γινόταν ένα θεϊκό πλάσμα , το οποίο ο Ντόγκερτι συνέκρινε με το παιδί της ταινίας *2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος*.

Νέα συμβόλαια για τους ηθοποιούς που θα επέστρεφαν έγιναν καθώς είχαν υπογράψει μόνο για δύο ταινίες. Το συμβόλαιο του Χιου Τζάκμαν συμπεριλάμβανε την έγκριση του σκηνοθέτη, προσφέροντας τη θέση στον Ντάρεν Αρονόφσκι, με τον οποίο μόλις είχε ολοκληρώσει τα γυρίσματα της ταινίας *Η Πηγή της Ζωής*. Ο Τζος Γουέντον, του οποίου το κόμικ *Gifted* είχε ενσωματωθεί στην πλοκή του σεναρίου, απέρριψε την πρόταση να σκηνοθετήσει καθώς εκείνη την περίοδο εργαζόταν στην κινηματογραφική μεταφορά της Wonder Woman. Ο Ρομπ Μπόουμαν και ο Άλεξ Πρόγιας φημολογούνταν για τη θέση του σκηνοθέτη, με τον Πρόγιας να απορρίπτει την πρόταση, επικαλούμενος τις διαφωνίες που είχε με τον πρόεδρο της Fox Τόμας Ρόθμαν για την ταινία *Εγώ, το ρομπότ*. Ο Ζακ Σνάιντερ προσεγγίστηκε επίσης αλλά δεν ήταν διαθέσιμος καθώς είχε ήδη αναλάβει την ταινία *300* (2007). Το Φεβρουάριο του 2005, χωρίς ακόμα η θέση του σκηνοθέτη να έχει καλυφθεί, η Fox ανακοίνωσε ότι η ταινία θα κυκλοφορούσε στις 5 Μαΐου 2006, με τα γυρίσματα να ξεκινάνε τον Ιούλιο του 2005. Αργότερα το στούντιο μετακίνησε την ημερομηνία για τις 26 Μαΐου και υπέγραψε το Μάρτιο του 2005 με τον Μάθιου Βον να σκηνοθετήσει. Υπό τον Βον, ο Κέλσι Γκράμερ πήρε το ρόλο του Κτήνους, η Ντάνια Ραμίρεζ το ρόλο της Καλίστο και ο Βίνι Τζόουνς του Juggernaut. Πριν όμως ξεκινήσουν τα γυρίσματα ο Βον αποχώρησε εξαιτίας οικογενειακών του προβλημάτων. Ο Βον ήταν επίσης επιφυλακτικός καθώς η Fox ήθελε να επισπεύσει την παραγωγή. *"Δεν είχα το χρόνο να κάνω την ταινία που ήθελα να κάνω. Είχα ένα όραμα για το πως έπρεπε να είναι. Και ήθελα να σιγουρευτώ ότι θα έκανα μια ταινία τόσο καλή όσο το 'X-Men 2' και ήξερα ότι δεν υπήρχε περίπτωση να συμβεί αυτό"*, δήλωσε ο Βον σε μια συνέντευξή του το 2007.

Ο Μπρετ Ράτνερ που είχε θεωρηθεί πιθανός σκηνοθέτης της πρώτης ταινίας *X-Men* το 1996, αντικατέστησε τον Βον κατά τη διάρκεια του pre-production. Στις 13 Ιουνίου 2005, μια κριτική ενός ημιτελούς προσχεδίου του σεναρίου που έκανε ο Ντρου ΜακΓουίνι της ιστοσελίδας Ain't It Cool News προκάλεσε αντιδράσεις από τους θαυμαστές του κόμικ λόγω της αντιμετώπισης ορισμένων χαρακτήρων. Ωστόσο, αυτό ήταν ένα από τα δεκάδες προσχέδια του σεναρίου. Πιο συγκεκριμένα η σκηνή με τη Γέφυρα Γκόλντεν Γκέιτ διαδραματιζόταν στη μέση της ταινίας αλλά ο Ράτνερ αποφάσισε ότι θα δημιουργούσε ένα πιο δραματικό κρεσέντο αν η σκηνή διαδραματιζόταν προς το τέλος, το οποίο αρχικά θα λάμβανε χώρα στην Ουάσινγκτον. Αρχικά οι μεταλλαγμένοι κρατούνταν αιχμάλωτοι στο Αλκατράζ αλλά ο Ράτνερ άλλαξε τη σκηνή που δραπέτευαν για να τονίσει τη σκηνή με το Σκοτεινό Φοίνικα στο φινάλε της ταινίας. Επίσης μεγάλωσε το ρόλο της Χάλι Μπέρι. Η ηθοποιός δήλωσε σε συνεντεύξεις της για το *X-Men 2* ότι δεν θα επέστρεφε εκτός κι αν ο χαρακτήρας της είχε σημαντική παρουσία συγκρίσιμη με αυτή του κόμικ. Η Μάγκι Γκρέις θεωρήθηκε πιθανή για το ρόλο της Κίτι Πράιντ/Σάντοουκατ πριν τελικά ο Ράτνερ δώσει το ρόλο στον Έλλιοτ Πέιτζ.

### Σενάριο

Ο Σάιμον Κίνμπεργκ προσελήφθη ως σεναριογράφος του *X-Men 3* τον Αύγουστο του 2004 και τον Ιανουάριο του 2005 εντάχθηκε και ο Ζακ Πεν. Ο Κίνμπεργκ ήθελε η ιστορία *The Dark Phoenix Saga* να είναι η συναισθηματική πλοκή της ταινίας ενώ το *Gifted* θα χρησίμευε ως το επίκεντρο του πολιτικού ενδιαφέροντος. Ο θάνατος του Cyclops ήταν απόφαση της Fox, βασιζόμενη στη διαθεσιμότητα του Τζέιμς Μάρσντεν, ο οποίος έπαιζε και στην ταινία *Superman: Η Επιστροφή* του Σίνγκερ. Το στούντιο ήθελε ο θάνατός του να μην απεικονιστεί στην οθόνη και απλά να γίνει μία αναφορά, αλλά οι Κίνμπεργκ και Πεν επέμεναν να τον σκοτώσει η Τζιν Γκρέι, δίνοντας έμφαση στη σχέση τους. Ο θάνατος του Εξέβιερ είχε ως στόχο να ταιριάζει με την επίδραση που είχε ο θάνατος του Σποκ στην ταινία *Σταρ Τρεκ 2: Η Οργή του Καν* καθώς η Fox πίστευε ότι το σενάριο είχε ανάγκη μια δραματική σκηνή. Οι Κίνμπεργκ και Πεν ήταν στην αρχή διστακτικοί αλλά στην πορεία τους άρεσε η ιδέα να σκοτώσουν τον Εξέβιερ. Αποφάσισαν να γράψουν μια σκηνή μετά τους τίτλους τέλους υπαινίσσοντας την επιστροφή του χαρακτήρα σε μια πιθανή συνέχεια της σειράς ταινιών.

Καθώς η Fox ταυτόχρονα με το *X-Men 3* βρισκόταν στο στάδιο ανάπτυξης της ταινίας *X-Men η Αρχή: Γούλβεριν*, υπήρχαν περιορισμοί για το ποιοι μεταλλαγμένοι θα έκαναν κάμεο εμφανίσεις στην ταινία ώστε να αποφευχθεί να ρισκάρουν την ανάπτυξη χαρακτήρων για το *X-Men η Αρχή: Γούλβεριν*. Ο Gambit αρχικά εμφανιζόταν στη σκηνή με τη Μάχη του Αλκατράζ στο φινάλε, αλλά οι σεναριογράφοι δεν ήθελαν να εισάγουν έναν αγαπημένο χαρακτήρα των φαν και να μην του φερθούν όπως αξίζει. Ο Άλαν Κάμινγκ δεν αισθανόταν άνετα με τις πολλές ώρες που χρειάζονταν για το μακιγιάζ του Nightcrawler στο *X-Men 2* αλλά θα επέστρεφε για τη συνέχεια. Ο ρόλος όμως του Nightcrawler ήταν τόσο μικρός, που το στούντιο αποφάσισε ότι δεν άξιζε τον κόπο η μακρά και δαπανηρή διαδικασία του προσθετικού μακιγιάζ και διαγράφηκε από το σενάριο.

### Γυρίσματα

Τα γυρίσματα της ταινίας ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2005 και ολοκληρώθηκαν τον Ιανουάριο του 2006. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας γυρίστηκε στα Κινηματογραφικά Στούντιο του Βανκούβερ στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά. Σύμφωνα με τον παραγωγό Ντέιβ Γκόρντον *"Αυτή είναι η μεγαλύτερη παραγωγή που γυρίστηκε ποτέ στον Καναδά. Προηγουμένως ήταν το 'Χ2', αλλά τώρα είναι το 'Χ3'"*. Τα 210 εκατομμύρια δολάρια του προϋπολογισμού έκαναν το *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση* την ακριβότερη παραγωγή όλων των εποχών εκείνη την περίοδο. Το ρεκόρ αυτό ξεπέρασε η ταινία *Οι Πειρατές της Καραϊβικής: Το Σεντούκι του Νεκρού* με προϋπολογισμό 225 εκατομμύρια δολάρια. Οι πρόεδροι της Fox Τόμας Ρόθμαν και Τζιμ Γιανόπουλος διαφώνησαν για το αν η Rogue έπρεπε να δώσει ένα παθιασμένο φιλί στον Iceman στο τέλος της ταινίας ή να του κρατήσει απλά το χέρι. Οι δυο τους πρόβαλλαν την ταινία στις κόρες τους καθώς και στα γυναικεία στελέχη του στούντιο και επικράτησε το πιάσιμο των χεριών. Ο Γιανόπουλος δήλωσε ότι *"το φιλί είχε να κάνει με το σεξ, και δεν το θέλαμε αυτό"*.

Box office
----------

Με προϋπολογισμό 210.000.000 δολάρια, το *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση* έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση με 102,7 εκατομμύρια δολάρια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι συνολικές εισπράξεις έφτασαν τα 234,3 εκατομμύρια δολάρια ενώ στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 226 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 460,4 εκατομμύρια δολάρια. Ήταν η 4η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στην Αμερική και η 7η παγκοσμίως για το 2006 Ανάμεσα στις υπόλοιπες ταινίες της σειράς καταλαμβάνει την 3η θέση στο αμερικανικό box office και την 6η στο παγκόσμιο.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 18  Μαΐου 2022.
2. 1 2  «X-Men: The Last Stand (2006) - Release info». (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. Ανακτήθηκε στις 14  Απριλίου 2017.
3. ↑  Patrick Sauriol (24 Φεβρουαρίου 2004). «What's X3 about?». Mania Movies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-09-27.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 213.
4. ↑  Cathy Dunkley, Michael Fleming (18 Ιουλίου 2004). «Supe's on with 'X' man». Variety.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
5. 1 2  Eric Vespe (22 Ιουλίου 2006). «Quint on Superman Returns gag reel & sequel talk with Singer». Ain't It Cool News.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
6. 1 2  Garth Franklin (14 Σεπτεμβρίου 2006). «Sigourney was considered for "X3"». DarkHorizons.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-09-27.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
7. ↑  Rob Allstetter (1 Δεκεμβρίου 2003). «*X2* Update». Comics Continuum.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
8. ↑  Sean Elliott (8 Ιουνίου 2006). «Exclusive Interview: Screenwriter Simon Kinberg talks X-men: The Last Stand – Part 1». iF Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-03-10.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
9. ↑  Steve Prokopy (7 Αυγούστου 2007). «Capone talks to Matthew Vaughn about PUSSYLIPS, Bobby De Niro, X-MEN, THOR and much more!!!». Ain't It Cool News.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
10. ↑  Michael Fleming, Claude Brodesser (5 Ιουνίου 2005). «New master for mutants». Variety.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
11. ↑  Greg Dean Schmitz. «Greg's Preview – X-Men: The Last Stand». Yahoo!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
12. 1 2 3  Hiscock, John (19 Μαΐου 2006). «How I got my claws into Hollywood». *The Daily Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
13. ↑  «X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση στο Rotten Tomatoes». *Rotten Tomatoes*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
14. ↑  Manohla Dargis (26 Μαΐου 2006). «X-Men: The Last Stand (2006) 'X-Men: The Last Stand' Asks Are Mutants Born or Made, and Should They Be Cured?». *The New York Times*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
15. ↑  David Denby (12 Ιουνίου 2006). «X-Men: The Last Stand». *The New Yorker*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
16. ↑  Dan Jolin. «X-Men: The Last Stand». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
17. ↑  David Ansen (4 Ιουνίου 2006). «Surviving the Cure». *The Daily Beast*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
18. 1 2 3 4 5  «X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση στο Box Office Mojo». *Box Office Mojo*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
19. ↑  Dunkley, Cathy, and Michael Fleming (18 Ιουλίου 2004). «Super's on with 'X' man». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
20. ↑  Bentley, David (26 Νοεμβρίου 2008). «Screenwriter reveals ideas for Singer's planned third X-Men film». *Coventry Telegraph*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-12-22.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
21. ↑  Fleming, Michael (4 Δεκεμβρίου 2003). «Main 'X' Man at Fox». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
22. ↑  Vilkomerson, Sara (7 Δεκεμβρίου 2010). «Hugh Jackman exclusive: How 'The Wolverine' director Darren Aronofsky got the star calling up The Rock». *Entertainment Weekly*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2014-04-28.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
23. ↑  Davis, Erik (24 Απριλίου 2007). «Joss Whedon Talks X-Men 4, Wonder Woman Woes and Batman Heartache». *Moviefone*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
24. ↑  Stax (12 Οκτωβρίου 2006). «Three for X3?». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
25. ↑  Stax (13 Οκτωβρίου 2006). «X3 Director Update». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
26. ↑  Stax (17 Φεβρουαρίου 2005). «X3 trailer with FF?». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
27. ↑  Sanchez, Robert (13 Φεβρουαρίου 2007). «Exclusive Interview: Zack Snyder Is Kickin' Ass With 300 and Watchmen!». IESB. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2009-02-15.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
28. ↑  Townson, Don (16 Φεβρουαρίου 2005). «Tax credit creation». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
29. ↑  McNary, Dave (31 Μαρτίου 2005). «Next 'X-Men' firms up». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
30. ↑  Staff (1 Ιουνίου 2005). «Director quits X-Men 3 for family». *BBC Online*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
31. 1 2  Fleming, Michael, and Clause Brodesser (5 Ιουνίου 2005). «New master for mutants». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
32. ↑  Hiscock, John (2007-10-05). «Matthew Vaughn: The Brit who's making the stars shine». *The Daily Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 2010-12-11.
33. ↑  "Moriaty" (pseudonym) (13 Ιουνίου 2005). «AICN EXCLUSIVE! X3 Script Review! Plus An Open Letter To Tom Rothman And Fox Stockholders!!». *Ain't It Cool News*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
34. ↑  Hart, Hugh (23 Απριλίου 2006). «Industry Buzz». *San Francisco Chronicle*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
35. ↑  Russo, Tom (Μάιος 2006). «Cover Story: X-Men: The Last Stand (Page 3 of 4)». *Premiere*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
36. ↑  Seymour, Mike (12 Ιουνίου 2006). «X-Men: Extreme Makeover». *fxguide*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-12-23.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
37. ↑  Murray, Rebecca (25 Μαΐου 2006). «Director Brett Ratner Discusses X-Men: The Last Stand». *About.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-11-27.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
38. ↑  Epstein, Daniel Robert (24 Μαΐου 2006). «Halle Berry of X-Men: The Last Stand». *UGO Networks*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2006. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
39. ↑  Murray, Rebecca (11 Απριλίου 2006). «Ellen Page Discusses X-Men: The Last Stand». *About.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-04-10.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
40. 1 2  Elliot, Sean (8 Ιουνίου 2006). «Exclusive Interview: Screenwriter Simon Kinberg Talks X-Men: The Last Stand - Part 1». *iF Magazine*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-06-17.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
41. ↑  Biodrowski, Steve (12 Ιουνίου 2006). «X-Men 3 writers speak». *Hollywood Gothique*.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
42. ↑  Elliot, Sean (20Ιουνίου 2006). «Exclusive Interview: Screenwriter Simon Kinberg Talks X-Men: The Last Stand - Part 3». *iF Magazine*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-06-14.. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
43. 1 2 3  Tramountanas, George A. (5 Ιουνίου 2006). «"X-Men: The Last Stand" – Dave Gorder - The Super-Associate Producer». Comic Book Resources. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαρτίου 2006. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
44. ↑  Waxman, Sharon (27 Οκτωβρίου 2005). «A Big Gorilla Weighs In». *The New York Times*.
45. ↑  Coyle, J (14 Δεκεμβρίου 2009). «From 'Cleopatra' to 'Lord of the Rings,' 'Avatar' joins tradition of the Hollywood colossus». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
46. ↑  Holson, Laura M. (12 Ιουνίου 2006). «Fox's Own Superheroes: A Daring Duo at the Studio». *The New York Times*.
47. ↑  «Yearly Box Office 2006 DOMESTIC GROSSES». *Box Office Mojo*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
48. ↑  «Yearly Box Office 2006 WORLDWIDE GROSSES». *Box Office Mojo*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.
49. ↑  «Franchises X-Men». *Box Office Mojo*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημη ιστοσελίδα
* X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση στο IMDb
* X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση στο Marvel.com

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
X-Men |
| --- |
|  |
| Δημιουργοί | 
* Σταν Λι
* Τζακ Κίρμπι
 |
|  |
| Χαρακτήρες | 
* Κατάλογος των μελών X-Men
* (Emma Frost
* Τζιν Γκρέι
* Καθηγητής X
* Cyclops
* Storm
* Wolverine)
* Αδελφότητα των Κακών Μεταλλαγμένων
* (Magneto
* Γουάντα Μάξιμοφ)
* Alpha Flight
* Deadpool
* Λιλάντρα Νεραμάνι
 |
|  |
| Κόμικς | 
* *Uncanny X-Men*
* (*Uncanny X-Men 94*)
* *Avengers vs. X-Men*
 |
|  |
| Ταινίες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κύρια σειρά | 
* *X-Men*
* *X-Men 2*
* *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση*
* *X-Men: Η Πρώτη Γενιά*
* *X-Men: Ημέρες ενός Ξεχασμένου Μέλλοντος*
* *X-Men: Apocalypse*
* *X-Men: Ο Μαύρος Φοίνικας*
 |
|  |
| Wolverine | 
* *X-Men η Αρχή: Γούλβεριν*
* *Γούλβεριν*
* *Λόγκαν*
 |
|  |
| Deadpool | 
* *Deadpool*
* *Deadpool 2*
* *Deadpool & Wolverine*
 |
|  |
| Άλλες | 
* *Οι Νέοι Μεταλλαγμένοι*
 |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Κινηματογραφικές ταινίες ζωντανής δράσης που βασίζονται σε κόμικς της Marvel |
| --- |
|  |
| Σημαντικές σειρές | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ο Ant-Man και η Σφήκα | 
* *Ant-Man* (2015)
* *Ο Ant-Man και η Σφήκα* (2018)
* *Κβαντομανία* (2023)
 |
|  |
| Εκδικητές | 
* *Οι Εκδικητές* (2012)
* *Η Εποχή του Ultron* (2015)
* *Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας* (2018)
* *Η Τελευταία Πράξη* (2019)
* *Εκδικητές 5* (2026)
* *Secret Wars* (2027)
 |
|  |
| Black Panther | 
* *Black Panther* (2018)
* *Wakanda Forever* (2022)
 |
|  |
| Blade | 
* *Blade: Σκοτεινή Δύναμη* (1998)
* *Blade II* (2002)
* *Trinity* (2004)
* *Blade* (2025)
 |
|  |
| Captain America | 
* *Captain America* (1944)
* *Captain America* (1990)
* *Ο Πρώτος Εκδικητής* (2011)
* *Ο Στρατιώτης του Χειμώνα* (2014)
* *Εμφύλιος Πόλεμος* (2016)
* *Brave New World* (2025)
 |
|  |
| Captain Marvel | 
* *Captain Marvel* (2019)
* *The Marvels* (2023)
 |
|  |
| Doctor Strange | 
* *Doctor Strange* (2016)
* *Multiverse of Madness* (2022)
 |
|  |
| Fantastic Four | 
* *The Fantastic Four* (1994)
* *Fantastic Four* (2005)
* *Rise of the Silver Surfer* (2007)
* *Fantastic Four* (2015)
* *The Fantastic Four* (2025)
 |
|  |
| Ghost Rider | 
* *Ghost Rider* (2007)
* *Το Πνεύμα της Εκδίκησης* (2011)
 |
|  |
| Φύλακες του Γαλαξία | 
* *Φύλακες του Γαλαξία* (2014)
* *Φύλακες του Γαλαξία 2* (2017)
* *Φύλακες του Γαλαξία 3* (2023)
 |
|  |
| Hulk | 
* *Hulk* (2003)
* *Ο Απίθανος Hulk* (2008)
 |
|  |
| Iron Man | 
* *Iron Man* (2008)
* *Iron Man 2* (2010)
* *Iron Man 3* (2013)
 |
|  |
| Μεταλλαγμένοι | 

|  |  |
| --- | --- |
| Deadpool | 
* *Deadpool* (2016)
* *No Good Deed* (2017)
* *Deadpool 2* (2018)
* *Deadpool & Wolverine* (2024)
 |
|  |
| Wolverine | 
* *X-Men η Αρχή: Γούλβεριν* (2009)
* *Γούλβεριν* (2013)
* *Λόγκαν* (2017)
 |
|  |
| X-Men | 
* *X-Men* (2000)
* *X-Men 2* (2003)
* *Η Τελική Αναμέτρηση* (2006)
* *Η Πρώτη Γενιά* (2011)
* *Ημέρες ενός Ξεχασμένου Μέλλοντος* (2014)
* *Apocalypse* (2016)
* *Ο Μαύρος Φοίνικας* (2019)
 |
|  |
| Άλλα | 
* *Οι Νέοι Μεταλλαγμένοι* (2020)
 |

 |
|  |
| Punisher | 
* *Ο Τιμωρός* (1989)
* *Ο Τιμωρός* (2004)
* *Ζώνη Πολέμου* (2008)
 |
|  |
| Spider-Man | 
* *Spider-Man* (1977)
* *Spider-Man* (1978)
* *Spider-Man* (2002)
* *Spider-Man 2* (2004)
* *Spider-Man 3* (2007)
* *The Amazing Spider-Man* (2012)
* *The Amazing Spider-Man 2* (2014)
* *Η Επιστροφή Στον Τόπο Του* (2017)
* *Μακριά Από τον Τόπο του* (2019)
* *No Way Home* (2021)
 |
|  |
| Thor | 
* *Thor* (2011)
* *Σκοτεινός Κόσμος* (2013)
* *Ragnarok* (2017)
* *Love and Thunder* (2022)
 |
|  |
| Venom | 
* *Venom* (2018)
* *Venom 2* (2021)
* *Venom: The Last Dance* (2024)
 |

 |
|  |
| Αυτόνομες ταινίες | 
* *Χάουαρντ ο Αχτύπητος* (1986)
* *Daredevil* (2003)
* *Ηλέκτρα* (2005)
* *Man-Thing* (2005)
* *Black Widow* (2021)
* *Ο Shang-Chi και ο Θρύλος των Δέκα Δαχτυλιδιών* (2021)
* *Eternals* (2021)
* *Morbius* (2022)
* *Madame Web* (2024)
* *Kraven ο Κυνηγός* (2024)
* *Thunderbolts* (2025)
* *Armor Wars* (TBA)
 |
|  |
| Franchise ταινιών | 
* Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel (ταινίες  · Φάση Ένα  · Δύο  · Τρία  · Τέσσερα  · Πέντε  · Έξι)
* Σύμπαν του Spider-Man της Sony
 |
|  |
| Σχετικά | 
* Marvel Studios
* Κατάλογος ακυρωμένων ταινιών που βασίζονται σε κόμικς της Marvel
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Τέχνη
* Πύλη:Κινηματογράφος
 |

 |