Το ***Τι έκανες μπαμπά στην Άγρια Δύση;*** (πρωτότυπος τίτλος στα αγγλικά: *City Slickers*) είναι αμερικανικό κωμικό γουέστερν του 1991, σε σκηνοθεσία Ρον Άντεργουντ, με πρωταγωνιστές τους Μπίλι Κρίσταλ, Ντάνιελ Στερν, Μπρούνο Κίρμπι και Τζακ Πάλανς. Σε δεύτερους ρόλους εμφανίζονται οι Πατρίσια Γουέτιγκ, Χέλεν Σλέιτερ και Νομπλ Γουίλινγκχαμ, με τον Τζέικ Τζίλενχαλ να κάνει το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Για την ερμηνεία του, ο Τζακ Πάλανς κέρδισε Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου.

Το σενάριο της ταινίας γράφτηκε από τους Λόουελ Γκανζ και Μπάμπαλου Μέιντελ και τα γυρίσματα έγιναν στη Νέα Υόρκη, το Νέο Μεξικό το Ντουράνγκο του Κολοράντο και την Ισπανία. Ένα σίκουελ με τίτλο *Τι έκανες μπαμπά στην Άγρια Δύση 2* κυκλοφόρησε το 1994 με το ίδιο καστ, με εξαίρεση τον Κέρμπι, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Τζον Λόβιτς.

Πλοκή
-----

Στην Παμπλόνα της Ισπανίας, οι μεσήλικες φίλοι Μιτς Ρόμπινς, Εντ Φουρίλο και Φιλ Μπερκουίστ συμμετέχουν στην κούρσα των ταύρων. Γυρνώντας στη Νέα Υόρκη, ο Μιτς συνειδητοποιεί ότι αυτός και οι φίλοι του χρησιμοποιούν περιπετειώδη ταξίδια ως απόδραση από τη βαρετή ζωή τους. Ο Μιτς μισεί τη δουλειά του στις πωλήσεις διαφημίσεων στο ραδιόφωνο. Ο Φιλ παγιδεύεται σε έναν γάμο χωρίς αγάπη με μια τρελή σύζυγο ενώ διευθύνει το σούπερ μάρκετ του πεθερού του (ο οποίος εκφοβίζει τον Φιλ). Ο Εντ είναι επιτυχημένος πωλητής αθλητικών ειδών που παντρεύτηκε πρόσφατα μια πολύ νεότερη γυναίκα αλλά αντιστέκεται στο να κάνει οικογένεια.

Στο πάρτι των 39ων γενεθλίων του Μιτς, ο Φιλ και ο Εντ χαρίζουν στον Μιτς ένα ταξίδι για να συνοδεύσουν οι τρεις τους ένα κοπάδι με βοοειδή σε ένα ταξίδι δύο εβδομάδων από το Νέο Μεξικό στο Κολοράντο. Η 20χρονη υπάλληλος του Φιλ έρχεται απροσδόκητα στο πάρτι και ανακοινώνει ότι είναι έγκυος με το μωρό του, με αποτέλεσμα η γυναίκα του Φιλ, Αρλίν, να αποχωρήσει. Η σύζυγος του Μιτς, Μπάρμπαρα, επιμένει να πάει στο ταξίδι για να βρει νέο σκοπό στη ζωή του. Στο Νέο Μεξικό, οι τρεις φίλοι συναντούν τον Κλέι Στόουν, ιδιοκτήτη ενός ράντσου, και τους συναδέλφους τους οδηγούς βοοειδών: τους επιχειρηματίες αδερφούς Μπάρι και Άιρα Σάλοβιτς, τη νεαρή και ελκυστική Μπόνι και τους πατέρα και γιο οδοντιάτρους Μπεν και Στιβ Τζέσαπ. Ο Μιτς έρχεται αντιμέτωπος με τους βοηθούς του ράντσου, τον Τζεφ και τον Τι Αρ, όταν αυτοί αρχίζουν να παρενοχλούν σεξουαλικά την Μπόνι. Το αφεντικό τους, ο Κέρλι, επεμβαίνει, αν και ταπεινώνει άθελά του τον Μιτς.

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, ο Μιτς προκαλεί κατά λάθος ταραχή που καταστρέφει την κατασκήνωση. Ενώ ψάχνει για αδέσποτα ζώα, ο Μιτς ανακαλύπτει ότι ο Κέρλι είναι ευγενική φύση κάτω από το τραχύ εξωτερικό του. Ο Κέρλι ενθαρρύνει τον Μιτς να ανακαλύψει το "ένα πράγμα" στη ζωή του που είναι πιο σημαντικό για αυτόν. Στην πορεία, ο Μιτς βοηθά στη γέννηση ενός μοσχαριού από μια ετοιμοθάνατη αγελάδα. Ο Μιτς ονομάζει το μοσχάρι Νόρμαν.

Λίγο αργότερα, ο Κέρλι παθαίνει θανατηφόρο καρδιακό επεισόδιο, αφήνοντας το αυτοκίνητο υπό τον έλεγχο του Τζεφ και του Τι Αρ. Ο μάγειρας της κατασκήνωσης, ο Κούκι, μεθάει και χαλάει κατά λάθος τα τρόφιμα, σπάζοντας ταυτόχρονα το πόδι του. Όταν οι Τζέσαπ πηγαίνουν τον Κούκι σε μια κοντινή πόλη, ο Τζεφ και ο Τι Αρ μεθάνε. Ακολουθεί καβγάς στον οποίο απειλούν να σκοτώσουν τον Νόρμαν και επιτίθενται στον Μιτς. Ο Φιλ και ο Εντ παρεμβαίνουν και ο Φιλ απειλεί τον Τζεφ με όπλο. Αμέσως μετά, ο Τζεφ και ο Τι Αρ εγκαταλείπουν την ομάδα. Η Μπόνι και οι Σάλοβιτς πηγαίνουν προς το ράντσο του Κολοράντο, ενώ ο Εντ και ο Φιλ μένουν πίσω για να ολοκληρώσουν τη διαδρομή. Ο Μιτς φεύγει, αλλά σύντομα επιστρέφει για να ξαναβρεί τους φίλους του.

Αφού αντιμετωπίσουν μια δυνατή καταιγίδα, οδηγούν το κοπάδι στο Κολοράντο. Όταν ο Νόρμαν παραλίγο να πνιγεί καθώς το κοπάδι διασχίζει ένα ποτάμι, ο Μιτς τον σώζει. Παρασύρονται και οι δυο τους από το ρεύμα, αλλά τους σώζουν ο Φιλ και ο Εντ και φτάνουν με ασφάλεια στο ράντσο του Κολοράντο. Όταν ο Στόουν προσφέρεται να τους αποζημιώσει όλους, οι Τζέσαπ προτιμούν να αναβάλουν τη διαδρομή για το μέλλον. Ωστόσο, ο Κλέι αποκαλύπτει ότι θα πουλήσει το κοπάδι σε μια εταιρεία συσκευασίας κρέατος. Ο Μιτς, ο Φιλ και ο Εντ αρχικά πιστεύουν ότι έσωσαν τα βοοειδή μάταια, αλλά αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν την εμπειρία τους για να επανεκτιμήσουν τη ζωή τους.

Οι άνδρες επιστρέφουν στη Νέα Υόρκη. Ο Μιτς, πιο ευτυχισμένος, ξανασμίγει με τη Μπάρμπαρα και τα δύο τους παιδιά. Έχει επίσης φέρει τον Νόρμαν στο σπίτι ως κατοικίδιο. Ο Φιλ μαθαίνει ότι η υπάλληλός του δεν ήταν ποτέ έγκυος. Ο Εντ σκοπεύει να κάνει παιδιά με τη γυναίκα του. Ο Μιτς είναι έτοιμος να ξαναρχίσει τη ζωή του με νέο όραμα.

Παραγωγή
--------

Η πλοκή της ταινίας, που έχει θέμα ερασιτέχνες καουμπόηδες που μάχονται με κακούς καθώς συνεχίζουν να οδηγούν ένα κοπάδι με βοοειδή μετά τον θάνατο του επικεφαλής τους, θεωρήθηκε ότι είναι παρόμοια με την *Οι καουμπόι* του Τζον Γουέιν, αν και εκείνη ήταν ένα δραματικό γουέστερν και όχι κωμωδία. 

Στα απομνημονεύματά του το 2013, ο Μπίλι Κρίσταλ γράφει για το πώς έγινε το κάστινγκ της ταινίας. «Ο Πάλανς», λέει, «ήταν η πρώτη επιλογή από την αρχή, αλλά είχε δεσμευτεί για άλλη ταινία». Επικοινώνησε με τον Τσαρλς Μπρόνσον για τον ρόλο, ο οποίος τον απέρριψε αγενώς επειδή ο χαρακτήρας πεθαίνει. Ο Πάλανς τελείωσε την άλλη υποχρέωσή του και κατάφερε να συμμετάσχει στο καστ. Ο Ρικ Μοράνις, ο οποίος αρχικά είχε επιλεγεί ως Φιλ, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την παραγωγή λόγω ασθένειας της συζύγου του. Ο Ντάνιελ Στερν ήταν ο αντικαταστάτης του για τον ρόλο. Στην ταινία έκανε το ντεμπούτο του ο ηθοποιός Τζέικ Τζίλενχαλ.

Υποδοχή
-------

### Κριτικές

Στο Rotten Tomatoes, το *Τι έκανες μπαμπά στην άγρια Δύση;* έλαβε βαθμολογία 91% με βάση 43 κριτικές. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου λέει: «Με ένα εξαιρετικά ταλαντούχο καστ και αρκετή ένταση μέσης ηλικίας [...], *το Τι έκανες μπαμπά στην άγρια Δύση;* χρησιμοποιεί παγκόσμια ζητήματα για να βγάλει πολύ γέλιο». Στο Metacritic η ταινία έχει μέσο όρο βαθμολογίας 70 στα 100, με βάση κριτικές 25 κριτικών.

### Βραβεία και τιμές

Ο Τζακ Πάλανς, για τον ρόλο του ως Κέρλι, κέρδισε Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου το 1992, το οποίο ήταν η μοναδική υποψηφιότητα για Όσκαρ που έλαβε η ταινία. Ο λόγος του κατά την αποδοχή του βραβείου μνημονεύεται περισσότερο για την επίδειξη έλξεων με ένα χέρι, που ισχυρίστηκε ότι έκανε για να πείσει τους ασφαλιστικούς πράκτορες του στούντιο ότι ήταν αρκετά υγιής για να δουλέψει στην ταινία. Ο Μπίλι Κρίσταλ ήταν ο παρουσιαστής των βραβείων Όσκαρ και χρησιμοποίησε αυτό το χιουμοριστικό περιστατικό για πολλά αστεία κατά τη διάρκεια της βραδιάς. Αργότερα το ίδιο βράδυ, ο Πάλανς έβαλε το Όσκαρ στον ώμο του Κρίσταλ και είπε: "Μπίλι Κρίσταλ... ποιος το περίμενε ότι θα ήσουν εσύ;" Ο Κρίσταλ έγραψε στο βιβλίο του: «Πίναμε μαζί σαμπάνια και μπορούσα να φανταστώ τι σκεφτόταν ο Τσαρλς Μπρόνσον πηγαίνοντας για ύπνο εκείνο το βράδυ». Τα Όσκαρ της επόμενης χρονιάς άνοιξαν με τον Πάλανς να φαίνεται να τραβάει ένα γιγάντιο βραβείο Όσκαρ, με τον Κρίσταλ (και πάλι τον οικοδεσπότη) να οδηγεί στο αντίθετο άκρο.

Στην ποπ κουλτούρα
------------------

* Το επεισόδιο του *Muppets Tonight* με καλισμένο τον Μπίλι Κρίσταλ περιλάμβανε μια παρωδία με τίτλο "City Schtickers", με τον Κέρμιτ και τον Φόζι στους ρόλους των Κέρμπι και Στερν.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  www.imdb.com/title/tt0101587/. Ανακτήθηκε στις 17  Απριλίου 2016.
2. 1 2 3 4  stopklatka.pl/film/sultani-westernu. Ανακτήθηκε στις 17  Απριλίου 2016.
3. 1 2 3 4 5  www.allocine.fr/film/fichefilm\_gen\_cfilm=43223.html. Ανακτήθηκε στις 17  Απριλίου 2016.
4. ↑  www.interfilmes.com/filme\_19767\_Amigos.Sempre.Amigos-(City.Slickers).html. Ανακτήθηκε στις 17  Απριλίου 2016.
5. ↑  www.filmaffinity.com/en/film727892.html. Ανακτήθηκε στις 17  Απριλίου 2016.
6. ↑  pro.boxoffice.com/statistics/alltime\_numbers/domestic/data.
7. ↑  (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. www.imdb.com/title/tt0101587/releaseinfo. Ανακτήθηκε στις 14  Απριλίου 2017.
8. ↑  www.nytimes.com/2005/04/09/movies/09feve.html.
9. ↑  www.themoviedb.org/collection/150156-city-slickers-collection.
10. ↑  www.slantmagazine.com/dvd/review/city-slickers.
11. ↑  Susman, Gary (6 Ιουνίου 2016). «'City Slickers': 10 Things You (Probably) Didn't Know About the Hit Comedy». *www.moviefone.com*.
12. ↑  «City Slickers (1991)». *Rotten Tomatoes*. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2019.
13. ↑  «City Slickers». *Metacritic*.
14. ↑  Archived at Ghostarchive and the *Jack Palance Wins Supporting Actor: 1992 Oscars*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2018. CS1 maint: Unfit url (link) : *Jack Palance Wins Supporting Actor: 1992 Oscars* (video). Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2018.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *Τι έκανες μπαμπά στην Άγρια Δύση*   στην IMDb
* *Τι έκανες μπαμπά στην Άγρια Δύση* στο Box Office Mojo
* *Τι έκανες μπαμπά στην Άγρια Δύση* στο Rotten Tomatoes