Ο **Βόιτσεχ Γκέρσον** (πολωνικά: *Wojciech Gerson*) (1 Ιουλίου 1831-25 Φεβρουαρίου 1901) ήταν κορυφαίος Πολωνός ζωγράφος στα μέσα του 19ου αιώνα και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πολωνικής σχολής του ρεαλισμού κατά τη διάρκεια των ξένων διαμελισμών της Πολωνίας. Υπηρέτησε ως μακροχρόνιος καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών στη Βαρσοβία και δίδαξε μελλοντικές διασημότητες του πολωνικού νεορομαντισμού, συμπεριλαμβανομένων των Γιούζεφ Χεουμόνσκι, Λέον Βιτσουουκόφσκι, Βαντίσουαφ Ποντκοβίνσκι, Γιούζεφ Πανκιέβιτς και Άννα Μπιλίνσκα-Μποχντανοβίτσα, μεταξύ άλλων. Έγραψε επίσης κριτικές τέχνης και δημοσίευσε ένα βιβλίο ανατομίας για τους καλλιτέχνες. Ένας μεγάλος αριθμός από τους πίνακές του κλάπηκε από τη ναζιστική Γερμανία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν ανακτήθηκε ποτέ.

Βιογραφία
---------

Ο Γκέρσον γεννήθηκε στη Βαρσοβία κατά τη Νοεμβριανή Εξέγερση εναντίον της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Εγγράφηκε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας το 1844 και αποφοίτησε με αριστεία το 1850. Το 1853 ο Γκέρσον έλαβε υποτροφία στην Αυτοκρατορική Ακαδημία Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης και πέρασε δύο χρόνια μελετώντας την ιστορική ζωγραφική με τον Αλεξέι Ταράσοβιτς Μάρκοφ. Αποφοίτησε με ασημένιο μετάλλιο στην Αγία Πετρούπολη και επέστρεψε στη Βαρσοβία το 1855. Έφυγε για το Παρίσι το 1856 και σπούδασε υπό τον Λεόν Κονιέ και άλλους. Ο Γκέρσον επέστρεψε στην Πολωνία τον Φεβρουάριο του 1858. Κατοίκησε στη Βαρσοβία για το υπόλοιπο της ζωής του, ωστόσο συνέχισε να ταξιδεύει στο εξωτερικό, μέχρι το τέλος του αιώνα.

Ο Γκέρσον ήταν συνιδρυτής της Εταιρείας Καλών Τεχνών «Zachęta» που ιδρύθηκε το 1860. Ήταν η πρώτη ομάδα υποστήριξης στο είδος της στην υπό ξένη κατοχή Βαρσοβία. Άρχισε να διδάσκει τέχνη στο δικό του εργαστήριο το 1865 και έγινε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών (μελλοντική *Ακαδημία Καλών Τεχνών στη Βαρσοβία*) το 1872. Εκπαίδευσε μια γενιά μελλοντικών Πολωνών καλλιτεχνών εκεί, μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1896. Ο Γκέρσον παρουσίασε στους μαθητές του τα ταξίδια υπαίθριου τοπίου και τις σπουδές του είδους με σημαντικό αντίκτυπο στην τέχνη του Γιούζεφ Χεουμόνσκι, του μνημειώδους ζωγράφου με τη γκαλερί που πήρε το όνομά του στο Σουκιενίτσε, στον Λέον Βιτσουουκόφσκι, τον κορυφαίο ζωγράφο πεδίου του κινήματος της Νέας Πολωνίας, τον Αντόνι Πιοτρόφσκι που έχερε θαυμασμού μέχρι τη Βουλγαρία για τις επικές πολεμικές σκηνές του, καθώς και τον ιμπρεσιονιστή Βαντίσουαφ Ποντκοβίνσκι και τους συγχρόνους του. Ο Γκέρσον έλαβε τον τίτλο του ακαδημαϊκού από την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης το 1873 και ονομάστηκε καθηγητής το 1878.

Ο Γκέρσον εργάστηκε επίσης ως αρχιτέκτονας και κριτικός τέχνης. Είναι σεβαστός στην Πολωνία για τους ιστορικούς του πίνακες πατριωτικής φύσης, τις σκηνές της ζωής της υπαίθρου και τα ορεινά τοπία. Ο Γκέρσον πέθανε στη Βαρσοβία, σε ηλικία 70 ετών, και θάφτηκε στο Ευαγγελικό Νεκροταφείο της Ομολογίας του Άουγκσμπουργκ στη Βαρσοβία. Οι πίνακές του μπορούν να ειδωθούν στο Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας, στο Μουσείο της Άνω Σιλεσίας στο Μπίτομ και σε άλλους κλάδους του Εθνικού Μουσείου της Πολωνίας, καθώς και σε επιλεγμένες εκκλησίες.

Επιλεγμένοι ιστορικοί πίνακες
-----------------------------

* Βάπτιση της Λιθουανίας, Συλλογή Μουσείου Ιωάννη Παύλου Β΄*Βάπτιση της Λιθουανίας*, Συλλογή Μουσείου Ιωάννη Παύλου Β΄
* Kazimierz Odnowiciel, Εθνικό Μουσείο του Βρότσουαφ*Kazimierz Odnowiciel*, Εθνικό Μουσείο του Βρότσουαφ
* Κοστσιούσκο*Κοστσιούσκο*
* Θάνατος του Πσέμισλ Β΄, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας*Θάνατος του Πσέμισλ Β΄*, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας
* Καζίμιρ Γ΄ ο Μέγας και Εβραίοι, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας*Καζίμιρ Γ΄ ο Μέγας και Εβραίοι*, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας

Αρχειακές φωτογραφίες επιλεγμένων έργων τέχνης που λεηλατήθηκαν από τους Γερμανούς
----------------------------------------------------------------------------------

Δείτε επίσης: Λεηλασία στη Πολωνία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο* Πρωί*Πρωί*
* Απόγευμα*Απόγευμα*
* Ανεμοστρόβιλος*Ανεμοστρόβιλος*
* Καιρός*Καιρός*
* Βλαδίσλαος Α΄ ο Βραχύς στο Σκάουκι*Βλαδίσλαος Α΄ ο Βραχύς στο Σκάουκι*

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Ολλανδικά) *RKDartists*. rkd.nl/explore/artists/31160. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2017.
2. 1 2  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. gerson-wojciech. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. 11062571x.
4. 1 2  zi.7.5.r1ao.
5. ↑  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/59155. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
7. 1 2 3  Janina Zielińska (2012). «Gerson, Wojciech». *Grove Art Online*. Oxford University Press. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2012.
8. 1 2 3  «Wojciech Gerson». *Pinakoteka Zascianek.pl* (στα Πολωνικά). Encyklopedia PWN, Warszawa 1974. 2012. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2012.
9. ↑  «Gerson, Wojciech». *Obrazy zaginione podczas II wojny światowej*. Sztuka zaprasza.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2012.
10. ↑  Ангелова, Леонора (2002). «Антони Пьотровски – свидетел и хроникьор на княжеското време». *Antoni Piotrowski – witness and chronicler of the Imperial period – by Leonora Angelova* (στα Βουλγαρικά). АРТ. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2012.
11. ↑  Irena Kossowska, *Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk* (Δεκέμβριος 2004). «Wojciech Gerson» (στα Πολωνικά). Instytut Adama Mickiewicza Culture.pl. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2012.
12. ↑  «Wojciech Gerson (July 1, 1831 - February 25, 1901)». *Obrazy malarza*. Artyzm.com. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2012.

Λογοτεχνία
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Βόιτσεχ Γκέρσον** |

* С. Н. Кондаков (1915). *Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914* (στα ρώσικα). **2**. σελ. 47. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 20569491
* **Europeana**: agent/base/84519
* LCCN: no2008063187
* ISNI: 0000 0001 1022 3070
* GND: 12266468X
* SUDOC: 196316596
* BNF: cb11062571x (data)
* ULAN: 500031052
* NKC: skuk0000470
* BNE: XX1283639
* RKD: 31160

 |

 |