Η **Φωτεινή Κολοκοτρώνη - Τζαβέλα** (Κέρκυρα, 1809 – Αθήνα, 1890) διετέλεσε κυρία επί των τιμών στη βασιλική αυλή του Όθωνα. Ήταν κόρη του οπλαρχηγού Φώτου Τζαβέλα, αδελφή του πρωθυπουργού της Ελλάδας Κίτσου Τζαβέλα, σύζυγος του επίσης πρωθυπουργού Ιωάννη - Γενναίου Κολοκοτρώνη και μητέρα του δημοσιογράφου Φαλέζ Κολοκοτρώνη.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Η Φωτεινή Κολοκοτρώνη – Τζαβέλα γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 12 Νοεμβρίου 1809 και ήταν κόρη του σουλιώτη οπλαρχηγού Φώτου Τζαβέλα και αδελφή του αγωνιστή της επανάστασης του 1821 και μετέπειτα πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κίτσου Τζαβέλα. Λέγεται πως την ημέρα που γεννήθηκε, ο πατέρας της δηλητηριάστηκε από όργανα του Αλή πασά και ως εκ τούτου, έλαβε το όνομά του. Το 1820 επέστρεψε μαζί με την οικογένειά της και τους υπόλοιπους σουλιώτες στο Σούλι ενώ τον Σεπτέμβριο του 1822 βρήκε καταφύγιο στο Μεσολόγγι. Το 1827 κατέφυγε στο Ναύπλιο. Εκεί, τον επόμενο χρόνο παντρεύτηκε τον γιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Γενναίο, αγωνιστή της ελληνικής επανάστασης και πρωθυπουργό της Ελλάδας κατά το 1862. Μάλιστα, μεταξύ των γαμήλιων δώρων, συγκαταλεγόταν και ένα ζευγάρι βραχιόλια, δώρο του κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια. Αυτός ο γάμος σηματοδότησε μεταξύ άλλων και την πολιτική συμμαχία μεταξύ των οικογενειών Τζαβέλα και Κολοκοτρώνη.

Κατά την οθωνική περίοδο, η Φωτεινή Κολοκοτρώνη έγινε κυρία επί των τιμών στη βασιλική αυλή καθώς και σύμβουλος της βασίλισσας Αμαλίας ενώ τον Μάιο του 1862, όταν ο σύζυγός της ανέλαβε την πρωθυπουργία, έγινε η πρώτη κυρία της χώρας.

Μαζί με τον Ιωάννη Κολοκοτρώνη απέκτησε επτά παιδιά: δύο γιους, τους Θεόδωρο (γνωστό και ως Φαλέζ) και Κωνσταντίνο καθώς και πέντε κόρες, τις Γεωργίτσα Πετιμεζά, Αικατερίνη Ροδίου, Ελένη Ζώτου, Ζωίτσα Μανέτα και την Ευφροσύνη που έμεινε ανύπαντρη.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 26 Σεπτεμβρίου του 1890 έπειτα από επίπονη ασθένεια. Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε την επόμενη ημέρα στον ναό του Αγίου Γεωργίου.

Ενδυμασία Φωτεινής Κολοκοτρώνη
------------------------------

Ως κυρία επί των τιμών της αυλής του Όθωνα και της Αμαλίας, η Φωτεινή Κολοκοτρώνη είχε στην κατοχή της μια ειδική ενδυμασία που ήταν ένας συγκερασμός της ηπειρώτικης και της μωραΐτικης γυναικείας φορεσιάς αποτελούμενη από χρυσοκέντητη τραχηλιά, φουστάνι από μπλε μεταξωτή στόφα και έναν επίσης χρυσοκέντητο επενδύτη. Την ενδυμασία συνόδευε κεφαλόδεσμος αποτελούμενος από βελούδινο φέσι και μεταξωτό μαντήλι.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  Κούλα Ξηραδάκη, *Γυναίκες του ’21*, εκδόσεις «Δωδώνη», Αθήνα – Ιωάννινα 1995, σελ. 81.
2. 1 2  «Ποικίλη Στοά, τόμος 9, αρ. 1, 1891, σ. 23». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2015.
3. ↑  «Εθνικό Ιστορικό Μουσείο: Τμήματα – Συλλογές Ενδυμάτων και Κοσμημάτων – Κοσμήματα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2015.
4. ↑  Mark Mazower ( επιμ. ), Δίκτυα εξουσίας στη νεότερη Ελλάδα, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2014, σελ. 82.
5. ↑  Κούλα Ξηραδάκη , 1995, σελ. 83.
6. ↑  *Ελληνικές Φορεσιές*, Συλλογή Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, β' έκδοση, Αθήνα 2005, σελ. 228.

Βιβλιογραφία
------------

* Κούλα Ξηραδάκη, *Γυναίκες του '21 - Προσφορές, ηρωισμοί και θυσίες*, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα - Γιάννινα 1995.
* Mark Mazower ( επιμ. ), *Δίκτυα εξουσίας στη νεότερη Ελλάδα - Δοκίμια προς τιμήν του John Campbell*, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2014.
* *Ποικίλη Στοά*, τόμος 9, αρ. 1, 1891.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Εθνικό Ιστορικό Μουσείο: Τμήματα – Συλλογές Ενδυμάτων και Κοσμημάτων – Κοσμήματα.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* **ΕΒΕ**: 108996

 |

 |

΄