Ο **Χουάν Μανουέλ Φάντζιο** (*Juan Manuel Fangio*, ΔΦΑ: ισπανική προφορά: [ˈfanχjo] «Φάνχιο», Μπαλκάρσε, 24 Ιουνίου 1911 - Μπουένος Άιρες, 17 Ιουλίου 1995) ήταν Αργεντινός οδηγός αγώνων. Κατάφερε να κερδίσει 5 παγκόσμια πρωταθλήματα Φόρμουλα 1 (1951,1954-1957), με τέσσερις διαφορετικές ομάδες (Άλφα Ρομέο, Μαζεράτι, Φερράρι και Μερτσέντες-Μπεντς). Θεωρείται πολύ σημαντική προσωπικότητα του μηχανοκίνητου αθλητισμού διεθνώς και ιδιαίτερα τόσο στη Λατινική Αμερική όσο και στην πατρίδα του, Αργεντινή.

Τα πρώτα χρόνια
---------------

Γεννήθηκε το 1911 στην πόλη Μπαλκάρσε (Balcarce) της επαρχίας του Μπουένος Άιρες. Οι γονείς του ήταν μετανάστες από την Ιταλία. Από μικρός ξεκίνησε να δουλεύει σε συνεργείο αυτοκινήτων ως μηχανικός. Το 1929 παίρνει μέρος στο πρώτο του αγώνα, ως συνοδηγός ενός ντόπιου οδηγού που ονομαζόταν Manuel Ayerza, πελάτη του εργοστασίου όπου δούλευε, σε μια τοπική κούρσα και τερματίζουν δεύτεροι με μία Chevrolet του 1928. Αργότερα θα ανοίξει και τη δική του επιχείρηση ως μηχανικός.

Οι πρώτοι αγώνες
----------------

Στις 25 Οκτωβρίου του 1936, με ένα Φορντ Model A του 1929, που μάλιστα προηγουμένως ήταν ταξί, κάνει το ντεμπούτο του ως οδηγός σε έναν αγώνα της Αργεντινής. Το 1938, αρχίζει επίσημα να παίρνει μέρος σε διάφορους αγώνες στην Αργεντινή. Αποφασίζει να λάβει μέρος στους αγώνες *Turismo de Carretera*, που έχουν πολύ καλή φήμη στην Αργεντινή. Το 1940 κερδίζει τον πρώτο του αγώνα, σε μία διαδρομή 9,5 χιλιομέτρων στις Άνδεις μεταξύ Αργεντινής, Βολιβίας και Περού. Στο τέλος της χρονιάς κατακτά το πρωτάθλημα της *Turismo de Carretera* στην Αργεντινή με Chevrolet, πράγμα που θα καταφέρει και την επόμενη χρονιά. 

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Αργεντινή διοργανώνονται ξανά αγώνες ταχύτητας, στους οποίους ο Φάντζιο παίρνει μέρος αρχικά με ένα Ford T με κινητήρα από Chevrolet, και στη συνέχεια με ένα Volpi-Chevrolet. Το 1948, η Λέσχη Αυτοκινήτου της Αργεντινής (με την υποστήριξη του Περόν) θα αποφασίσει να στείλει οδηγούς στην Ευρώπη στην προσπάθειά της να αναβαθμίσει τους αγώνες στη χώρα. Ανάμεσα στους οδηγούς αυτούς είναι και ο Φάντζιο. Θα πάρει μέρος στον αγώνα με κανονισμούς Φόρμουλα 1 στη Ρενς στη Γαλλία, με μία Talbot, αλλά θα εγκαταλείψει. Την επόμενη χρονιά θα λάβει μέρος σε αγώνες στο Σαν Ρέμο με μία Maserati 4CLT/48 υπό τη χορηγία της Αυτοκινητιστικής Λέσχης της Αργεντινής και θα καταφέρει να νικήσει. Πήρε μέρος σε άλλους έξι αγώνες εκείνη τη χρονιά, νικώντας στους τέσσερις.

Τα παγκόσμια πρωταθλήματα Φόρμουλα 1
------------------------------------

Ο Φάντζιο οδηγώντας τη Μερτσέντες W196 σε γκραν πρι παλαιμάχων το 1986 στο Νίρμπουγκρινγκ
Το 1950 η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου διοργανώνει το πρώτο επίσημο πρωτάθλημα αυτοκινήτων Φόρμουλα 1. Ο Φάντζιο θα πάρει μέρος σαν οδηγός της Άλφα Ρομέο, μαζί με τους Λουίτζι Φατζιόλι και Τζουζέπε Φαρίνα. Ο Φάντζιο καταφέρνει να κερδίσει και τους τρεις αγώνες στους οποίους τερμάτισε (Μονακό, Βέλγιο, Γαλλία), αλλά ο Φαρίνα με μία τέταρτη θέση επιπλέον ήταν αυτός που αναδείχθηκε νικητής στο τέλος. Ο Φάντζιο θα πάρει μέρος και σε οκτώ μη επίσημους αγώνες εκείνης της χρονιάς, και θα νικήσει στους 4, ενώ σε άλλους δύο θα έρθει δεύτερος.

Το 1951, ξανά με Άλφα Ρομέο, θα κερδίσει τρία από τα οκτώ Γκραν Πρι του πρωταθλήματος, ενώ σε άλλα δύο θα έρθει δεύτερος. Παράλληλα η άνοδος της Φερράρι με τους Χοσέ Γκονσάλες και κυρίως τον Αλμπέρτο Ασκάρι, που θα στερήσει βαθμούς από τους συνοδηγούς του στην Άλφα Ρομέο, θα τον βοηθήσουν να κερδίσει το πρώτο του πρωτάθλημα.

Με την αλλαγή των κανόνων στη Φόρμουλα 1 του 1952, η Άλφα Ρομέο δεν μπόρεσε να πάρει μέρος και ο Φάντζιο έμεινε χωρίς ομάδα, ενώ και ένα σοβαρό ατύχημα σε ένα μη επίσημο αγώνα του στέρησε τη δυνατότητα για κάτι καλύτερο εκείνη τη χρονιά.

Το 1953, αφού νίκησε στο Carrera Panamericana με μία Λάντσια D24, επανέρχεται στη Φόρμουλα 1 με την ομάδα της Μαζεράτι. Κατάφέρνει να κερδίσει στη Μόντσα και να τερματίσει άλλες δύο φορές δεύτερος, αλλά η Φερράρι και ο Αλμπέρτο Ασκάρι κυριαρχούσαν στο πρωτάθλημα. Τελικά θα κατακτήσει τη δεύτερη θέση.

Το 1954 θα επανέλθει στους τίτλους. Άρχισε τη χρονιά με την ομάδα της Μαζεράτι με δύο νίκες σε Αργεντινή και Βέλγιο, αλλά μεταπηδά στη Μερτσέντες Μπεντς όταν αυτή αποφασίζει να πάρει μέρος στη μέση της σαιζόν. Με τα "ασημένια βέλη" θα κερδίσει άλλους 4 αγώνες και θα κατακτήσει για δεύτερη φορά τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή.

Την επόμενη χρονιά θα συνεχίσει να τρέχει με την ίδια ομάδα και θα έρθει τέσσερις φορές πρώτος. Το πρωτάθλημα του 1955 θα διακοπεί απότομα λόγω του δυστυχήματος στον αγώνα των 24 ωρών στο Λε Μαν, όπου 80 - 84 άτομα έχασαν τη ζωή τους. Ο Φάντζιο θα καταφέρει ξανά να πάρει το πρωτάθλημα αφήνοντας δεύτερο τον συνοδηγό του στη Μερτσέντες Μπεντς, Στέρλινγκ Μος. Ύστερα από αυτό που συνέβη στο Λε Μαν η Μερτσέντες θα αποφασίσει να εγκαταλείψει τη Φόρμουλα 1.

Το 1956, ο Φάντζιο θα βρεθεί στη Φερράρι, στη θέση του Ασκάρι που είχε σκοτωθεί σε δυστύχημα. Με τη Φερράρι θα πάρει ένα ακόμα πρωτάθλημα, αλλά οι σχέσεις του με τον Έντσο Φερράρι δεν ήταν ιδιαίτερα καλές. Το πρωτάθλημα αυτό ήρθε πιο δύσκολα από τα προηγούμενα. Στον πρώτο αγώνα μοιράστηκε τη νίκη με τον Ιταλό Λουίτζι Μούσσο. Νίκησε στην Αγγλία και τη Γερμανία, αλλά το ίδιο έκανε και ο συνοδηγός του στη Φερράρι Πήτερ Κόλινς στο Βέλγιο και στη Γαλλία. Στον τελευταίο αγώνα στην Ιταλία, ο Κόλινς ήθελε 15 γύρους για να κατακτήσει αυτός το πρωτάθλημα. Τότε αναγκάστηκε να παραχωρήσει το αυτοκίνητό του στον Φάντζιο και τελικά μοιράστηκαν τους έξι βαθμούς της δεύτερης θέσης, με τον Φάντζιο να κατακτά τον τίτλο.

Το 1957 ο Φάντζιο επιστρέφει στη Μαζεράτι. Νικά τους τρεις πρώτους αγώνες σε Αργεντινή, Μονακό και Γαλλία αλλά εγκαταλείπει στο Σίλβερστοουν. Στον επόμενο αγώνα στο Νίρμπουργκρινγκ, ο Φάντζιο ξεκίνησε με λιγότερα καύσιμα, με σκοπό να κάνει ένα γρήγορο πιτ στοπ, αλλάζοντας ταυτόχρονα και ελαστικά. Όμως η ομάδα του δεν κατάφερε να ολοκληρώσει γρήγορα το πιτ στοπ του 13ου γύρου και ενώ πριν βρισκόταν μπροστά περίπου 30 δευτερόλεπτα από τις δύο Φερράρι του Κόλινς και του Χόθορν, βρέθηκε πίσω τους με διαφορά περίπου 50 δευτερολέπτων. Οδηγώντας ταχύτατα, σπάζοντας το ρεκόρ ταχύτερου γύρου σε κάθε πέρασμα, φτάνοντας στον 20ο γύρο να είναι 11 δευτερόλεπτα ταχύτερος από τον καλύτερο γύρο των Φερράρι, κατάφερε τελικά να τερματίσει πρώτος με τρία δευτερόλεπτα διαφορά από αυτές. Η εμφάνιση του Φάντζιο στη Γερμανία εκείνη τη χρονιά, αναφέρεται συχνά ως η καλύτερή οδήγηση στην ιστορία της Φόρμουλα 1. Με τον Μούσσο να τερματίζει τέταρτος, ο Φάντζιο κατακτά τον πέμπτο και τελευταίο τίτλο της καριέρας του στη Φόρμουλα 1, όντας ο μεγαλύτερος σε ηλικία πρωταθλητής στην ιστορία της διοργάνωσης (46 ετών). Η νίκη του αυτή ήταν και η τελευταία στη καριέρα του.

Το 1958 θα λάβει μέρος σε δύο αγώνες, στην πατρίδα του Αργεντινή, όπου θα έρθει τέταρτος, και στη Γαλλία. Στο τελευταίο αγώνα του, ο νικητής του αγώνα Χόθορν, αναγνωρίζοντας την αξία του Φάντζιο, αν και τον είχε περάσει ένα γύρο, σταμάτησε πριν τη γραμμή του τερματισμού αφήνοντας τον Φάντζιο να προσπεράσει, ώστε να ολοκληρώσει τον τελευταίο του, πεντηκοστό, γύρο στον αγώνα.

Διάφορα
-------

Ήταν νυμφευμένος με τη Μελίσα Κάστρο (Melissa Castro).

Μετά το τέλος της καριέρας του στους αγώνες, ο Φάντζιο πουλούσε αυτοκίνητα της Μερτσέντες Μπεντς, αντιπροσωπεία της οποίας είχε αποκτήσει στην Αργεντινή πριν καν ενταχθεί στην ομάδα το 1954. Έγινε Πρόεδρος της Μερτσέντες Μπεντς Αργεντινής το 1974, και Επίτιμος Πρόεδρός της εφ' όρου ζωής το 1987. Συχνά οδηγούσε, σε αγώνες επίδειξης, αγωνιστικά αυτοκίνητα. 

Στις 23 Φεβρουαρίου 1958 Κουβανοί αντάρτες τον απήγαγαν, αλλά αργότερα τον απελευθέρωσαν.

Το 1990 μπήκε στο Διεθνές *Hall of Fame* Μηχανοκίνητου Αθλητισμού.

Πέθανε το 1995, στο Μπουένος Άιρες, σε ηλικία 84 ετών. Ο τάφος του βρίσκεται στη γενέτειρά του, Μπαλκάρσε, όπου υπάρχει και μουσείο προς τιμήν του.

Ο ανιψιός του, που έχει το ίδιο όνομα, ήταν επίσης οδηγός αγώνων.

Υπάρχουν έξι αγάλματά του σε διάφορες πόλεις του κόσμου.

Ρεκόρ
-----

Είναι ο μόνος οδηγός που έχει πάρει πρωτάθλημα με τέσσερις διαφορετικές ομάδες, ενώ είναι και ο γηραιότερος πρωταθλητής στην ιστορία της Φόρμουλα 1. Το ρεκόρ του των 5 πρωταθλημάτων το κατέρριψε το 2003 ο Μίχαελ Σουμάχερ. Στη συνέντευξη μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος ο Σουμάχερ, αναφερόμενος στον Φάντζιο είπε ότι το κατόρθωμα του Φάντζιο έγινε σε μία δυσκολότερη εποχή και ότι θεωρεί ότι (ο Φάντζιο) είναι ένα επίπεδο πιο πάνω. 

Ο Φάντζιο κέρδισε 24 Γκραν Πρι από τα 51 που πήρε μέρος, ποσοστό 47,06%, που είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία του αθλήματος.

**Πίνακας με τις συμμετοχές του Φάντζιο στα Παγκόσμια πρωταθλήματα Φόρμουλα 1**

|  | Αγώνες και Θέση |  |
| --- | --- | --- |
| Πρωτάθλημα | Ομάδα | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | Θέση | Βαθμοί |
| 1950 | Alfa Romeo | GP Μ. ΒρετανίαςRet | GP Μονακό1 | Indianapolis 500DNP | GP ΕλβετίαςRet | GP Βελγίου1 | GP Γαλλίας1 | GP ΙταλίαςRet |  |  |  |  | **2ος** | **27** |
| 1951 | Alfa Romeo | GP Ελβετίας1 | Indianapolis 500DNP | GP Βελγίου9 | GP Γαλλίας1 | GP Μ. Βρετανίας2 | GP Γερμανίας2 | GP ΙταλίαςRet | GP Ισπανίας1 |  |  |  | **1ος** | **37** |
| 1953 | Maserati | GP ΑργεντινήςRet | Indianapolis 500DNP | GP ΟλλανδίαςRet | GP ΒελγίουRet | GP Γαλλίας2 | GP Μ. Βρετανίας2 | GP Γερμανίας2 | GP ΕλβετίαςRet | GP Ιταλίας1 |  |  | **2ος** | **27** |
| 1954 | Maserati καιMercedes | GP Αργεντινής1 | Indianapolis 500DNP | GP Βελγίου1 | GP Γαλλίας1 | GP Μ. Βρετανίας4 | GP Γερμανίας1 | GP Ελβετίας1 | GP Ιταλίας1 | GP Ισπανίας3 |  |  | **1ος** | **57** |
| 1955 | Mercedes | GP Αργεντινής1 | GP ΜονακόRet | Indianapolis 500DNP | GP Βελγίου1 | GP Ολλανδίας1 | GP Μ. Βρετανίας2 | GP Ιταλίας1 |  |  |  |  | **1ος** | **44** |
| 1956 | Ferrari | GP ΑργεντινήςRet | GP Μονακό4 | Indianapolis 500DNP | GP ΒελγίουRet | GP Γαλλίας4 | GP Μ. Βρετανίας1 | GP Γερμανίας1 | GP Ιταλίας8 |  |  |  | **1ος** | **29** |
| 1957 | Maserati | GP Αργεντινής1 | GP Μονακό1 | Indianapolis 500DNP | GP Γαλλίας1 | GP Μ. ΒρετανίαςRet | GP Γερμανίας1 | GP Πεσκάρας2 | GP Ιταλίας2 |  |  |  | **1ος** | **46** |
| 1958 | Maserati | GP Αργεντινής4 | GP ΜονακόDNP | GP ΟλλανδίαςDNP | Indianapolis 500DNP | GP ΒελγίουDNP | GP Γαλλίας4 | GP Μ. ΒρετανίαςDNP | GP ΓερμανίαςDNP | GP ΠορτογαλίαςDNP | GP ΙταλίαςDNP | GP ΜαρόκουDNP | 14ος | 7 |
| Όροι: Ret=Εγκατάλειψη, DNP=Δεν έλαβε μέρος |

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Τανγκό με αυτοκίνητα προς τιμήν του Φάντζιο». Τα Νέα. 27 Φεβρουαρίου 2008. [*νεκρός σύνδεσμος*]
2. ↑  «Ο Μαραντόνα κορυφαίος του αιώνα». in.gr. 21 Δεκεμβρίου 1999. [*νεκρός σύνδεσμος*] - Ψηφοφορία των αθλητικών συντακτών της Αργεντινής για τη μεγαλύτερη αθλητική προσωπικότητα του 20ού αιώνα στη χώρα, στην οποία ο Φάντζιο κατέλαβε τη δεύτερη θέση.
3. ↑  «Προσπέρασε την ιστορία». Καθημερινή. 19 Οκτωβρίου 2003. [*νεκρός σύνδεσμος*]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Χουάν Μανουέλ Φάντζιο** |

* Άρθρο για τον Φάντζιο από το περιοδικό "4 Τροχοί".
* Iστοσελίδα για τον Φάντζιο (Ισπανικά) (Αγγλικά)
* Iστοσελίδα του Μουσείου "Juan Manuel Fangio", Balcarce, Αργεντινή (Ισπανικά)
* Βιογραφία από την επίσημη ιστοσελίδα της Φόρμουλα 1 (Αγγλικά)
* Ιστοσελιδα για τον Φάντζιο (Αγγλικά)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Φόρμουλα 1 |
| --- |
|  |
| Σεζόν | 
* 1950
* 1951
* 1952
* 1953
* 1954
* 1955
* 1956
* 1957
* 1958
* 1959
* 1960
* 1961
* 1962
* 1963
* 1964
* 1965
* 1966
* 1967
* 1968
* 1969
* 1970
* 1971
* 1972
* 1973
* 1974
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999
* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011
* 2012
* 2013
* 2014
* 2015
* 2016
* 2017
* 2018
* 2019
* 2020
* 2021
* 2022
* 2023
* 2024
* 2025
* 2026
 |
|  |
| Πρωταθλητές | 
* Τζουζέπε Φαρίνα (1950)
* Χουάν Μανουέλ Φάντζιο (1951, 1954, 1955, 1956, 1957)
* Αλμπέρτο Ασκάρι (1952, 1953)
* Μάικ Χόθορν (1958)
* Τζακ Μπράμπαμ (1959, 1960, 1966)
* Φιλ Χιλ (1961)
* Γκράχαμ Χιλ (1962, 1968)
* Τζιμ Κλαρκ (1963, 1965)
* Τζον Σέρτις (1964)
* Ντένι Χιουλμ (1967)
* Τζάκι Στιούαρτ (1969, 1971, 1973)
* Γιόχεν Ριντ (1970)
* Έμερσον Φιτιπάλντι (1972, 1974)
* Νίκι Λάουντα (1975, 1977, 1984)
* Τζέιμς Χαντ (1976)
* Μάριο Αντρέτι (1978)
* Τζόντι Σέκτερ (1979)
* Άλαν Τζόουνς (1980)
* Νέλσον Πικέ (1981, 1983, 1987)
* Κέκε Ρόσμπεργκ (1982)
* Αλέν Προστ (1985, 1986, 1989, 1993)
* Άιρτον Σένα (1988, 1990, 1991)
* Νάιτζελ Μάνσελ (1992)
* Μίχαελ Σουμάχερ (1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004)
* Ντέιμον Χιλ (1996)
* Ζακ Βιλνέβ (1997)
* Μίκα Χάκινεν (1998, 1999)
* Φερνάντο Αλόνσο (2005, 2006)
* Κίμι Ράικονεν (2007)
* Λιούις Χάμιλτον (2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020)
* Τζένσον Μπάτον (2009)
* Σεμπάστιαν Φέτελ (2010, 2011, 2012, 2013)
* Νίκο Ρόσμπεργκ (2016)
* Μαξ Φερστάπεν (2021, 2022, 2023)
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 91539108
* LCCN: n86078072
* ISNI: 0000 0001 0774 705X
* GND: 118686054
* SUDOC: 034287116
* BNF: cb12505742c (data)
* NLA: 35121885
* NDL: 00439199
* NKC: xx0130192
* BNE: XX1364831
* CiNii: DA19271852

 |

 |