Ο **Ζήσης Βρύζας** (Χρυσοχώρι Καβάλας, 9 Νοεμβρίου 1973) είναι Έλληνας διεθνής παλαίμαχος ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως επιθετικός. Διέγραψε πολυετή καριέρα στη Skoda Ξάνθη, τον ΠΑΟΚ και το ιταλικό πρωτάθλημα, ενώ σημαντικότερη διάκρισή του υπήρξε η κατάκτηση του Euro 2004 με την Ελλάδα. 

Ολοκληρώνοντας την πορεία του ως παίκτης, βρέθηκε κατά καιρούς σε διάφορες θέσεις στη διοίκηση του ΠΑΟΚ, όπως του τεχνικού διευθυντή, του διευθύνοντος συμβούλου και δύο φορές του προέδρου.

Ποδοσφαιρική σταδιοδρομία
-------------------------

### Σε συλλογικό επίπεδο

Εκανε τα πρώτα ποδοσφαιρικά του βήματα στις ανεξάρτητες ομάδες παίδων, στις αλάνες στο Χρυσοχώρι Καβάλας, ως αρχηγικό μέλος της ομάδας του *Kάτω Mαχαλά* ενώ ασχοληθηκε και με τον στίβο. Aγαπημένο του νούμερο ήταν το 8. Ο πατέρας του ήταν φανατικός φίλαθλος του ΠΑΟΚ και όνειρο του πατέρα του ήταν ο γιος του να γίνει ποδοσφαιριστής. Αν και ήταν μαθητής του 18 στο σχολείο μέχρι και την Α’ Λυκείου αποφάσισε να γίνει, ποδοσφαιριστης με την επομενη χρονια 1989-90 να είναι η πιο καθοριστική για την πορεία του καθως περα απο τη Μικτη της ΕΠΣ Καβάλας άρχισε να αγωνίζεται εθνικές ομάδες. To 1990-91 την τελευταία χρονιά που αγωνίστηκε στo πρωτάθλημα της ΕΠΣ Καβάλας σημείωσε 50 γκολ σε ηλικία 17 ετών και 6 μηνών με τη φανελα του Απόλλωνα Χρυσοχωρίου, σωματείο της γενέτειράς του.

Το 1991 δοκιμάστηκε στον ΠΑΟΚ με πρόταση να συνεχίσει ως ερασιτεχνης, ενώ εκπρόσωποι της Καβάλας και της Δόξας Δράμας συζητησαν με τον Απόλλωνα για την μεταγραφή του. Ξεκίνησε την καριέρα του σε επαγγελματικό επίπεδο με την Ξάνθη το 1991. Έκανε το ντεμπούτο του στις 9 Φεβρουαρίου 1992 σε αγώνα εναντίον της ΑΕ Λάρισας, όταν χρησιμοποιήθηκε ως αλλαγή του Σάββα Καρυπίδη στο 75ο λεπτό. Μετά από 5 χρόνια μεταγράφηκε στον ΠΑΟΚ. Στην Ξάνθη o ΠΑΟΚ πρόσφερε 250 εκατομμύρια και στον Βρύζα 140 εκατομμύρια για συμβόλαιο τεσσάρων χρόνων. Σημαντική στιγμή με την ομάδα υπήρξε το τέρμα στις 30 Σεπτεμβρίου 1997 που σημείωσε εναντίον της Άρσεναλ στο στάδιο Χάιμπουρι, με το οποίο ισοφάρισε σε 1-1 και χάρισε την πρόκριση για την επόμενη φάση του κυπέλλου UEFA.

Το καλοκαίρι του 1998 ο ΠΑΟΚ απέρριψε πρόταση της Εβερτον ύψους 900 εκατομμυρίων δραχμών. Το 2000 ο Σέρχε Κόσμι προπονητής της Περούτζα Κάλτσιο βρήκε στο πρόσωπο του Βρύζα τον ιδανικό επιθετικό, διαπιστώνοντας την ικανότητά του να αγωνίζεται χωρίς την μπάλα και να συμβάλλει στη δημιουργία ευκαιριών για την επίτευξη γκολ. Ο επιθετικός του ΠΑΟΚ πήγε στην Ιταλία και αγωνίστηκε στο φιλικό παιχνίδι της Περούτζια με την Μπολόνια (2-1) και πέτυχε το γκολ της νίκης. Yπέγραψε τριετές συμβόλαιο, για κάθε χρόνο ένα εκατομμύριο δολάρια μεικτά ενώ ο ΠΑΟΚ του Γιώργου Μπατατούδη από την πώληση του Βρύζα εβαλε στο ταμείο του περίπου τετρακόσιες πενήντα χιλιάδες δολάρια.
 Στα 4 χρόνια που αγωνίστηκε στην Περούτζα αύξησε την παραγωγικότητα του και βελτίωσε την τεχνική του, ενω αάνοιξε το δρομο για να υπογράψουν στην Περούτζα του Λουτσιάνο Γκαούτσι άλλοι 3 Ελληνες εκείνη την περίοδο: ο Τραϊανός Δέλλας, o Κώστας Λουμπούτης και o Δημήτρης Ναλιτζής. Στις 19 Ιανουαρίου 2003 με δύο γκολ του Βρύζα, η Περούτζια «ταπείνωσε» την Ιντερ με 4-1 στο «Ρενάτο Κούρι».

Yπέγραψε στη Φιορεντίνα στη Serie Β στις 17 Δεκεμβρίου 2003, η οποία κατεβαλε στην Περούτζια ποσό της τάξης των 2 εκατ. ευρώ για τη μεταγραφή του. Εξακολούθησε να αγωνίζεται στο εξωτερικό  και τα επόμενα χρόνια στην ισπανική Θέλτα Βίγο και την Τορίνο. Το 2006 επέστρεψε στην Ελλάδα για να αγωνιστεί εκ νέου με την Ξάνθη, ενώ τον Ιούλιο του 2007 επανήλθε για να κλείσει την καριέρα του στον ΠΑΟΚ. Στις 6 Ιανουαρίου 2008 αγωνίστηκε για τελευταία φορά, κατά σύμπτωση εναντίον της ΑΕ Λάρισας, όπως όταν πραγματοποίησε το ντεμπούτο του.

Στην καριέρα του σημείωσε συνολικά περισσότερα από 100 τέρματα στους περισσότερους από 500 αγώνες που μετείχε.

### Στις εθνικές ομάδες

Αγωνίστηκε με την Ελλάδα για πρώτη φορά στις 27 Απριλίου 1994 στον εντός έδρας φιλικό αγώνα εναντίον της Σαουδικής Αραβίας (5-1). Συμμετείχε συνολικά σε 68 αγώνες και σκόραρε 9 φορές. Σημαντικότερη στιγμή του με τη γαλανόλευκη φανέλα υπήρξε το τέρμα που σημείωσε στο Euro 2004 εναντίον της Ρωσίας, καθώς ήταν αυτό που έδωσε την πρόκριση για τα προημιτελικά. Πανηγύρισε την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος και ήταν βασικό μέλος στην επίθεση της Ελλάδας, καθώς αγωνίστηκε στους πέντε από τους έξι αγώνες της τελικής φάσης.

Επίσης, με την Εθνική Ενόπλων έχει κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων 1997 στην Τεχεράνη πετυχαίνοντας δύο γκολ στον προημιτελικό στην πρόκριση επί του Ιράκ με σκορ 3-2.

Μετέπειτα σταδιοδρομία
----------------------

Η ΠAE ΠΑΟΚ ανακοίνωσε στις 2 Ιανουαρίου 2008 ότι ο Βρύζας ανέλαβε χρέη τεχνικού διευθυντή του συλλόγου. Στις 9 Οκτωβρίου 2009, μια ημέρα μετά την παραίτηση του Θοδωρή Ζαγοράκη από την προεδρία του ΠΑΟΚ, ο Βρύζας ανέλαβε τη θέση του προέδρου της ομάδας αλλά στις 11 Αυγούστου 2010 παραιτήθηκε.

Στις 26 Αυγούστου 2010 η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία ανακοίνωσε την έναρξη της συνεργασίας της με τον Ζήση Βρύζα, ως συνεργάτη του Φερνάντο Σάντος στην εθνική Ανδρών για 2 χρόνια, θέση από την οποία αποχώρησε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα για να επιστρέψει και πάλι στον ΠΑΟΚ, αρχικά σε διοικητικό πόστο.

Μετά τη νέα παραίτηση του Ζαγοράκη τον Ιανουάριο του 2012, το διοικητικό συμβούλιο της ΠΑΕ αποφάσισε ομόφωνα την παραχώρηση και πάλι της θέσης του προέδρου και του διευθύνοντα συμβούλου στον Ζήση Βρύζα. Στη θέση του προέδρου παρέμεινε μέχρι τον Αύγουστο του 2014, όταν και αντικαταστάθηκε από τον Ιάκωβο Αγγελίδη, παρέμεινε ωστόσο ως μέλος του πενταμελούς διοικητικού συμβουλίου.

Το καλοκαίρι του 2015 ανέλαβε χρέη Γενικού και Τεχνικού Διευθυντή στη Βέροια, θέση από την οποία αποχώρησε περίπου έναν χρόνο αργότερα.

Διακρίσεις
----------

* 1 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα με την εθνική Ελλάδος (2004)

* 1 Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων 1997

Παραπομπές
----------

1. ↑  «ΖΗΣΗΣ ΒΡΥΖΑΣ: Εκλέκτορας στην ομάδα της γειτονιάς». tanea.gr. 2000.
2. ↑  Greece 1991/92 • παίκτες A.O. Skoda Xanthi, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (Αγγλικά)
3. ↑  Ζήσης Βρύζας: Η φιλία με τον Καντάφι, ο Ζαγοράκης και ο ΠΑΟΚ - makthes.gr
4. ↑  «Ο Βρύζας στην Περούτζια». tanea.gr. 2000.
5. ↑  Η ιδιοφυής (ποδοσφαιρική) «παραφροσύνη» του Λουτσιάνο Γκαούτσι - athletestories.gr
6. ↑  «Διασυρμός της Ίντερ, με δύο γκολ Βρύζα, νίκη για την Μίλαν». in.gr. 19 Ιανουαρίου 2003.
7. ↑  «Παίκτης της Φιορεντίνα για τα επόμενα τρία χρόνια ο Ζήσης Βρύζας». in.gr. 17 Δεκεμβρίου 2003.
8. ↑  Ο Ζήσης Βρύζας επιθυμεί την παραμονή του στο campionato (2001) - In.gr
9. ↑  «Χρέη τεχνικού διευθυντή στον ΠΑΟΚ ο Βρύζας.in.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2008.
10. ↑  Πρόεδρος του ΠΑΟΚ ανέλαβε ο Βρύζας, sport-fm.gr
11. ↑  «Νέος πρόεδρος στον ΠΑΟΚ, www.thestival.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2014.
12. ↑  Στη Βέροια ο Βρύζας, www.sport24.gr

Πηγές
-----

* Ζήσης Βρύζας, η καριέρα του έλληνα επιθετικού - dieci10

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Η καριέρα του Ζήση Βρύζα στο national-football-teams
* Το ποδοσφαιρικό προφίλ του Ζήση Βρύζα στο transfermarkt.

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Ποδόσφαιρο | Πύλη Ποδόσφαιρο |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
**Εθνική Ελλάδος - Πρωταθλητές Ευρώπης 2004** |
| --- |
|  |
|  | 
**1** Νικοπολίδης  · **2** Σεϊταρίδης  · **3** Βενετίδης  · **4** Νταμπίζας  · **5** Δέλλας  · **6** Μπασινάς  · **7** Ζαγοράκης  · **8** Γιαννακόπουλος  · **9** Χαριστέας  · **10** Τσιάρτας  · **11** Νικολαΐδης  · **12** Χαλκιάς  · **13** Κατεργιαννάκης  · **14** Φύσσας  · **15** Βρύζας  · **16** Καφές  · **17** Γεωργιάδης  · **18** Γκούμας  · **19** Καψής  · **20** Καραγκούνης  · **21** Κατσουράνης  · **22** Παπαδόπουλος  · **23** Λάκης  · **C** Ρεχάγκελ |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
**Εθνική Ελλάδος - Κύπελλο Συνομοσπονδιών 2005** |
| --- |
|  |
| 
* **1** Νικοπολίδης
* **2** Σεϊταρίδης
* **3** Βύντρα
* **4** Ταυλαρίδης
* **5** Κυργιάκος
* **6** Μπασινάς
* **7** Ζαγοράκης
* **8** Γιαννακόπουλος
* **9** Χαριστέας
* **10** Τσιάρτας
* **11** Παπαδόπουλος
* **12** Χαλκιάς
* **13** Σηφάκης
* **14** Φύσσας
* **15** Βρύζας
* **16** Καφές
* **17** Αμανατίδης
* **18** Γκούμας
* **19** Καψής
* **20** Καραγκούνης
* **21** Κατσουράνης
* **22** Γκέκας
* **23** Λάκης
* **C** Ρεχάγκελ
 |

 |