Η **Εμμανουέλα Ορλάντι** (ιταλικά: Emanuela Orlandi‎) (14 Ιανουαρίου 1968 - εξαφάνιση: 22 Ιουνίου 1983) ήταν νεαρή κοπέλα που εξαφανίστηκε από το Βατικανό μυστηριωδώς, ενώ επέστρεφε στο σπίτι της ύστερα από ένα μάθημα φλάουτου στη Ρώμη.  Θεάσεις της Ορλάντι σε διάφορα μέρη έχουν αναφερθεί πολλές φορές, χωρίς όμως να καταστή δυνατόν να επιβαιωθούν. Η περίπτωση της Ορλάντι έχει απασχολήσει έντονα τα μέσα ενημέρωσης στην Ιταλία, χαρακτηριζόμενη ως το  *πιο διάσημο άλυτο μυστήριο της Ιταλίας*.

Προσωπική ζωή
-------------

Η Εμμανουέλα ήταν το τέταρτο από τα πέντε παιδιά του Ερκόλε και της Μαρίας Ορλάντι (το γένος Πετσάνο). Η οικογένεια ζούσε μέσα στη πόλη του Βατικανού, καθώς ο πατέρας της εργαζόταν μόνιμα εκεί.  

Η Ορλάντι φοιτούσε στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε μουσικό σχολείο της Ρώμης ενώ παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα φλάουτου στη Σχολή Tommaso Ludovico Da Victoria, που συνδέεται με το Παπικό Ινστιτούτο Ιερής Μουσικής. Ήταν επίσης μέλος της χορωδίας της εκκλησίας Sant'Anna dei Palafrenieri στο Βατικανό.

Χρονικό
-------

Η Ορλάντι πήγαινε στο σχολείο καθημερινά με το δημόσιο λεωφορείο. 

Την Τετάρτη 22 Ιουνίου 1983 έφυγε από το σπίτι της για να πάει στο μάθημα φλάουτου. Έφτασε καθυστερημένη στο μάθημα γιατί, όπως εξήγησε αργότερα στις φίλες της, συζητούσε με έναν εκπρόσωπο της εταιρείας καλλυντικών Avon για την πιθανότητα συνεργασίας. Φεύγοντας από το μάθημα, οι φίλες της την άφησαν στη στάση του λεωφορείου επιστροφής.  Ωστόσο, η τελευταία επιβεβαιωμένη φορά που εθεάθη ήταν λίγο μετά, να μπαίνει σε μια μεγάλη, σκουρόχρωμη BMW. 

Οι γονείς απευθύνθηκαν στην Αστυνομία, η οποία την κήρυξε επίσημα αγνοούμενη την Πέμπτη 23 Ιουνίου.
Τις επόμενες δύο ημέρες, οι ανακοινώσεις της εξαφάνισης δημοσιεύτηκαν με τον αριθμό τηλεφώνου του σπιτιού της Ορλάντι στις εφημερίδες Il Tempo, Paese Sera και Il Messaggero. 

Στις **6:00** το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουνίου, λήφθηκε τηλεφώνημα από έναν νεαρό που ισχυριζόταν ότι ήταν ένα δεκαεξάχρονο αγόρι ονόματι *Πιερλουίτζι*.  Ανέφερε ότι εκείνος και η αρραβωνιαστικιά του είχαν συναντήσει την αγνοούμενη κοπέλα στην Πιάτσα Ναβόνα εκείνο το απόγευμα. Ο νεαρός ανέφερε το φλάουτο της Εμανουέλας, τα μαλλιά της και τα γυαλιά που δεν της άρεσε να φοράει, μαζί με άλλες λεπτομέρειες που ταίριαζαν στην αγνοούμενη κοπέλα. Σύμφωνα με τον «Πιερλουίτζι», η Εμανουέλα είχε μόλις κουρευτεί και είχε συστηθεί ως *Μπαρμπαρέλλα*. Υποστήριξε ότι δήλωσε ότι είχε μόλις φύγει από το σπίτι και πουλούσε προϊόντα της Avon. 

Στις 28 Ιουνίου, ένας άνδρας που αποκαλούσε τον εαυτό του *Μάριο* τηλεφώνησε στην οικογένεια και ισχυρίστηκε ότι ήταν ιδιοκτήτης ενός μπαρ κοντά στο Πόντε Βιτόριο , μεταξύ του Βατικανού και του μουσικού σχολείου. Είπε ότι μια κοπέλα που ονομάζεται "Μπάρμπαρα", μια νέα πελάτισσα, του είχε εκμυστηρευτεί ότι είχε φύγει από το σπίτι της, αλλά είπε ότι θα επέστρεφε για τον γάμο της αδερφής της. Στις 30 Ιουνίου, παντού στην Ρώμη υπήρχαν μεγάλος αριθμό αφισών που έδειχναν τη φωτογραφία της Ορλάντι. 

Στις 3 Ιουλίου, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄, κατά τη διάρκεια του Αγγέλου, έκανε έκκληση στους υπεύθυνους για την εξαφάνιση της Εμανουέλας Ορλάντι, κάνοντας επίσημη για πρώτη φορά την υπόθεση της απαγωγής. Δύο μέρες αργότερα, η οικογένεια Ορλάντι έλαβε το πρώτο από μια σειρά ανώνυμων τηλεφωνημάτων. Η Εμανουέλα υποτίθεται ότι ήταν αιχμάλωτη μιας τρομοκρατικής ομάδας που απαιτούσε την απελευθέρωση του Μεχμέτ Αλί Αγκτσά, του Τούρκου που πυροβόλησε τον Πάπα τον Μάιο του 1981. Δεν δόθηκαν άλλες πληροφορίες. Τις επόμενες ημέρες, λήφθηκαν και άλλες κλήσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας από έναν άνδρα που αναγνωρίστηκε ως "Αμερικανός", λόγω της προφανής προφοράς του, ο οποίος έπαιζε μια ηχογράφηση της φωνής της Εμανουέλας μέσω τηλεφώνου. Λίγες ώρες αργότερα, σε άλλο τηλεφώνημα στο Βατικανό, ο ίδιος άνδρας πρότεινε την ανταλλαγή της Ορλάντι με τον Αγκτσά. Ο ανώνυμος συνομιλητής αναφέρθηκε στους «Μάριο» και «Πιερλουίτζι» των παλαιότερων τηλεφωνημάτων, ορίζοντας τους ως «μέλη της οργάνωσης».  Στις 6 Ιουλίου, ένας άνδρας με νεανική φωνή και αμερικανική προφορά ενημέρωσε το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA για την απαίτηση του να γίνει ανταλλαγή Ορλάντι-Αγκτσά, ζητώντας τη συμμετοχή του Πάπα εντός είκοσι ημερών και δείχνοντας ότι ένα καλάθι στη δημόσια πλατεία κοντά στο Κοινοβούλιο θα περιέχουν αποδείξεις ότι η Ορλάντι ήταν πράγματι στα χέρια του. Αυτά επρόκειτο να ήταν φωτοτυπίες της ταυτότητάς της στο μουσικό σχολείο, μια απόδειξη για τα δίδακτρα και ένα σημείωμα χειρόγραφο από το κορίτσι που απήχθη. 

Στις 8 Ιουλίου, ένας άνδρας με υποτιθέμενη προφορά της Μέσης Ανατολής τηλεφώνησε σε έναν από τους συμμαθητές της Ορλάντι, λέγοντας ότι το κορίτσι ήταν στα χέρια του και ότι είχαν είκοσι μέρες για να κάνουν την ανταλλαγή με τον Αγκτζά. Ο άνδρας ζήτησε επίσης απευθείας τηλεφωνική γραμμή με τον καρδινάλιο Αγκοστίνο Κασαρόλι, τον υπουργό Εξωτερικών του Βατικανού. Η γραμμή εγκαταστάθηκε στις 18 Ιουλίου. Συνολικά δεκαέξι τηλεφωνήματα έγιναν από τον «Αμερικάνο» από διαφορετικά δημόσια τηλέφωνα. 

Στις 17 Ιουλίου δόθηκαν οδηγίες σχετικά με το πού θα βρεθεί μια κασέτα που φαινόταν να είναι ηχογράφηση ενός κοριτσιού που βασανίζεται. Η αστυνομία είπε στην οικογένεια ότι δεν πίστευαν ότι ήταν η Ορλάντι, αν και ο αδερφός της έχει εκφράσει αμφιβολίες για αυτό. 

Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, το πρωί της 14ης Μαΐου 2001, ο ιερέας της ενορίας της εκκλησίας Γρηγορίου Ζ', κοντά στο Βατικανό, ανακάλυψε ένα ανθρώπινο κρανίο μικρών διαστάσεων και χωρίς σαγόνι σε μια τσάντα με την εικόνα του Πάδρε Πίο σε ένα εξομολογητήριο. Αν και δεν έχει αναγνωριστεί ως το κρανίο της Ορλάντι, η ανακάλυψη δημιούργησε υποψίες ότι μπορεί να είναι δικό της.

Ο πατέρας της Εμανουέλας, Ερκόλε, πέθανε το 2004, ένα μήνα μετά την τελευταία του συνέντευξη.

Θεωρίες
-------

Με την πάροδο των ετών, έχουν διατυπωθεί στον ιταλικό τύπο μια σειρά από θεωρίες σχετικά με τα κίνητρα του εγκλήματος. Συνέβη περίπου σαράντα μέρες μετά την ανεξιχνίαστη εξαφάνιση της Μιρέλας Γκρέγκορι, και συχνά έχει αναφερθεί ότι τα δύο γεγονότα συνδέθηκαν. 

### Θεωρία σύνδεσης Ορλάντι–Αγκτσά

Ο Αγκτσά, ο οποίος κάποτε δήλωσε ότι η Ορλάντι είχε απαχθεί από Βούλγαρους πράκτορες των Γκρίζων Λύκων, μιας τουρκικής υπερεθνικιστικής, νεοφασιστικής οργάνωσης νεολαίας της οποίας ήταν μέλος ο Αγκτσά, σε μια συνέντευξη στη φυλακή είπε ότι το κορίτσι ήταν ζωντανό, δεν κινδύνευε και ζούσε σε ένα μοναστήρι. 

Στα μέσα του 2000, ο δικαστής Φερντινάντο Ιμποσιμάτο, ένας εισαγγελέας με μεγάλη εμπειρία σε έρευνες υψηλού επιπέδου, βασισμένος σε όσα είχε μάθει για τους Γκρίζους Λύκους, πρότεινε ότι η Ορλάντι, τότε ενήλικη, ζούσε μια τέλεια ολοκληρωμένη ζωή στη μουσουλμανική κοινότητα και ότι μάλλον είχε ζήσει για πολύ καιρό στο Παρίσι. 

### Θεωρία οργανωμένου εγκλήματος

Το 2011, το πρώην μέλος της Banda della Magliana, Αντόνιο Μαντσίνι, άφησε να εννοηθεί ότι η απαγωγή της Ορλάντι ήταν ένα από τα πολλά χτυπήματα που έκανε η συμμορία κατά του Βατικανού για να εξαναγκάσει την επιστροφή μεγάλων ποσών χρημάτων που είχαν δανείσει στην Τράπεζα του Βατικανού μέσω του Ρομπέρτο Κάλβι η Banco Ambrosiano.  Στις 14 Μαΐου 2012, η ιταλική αστυνομία άνοιξε τον τάφο του γκάνγκστερ Ενρίκο Ντε Πέντις (1954–1990) και πήρε δείγματα DNA, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές εκείνης της εποχής.  Ανώνυμη κλήση στο ιταλικό τηλεοπτικό πρόγραμμα *Chi l'ha visto;* το 2005 είπε ότι ο τάφος περιείχε στοιχεία που θα βοηθούσαν την αστυνομία να εξηγήσει την εξαφάνιση της Ορλάντι και το 2008, η Σαμπρίνα Μινάρντι, πρώην φίλη του Ντε Πέντις, ανέφερε ότι κάποτε της ομολόγησε ότι είχε απήγαγε την Ορλάντι.  Είπε ότι το κορίτσι είχε ναρκωθεί και κρατηθεί στο διαμέρισμά της, πριν μεταφερθεί σε άλλο.  Ισχυρίστηκε επίσης ότι οδήγησε την Ορλάντι, υπό την επήρρεια ναρκωτικών, στο Βατικανό, όπου μεταφέρθηκε σε άλλο αυτοκίνητο από έναν άνδρα ντυμένο ιερέα.  Δεν βρέθηκαν στοιχεία στον τάφο που να συνδέει τον Ντε Πέντις με την Ορλάντι.   Ωστόσο, η κλήση στο *Chi l'ha visto* έφερε στο φως το γεγονός ότι ο Ντε Πέντις είχε ταφεί στην κρύπτη της Βασιλικής του Sant'Apollinare στη Ρώμη, ένας τρόπος ταφής που συνήθως προορίζεται για υψηλόβαθμες προσωπικότητες, όπως οι καρδινάλιοι. Αμέσως τέθηκε το ερώτημα γιατί δόθηκε αυτή η τιμή στον Ντε Πέντις, έναν σκληρό εγκληματία.   Στην πραγματικότητα, ένα άρθρο εφημερίδας του 1997 είχε αναφέρει αυτή την περίεργη ταφή, προκαλώντας διαμαρτυρίες από την αστυνομική ένωση, αλλά όταν ούτε το Βατικανό ούτε η Opus Dei ένιωσαν την ανάγκη να δικαιολογήσουν την ταφή και το θέμα ξεχάστηκε. 

### Θεωρία για το σεξουαλικό σκάνδαλο του Βατικανού

Τον Μάιο του 2012, ο 85χρονος εξορκιστής ιέρεας Γκάμπριελ Άμορθ ισχυρίστηκε ότι η Ορλάντι απήχθη από ένα μέλος της αστυνομίας του Βατικανού για σεξουαλικά πάρτι και στη συνέχεια δολοφονήθηκε. Ο Άμορθ ισχυρίστηκε ότι εμπλέκονται και αξιωματούχοι μιας ξένης πρεσβείας που δεν κατονομάζεται.

Εκμετάλλευση της υπόθεσης, εικασίες
-----------------------------------

Στις 6 Απριλίου 2007, σε ένα κήρυγμα της Μεγάλης Παρασκευής στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, ο αιδεσιμότατος Ρανιέρο Κανταλαμέσα συμβούλεψε την εκκλησία να επανορθώσει τις αμαρτίες πριν αυτός πεθάνει. Δήλωσε: «Μην κουβαλάς το μυστικό σου στον τάφο μαζί σου!». Αυτό προκάλεσε εικασίες ότι πρότεινε ότι κάποιος στο Βατικανό είχε πληροφορίες για την εξαφάνιση της Ορλάντι. Ο εκπρόσωπος του Βατικανού Σεβασμιότατος Φεντερίκο Λομπάρντι εξέδωσε μια δήλωση που περιγράφει λεπτομερώς τη συνεργασία του Βατικανού με τους πολιτικούς ανακριτές όλα αυτά τα χρόνια και είπε ότι η Εκκλησία δεν είχε καμία αντίρρηση για το άνοιγμα του τάφου του Ντε Πέντις, το οποίο συζητιόταν τότε. Η δήλωση ανέφερε: *Από όσο γνωρίζουμε, δεν υπάρχει τίποτα κρυφό, ούτε υπάρχουν μυστικά στο Βατικανό για να αποκαλυφθούν σχετικά με το θέμα. Είναι εντελώς αδικαιολόγητο να συνεχίσει αυτός ο ισχυρισμός. Επίσης, επαναλαμβάνουμε, για άλλη μια φορά, όλο το υλικό από το Βατικανό παραδόθηκε, στον καιρό του, στους ανακριτές και στις αστυνομικές αρχές.*  

Τον Οκτώβριο του 2018, τα λείψανα που βρέθηκαν κατά τις εργασίες ανακαίνισης στην πρεσβεία της Αγίας Έδρας στην Ιταλία στη Ρώμη αποτέλεσαν αντικείμενο εικασιών σχετικά με την υπόθεση Ορλάντι. Ένας δικηγόρος της οικογένειας Ορλάντι αντιτάχθηκε στην προσοχή των μέσων ενημέρωσης, λέγοντας: *Δεν έχουμε ιδέα γιατί έγινε η σχέση με την Εμανουέλα...Εξακολουθούμε να αναρωτιόμαστε γιατί θα βρείτε μερικά οστά και αμέσως να υποθέσετε ότι ήταν της Εμανουέλας.* Τα αποτελέσματα των ερευνών που δημοσιεύθηκαν την 1η Φεβρουαρίου 2019 έδειξαν ότι τα λείψανα ανήκαν σε έναν Ρωμαίο που πέθανε μεταξύ 190 και 230 μ.Χ.  

Στις 10 Ιουλίου 2019, ανακοινώθηκε ότι το Βατικανό θα άνοιγε δύο τάφους μέσα στην πόλη του Βατικανού και στη συνέχεια θα εξεταζόταν από τον ιατροδικαστή ανθρωπολόγο Τζοβάνι Αρκούντι. Οι δύο τάφοι έχουν την ονομασία ο «Τάφος του Αγγέλου», που προοριζόταν να περιέχει τα λείψανα της πριγκίπισσας Σοφίας του Χοενλόχε-Βαλντενμπούργκ-Μπάρτενσταϊν και ένας παρακείμενος, ο οποίος προοριζόταν να περιέχει τα λείψανα της Δούκισσας Σάρλοτ Φρεντερίκα του Μεκλεμβούργου-Σβερίν. Οι εκταφές πραγματοποιήθηκαν στις 11 Ιουλίου 2019. Ούτε η σωρός της Ορλάντι, ούτε των δύο πριγκίπισσες βρέθηκαν.  Το Βατικανό διεξάγει αυτή τη στιγμή έρευνα για το πού βρίσκονται τα λείψανα των πριγκιπισσών. 

Σύμφωνα με έκθεση στις 13 Ιουλίου 2019, το Βατικανό ανακοίνωσε ότι δύο ζεύγη οστών βρέθηκαν κοντά στους τάφους των δύο πριγκιπισσών, εγείροντας εικασίες ότι το ένα μπορεί να είναι τα λείψανα της Ορλάντι.  Τα οστά ανακαλύφθηκαν καθώς το προσωπικό ερεύνησε άλλες τοποθεσίες στις οποίες μπορεί να μεταφέρθηκαν τα λείψανα των πριγκίπισσες μέσα στο νεκροταφείο του Παπικού Τευτονικού Κολλεγίου. Περαιτέρω επιθεώρηση του χώρου αποκάλυψε δύο οστεοφυλάκια τοποθετημένα κάτω από το δάπεδο μιας περιοχής μέσα στο κολέγιο, κλειστά από μια καταπακτή. 

Αναφορές από πολυάριθμα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν στις 20 Ιουλίου 2019 ότι οι τάφοι είχαν πράγματι διαπιστωθεί ότι ήταν άδειοι. Σύμφωνα με το BBC, για παράδειγμα,  εκείνη η πρώτη έρευνα του Ιουλίου 2019 *εμβάθυνε μόνο το μυστήριο καθώς έλειπαν ακόμη και τα οστά δύο πριγκίπισσων που πιστεύονταν ότι βρίσκονταν εκεί*. Το ίδιο εύρημα αναφέρθηκε και από άλλα ειδησεογραφικά μέσα, συμπεριλαμβανομένου του *The Guardian*.  

Χιλιάδες ανθρώπινα οστά που ανήκουν σε δεκάδες πτώματα βρέθηκαν, ωστόσο, στις 20 Ιουλίου, στα υπόγεια οστεοφυλάκια του Παπικού Τευτονικού Κολλεγίου. Οι ιατροδικαστικοί ερευνητές επρόκειτο να αναλύσουν τα υπολείμματα και αναμενόταν να χρησιμοποιήσουν μεθόδους άνθρακα-14 για να λάβουν μια πρόχειρη εκτίμηση της ηλικίας τους.  

Τον Οκτώβριο του 2022, το Netflix κυκλοφόρησε ένα ντοκιμαντέρ τεσσάρων μερών με τίτλο *Vatican Girl: The Disappearance of Emanuela Orlandi*.   Το ντοκιμαντέρ διερεύνησε διάφορες θεωρίες γύρω από την εξαφάνιση της Ορλάντι, με επίκεντρο τις θεωρίες που αφορούν το Βατικανό και το οργανωμένο έγκλημα.

Νέο άνοιγμα της υπόθεσης 2023
-----------------------------

Στις 9 Ιανουαρίου 2023, το Βατικανό ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει ξανά την υπόθεση της αγνοούμενης Εμμανουέλας Ορλάντι. Ο Πάπας Φραγκίσκος όρισε τον επικεφαλής εισαγγελέα Αλεσάντρο Ντίντι να ηγηθεί της έρευνας. Το Βατικανό σχεδιάζει να πραγματοποιήσει μια πλήρη αναθεώρηση που θα επανεξετάσει όλα τα αρχεία, τις εκθέσεις και τις μαρτυρίες.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Nicotri, Pino (7 Ιουλίου 2016). «Emanuela Orlandi, DNA diverso da mamma Maria...ma di quale Emanuela?» [Emanuela Orlandi, DNA different from mother Maria...but which Emanuela?]. *Blitz quotidiano* (στα Ιταλικά).
2. ↑  Collman, Ashley. «Here's everything we know about the 1983 disappearance of 15-year-old Emanuela Orlandi – the cold case that is being revived after bones were found beneath a Vatican building». *Insider*. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2021.
3. ↑  Allen, Elise Ann (22 June 2021). «38 years after teen's disappearance, brother condemns Vatican's 'silence'». *Crux*.. Ανακτήθηκε στις 18 October 2022.
4. 1 2 3  Sherwood, Harriet; Giuffrida, Angela (20 July 2019). «'We had a row, she left. It was the last time I saw her': anguish of Emanuela Orlandi's brother». *The Guardian*.. Ανακτήθηκε στις 21 July 2019.
5. 1 2  Contenta, Sandro (22 October 2014). «The Orlandi Code the Mafia, communist spies, the Pope and the twisted mystery of a kidnapped Vatican girl». *Toronto Star*.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2015.
6. 1 2  «Remains Found in Italy Revive Talk of 15-Year-Old Girl's Decades-Old Cold Case». *Life Daily*.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
7. ↑  Collman, Ashley (4 November 2018). «Here's everything we know about the 1983 disappearance of 15-year-old Emanuela Orlandi – the cold case that is being revived after bones were found beneath a Vatican building». *Insider*. .
8. 1 2 3 4 5 6  «What Happened to Emanuela Orlandi?». *Newsweek*. 21 October 2022.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
9. ↑  «10. The Disappearance of Emanuela Orlandi». *comayala.es*. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2019.
10. ↑  «The mystery of the missing girl, the Pope and the Rome underworld». *The Times*. 9 October 2022.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
11. ↑  Redazione (16 Σεπτεμβρίου 2016). «Emanuela Orlandi, c'è un audio. Le parole del fratello e i documenti dei servizi segreti». *Nuova Società* (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2023.
12. ↑  «Could today's Vatican tomb exams finally end Rome's favorite mystery?». *Crux*. 11 July 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2022-10-24.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
13. ↑  Peronaci, Fabrizio (5 Ιουλίου 2022). «Mirella Gregori, scomparsa prima di Emanuela Orlandi. La sorella, 39 anni dopo: "Quanto mi manchi"». *Corriere della Sera* (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
14. ↑  «Police open tomb as part of Vatican girl mystery». *Irish Times*. 19 May 2012.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
15. ↑  Galeazzi, Giacomo (27 July 2011). «L'ex della Magliana: "Sì, siamo stati noi a rapire la Orlandi"» (στα it). *La Stampa*.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
16. ↑  Vogt, Andrea (14 May 2012). «Italian mafia boss's tomb opened in search for missing girl». *The Guardian*.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
17. ↑  «Mobster Enrico De Pedis' body exhumed in Rome». *BBC News*. 14 May 2012.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
18. ↑  «Girl missing since 1983 was kidnapped on Vatican archbishop's orders, police told». *the Guardian*. 23 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2023.
19. ↑  «Caso Orlandi, parla la superteste "Rapita per ordine di Marcinkus" – cronaca – Repubblica.it». *www.repubblica.it*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2023.
20. ↑  «The Orlandi Code». *Toronto Star*. 22 October 2014.. Ανακτήθηκε στις 21 July 2019.
21. ↑  «Enrico De Pedis e il caso Orlandi/ La sepoltura nella Basilica e il presunto coinvolgimento del Vaticano». *IlSussidiario.net* (στα Ιταλικά). 5 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
22. ↑  «Chi l'ha Visto – Misteri – Enrico De Pedis – La scheda». *www.chilhavisto.rai.it*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
23. ↑  «Chi l'ha Visto – Misteri – Enrico De Pedis – La scheda». *www.chilhavisto.rai.it*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
24. ↑  Squires, Nick (22 May 2012). «Emanuela Orlandi was kidnapped for sex parties for Vatican police». *The Daily Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
25. ↑  «Emanuela Orlandi Was 'Kidnapped for Vatican Sex Parties,' Claims Father Gabriele Amorth». *Huffington Post*. 22 May 2012.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
26. ↑  «Vatican: no secrets in girl's '83 disappearance». Associated Press. Fox News. 14 April 2012.. Ανακτήθηκε στις 8 May 2019.
27. ↑   (14 April 2012). *Nota Del Direttore Della Sala Stampa, Padre F. Lombardi, a Proposito Di Recenti Affermazioni Nella Stampa Italiana Sul Vaticano E IL Sequestro Orlandi, 14.04.2012*. Δελτίο τύπου.
28. ↑  Povoledo, Elisabetta (31 October 2018). «Bones Are Found in Rome, Renewing Speculation in 1983 Disappearance». *The New York Times*. .
29. ↑  Giuffrida, Angela (1 February 2019). «Vatican remains not those of two girls who disappeared in 1983». *The Guardian*.. Ανακτήθηκε στις 1 February 2019.
30. ↑  Lavanga, Claudio; Smith, Saphora (3 July 2019). «Vatican tombs to be opened in search for remains of Emanuela Orlandi, teen missing since 1983». NBC News. .
31. ↑  «Emanuela Orlandi mystery: Bizarre twist in hunt for missing teen as Vatican tombs unsealed» (στα αγγλικά). *CBS News*.. Ανακτήθηκε στις 3 November 2022.
32. ↑  Bordoni, Linda (10 July 2019). «Emanuela Orlandi: the opening of the tombs inside Vatican City». *Vatican News*. .
33. ↑  «Human remains found at Vatican Embassy revive 1983 missing schoolgirl cold case». *canoe* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2021.
34. ↑  «Vatican mystery over missing girl deepens; bones found». Al Arabiya News. 13 July 2019.. Ανακτήθηκε στις 24 October 2022.
35. ↑  «Emanuela Orlandi case: Vatican attempts new search to solve mystery». *BBC News*. 20 Ιουλίου 2019.
36. ↑  Gearty, Robert (13 Ιουλίου 2019). «Vatican finds bones, deepening mystery in search for girl who disappeared 36 years ago». Fox News.
37. 1 2  «'We had a row, she left. It was the last time I saw her': anguish of Emanuela Orlandi's brother». *The Guardian*. 20 July 2019.. Ανακτήθηκε στις 21 July 2019. *«But the tombs were empty — not only of Emanuela's remains but also those of two 19th-century German princesses who had been buried there. ... "I told Pietro the tombs would be empty."»*
38. ↑  «Search for Missing Teenager in Vatican Cemetery Unearths Thousands of Bones». *The New York Times*. 20 July 2019.. Ανακτήθηκε στις 21 July 2019.
39. ↑  Nadeau, Barbie Latza (20 October 2022). «'Vatican Girl' Investigates Whether the Pope Disappeared 15-Year-Old Emanuela Orlandi». *Daily Beast*. .
40. ↑  «Why Netflix's 'Vatican Girl' Is Less Traumatic Than 'Don't F\*\*k with Cats'». Variety. 19 Οκτωβρίου 2022.
41. ↑  Dulle, Colleen (24 October 2022). «'Vatican Girl': Netflix's true-crime documentary on the Holy See's 40-year-old missing person mystery». *America*.. Ανακτήθηκε στις 8 November 2022.
42. ↑  «Vatican reopens investigation into teenager who went missing in 1983». *The Guardian*. 9 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 10 January 2023.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Cenciarelli, Gaja (2006). *Extra Omnes. L'infinita scomparsa di Emanuela Orlandi* (στα Ιταλικά). Editrice Zona.