Σειρά λημμάτων για την Νεότερη Ιστορία της Κύπρου| Ιστορία της Κύπρου |
| --- |
| Πληθυσμοί της ΚύπρουΕλληνοκύπριοι • Τουρκοκύπριοι • Μαρωνίτες • Λατίνοι • Αρμένιοι • Λινοβάμβακοι |
| Οθωμανική περίοδοςΟθωμανική εισβολή • Τουρκοκρατία • Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός • Η Κύπρος και η Ελληνική Επανάσταση του 1821 |
| ΑγγλοκρατίαΑγγλοκρατία • Οκτωβριανά • Διασκεπτική συνέλευση • Ενωτικό δημοψήφισμα • Οθωμανικό δάνειο • Βρετανοί κυβερνήτες της Κύπρου |
| Αγώνας της ΕΟΚΑΑπελευθερωτικός Αγώνας της Κύπρου 1955-59 • ΕΟΚΑ • ΤΜΤ • Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου Αρχιεπίσκοπος Μακάριος • Γεώργιος Γρίβας Ραούφ Ντενκτάς • Φαζίλ Κιουτσούκ • Γρηγόρης Αυξεντίου • Κυριάκος Μάτσης • Ευαγόρας Παλληκαρίδης • Τζων Χάρντινγκ • Σχέδιο Μακμίλαν • Σχέδιο Ράντκλιφ • Μάχη στα Σπήλια • Αχυρώνας Λιοπετρίου • Μιχαλάκης Καραολής |
| Ανεξαρτησία έως 1973Σχέδιο Ακρίτας • ΤΜΤ • Ματωμένα Χριστούγεννα • σχέδιο Άτσεσον • Διακοινοτικές Ταραχές του 1963 • Ελληνική μεραρχία στην Κύπρο • Ζήτημα της Κοφίνου • ΕΟΚΑ Β΄ • Εφεδρικό |
| Πραξικόπημα - Τουρκική εισβολήΠραξικόπημα • Τούρκικη Εισβολή • Αγνοούμενοι στην Κύπρο • Σφαγή της Τόχνης • Σφαγή της Μαράθας, του Σανταλάρη και της Αλόας |
| 1975- Σήμερα
* Ελληνοκύπριοι: Σπύρος Κυπριανού • Γλαύκος Κληρίδης • Τάσσος Παπαδόπουλος • Δημήτρης Χριστόφιας • Νίκος Αναστασιάδης • Τάσος Ισαάκ • Σολωμός Σολωμού
* Τουρκοκύπριοι:ΤΔΒΚ • Ραούφ Ντενκτάς • Μεχμέτ Αλί Ταλάτ • Μουσταφά Ακιντζί • Κατάλογος πολιτικών κομμάτων ΤΔΒΚ • Έποικοι
* Σχέδια λύσης Κυπριακού: Συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού προβλήματος • Πλαίσιο ABC • Δέσμη ιδεών Γκάλι • Σχέδιο Ανάν
 |
| * π
* σ
* ε
 |

Με την ονομασία **ενωτικό δημοψήφισμα** είναι γνωστή η διαδικασία συλλογής υπογραφών το 1950 στην Κύπρο με αίτημα την Ένωση του νησιού με την Ελλάδα.

Χρονικό
-------

Η Κύπρος μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν υπό βρετανική κυριαρχία. Οι δυο μεγαλύτερες κοινότητες ήταν οι ελληνοκύπριοι και οι τουρκοκύπριοι. Οι μεν ελληνοκύπριοι επιθυμούσαν την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. ενώ οι τουρκοκύπριοι αντιτίθεντο σε τέτοια προοπτική. Εν τω μεταξύ το ΑΚΕΛ / Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (πρώην Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου) ολοένα και μεγάλωνε σε πολιτική απήχηση, πράγμα που ανησυχούσε την Εθναρχία (δηλαδή την Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου) που ήταν ο παραδοσιακός εκφραστής των Ελληνοκύπριων. 

Η ιδέα για διεξαγωγή ενωτικού δημοψηφίσματος το οποίο να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό επιχείρημα για προώθηση του σκοπού της Ένωσης προήλθε αρχικά από το ΑΚΕΛ, το οποίο το πρότεινε στην Εθναρχία. Όμως η Εκκλησία αποφάσισε να αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία των κινήσεων, διοργανώνοντας μόνη της το δημοψήφισμα. 

Το δημοψήφισμα, το οποίο ουσιαστικά ήταν συλλογή υπογραφών διεξήχθη στις 15 και 22 Ιανουαρίου 1950, 2 διαδοχικές Κυριακές. Οι ψηφοφόροι ή υπογράφοντες έπρεπε να επιλέξουν ένα εκ των δύο επιλογών: «ΑΞΙΟΥΜΕΝ, ΤΗΝ ΕΝΩΣΙΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ή «ΕΝΙΣΤΑΜΕΘΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΝΩΣΙΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ». Παρότι υπήρξαν αναφορές για νοθεία (για παράδειγμα ένα άτομο υπόγραφε για όλη του την οικογένεια), είναι γενικά παραδεκτό πως ανέδειξε την πλειοψηφική θέληση ανάμεσα στους ελληνοκύπριους για Ένωση με την Ελλάδα. 

Αποτελέσματα του δημοψηφίσματος| Επιλογή | Ψήφοι | Ποσοστά |
| --- | --- | --- |
| Υπέρ | 215.108 | 95,71 % |
| Κατά | 9.639 | 4,29 % |
| Σύνολο | 224.747 | 100 % |

  

Οι τουρκοκύπριοι, οι οποίοι ήταν ενάντια στην προοπτική Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, αντιτάχθηκαν του δημοψηφίσματος με μαζικές διαδηλώσεις. 

Τα τελικά αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, τα μοιράστηκε η Εκκλησία με το ΑΚΕΛ. Δημιουργήθηκαν από ελληνοκύπριους δυο ξεχωριστές ομάδες/αποστολές, μια από την Δεξιά που απευθυνόταν σε χώρες της Δύσης και μια από το ΑΚΕΛ που απευθυνόταν σε χώρες του Ανατολικού Μπλοκ. Και οι δυο αποστολές απευθύνθηκαν όπως αποδείχτηκε σε ώτα μη ακούοντα, καθώς καμία χώρα (δυτική ή ανατολική) δεν ήταν πρόθυμη να στηρίξει το αίτημα για Ένωση.

Το δημοψήφισμα του 1950 συζητείται στην Βουλή της Κύπρου το 2017
----------------------------------------------------------------

Στις αρχές του 2017 προκλήθηκε πολιτική κρίση στην Κύπρο, που επηρέασε τις συνομιλίες Αναστασιάδη-Ακιντζί για λύση του Κυπριακού προβλήματος.

Στις 10 Φεβρουαρίου 2017 εγκρίθηκε από την Βουλή της Κύπρου τροπολογία που εισηγήθηκε το ΕΛΑΜ και αφορούσε τη μνημόνευση του Ενωτικού Δημοψηφίσματος του 1950 στις σχολικές αίθουσες. Όλα τα κόμματα την υπερψήφισαν, εκτός από τον ΔΗΣΥ που τήρησε αποχή και το ΑΚΕΛ που καταψήφισε. Αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία κρίσης στις συνομιλίες για το Κυπριακό καθώς η τουρκική πλευρά ισχυριζόταν πως ήταν απαράδεκτη η επαναφορά της ενωτικής πολιτικής από τους ελληνοκύπριους.

Στις 8 Απριλίου 2017 η Βουλή υπερψήφισε διάταξη η οποία ακύρωσε εμμέσως την προηγούμενη τροπολογία, με ψήφους του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ

Παραπομπές
----------

1. ↑  Chypre : histoire récente et perspectives d'avenir, Georges Ténékidès, "éditions Nagel, 1964, 293 pages, p.59.
2. 1 2  «Πέρασε πρόταση του ΕΛΑΜ για εορτασμό στα σχολεία του Ενωτικού Δημοψηφίσματος». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-13.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-11.
3. ↑  «Ιδού η τροπολογία ΕΛΑΜ για εορτασμό Ενωτικού Δημοψήφισματος». 2017-02-10.. Ανακτήθηκε στις 2017-01-11.
4. ↑  «Αποχώρηση Ακιντζί από τις συνομιλίες με τον Ν. Αναστασιάδη». 16 Φεβρουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2017.
5. ↑  «Υπερψηφίστηκε η πρόταση ΔΗΣΥ για το ενωτικό δημοψήφισμα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-23.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-11.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
 Κυπριακές εκλογές και δημοψηφίσματα |
| --- |
|  |
| Προεδρικές εκλογές | 
* 1959
* 1968
* 1973
* 1978
* 1983
* 1988
* 1993
* 1998
* 2003
* 2008
* 2013
* 2018
* 2023
 |
|  |
| Βουλευτικές εκλογές | 
* 1960
* 1970
* 1976
* 1981
* 1985
* 1991
* 1996
* 2001
* 2006
* 2011
* 2016
* 2021
 |
|  |
| Ευρωεκλογές | 
* 2004
* 2009
* 2014
* 2019
 |
|  |
| Δημοτικές εκλογές | 
* 1986
* 1991
* 1996
* 2001
* 2006
* 2011
* 2016
 |
|  |
| Δημοψηφίσματα | 
* 1950
* 2004
 |

 |