Ο **Τζον Αμπερνέθυ** (αγγλικά: John Abernethy‎, 19 Οκτωβρίου 1680 - 1 Δεκεμβρίου 1740) ήταν Ιρλανδός πρεσβυτεριανός ιερέας και εκκλησιαστικός ηγέτης, παππούς του χειρουργού Τζον Αμπερνέθυ.

Βίος
----

Γεννήθηκε στο Κόλερεϊν της κομητείας Λοντοντέρι, όπου ο πατέρας του Τζον ήταν πρεσβυτεριανός ιερέας. Ο Τζον Αμπερνέθυ ο πρεσβύτερος συνόδευσε τον Πάτρικ Άνταιρ σε αντιπροσωπεία της γενικής επιτροπής των πρεσβυτεριανών του Όλστερ, η οποία απηύθυνε συγχαρητήριο διάγγελμα στον Γουλιέλμο Γ΄ στο Λονδίνο το 1689 και έλαβε από τον βασιλιά επιστολή (9 Νοεμβρίου 1689) με την οποία συνιστούσε την υπόθεσή τους στον δούκα Σόμπεργκ.

Στο δέκατο τρίτο έτος της ηλικίας του, ο Τζον Αμπερνέθι εισήχθη στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης και, αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του εκεί, πήγε στο Εδιμβούργο, όπου σύντομα κινήθηκε στους πιο καλλιεργημένους κύκλους. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του, έλαβε άδεια για να κηρύττει από το Πρεσβυτέριο του πριν κλείσει τα είκοσι ένα του χρόνια. Το 1701 κλήθηκε να αναλάβει την ευθύνη μιας σημαντικής κοινότητας στο Άντριμ. Μετά από διάστημα δύο ετών, που πέρασε κυρίως σε περαιτέρω σπουδές στο Δουβλίνο, χειροτονήθηκε εκεί στις 8 Αυγούστου 1703. Έγινε γνωστός εισηγητής στις συνόδους και τις συνελεύσεις της εκκλησίας του και κορυφαίος ευαγγελιστής. Έχει περιγραφεί ως ο «νεαρός ιερέας του Άντριμ ... ένας άνθρωπος με μελετητικές συνήθειες, αιρετικές απόψεις και αξιοσημείωτη ικανότητα».

Το 1712, συγκλονίστηκε από την απώλεια της συζύγου του (Σουζάνα Τζόρνταν). Πέντε χρόνια αργότερα, προσκλήθηκε στο εκκλησίασμα του Άσερς Κουέι, στο Δουβλίνο, καθώς και στο λεγόμενο Παλαιό εκκλησίασμα του Μπέλφαστ. Η σύνοδος τον ανέθεσε στο Δουβλίνο. Μετά από προσεκτική σκέψη αρνήθηκε και παρέμεινε στο Άντριμ. Η άρνηση αυτή προκάλεσε αποδοκιμασία, και ακολούθησε διαμάχη, με τον Αμπερνέθυ να υπερασπίζεται σταθερά τη θρησκευτική ελευθερία και να αποκηρύσσει τα εκκλησιαστικά δικαστήρια. Ο Αμπερνέθυ και οι συνεργάτες του έσπειραν τους σπόρους του αγώνα (1821-1840) κατά τον οποίο, υπό την ηγεσία του Δρ. Χένρι Κουκ, τα αρειανά και σοσιανιστικά στοιχεία της Ιρλανδικής Πρεσβυτεριανής Εκκλησίας εκδιώχθηκαν.

Πολλά από αυτά που διεκδικούσε έγιναν σιωπηλά δεκτά με την πάροδο του χρόνου. Το 1730 μετακόμισε στην οδό Γουντ του Δουβλίνου. Λέγεται γι' αυτόν ότι ήταν τριαδικός. Ωστόσο, ο Δρ. Χένρι Κουκ δήλωσε ότι ο Αρειανισμός «σημείωσε πολύ σημαντική πρόοδο υπό την αιγίδα υψηλών ονομάτων, όπως ο Αμπερνέθυ, συγγραφέα ενός πολύ εξαιρετικού έργου για τα Γνωρίσματα, ο οποίος του έδωσε μεγάλη έκταση». Ονομαστικά επρόκειτο για την Πράξη περί Δοκιμών, αλλά στην πραγματικότητα για ολόκληρο το ζήτημα των εξετάσεων και των αναπηριών. Η θέση του ήταν:

> ενάντια σε όλους τους νόμους που, εξαιτίας απλών διαφορών θρησκευτικών απόψεων και μορφών λατρείας, απέκλειαν άνδρες ακέραιους και ικανούς από το να υπηρετήσουν την πατρίδα τους.
> 
> 
> 

Ήταν σχεδόν έναν αιώνα μπροστά από την ηλικία του. Έπρεπε να λογικέψει εκείνους που αρνούνταν ότι ένας Ρωμαιοκαθολικός ή ένας αντιφρονούντας θα μπορούσε να είναι «άνθρωπος με ακεραιότητα και ικανότητα».

Παραπομπές
----------

1. 1 2  *British Museum person-institution thesaurus*. 64039. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. 1 2  mp53411. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  1. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. 1 2 3 4  Chisholm 1911.
5. ↑  O'Brien, Gerard· Roebuck, Peter (1992). *Nine Ulster Lives*. Ulster: Ulster Historical Foundation. σελ. 127. ISBN 978-0-901905-51-2.
6. ↑  Stewart, David (1950). *The Seceders in Ireland*. Presbyterian Historical Society of Ireland. σελ. 34.
7. ↑  A history of Presbyterianism in Dublin and the south and west of Ireland by Rev Clarke H Irwin, 1890, page 318
8. ↑  Lords, Great Britain Parliament House of (1827). *Reports*.

Βιβλιογραφία
------------

* Το παρόν λήμμα ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Abernethy, John (priest)» *Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα* (11η έκδοση) Cambridge University Press, σελ. 53

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 50497181
* LCCN: n79034691
* ISNI: 0000 0000 2144 2685
* GND: 1147226873

 |

 |