Η **Μάρια Γιαρέμα** (πολωνικά: Maria Jarema) (24 Νοεμβρίου 1908 – 1 Νοεμβρίου 1958) ήταν Πολωνή ζωγράφος, γλύπτρια, σκηνογράφος και ηθοποιός.

Ζωή και καριέρα
---------------

Η Γιαρέμα γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1908 στο Σταρί Σάμπιρ (ουκρανικά: Старий Самбір, πολωνικά: Stary Sambor) στο Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας (σημερινή Ουκρανία). Κατά τα έτη 1929-1935, σπούδασε γλυπτική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών «Γιαν Ματέικο» στην Κρακοβία, υπό την επίβλεψη του Ξαβέρι Ντουνικόφσκι. Το 1930, ίδρυσε την αβάν-γκαρντ, ριζοσπαστική αριστερή Ομάδα της Κρακοβίας.

Πριν από το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ασχολήθηκε κυρίως με τη γλυπτική, αλλά μετά τον πόλεμο επικεντρώθηκε στη ζωγραφική. Τα έργα της ήταν κυρίως αφηρημένοι πίνακες. Από το 1951 δημιούργησε μονοτυπίες. Χρησιμοποιώντας την τεχνική χαρακτικής και μερικές φορές συνδυάζοντάς την με λαδομπογιές και άλλα χρώματα, δημιούργησε τους πιο διάσημους κύκλους ζωγραφικής της – Penetracje (Διεισδύσεις) και Rytmy (Ρυθμοί). Τα έργα της δείχνουν μεγάλη γοητεία για το ανθρώπινο σχήμα και τη θέση του στο χώρο, καθώς και την απεικόνιση της κίνησης στη ζωγραφική. Η ισορροπία μεταξύ εικονιστικών επιδείξεων και αφηρημένων σημείων είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των έργων της. Ήταν μία από τους ιδρυτές του πρωτοποριακού θεάτρου *Cricot* (1933–1938) μαζί με τους Γιούζεφ Γιαρέμα, Χένρικ Γκότλιμπ και Ζμπίγκνιεφ Προνάσκο. Είναι επίσης γνωστή για την καλλιτεχνική της συνεργασία με τον Ταντέους Κάντορ και το πειραματικό του θέατρο *Cricot 2*, καθώς και το κουκλοθέατρο του Άνταμ Πολέφκα. Οι πίνακές της έχουν εκτεθεί σε πολλά μουσεία στην Πολωνία, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Πινακοθήκης Ζαχέντα.

Το 2018, ο πίνακας της *Formy* (Μορφές) πουλήθηκε σε δημοπρασία για πάνω από 1 εκατομμύριο ζλότι (περίπου 270.000 $), γεγονός που τον έκανε τον πιο ακριβό πίνακα γυναίκας καλλιτέχνη που πωλήθηκε στην Πολωνία εκείνη την εποχή.

Το 2019, η Αγκνιέσκα Ναούκσα δημοσίευσε το βιβλίο *Jaremianka*, το οποίο ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Νίκε, εστιάζοντας στη ζωή της Γιαρέμα και στην καλλιτεχνική της κληρονομιά.

Προσωπική ζωή
-------------

Ήταν αδερφή του ζωγράφου Γιούζεφ Γιαρέμα και του ηθοποιού Βουαντίσουαφ Γιαρέμα – του ιδρυτή του Θεάτρου Γκροτέσκα στην Κρακοβία. Παντρεύτηκε τον μυθιστοριογράφο και συγγραφέα διηγημάτων Κόρνελ Φιλιπόβιτς.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb15553727f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. 1 2  «Jarema, Maria» 13  Δεκεμβρίου 2017.
3. 1 2  (Πολωνικά) *e-teatr.pl*. 18557.
4. ↑  Ανακτήθηκε στις 13  Φεβρουαρίου 2018.
5. ↑  psb.9912.1.
6. ↑  rkd.nl/explore/artists/42000. Ανακτήθηκε στις 2  Οκτωβρίου 2016.
7. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb15553727f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
8. ↑  *Czech National Authority Database*. js20201084878. Ανακτήθηκε στις 1  Μαρτίου 2022.
9. 1 2  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/17908. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
10. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
11. ↑  *Czech National Authority Database*. js20201084878. Ανακτήθηκε στις 19  Δεκεμβρίου 2022.
12. ↑  «Maria Jarema».. Ανακτήθηκε στις 15 September 2018.
13. ↑  «Maria Jarema».. Ανακτήθηκε στις 15 September 2018.
14. ↑  «Maria Jarema».. Ανακτήθηκε στις 15 September 2018.
15. ↑  «MARIA JAREMA. MALARSTWO, RZEŹBA».. Ανακτήθηκε στις 15 September 2018.
16. ↑  «Ponad milion złotych za obraz Marii Jaremy na aukcji sztuki kobiet».. Ανακτήθηκε στις 15 September 2018.
17. ↑  «Agnieszka Dauksza, finalistka Nike: Jeśli działamy w zgodzie ze sobą, to znajdziemy w tym satysfakcję» (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2020.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 74165890
* LCCN: nr90025557
* ISNI: 0000 0001 0916 3197
* GND: 122917642
* SUDOC: 119002914
* BNF: cb15553727f (data)
* ULAN: 500057801
* NKC: js20201084878
* RKD: 42000

 |

 |