Συντεταγμένες: 38°37′56″N 20°54′53″E﻿ / ﻿38.6323°N 20.9148°E﻿ / 38.6323; 20.9148

**Ο Κάλαμος** (σπανιότερα **η Κάλαμος**), (24,964 τ. χλμ κάτ. 529, 2011), είναι μικρό νησί στο Ιόνιο Πέλαγος, σε πολύ κοντινή απόσταση από τη δυτική ακτή της Αιτωλοακαρνανίας.

Το νησί βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το χωριό Μύτικας της Αιτωλοακαρνανίας, αλλά παρά την κοντινή του απόσταση ανήκει διοικητικά στην περιφερειακή ενότητα Λευκάδας μαζί με άλλα μικρά νησιά της περιοχής. Είναι κυρίως ορεινό, η κορυφή μάλιστα του βουνού που δεσπόζει στο νησί φτάνει τα 745 μ. Η επικοινωνία με την ηπειρωτική χώρα γίνεται με καΐκια που εκτελούν δρομολόγια από και προς τον Μύτικα στην ακτή της Αιτωλοακαρνανίας. Το νησί φημίζεται για τις όμορφες παραλίες του και αρκετοί το επισκέπτονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ιστορία
-------

Το νησί έγινε γνωστό στα Ορλωφικά από τις επιδρομές που εξαπέλυσε από τις ακτές του ο Λάμπρος Κατσώνης το 1791. Στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 το νησί ήταν έρημο. Μετά τη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) όσοι δεν μπόρεσαν να καταφύγουν στο Μεσολόγγι αποβιβάστηκαν στον Κάλαμο, που τότε τελούσε υπό αγγλική κυριαρχία. Ο τότε αρμοστής Τόμας Μαίτλαντ θεώρησε ανεπιθύμητους τους επαναστάτες και τους έδιωξε.

Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης του νησιού ανάγονται στην Νεολιθική εποχή. Είναι βέβαιο ότι ο Κάλαμος κατοικούνταν επίσης στη Μυκηναϊκή και στην Κλασική περίοδο. Από τα Ελληνιστικά χρόνια το πέρασμα του στενού Καλάμου - Μύτικα αποκτά ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία και εποπτεύεται αρχικά από ένα μικρό οχυρό κτισμένο στη κορυφή Ξυλόκαστρο και ένα σύστημα πύργων στον περιβάλλοντα χώρο. 

Η εποπτεία του στενού οργανώνεται καλύτερα, όταν στα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια κτίζεται ένα ισχυρό κάστρο χαμηλότερα, ανάμεσα στους οικισμούς Κάλαμο και Επισκοπή. Στο περιθώριο των συγκρούσεων, η πειρατεία αποτελούσε ένα μόνιμο πρόβλημα στην περιοχή, ιδιαίτερα σε εποχές απώλειας του κρατικού ελέγχου, όπως κατά την εποχή της πτώσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και κατά τον 16ο και 18ο αι. Στο μεγαλύτερο μέρος του 18ου αι. κυριαρχούν οι Βενετοί, ενώ η οικονομία του Καλάμου ελέγχεται από την οικογένεια Δελλαδέτσιμα που εισπράττει το φόρο της δεκάτης. Ακολουθούν στο τέλος του αιώνα οι Ρώσοι και το 1807 το νησί περιέρχεται στους Γάλλους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Κατάλογος ελληνικών νησιών ανά πληθυσμό
2. ↑  Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμ. 12, σ.763 ISBN 960-8177-62-6
3. ↑  Δημήτριος Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21, τόμ. Β΄. σ. 291

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Kalamos στο Wikimedia Commons
* Ο Κάλαμος στο Ίντερνετ

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Επτάνησα |
| --- |
|  |
| Κύρια νησιά | 
* Ζάκυνθος
* Ιθάκη
* Κέρκυρα
* Κεφαλονιά
* Κύθηρα
* Λευκάδα
* Παξοί
 |
|  |
| Δευτερεύοντα νησιά | 
* Αντικύθηρα
* Αντίπαξοι
* Αρκούδι
* Άτοκος
* Ερεικούσσα
* Κάλαμος
* Καστός
* Μαθράκι
* Μεγανήσι
* Οθωνοί
* Πεταλάς
 |
|  |
| Μικρότερες νησίδες | 
* Άγιος Ιωάννης
* Αλαφονήσι
* Άπασα
* Άρπυια
* Βίδο
* Βόιδι
* Βρομώνας
* Γηρόβαρης
* Διάκοπο
* Διάπλο
* Δρακονέρα
* Θηλιά
* Καλόγηρος
* Καρλονήσι
* Κουνέλι (Μακροπούλα)
* Κύθρος
* Λαμπρινός
* Μαδουρή
* Μάκρη
* Μαραθονήσι
* Μόδι
* Οξεία
* Πελούζο
* Πεταλού
* Πίστρος
* Ποντικονήσι
* Ποντικός
* Πράσο
* Πρασονήσι Καστού
* Προβάτι Εχινάδων
* Προβάτι Καστού
* Σέσουλα
* Σιδηρά
* Σκαρτσουμπονήσι
* Σκορπίδι
* Σκορπιός
* Σοφία
* Σπάρτη
* Σταμφάνη
* Σωρός
* Τραχειά
* Τσακαλονήσι
* Τσοκάρι
* Φίλιππος
* Φορμίκουλα
* Χελώνη
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Νομού Λευκάδας |
| --- |
|  |
| Δήμος Λευκάδας | 
* Άγιος Κωνσταντίνος
* Νήσος Κάλαμος
* Νήσος Καστός
* Κεφαλή
* Λευκάδα
* Μαδουρή
* Πρασονήσι (ή Μαγγελαριά)
* Προβάτι (ή Προβατίδι)
* Σέσουλα
* Σιδηρά
* Φορμίκουλα (ή Φερμέκουλα)
* Χελώνη
 |
|  |
| Δήμος Μεγανησίου | 
* Αλαφονήσι
* Θηλιά (ή Θηλειά)
* Κύθρος
* Μεγανήσι
* Πεταλού (ή Πεταλίδα)
* Σκορπίδι
* Σκορπιός (ή Σκορπονήσι)
* Σπάρτη (ή Σπαρτί)
* Τσοκάρι
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Σχέδιο Καποδίστριας: Διοικητική διαίρεση του νομού Λευκάδας |
| --- |
|  |
| Δήμοι | 
Δήμος Απολλωνίων · Δήμος Ελλομένου · Δήμος Καρυάς · Δήμος Λευκάδας · Δήμος Μεγανησίου · Δήμος Σφακιωτών |
|  |
| Κοινότητες | 
Κοινότητα Καλάμου · Κοινότητα Καστού |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |