Συντεταγμένες: 43°30′N 5°5′E﻿ / ﻿43.500°N 5.083°E﻿ / 43.500; 5.083

Οι **Μπους-ντυ-Ρον** (γαλλικά: *Bouches-du-Rhône*, οξιτανικά: *Bocas de Ròse*) βρίσκονται στην περιοχή Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή, στη νότια Γαλλία, στην ακτή της Μεσογείου. Ο νομός οφείλει το όνομά του στη γεωγραφική του θέση στις εκβολές του ποταμού Ροδανού. Πρωτεύουσα είναι η Μασσαλία, η οποία είναι επίσης πρωτεύουσα της περιοχής Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή και υπονομαρχίες οι κοινότητες Αιξ-αν-Προβάνς, Αρλ και Ιστρ.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE) και το Ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 13.

Έχει πληθυσμό 2.007.684 κατοίκους  και είναι ο τρίτος πιο πολυπληθής νομός στη Γαλλία. Οι κάτοικοι αναφέρονται ως Μπυκο-Ροντανιέν.

Γεωγραφικά στοιχεία
-------------------

Σιδηροδρομική γέφυρα στη μεσογειακή ακτή
Καλάνκ ντε Μορζιού
Θέση του νομού Μπους-ντυ-Ρον στην Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή
Ο νομός Μπους-ντυ-Ρον αποτελεί τμήμα της διοικητικής περιοχής Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή. Συνορεύει στα δυτικά με το νομό Γκαρ, στα βόρεια με το νομό Βωκλύζ και στα ανατολικά με το νομό Βαρ. Στα νότια βρέχεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα σε μια ακτογραμμή περίπου 280 χιλιομέτρων που αποτελείται από βραχώδεις ακτές που σχηματίζουν φυσικές εσοχές-κολπίσκους με απότομους γκρεμούς (ονομάζονται καλάνκ)- αλλά και περιοχές με αμμώδεις παραλίες. 

Στο νοτιοδυτικό τμήμα του νομού και κάτω από την Αρλ, ο Ροδανός χωρίζεται σε δύο βραχίονες: τον Μεγάλο Ροδανό στα ανατολικά και τον Μικρό Ροδανό στα δυτικά. Στην περιοχή ανάμεσα στους δύο βραχίονες βρίσκεται το δέλτα του ποταμού Ροδανού και δημιουργεί έναν τεράστιο βαλτώδη υγροβιότοπο που ονομάζεται Καμάργκ. 

Τα κύρια βουνά του νομού είναι η οροσειρά Σαιντ-Μπωμ (1.042 μέτρα), το Μον Σαιντ-Βικτουάρ (1.011 μέτρα), η οροσειρά Γκαρλαμπάν και η οροσειρά Αλπίγ. 

Η περιοχή του νομού Μπους-ντυ-Ρον περιβάλλεται στα δυτικά από τον ποταμό Ροδανό και στα βόρεια από τον ποταμό Ντυράνς. 

Είναι ο νομός με τη μεγαλύτερη επιφάνεια λιμνών: 387 χλμ². Μεγαλύτερες λίμνες είναι η λίμνη Μπερ (156 χλμ²) και η λίμνη Βακαρές (65 χλμ²). 

Ο νομός περιλαμβάνει επίσης αρκετά νησιά, τα κυριότερα είναι οι νήσοι Φριούλ, που αποτελούνται από τέσσερα μικρά νησιά - Ιφ, Πομέγκ, Ρατονώ και Τιμπουλαίν - μπροστά στη Μασσαλία, το Ιλ Βερτ, μπροστά στη Λα Σιοτά.

Κλίμα
-----

Στο νομό Μπους-ντυ-Ρον επικρατεί μεσογειακό κλίμα στο σύνολό του, με κυριότερα χαρακτηριστικά:

* τη διαφορά θερμοκρασίας ανά περιοχές, με εύρος περίπου 15 ° C.
* τις ακανόνιστες βροχοπτώσεις: οι βροχές πέφτουν υπό τη μορφή καταιγίδων, με μέσο όρο από 500 έως 700 mm / έτος.
* τα καλοκαίρια είναι πολύ ζεστά και ξηρά, οι χειμώνες είναι ήπιοι και υπάρχει έντονη βροχόπτωση την άνοιξη και το φθινόπωρο.
* τους ισχυρούς ανέμους, ειδικά ο βόρειος άνεμος μιστράλ φυσά σχεδόν 100 ημέρες το χρόνο με ένταση άνω των 100 χλμ / ώρα.

Ιστορία
-------

Δείτε επίσης: Προβηγκία
Η ιστορία της περιοχής συνδέεται στενά με αυτή της Προβηγκίας. Η Μασσαλία ήταν ένα σημαντικό λιμάνι πολύ πριν από την κατάκτηση της Γαλατίας (58 - 51π.Χ.) από τον Ιούλιο Καίσαρα. Η ρωμαϊκή παρουσία άφησε πολλά μνημεία σε όλο το νομό. 

Ο νομός Μπους-ντυ-Ρον είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (πλέον 101) που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789, με την κατάργηση των παλαιών επαρχιών. Δημιουργήθηκε από το δυτικό τμήμα της πρώην επαρχίας της Προβηγκίας, το πριγκιπάτο της Οράγγης, και των Μαρτίγκ και Λαμπέσκ. Έχασε μέρος της επικράτειάς του το 1793, όλο το έδαφος βόρεια του ποταμού Ντυράνς συμπεριλαμβανομένων των Οράνζ και Απτ, όταν δημιουργήθηκε ο νομός Βωκλύζ. 

Μετά τη δημιουργία του, ο νομός υποστήριξε άμεσα και ενεργά τη Γαλλική Επανάσταση και είχαν δημιουργηθεί 90 «Πολιτικές Λέσχες», στα πρότυπα της Λέσχης των Ιακωβίνων, έως το 1794. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι πάνω από το 50% των ιερέων στο νομό δέχτηκε το Πολιτικό Σύνταγμα του Κληρικού, το οποίο ουσιαστικά υπέταξε την εκκλησία στην κυβέρνηση.

Το 1800 η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από το Αιξ-αν-Προβάνς στη Μασσαλία.

Μετά τη νίκη των συμμάχων στη μάχη του Βατερλώ (18 Ιουνίου 1815), ο νομός κατελήφθη από αυστριακά στρατεύματα από τον Ιούνιο του 1815 έως το Νοέμβριο του 1818.

Διοικητική διαίρεση
-------------------

Τα διοικητικά διαμερίσματα του νομού Μπους-ντυ-Ρον
Ο νομός Μπους-ντυ-Ρον χωρίζεται σε 4 διοικητικά διαμερίσματα, 29 καντόνια και 119 κοινότητες:

| Διαμέρισμα | Καντόνια | Κοινότητες | Πληθυσμός
Απογραφή 2016 | Έκταση
χμ² | Πυκνότητα
Κάτ./χμ² | Κωδ.
INSEE |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Αιξ-αν-Προβάνς | 10 | 47 | 450.153 | 1.659,71 | 271 | 131 |
| Αρλ | 4 | 29 | 171.684 | 2.031,51 | 85 | 132 |
| Ιστρ | 7 | 21 | 327.971 | 715,13 | 459 | 134 |
| Μασσαλία | 16 | 21 | 1.069.909 | 683,17 | 1.566 | 133 |
| Σύνολο νομού | 29 | 119 | 2.019.717 | 5.089,52 | 397 | 13 |

Πόλεις
------

Χάρτης της περιοχής Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή
Οι κυριότερες κοινότητες του νομού Μπους-ντυ-Ρον είναι:

|  | Πόλεις | Πληθυσμός (Απογραφή 2016) | Διαμέρισμα |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Μασσαλία | 862.211 | Μασσαλία |
| 2 | Αιξ-αν-Προβάνς | 143.006 | Αιξ-αν-Προβάνς |
| 3 | Αρλ | 52.857 | Αρλ |
| 4 | Μαρτίγκ | 48.783 | Ιστρ |
| 5 | Ωμπάνι | 45.290 | Μασσαλία |
| 6 | Σαλόν-ντε-Προβάνς | 45.574 | Αιξ-αν-Προβάνς |
| 7 | Ιστρ | 42.925 | Ιστρ |
| 8 | Λα Σιοτά | 35.366 | Μασσαλία |
| 9 | Βιτρόλ | 33.880 | Ιστρ |
| 10 | Mαρινιάν | 33.658 | Ιστρ |
| 11 | Μιραμά | 25.756 | Ιστρ |

Οικονομία
---------

Ταύρος της Καρμάγκ
**Γεωργία**

Ορισμένα από τα κυριότερα προϊόντα της περιοχής:

* κατσικίσιο τυρί Σεβρ των Αλπίγ
* πρόβατα Μερινός της Αρλ
* ελαιόλαδο
* ταύροι της Καμάργκ
* ρύζι της Καμάργκ
* τυρί Σαιν-Ρεμουά

**Τουρισμός**

Ο νομός δέχεται κάθε χρόνο περίπου 8 εκατομμύρια τουρίστες  με χωρητικότητα φιλοξενίας 275.000 τουριστικών κλινών το 2015. Οι τρεις κύριες τουριστικές τοποθεσίες είναι η Μασσαλία, η Αιξ-αν-Προβάνς και η Αρλ.

Τέχνη
-----

Πωλ Σεζάν, Μον Σαιντ-Βικτουάρ και η οδογέφυρα του ποταμού Αρκ.
Ο νομός εκπροσωπείται στη γαλλική τέχνη από δύο κορυφαίους ζωγράφους. 

* ο Πωλ Σεζάν ζωγράφισε πολλές απόψεις του Μον Σαιντ-Βικτουάρ και
* ο Βίνσεντ βαν Γκογκ πέρασε δύο χρόνια στην Αρλ, ζωγραφίζοντας πολλές σκηνές στην περιοχή.

Αξιοθέατα-Τουρισμός
-------------------

Το ρωμαϊκό αμφιθέατρο της Αρλ
Στις σημαντικές τουριστικές περιοχές του νομού περιλαμβάνονται:

* Οι πόλεις της Μασσαλίας και της Αιξ-αν-Προβάνς
* Τα ρωμαϊκά και ρομανικά μνημεία της Αρλ
* Το νησάκι Ιφ, το κάστρο του οποίου έγινε διάσημο από το μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά, ως τόπος φυλάκισης του *Κόμη Μοντεκρίστο*. Είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς στη Μασσαλία (με σχεδόν 100.000 επισκέπτες ανά έτος). Καταχωρήθηκε ως ιστορικό μνημείο το 1926.
* Ο υγροβιότοπος Καμάργκ και η πόλη Σαιντ-Μαρί-ντε-λα-Μερ
* Ο ανεμόμυλος του Αλφόνς Ντωντέ με ένα μικρό μουσείο αφιερωμένο στον συγγραφέα, στη Φονβγιέιγ.
* Το μεσαιωνικό χωριό Μπω-ντε-Προβάνς
* Το Σαιν-Ρεμύ-ντε-Προβάνς και τα ερείπια της ρωμαϊκής πόλης Γκλάνουμ
* Το μεσαιωνικό κάστρο και η εκκλησία του Ταρασκόν
* Το Σαλόν-ντε-Προβάνς, πόλη του Νοστράδαμου και μια από τις μεγαλύτερες ακροπόλεις της Προβηγκίας με το κάστρο Εμπερί, 9ος αιώνας.
* Ο βαθύς κόλπος (καλάνκ) Σορμιού, κοντά στη Μασσαλία

* ΑρλΑρλ
* ΜαρτίγκΜαρτίγκ
* ΙστρΙστρ
* Σαλόν-ντε-ΠροβάνςΣαλόν-ντε-Προβάνς
* Λα ΣιοτάΛα Σιοτά
* ΤαρασκόνΤαρασκόν

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Η σελίδα του Νομαρχιακού Συμβουλίου (γαλλικά)
* Μπους-ντυ-Ρον-Τουρισμός (γαλλικά, αγγλικά)

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Γαλλικά) «Pierre Dartout, préfet de la Nouvelle-Aquitaine nommé préfet de la région PACA». *francetvinfo.fr*. 22 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2017.
2. ↑  «Populations légales 2020» Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών. 29  Δεκεμβρίου 2022.
3. ↑ . «insee.fr/fr/statistiques».
4. ↑ . «habitants.fr/bouches-du-rhone-13».
5. ↑  Albert Ceccarelli, *La Révolution à l’Isle sur la Sorgue et en Vaucluse*, Éditions Scriba, 1989, 2-86736-018-8, p. 27
6. ↑  Albert Ceccarelli, *La Révolution…*, p. 30
7. 1 2 . «« Le site professionnel du tourisme des Bouches-du-Rhône - Chiffres clés » [archive], sur www.visitprovence.org (consulté le 8 décembre 2016)».
8. ↑ . «le-chateau-dif».

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Νομοί της Γαλλίας |
| --- |
|  |
| 
* 01 Αιν
* 02 Αιν
* 03 Αλλιέ
* 04 Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς
* 05 Ωτ-Αλπ
* 06 Αλπ-Μαριτίμ
* 07 Αρντές
* 08 Αρδέννες
* 09 Αριέζ
* 10 Ωμπ
* 11 Ωντ
* 12 Αβερόν
* 13 Μπους-ντυ-Ρον
* 14 Καλβαντός
* 15 Καντάλ
* 16 Σαράντ
* 17 Σαράντ-Μαριτίμ
* 18 Σερ
* 19 Κορέζ
* 2A Νότια Κορσική
* 2B Άνω Κορσική
* 21 Κοτ-ντ'Ορ
* 22 Κοτ-ντ'Αρμόρ
* 23 Κρεζ
* 24 Δορδόνη
* 25 Ντου
* 26 Ντρομ
* 27 Ερ
* 28 Ερ-ε-Λουάρ
* 29 Φινιστέρ
* 30 Γκαρ
* 31 Ωτ-Γκαρόν
* 32 Ζερς
* 33 Ζιρόντ
* 34 Ερώ
* 35 Ιλ-ε-Βιλαίν
* 36 Αντρ
* 37 Αντρ-ε-Λουάρ
* 38 Ιζέρ
* 39 Ζυρά
* 40 Λαντ
* 41 Λουάρ-ε-Σερ
* 42 Λουάρ
* 43 Ωτ-Λουάρ
* 44 Λουάρ-Ατλαντίκ
* 45 Λουαρέ
* 46 Λοτ
* 47 Λοτ-ε-Γκαρόν
* 48 Λοζέρ
* 49 Μαιν-ε-Λουάρ
* 50 Μανς
* 51 Μαρν
* 52 Ωτ-Μαρν
* 53 Μαγιέν
* 54 Μερτ-ε-Μοζέλ
* 55 Μεζ
* 56 Μορμπιάν
* 57 Μοζέλ
* 58 Νιέβρ
* 59 Νορ
* 60 Ουάζ
* 61 Ορν
* 62 Πα-ντε-Καλαί
* 63 Πουί-ντε-Ντομ
* 64 Ατλαντικά Πυρηναία
* 65 Άνω Πυρηναία
* 66 Ανατολικά Πυρηναία
* 67 Κάτω Ρήνος
* 68 Άνω Ρήνος
* 69 Ρον
* 70 Ωτ-Σον
* 71 Σον-ε-Λουάρ
* 72 Σαρτ
* 73 Σαβοΐα
* 74 Άνω Σαβοΐα
* 75 Παρίσι
* 76 Σεν-Μαριτίμ
* 77 Σεν-ε-Μαρν
* 78 Ιβλίν
* 79 Ντε-Σεβρ
* 80 Σομ
* 81 Ταρν
* 82 Ταρν-ε-Γκαρόν
* 83 Βαρ
* 84 Βωκλύζ
* 85 Βαντέ
* 86 Βιέν
* 87 Ωτ-Βιέν
* 88 Βοζ
* 89 Ιόν
* 90 Έδαφος του Μπελφόρ
* 91 Εσόν
* 92 Ω-ντε-Σεν
* 93 Σεν-Σαιν-Ντενί
* 94 Βαλ-ντε-Μαρν
* 95 Βαλ-ντ'Ουάζ

Υπερπόντιοι νομοί
971 Γουαδελούπη
972 Μαρτινίκα
973 Γαλλική Γουιάνα
974 Ρεϋνιόν
976 Μαγιότ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γαλλία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 137908566
* LCCN: n50051603
* GND: 4080488-4
* SUDOC: 02636221X
* BNF: cb11862497q (data)
* NKC: ge564282

 |

 |