Πινακίδα του 13ου αιώνα π.Χ. στην οποία ο Μουρσίλις Β΄ παρακαλάει τους θεούς να λήξει η επιδημία πανώλης
Ο **Μουρσίλις Β΄** ήταν βασιλιάς των Χετταίων (1330 π.Χ. - 1295 π.Χ.) ή (1321 π.Χ. - 1295 π.Χ.) σύμφωνα με την νέα χρονολόγηση. Ο Μουρσίλις Β΄ ήταν ο τρίτος και μικρότερος γιος του κορυφαίου βασιλιά της Χιττίτικης αυτοκρατορίας Σουπιλουλιούμας Α΄, διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο ετεροθαλή αδελφό του Αρνουβάντας Β΄, είχε επίσης μια αδελφή και έναν αδελφό. O Αρνουβάντας Β΄ πέθανε πρόωρα από την επιδημία πανώλης όπως και ο πατέρας του που θέρισε τους Χετταίους την δεκαετία του 1330, τον διαδέχθηκε ο Μουρσίλις Β΄ σε νεαρή ηλικία. Οι εχθροί των Χετταίων τον αντιμετώπισαν υποτημιτικά με περιφρόνιση λόγω της νεαρής του ηλικίας. Αντιμετώπισε μια μεγάλη σειρά από εξεγέρσεις και επιδρομές με πρώτους τους σκληροτράχηλους Κάσκας στα οροπέδια της Ανατολής στον σημερινό Πόντο. Ακολούθησαν οι Αρζάβα που ζούσαν στην Μικρά Ασία και ήταν υποτελείς των Ελληνων Αχιγιάβα αλλά και οι Χαγιάσα-Άζι στα Αρμενικά υψίπεδα. Όλοι τον αντιμετώπιζαν υποτημιτικά επειδή δεν περίμεναν την άνοδο του στον θρόνο, ο ίδιος έγραψε στο ημερολόγιο του τις αρνητικές ειρωνείες που δέχτηκε από τους εχθρούς του :

*"Είσαι ένα μικρό παιδί, τίποτα δεν μας φοβίζει από εσένα, η γη σου είναι ερειπωμένη και δεν έχεις στρατό, εμείς έχουμε πολύ στρατό και είμαστε πανίσχυροι μπροστά σου. Ο πατέρας σου είχε πολύ στρατό και ήταν μεγάλος βασιλιάς, εσύ δεν του μοιάζεις"*.

Ο Μουρσίλις Β΄ ωστόσο δεν ήταν τόσο μικρός και άπειρος όπως τον παρουσιάζουν την εποχή που ανέβηκε στον θρόνο, είχε πιθανότατα ενηλικιωθεί και βρισκόταν σε ηλικία κατάλληλη να κυβερνήσει. Το πρώτο ενδιαφέρον του ήταν να εξασφαλίσει την σταθερότητα της αυτοκρατορίας του, είχε δύο μεγαλύτερα αδέλφια που τους παραχώρησε αντιβασιλείες με έδρες το Καρχεμίς και το Αλέππο. Ο πρώτος στόχος του ήταν να αποδείξει ότι ήταν ισάξιος ή σπουδαιότερος με τον πατέρα του τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο. Τα πρώτα δέκα χρόνια προσπάθησε να εξασφαλίσει την σταθερότητα των εδαφών του με εκστρατείες τιμωρίας εναντίον των εξεγερμένων. Διατήρησε τις κτήσεις του πατέρα του στη Χαναάν και επιπλέον κατέλαβε το Καρκεμίς και το βασίλειο των Αμορρού. Τα δύο πρώτα χρόνια της βασιλείας του, ο πρώτος στόχος ήταν η ληστρική φυλή των Κάσκα, που είχαν μόλις δημιουργήσει ανεξάρτητο βασίλειο στα βόρεια της Χεττιτικής Αυτοκρατορίας με βασιλιά τον στρατηγό Πιχινίτι. Δύο στρατηγοί των Κάσκα ζήτησαν άσυλο από τον βασιλιά των Αρζάβα Ούχα Ζίτι που αρνήθηκε να τους παραδώσει. Αργότερα δραπέτευσαν, ηττήθηκαν από τους Χετταίους και σκοτώθηκαν. Ο στρατηγός Πιχινίτι μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στη Χαττούσα και ο κίνδυνος προσωρινά τερματίστηκε. Στη συνέχεια ο Μουρσίλις στράφηκε εναντίον του βασιλιά της Αρζάβας Ούχα Ζίτι, για να τον τιμωρήσει για το άσυλο που παρείχε στους Κάσκα. Η χώρα Αρζάβα βρίσκονταν στα δυτικά του κράτους των Χετταίων, και σε αυτήν κυριαρχούσαν, μαζί με τον λαό του Ούχα Ζίτι, και οι Αχιγιάβα με τους συμμάχους τους. Ο Ούχα Ζίτι ήταν δισεγγονός του βασιλιά της Κύπρου Μαντουβάττα, ο οποίος ήταν σύμμαχος του Χιττίτη βασιλιά Τουδαλίγιας Α΄. Ο Μουρσίλις Β΄ υποτιμήθηκε από τον Ούχα Ζίτι λόγω της νεαρής του ηλικίας, αλλά τότε συνέβη ένα απρόσμενο φυσικό γεγονός όπως η πτώση ενός μετεωρίτη ή Έκλειψη Ηλίου, με αποτέλεσμα ο Ούχα Ζίτι να εγκαταλείψει πανικόβλητος τη μάχη, αφήνοντας στην θέση του τον γιο του Κουπάντα Κουρούντα. Ο Μουρσίλις κατέκτησε εύκολα ολόκληρη την Αρζάβα και τη μοίρασε σε τρία υποτελή κρατίδια με δικούς του ηγεμόνες. Από τότε η Αρζάβα παρέμεινε μόνιμα τμήμα του κράτους των Χετταίων ως την πτώση τους. Τα τρία κράτη ήταν :

1. Το νοτιότερο η **Μίρα** κατά μήκος του ποταμού Μαιάνδρου (η μετέπειτα Καρία)
2. Το βορειότερο η **Γη του Ποταμού Σεχά** κατά μήκος του ποταμού Σεχά (η μετέπειτα Λυδία)
3. Την ανατολική περιοχή της **Απάλλας**, αργότερα ο γιος του Μουβατάλις Β΄ πρόσθεσε στα βόρεια ένα τέταρτο κρατίδιο την **Βιλούσα (Wilusa)**, που ταυτίζεται από πολλούς με την ομηρική Τροία, με βασιλιά τον Κουκίνι.

Στο 12ο έτος της βασιλείας του ο Μουρσίλις Β΄ βρέθηκε στο μέγιστο της δόξας του, φαίνεται ότι έζησε τουλάχιστον για άλλα 10 χρόνια, πέθανε μετά από βασιλεία 25-27 χρόνια και τον διαδέχθηκε ο γιος του Μουβατάλις Β΄.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Kuhrt, Amélie (2020). The Ancient Near East: c.3000–330 BC, Volume One. Routledge. σ. 230
2. ↑  Bryce 1999, σ. 13
3. ↑  Bryce 1999, σ. 208
4. ↑  Bryce 1999, σ. 208
5. ↑  Bryce 1999, σ. 234

Πηγές
-----

* Bryce, Trevor. *The Kingdom of the Hittites*. Οξφόρδη: Oxford University Press, 2005.
* Åström, Paul (1993). "The Omen of the Sun in the Tenth Year of the Reign of Mursilis II". In Paul Åström (ed.). Horizons and Styles: Studies in Early Art and Archaeology in Honour of Professor Homer L. Thomas. Studies in Mediterranean Archaeology. Vol. CI. Paul Åström Förlag.
* Bryce, Trevor (1999). The Kingdom of the Hittites. Oxford: Oxford University Press.
* Bryce, Trevor (2004). Life and society in the Hittite world. Oxford University Press.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Βασιλεία του Μουρσίλις Β΄

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 107441311
* LCCN: no2010027595
* ISNI: 0000 0000 7703 1308
* GND: 118735357
* SUDOC: 137081405

 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Προκάτοχος:**Αρνουβάντας Β΄** | **Βασιλιάς των Χετταίων1322 π.Χ.–1295 π.Χ.** | Διάδοχος:**Μουβατάλις Β΄** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 107441311
* LCCN: no2010027595
* ISNI: 0000 0000 7703 1308
* GND: 118735357
* SUDOC: 137081405

 |

 |