Η **Κονκορντίε Αμαλίε Ντήτριχ**, το γένος **Νέλλε** (γερμ. *Koncordie Amalie Dietrich*/*Nelle*, 26 Μαΐου 1821 – 9 Μαρτίου 1891) ήταν Γερμανίδα φυσιοδίφης, που είναι γνωστότερη για το έργο της στην Αυστραλία από το 1863 έως το 1872, συλλέγοντας δείγματα ειδών ζώων και φυτών για το Μουσείο Godeffroy του Αμβούργου.

Στην Αυστραλία
--------------

Η Ντήτριχ ήταν μία από αρκετούς επιδραστικούς γερμανόφωνους κατοίκους — όπως οι Λούντβιχ Μπέκερ, Χέρμαν Μπέκλερ, Γιόχαν Βίλχελμ Μπλαντόφσκι, Φέρντιναντ φον Μύλερ, Βίλχελμ Χάακε, Γκέραρντ Κρεφτ, Γιόχαν Μένγκε, Λούντβιχ Πράις, Καρλ Λούντβιχ Κρίστιαν Ρύμκερ, Μόριτς Ρίχαρντ Σόμπουργκ, Ρίχαρντ Ζέμον, Γκέοργκ Ούλριχ, Εουγκένε φον Γκέραρντ, Ρόμπερτ φον Λέντενφελντ, Γκέοργκ φον Νέουμάγιερ και Καρλ Βιλχέλμι — που εμβολίασαν με τη γερμανική επιστημονική παράδοση την αποικιακή Αυστραλία και όχι απλώς «συνδέθηκαν βαθιά με το εγχείρημα της αναπτύξεως της αυστραλιανής αποικίας», αλλά και «αναμίχθηκαν πολύπλευρα στην απεικόνιση, τη γνώση και τη διαμόρφωση της αποικιακής Αυστραλίας».

Σταδιοδρομία
------------

Η Αμαλίε γεννήθηκε στο χωριό Ζήμπενλεν (*Siebenlehn*) της Σαξονίας και 1846 παντρεύτηκε τον γιατρό Βίλχελμ Άουγκουστ Ζάλομο Ντήτριχ (*Wilhelm August Salomo Dietrich*). Χωρίς να έχει πανεπιστημιακές σπουδές, η Αμαλίε έμαθε από τον σύζυγό της την τέχνη του συλλέκτη βιολογικών δειγμάτων και σχεδίασαν μια ζωή εργασίας ως φυσιοδίφες. Από το 1845 μέχρι το 1862 μόλις που κέρδιζαν αρκετά χρήματα για να ζήσουν συλλέγοντας δείγματα από τις Άλπεις και πουλώντας τα σε χημικούς για την παραγωγή φαρμάκων και σε μουσεία για τις συλλογές τους φυσικής ιστορίας. Κάποια από τα λεπτεπίλεπτα αλπικά λουλούδια που συνέλεξε εκείνα τα χρόνια εκτίθενται σήμερα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Φράιμπουργκ.

Η Ντήτριχ πέρασε τα έτη 1863-1872 στην Κουηνσλάνδη της Αυστραλίας, όπου συνέλεξε ευρύτατη ποικιλία δειγμάτων, αλλά και τεχνουργήματα των ιθαγενών της χώρας. Πιστεύεται ότι υπήρξε ο πρώτος Ευρωπαίος που ανεκάλυψε και συνέλεξε ένα φίδι ταϊπάν.

Είδη
----

Το είδος φυτού *Persoonia amaliae*
Η Αμαλίε Ντήτριχ συνέλεξε τα αντιπροσωπευτικά δείγματα πολλών ειδών (δηλαδή εκείνα με βάση τα οποία περιγράφηκε και ορίσθηκε επιστημονικώς το κάθε είδος). Σε μερικές περιπτώσεις, ο συγγραφέας της περιγραφής την τίμησε δίνοντας το επώνυμο ή το βαφτιστικό της όνομα ως επιστημονική ονομασία του είδους (π.χ. *dietrichiae*, *dietrichiana*, *amaliae*). Μεταξύ των ειδών των οποίων συνέλεξε τα αντιπροσωπευτικά δείγματα είναι και τα εξής (με την αρχική και τη σημερινή επιστημονική ονομασία τους, όπου αυτές διαφέρουν):

*Aongstroemia dietrichiae*, Müll.Hal. (1868) - *Dicranella dietrichiae*, (Müll.Hal.) A.Jaeger  
*Laxmannia illicebrosa*, Rchb.f. (1871) - συνώνυμο του *Laxmannia gracilis*, R.Br.  
Marsdenia hemiptera*, Rchb. (1871)*Fissidens dietrichiae*, Müll.Hal. (1872)*Macromitrium sordidevirens*, Müll.Hal. (1872) -* Macromitrium aurescens*, Hampe*Sargassum aciculare*, Grunow (1874) -* Sargassum filifolium *var.* aciculare*, (Grunow) Grunow*Sargassum amaliae*, Grunow (1874)* Sargassum godeffroyi*, Grunow (1874)* Schoenus elatus, Boeck. (1875) - *Schoenus falcatus*, R.Br.  
 *Scirpus dietrichiae*, Boeck. (1875) - *Lipocarpha microcephala*, (R.Br.) Kunth  
 *Scleria dietrichiae*, Boeck. (1875) - *Scleria levis*, Retz.  
 *Scleria novae-hollandiae*, Boeck. (1875) - *Scleria laxa*, R.Br.  
 *Carex dietrichiae*, Boeck. (1875) - *Carex indica*, L.  

*Cyperus luerssenii*, Boeck. (1875) - *Cyperus subulatus*, R.Br.  

*Acacia dietrichiana*, F.Muell. (1882)  

*Barbula subcalycina*, Mull.Hal. (1882)  

*Frullania dietrichana*, Steph. (1910) - *Frullania seriata*, Gottsche από Steph.  

*Indigofera amaliae*, Domin (1915) - *Indigofera polygaloides*, M.B.Scott  

*Acacia penninervis* var. *longiracemosa*, Domin (1926)  

*Cryptocarya multicostata*, Domin (1926) - *Cryptocarya hypospodia*, F.Muell.  

*Cryptocarya triplinervis* var. *euryphylla*, Domin (1926) - *Cryptocarya triplinervis*, R.Br.  

*Psoralea dietrichiae*, Domin (1926) - *Cullen australasicum*, (Schltdl.) J.W.Grimes  

*Swainsona luteola* var. *dietrichiae*, Domin (1926) - *Swainsona luteola*, F.Muell.  

*Tetrastigma nitens* var. *amaliae*, Domin (1927) - *Tetrastigma nitens*, (F.Muell.) Planch.  

*Plectronia coprosmoides* var. *spathulata*, O.Swartz (1927) - *Cyclophyllum coprosmoides* var. *spathulatum*, (O.Schwarz) S.T.Reynolds & R.J.F.Hend.  

*Premna benthamiana*, Domin (1928) - *Premna serratifolia*, L.  

*Hibiscus amaliae*, Domin (1930) - *Hibiscus heterophyllus*, Vent. (1805)  

*Mallotus claoxyloides* f. *grossedentata*, Domin (1930) - *Mallotus ficifolius*, (Baill.) Pax & K.Hoffm.  

*Mallotus claoxyloides* var. *glabratus* Domin (1930) - *Mallotus claoxyloides*, (F.Muell.) Müll.Arg.  

*Pagetia dietrichiae*, Domin (1930) - *Bosistoa medicinalis*, (F.Muell.) T.G.Hartley  

*Persoonia amaliae*, Domin (1930)  

*Cyperus pumilus* var. *nervulosus*, Kuk. (1936) - *Cyperus nervulosus*, (Kük.) S.T.Blake  

*Helichrysum eriocephalum*, J.H.Willis (1952)  

*Nortonia amaliae* (είδος σφήκας)  

*Drosera dietrichiana*, Rchb.f. (1871) - συνώνυμο του *Drosera burmanni*, Vahl (1794)

Οι σημερινές ονομασίες των παραπάνω ειδών, οι συνωνυμίες κ.ά. βασίζονται στους καταλόγους *Australian Plant Name Index* και *Plants of the World online*.

Συλλογές
--------

Οι συλλογές της Ντήτριχ δημιούργησαν τη βάση του έργου *Zur Flora von Queensland* (= «Επί της χλωρίδος της Κουηνσλάνδης», 1875) by Κρίστιαν Λούερσεν. Στην Αυστραλία η Ντήτριχ επισκέφθηκε τον συμπατριώτη και συνάδελφό της Φέρντιναντ φον Μύλερ, ο οποίος το 1881 απέκτησε ένα σύνολο των δειγμάτων της από τον Λούερσεν. (Το Εθνικό Φυτολόγιο της Βικτόρια κατέχει 2.790 από τα δείγματά της.) Η ίδια δεν δημοσίευσε καμιά εργασία υπό το όνομά της, ωστόσο οι συλλογές της συνεχίζουν να αποτελούν σημαντική πηγή σε φυτολόγια σε όλο τον κόσμο (Εθνικό Φυτολόγιο της Βικτόρια, Βοτανικός Κήπος και Βοτανικό Μουσείο του Βερολίνου, Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Γαλλίας, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννης και άλλα μουσεία φυσικής ιστορίας, Πανεπιστήμιο του Βρότσουαφ, Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, Πανεπιστήμιο της Ιένας, Βασιλικοί Βοτανικοί Κήποι (Κιου), Κέντρο Βιοποικιλότητας «Naturalis» στην Ολλανδία, Βοτανικός Κήπος Μισούρι, Ίδρυμα Σμιθσόνιαν και αλλού).

Μνήμη
-----

Η πλατεία και οδός Ντήτριχ Πλέις (*Dietrich Place*) στο προάστιο Τσίσολμ της πρωτεύουσας της Αυστραλίας Κάνμπερα ονομάσθηκε έτσι από το επώνυμο της Αμαλίε Ντήτριχ, σε αναγνώριση του έργου της στη χώρα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Encyclopedia of Australian Science».
2. ↑  The Hard Road, Charitas Bischoff, εκδ. Martin Hopkinson & Co. Λονδίνο 1931, σελ. 234
3. ↑  Barrett, κ.ά. 2018, σελ. 2
4. ↑  «Amalie Dietrich 1821-1891» στο *Studies in International Cultural relations*, νο. 29, Institut für Auslandsbeziehungen, Στουτγάρδη 1988, σελ. 13
5. ↑  «Amalie Dietrich 1821-1891», όπ.π. σελ. 13
6. ↑  «Amalie Dietrich | Shellers From the Past and Present». *www.conchology.be*. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2022.
7. ↑  «Sargassum godeffroyi Grunow :: Algaebase». *www.algaebase.org*. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2019.
8. ↑  «Dietrich, Konkordia Amalie (nee Nelle)», Council of Heads of Australasian Herbaria
9. ↑  Luerssen, C.: *Zur Flora von Queensland: Verzeichniss der von Frau Amalie Dietrich in den Jahren 1863 bis 1873 an der Nordostkuste von Neuholland gesammelten Pflanzen, nebst allgemeinen Notizen dazu von Dr. Chr. Luerssen*, εκδ. Friederichsen, Αμβούργο 1875
10. 1 2  Maroske, S.; Vaughan, A. (2014). «Ferdinand Mueller's female plant collectors: a biographical register». *Muelleria* **32**: 92–172. doi:10.5962/p.295690. .
11. ↑  «Schedule 'B' National Memorials Ordinance 1928-1972 Street Nomenclature List of Additional Names with Reference to Origin: Commonwealth of Australia Gazette. Special (National: 1977-2012) - 8 Φεβρ. 1978». *Trove*. σελ. 11. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020.

Πηγές
-----

* Barrett, L. Eckstein, L. Hurley, A.W. & Schwarz A.: «Remembering German-Australian Colonial Entanglement: An Introduction», *Postcolonial Studies*, τόμ. 21, νo. 1 (Ιανουάριος 2018), σσ. 1-5, doi: 10.1080/13688790.2018.1443671

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αμαλίε Ντήτριχ** |

* Stefanie Affeldt και Wulf D. Hund: «From ‘Plant Hunter’ to ‘Tomb Raider’. The Changing Image of Amalie Dietrich», *Australian Studies Journal* / *Zeitschrift für Australienstudien*, τόμοι 33-34, έτη 2019-2020, σσ. 89-124
* Australian Science Archives Project, 1998: «Amalie Dietrich 1821-1891»
* *The Letters of Amalie Dietrich*, όπερα με θέμα τη ζωή της Α. Ντήτριχ
* Το λήμμα «DIETRICH, AMALIE» στο *Dictionary of Australian Biography*, εκδ. Angus & Robertson, Sydney 1949
* *The Hard Road*, η βιογραφία της Ντήτριχ από την κόρη της, Charitas Bischoff, εκδ. Martin Hopkinson Ltd, Λονδίνο 1931 (μετάφραση από τη γερμανική)