Ο **Πάνος Καμμένος** (Αθήνα, 12 Μαΐου 1965) είναι Έλληνας πολιτικός, πρόεδρος του κόμματος Ανεξάρτητοι Έλληνες. Διετέλεσε υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας από τις 27 Ιανουαρίου 2015 έως τις 14 Ιανουαρίου 2019, οπότε και παραιτήθηκε λόγω διαφωνίας του με την κυβέρνηση Τσίπρα στο Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα.

Το 2012 ίδρυσε τους Ανεξάρτητους Έλληνες μετά την αποχώρηση από τη Νέα Δημοκρατία, λόγω της αντίθεσής με τη μνημονιακή πολιτική, την οποία όμως υποστήριξε από τη θέση του υπουργού Εθνικής Άμυνας το 2015 στη συγκυβέρνηση με τον Αλέξη Τσίπρα. Η κριτική του στις προηγούμενες κυβερνήσεις χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως λαϊκιστική, ενώ κατά το παρελθόν έχει κατακριθεί για συκοφαντικές δηλώσεις σχετικά με δημόσια πρόσωπα καθώς και εμπρηστικά και ομοφοβικά σχόλια.

Βιογραφικά
----------

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι γιος του Ηλία Καμμένου, ο οποίος ήταν ιδιοκτήτης της αντιπροσωπείας της Alfa Romeo στην Ελλάδα.  Από την πλευρά του πατέρα του κατάγεται από παλιά οικογένεια του Γαλαξειδίου, μέλη της οποίας διετέλεσαν πρόεδροι δημοτικού συμβουλίου, αντιστράτηγοι κ.ά. Φοίτησε στο Λεόντειο Λύκειο και στη συνέχεια σπούδασε Οικονομικά και Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Λυών και Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων στην Ελβετία.

Ο Πάνος Καμμένος έχει αποκτήσει τρία παιδιά από την πρώτη του σύζυγο, Πέγκυ Φιλίππου, και δύο παιδιά από τη δεύτερή του σύζυγο, Έλενα Τζούλη.

Πολιτική σταδιοδρομία
---------------------

Το 1993 εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία στη Β' Περιφέρεια Αθηνών. Από τότε εκλεγόταν συνεχώς με τη ΝΔ ως τις εκλογές του 2009. Έχει τιμηθεί με τον Ανώτερο Ταξιάρχη των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου από το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων και με το παράσημο του Ιππότη του Εθνικού Τάγματος της Αξίας από τον πρόεδρο της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί. Το 2007 διορίστηκε Υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στη κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, όπου υπουργός και πολιτικός του προϊστάμενος ήταν ο Γιώργος Βουλγαράκης. Συμμετείχε πολλές φορές ως ειδικός μεσολαβητής και επίσημος παρατηρητής σε εκλογικές αναμετρήσεις σε χώρες του εξωτερικού.

### Έξοδος από τη Νέα Δημοκρατία

Η Επιτροπή Δεοντολογίας της Νέας Δημοκρατίας έπειτα από εντολή του προέδρου του κόμματος Αντώνη Σαμαρά στις 16 Νοεμβρίου του 2011 ανακοίνωσε την διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Η απόφαση του Πάνου Καμμένου να μη δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Λουκά Παπαδήμου οδήγησε στην διαγραφή του. Στις 13 Φεβρουαρίου 2012 διαγράφηκε οριστικά από τη Νέα Δημοκρατία μαζί με άλλους 20 βουλευτές, ύστερα από την επιλογή του να καταψηφίσει τα μέτρα της νέας δανειακής σύμβασης για την Ελλάδα (Δεύτερο Μνημόνιο).

### Ίδρυση Ανεξαρτήτων Ελλήνων και προεδρία του κόμματος

Στις 21 Ιανουαρίου 2012 με δηλώσεις του ανακοίνωσε τη δημιουργία κόμματος, του οποίου θα ηγείτο διακόπτοντας με αυτόν το τρόπο την πολιτική του διαδρομή με τη Νέα Δημοκρατία. Στις 24 Φεβρουαρίου, μέσω των προσωπικών του ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης, ο Καμμένος ανακοίνωσε την ίδρυση του νέου κόμματος με το όνομα «Ανεξάρτητοι Έλληνες» και δημοσίευσε την διακήρυξή του.

Στα τέλη Απριλίου του 2012 και λίγο πριν από τις εκλογές στις 6ης Μαΐου κυκλοφόρησαν σενάρια για πιθανή συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ και Ανεξάρτητων Ελλήνων, κάτι που οδήγησε σε σκληρή κριτική κατά των δύο ηγετών, του Αλέξη Τσίπρα και Καμμένου, τόσο από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και από τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα.

Στις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες έλαβαν 670.329 ψήφους, αριθμό που ανέρχεται σε ποσοστό της τάξης του 10,6% και αναδείχτηκαν τέταρτο κόμμα.

### Συγκυβέρνηση

Τον Ιανουάριο του 2015 και ύστερα από συμφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων ξεκίνησε συγκυβέρνηση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πάνος Καμμένος ορίστηκε Υπουργός Άμυνας. Το ίδιο έτος και λόγω του δημοψηφίσματος για τη δανειακή σύμβαση, η κυβέρνηση παραιτήθηκε αφού πρώτα ψήφισε το επονομαζόμενο 3ο Μνημόνιο. Το κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων υπερψήφισε τη συμφωνία.

Μετά τις Ελληνικές βουλευτικές εκλογές Σεπτεμβρίου 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ σχημάτισε ξανά κυβέρνηση με το κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, με τον Πάνο Καμμένο να τοποθετείται και πάλι στη θέση του υπουργού Εθνικής Άμυνας.

#### Μακεδονικό ζήτημα

Το 2018, παρά τις διάφορες αντιδράσεις και αρνήσεις του για την ονομασία, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Τον Ιούνιο του 2018 η συμφωνία υπογράφηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, Νίκο Κοτζιά και Νίκολα Ντιμιτρόφ, καθώς οι δύο πλευρές κατέληξαν στην ονομασία «Βόρεια Μακεδονία».

#### Παραίτηση

Στις 13 Ιανουαρίου 2019 παραιτήθηκε από την θέση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας με αφορμή την ονοματοδοσία της πΓΔΜ σε Βόρεια Μακεδονία και ζήτησε την απομάκρυνση των στελεχών του κόμματός του από τα αρμόδια υπουργεία. Επιπλέον, στην συνέντευξη τύπου που ακολούθησε μετά την συνάντησή του με τον Αλέξη Τσίπρα το πρωί της ίδιας ημέρας, ο Πάνος Καμμένος δήλωσε ότι ο ίδιος και το κόμμα του δεν θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στον πρωθυπουργό για τη Συμφωνία των Πρεσπών και ότι θα διαγραφούν όσοι από τους Ανεξάρτητους Έλληνες θα ανταλλάξουν την θέση τους στο εκάστοτε υπουργείο με μια θετική ψήφο. Διάφοροι βουλευτές του κόμματος του διαφώνησαν, ενώ άλλοι υποστήριξαν τον Πάνο Καμμένο. Στη πρώτη του τοποθέτηση σχετικά με τη Βόρεια Μακεδονία μετά τη παραίτηση ανέφερε ότι «Τα Σκόπια είναι 20 λεπτά δουλειά. Αν αποφασίσει μια ίλη τεθωρακισμένων να περάσει μέσα θα φτάσει στην άλλη πλευρά των Σκοπίων. Θα φτάσει στη Σερβία».

Κριτική
-------

Ο Πάνος Καμμένος έχει δεχτεί κριτική για δηλώσεις του για πολιτικά πρόσωπα, ιδιαίτερα όσον αφορά κατηγορίες του περί συνεργασιών αυτών με εταιρίες διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων, πολυεθνικές εταιρίες ή συμμετοχής αυτών σε "παγκόσμια κλειστά φόρουμ", χρησιμοποιώντας φορτισμένο λόγο, για τις οποίες δηλώσεις έχει αντιμετωπίσει προσφυγές για συκοφαντική δυσφήμηση.

Επίσης, καθ' όλη τη διάρκεια της προεκλογικής του καμπάνιας το 2012 ο Πάνος Καμμένος ήρθε αντιμέτωπος με άλλα κόμματα, εκπρόσωποι των οποίων τον κατηγόρησαν για πολιτικό λαϊκισμό, χαρακτηρίζοντας τον 'επικίνδυνο', καθώς και 'δημαγωγό'.

Έχει επικριθεί από μερίδα του Τύπου στις αρχές του 2012 για την πολιτική του στάση στη κρίση χρέους, με ομιλίες σχετικά με την δανειακή σύμβαση του 2010, και για επικλήσεις σε θεωρίες συνωμοσίας, καλώντας σε εξέγερση τους πολίτες. Στο παρελθόν έχει επικριθεί και για τη συγγραφή του πρώτου του βιβλίου *"Τρομοκρατία, θεωρία και πράξη"*, όπου υποστήριξε την συμμετοχή πολιτικών προσώπων από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ στην τρομοκρατική οργάνωση 17 Νοέμβρη, κάτι που απεδείχθη ψευδές μετά την εξάρθρωση της οργάνωσης το 2002.

### Πυρκαγιές στο Μάτι

Στις 26 Ιουλίου 2018, ο Πάνος Καμμένος βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης κριτικής και αντιδράσεων από κατοίκους του Ματιού, για τα μέτρα της κυβέρνησης, αλλά και τους επικοινωνιακούς χειρισμούς του κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών στην Αττική. Δημοσιογράφοι και πολίτες χαρακτήρισαν τη στάση του μη πρέπουσα και κατώτερη των περιστάσεων, ενώ ο ίδιος ο Καμμένος συγκρούστηκε μέσω Twitter με τον δημοσιογράφο Άρη Προτοσάλτε, με τη κυβέρνηση να ανακοινώνει την ίδια ημέρα τηλεοπτικό εμπάργκο στον σταθμό ΣΚΑΪ.

Δικαστικές υποθέσεις
--------------------

### Τηλεφωνικές συνομιλίες «συνδικάτου του εγκλήματος»

Τον Ιούλιο του 2009 το όνομα του Πάνου Καμμένου συνδέθηκε με το σκάνδαλο του «συνδικάτου του εγκλήματος», όπως ονομάστηκε από τον Τύπο, με «εγκέφαλο» τον Παναγιώτη Βλαστό που μεταξύ πολλών άλλων εγκληματικών ενεργειών ήταν υπεύθυνος και για την απαγωγή του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου. Σύμφωνα με τις αναφορές, οι Πάνος Καμμένος και Χρήστος Μαρκογιαννάκης ανήκαν στους βουλευτές που αναφέρθηκαν απ' τους κακοποιούς ως καλοί και έμπιστοι φίλοι που τους διευκόλυναν, σε συνομιλίες που υπέκλεψαν οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες (ΕΥΠ).

Ο διοικητής της ΕΥΠ (και μετέπειτα βουλευτής του ΛΑΟΣ) Ιωάννης Κοραντής δήλωσε ότι αρνήθηκε να επεξεργαστεί τις μαγνητοφωνημένες συνομιλίες επειδή αποτελούσαν απόδειξη εμπλοκής συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων της Νέας Δημοκρατίας. Η απόφαση του αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, οδήγησε στην αποπομπή του από την ηγεσία της ΕΥΠ με εντολή του τότε υπουργού Εσωτερικών Προκόπη Παυλόπουλου.

### Δικαστική διαμάχη με τον Θεόδωρο Τσουκάτο

Τον Ιούνιο του 2010 ήρθε σε σύγκρουση με τον πρώην βουλευτή Θεόδωρο Τσουκάτο, όταν τον κατηγόρησε για τη συμμετοχή του στο σκάνδαλο της Siemens. Ο Πάνος Καμμένος είχε κάνει λόγο για παράνομο χρηματισμό από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ. Ο Θεόδωρος Τσουκάτος άσκησε αγωγή κατά του Πάνου Καμμένου για συκοφαντική δυσφήμιση, και ο Πάνος Καμμένος κατέθεσε ανταγωγή για το ίδιο θέμα. Η δημοσιογράφος Σοφία Βούλτεψη ισχυρίστηκε ως μάρτυρας υπεράσπισης ότι οι κατηγορίες βασίστηκαν κυρίως στα στοιχεία που προέκυψαν από την εξεταστική επιτροπή της Βουλής για το σκάνδαλο Siemens, προσωπικά έγγραφα του πρώην διευθυντή της ελληνικής αντιπροσωπείας και της τελικής σύμβασης του Ελληνικού Δημοσίου με την Εταιρία. Η αγωγή κρίθηκε αβάσιμη από την ελληνική δικαιοσύνη και δικαίωσε τον Πάνο Καμμένο.

### Υπόθεση CDS του Αντρίκου Παπανδρέου

Το 2011 ο Καμμένος είχε καταγγείλει στην Βουλή την συμμετοχή του Αντρίκου Παπανδρέου, αδερφού του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, στο διοικητικό συμβούλιο της ελβετικής εταιρείας IJ Partners που σύμφωνα με τον Καμμένο επένδυε σε Συμβάσεις Ανταλλαγής Κινδύνου Αθέτησης (CDS) εις βάρος της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον Business Insider, τα εν λόγω CDS, άξιζαν 27 δισεκατομμύρια ευρώ στις 2 Ιουνίου 2011. Ο Αντρίκος Παπανδρέου με επιστολή του δήλωσε ότι η συμμετοχή του στην εταιρεία που επένδυσε στα CDS δεν είχε καμία σχέση με τα CDS αλλά αφορούσε την παροχή στρατηγικής ενημέρωσης για τις περιβαλλοντικές κατευθύνσεις στο χώρο των εναλλακτικών μορφών ενέργειας.

Τον Ιούνιο του 2013 το δικαστήριο καταδίκασε εν μέρει τον Καμμένο για εξύβριση του Αντρίκου Παπανδρέου. Στον πρόεδρο των Ανεξάρτητων Ελλήνων επιβλήθηκε πρόστιμο 30.000 ευρώ που πρέπει να καταβάλει στον Αντρίκο Παπανδρέου και παράλληλα του απαγορεύτηκε να αναφέρει το όνομα του αδερφού του πρώην πρωθυπουργού.

Για την ίδια υπόθεση, ο Πάνος Καμμένος καταδικάστηκε τον Ιούνιο του 2014 από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών σε καταβολή 100.000 ευρώ στην IJ Partners (την εταιρεία που είχε κατηγορήσει για επένδυση σε CDS εις βάρος της Ελλάδας), για ηθική βλάβη. Σύμφωνα με το δικαστήριο, οι ισχυρισμοί του Καμμένου περί έμμεσης εμπλοκής του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου στην αγοραπωλησία τους ήταν ψευδείς και συκοφαντικοί.

### Δικαστικές διαμάχες με τον Άδωνι Γεωργιάδη

Τον Ιούλιο του 2013, η εφημερίδα *Τα Νέα*, επικαλούμενη καταγγελία που είχε κάνει ο Άδωνις Γεωργιάδης, δημοσίευσε ενα άρθρο το οποίο ενέπλεκε τον Πάνο Καμμένο στην «περίεργη» διαδρομή του σκάφους «Iliatoras of London» και την ύπαρξη offshore στο εξωτερικό.  Τελικά, ο Άδωνις Γεωργιάδης καταδικάστηκε για συκοφαντική δυσφήμιση και εξύβριση.

Τον Απρίλιο του 2013 ο Πάνος Καμμένος προσέφυγε στην Δικαιοσύνη καταθέτοντας μήνυση και αγωγή εναντίον του Άδωνι Γεωργιάδη για σχόλιο του τελευταίου στο Twitter αναφορικά με τη χρήση βαφής μαλλιών.

### Πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού στη Σαουδική Αραβία

Τον Νοέμβριο του 2017 και ύστερα από διάφορες αναφορές σε ελληνικά ΜΜΕ δέχτηκε έντονη κριτική για συναλλαγή με τη Σαουδική Αραβία που αφορούσε πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού. Έγγραφα τα οποία διέρρευσαν, έδειχναν ότι οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας δεν γνώριζαν και ούτε συμφώνησαν σε κάποια αγορά πυρομαχικών, από το κλειστό, πλέον, εργοστάσιο του Παπαδόπουλου στην Αξιούπολη του Δήμου Παιονίας στην Περιφερειακή Ενότητα του Κιλκίς. Ρόλο στην πώληση είχε ιδιώτης, αργότερα όμως ο εν λόγω μεσάζων δεν αναγνωρίστηκε ως επίσημος αντιπρόσωπος της Σαουδικής Αραβίας. Στο παρελθόν είχε καταδικαστεί για λαθρεμπόριο όπλων και ήταν ήδη γνωστός στις αρχές για άλλες παράνομες δραστηριότητες. Ο Καμμένος διέταξε έκτακτη ΕΔΕ για να εντοπίσει τη προέλευση της διαρροής απορρήτων εγγράφων και έδωσε στη δημοσιότητα επίσημο έγγραφο της συναλλαγής, το οποίο φέρεται να περιέχει ανακολουθίες και κενά. Το ζήτημα έφτασε στη Βουλή, όπου ο Πρωθυπουργός κάλυψε τον Καμμένο. Πολλοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησαν ακύρωση της συμφωνίας τόσο για ηθικούς αλλά και για λόγους αξιοπιστίας. Λίγες ημέρες μετά και με το θέμα να παίρνει πλέον διεθνείς διαστάσεις, η Νέα Δημοκρατία αμφισβήτησε τη γνησιότητα των εγγράφων. Από την πλευρά του ο Καμμένος απάντησε ότι η πώληση πυρομαχικών στη Σαουδική Αραβία αποτελεί μέρος ενός πολέμου εναντίον του ώστε να αποδυναμωθεί ως κυβερνητικός εταίρος ενώ αρνήθηκε πως υπάρχει θέμα μίζας.

Στις 6 Φεβρουαρίου 2018 ο Άρειος Πάγος διαβίβασε τη δικογραφία στη Βουλή για το ενδεχόμενο τέλεσης από τον Καμμένο του αδικήματος της απιστίας σχετικά με τους χειρισμούς της αγοραπωλησίας.

### Μήνυση Νίκου Κοτζιά

Λίγους μήνες μετά την αποχώρηση του από τη κυβέρνηση, ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς κατέθεσε μήνυση κατά του Πάνου Καμμένου για εκβίαση, εξύβριση και απειλές προς το πρόσωπό του. Μεταξύ άλλων ο Νίκος Κοτζιάς έκανε λόγο και για ύπαρξη απειλητικών SMS μηνυμάτων, αλλά αναφέρθηκε και στις δηλώσεις του Πάνου Καμμένου για τον Τζωρτζ Σόρος περί χρηματικών ανταμοιβών.

Συγγραφικό έργο
---------------

* "*Τρομοκρατία, θεωρία και πράξη*", (1992)
* "*Ελληνισμός-Ορθοδοξία στην Δεύτερη Χιλιετία*", Τόμος 1, (1997)
* "*Ελληνισμός-Ορθοδοξία στην Δεύτερη Χιλιετία*", Τόμος 2, (1998)
* "*Ελληνισμός-Ορθοδοξία στην Δεύτερη Χιλιετία*", Τόμος 3, (1999)

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Τσαβούσογλου: Ο Καμμένος το κακομαθημένο παιδί της ελληνικής κυβέρνησης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-07-13.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
2. ↑  Α.Ε. «Πάνος Καμμένος: Ο «σκληρός» της ΟΝΝΕΔ που ονειρεύεται ξερονήσια». *TO BHMA*. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2017.
3. ↑  «Π. Καμμένος: «Θα το κάνουμε... Κούγκι» | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-24.
4. ↑  «Ο Πάνος Καμμένος και οι ομοφυλόφιλοι…».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-24.
5. ↑  «Ντανιέλ Κον Μπεντίτ: Ο Καμμένος είναι ομοφοβικός, αντισημίτης και ρατσιστής |thetoc.gr». *The TOC*. 2015-01-27.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-24.
6. ↑  «Ο Καμμένος έκανε "αστείο" με καμήλες και κτηνοβασία για τους ομοφυλόφιλους». *www.alfavita.gr*. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2017.
7. ↑  «Τα Δέκα Πράγματα που μας Έμαθε ο Πάνος Καμμένος τα Τελευταία Χρόνια» (στα gr). *Vice*. 2015-12-16.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-24.
8. ↑  Δήμητρα, Κρουστάλλη (7 Ιουλίου 2018). «Βίος και Πολιτεία του Π. Καμμένου». *Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online*. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2022.
9. ↑  ]Αρχειοθετήθηκε 2017-10-07 στο Wayback Machine.
10. ↑  «Πάνος Καμμένος: Στα εγκαίνια του γιου του με την πρώην και τη νυν σύζυγο!». *www.star.gr*. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2022.
11. ↑  «Υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος». *www.mod.mil.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2017.
12. ↑  Εφημ. Το Βήμα, Εκτός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ ο Πάνος Καμμένος, 16/11/2011
13. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Φεβρουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2012.
14. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Φεβρουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2012.
15. ↑  Εφημ. Real News, Προαναγγέλλει νέο κόμμα, 23/01/2012
16. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2012.
17. ↑  Ιστοσ. iefimerida.gr, «Ανεξάρτητοι Έλληνες» το όνομα του κόμματος Καμμένου, 24/04/2012
18. ↑  Ιστοσ. iefimerida.gr, Όλη η διακήρυξη του κόμματος Ανεξάρτητοι Έλληνες του Π. Καμμένου, 24/04/2012
19. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2012.
20. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
21. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
22. ↑
23. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
24. ↑
25. ↑
26. ↑  Οnline, Τα Νέα. «Μεγάλη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ που σχηματίζει κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ». *Τα Νέα Οnline*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
27. ↑  Naftemporiki (2015-01-27). «Η σύνθεση της νέας κυβέρνησης». *naftemporiki.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
28. ↑  «Υπερψηφίστηκε το Μνημόνιο, ψήφος εμπιστοσύνης μετά τις 20 Αυγούστου, Του Σωτήρη Σιδέρη | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
29. ↑  «Νέα συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με ΑΝΕΛ | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
30. ↑  «Καμμένος: Θα εμποδίσουμε με οποιοδήποτε τρόπο τη χρήση του όρου «Μακεδονία» (βίντεο) | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
31. ↑  «Π. Καμμένος: Καμία χρήση του όρου Μακεδονία (Video)».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
32. ↑  iefimerida.gr (2018-01-11). «Καμμένος: Οχι στον όρο Μακεδονία για τα Σκόπια, ούτε «Ανω» ή «Νέα»». *iefimerida.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
33. ↑  Newsroom (2017-12-27). «Καμμένος: «Όχι» στη χρήση του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία των Σκοπίων». *CNN.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-01-06.
34. ↑  «Καμμένος: Ποτέ δεν θα συναινέσω στη χρήση του όρου Μακεδονία |thetoc.gr». *The TOC*. 2017-12-18.. Ανακτήθηκε στις 2018-01-06.
35. ↑  «Κοτζιάς: Θα λύσουμε το Σκοπιανό με σύνθετη ονομασία».. Ανακτήθηκε στις 2018-01-06.
36. ↑  «Συμφωνία των Πρεσπών: Τα χρονοδιαγράμματα και οι πρώτες αλλαγές |thetoc.gr». *The TOC*. 2018-06-18.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
37. ↑  «Το Μακεδονικό λήγει τη συγκυβέρνηση». *www.zougla.gr*. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2019.
38. ↑  «Παραιτήθηκε ο Πάνος Καμμένος για το Μακεδονικό». *www.zougla.gr*. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2019.
39. ↑  «Το όνομα Μακεδονία πάνω από πρόσωπα και καρέκλες». *www.zougla.gr*. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2019.
40. ↑  «Καμμένος: Σε 20 λεπτά μπαίνουμε στα Σκόπια με μια ίλη τεθωρακισμένων (vid)». *www.reader.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2019.
41. ↑  Εφημ. Καθημερινή, Γ. Παπακωνσταντίνου: «Να ανακαλέσει ο Π. Καμμένος τις αναφορές για σχέσεις με την Goldman Sachs»[*νεκρός σύνδεσμος*], 17/11/2011
42. ↑  Εφημ. Τα Νέα, Αρνητική ψήφος προς την κυβέρνηση από τον Πάνο Καμμένο, 15/11/2011
43. ↑
44. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2015.
45. ↑
46. ↑
47. ↑
48. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
49. ↑
50. ↑
51. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
52. ↑  Ιστοσ. Δεξιός, Πάνος Καμμένος: Ορατότης μηδέν Αρχειοθετήθηκε 2012-01-14 στο Wayback Machine. 12/01/2012
53. ↑  Ιστοσ. Ολύμπια, Σε εξέγερση καλεί τους πολίτες ο Π. Καμμένος, 04/01/2012
54. ↑  Βασιλική Σιούτη, (Αρχείο), Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 11/06/2011
55. ↑  Εφημ. Ελευθεροτυπία-Δημοσιογραφική Ομάδα Ιού, Η δημοσιογραφία της κουκούλας[*νεκρός σύνδεσμος*], 15/09/2002
56. ↑  ΣΚΑΪ. «Αντιμέτωπος με την οργή και την απελπισία των πολιτών ο Πάνος Καμμένος». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-28.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
57. ↑  «Αντιμέτωπος με τους κατοίκους στο Μάτι ο Καμμένος – οργή για Ψινάκη». *Protagon.gr*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2018.
58. ↑  Α.Ε. tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Οργή λαού κατά Καμένου: Αφήσατε να καεί κόσμος τζάμπα - Μας αφήσατε στο έλεος του Θεού». *TO BHMA*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2018.
59. ↑  iefimerida.gr (2018-07-26). «Επίθεση Καμμένου σε πληγέντα στο Μάτι: Μόνο ο Πορτοσάλτε και εσείς τα λέτε [βίντεο»]. *iefimerida.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
60. ↑  «Θράσος του Καμμένου σε πληγέντα από τις πυρκαγιές: Μόνο ο Πορτοσάλτε τα λέει αυτά!». *Ελεύθερος Τύπος*. 2018-07-26.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
61. ↑  «Οργή κατοίκων και θράσος Καμμένου στο Μάτι (video) - ThePressProject».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
62. ↑  «Καμμένος: Ο υπουργός του αίσχους». *Ελεύθερος Τύπος*. 2018-07-26.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
63. ↑  Οnline, Τα Νέα. «Απίστευτος Καμμένος: Μόνο πέντε πνίγηκαν στη θάλασσα». *Τα Νέα Οnline*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
64. ↑  «Ο Πάνος Καμμένος κάποτε πρέπει να το βουλώνει | in.gr». *in.gr*. 2018-07-26.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
65. ↑  Α.Ε. tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Οργισμένοι πολίτες κατακεραυνώνουν τον Καμμένο μέσω των social media». *TO BHMA*. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2018.
66. ↑  «Ο Καμμένος και τα... βατράχια | in.gr». *in.gr*. 2018-07-27.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-29.
67. ↑  iefimerida.gr (2018-07-26). «Επίθεση Καμμένου στον ΣΚΑΪ: Κανένας ΑΝΕΛ στα πάνελ». *iefimerida.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
68. ↑  «Εμπάργκο από ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ στον Σκάι | in.gr». *in.gr*. 2018-07-26.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-26.
69. ↑
70. 1 2  Περιοδικό Διπλωματία, «ΣΥΝΔΙΚΑΤΟ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ» Η αλλαγή φρουράς στην ΕΥΠ Ο «ΑΠΟΚΕΦΑΛΙΣΜΟΣ» ΚΟΡΑΝΤΗ ΚΑΙ Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ[*νεκρός σύνδεσμος*]
71. ↑  Ιστοσ. TVXS,Καμμένος και Τσουκάτος ανταλλάσσουν μηνύσεις για το μαύρο χρήμα της Siemens, 01/06/2010
72. ↑  Ιστοσ. NewsBomb, [Εν αναμονή απόφασης για την αντιδικία Τσουκάτου-Καμμένου ], 07/02/2012
73. ↑  «Αβάσιμη κρίθηκε η αγωγή Τσουκάτου κατά Καμμένου».. Ανακτήθηκε στις 2018-07-03.
74. 1 2  Κατερίνα Κατή, Εισαγγελική έρευνα για CDS και Unigestion, Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 13/11/2011
75. ↑
76. ↑  Ιστοσ. In.Gr, Διαψεύδει ο Ανδρέας Α. Παπανδρέου δημοσίευμα για σχέση του με CDS, 11/11/2011
77. ↑  «Καμμένος-Παπανδρέου, αμφότεροι δικαιωμένοι». *Ελευθεροτυπία*.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-07.
78. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2013.
79. ↑  Καταδίκη Καμμένου για τις καταγγελίες κατά Γιώργου *thetoc.gr*, 5 Ιουνίου 2014
80. ↑  «Ο Καμμένος, το σκάφος και ο Άδωνις».. Ανακτήθηκε στις 2017-12-02.
81. ↑  «Πόλεμος ΔΟΛ-Καμμένου για το «Iliatoras of London»». *LiFO*.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-02.
82. ↑  «Καταδίκη Αδωνι για συκοφαντική δυσφήμιση Καμμένου |thetoc.gr». *The TOC*. 2014-04-11.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-18.
83. ↑  «Αγωγή Καμμένου σε Άδωνι... για τη βαφή Νο 7!».. Ανακτήθηκε στις 2017-12-02.
84. ↑  «Στο κόκκινο η πολιτική ένταση με Καμμένο, της Δώρας Αντωνίου | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
85. ↑  «Τη Δευτέρα η συζήτηση για τα βλήματα στη Βουλή». *The Huffington Post*.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
86. ↑  Α.Ε. tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Διευκρινίσεις Καμμένου για τη συμφωνία με Σαουδική Αραβία». *TO BHMA*. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2017.
87. ↑  «Διευκρινίσεις Καμμένου για τη συμφωνία με Σαουδική Αραβία». *In.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
88. ↑  «Πειραιώς: Το χρονικό της υπόθεσης Καμμένου | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
89. ↑  «Καμμένος: Ο Παπαδόπουλος είναι εκπρόσωπος της Σαουδικής Αραβίας, όχι μεσάζων».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
90. ↑  «Μέτωπο (και) με τους έλληνες διπλωμάτες άνοιξε ο Καμμένος». *Protagon.gr*. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2017.
91. ↑  «Καταδικασμένος για λαθρεμπόριο ο μεσάζων στην υπόθεση των όπλων της Σ. Αραβίας».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
92. ↑  Newsroom (2017-11-23). «Αποχαρακτηρίζει τα απόρρητα έγγραφα που σχετίζονται με τη Σαουδική Αραβία ο Καμμένος». *CNN.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
93. ↑  Capital.gr. «Ανακολουθίες στο έγγραφο Καμμένου για τη Σαουδική Αραβία». *Capital.gr*.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-25.
94. ↑  Smith, Helena (2017-11-30). «Pressure on Greece to scrap arms deal with Saudi Arabia» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
95. ↑  «Οι ευρωβουλευτές ΣΥΡΙΖΑ λένε «ναι» στο εμπάργκο στην πώληση όπλων στη Σαουδική Αραβία, της Ελένης Βαρβιτσιώτη | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
96. ↑  Α.Ε. tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Φίλης, Ξυδάκης, Δουζίνας ζήτησαν από τον Καμμένο να ακυρώσει τις συμφωνίες με τους σαουδάραβες». *TO BHMA*. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2017.
97. ↑  «Greek government under fire over would-be Saudi arms deal». *Reuters*. Mon Nov 27 17:35:29 UTC 2017.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
98. ↑  «Anger over Greek plan to sell weapons to Saudi Arabia». *www.aljazeera.com*. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2017.
99. ↑  ΣΚΑΪ. «ΝΔ: Αμφίβολης γνησιότητας τα έγγραφα Καμμένου - παράνομοι μεσάζοντες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-12-03.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
100. ↑  «Καμμένος για Σαουδική Αραβία: Χωρίς ανέγκλητη πίστωση δεν υπάρχει συμφωνία | Kathimerini».. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
101. ↑  ΣΚΑΪ. «Στη Βουλή η δικογραφία της υπόθεσης Καμμένου για την αγοραπωλησία βλημάτων». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-02-09.. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06.
102. ↑  «Μήνυση Κοτζιά κατά Καμμένου - Κατατίθεται το μεσημέρι». *www.news247.gr*. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019.
103. ↑  «Τα sms Καμμένου στον Κοτζιά, της Ιωάννας Μάνδρου | Kathimerini». *www.kathimerini.gr*. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ιστοσελίδα Βουλής των Ελλήνων, Παναγιώτης (Πάνος) Ηλία Καμμένος - Βιογραφικά Στοιχεία
* Ιστοσελίδα Βουλής των Ελλήνων, Παναγιώτης (Πάνος) Ηλία Καμμένος - Δραστηριότητα Βουλευτή στο Κοινοβούλιο [Βάση δεδομένων]
* Επίσημη ιστοσελίδα [Αρχείο], Πάνος Καμμένος [Ανακτήθηκε 18/07/2010]
* Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, Πάνος Καμμένος, 07/10/2009

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 70602883
* LCCN: n93049321

 |

 |