Η **Πανευρυθμία** (βουλγαρικά: Паневритмия) είναι ένα σύστημα φυσικών μουσικών ασκήσεων οι οποίες αναπτύχθηκαν από τον Πέταρ Ντένωφ μεταξύ του 1922 και 1944, οι οποίες επικεντρώνονται στην επίτευξη εσωτερικής ισορροπίας και εναρμόνισης. Η έμφαση των ασκήσεων είναι στην παροχή και λήψη, με στόχο τη δημιουργία μιας συνειδητής ανταλλαγής με τις δυνάμεις της φύσης. Η πανευρυθμία ασκείται τόσο για την διατήρηση και βελτίωση της φυσικής κατάστασης όσο και για πνευματική ανάπτυξη    

 Ασκήσεις πανευρυθμίας στα βουνά Ρίλα της Βουλγαρίας

Σφαιρική εικόνα
---------------

 Πέταρ Ντένωφ, ο ιδρυτής της πανευρυθμίας Με βάση αυτές τις ετυμολογικές ρίζες, η λέξη πανευρυθμία μεταφράζεται άμεσα στον Κοσμικό Υψηλό Ρυθμό.

Ο συνθέτης της μουσικής και των κινήσεων της πανευρυθμίας, ο Πέταρ Ντένωφ (γνωστός και ως Μπέινσα Ντούνο) ανέπτυξε τις ασκήσεις της δεκαετίας του '30 στη Βουλγαρία σε μια προσαρμοστική διαδικασία, εξαιρώντας ορισμένες και υιοθετώντας άλλες για να ανακαλύψει τη βέλτιστη μορφή τους. Στα λόγια του Ντένωφ: "Σήμερα, οι πανευθυμικές μορφές έχουν μόνο τα περιγράμματα της κίνησης. Αργότερα θα αποκτήσουν την ουσία τους, το βασικό τους νόημα και τις λεπτομέρειες"

Η ιδέα της ζωής με την αρμονία με τη φύση είναι εξέχουσα στην πρακτική της πανευρυθμίας. Με βάση τις συστάσεις του Ντένωφ, οι ασυνήθιστες ασκήσεις έπρεπε να γίνονται νωρίς το πρωί, κατά προτίμηση σε πράσινο λιβάδι, και ήταν πιο αποτελεσματικές την άνοιξη στις αρχές Μαρτίου. Κατά τη γνώμη του, αυτή ήταν η εποχή που η φύση ήταν πιο δεκτική και περιείχε την πιο πρανιά ή ζωντανή ενέργεια που θα μπορούσε να απορροφηθεί από το ανθρώπινο σώμα.

Η πανευρυθμία επίσης δίνει έμφαση στην οικοδόμηση μιας νέας κουλτούρας αγάπης, αδελφοσύνης και ελευθερίας. Ο Ντένωφ πίστευε ότι υπήρχε μια άμεση σχέση μεταξύ σκέψης και κίνησης, ότι μέσω της αρμονίας μεταξύ μουσικής, κινήματος και ιδεών, η πανευρυθμία ήταν ικανή να προωθήσει τις δημιουργικές δυνάμεις μέσα στην ευρύτερη κοινωνία.

Με την πάροδο του χρόνου, η πανευρυθμία έχει προσελκύσει την προσοχή ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτισμούς και εθνικότητες, παρά το γεγονός ότι το 40ετές κομμουνιστικό καθεστώς στη Βουλγαρία απαγόρευε τέτοιες πρακτικές. Ο συλλογικός χορός στις επτά λίμνες των Ρίλα στα βουνά Ρίλα, ο οποίος λαμβάνει χώρα στις 19-21 Αυγούστου, μπορεί να χαρακτηριστεί ως η μεγαλύτερη συγκέντρωση ασκητών της πανευρυθμίας, με περισσότερους από 2000 επαγγελματίες να συμμετέχουν ανά έτος από διάφορες χώρες, όπως η Γαλλία, ο Καναδάς, η Ιταλία, η Ουκρανία και η Ρωσία.

Δομή
----

Η πανευρυθμία αποτελείται από τρία μέρη: *28 ασκήσεις,* *ακτίνες του ήλιου* και *πενταγράμμου,* με κάθε άσκηση να έχει συμβολική σημασία, εκφράζοντας μια συγκεκριμένη σκέψη, αίσθηση ή δράση.

28 Ασκήσεις
-----------

Το πρώτο μέρος, οι *28 ασκήσεις,* είναι ένα σύνολο 28 ασκήσεων που εκτελούνται με έναν συνεργάτη, ενώ λαμβάνουν χώρα σε ένα κύκλο με τους μουσικούς ή / και τους τραγουδιστές στο κέντρο του κύκλου. Κάθε μία από τις ασκήσεις αποκαλύπτει μια ιδέα που εκφράζεται μέσω του ονόματος, των κινήσεων και της μουσικής της άσκησης.  Οι πρώτες δέκα ασκήσεις, επίσης γνωστές ως *Η πρώτη μέρα της Άνοιξης,* εκτελούνται διαδοχικά χωρίς παύση. Αντιπροσωπεύουν το συμβολικό ξύπνημα της ψυχής, καθώς η φύση αφυπνίζεται στην Άνοιξη.   Κατά τη γνώμη του Ντένωφ, η εστίαση στην κίνηση κάθε άσκησης και οι ιδέες που σχετίζονται με την άσκηση ήταν το κλειδί για την ορθή εκτέλεση των ασκήσεων. Η πίστη του ήταν ότι οι ασκήσεις έπρεπε να εκτελούνται με σκεπτικισμό και με αγάπη, παρά με μηχανικό τρόπο.

 Πανευρυθμία στα βουνά Ρίλα - Ακτίνες του ήλιου

Οι ακτίνες του Ήλιου
--------------------

*Οι ακτίνες του ήλιου* είναι μια σύνθεση που εκτελείται μετά τις 28 ασκήσεις. Οι συμμετέχοντες, διατεταγμένοι σε ζεύγη, σχηματίζουν δύο ομάδες: 12 ακτίνες που αντιπροσωπεύουν συμβολικά το άνοιγμα των δώδεκα πύλων της ζωής όπως εκφράζεται μέσω των 12 σημείων του ζωδιακού κύκλου και ενός εξωτερικού κύκλου γύρω από τις ακτίνες που αντιπροσωπεύουν τον τροχό της ζωής.   Ενεργώντας ως ακτίνες, οι 12 ακτίνες προσεγγίζουν το κέντρο που συμβολίζει τη λήψη των ζωτικών δυνάμεων και στη συνέχεια πηγαίνουν προς τα πίσω για να εγχυθούν αυτές τις δυνάμεις στον εξωτερικό κύκλο. Στην ακόλουθη κίνηση, κάθε συνεργάτης σε ένα ζευγάρι εκτελεί κύκλους γύρω από το άλλο. Αυτές οι κινήσεις αντιπροσωπεύουν στάδια ανάπτυξης, στα οποία η ανθρωπότητα παγιδεύεται σε ένα κύκλο συνειδητότητας του υλικού. Η τρίτη και η τέταρτη κίνηση συμβολίζουν την απελευθέρωση από αυτόν τον κύκλο και την επακόλουθη χαρά που συνδέεται με αυτή την απελευθέρωση, όπως εκφράζεται μέσα από το τραγούδι και το χτύπημα των συμμετεχόντων. 

 Πανευρυθμία στις Επτά Ρίλα Λίμνες - Πεντάγραμμο

Πεντάγραμμο
-----------

Το τρίτο μέρος της πανευρυθμίας, το *πεντάγραμμο,* είναι μια συμβολική απεικόνιση της πορείας της ανθρώπινης ψυχής προς την τελειότητα, με κάθε ακτίνα του πενταγράμμου να αντιπροσωπεύει την αγάπη, τη σοφία, την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την αρετή αντίστοιχα. Το πεντάγραμμα είναι επίσης μια μεταφορά για έναν κοσμικό άνθρωπο σε κίνηση, με τις κορυφές να είναι το κεφάλι, δύο χέρια και δύο πόδια.  Η άσκηση πραγματοποιείται με πέντε ζεύγη συμμετεχόντων που μετακινούνται και ανταλλάσσουν θέσεις, συμβολίζοντας ότι οι θετικές αρετές ενός ατόμου πρέπει να κινούνται για να έχουν αποτελέσματα τα χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες προχωρούν προς τα εμπρός, αναπαριστώντας ότι έχει επιτευχθεί η ενσάρκωση των αρετών. Αυτές οι κινήσεις επαναλαμβάνονται πέντε φορές.

Θεραπευτικό δυναμικό
--------------------

Στο πρώτο δημοσιευμένο βιβλίο για το Πανευρυθμία από το 1938 οι ασκήσεις καθορίστηκαν πρωτίστως ως μέθοδοι για τη διατήρηση της καλής υγείας -ιδιαίτερα ως έξυπνη ανταλλαγή μεταξύ ανθρώπου και φύσης με στόχο την προώθηση της υγείας μέσω ρυθμικών και αρμονικών κινήσεων σε συνδυασμό με την αντίστοιχη μουσική, τη συγκέντρωση της σκέψης και τη σωστή αναπνοή.  Λόγω της ποικιλομορφίας των ασκήσεων, θεωρείται ότι εμπλέκουν μυς και αρθρώσεις για να βελτιώσουν την μετακίνηση και την ισορροπία του ανθρώπινου σώματος. Έχουν εκπονηθεί αρκετές μελέτες για να υποδείξουν πιθανά θετικά αποτελέσματα της πρακτικής στους συμμετέχοντες. Μια προκαταρκτική μελέτη το 2004 ανέφερε ότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ανέφερε βελτίωση των νοητικών, σωματικών και κοινωνικών πτυχών της υγείας τους, ακολουθούμενη από μια ελεγχόμενη μελέτη το 2007, η οποία έδειξε σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής λόγω της βελτίωσης της υγείας ως αποτέλεσμα από 6 μήνες εκπαίδευσης Paneurhythmy.  Άλλες μελέτες υποδεικνύουν μείωση της αντίληψης του στρες και της ελαστικότητας του εγώ. Πανευρυθμία έχει επίσης μελετηθεί ως πιθανή μέθοδο της φυσικής αγωγής, με μία μελέτη που υποδηλώνει σημαντικές βελτιώσεις στην ισορροπία, ταχύτητα, και ευκινησία ενώ ένας άλλος παρέχει μια συγκριτική ανάλυση των Πανευρυθμίας και ευρυθμία .

βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. 1 2 3 4  *Paneurhythmy*. Sofia: Bialo Bratstvo Publishers. 2015. ISBN 978-954-744-282-5.
2. 1 2 3  *The Circle of sacred dance : Peter Deunov's paneurhythmy*. Lorimer, David, 1952-. Shaftesbury: Element. 1991. ISBN 1852302070.
3. 1 2  Rusev, Hristo (2015-08-27). «Spiritual group White Brotherhood gathers in Bulgaria - in pictures» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2019-08-31.
4. 1 2 3 4 5  «Introducing Paneurhythmy – Group Exercises, Music, Poetry, Geometry and Nature Combined in Favor of Health». *European Journal of Physical Education and Sport* **10** (4). 2015-12-05. doi:10.13187/ejpe.2015.10.172.
5. 1 2  «Pilgrims dance in cosmic energy ritual in Bulgaria» (στα αγγλικά). *Reuters*. 2017-08-21.. Ανακτήθηκε στις 2019-09-08.
6. 1 2 3  «Паневритмия (1938-2018). Юбилейно издание》| Беинса Дуно | Книги от онлайн книжарница Хеликон». *m.helikon.bg* (στα Βουλγαρικά). Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2019. [*νεκρός σύνδεσμος*]
7. 1 2  Peneva, Boyanka (2008). «PANEURHYTHMY AND EURHYTHMY – PHILOSOPHY AND PRACTICE» (PDF). *sposci.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Νοεμβρίου 2021.
8. ↑  Ivanova-Nyberg, Daniela (στα αγγλικά). *Philosophical Aspects of Paneurhythmy*. .
9. ↑  «Cosmic ritual on Bulgarian mountainside celebrates new year | Associated Press Archive». *www.aparchive.com*. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2019.
10. ↑  *Invisible and visible dance : crossing identity boundaries*. Wharton, Anne von Bibra. Bröcker, Marianne. Zebec, Tvrtko. Buckland, Theresa. [S. l.]: ICTM Study Group on Ethnochoreology. 2008. ISBN 9789536020508.
11. ↑  Douno, Beinsa (2004). *Paneurhythmy: Supreme Cosmic Rhythm: Music, Ideas, Movements*. Bialo Bratstvo Publishers. ISBN 978-9547440357.
12. ↑  Boev, Boyan (2013). *Акордиране на човешката душа*. **2**. Sofia: Helikon. ISBN 9789547442245.
13. ↑  Cervenkova, L (2012). «Influence of Paneurhythmy training for beginners on quality of life and health». *Sport and Science* **4**: 115–22. .
14. ↑  Chervencova, Ludmila (12 Ιουλίου 2013). *ПАНЕВРИТМИЯ, ЗДРАВЕ И БЛАГОПОЛУЧИЕ ЕДИН БЪЛГАРСКИ МОДЕЛ ЗА ДВИГАТЕЛНА АКТИВНОСТ PANEURHYTHMY, HEALTH AND WELLNESS: A BULGARIAN MODEL OF PHYSICAL ACTIVITY*.
15. ↑  Pandulcheva, Daniela; Pandulchev, Dancho; Tsonkova, Dimitrinka (2018). «Paneurhythmy as a Method of Physical Education in University Sports Classes». *Journal of Physical Education and Sport* **18**: 2092–2096. ISSN 2247-806X. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-09-30.. Ανακτήθηκε στις 2020-01-04.