Ο **Μισαήλ** (κατά κόσμον *Αποστολίδης*) (1789-1862), ήταν Έλληνας κληρικός και θεολόγος ο οποίος υπήρξε ο δεύτερος Μητροπολίτης Αθηνών (και πάσης Ελλάδος).

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Γεννήθηκε το 1789 στο Μελισσουργιό Κισσάμου Κρήτης. Το 1800 εκάρη μοναχός και διάκονος στη Μονή Θεοτόκου Γωνιάς της Κρήτης. Εκεί ολοκλήρωσε τη βασική του εκπαίδευση. Σπούδασε επίσης στο Φιλολογικό Γυμνάσιο της Σμύρνης με δάσκαλο τον Κωνσταντίνο Οικονόμο εξ Οικονόμων και κατόπιν χειροτονήθηκε πρεσβύτερος.

Από το 1815 έως το 1833 περίπου διακόνησε ως ιερέας και δάσκαλος στις ελληνικές κοινότητες της Ευρώπης, ξεκινώντας από τη Βιέννη, συνεχίζοντας στην Τεργέστη και τελικά στο Μόναχο το 1830. Εκεί παρακολούθησε επίσης μαθήματατα Θεολογίας και Φιλοσοφίας, ως ακροατής. Προηγουμένως, το 1827, βοήθησε να συγκεντρωθούν χρήματα από τους Έλληνες της διασποράς προκειμένου να ιδρυθούν ορφανοτροφεία στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα, μετά από παράκληση του Ιωάννη Καποδίστρια. Το 1833 επέστρεψε στην Ελλάδα, μετά από σχετική πρόσκληση του πατέρα του Όθωνα, βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου Α΄, προκειμένου να διδάξει ελληνική γλώσσα και ιστορία στο γιο του, που μόλις είχε εγκατασταθεί ως βασιλιάς στην Ελλάδα.

Στην Αθήνα δίδαξε επίσης στο Θεολογικό Σχολείο και στο Διδασκαλείο, ενώ το 1837 διορίστηκε διορίστηκε ως ο πρώτος τακτικός καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στη Δογματική θεολογία, τη Χριστιανική ηθική και την Ερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης. Χρημάτισε πρώτος κοσμήτορας της Σχολής το ακαδημαϊκό έτος 1837-1838 και Πρύτανης του Πανεπιστημίου κατά τα έτη 1842-1843 και 1850-1851, ενώ το 1852 ανακηρύχθηκε επίτιμος καθηγητής.

Ο Μισαήλ υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας και ο πρώτος καθηγητής της Ριζαρείου Σχολής, της οποίας κατόπιν έγινε διευθυντής. Συμμετείχε ενεργά στο πιο φλέγον εκκλησιαστικό ζήτημα της εποχής, αυτό της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία είχε μεν αυτοανακηρυχθεί Αυτοκέφαλη, δεν είχε όμως αναγνωριστεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο Μισαήλ ήταν εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη και από τη θέση αυτή συνετέλεσε στην έκδοση του Συνοδικού Τόμου το 1850, με τον οποίο αναγνωρίστηκε το υπάρχον ως σήμερα εκκλησιαστικό καθεστώς της Ελληνικής Εκκλησίας.

Το 1852 χειροτονήθηκε αρχιεπίσκοπος Πατρών και Ηλείας. Στις 29 Δεκεμβρίου 1861 εξελέγη Μητροπολίτης Αθηνών, θέση στην οποία παρέμεινε για λίγους μόλις μήνες, έως τον θάνατό του στις 21 Ιουλίου 1862. Ως Μητροπολίτης Αθηνών τέλεσε τα εγκαίνια του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών, ενώ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανέγερση μνημείου για τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄.

Συγγραφικό έργο
---------------

Μεταξύ των έργων του είναι τα εξής:

* *Απάντησις εις την ψευδεπίγραφον απόκρισιν της κατηχητικής συνόψεως της Ιεράς Ιστορίας*.
* *Της κατά Χριστόν Ηθικής πραγματεία*.
* *Περί Ιωάννου Δαμασκηνού και των συγγραμμάτων αυτού*.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Θεολογικό Οικοτροφείο - Μισαήλ Αποστολίδης». *www.oikotrofeio.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2016.
2. ↑  «Πανδέκτης: Μισαήλ». *pandektis.ekt.gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2016.
3. 1 2 3 4  «Αποστολίδης, Μισαήλ (1789–1862) | ΕΚΠΑ». *www.chronologio.uoa.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2016.
4. ↑  «ΕΚΠΑ: Κοσμητεία Θεολογικής Σχολή - Διατελέσαντες Κοσμήτορες». *deantheol.uoa.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2016.
5. ↑  «Πρυτάνεις Πανεπιστημίου Αθηνών». *Επετηρίδα Πανεπιστημιακών Ετών 2012-2013* (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών): σ. 25. 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-04-13.. Ανακτήθηκε στις 2016-11-04.
6. ↑  Μπαλάνος, Δημήτριος Σίμου (1937). *Εκατονταετηρίς 1837-1937 - Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών*. τόμ. Α΄ *Ιστορία της Θεολογικής Σχολής*. Αθήναι: Τύποις «Πυρσού». σελ. 4-5.
7. ↑  «Μισαήλ». *www.ygeiaonline.gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2016.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μισαήλ Αποστολίδης στον *Πανδέκτη*, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
* «Διατριβή αυτοσχέδιος περί της αρχής και της εξουσίας των Πατριαρχών, και περί της σχέσεως της εκκλησιαστικής αρχής προς την πολιτικήν εξουσίαν», Μισαήλ, μητροπολίτου Αθηνών, 1843 (pdf)
* Έργα του Μισαήλ Αποστολίδη[*νεκρός σύνδεσμος*], openarchives.gr

| τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας |
| --- |
| ΠροκάτοχοςΔεδρινός | **Αρχιεπίσκοπος Πατρών και Ηλείας**1852-1861 | ΔιάδοχοςΚύριλλος |
| ΠροκάτοχοςΝεόφυτος | **Μητροπολίτης Αθηνών**1861-1862 | ΔιάδοχοςΘεόφιλος |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Προκαθήμενοι της Εκκλησίας της Ελλάδος |
| --- |
|  |
|  | 
* Νεόφυτος (Μεταξάς)
* Μισαήλ (Αποστολίδης)
* Θεόφιλος (Βλαχοπαπαδόπουλος)
* Προκόπιος Α΄ (Γεωργιάδης)
* Γερμανός (Καλλιγάς)
* Προκόπιος Β΄ (Οικονομίδης)
* Θεόκλητος Α΄ (Μηνόπουλος)
* Μελέτιος (Μεταξάκης)
* Χρυσόστομος Α΄ (Παπαδόπουλος)
* Χρύσανθος (Φιλιππίδης)
* Δαμασκηνός (Παπανδρέου)
* Σπυρίδων (Βλάχος)
* Δωρόθεος (Κοτταράς)
* Θεόκλητος Β΄ (Παναγιωτόπουλος)
* Ιάκωβος (Βαβανάτσος)
* Χρυσόστομος Β΄ (Χατζησταύρου)
* Ιερώνυμος Α´ (Κοτσώνης)
* Σεραφείμ (Τίκας)
* Χριστόδουλος (Παρασκευαΐδης)
* Ιερώνυμος Β΄ (Λιάπης)
 |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 37663722
* **ΕΒΕ**: 110827
* **AA**: 109982
* ISNI: 0000 0000 1384 1344
* GND: 116316233
* SUDOC: 179906240

 |

 |