Ο Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης (1814-1866) ήταν Έλληνας Οθωμανός υπήκοος, ακαδημαϊκός, συγγραφέας και κλασικιστής. Γεννήθηκε στα Λιβάδια Χίου την 1η Απριλίου 1814 και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. To 1851 δημοσίευσε την αυτοβιογραφία του με τίτλο ο Έλληνας εξόριστος (The Greek exile), στην οποία αφηγείται πως κατάφερε να γλιτώσει κατά τη Σφαγή της Χίου, την περίοδο της αιχμαλωσίας του καθώς και τη μετανάστευσή του στην Αμερική.

Προσωπική ζωή
-------------

Ο Καστάνης ήταν ένα από τα οκτώ παιδιά μιας εύπορης οικογένειας της Χίου. ‘Ελαβε ιδιωτική εκπαίδευση και ένας από τους δασκάλους του ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Το 1822 κατά τη Σφαγή της Χίου αιχμαλωτίστηκε και πουλήθηκε ως σκλάβος. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του εξαναγκάστηκε να ασπαστεί τον Ισλαμισμό. Σύμφωνα με την αυτοβιογραφία του, ο Καστάνης κατάφερε να δραπετεύσει και να επανενωθεί με τη μητέρα του. Τελικά διέφυγαν μέσω ενός κεφαλλονίτικου πλοίου και συναντήθηκαν στο Ναύπλιο με εκπροσώπους της αμερικανικής επιτροπής βοήθειας για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα. Ο Αμερικάνος πολέμιος της δουλείας στις Η.Π.Α και φιλέλληνας Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου υποστήριξε τη μετανάστευσή του Καστάνη στις Η.Π.Α, όπως επίσης και των Γαρυφαλλιά Μιχάλβεη και Ιωάννη Καλλίβεργου Ζάχου. Κατά τον Καστάνη, εκείνη την περίοδο, 40 περίπου ορφανά Ελληνόπουλα μετανάστευσαν υπό παρόμοιες συνθήκες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Αυτό επιβεβαιώνεται από ορισμένους σύγχρονους μελετητές, όπως η Gonda Van Steen και η Φωτεινή Τομαή, αν και αμφισβητείται η φύση της κατάστασης τους ως «ορφανά». Ο Καστάνης νυμφεύθηκε την Αμερικανίδα Rutha H. Clark στις 22 Οκτωβρίου 1844 στο Γούστερ Μασαχουσέτης (Worcester ΜΑ).Απεβίωσε το 1866 στις Η.Π.Α.

Σταδιοδρομία
------------

Ο Καστάνης έφτασε στη Νέα Υόρκη το 1831. Διέμεινε στο οικοτροφείο αρρένων Mount Pleasant Classical Institute. Σπούδασε στο Γέηλ και στο Κολλέγιο Άμερστ. Το 1839 πραγματοποίησε μια περιοδεία όπου έδωσε διαλέξεις με κεντρικό θέμα την Ελληνική Ανεξαρτησία. Μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας του σχετίζεται με τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Η εφημερίδα The Republic της Oυάσιγκτον D.C αναφέρει σχετικά με το βιβλίο του *Oriental Amusing, Instructive, and Moral Literary Dialogues: Comprising the Love and Disappointment of a Turk of Rank in the City of Washington*, το οποίο εκδόθηκε το 1849, ότι «αποτελεί το όχημα ,σε μορφή διαλόγου, το οποίο απηχεί μέσω των απόψεων που εκφράζει ο συγγραφέας του, τη θετικά διακείμενη στάση της Ελλάδος και της Τουρκίας απέναντι στις αρχές του Ρεπουμπλικανισμού. Καθώς επίσης αναλύονται κάποια φιλολογικά ερωτήματα με απώτερο σκοπό να αποδειχθεί ότι οι σύγχρονοι Έλληνες προφέρουν τη γλώσσα τους όπως οι αρχαίοι πρόγονοί τους».

Άλλοι Ελληνοαμερικανοί σκλάβοι
------------------------------

* Γαρυφαλλιά Μιχάλβεη
* Τζωρτζ Καλβοκορέσης
* Ιωσήφ Στεφανίνις
* Χαλέτ Λογοθέτη

Δημοσιευμένα έργα
-----------------

* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], "Caroussis: An Authentic Sketch of the Massacre at Scio", *The Knickerbocker; or, New-York Monthly Magazine*, Vol. XVII(1), New York, January 1841, 69–70. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *An Essay on the Ancient and Modern Greek Languages: Containing Remarks on the Accents, Pronunciation and Versification of the Greek Languages, with Historical Notices, Etc. To which is Added Extracts from Modern Greek Authors; Christopoulos on Versification; an Oration Delivered Before the New York Legislature; and a Guide to Acquire a Knowledge of the Modern Greek*, Allen, Morrill & Wardwell, Andover, Massachusetts, 1844. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *Interpretations of the Attributes of the Principal Fabulous Deities: With an Essay on the History of Mythology*, William Hyde, Portland, Oregon, 1844. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *A Love Tale: The Jewish Maiden of Scio's Citadel; or, The Eastern Star, and the Albanian Chief*, Philergomathia, 1845. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *Oriental Amusing, Instructive, and Moral Literary Dialogues: Comprising the Love and Disappointment of a Turk of Rank in the City of Washington*, John Putnam, Boston, 1849–1850. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *The Greek Exile; or, A Narrative of the Captivity and Escape of Christophorus Plato Castanis, During the Massacre on the Island of Scio, by the Turks, Together with Various Adventures in Greece and America*, Lippincott, Grambo, & Co. Philadelphia, 1851. See in Google books
* Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης [Christophorus Plato Castanis], *The Greek Boy and the Sunday-School: Comprising ceremonies of the Greek church, mode of baptism, communion, picture-worship, etc.*, William S. Martien, Philadelphia, 1852. See in Worldcat

1. ↑  «The Little Greek Boy». *American Traveller Vol. 3 No. 55*. Digital Academic Archive. January 8, 1828.. Ανακτήθηκε στις June 9, 2021.