Το Οουμουαμούα στο κέντρο της εικόνας, η φωτεινή κηλίδα, από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ.
Το **1I/Οουμουαμούα** [*1I/ʻOumuamua* αναφερόμενο και ως *1I/2017 U1*, *1I/2017 U1 (ʻOumuamua)* ή απλά ως *Οουμουαμούα* και πιο πριν με τα διακριτικά *C/2017 U1 (PanSTARRS)* και *A/2017 U1*] είναι ουράνιο σώμα που θεωρείται, με βάση την εκκεντρότητα της τροχιάς του, ότι προέρχεται από έξω από το Ηλιακό Σύστημα. Είναι το πρώτο αντικείμενο που επιβεβαιώθηκε ότι έχει εξωηλιακή προέλευση. Το Οουμουαμούα εντοπίστηκε από τον Ρόμπερτ Γουέρικ στις 19 Οκτωβρίου 2017, μετά από παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο Pan-STARRS 1 στη Χαβάη, καθώς περνούσε από το ηλιακό μας σύστημα. Είχε αρχίσει ήδη να απομακρύνεται από τον Ήλιο τη στιγμή της ανακάλυψης.

Το Οουμουαμούα είναι ένα μικρό αντικείμενο που εκτιμάται ότι έχει μήκος μεταξύ 100 και 1.000 μέτρων, με το πλάτος και το πάχος του να εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 35 και 167 μέτρων. Έχει κόκκινο χρώμα, παρόμοιο με τα αντικείμενα στο εξωτερικό Ηλιακό Σύστημα. Παρά την κοντινή του προσέγγιση στον Ήλιο, ο Οουμουαμούα δεν έδειξε σημάδια ότι είχε κώμη. Έχει επιδείξει μη βαρυτική επιτάχυνση, πιθανώς λόγω εκροής αερίων ή ώθησης από την πίεση της ηλιακής ακτινοβολίας. Το 2021 παρουσιάστηκε η θεωρεία ότι είναι ένα κομμάτι πάγου αζώτου, με παρόμοια σύσταση με τον Πλουτώνα.

Ένα επιπλέον εξωηλιακό αντικείμενο ανακαλύφθηκε το 2019 και ονομάστηκε 2I/Μπορίσοφ.

Ονοματολογία
------------

Το όνομα Oumuamua προέρχεται από τη λέξη της γλώσσας της Χαβάης ʻou.mua.mua.  Το όνομα καθορίστηκε από την Pan-STARRS  σε συνεννόηση με τους Ka‘iu Kimura και Larry Kimura του Πανεπιστημίου της Χαβάης στο Χίλο .

Τροχιά
------

Η υψηλή εκκεντρότητα του Οουμουαμούα δείχνει ότι δεν επηρεάστηκε ποτέ από τη βαρύτητα του Ηλιακού Συστήματος και ότι προήλθε από το διαστρικό διάστημα με υψηλή ταχύτητα εισόδου.  Επί τη βάσει παρατηρήσεων 29 ημερών, η εκκεντρότητα της τροχιάς του Οουμουαμούα είναι 1,20, η μεγαλύτερη που είχε παρατηρηθεί στο ηλιακό σύστημα μέχρι εκείνη τη στιγμή. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν για τον κομήτη C/1980 E1, που είχε εκκεντρότητα κατά την έξοδο από το Ηλιακό Σύστημα περίπου 1,057, την οποία όμως απέκτησε έπειτα από κοντινή προσέγγιση στον Δία (η εκκεντρότητα κατά την είσοδο ήταν μικρότερη του 1).

Παρατηρήσεις
------------

Οι παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα σχετικά με την τροχιά του Οουμουαμούα προέκυψαν κυρίως από το τηλεσκόπιο Pan-STARRS1. και το Τηλεσκόπιο Καναδά-Γαλλίας-Χαβάης. Οι παρατηρήσεις για τη σύσταση και το σχήμα προέκυψαν από το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο, το Τηλεσκόπιο Gemini στη Χιλή και το τηλεσκόπιο Κeck II στη Χαβάη. Οι παρατηρήσεις συγκεντρώθηκαν από τον Karen J. Meech, τον Ρόμπερτ Γουέρικ και συναδέλφους τους, και δημοσιεύθηκαν στις 20 Νοεμβρίου 2017 στο Nature.

Το Οουμουαμούα είναι μικρό και όχι πολύ φωτεινό. Δεν φάνηκε σε παρατηρήσεις από το STEREO HI-1A κοντά στο περιήλιο του στις 9 Σεπτεμβρίου 2017, περιορίζοντας τη φωτεινότητά του σε περίπου 13,5. Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, το Οουμουαμούα είχε ήδη ξεθωριάσει σε περίπου εμφανές μέγεθος 23, και στα μέσα Δεκεμβρίου 2017, είχε γίνει πολύ αχνό και κινούνταν πολύ γρήγορα για να μελετηθεί ακόμη και από τα μεγαλύτερα επίγεια τηλεσκόπια. Το Οουμουαμούα έχει κοκκινωπή απόχρωση και ασταθή φωτεινότητα, τα οποία είναι χαρακτηριστικά των αστεροειδών. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Σπίτζερ παρατήρησε το αντικείμενο και έθεσε στενά όρια για την εξάχνωση μορίων με βάση τον άνθρακα και έδειξε ότι το Οουμουαμούα έχει τουλάχιστον δέκα φορές μεγαλύτερη ανακλαστικότητα απ' ότι ένας τυπικός κομήτης. Το ραδιοτηλεσκόπιο του Ινστιτούτου SETI εξέτασε το Ομουαμούα, αλλά δεν εντόπισε ασυνήθιστες ραδιοεκπομπές.

Στις 27 Ιουνίου 2018, οι αστρονόμοι ανέφεραν μια μη βαρυτική επιτάχυνση στην τροχιά του Οουμουαμούα, δυνητικά συμβατή με μια ώθηση από την πίεση της ηλιακής ακτινοβολίας. Η προκύπτουσα αλλαγή στην ταχύτητα κατά την περίοδο που πλησίαζε την πλησιέστερη προσέγγισή του στον ήλιο αθροίστηκε σε περίπου 17 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Οι αρχικές εικασίες ως προς την αιτία αυτής της επιτάχυνσης έδειχναν την εξάχνωση αερίου με τρόπο παρόμοιο με ένα κομήτη, όπου οι πτητικές ουσίες μέσα στο αντικείμενο εξατμίζονται καθώς ο Ήλιος θερμαίνει την επιφάνειά του. Παρόλο που δεν παρατηρήθηκε τέτοια ουρά αερίων μετά το αντικείμενο, οι ερευνητές εκτίμησαν ότι αρκετή εξάχνωση μπορεί να αύξησε την ταχύτητα του αντικειμένου χωρίς τα αέρια να είναι ανιχνεύσιμα. Μια κριτική επανεκτίμηση της υπόθεσης της εξάτμισης υποστήριξε ότι, αντί για την παρατηρούμενη σταθερότητα της περιστροφής του Οουμουαμούα, η εξάχνωση θα είχε προκαλέσει την ταχεία αλλαγή της περιστροφής του λόγω του επιμήκους σχήματός του, με αποτέλεσμα το αντικείμενο να γίνει κομμάτια.

### Ενδείξεις για την προέλευση

Το Οουμουαμούα φαίνεται να προέρχεται περίπου από την κατεύθυνση του Βέγα, στον αστερισμό Λύρα. Τον Σεπτέμβριο του 2018, οι αστρονόμοι περιέγραψαν διάφορα πιθανά αστρικά συστήματα από τα οποία μπορεί να προήλθε το Οουμουαμούα.

Είναι άγνωστο πόσο καιρό το αντικείμενο ταξιδεύει ανάμεσα στα αστέρια. Το Ηλιακό Σύστημα είναι πιθανότατα το πρώτο πλανητικό σύστημα που το Οουμουαμούα έχει συναντήσει από κοντά από τότε που εκτινάχθηκε από το αστρικό σύστημα όπου δημιουργήθηκε, πιθανώς αρκετά δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Εικάζεται ότι το αντικείμενο μπορεί να έχει εκτοξευθεί από ένα αστρικό σύστημα σε μια από τις τοπικές ομάδες νεαρών άστρων (συγκεκριμένα, της Τρόπιδος ή της Περιστεράς) σε μια περιοχή περίπου 100 παρσέκ μακριά, περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια πριν. Οι ομάδες Τρόπιδος και Περιστεράς βρίσκονται τώρα πολύ μακριά στον ουρανό από τον αστερισμό της Λύρας, την κατεύθυνση από την οποία προήλθε το Οουμουαμούα όταν εισήλθε στο Ηλιακό Σύστημα. Άλλοι έχουν υποθέσει ότι εκτοξεύτηκε από ένα σύστημα λευκού νάνου και ότι τα πτητικά του χάθηκαν όταν το μητρικό του αστέρι έγινε ερυθρός γίγαντας. Πριν από περίπου 1,3 εκατομμύρια χρόνια, το αντικείμενο μπορεί να έχει περάσει σε απόσταση 0,16 παρσέκ (0,52 έτη φωτός) από το κοντινό αστέρι TYC 4742-1027-1, αλλά η ταχύτητά του είναι πολύ υψηλή για να έχει προέλθει από αυτό το αστρικό σύστημα και πιθανώς μόλις πέρασε μέσα από το νέφος του Όορτ του συστήματος με σχετική ταχύτητα περίπου 15 km/s (54.000 km/h). Μια πιο πρόσφατη μελέτη (Αύγουστος 2018) που χρησιμοποιεί την Έκδοση Δεδομένων Gaia 2 επικεντρώθηκε στις πιθανές προηγούμενες κοντινές συναντήσεις και έχει εντοπίσει τέσσερα αστέρια από τα οποία πέρασε το Οουμουαμούα σχετικά κοντά και με μέτρια χαμηλές ταχύτητες τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια. Αυτή η μελέτη προσδιορίζει επίσης μελλοντικές στενές συναντήσεις του Οουμουαμούα στην εξερχόμενη τροχιά του από το ηλιακό σύστημα.

Τον Απρίλιο του 2020, οι αστρονόμοι παρουσίασαν ένα νέο πιθανό σενάριο για την προέλευση του αντικειμένου. Σύμφωνα με μια υπόθεση, το Οουμουαμούα θα μπορούσε να είναι ένα θραύσμα από έναν παλιρροϊκά διαταραγμένο πλανήτη. Ωστόσο, αυτό το σενάριο οδηγεί σε αντικείμενα σε σχήμα πούρου, ενώ «η καμπύλη φωτός του Οουμουαμούα υπονοεί σχήμα που μοιάζει με δίσκο.

### Εμφάνιση, σχήμα και σύσταση

Καλλιτεχνική απεικόνιση του Ομουαμούα, το οποίο μοιάζει να είναι ένα σκουροκόκκινο μεταλλικό ή πέτρινο αντικείμενο με μήκος 400 μέτρα.
Τα φάσματα από το τηλεσκόπιο Χέιλ στις 25 Οκτωβρίου έδειξαν ότι έχει κόκκινο χρώμα που έμοιαζε με πυρήνες κομήτη ή με τρωικούς αστεροειδείς. Τα υψηλότερα φάσματα σήματος προς θόρυβο που καταγράφηκαν από το τηλεσκόπιο Γουίλιαμ Χέρσελ διαμέτρου 4,2 μέτρων αργότερα εκείνη την ημέρα και έδειξαν ότι το αντικείμενο ήταν χωρίς χαρακτηριστικά και με κόκκινο χρώμα σαν αντικείμενα της ζώνης Κάουπερ. Τα φάσματα που ελήφθησαν με το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο την επόμενη νύχτα έδειξαν ότι η είχε παρόμοια χαρακτηριστικά σε μήκη κύματος κοντά στο υπέρυθρο. Το φάσμα του είναι παρόμοιο με αυτό των αστεροειδών τύπου D.

Το Οουμουαμούα δεν περιστρέφεται γύρω από τον κύριο άξονά του και η κίνησή του μπορεί να είναι μια μορφή ανατροπής. Αυτό εξηγεί τις διαφορετικές περιόδους περιστροφής που δημοσιεύτηκαν, όπως 8,10 ώρες (±0,42 ώρες ή ±0,02 ώρες) από τους Bannister et al. and Bolin et al. με πλάτος καμπύλης φωτός 1,5–2,1 μεγέθη, ενώ οι Meech et al. ανέφερε μια περίοδο περιστροφής 7,3 ωρών και πλάτος καμπύλης φωτός 2,5 μεγεθών. Πιθανόν αυτή η παράδοξη κίνηση να είναι αποτέλεσμα σύγκρουσης στο αστικό σύστημα προέλευσης καθώς για να εξασθενήσει το απαιτούμενο χρονικό διάστημα είναι πολύ μεγάλο, τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο χρόνια.

Προσομοίωση της περιστροφής και ανατροπής του Οουμουαμούα και η παραγόμενη καμπύλη φωτός.
Οι μεγάλες διακυμάνσεις της καμπύλης φωτός υποδεικνύουν ότι το Οουμουαμούα μπορεί να είναι οτιδήποτε από ένα εξαιρετικά επιμήκη αντικείμενο που μοιάζει με πούρο, συγκρίσιμο ή μεγαλύτερο από τα πιο επιμήκη αντικείμενα του Ηλιακού Συστήματος, έως ένα εξαιρετικά επίπεδο αντικείμενο, μια τηγανίτα ή επιπεδωμένο σφαιροειδές. Ωστόσο, το μέγεθος και το σχήμα δεν έχουν παρατηρηθεί άμεσα καθώς το Οουμουαμούα δεν φαινόταν ως κάτι μεγαλύτερο από μια σημειακή πηγή φωτός ακόμη και από τα πιο ισχυρά τηλεσκόπια. Ούτε η λευκαύγεια ούτε το τριαξονικό ελλειψοειδές σχήμα του είναι γνωστά. Αν έχει σχήμα πούρου, η αναλογία μακρύτερου προς βραχύτερο άξονα θα μπορούσε να είναι 5:1 ή μεγαλύτερη. Υποθέτοντας λευκαύγεια 10% (ελαφρώς υψηλότερη από την τυπική για τους αστεροειδείς τύπου D) και μια αναλογία 6:1, το Οουμουαμούα έχει διαστάσεις περίπου 100 m–1.000 m × 35 m–167 m × 35 m–167 m με μέση διάμετρο περίπου 110 μέτρα.

Μια δημοσίευση του 2019 θεωρεί ως τα καλύτερα μοντέλα είτε το σχήμα πούρου, αναλογία διαστάσεων 1:8, είτε το σχήμα δίσκου, αναλογία διαστάσεων 1:6, με τον δίσκο πιο πιθανό, καθώς η περιστροφή του δεν απαιτεί συγκεκριμένο προσανατολισμό για το εύρος φωτεινότητας που παρατηρήθηκε. Οι προσομοιώσεις Μόντε Κάρλο που βασίζονται στον διαθέσιμο προσδιορισμό τροχιάς υποδηλώνουν ότι η ισημερινή λοξότητα του Οουμουαμούα θα μπορούσε να είναι περίπου 93 μοίρες, εάν έχει πολύ πλάγιο ή σε σχήμα πούρου, ή κοντά στις 16 μοίρες, εάν είναι πολύ λοξό ή σαν δίσκος. Μια εργασία του 2021 διαπίστωσε ότι το ακραίο σχήμα ήταν πιθανότατα αποτέλεσμα πρόσφατης εξάχνωσης και ότι όταν το αντικείμενο εισήλθε στο Ηλιακό Σύστημα πιθανότατα είχε μια ασυνήθιστη αναλογία διαστάσεων 2:1. Οι συγγραφείς υπολόγισαν ότι ένα μήνα μετά το περιήλιο το Οουμουαμούα είχε χάσει το 92% της μάζας που είχε κατά την είσοδό του στο Ηλιακό Σύστημα.

Οι παρατηρήσεις της καμπύλης φωτός υποδηλώνουν ότι το αντικείμενο μπορεί να αποτελείται από πυκνό πέτρωμα πλούσιο σε μέταλλα που έχει κοκκινίσει από εκατομμύρια χρόνια έκθεσης στις κοσμικές ακτίνες. Θεωρείται ότι η επιφάνειά του περιέχει θολίνες, οι οποίες είναι ακτινοβολημένες οργανικές ενώσεις που είναι πιο κοινές σε αντικείμενα στο εξωτερικό Ηλιακό Σύστημα και μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της ηλικίας της επιφάνειας. Αυτή η πιθανότητα συνάγεται από τον φασματοσκοπικό χαρακτηρισμό και το κοκκινωπό του χρώμα και από τις αναμενόμενες επιπτώσεις της διαστρικής ακτινοβολίας. Παρά την μη παρατήρηση κόμης όταν πλησίασε τον Ήλιο, μπορεί να εξακολουθεί να περιέχει πάγο εσωτερικά, κρυμμένο από «έναν μονωτικό μανδύα που παράγεται από μακροχρόνια έκθεση σε κοσμικές ακτίνες».

Υποθέσεις προέλευσης
--------------------

Η εξάτμιση του πάγου αζώτου (N2) θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί δεν ανιχνεύτηκε εξάχνωση αερίων. Ένα κομμάτι πάγου αζώτου στο μέγεθος του Οουμουαμούα θα μπορούσε να επιβιώσει για 500 εκατομμύρια χρόνια στο διαστρικό μέσο και θα αντανακλούσε τα δύο τρίτα του φωτός του Ήλιου. Αυτή η εξήγηση υποστηρίχθηκε περαιτέρω τον Μάρτιο του 2021, όταν οι επιστήμονες παρουσίασαν μια θεωρία βασισμένη στον πάγο αζώτου και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το Οουμουαμούα μπορεί να είναι ένα κομμάτι εξωπλανήτη παρόμοιου με τον νάνο πλανήτη Πλούτωνα, έναν εξω-Πλούτωνα, πέρα από το ηλιακό μας σύστημα. Τον Νοέμβριο του 2021, θεωρητικές μελέτες από τους Siraj και Loeb υπέθεσαν ότι το Οουμουαμούα δεν ήταν ένα παγόβουνο αζώτου καθώς το μοντέλο του αζώτου δεν περιέχει επαρκείς ποσότητες μετάλλων ώστε να φτάνει στις πυκνότητες μετάλλων που παρατηρούνται σε ουράνια σώματα.

Έχει προταθεί ότι το Οουμουαμούα περιέχει σημαντική ποσότητα πάγου υδρογόνου. Αυτό θα έδειχνε ότι προέρχεται από τον πυρήνα ενός διαστρικού μοριακού νέφους, όπου μπορεί να υπάρχουν συνθήκες κατάλληλες για το σχηματισμό αυτού του υλικού. Η θερμότητα του Ήλιου θα προκαλούσε την εξάχνωση του υδρογόνου, το οποίο με τη σειρά του θα ωθούσε το σώμα. Η κόμη υδρογόνου που σχηματίζεται από αυτή τη διαδικασία θα ήταν δύσκολο να ανιχνευθεί από τηλεσκόπια στη Γη, καθώς η ατμόσφαιρα μπλοκάρει αυτά τα μήκη κύματος. Οι κανονικοί κομήτες πάγου νερού υφίστανται αυτό επίσης, ωστόσο σε πολύ μικρότερο βαθμό και με ορατό κόμη. Αυτό μπορεί να εξηγήσει τη σημαντική μη βαρυτική επιτάχυνση που υπέστη το Οουμουαμούα χωρίς να δείξει σημάδια σχηματισμού κόμης. Η σημαντική απώλεια μάζας που προκαλείται από την εξάχνωση θα εξηγούσε επίσης στο ασυνήθιστο σχήμα του αντικειμένου που μοιάζει με πούρο, συγκρίσιμο με το πώς μια πλάκα σαπουνιού γίνεται πιο λεπτή καθώς χρησιμοποιείται. Ωστόσο, αργότερα αποδείχθηκε ότι τα παγόβουνα υδρογόνου δεν μπορούν να σχηματιστούν από μικρούς κόκκους και ότι, για να μην εξατμιστούν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους στο διαστρικό διάστημα, θα έπρεπε να σχηματιστεί περίπου 40 εκατομμύρια χρόνια πριν, στη στενή γειτονιά του ηλιακού συστήματος.

Το 2018 ερευνητές του Κέντρου Αστροφυσικής του Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν υπέθεσαν ότι το Οουμουαμούα θα μπορούσε να είναι «ένας πλήρως επιχειρησιακός διαστημικός εξερευνητής που στάλθηκε σκόπιμα στη γειτονική περιοχή μας από έναν εξωγήινο πολιτισμό». Ειδικότερα σύμφωνα με τον καθηγητή Avi Loeb, ο Οουμουαμούα μετέβαλε την ταχύτητα του καθώς απομακρύνονταν από τον ήλιο χωρίς να εξατμιστεί υλικό της επιφάνειάς του όπως γίνεται με τους κομήτες, κάτι που σύμφωνα με τον Λεμπ σημαίνει ότι θα μπορούσε να είναι ένα είδος διαστημικού ηλιακού ιστίου ενός εξωγήινου σκάφους. Επίσης το μήκος του ήταν δεκαπλάσιο του πλάτους του, πράγμα αρκετά σπάνιο. Άλλοι επιστήμονες θεωρούν τα υπάρχοντα στοιχεία ανεπαρκή για να υποστηρίξουν μια τέτοια υπόθεση και ότι η περιστροφή και ανατροπή στην κίνηση του αντικειμένου θα καθιστούσαν ένα ιστίο μη ικανό να παράγει επιτάχυνση.

Πηγές
-----

1. ↑  Wright, Jason T.; Jones, Hugh R. A. (2018). "On Distinguishing Interstellar Objects Like ʻOumuamua From Products of Solar System Scattering". Research Notes of the AAS. 1 (1): 38.. Bibcode:2017RNAAS...1...38W. doi:10.3847/2515-5172/aa9f23. S2CID 119467366
2. ↑  de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl; Aarseth, Sverre J. (2018). "Where the Solar system meets the solar neighbourhood: patterns in the distribution of radiants of observed hyperbolic minor bodies". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters. 476 (1): L1–L5.. Bibcode:2018MNRAS.476L...1D. doi:10.1093/mnrasl/sly019. S2CID 119405023
3. ↑
4. ↑  «Small Asteroid or Comet 'Visits' from Beyond the Solar System». NASA. 26 Οκτωβρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2017.
5. 1 2  Cofield, Calia (14 Νοεμβρίου 2018). «NASA Learns More About Interstellar Visitor 'Oumuamua». *NASA*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2018.
6. ↑  Carlisle, Camille M. (12 Μαρτίου 2019). «'Oumuamua sped up as it left the inner solar system. This might be why – Astronomers think a jet-powered rocking motion could solve the puzzle». *Salon*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2019.
7. 1 2  Micheli, M. *και άλλοι*. (2018). «Non-gravitational acceleration in the trajectory of 1I/2017 U1 (ʻOumuamua)». *Nature* **559** (7713): 223–226. doi:10.1038/s41586-018-0254-4. PMID 29950718. Bibcode: 2018Natur.559..223M.
8. 1 2 3  Jackson, Alan P. (2021-03-16). «1I/'Oumuamua as an N2 ice fragment of an exo‐Pluto surface: I. Size and Compositional Constraints». *Journal of Geophysical Research: Planets* **126** (5). doi:10.1029/2020JE006706. Bibcode: 2021JGRE..12606706J.
9. 1 2  Desch, S. J. (2021-03-16). «1I/'Oumuamua as an N2 ice fragment of an exo‐pluto surface II: Generation of N2 ice fragments and the origin of 'Oumuamua». *Journal of Geophysical Research: Planets* **126** (5). doi:10.1029/2020JE006807. Bibcode: 2021JGRE..12606807D.
10. ↑  Αλέξης Δεληβοριάς (29 Νοέμβριος 2019) Κομήτης Borisov: Ο πρώτος διαστρικός κομήτης Ίδρυμα Ευγενίδου 18 Σεπτέμβριος 2021
11. ↑  Pukui, M.K.; Elbert, S.H. (2003). Ulukau: Χαβάης Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιο της Χαβάης
12. ↑  Wall, Mike (16 Νοεμβρίου 2017)  - https://www.scientificamerican.com/
13. ↑  Gal, Roy (20 Νοεμβρίου 2017) http://www.hawaii.edu/news/ Πανεπιστήμιο της Χαβάης
14. ↑  Croswell, K (31 Οκτώβριος 2017)  DOI: ,  (Nature - Springer Nature)
15. ↑  «JPL Small-Body Database Browser: ʻOumuamua (A/2017 U1)» (JPL s13 with last obs: 2017-11-12). Jet Propulsion Laboratory. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2017.
16. ↑  «Pseudo-MPEC for A/2017 U1 (Fact File)». Bill Gray of Project Pluto. 26 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2017.
17. ↑  «JPL Small-Body Database Search Engine: e > 1». JPL Small-Body Database. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2017.
18. ↑  de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl (2017-11-01). «Pole, Pericenter, and Nodes of the Interstellar Minor Body A/2017 U1». *Research Notes of the AAS* **1** (1): 9 (2 σελίδες). doi:10.3847/2515-5172/aa96b4. Bibcode: 2017RNAAS...1....5D. .
19. ↑  Morrison, David (Μάρτιος–Απρίλιος 2018). «Interstellar Visitor: The Strange Asteroid from a Faraway System». *Skeptical Inquirer* **42** (2): 5–6.
20. 1 2   (2017-11-20). *First Known Interstellar Visitor is an 'Oddball'*. Δελτίο τύπου.  Ανακτήθηκε στις 2017-11-28.
21. 1 2  Rincon, Paul (20 Νοεμβρίου 2017). «Bizarre shape of interstellar asteroid». BBC Ειδήσεις.
22. 1 2 3  Bannister, M.T.; Schwamb, M.E. (2017). «Col-OSSOS: Colors of the Interstellar Planetesimal 1I/2017 U1 in Context with the Solar System». *The Astrophysical Journal* **851** (2): L38. doi:10.3847/2041-8213/aaa07c. Bibcode: 2017ApJ...851L..38B. *«As its albedo is unknown, we do not describe 1I/ʻOumuamua as consistent with Tholen (1984) P type.»*.
23. ↑  «1I/ʻOumuamua = A/2017 U1 Orbit». *Minor Planet Center*. International Astronomical Union. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2017.
24. ↑  Wenz, John (2017-11-22). «The first discovered interstellar asteroid is a quarter-mile long red beast». *Astronomy*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-06-04.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-06.
25. ↑  Overbye, Dennis (2017-11-22). «An Interstellar Visitor Both Familiar and Alien». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-04-17.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-23.
26. ↑  Shostak, Seth (2017-12-14). «Is this mysterious space rock actually an alien spaceship?». *NBC News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-12-19.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-20.
27. 1 2  Trilling, David; al. et (2018-11-20). «Spitzer Observations of Interstellar Object 1I/'Omumuamua». *The Astronomical Journal* **156** (6): 261. doi:10.3847/1538-3881/aae88f. Bibcode: 2018AJ....156..261T.
28. ↑  Billings, Lee (2017-12-11). «Alien Probe or Galactic Driftwood? SETI Tunes In to ʻOumuamua». *Scientific American*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-12-14.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-12. *«So far limited observations of ʻOumuamua, using facilities such as the SETI Institute's Allen Telescope Array, have turned up nothing.»*.
29. ↑  Williams, Matt (2 Νοεμβρίου 2018). «Could Oumuamua Be an Extra-Terrestrial Solar Sail?». *Universe Today*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2018.
30. 1 2  Bialy, Shmuel; Loeb, Abraham (2018-10-26). «Could Solar Radiation Explain ʻOumuamua's Peculiar Acceleration?». *The Astrophysical Journal* **868**: L1. doi:10.3847/2041-8213/aaeda8. Bibcode: 2018ApJ...868L...1B.
31. ↑  Cofield, Calla· Chou, Felicia· Wendel, JoAnna· Weaver, Donna· Villard, Ray (27 Ιουνίου 2018). «Our Solar System's First Known Interstellar Object Gets Unexpected Speed Boost». *NASA*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2018.
32. ↑  Rafikov, Roman R. (2018-09-20). «Spin Evolution and Cometary Interpretation of the Interstellar Minor Object 1I/2017 ʻOumuamua». arXiv:1809.06389v2 [astro-ph.EP].
33. ↑  Seidel, Jamie (2017-10-26). «'Alien' object excites astronomers. Is it a 'visitor' from nearby star?». The New Zealand Herald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-09-24.. Ανακτήθηκε στις 2017-10-29.
34. ↑  Feng, Fabo; Jones, Hugh R. A. (2018). «Plausible home stars of the interstellar object ʻOumuamua found in Gaia DR2». *The Astronomical Journal* **156** (5): 205. doi:10.3847/1538-3881/aae3eb. Bibcode: 2018AJ....156..205B.
35. ↑  Bartels, Meghan (25 Σεπτεμβρίου 2018). «ʻOumuamua Isn't from Our Solar System. Now We May Know Which Star It Came From». *Space.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2018.
36. ↑  «Interstellar Asteroid FAQs». NASA. 20 Νοεμβρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2017.
37. 1 2  Ye, Q.-Z.; Zhang, Q. (2017-12-05). «1I/'Oumuamua is Hot: Imaging, Spectroscopy and Search of Meteor Activity». *The Astrophysical Journal Letters* **851** (1): L5. doi:10.3847/2041-8213/aa9a34. Bibcode: 2017ApJ...851L...5Y. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-23.. Ανακτήθηκε στις 2018-11-03.
38. ↑  Meech, K.J. *και άλλοι*. (2017-11-20). «A brief visit from a red and extremely elongated interstellar asteroid». *Nature* **552** (7685): 378–381. doi:10.1038/nature25020. PMID 29160305. Bibcode: 2017Natur.552..378M.
39. ↑  Moór, A.; Szabó, Gy. M.; Kiss, L. L.; Kiss, Cs.; Ábrahám, P.; Szulágyi, J.; Kóspál, Á.; Szalai, T. (2013). «Unveiling new members in ﬁve nearby young moving groups». *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* **435** (2): 1376–1388. doi:10.1093/mnras/stt1381. Bibcode: 2013MNRAS.435.1376M.
40. ↑  Gaidos, E.; Williams, J.P.; Kraus, A. (2017). «Origin of Interstellar Object A/2017 U1 in a Nearby Young Stellar Association?». *Research Notes of the AAS* **1** (1): 13. doi:10.3847/2515-5172/aa9851. Bibcode: 2017RNAAS...1a..13G.
41. ↑  Hansen, Brad; Zuckerman, Ben (Δεκέμβριος 2017). «Ejection of Material—'Jurads'—from Post-main-sequence Planetary Systems». *Research Notes of the American Astronomical Society* **1** (1): 55. doi:10.3847/2515-5172/aaa3ee. Bibcode: 2017RNAAS...1...55H.
42. ↑  Portegies Zwart, S.; Pelupessy, I.; Bedorf, J.; Cai, M.; Torres, S. (2017-11-09). «The origin of interstellar asteroidal objects like 1I/2017 U1». *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters* **479** (1): L17–L22. doi:10.1093/mnrasl/sly088. Bibcode: 2018MNRAS.479L..17P.
43. ↑  Bailer-Jones, Coryn A. L. (2018-10-18). «Plausible Home Stars of the Interstellar Object ʻOumuamua Found in Gaia DR2». *The Astronomical Journal* **156** (5): 205. doi:10.3847/1538-3881/aae3eb. Bibcode: 2018AJ....156..205B.
44. ↑  Bailer-Jones, C. A. L. «Plausible home stars of the interstellar object Oumuamua found in Gaia DR2». *Coryn Bailer-Jones*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2018.
45. ↑  «New formation theory explains the mysterious interstellar object 'Oumuamua – A new scenario based on computer simulations accounts for all of the observed characteristics of the first known interstellar object to visit our solar system». *EurekAlert!* (University of California, Santa Cruz). 2020-04-13. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-04-14.. Ανακτήθηκε στις 2020-04-13.
46. ↑  Zhang, Yun; Lin, Douglas N. C. (2020-04-13). «Tidal fragmentation as the origin of 1I/2017 U1 (ʻOumuamua)». *Nature Astronomy* **254** (9): 852–860. doi:10.1038/s41550-020-1065-8. Bibcode: 2020NatAs.tmp...77Z. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-04-14.. Ανακτήθηκε στις 2020-04-13.
47. ↑  Ćuk, Matija (2018). «1I/ʻOumuamua as a Tidal Disruption Fragment From a Binary Star System». *The Astrophysical Journal* **852** (1): L15. doi:10.3847/2041-8213/aaa3db. Bibcode: 2018ApJ...852L..15C.
48. ↑  Mashchenko, S. (2019). «Modeling the light curve of 'Oumuamua: evidence for torque and disc-like shape». *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* **489** (3): 3003–3021. doi:10.1093/mnras/stz2380. Bibcode: 2019MNRAS.489.3003M.
49. ↑  Fitzsimmons, Alan [@FitzsimmonsAlan] (27 Οκτωβρίου 2017). «Spectrum of A/2017 U1 obtained on Wednesday night with the @INGLaPalma 4.2m WHT. Colour is red like Kuiper Belt Objects, featureless» (Tweet) (στα Αγγλικά) – μέσω Twitter.
50. 1 2 3 4  Fitzsimmons, A. *και άλλοι*. (2017-12-18). «Spectroscopy and thermal modelling of the first interstellar object 1I/2017 U1 ʻOumuamua». *Nature Astronomy* **2** (2): 133. doi:10.1038/s41550-017-0361-4. Bibcode: 2018NatAs...2..133F. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-10-17.. Ανακτήθηκε στις 2018-09-25. *«The discovery epoch photometry implies a highly elongated body with radii of ∼200×20 m when a comet-like geometric albedo of 0.04 is assumed. Here we report spectroscopic characterisation of ʻOumuamua, finding it to be variable with time but similar to organically rich surfaces found in the outer Solar System. The observable ISO population is expected to be dominated by comet-like bodies in agreement with our spectra, yet the reported inactivity implies a lack of surface ice. We show this is consistent with predictions of an insulating mantle produced by long-term cosmic ray exposure. An internal icy composition cannot therefore be ruled out by the lack of activity, even though ʻOumuamua passed within 0.25 au of the Sun.»*.
51. 1 2 3  Jewitt, D.; Luu, J.; Rajagopal, J.; Kotulla, R.; Ridgway, S.; Liu, W.; Augusteijn, T. (2017-11-30). «Interstellar Interloper 1I/2017 U1: Observations from the NOT and WIYN Telescopes». *The Astrophysical Journal Letters* **850** (2): L36. doi:10.3847/2041-8213/aa9b2f. Bibcode: 2017ApJ...850L..36J.
52. 1 2 3  Fraser, W. C.; Pravec, P.; Fitzsimmons, A.; Lacerda, P.; Bannister, M. T.; Snodgrass, C.; Smolić, I. (2018-02-09). «The tumbling rotational state of 1I/ʻOumuamua». *Nature Astronomy* **2** (5): 383–386. doi:10.1038/s41550-018-0398-z. Bibcode: 2018NatAs...2..383F. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-09-03.. Ανακτήθηκε στις 2018-09-03.
53. ↑  Drahus, M.; Guzik, P.; Waniak, W.; Handzlik, B.; Kurowski, S.; Xu, S. (2017-12-01). «Tumbling motion of 1I/ʻOumuamua reveals body's violent past». arXiv:1712.00437 [astro-ph.EP].
54. 1 2 3  Bolin, B.T. *και άλλοι*. (2017). «APO Time Resolved Color Photometry of Highly-Elongated Interstellar Object 1I/ʻOumuamua». *The Astrophysical Journal* **852** (1): L2. doi:10.3847/2041-8213/aaa0c9. Bibcode: 2018ApJ...852L...2B.
55. ↑  Meech, Karen· και άλλοι. (20 Νοεμβρίου 2017). «Light curve of interstellar asteroid ʻOumuamua». *ESO*. European Southern Observatory. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2017.
56. ↑  Amos, Jonathan (2018-02-11). «Oumuamua: 'space cigar's' tumble hints at violent past». *BBC News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-24.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-21.
57. ↑  Belton, M. J. S. (2018-04-10). «The Excited Spin State of 1I/2017 U1 'Oumuamua». *The Astrophysical Journal* **856** (2): L21. doi:10.3847/2041-8213/aab370. Bibcode: 2018ApJ...856L..21B. *«We find that ʻOumuamua is 'cigar-shaped', if close to its lowest rotational energy, and an extremely oblate spheroid if close to its highest energy state for its total angular momentum.»*.
58. ↑  Thomas, C. A.; Trilling, D. E.; Emery, J. P.; Mueller, M.; Hora, J. L.; Benner, L. A. M.; Bhattacharya, B.; Bottke, W. F. *και άλλοι*. (2011-09-01). «ExploreNEOs. V. Average Albedo by Taxonomic Complex in the Near-Earth Asteroid Population». *The Astronomical Journal* **142** (3): 85. doi:10.1088/0004-6256/142/3/85. ISSN 0004-6256. Bibcode: 2011AJ....142...85T.
59. ↑  Watzke, Megan (20 Οκτωβρίου 2018). «Spitzer Observations of Interstellar Object ʻOumuamua». *SciTechDaily.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2018.
60. ↑  «'Oumuamua». Smithsonian Astrophysical Observatory. 19 Οκτωβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2019.
61. 1 2  National Optical Astronomy Observatory (2017-11-15). *A Familiar-Looking Messenger from Another Solar System*. Δελτίο τύπου.  Ανακτήθηκε στις 2017-11-15. Αρχειοθετήθηκε 2017-11-16 στο Wayback Machine. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2022. CS1 maint: Unfit url (link)
62. ↑  Mashchenko, Sergey (Νοέμβριος 2019). «Modeling the light curve of 'Oumuamua: evidence for torque and disc-like shape». *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* **489** (3): 3003–3021. doi:10.1093/mnras/stz2380. Bibcode: 2019MNRAS.489.3003M.
63. ↑  de la Fuente Marcos, C.; de la Fuente Marcos, R. (2020-11-01). «Constraining the orientation of the spin axes of extrasolar minor bodies 1I/2017 U1 ('Oumuamua) and 2I/Borisov». *Astronomy and Astrophysics* **643**: A18 (17 pp). doi:10.1051/0004-6361/202037447. Bibcode: 2020A&A...643A..18D. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2021-02-01.. Ανακτήθηκε στις 2020-10-27.
64. ↑  Voosen, Paul (2017-11-20). «Updated: For the first time, astronomers are tracking a distant visitor streaking through our solar system». *Science*. doi:10.1126/science.aar3433. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-11-21.. Ανακτήθηκε στις 2017-11-30.
65. ↑  O'Neill, Ian (20 Νοεμβρίου 2017). «Wow! 1st Interstellar Asteroid Is a Spinning Space Cigar». *Space.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2017.
66. 1 2  Williams, Matt (20 Νοεμβρίου 2017). «That Interstellar Asteroid is probably pretty strange looking». Universe Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2017. Its dark and reddened surface is also an indication of tholins, which are the result of organic molecules (like methane) being irradiated by cosmic rays for millions of years.
67. ↑  Williams, Matt (24 Νοεμβρίου 2017). «Project Lyra, a mission to chase down that interstellar asteroid». Universe Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2017. It was also determined to be rocky and metal rich, and to contain traces of tholins – organic molecules that have been irradiated by UV radiation.  Also here «Lyra Mission Interstellar Asteroid». *Phys.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2017.
68. ↑  Siegel, Ethan (10 Φεβρουαρίου 2021). «New Theory Perfectly Explains 'Oumuamua Naturally: It's A Nitrogen Iceberg». *Forbes* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2021.
69. ↑  Staff (2021-03-17). «Scientists determine the origin of extra-solar object 'Oumuamua». *Phys.org*.. Ανακτήθηκε στις 2021-03-17.
70. ↑  Hickok, Kimberly (2021-11-15). «Interstellar visitor 'Oumuamua wasn't a nitrogen iceberg, Harvard astrophysicists say - The bizarre interloper called 'Oumuamua continues to defy explanation.». *Live Science*.. Ανακτήθηκε στις 2021-11-15.
71. ↑  Siraj, A.; Loeb, A. (2021-11-05). «The mass budget necessary to explain 'Oumuamua as a nitrogen iceberg». *New Astronomy* **92**: 101730. doi:10.1016/j.newast.2021.101730.. Ανακτήθηκε στις 2021-11-15.
72. ↑  Seligman, Darryl; Laughlin, Gregory (2020-05-26). «Evidence that 1I/2017 U1 ('Oumuamua) was Composed of Molecular Hydrogen Ice». *The Astrophysical Journal* **896** (1): L8. doi:10.3847/2041-8213/ab963f. Bibcode: 2020ApJ...896L...8S.
73. ↑  Overbye, Dennis (2020-06-15). «Oumuamua: Neither Comet nor Asteroid, but a Cosmic Iceberg – A new study suggests the interloper may have arisen in an interstellar cloud, where stars are sometimes born». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-06-16.. Ανακτήθηκε στις 2020-06-16.
74. ↑  Perets, Hagai B.; Biham, Ofer; Manico, Giulio; Pirronello, Valerio; Roser, Joe; Swords, Sol; Vidali, Gianfranco (2005-03-29). «Molecular Hydrogen Formation on Ice Under Interstellar Conditions». *The Astrophysical Journal* **627** (2): 850–860. doi:10.1086/430435. Bibcode: 2005ApJ...627..850P. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-06-06. .
75. ↑  «About Comets». lpi.usra.edu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2020.
76. ↑  Hoang, Thiem; Loeb, Abraham (2020). «Destruction of molecular hydrogen ice and Implications for 'Oumuamua». *The Astrophysical Journal Letters* **899** (2). doi:10.3847/2041-8213/abab0c.
77. ↑  Letzer, Ran (2020-08-19). «Interstellar visitor 'Oumuamua could still be alien technology, new study hints – Aliens? Or a chunk of solid hydrogen? Which idea makes less sense?». *Live Science*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2021-01-09.. Ανακτήθηκε στις 2021-01-06.
78. ↑  Carmeli, Oded (2019-01-14). «If True, This Could Be One of the Greatest Discoveries in Human History» (στα αγγλικά). *Haaretz*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-01-14.. Ανακτήθηκε στις 2019-01-14.
79. ↑  Selik, Avi (2019-02-04). «Alien ship may be among us, Harvard astronomer insists, despite grumbling and criticism from peers». *ChicagoTribune*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-02-05.. Ανακτήθηκε στις 2019-02-05.
80. ↑  Dyllan Furness. «Cigar-shaped comet may actually be an alien probe, Harvard scientists suggest». digitaltrends.
81. ↑  «Ένας μυστηριώδης διαστρικός επισκέπτης». 20 Δεκεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021.
82. ↑  Sheridan, Kerry (7 Νοεμβρίου 2018). «Scientists push back against Harvard 'alien spacecraft' theory». *Phys.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2021.
83. ↑  Boyle, Alan (6 Νοεμβρίου 2018). «'Oumuamua, oh my! Was interstellar object actually an alien solar sail? Not so fast». *Yahoo!*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2018.
84. ↑  Schadwinkel, Alina (2018-11-08). «Glaubt dieser Harvard-Professor selbst, was er sagt?» (στα γερμανικά). *Zeit Online*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-11-08.. Ανακτήθηκε στις 2018-11-08.
85. ↑  «Cigar-shaped interstellar object may have been an alien probe, Harvard paper claims». CNN. WPSD Local 6. 2018-11-06. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-10-25.. Ανακτήθηκε στις 2019-10-25.

Παραπομπές
----------

* Wright, Jason T.; Jones, Hugh R. A. (2018). "On Distinguishing Interstellar Objects Like ʻOumuamua From Products of Solar System Scattering". Research Notes of the AAS. 1 (1): 38. arXiv:1712.06044. Bibcode:2017RNAAS...1...38W. doi:10.3847/2515-5172/aa9f23. S2CID 119467366
* de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl; Aarseth, Sverre J. (2018). "Where the Solar system meets the solar neighbourhood: patterns in the distribution of radiants of observed hyperbolic minor bodies". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters. 476 (1): L1–L5. arXiv:1802.00778. Bibcode:2018MNRAS.476L...1D. doi:10.1093/mnrasl/sly019. S2CID 119405023

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **1I/Οουμουαμούα** |

* Τροχιακά στοιχεία από το JPL
* Η αναφορά του εξωηλιακού χαρακτήρα του
* interstellar-crossing-the-cosmic-void NASA