Το **8 ίντσο (203 mm) αυτοκινούμενο οβιδοβόλο M110** είναι ένα αυτοπροωθούμενο σύστημα πυροβολικού αμερικανικής κατασκευής που αποτελείται από ένα οβιδοβόλο M115 203 mm εγκατεστημένο σε ένα ειδικά κατασκευασμένο πλαίσιο. Πριν από την απόσυρσή του από την υπηρεσία των ΗΠΑ, ήταν το μεγαλύτερο διαθέσιμο αυτοκινούμενο οβιδοβόλο στο απόθεμα του Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών. Συνεχίζει να υπηρετεί με τις ένοπλες δυνάμεις διαφόρων χωρών, στις οποίες εξήχθη. Οι αποστολές περιλαμβάνουν γενική υποστήριξη, αποστολές αντιπυροβολικού και καταστολή των εχθρικών συστημάτων αεράμυνας.

Περιγραφή
---------

Το M110 χρησιμοποιούσε το πυροβόλο M2A2, 203 χιλιοστών (8 ίντσες) και 25 διαμετρημάτων (203mm/L25). Σύμφωνα με το εγχειρίδιο χειριστή, ο τυπικός ρυθμός βολής του M110 ήταν τρεις βολές ανά δύο λεπτά όταν λειτουργούσε με τη μέγιστη ταχύτητα και μία βολή ανά δύο λεπτά σε συνεχές πυρ. Το M110 διαθέτει έναν υδραυλικά σύστημα ανύψωσης και γέμισης για το βλήμα των 90+ κιλών. Αυτό το σύστημα ήταν επιρρεπές σε βλάβες και γενικά επιβράδυνε τη λειτουργία του όπλου, επειδή η χρήση του απαιτούσε από τα πληρώματα να κατεβάσουν τελείως την τεράστια κάννη πριν το χρησιμοποιήσουν. Τα καλά εκπαιδευμένα πληρώματα θα μπορούσαν να επιτύχουν δύο έως τέσσερις βολές ανά λεπτό για σύντομες περιόδους χρησιμοποιώντας το χειροκίνητο σύστημα, ουσιαστικά έναν βαρύ ατσάλινο έμβολο με ένα σκληρό ελαστικό μαξιλάρι στο ένα άκρο όπου ο γεμιστής έσπρωχνε και σφήνωνε το βλήμα μέσα στην κάνη. Η χρήση του χειροκίνητου αυτού τρόπου ήταν μεν κοπιώδης, αλλά τα πληρώματα δεν χρειάζονταν να κατεβάζουν την κάννη μετά από κάθε βολή.

Το πλήρωμα του αποτελείται από 12-13 άτομα.

Το βεληνεκές μάχης του M110 κυμαινόταν από 16,8 χλμ έως περίπου 25 χλμ με απλά βλήματα/γεμίσματα και έως 30 χλμ κατά την εκτόξευση βλημάτων με υποβοήθηση HERA.

Ιστορία
-------

Το οβιδοβόλο M110 τέθηκε για πρώτη φορά σε υπηρεσία στον αμερικανικό στρατό το 1963 και χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο του Βιετνάμ από τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών. Μεταγενέστερες εκδόσεις χρησιμοποιήθηκαν στον Πόλεμο του Κόλπου - Επιχείρηση Ασπίδα της Ερήμου και Επιχείρηση Καταιγίδα της Ερήμου από το 5ο Τάγμα 11ου Πεζοναυτών της πυροβολαρχίας Tango και το Βασιλικό Πυροβολικό του 32ου Συντάγματος του Βρετανικού Στρατού. 

Το 1977 τέθηκε σε λειτουργία το αναβαθμισμένο M110A1, με μακρύτερη κάννη M201 που έδωσε αυξημένη εμβέλεια. Το M110A2 είναι η πιο πρόσφατη έκδοση με διπλό αντισταθμιστή ανάκρουσης, σε αντίθεση με την προηγούμενη έκδοση A1 που είχε δεν είχε αντισταθμιστή. 

Το M110 έχει αποσυρθεί από την υπηρεσία του αμερικανικού στρατού έχοντας αντικατασταθεί από το M270 Multiple Launch Rocket System (MLRS).

Τα M110A2 κατασκευάστηκαν από αποσυρμένα M110 ή M107 των 175 μμ 

 Ολλανδοί πυροβολητές με το M110 τους σε θέση βολής, 1972

  

Το Ισραήλ χρησιμοποίησε M110 μαζί με M107 κατά τη διάρκεια του πολέμου του Γιομ Κιπούρ ενάντια στις αιγυπτιακές και συριακές δυνάμεις. Και πάλι στην Επιχείρηση Ειρήνη για τη Γαλιλαία το 1982, το Ισραήλ χρησιμοποίησε συστήματα M110 εναντίον της PLO και των συμμάχων του Λιβάνου με θανατηφόρο αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας της Βηρυτού.

Το Ιράν χρησιμοποίησε τα M110 του κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ εναντίον των ιρακινών δυνάμεων κατά τις επιθέσεις του κατά του Ιράκ.

Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν χρησιμοποιήσει συστήματα M110A2 εναντίον του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν από τη δεκαετία του 1990 και κατά τη διάρκεια της τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στη Συρία, κυρίως κατά των Μονάδων Προστασίας του Λαού.

Το M110 στην Ελλάδα
-------------------

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 το Ελληνικό Πυροβολικό διαθέτει αριθμό Α/Κ οβιδοβόλων 8" Μ110. Το 1984 αποφασίσθηκε αντικατάσταση των σωλήνων 175 χιλ. με αντίστοιχους 8" και μετατροπή αριθμού Α/Κ Πυροβόλων Μ107 σε Α/Κ οβιδοβόλα Μ110Α2. Με την έναρξη εφαρμογής της συνθήκης CFE (1992) το Ελληνικό Πυροβολικό εξοπλίστηκε με ένα μεγάλο αριθμό Α/Κ οβιδοβόλων 8" Μ110/Α2 τα οποία χορηγήθηκαν από ΗΠΑ και Γερμανία.

Ένας μικρός αριθμός αυτοκινούμενων πυροβόλων M107 των 175 mm του Ελληνικού Στρατού υπηρέτησε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στην Κύπρο. Αυτά έφεραν παραλλαγές παρόμοιες με εκείνες της Εθνικής Φρουράς. Αργότερα μετατράπηκαν στη διαμόρφωση M110A2.

Βλήματα
-------

 Πυρηνικό βλήμα W33 των 203 χιλιοστών
* Μ14 εκπαιδευτικά βλήματα
* M106 υψηλής εκρηκτικότητας (HE)
* Βλήμα υποβοήθησης πυραύλων M650 HE (RAP)
* M509 ICM κατά προσωπικού
* M404 ICM κατά προσωπικού (εγκαιροφλεγές)
* M426 με κάνιστρο για το χημικό παράγοντα GB Sarin
* Πυρηνικό βλήμα πυροβολικού M422A1
* M424 βλήμα εντοπισμού μεγάλου υψομέτρου για το βλήμα M422
* XM753 Πυρηνικό RA (υποβοήθηση πυραύλων)

Χρήστες
-------

 Χάρτης με τους χρήστες M110 με μπλε και τους πρώην χειριστές με κόκκινο
 Οβιδοβόλο M110A2 του Στρατού των ΗΠΑ σε μια περιοχή στάσης πριν από τη μεταφορά, Λιμάνι της Αμβέρσας, 1984
### Τρέχοντες χρήστες

* Μπαχρέιν Μπαχρέιν : 13 M110A2 από την Ολλανδία, παραδόθηκαν το 1994, 25 M110A2 από τις ΗΠΑ παραδόθηκαν το1996.
* Κύπρος: 8 M110A2
* Ελλάδα Ελλάδα: 145 M110A2
* Αίγυπτος : 144 M110A2 από το 1996.
* Ιράν Ιράν : 30 M110.
* Ιαπωνία Ιαπωνία : 91 M110A2.
* Ιορδανία :120 M110A2.
* Μαρόκο : 60 M110A2.
* Πακιστάν Πακιστάν : 140 σε χρήση από το 2021.
* Ταϊβάν Ταϊβάν : 60 M110A2.
* Τουρκία : 219 M110A2 σε απόσυρση καθώς σταδιακά αντικαθίστανται από το τοπικής παραγωγής πυροβόλο T-155 Firtina των 155 μμ

### Πρώην χρήστες

* Βέλγιο Βέλγιο : 11 M110A2 ως το 1993
* Δυτική Γερμανία Δυτική Γερμανία  /  Γερμανία: M110A2 ως το 1993.
* Ισραήλ: 36 M110, αποσυρθήκαν το 1990
* Ιράν: 30 M110.
* Ιταλία: άγνωστος αριθμός M110A2, αποσυρθήκαν ως το 1998.
* Νότια Κορέα Νότια Κορέα : M110 ως το1961. Αποσυρθήκαν στα τέλη της δεκαετίας του 2000 σε αντικατάσταση του πυροβόλου K9 Thunder.
* Νότιο Βιετνάμ
* Ολλανδία: M110A1 και M110A2, αντικαταστάθηκαν από το M109 την δεκαετία του 90.
* Ισπανία: 64 M110A2, αναπτύχθηκε σε πυροβολαρχίες υποστήριξης μέχρι το 2009.
* Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο : M110A2 μόνο με βλήματα υψηλής εκρηκτικότητας καθώς και πυρηνικά. (Τα πυροβόλα FV433 Abbot SPG, M109A2, και το M110A1 αντικαταστάθηκαν από το AS-90 ως τα μέσα της δεκαετίας του 1990.) Χρησιμοποιήθηκαν στην επιχείρηση Granby στον Πόλεμο του Κόλπου.
* ΗΠΑ: Χρησιμοποιήθηκαν M110A2 από τον Στρατό ξηράς των ΗΠΑ και το Σώμα πεζοναυτών. Αποσυρθήκαν το 1994.

Δείτε επίσης
------------

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. ↑  «The M110 at Military-today.com». .
2. ↑  32 Regiment RA in action - Gulf War 1991
3. ↑  (Hunnicutt).
4. ↑  «Α/Κ ΟΒΙΔΟΒΟΛΟ 8" M110A2».
5. ↑   ﻿﻿ (Report). 1984.
6. ↑   ﻿﻿ (Report). January 1977.
7. ↑  Stockholm International Peace Research Institute. «Transfers and licensed production of major conventional weapons». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2011.
8. ↑  Defense Security Cooperation Agency. «Excess Defense Articles». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2011.
9. ↑  «Εξοπλισμός Εθνικής Φρουράς (Κύπρος)». *www.ellinikos-stratos.com*. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2023.
10. ↑  «Deals in the Works». *Federation of American Scientists*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2011.
11. ↑  Pike, John. «Army Equipment - Taiwan». *www.globalsecurity.org*.
12. ↑  Bak, Dongchan (Μάρτιος 2021). *Korean War : Weapons of the United Nations* (PDF) (στα Κορεατικά). Republic of Korea: Ministry of Defense Institute for Military History. σελίδες 108–110. ISBN 979-11-5598-079-8. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 20 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2023.
13. ↑  UK M110 Artillery in action Gulf War 1991

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* fas.org.
* globalsecurity.org
* M110 Walk Arounds στο Prime Portal
*