Η Τοπική Κοινότητα Μανεσίου αποτελείται από τους οικισμούς Μάνεσι (έδρα), Γολέμι, Μαστραντώνη και Κάτω Μαστραντώνη.

Καταγωγή κατοίκων-Ονομασία
--------------------------

Η καταγωγή των κατοίκων στο Μάνεσι, το Γολέμι και το Μαστραντώνη, σύμφωνα με τοπικές μαρτυρίες αλλά και την ετυμολογία των τοπωνυμίων, είναι αρβανίτικη. Προς την κατεύθυνση του αρχικού εποικισμού από Αλβανούς συνηγορεί και το γεγονός ότι το όνομα Γολέμι φαίνεται να δόθηκε στον οικισμό από Αλβανούς που χρησιμοποιούσαν σλάβικα τοπωνύμια, όπως συνέβη και σε πολλές άλλες περιπτώσεις οικισμών.

Το όνομα της κοινότητας είναι από το χωριό Μάνεσι το οποίο έχει πιθανώς ανθρωπωνυμική προέλευση και έχει πάρει το όνομα του από τον πρώτο οικιστή του και μεγαλοκτηματία.

Ιστορία
-------

Οι οικισμοί Μάνεσι και Γολέμι εμφανίζονται για πρώτη φορά στη βενετική καταγραφή **Grimani** το 1700 ως *Manesi*, στο Territorio di Gastuni, και ως *Golemio*, στο Territorio di Callavrita, αντίστοιχα και απογράφονται συνεχώς μέχρι σήμερα. Ο οικισμός Μαστραντώνη αναφέρεται ήδη στο οθωμανικό τιμαριωτικό κατάστιχο του 1461-1463 ως *Mastro-Antoni* με 21 Αλβανούς κατοίκους και στη Βενετική καταγραφή του 1700 ως *Mastrodoni*, στο Τerritorio di Gastuni.

Στην απογραφή του 1981 εμφανίζεται για πρώτη φορά και ο οικισμός Κάτω Μαστραντώνι ο οποίος δημιουργήθηκε από τους κατοίκους του οικισμού Μαστραντώνη, που μετακινήθηκαν σε περιοχή κοντά στην Εθνική οδό Πατρών-Τριπόλεως.

Διοικητική εξέλιξη
------------------

Οι οικισμοί Μάνεσι, Γολέμι και Μαστραντώνη εμφανίζονται πρώτη φορά από τη σύσταση του Ελληνικού κράτους σε απόφαση του 1835 να ανήκουν στο Δήμο Ερυμανθίας (Προστοβίτσας). Το 1840 πέρασαν στον τότε Δήμο Τριταιέων (Τριταίας). Το 1912 συνέστησαν την κοινότητα Μανεσίου στην οποία εντάχθηκε το 1977 και ο νεοσύστατος οικισμός Κάτω Μαστραντώνη. Από το 1997 οι τέσσερις οικισμοί που αποτελούν την Κοινότητα Μανεσίου συνέστησαν το ομώνυμο διαμέρισμα του Δήμου Τριταίας. Το 2010 εντάχθηκαν στο Δήμο Ερυμάνθου και αποτέλεσαν την Τοπική Κοινότητα Μανεσίου.

Οικισμός Μπάλιος
----------------

Το 1961 απογράφεται πρώτη φορά και ο οικισμός Μπάλιος, που αποτέλεσε μέρος της Κοινότητας Μανεσίου μεταξύ 1961-1981, ο οποίος από το 1981 όμως δεν απογράφεται αυτοτελώς καθώς, σύμφωνα με το ΦΑΟ ΕΣΥΕ 1981, συγχωνεύτηκε με τον οικισμό Κάτω Μαστραντώνη. Ο Χρήστος Κορύλλος περιγράφει στα 1891 κοντά στο Μάνεσι τον οικισμό Μπαλάση, που είναι πιθανό να είναι ο οικισμός Μπάλιος που απογράφηκε πολύ αργότερα.

Δημογραφική εξέλιξη
-------------------

Η δημογραφική εξέλιξη της κοινότητας στον 21ο αιώνα είναι η εξής:

| Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 2001 | 405 |
| 2011 | 307 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. ↑  Κορδώσης 1981.
3. 1 2 3  Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Μανεσίου Πατρών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
4. ↑  Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μπάλιου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
5. ↑  Κορύλλου 1891, σελ. 9-11.
6. ↑  Ε.Σ.Υ.Ε. - Απογραφή 2001
7. ↑  ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011

Πηγές
-----

* Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, *Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας*, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
* Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.
* Μιχαήλ Σ. Κορδώσης, *Συμβολή στην ιστορία και τοπογραφία της περιοχής Κορινθου στους Μέσους Χρόνους*, διδακτορική διατριβή, βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία, Αθήνα 1981.
* Χρήστου Π. Κορύλλου, *Πεζοπορία από Πατρών εις Καλάμας*, Υπό Χ. Π. Κορύλλου και Στ. Θεοχάρη, Τυπογραφείον "Ο Κάδμος", Εν Πάτραις 1891.

Βιβλιογραφία
------------

* Θεόδωρος Η. Λουλούδης, *Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση*, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
* Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, *Ιστορικόν λεξικόν των Πατρών*, Τόμοι Α΄-Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Μανεσίου Πατρών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Γολεμίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κάτω Μαστραντωνίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μανεσίου Πατρών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μαστραντώνη Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μπάλιου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.