Το ***Futurama*** είναι Αμερικανική τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων επιστημονικής φαντασίας. Η σειρά δημιουργήθηκε από το Ματ Γκρέινινγκ και αναπτύχθηκε από τον ίδιο και από τον Ντέιβιντ Κόεν για το τηλεοπτικό δίκτυο FOX. Το *Futurama* ακολουθεί τις περιπέτειες του Φίλιπ Φράι !Φίλιπ Φράι, ενός νεαρού που παραδίδει πίτσα στα τέλη του 20ού αιώνα στη πόλη της Νέας Υόρκης, ο οποίος, αφού άθελα του καταψυχθεί για χίλια χρόνια, βρίσκει εργασία στην *Πλάνετ Εξπρές*, μία διαπλανητική εταιρεία διανομής στον πολύ διαφορετικό 31ο αιώνα. Ο Γκρέινινγκ οραματίστηκε τη σειρά τη δεκαετία του 1990, καθώς εργαζόταν στους Σίμσονς και αργότερα συνεργάστηκε με τον Κόεν για να αναπτύξουν την ιστορία και τους χαρακτήρες, ώστε να παρουσιάσουν τη σειρά στη FOX.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες το *Futurama* προβαλλόταν στο κανάλι της Fox από τις 28 Μαρτίου 1999 έως τις 10 Αυγούστου 2003, όταν σταμάτησε η παραγωγή των επεισοδίων. Η σειρά προβαλλόταν ακόμη σε επαναλήψεις στο κανάλι Cartoon Network από τις 1 Ιανουαρίου 2002 έως τη λήξη του συμβολαίου στις 31 Δεκεμβρίου 2007. Το 2007 ξεκίνησε η κυκλοφορία τεσσάρων απευθείας σε DVD ταινιών, η τελευταία των οποίων κυκλοφόρησε στις αρχές του 2009. Το κανάλι Comedy Central σύναψε συμφωνία με την 20th Century Fox Television για να προβάλλει από την αρχή τα ήδη υπάρχοντα επεισόδια και στη συνέχεια τις ταινίες ως 16 καινούρια επεισόδια διάρκειας μισής ώρας το καθένα.

Το Comedy Central ξεκίνησε να προβάλλει τα αρχικά επεισόδια του *Futurama* στις 2 Ιανουαρίου 2008, με τα καινούρια να ξεκινούν στις 23 Μαρτίου 2008. Τον Ιούνιο του 2009, το στούντιο παραγωγής 20th Century Fox ανακοίνωσε ότι το Comedy Central ανανέωσε τη σειρά για 26 νέα επεισόδια μισής ώρας το καθένα, τα μισά από τα οποία ξεκίνησαν να προβάλλονται στις 24 Ιουνίου 2010. Τα υπόλοιπα 13 επεισόδια ξεκίνησαν να προβάλλονται στις 23 Ιουνίου 2011. Το Μάρτιο του 2011, ανακοινώθηκε ότι το *Futurama* ανανεώθηκε και για έβδομο κύκλο, ο οποίος θα αποτελείται τουλάχιστον από 26 επεισόδια, προγραμματισμένα να βγουν στον αέρα το 2012 και το 2013.

Καθ' όλη τη διάρκεια προβολής του, to *Futurama* έχει λάβει σταθερά θετική κριτική, με αποκορύφωμα ένα παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες για "τρέχουσα πιο κριτικά επευφημημένη σειρά κινουμένων σχεδίων" το 2010. Το *Futurama* έχει επίσης προταθεί συνολικά για 17 βραβεία Annie και 8 βραβεία Έμμυ, κερδίζοντας επτά και τρία αντίστοιχα. Ακόμη ήταν προτεινόμενο τέσσερις φορές για ένα βραβείο Writers Guild of America, κερδίζοντας δύο για τα επεισόδια "Godfellas" και "The Prisoner of Benda", και μια φορά για το βραβείο Nebula. Ακόμη η σειρά έχει λάβει ένα βραβείο Environmental Media για το επεισόδιο "The Problem With Popplers".

Πολλά εμπορεύματα σχετικά με το *Futurama* έχουν κυκλοφορήσει, συμπεριλαμβανομένου μια σειρά κόμικς, ένα βιντεοπαιχνίδι, καθώς και ημερολόγια, ρούχα και φιγούρες με τους χαρακτήρες της σειράς.

Προέλευση
---------

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 η Fox εξέφρασε την έντονη επιθυμία της ο Ματ Γκρέινινγκ να δημιουργήσει μια καινούρια σειρά. Ο Γκρέινινγκ εκείνη την περίοδο ξεκίνησε να οραματίζεται το *Futurama*. Το 1996 επιστράτευσε τον Ντέιβιντ Κόεν, ο οποίος τότε εργαζόταν ως συγγραφέας και παραγωγός για τους *Σίμσονς*, για να τον βοηθήσει στην ανάπτυξη της σειράς. Οι δυο τους πέρασαν καιρό ερευνώντας βιβλία επιστημονικής φαντασίας, τηλεοπτικές σειρές και ταινίες. Όταν παρουσίασαν τη σειρά στη FOX τον Απρίλιο του 1998, ο Γκρέινινγκ και ο Κόεν είχαν ήδη αναπτύξει αρκετά τη πλοκή και τους χαρακτήρες. Ο Γκρέινινγκ περιέγραψε τη προσπάθεια του για να προβληθεί η σειρά ως "μακράν η χειρότερη εμπειρία της ενήλικης ζωής [του]". Κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης, η FOX ζήτησε τη παραγωγή 13 επεισοδίων. Αμέσως μετά όμως, η FOX φοβήθηκε ότι μερικά ακραία θέματα της σειράς δεν ταίριαζαν με το προφίλ του καναλιού και ακολούθησε διαμάχη ανάμεσα στον Γκρέινινγκ και στους ανωτέρους της FOX για το αν το κανάλι θα λαμβάνει μέρος στη διαμόρφωση των ιδεών της σειράς, κάτι που δεν ίσχυε με τους *Σίμσονς*. Ο Γκρέινινγκ εξήγησε ότι όταν το κανάλι προσπάθησε να του κάνει υποδείξεις για το *Futurama* αυτός επέμεινε να έχει ελευθερία στη διαμόρφωση του σεναρίου, ίδια με τους *Σίμσονς*. Τελικά μετά από διαπραγματεύσεις έλαβε την ίδια ανεξαρτησία και γα το *Futurama*.

Η ονομασία "Futurama" προέρχεται από ένα έκθεμα με το ίδιο όνομα του σχεδιαστή Νόρμαν Μπελ Γκίντες, το οποίο παρουσιάστηκε στην έκθεση της Νέας Υόρκης του 1939 και απεικόνιζε το πώς φανταζόταν ο Γκίντες ότι θα είναι ο κόσμος το 1959.

Παραγωγή
--------

Ο Ντέιβιντ Κόεν και ο Ματ Γκρέινινγκ στη συνέλευση κόμικς (Comic-Con) του 2009.
Η παραγωγή ενός επεισοδίου του *Futurama* διαρκεί κατά μέσο όρο έξι με εννιά μήνες. Η μεγάλη διάρκεια παραγωγής έχει ως αποτέλεσμα πολλά επεισόδια να ετοιμάζονται ταυτόχρονα.

### Υπεύθυνοι εκτέλεσης παραγωγής

Ο Ματ Γκρέινινγκ και ο Ντέιβιντ Κόεν έχουν διατελέσει υπεύθυνοι εκτέλεσης παραγωγής καθ' όλη τη διάρκεια της σειράς. Ακόμη λειτουργούν και ως σύμβουλοι δημιουργικότητας. Ο Κεν Κίλερ έγινε υπεύθυνος εκτέλεσης παραγωγής για τον 4ο και τους μετέπειτα κύκλους.

### Σενάριο

Ο σχεδιασμός κάθε επεισοδίου ξεκινά με μία συνάντηση των σεναριογράφων, οι οποίοι ανταλλάσσουν τις ιδέες τους πάνω στην εξέλιξη της πλοκής ως ομάδα. Ένας σεναριογράφος προσωπικού γράφει το προσχέδιο και παράγει ένα σενάριο. Μόλις το πρώτο σενάριο ολοκληρωθεί, οι σεναριογράφοι και οι υπεύθυνοι εκτέλεσης παραγωγής καλούν τους ηθοποιούς για να διαβάσουν το σενάριο. Στη συνέχεια, οι σεναριογράφοι συνεργάζονται και ξαναγράφουν το σενάριο προτού το στείλουν στην ομάδα animation. Σε αυτό το σημείο ξεκινά και η ηχογράφηση των φωνών των ηθοποιών.

### Ηθοποιοί

Το *Futurama* διαθέτει οχτώ βασικούς ηθοποιούς, οι οποίοι δανείζουν τις φωνές τους στους χαρακτήρες της σειράς.

Ο Μπίλι Γουέστ δανείζει τη φωνή του στους: Φίλιπ Φράι !Φίλιπ Φράι, Καθηγητή Φάρνσγουορθ, Δόκτωρ Ζόιντμπεργκ, Ζαπ Μπράνιγκαν !Ζαπ Μπράνιγκαν και διάφορους άλλους περιστασιακούς χαρακτήρες. Ο Γουέστ έκανε οντισιόν για σχεδόν όλους τους ρόλους και κατάφερε να κερδίσει αυτούς του Καθηγητή και του Δόκτωρ Ζόιντμπεργκ. Παρά το γεγονός ότι ο Γουέστ έκανε οντισιόν και για το ρόλο του Φράι, τελικά ο φίλος του Τσάρλι Σλάτερ κέρδισε το ρόλο του Φράι. Όμως, εξαιτίας μιας αλλαγής στο καστ, η παραγωγή κάλεσε ξανά τον Γουέστ για να διαγωνιστεί για το ρόλο του Φράι, τον οποίο τελικά κατάφερε να κερδίσει. Ο Γουέστ υποστηρίζει ότι η φωνή του Φράι, είναι σκόπιμα παρόμοια με τη δική του, ώστε να είναι δύσκολο για κάποιον να τη μιμηθεί. Η φωνή του Δόκτωρ Ζόιντμπεργκ είναι βασισμένη σε αυτές των Lou Jacobi και Τζορτζ Τζέσελ. Ο χαρακτήρας του Ζαπ Μπράνιγκαν είχε γραφτεί ειδικά για το Φιλ Χάρτμαν. Ο Χάρτμαν επέμενε να κάνει οντισιόν για το ρόλο του Ζαπ Μράνιγκαν και σύμφωνα με το Ματ Γκρέινινγκ ήταν απλά εκπληκτικός στο ρόλο αυτό. Όμως, λόγω του ξαφνικού θανάτου του Χάρτμαν, ο Γουέστ ανέλαβε το ρόλο του Μπράνιγκαν. Σε συνέντευξη του ο Γουέστ δήλωσε ότι η δική του εκδοχή του Ζαπ Μπράνιγκαν είναι εμπνευσμένη από αυτή του Χάρτμαν και ορισμένων ανόητων εκφωνητών ραδιοφώνου που λατρεύουν τον ήχο της φωνής τους.

Η Κέιτι Σαγκάλ δανείζει τη φωνή της στη Λίλα !Λίλα, και είναι η μόνη ηθοποιός που έχει αναλάβει ένα μόνο χαρακτήρα. Ο ρόλος της Λίλα είχε αρχικά δοθεί στη Νικόλ Σάλιβαν. Όμως λόγω μιας αλλαγής στο καστ, τελικά ο ρόλος πήγε στη Σαγκάλ. Σε συνέντευξή της τον Ιούνιο του 2010, η Σαγκάλ δήλωσε ότι δεν ήξερε ότι στην αρχή είχε επιλεγεί κάποια άλλη για το ρόλο της Λίλα και ότι το έμαθε μετά από χρόνια. Ακόμη δήλωσε ότι ακόμη δεν γνωρίζει ποια ηθοποιός ήταν η αρχική επιλογή για τη φωνή της Λίλα.

Ο Τζον Ντιμάτζιο έχει αναλάβει το ρόλο του Μπέντερ και άλλους, πιο μικρούς, χαρακτήρες. Ο Μπέντερ ήταν ο πιο δύσκολος χαρακτήρας, καθώς οι δημιουργοί της σειράς δεν είχαν αποφασίσει το πως θα έπρεπε να ακούγεται ένα ρομπότ. Ο Ντιμάτζιο αρχικά έκανε οντισιόν για το χαρακτήρα του Καθηγητή Φάρνσγουορθ, χρησιμοποιώντας τη τωρινή φωνή του Μπέντερ, και για το χαρακτήρα του Μπέντερ χρησιμοποιώντας μια διαφορετική φωνή. Ο Ντιμάτζιο περιγράφει τη φωνή του Μπέντερ ως το συνδυασμό της φωνής ενός μεθυσμένου και του Slim Pickens.

Η Τρες Μακνίλ δανείζει τη φωνή της στη Μαμά και σε διάφορους άλλους χαρακτήρες. Ο Μορίς Λαμάρς δανείζει τη φωνή του στον Κιφ Κρόκερ και σε μερικούς άλλους χαρακτήρες, η Λόρεν Τομ στην Έιμι Γουόνγκ και ο Φιλ Λαμάρ στον Ερμή Κόνραντ. Ο Ντέιβιντ Χέρμαν έχει αναλάβει το Σκράφι και άλλους μικρούς χαρακτήρες.

| Βασικά μέλη του καστ |
| --- |
| Billy West | Katey Sagal | John DiMaggio | Tress MacNeille | Maurice LaMarche | Lauren Tom | Phil LaMarr |  |
| Μπίλι Γουέστ | Κέιτι Σαγκάλ | Τζον Ντιμάτζιο | Τρες Μακνίλ | Μορίς Λαμάρς | Λόρεν Τομ | Φιλ Λαμάρ | Ντέιβιντ Χέρμαν |
| Φίλιπ Φράι !Φίλιπ Φράι, Καθηγητή Φάρνσγουορθ, Δόκτωρ Ζόιντμπεργκ, Ζαπ Μπράνιγκαν !Ζαπ Μπράνιγκαν και άλλους χαρακτήρες | Λίλα !Τουράνγκα Λίλα | Μπέντερ και άλλους χαρακτήρες | Μαμά και άλλους χαρακτήρες | Κιφ Κρόκερ και άλλους χαρακτήρες | Έιμι Γουόνγκ και άλλους χαρακτήρες | Ερμής Κόνραντ και άλλους χαρακτήρες | Σκράφι και άλλους χαρακτήρες |

Εκτός από το βασικό καστ, ο Frank Welker δανείζει τη φωνή του στο Νίμπλερ, ενώ ο Danny Jacobs και η Kath Soucie δανείζουν τις φωνές τους σε μικρούς χαρακτήρες. Όπως και στους *Σίμσονς*, σε πολλά επεισόδια του *Futurama* εμφανίζονται γκεστ σταρ που προέρχονται από διαφόρους τομείς επαγγελμάτων, όπως ηθοποιοί, μουσικοί και επιστήμονες. Πολλοί από τους γκεστ σταρ, δανείζουν τη φωνή τους στον ίδιο τους τον εαυτό, καθώς εμφανίζονται πολλές φορές στη σειρά μόνο τα κεφάλια τους διατηρημένα σε βάζα. Μερικοί από τους γκεστ σταρ του *Futurama* είναι οι: Dan Castellaneta, Dawnn Lewis, Coolio, Αλ Γκορ, Phil Hendrie, Tom Kenny και Στήβεν Χώκινγκ.

### Ακύρωση και αναβίωση

Ο Γκρέινινγκ και ο Κόεν ήθελαν το *Futurama* να προβάλλεται κάθε Κυριακή βράδυ στις 8.30, αμέσως μετά από τους *Σίμσονς*. Το δίκτυο της FOX διαφώνησε, προτείνοντας να προβληθούν για μια φορά το βράδυ της Κυριακής μαζί δύο επεισόδια και στη συνέχεια η σειρά να προβάλλεται κάθε Τρίτη. Στο ξεκίνημα του δεύτερου κύκλου το *Futurama* έβγαινε στον αέρα πάλι στις 8.30 κάθε Κυριακής, αλλά στα μεσα της χρονιάς η σειρά μεταφέρθηκε στις 7.00 μ.μ κάθε Κυριακή, τη τρίτη θέση σε διάστημα λιγότερο ενός χρόνου.

Ακόμη και στο τέταρτο κύκλο του, το *Futurama* δεν είχε σταθερότητα στην ώρα προβολής του. Το γεγονός αυτό, σατιρίστηκε στην αρχή του τελευταίου επεισοδίου του 4ου κύκλου με μια φωτογραφία του Φράι, της Λίλα και του Μπέντερ με λεζάντα "Τα λέμε σε κάποιο άλλο κανάλι". Ακόμη, πολύ συχνά προβάλλονταν αθλητικά γεγονότα στη θέση των επεισοδίων του *Futurama*, κάνοντας δύσκολο να προβλέψεις πότε θα βγει στον αέρα το επόμενο επεισόδιο της σειράς. Αυτό, είχε ως αποτέλεσμα να μην προβληθούν όλα τα επεισόδια που είχαν παραχθεί για το τρίτο και τέταρτο κύκλο, αλλά αντίθετα να κρατηθούν για τον πέμπτο κύκλο. Επιπλέον, οι διευθυντές της FOX δεν υποστήριζαν τη σειρά από την αρχή της προβολής της.. Αν και το *Futurama* δεν ακυρώθηκε ποτέ επίσημα, στα μέσα της παραγωγής του τέταρτου κύκλου, η FOX αποφάσισε να σταματήσει να αγοράζει επεισόδια της σειράς, αφήνοντάς την έτσι να βγει εκτός παραγωγής πριν από το φθινόπωρο του 2003.

Το 2005, το Comedy Central αγόρασε τα δικαιώματα προβολής της σειράς. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το Comedy Central συζήτησε τη πιθανότητα παραγωγής νέων επεισοδίων. Το 2006 ανακοινώθηκε ότι τέσσερις απευθείας σε DVD ταινίες θα παράγονταν και αργότερα θα χωρίζονταν σε 16 επεισόδια που θα αποτελούσαν ένα καινούριο κύκλο.

Κατα τη διάρκεια της παραγωγής των ταινιών δεν υπήρχε κανένα σχέδιο για το *Futurama* στο μέλλον. Για αυτό το λόγο, η τέταρτη ταινία που κυκλοφόρησε με τίτλο *Futurama: Into the Wild Green Yonder*, είχε σχεδιαστεί για να υπηρετήσει ως το τέλος της σειράς. Παρ' όλα αυτά ο Γκρέινινγκ είχε εκφράσει ενδιαφέρον για συνέχιση του *Futurama* με κάποια μορφή, συμπεριλαμβανομένου και ως μιας κιμηματογραφικής ταινίας. Σε μία συνέντευξη με το CNN, ο Γκρέινινγκ είπε ότι "έχουμε μια πολύ καλή σχέση με το Comedy Central και θα θέλαμε να κάνουμε και άλλα επεισόδια για αυτούς, αλλά δεν ξέρω...Υπάρχουν συζητήσεις και ενθουσιασμός αλλά δεν μπορώ να είμαι σίγουρος."

Στις 9 Ιουνίου 2009, η 20th Century Fox ανακοίνωσε ότι το Comedy Central ανανέωσε τη σειρά για 26 νέα επεισόδια μισής ώρας, τα οποία ξεκίνησαν να προβάλλονται στις 24 Ιουνίου 2010. Η ομάδα των σεναριογράφων που επέστρεψε για τα καινούρια επεισόδια ήταν μικρότερη από την αρχική. Αρχικά, ανακοινώθηκε ότι οι βασικοί ηθοποιοί Γουέστ, Ντιμάτζιο και Σαγκάλ θα επέστρεφαν για να δανείσουν και πάλι τις φωνές τους, αλλά στις 17 Ιουλίου 2009 ανακοινώθηκε ότι ολόκληρο το καστ των ηθοποιών θα άλλαζε, καθώς η 20th Century Fox Television δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις των ηθοποιών για το ύψος του νέου τους μισθού. Το πρόβλημα αργότερα λύθηκε και όλοι οι ηθοποιοί επέστρεψαν για τα καινούρια επεισόδια.

Όταν το *Futurama* βγήκε στον αέρα στις 24 Ιουνίου 2010 στο Comedy Central, βοήθησε το κανάλι να συγκεντρώσει το μεγαλύτερο ποσοστό τηλεθέασης του για βράδυ στο 2010 και επίσης να συγκεντρώσει τα μεγαλύτερα ποσοστά τηλεθέασης στην ιστορία του καναλιού για τη ζώνη πράιμ τάιμ της Πέμπτης. Από τότε η σειρά έχει ανανεωθεί και για έβδομο κύκλο, ο οποίος θα αποτελείται από τουλάχιστον 26 επεισόδια, προγραμματισμένα να βγουν στον αέρα το 2012 και το 2013.

Χαρακτήρες
----------

Κύριο λήμμα: Χαρακτήρες της σειράς Futurama
Η πλοκή του *Futurama* περιστρέφεται γύρω από τους εργαζόμενους της *Πλάνετ Εξπρές*, μιας διαπλανητικής εταιρίας διανομής. Πρωταγωνιστές των επεισοδίων είναι συνήθως ο Φράι, η Λίλα και ο Μπέντερ, αλλά συχνά είναι και τα επεισόδια που επικεντρώνονται σε άλλους δευτερεύοντες χαρακτήρες.

Οι βασικοί χαρακτήρες του *Futurama*
Φίλιπ Φράι !Φίλιπ Φράι (Μπίλι Γουέστ)Ο Φράι είναι ένας ανώριμος, τσαπατσούλης αλλά καλόκαρδος νεαρός που παραδίδει πίτσα, ο οποίος άθελα του καταψύχεται λίγο μετά τα μεσάνυχτα της πρωτοχρονιάς του 2000 για να ξυπνήσει στην παραμονή της πρωτοχρονιάς του 2999. Στη συνέχεια εργάζεται ως διανομέας στην *Πλάνετ Εξπρές*, μια εταιρία που ανήκει στον Καθηγητή Φάρνσγουορθ, τον μοναδικό εν ζωή συγγενή του στο μέλλον. Η αγάπη του Φράι για τη Λίλα είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα σε όλη τη διάρκεια της σειράς.
Λίλα !Τουράνγκα Λίλα (Κέιτι Σαγκάλ)Η Λίλα είναι η ικανή μονόφθαλμη καπετάνιος του σκάφους της *Πλάνετ Εξπρές*. Εγκαταλελημένη από όταν ήταν μωρό, μεγάλωσε στο ορφανοτροφείο πιστεύοντας ότι είναι μία εξωγήινη από άλλο πλανήτη. Αργότερα μαθαίνει ότι στην πραγματικότητα είναι μία μεταλαγμένη από τους υπονόμους. Πριν να γίνει καπετάνιος του σκάφους, η Λίλα δούλευε ως υπεύθυνη ανάθεσης καριέρας στο εργαστήριο κρυογονικής όπου γνώρισε το Φράι για πρώτη φορά. Αποτελεί το πρωταρχικό ρομαντικο ενδιαφέρον του Φράι. Το όνομα της παραπέμπει στη συμφωνία με το όνομα Turangalîla του Ολιβιέ Μεσιάν.
Μπέντερ Μπέντινγκ Ροντρίγκεζ (Τζον Ντιμάτζιο)Ο Μπέντερ είναι ένα ευέξαπτο, εγωκεντρικό, κλεπτομανές ρομπότ που καπνίζει πούρα, πίνει πολύ και βρίζει. Ο Μπέντερ κατασκευάστηκε από τη "Φιλική εταιρία της Μαμάς". Αρχικά ήταν προγραμματισμένος να λυγίζει δοκούς για θαλάμους αυτοκτονίας, αλλά αργότερα γίνεται βοηθός διευθυντή πωλήσεων και μάγειρας, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει την αίσθηση της γεύσης. Είναι ο καλύτερος φίλος του Φράι και συγκάτοικός του.
Καθηγητής Χιούμπερτ Φάρνσγουορθ (Μπίλι Γουέστ)Ο Καθηγητής Χιούμπερτ Φάρνσγουορθ, επίσης γνωστός ως "ο Καθηγητής", είναι ο μακρινός ανηψιός του Φράι. Ο Φάρνσγουορθ ίδρυσε την εταιρία *Πλάνετ Εξπρές* για να χρηματοδοτεί τη δουλειά του ως τρελός επιστήμονας. Αν και απεικονίζεται ως ένας λαμπρός επιστήμονας και εφευρέτης, λόγω της αυξημένης ηλικίας του είναι συχνά ευέξαπτος και ξεχνάει εύκολα. Ο Καθηγητής έχει δημιουργήσει έναν κλώνο του, ώστε αυτός να συνεχίσει το έργο του, τον Κιούμπερτ Φάρνσγουόρθ, τον οποίο μεταχειρίζεται ως γιο.
Δόκτωρ Τζον Ζόιντμπεργκ (Μπίλι Γουέστ)Ο Ζόιντμπεργκ είναι ένας εξωγήινος που μοιάζει με αστακό από τον πλανήτη Decapod 10. Εργάζεται ως γιατρός του προσωπικού της *Πλάνετ Εξπρές*. Αν και ο ίδιος υποστηρίζει ότι είναι ειδικός στον άνθρωπο, οι γνώσεις του πάνω στην ανθρώπινη ανατομία και φυσιολογία είναι θλιβερά ανακριβείς. Ο Ζόιντμπεργκ είναι άστεγος, χωρίς χρήματα και όλο το πλήρωμα της Πλάνετ Εξπρές, εκτός από τον Φράι, τον αντιμετωπίζει με περιφρόνηση. Παρ' όλα αυτά, είναι μακροχρόνιος φίλος του Καθηγητή Φάρνσγουόρθ.
Έιμι Γουόνγκ (Λόρεν Τομ)Η Έιμι είναι μια απίστευτα πλούσια, κακομαθημένη και επιρρεπής σε ατυχήματα εκπαιδευόμενη στην *Πλάνετ Εξπρές*. Σπουδάζει μηχανολογία στο Πανεπιστήμιο του Άρη και είναι η κληρονόμος του δυτικού ημισφαιρίου του πλανήτη. Αν και γεννήθηκε στον Άρη, είναι εθνικά κινέζα. Συχνά βρίζει στα καντονέζικα και χρησιμοποιεί αργκό του 31ου αιώνα. Οι γονείς της είναι οι πλούσιοι ιδιοκτήτες ράντσου, Λίο και Ινέζ Γουόνγκ.
Ερμής Κόνραντ (Φιλ Λαμάρ)Ο Ερμής είναι ο Τζαμαϊκανός λογιστής της *Πλάνετ Εξπρές*. Ένας περήφανος γραφειοκράτης 36ου βαθμού (πήρε προαγωγή σε 34ο βαθμό κατά τη διάρκεια της σειράς), απολαμβάνει τους νόμους και την οργάνωση. Ο Ερμής είναι επίσης πρώην πρωταθλητής στο ολυμπιακό αγώνισμα Λίμπο, εμπνευσμένο από το δημοφιλή χορό. Εγκατέλειψε το Λίμπο μετά του Ολυμπιακούς του 2980, όπου ένας νεαρός θαυμαστής, προσπαθώντας να τον μιμηθεί, έσπασε τη μέση του και πέθανε. Ο Ερμής έχει μια σύζυγο, τη ΛαΜπάρμπαρα, και ένα δωδεκάχρονο γιο, τον Ντουάιτ.
Ζαπ Μπράνιγκαν !Ζαπ Μπράνιγκαν (Μπίλι Γουέστ)Ο Ζαπ Μπράνιγκαν είναι ενας ανίκανος, απίστευτα ματαιόδοξος καπετάνιος του διαστημοπλοίου *Nimbus* της διαπλανητικής οργάνωσης συνεργασίας DOOP. Αποτελεί μια σατηρική μίμηση του καπετάνιου James T. Kirk από τη σειρά *Σταρ Τρεκ*. Αν και η Λίλα τον απεχθάνεται, ο Μπράνιγκαν, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του μεγάλο γυναικά, την καταδιώκει συνεχώς, συχνά σε μεγάλο προσωπικό ρίσκο. Αρχικά, τη φωνή του Μπράνιγκαν θα δάνειζε ο Φιλ Χάρτμαν, αλλά πέθανε πριν ξεκινήσει η παραγωγή των επεισοδίων.
Κιφ Κρόκερ (Μορίς Λαμάρς)Ο Κιφ Κρόκερ είναι ο τέταρτος υπολοχαγός και προσωπικός βοηθός του Ζαπ Μπράνιγκαν. Ο Κιφ κατάγεται από τον πλανήτη Amphibios 9 και ανήκει στα αμφίβια. Αν και εξαιρετικά άτολμος, αργότερα βρίσκει το θάρρος να ζητήσει σε ραντεβού την Έιμι. Ο Κιφ συχνά παρουσιάζεται να αναστενάζει με αποστροφή όσον αφορά τις παράλογες προσταγές του διοικητή του.
Μαμά (Τρες Μακνίλ)Η Μαμά είναι η μοχθηρή, σκληρή και ναρκισσιστική ιδιοκτήτρια της *MomCorp*, της μεγαλύτερης ναυτιλιακής και κατασκευαστικής εταιρίας του 30ου αιώνα, με μονοπώλιο στα ρομπότ. Στο κοινό, διατηρεί την εικόνα της γλυκιάς και ευγενικής γριούλας, την οποία ενισχύει φορώντας ένα κοστούμι που προσθέτει κιλά. Έχει ένα ρομαντικό παρελθόν με τον Καθηγητή Φάρνσγουορθ, το οποίο της άφησε μεγάλη πίκρα. Έχει τρεις αδέξιους γιους, τον Γουόλτ, τον Λάρρυ και τον Ίγκνερ, οι οποίοι συχνά την εξοργίζουν με την ανικανότητά τους. Στην ταινία *Futurama: Bender's Game*, αποκαλύφθηκε ότι πατέρας του Ίγκνερ είναι ο Καθηγητής.

Υποδοχή και επιτεύγματα
-----------------------

### Βραβεία

| **Νίκες** | **Υποψηφιότητες** |
| --- | --- |
| **Βραβεία Annie:*** Καλύτερη Ατομική Επίτευξη Σκηνοθεσίας σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2000–*Brian Sheesley* για το επεισόδιο "Why Must I Be a Crustacean in Love?"
* Καλύτερη Ατομική Επίτευξη για Άντρα που δανείζει τη φωνή του σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2001–*Τζον Ντιμάτζιο* ως Μπέντερ για το επεισόδιο "Bendless Love"
* Καλύτερη Ατομική Επίτευξη Σεναρίου σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2001–*Ron Weiner* για το επεισόδιο "Luck of the Fryish"
* Καλύτερη Σκηνοθεσία σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2003–*Ριτς Μουρ* για το επεισόδιο "Roswell That Ends Well"
* Καλύτερη Παραγωγή Οικιακής Ψυχαγωγίας
	+ 2008–*Bender's Big Score*
	+ 2009–*The Beast with a Billion Backs*
	+ 2010–*Into the Wild Green Yonder*

**Βραβεία Έμμυ:*** Καλύτερη Ατομική Επίτευξη σε Animation
	+ 2000–*Bari Kumar* για το επεισόδιο "A Bicyclops Built for Two"
	+ 2001–*Rodney Clouden* για το επεισόδιο "Parasites Lost"
* Καλύτερο Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2002–"Roswell That Ends Well"

**Βραβεία Environmental Media:*** Κωμικό Τηλεοπτικό Επεισόδιο
	+ 2000–"The Problem with Popplers"

**Βραβεία Writers Guild of America:*** Animation
	+ 2003–*Κεν Κίλερ* για το επεισόδιο "Godfellas"
	+ 2011–*Κεν Κίλερ* για το επεισόδιο "The Prisoner of Benda"
 | **Βραβεία Annie:*** Καλύτερη Επίτευξη σε Τηλεοπτικό Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων
	+ 1999–Futurama. *The Curiosity Company* σε συνεργασία με τη *20th Century Fox Television*
* Καλύτερη Ατομική Επίτευξη Σεναρίου σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 1999–*Κεν Κίλερ* για το επεισόδιο "The Series Has Landed"
* Καλύτερη Επίτευξη σε Primetime ή Late Night Τηλεοπτικό Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2000–Futurama. *The Curiosity Company* σε συνεργασία με τη *20th Century Fox Television*
* Καλύτερη Ατομική Επίτευξη Σκηνοθεσίας σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2000–*Susie Dietter* για το επεισόδιο "A Bicyclops Built for Two"
* Καλύτερη Επίτευξη σε Primetime ή Late Night Τηλεοπτικό Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2001–Futurama. *The Curiosity Company* σε συνεργασία με τη *20th Century Fox Television*
* Καλύτερη Επίτευξη σε Τηλεοπτικό Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2003–Futurama. *The Curiosity Company* σε συνεργασία με τη *20th Century Fox Television*
* Καλύτερη Μουσική σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2004–*Κεν Κίλερ* για το επεισόδιο "The Devil's Hands are Idle Playthings"
* Καλύτερο Σενάριο σε Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2004–*Patric Verrone* για το επεισόδιο "The Sting"
	+ 2011–*Michael Rowe*; Futurama. *The Curiosity Company* σε συνεργασία με τη *20th Century Fox Television*
* Καλύτερη Τηλεοπτική Παραγωγή Κινουμένων Σχεδίων
	+ 2011–*Futurama.* The Curiosity Company *σε συνεργασία με τη* 20th Century Fox Television
 | **Βραβεία Έμμυ:*** Καλύτερο Πρόγραμμα Κινουμένων Σχεδίων
	+ 1999–"A Big Piece of Garbage"
	+ 2001–"Amazon Women in the Mood"
	+ 2003–"Jurassic Bark"
	+ 2004–"The Sting"
	+ 2011–"The Late Philip J. Fry"
* Καλύτερη Voice-Over Ερμηνεία
	+ 2011–*Μορίς Λαμάρς*, ως *Lrrr & Orson Welles* για το επεισόδιο "Lrrreconcilable Ndndifferences"
* Καλύτερη Μουσική και Στίχοι
	+ 2004–Το τραγούδι "I Want My Hands Back" για το επεισόδιο "The Devil's Hands are Idle Playthings"

**Βραβεία Nebula:*** Καλύτερο σενάριο
	+ 2004–*Ντέιβιντ Γκούντμαν* για το επεισόδιο "Where No Fan Has Gone Before"

**Βραβεία Writers Guild of America:*** Animation
	+ 2004–*Patric Verrone* για το επεισόδιο "The Sting"
	+ 2011–*Patric Verrone* για το επεισόδιο "Lrrreconcilable Ndndifferences"
 |

### Άλλες τιμές

Τον Ιανουάριο του 2009, η ιστοσελίδα IGN ονόμασε τη σειρά *Futurama* ως την 8ο καλύτερη στη λίστα με τις "100 Καλύτερες Τηλεοπτικές Σειρές Κινουμένων Σχεδίων".

Στο San Diego Comic-Con International του 2010, το Βιβλίο Γκίνες βράβευσε το *Futurama* με το Παγκόσμιο Ρεκόρ Γκίνες για "Τρέχουσα πιο Κριτικά Επευφημημένη Σειρά Κινουμένων Σχεδίων".

Άλλα μέσα
---------

### Κόμικς

Το Νοέμβριο του 2010, κυκλοφόρησαν τα πρώτα κόμικς του Futurama, τα οποία βασίζονταν στον κόσμο του Futurama. Αν και αρχικά κυκλοφόρησαν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, μία Βρετανική, Γερμανική και Αυστραλιανή έκδοση των κόμικς είναι διαθέσιμη. Επιπλέον, τρία τεύχη κυκλοφόρησαν στη Νορβηγία.

Διεθνής αναμετάδοση
-------------------

| Χώρα | Δίκτυο | Προβλήθηκε | Σημειώσεις |
| --- | --- | --- | --- |
| Ηνωμένες Πολιτείες ! Ηνωμένες Πολιτείες | FOXComedy CentralAdult Swim | 28 Μαρτίου 1999 – 10 Αυγούστου 200323 Μαρτίου 2008 – σήμερα1 Ιανουαρίου 2003 – 31 Δεκεμβρίου 2007 | Το FOX δεν προβάλει τώρα τη σειρά.Το Comedy Central προβάλλει τώρα καινούρια επεισόδια.Το Adult Swim δεν προβάλλει τώρα επεισόδια. |
| Ηνωμένο Βασίλειο ! Ηνωμένο Βασίλειο | Sky1 | – σήμερα | Το Sky1 προβάλλει τώρα καινούρια επεισόδια της σειράς. |
| Ιταλία ! Ιταλία | Fox (Ιταλία) | – σήμερα | Το FΟΧ προβάλλει τώρα τη σειρά στην Ιταλία. |
| Καναδάς ! Καναδάς | Teletoon at NightGlobal Television | – σήμερα28 Μαρτίου 1999 – 10 Αυγούστου 2003 | Το Teletoon at Night προβάλλει τώρα τη σειρά.Το Global δεν προβάλλει τώρα τη σειρά. |

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Groening's Bargain to Yield Four *Futurama* Movies». Reuters. 28 Ιανουαρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
2. ↑  Wallenstein, Andrew (22 Ιουνίου 2006). «"Futurama" gets new life on Comedy Central». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
3. ↑  «Comedy Central's 'South Park,' 'Lil' Bush,' More to Return in March». 7 Φεβρουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2008.
4. ↑  Josef Adalian και Vlada Gelman (2 Φεβρουαρίου 2010). «Things Are Looking Good for Another Season of Futurama». *Vulture*. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2010.
5. 1 2  James Hibberd (24 Μαρτίου 2011). «'Futurama' renewed for two more years!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2011. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2011.
6. ↑  «COMEDY CENTRAL® RENEWS "FUTURAMA" FOR 26 NEW EPISODES». 29 Μαρτίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Απριλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2011.
7. ↑  Abalos, Nelson (25 Ιουλίου 2010). «Comic Con 2010 Futurama Sets Guinness World Record». *PixelatedGeek.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2010.
8. ↑  Doherty, Brian (Μάρτιος–Απρίλιος 1999). «Matt Groening». *Mother Jones*. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2007.
9. 1 2  Needham, Alex (Οκτώβριος 1999). «Nice Planet...We'll Take It!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-08-24.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
10. ↑  Snierson, Dan (26 Μαρτίου 1999). «Space Case». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-08-24.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
11. 1 2  Taylor, Timothy Dean (2001). *Strange Sounds: Music, Technology & Culture*. σελίδες 104–105. ISBN 0415936845.
12. ↑  Saunders, Dusty (25 Μαρτίου 1999). «Fox's far-out Futurama looks like a hit». Denver Rocky Mountain News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-08-24.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
13. ↑  «Online Chat with Matt Groening». TV Guide. 6 Απριλίου 1999. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2000. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
14. ↑  «David X Cohen interview with GotFuturama.com». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
15. 1 2 3 4 5  Ken P. (22 Αυγούστου 2005). «IGN Interviews Billy West». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2005.
16. 1 2 3  Joel Keller (15 Ιουνίου 2006). «Billy West: The TV Squad Interview». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2007.
17. 1 2  Itzkoff, Dave (24 Ιουνίου 2010). «'Futurama'-Rama: Welcome Back to the World of Tomorrow». *The New York Times*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2010.
18. ↑  Duncan, Andrew (24 Σεπτεμβρίου 1999). «Matt Groening Interview with Radio Times». Radio Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-08-24.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
19. ↑  Villanueva, Annabelle (Σεπτέμβριος–Οκτώβριος 1999). «Fall TV Preview: Tricks and Treats». Cinescape. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-09-29.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
20. ↑  Winer, Adam (1999-12-09). «Futurama Shock». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-08-24.. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
21. ↑  «UPDATE UPDATED!! FUTURAMA Thing of the Past?? Or What??». *Ain't It Cool News*. 12 Φεβρουαρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2006.
22. ↑  «'Out of their minds': Groening savages TV execs». *Chortle*. 19 Μαρτίου 2003. Ανακτήθηκε στις 9 Απριλίου 2009.
23. ↑  «Fox Says 'No' to 'Futurama'». *Zap2it*. 12 Φεβρουαρίου 2002. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2003. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
24. ↑  «Remeber(sic) Me after my Death!». *Can't Get Enough Futurama*. 15 Μαΐου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.  [*sic*]
25. ↑  «Adult Swim». *Cartoon Network Pressroom*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
26. ↑  Katz, Claudia. Συνέντευξη με Evan Jacobs. *Exclusive Interview: Claudia Katz on Futurama the Movie: Bender's Big Score.* 16 Νοεμβρίου 2007. Archived from the original on 2008-12-16. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008.
27. ↑  Wortham, Jenna (4 Νοεμβρίου 2008). «Futurama Animators Roll 20-Sided Die With Bender's Game». Wired.com. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2009.
28. ↑  Leopold, Todd (26 Φεβρουαρίου 2009). «Matt Groening looks to the future». CNN.com.. Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2009.
29. ↑  Ausiello, Michael (9 Ιουνίου 2009). «It's official: 'Futurama' is reborn!». *Entertainment Weekly*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2009.
30. ↑  «'Futurama' Returns to Production with an initial order of 26 New Episodes to Premiere Mid 2010». *Press Central Comedy Central Press Release*. 10 Ιουνίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2009.
31. ↑  Goldman, Eric (9 Ιουνίου 2009). «Futurama Return Made Official». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2009.
32. ↑  Schneider, Michael (9 Ιουνίου 2009). «'Futurama' returns with new episodes». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2009.
33. ↑  Schneider, Michael (17 Ιουλίου 2009). «'Futurama' without original voices?». Variety.. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2009.
34. ↑  Gough, Paul J. (29 Ιουνίου 2010). «"Futurama" returns with strong ratings». Yahoo! News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2010.
35. ↑  Cook, Lucius (26 Απριλίου 2004). «Hey, Sexy Mama, Wanna Kill All Humans?: Looking Backwards at *Futurama*, The Greatest SF Show You've Never Seen». Locus Online. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2008.
36. ↑  "Futurama" (1999) - Trivia
37. 1 2  «Awards for "Futurama" (1999)». Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2006.
38. ↑  «29th Annual Annie Award Nominees and Winners». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2005. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2011.
39. ↑  «Futurama nominated for 2 Annie Awards 2011». Slurmed.com. 7 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2011.
40. ↑  «Top 100 Animated TV Series». IGN. Ιανουαρίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2010. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2010.
41. ↑  Cordova, Gonzalo (24 Ιουλίου 2010). «Comedy Central At Comic-Con: Day Three, Futurama Panel». *Comedy Central Insider*. Comedy Central. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2010.
42. ↑  «Groening lanches 'Futurama Comics'». 19 Νοεμβρίου 2000. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-06-09.. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2007.
43. ↑  Press release (25 Σεπτεμβρίου 2002) Do you want Fry with that? Αρχειοθετήθηκε 2007-09-27 στο Wayback Machine. *Titan Publishing*. Retrieved from gotfuturama on 4 Μαρτίου 2007
44. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2011.
45. ↑
46. ↑

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Futurama** |

* Επίσημη Ιστοσελίδα Αρχειοθετήθηκε 2010-01-20 στο Wayback Machine.
* *Futurama*   στην IMDb
* *Futurama* Αρχειοθετήθηκε 2011-09-02 στο Wayback Machine. στο ΤV.com
* The Infosphere — Εγκυκλοπαίδεια για το *Futurama*.
* The Futurama Wiki στη Wikia.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 173933627
* LCCN: n2005015647
* GND: 7650187-5
* NKC: unn2015887823

 |

 |