Το ***πτάσιε μλέτσκο*** (πολωνικά: *ptasie mleczko,* ρωσικά: *ptichye moloko*, ρουμανικά: *lapte de pasăre*, ουκρανικά: *ptashyne moloko* [пташине молоко], εσθονικά: *linnupiim*, όπου όλα σημαίνουν «γάλα πουλιών» ή «γάλα πρόλοβου», μια ουσία που μοιάζει κάπως με το γάλα, που παράγεται από ορισμένα πουλιά για να ταΐσουν τα μικρά τους) είναι εμπορικό σήμα μαλακής καραμέλας με επικάλυψη σοκολάτας γεμιστή με μαλακή μαρέγκα ή γάλα σουφλέ. Η προέλευση του ονόματος προέρχεται από το ιδίωμα αρχαίας ελληνικής προέλευσης «ὀρνίθων γάλα».

Είναι ένα από τα πιο αναγνωρισμένα είδη γλυκισμάτω σοκολάτας στην Πολωνία με αποκλειστικά δικαιώματα για το όνομα. Άλλοι παραγωγοί παράγουν επίσης παρόμοιες καραμέλες αλλά ονομάζονται διαφορετικά (π.χ. *Alpejskie mleczko*, «αλπικό γάλα»). Ωστόσο, το *Ptasie mleczko* χρησιμοποιείται συχνά για την αναφορά παρόμοιων καραμελών με γεύση βανίλιας, κρέμας, λεμονιού ή σοκολάτας.

Στη Ρωσία, το *ptichye moloko* είναι μια δημοφιλής καραμέλα και ένα διάσημο κέικ σουφλέ. Η μάρκα εισήχθη στη Σοβιετική εποχή και σήμερα χρησιμοποιείται από τις εταιρείες που λειτουργούν τα εργοστάσια που παρήγαγαν αυτές τις καραμέλες και κέικ από τότε. Οι καραμέλες παράγονται επίσης σε άλλα πρώην σοβιετικά κράτη, ιδίως στη Λευκορωσία, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Εσθονία.

Προέλευση του ονόματος
----------------------

Η έννοια του γάλακτος των πτηνών (αρχαία ελληνικά: ὀρνίθων γάλα) πηγαίνει πίσω στην αρχαία Ελλάδα. Ο Αριστοφάνης χρησιμοποιεί το «ὀρνίθων γάλα»" στα έργα *Όρνιθες* και *Σφήκες* ως παροιμία. Η έκφραση βρίσκεται επίσης στα *Γεωγραφικά* του Στράβωνα, όπου το νησί της Σάμου περιγράφεται ως *ευλογημένη χώρα* στην οποία *όσοι την επαινούν δεν διστάζουν να εφαρμόσουν την παροιμία ότι «φέρει καί ὀρνίθων γάλα».* Μια παρόμοια έκφραση *lac gallinaceum* (λατινικά για το «γάλα κοτόπουλου») χρησιμοποιήθηκε επίσης αργότερα από τον Πετρώνιο (38.1) και τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο (Plin. *Nat.* παρ. 24) ως όρος για μεγάλη σπανιότητα. Το ιδίωμα έγινε αργότερα κοινό σε πολλές γλώσσες και εμφανίστηκε σε σλαβικές λαϊκές ιστορίες. Σε ένα τέτοιο παραμύθι, η όμορφη πριγκίπισσα δοκιμάζει το πάθος και την επινοητικότητα του μνηστήρα της στέλνοντάς τον έξω στην έρημο για να βρει και να φέρει πίσω μια φανταστική πολυτέλεια που δεν υπάρχει: γάλα πουλιών. Στο παραμύθι *Μικρός Λαγός* του Αλεξέι Ρέμιζοφ (ο οποίος έγραψε πολλές απομιμήσεις παραδοσιακών σλαβικών λαϊκών παραμυθιών), το μαγικό πουλί Γκαγκάνα παράγει γάλα.

Ιστορία και παραλλαγές
----------------------

 Αριστερά: *ptichye moloko* από την εταιρεία Rot Front. Δεξιά: *ptasie mleczko* από την εταιρεία E. Wedel.
Στην Πολωνία, ο Γιαν Βέντελ, ιδιοκτήτης της εταιρείας E. Wedel, ανέπτυξε το πρώτο *ptasie mleczko* το 1936. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία της εταιρείας, η έμπνευση του Βέντελ για το όνομα του γλυκίσματος προήλθε από τα ταξίδια του στη Γαλλία, όταν αναρωτήθηκε: «Τι θα μπορούσε να φέρει μεγαλύτερη ευτυχία σε έναν άνδρα που έχει ήδη τα πάντα;», τότε σκέφτηκε: «Ίσως μόνο το γάλα πουλιών».

Στη Ρωσία, το *ptichye moloko* ήταν αρχικά ένας τύπος καραμέλας που εισήχθη το 1967 στο Βλαδιβοστόκ και το 1968 από το εργοστάσιο Rot Front στη Μόσχα. Έγινε επιτυχία και η μαζική παραγωγή ξεκίνησε το 1975 από το εργοστάσιο ζαχαροπλαστικής Krasny Oktyabr («Κόκκινος Οκτώβριος») στη Μόσχα.

 Ένα σπιτικό κέικ *ptichye moloko*
Το 1978, η δημοφιλής καραμέλα μετατράπηκε σε κέικ από τον Βλαντίμιρ Γκουράλνικ στο εστιατόριο *Praga* της Μόσχας. Αυτό ήταν ένα ελαφρύ παντεσπάνι γεμιστό με ένα ευάερο σουφλέ και συμπληρωμένο με γλάσο σοκολάτας. Ένα ξεχωριστό χαρακτηριστικό της ρωσικής συνταγής είναι η χρήση άγαρ-άγαρ αντί ζελατίνης ως πυκνωτικού παράγοντα που αντέχει στην υψηλή θερμοκρασία που απαιτείται για την επίτευξη της βέλτιστης συνοχής του σουφλέ. Η συνταγή αντιγράφηκε γρήγορα από άλλα εστιατόρια στη Μόσχα, όπως τα *Moskva*, *Budapesht* και *Ukraina*. Στη δεκαετία του 1980, κατασκευάστηκε ένα ειδικό εργοστάσιο για κέικ *ptichye moloko* στην περιοχή Τσεριομούσκι στα νότια της Μόσχας. Τόσο οι εκδόσεις κέικ όσο και καραμελών του *ptichye moloko* είναι ευρέως διαθέσιμες μέχρι σήμερα σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα ειδικών καταστημάτων σε όλη τη Ρωσία.

Στην Εσθονία, το *linnupiim* είναι το εμπορικό σήμα μιας παρόμοιας καραμέλας που κατασκευάζεται από το εργοστάσιο καραμελών Kalev. Αυτή η καραμέλα χρησιμοποιεί επίσης άγαρ-άγαρ αντί για ζελατίνη ως πυκνωτικό παράγοντα και διατίθεται σε τρεις γεύσεις: σοκολάτα, βανίλια και λεμόνι.

Στη Μολδαβία, το *lapte de pasăre* είναι το εμπορικό σήμα μιας παρόμοιας καραμέλας που κατασκευάζεται από το εργοστάσιο καραμελών Bucuria. Παρά το όνομα, η καραμέλα δεν πρέπει να συγχέεται με το ρουμανικό παραδοσιακό επιδόρπιο lapte de pasăre («πλωτό νησί»).

Εμπορικά σήματα
---------------

 Διαφήμιση *Ptasie mleczko* της E. Wedel σε αεροσκάφος της LOT
Οι φράσεις *Lapte de pasăre*, *Ptasie Mleczko*, *Ptiche moloko* και *Vogelmilch* είναι εμπορικά σήματα κατατεθέντα στην ΕΕ.

Στη Ρωσία, το *Птичье молоко* είναι σήμα κατατεθέν της Rot Front, μέλος της United Confectioners. Άλλες εταιρείες έχουν μηνυθεί για χρήση του ονόματος, ακόμη και αν το χρησιμοποίησαν κατά τη σοβιετική εποχή.

Παραπομπές
----------

1. ↑  *Candy That's Dandy*. Ρικ Κόγκαν. Chicago Tribune. MAGAZINE; ZONE: C; SIDEWALKS.; σελ. 6. 11 Φεβρουαρίου 2001.
2. 1 2  Ντανιέλα Ντούεκ. *Bird’s Milk in Samos: Strabo’s Use of Geographical Proverbs and Proverbial expressions.* Scripta Classica Israelica, 23 (2004) 41-56.
3. ↑  Αριστοφάνης. *Όρνιθες*, 1670. Ο Πεισθέταιρος, ένας πολίτης της Αθήνας, λέει στον Ηρακλή: *Θες να παλέψεις; Γιατί, αν είσαι στο πλευρό μου, θα σε κάνω βασιλιά και θα σε τρέφω με γάλα πουλιών και μέλι*.
4. ↑  Αριστοφάνης. *Σφήκες*, 508. 508.
5. ↑  Στράβων. *Γεωγραφικά*. 14 - 1 - 15. Original text: Γεωγραφικά, ΙΔ.
6. ↑  Птичье молоко. Фразеологизмы. Справочная служба русского языка Белгородской государственной универсальной научной библиотеки (ρωσικά).
7. ↑  Александр Афанасьев. *Народные русские сказки*. 1855—1863. Заклятый царевич. (Αλεξάντερ Αφανασίεφ. *Russian Fairy Tales*. 1855—1863, ρωσικά)
8. 1 2 3  Μπέρντι, Μισέλ A. (1 Φεβρουαρίου 2007). «Ptichye Moloko». *The Moscow Times*. .
9. ↑  Αλεξέι Ρέμιζοφ. *Posolon* (1909). Complete Works. Russkaya kniga, Ρωσική Ακαδημία Επιστημών, 2000-2002, vol. 2, σελ. 75 (ρωσικά)
10. ↑  *Dear Valentine*. The Warsaw Voice. January 31, 2007. A2007021256-13D17-GNW.
11. ↑  «Ptasie mleczko» (PDF). *Ftpsuperbrands.home.pl*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 3 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
12. 1 2  
Μίτλινγκ, Βικτόρια (22 Μαΐου 1997). «Cake Weighs Heavily ρωσικά Life». *The Moscow Times*. .
13. ↑  A Russian Fairy Tale Cake Αρχειοθετήθηκε 2013-08-23 στο Wayback Machine.: Story and recipe on *Russia Beyond the Headlines*, 25 Οκτωβρίου 2007.
14. ↑  «Kalev - Eesti suurim ja vanim kondiitritööstusettevõte». *Kalev*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
15. ↑  Candies with whipped egg-white mass Αρχειοθετήθηκε 2018-04-09 στο Wayback Machine.. Bucuria J.S.C.
16. ↑  «TMview». The European Union Intellectual Property Office.
17. ↑  «Выемка документов идет в "Приморском кондитере" по заявлению столичных компаний» (στα Ρωσικά). PrimaMedia. 11 Νοεμβρίου 2013.
18. ↑  «Птичье молоко». Российское агенство по патентам и товарным знакам. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2018.
19. ↑  «О товарных знаках ОАО "Рот Фронт" (с изменениями на 17 ноября 2011 года), Письмо ФТС России от 26 ноября 2004 года №07-58/8672». *Docs.cntd.ru*. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
20. ↑

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Σοκολάτες Ε. Wedel Αρχειοθετήθηκε 2017-09-15 στο Wayback Machine.
* Εστιατόριο «Praga» στη Μόσχα (στα ρωσικά)
* ООО «Птичье молоко». Εργοστάσιο κέικ "Ptichye moloko" της Μόσχας (στα ρωσικά)
* Bucuria, Τσισινάου
* Θρυλικά Πολωνικά Γλυκά