Η ***Chalcophora*** είναι γένος εντόμων της τάξης των κολεοπτέρων και της οικογένειας των *Buprestidae*. Το γένος *Chalcophora* περιλαμβάνει μόνο τρία είδη στην Ευρώπη και 
παγκοσμίως έχουν περιγραφεί 17 είδη. Τα τρία ευρωπαϊκά είδη τα συναντάμε και στην Ελλάδα, το ένα είδος σε δυο υποείδη. 

* *Chalcophora detrita detrita* (Klug, 1829)
* *Chalcophora detrita marani* Obenberger 1935
* *Chalcophora intermedia* Rey 1890
* *Chalcophora mariana* (Linnaeus 1758)

Χαρακτηριστικά του ακμαίου
--------------------------

Η *Chalcophora* διαθέτει τα πιο μεγάλα είδη των Buprestidae στην Ευρώπη. Η *Chalcophora mariana* μπορεί να ξεπερνάει τα τρία εκατοστά, και η *Chalcophora detrita* είναι ακόμα μεγαλύτερη. Η *Chalcophora* δεν είναι όμως ευδιάκριτη, γιατί σε αντίθεση με τα περισσότερα Buprestidae τα χρώματα της δεν είναι γυαλιστερά αλλά χλωμά και καφέ σαν το χώμα. Σχεδόν δεν φαίνεται στις σκιές στους κορμούς των πεύκων, όπου σημειώνεται συχνά.

Το σχήμα του σώματός της μοιάζει με σκάφος, πρόνωτο και τα έλυτρα είναι ζαρωμένα μέχρι χαραγμένα. Οι κεραίες είναι σχετικά μικρές και λεπτές. Αποτελούνται από ένδεκα μέρη. Τα πόδια είναι γερά, οι ταρσοί είναι πενταμερείς σε όλα τα πόδια. Οι ταρσοί των αρσενικών είναι λίγο πιο πλατείς από τους ταρσούς των θηλυκών (Εικ.1 και εικ. 2).

Το όνομα Χαλκοφόρα εξηγείται από το γεγονός, πως το σώμα εκκρίνει μια λευκή λιπαρή ουσία. Σχετικά με την ποσότητα της ουσίας αυτής τα έντομα του ιδίου είδος μπορεί να φανούν πιο σκούρα ή πιο ανοικτά.

Βιολογία
--------

Στα προνυμφιακά στάδια η *Chalcophora* σκάβει βαθιά στο ξύλο των πεύκων. Δεν μπορεί όμως να σκοτώσει τα δέντρα, αντίθετα σε υγιή δέντρα τα προνυμφιακά στάδια δεν μπορούν να επιβιώσουν. 
Το θηλυκό τοποθετεί τα αυγά σε νεκρά ή κομμένα δέντρα στο φλοιό. Τα πρώτα προνυμφιακά στάδια ακόμα δεν διεισδύουν στο ξύλο. Εάν το ξύλο επεξεργάζεται γρήγορα, η ποιότητα του ξύλου δεν μειώνεται.

Διαμονή και οικότοπος
---------------------

Η *Ch. detrita* έχει ποντομεσογειακή διαμονή. Η *Ch. mariana* είναι στοιχείο της κασπίας πανίδας. Και τα τρία είδη ζουν στο πευκοδάσος των βουνών και στο πευκοδάσος κοντά στις παραλίες.

Τα είδη
-------

### *Chalcophora detrita marani*

Το ακμαίο κάνει την εμφάνισή του κατά την περίοδο από αρχές Μαρτίου μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου. Το συναντάμε σε όλη την Ελλάδα και στην Κρήτη.

* Εικ.1: αρσενικόΕικ.1: αρσενικό
* Εικ.2: ΘηλυκόΕικ.2: Θηλυκό
* Εικ.3: από μπροστάΕικ.3: από μπροστά
* Εικ.4: από πλευράΕικ.4: από πλευρά
* Εικ.5: από κάτωΕικ.5: από κάτω
* Εικ.6: σε φυσικό περιβάλλονΕικ.6: σε φυσικό περιβάλλον

### *Chalcophora detrita detrita*

Το ακμαίο κάνει την εμφάνισή του κατά την περίοδο από αρχές Μάιου μέχρι τέλος Ιουλίου. Το συναντάμε μόνο στα νησιά κοντά στην Τουρκία

### *Chalcophora intermedia*

Στη Ελλάδα συναντούμε το υποείδος *Chalcophora intermedia intermedia* ενώ το άλλο υποείδος *Chalcophora intermedia fagniezi* περιορίζεται στη Γαλλία. Το είδος μοιάζει πολύ με την *Chalcophora mariana*,η διάταξη των τρίχων στο άνω χείλος (βλέπεται Εικ.11 για *Chalcophora mariana*), η φόρμα της πισινής άκρης των ελύτρων και τα αρσενικά γεννητικά όργανα των δυο ειδών όμως διαφέρουν. Το ακμαίο κάνει την εμφάνισή του κατά την περίοδο από τέλος Απριλίου μέχρι Αυγούστο. Το συναντάμε σε όλη την Ελλάδα.

### *Chalcophora mariana*

* Εικ.7: από πάνωΕικ.7: από πάνω
* Εικ.8: από πλευράΕικ.8: από πλευρά
* Εικ.9: από μπροστάΕικ.9: από μπροστά
* Εικ.10: από κάτωΕικ.10: από κάτω
* Εικ.11: άνω χείλος, δεξιά χρωματισμένοΕικ.11: άνω χείλος, δεξιά χρωματισμένο

Στη Ελλάδα συναντούμε το υποείδος *Chalcophora mariana mariana* ενώ το άλλο υποείδος *Chalcophora mariana massiliensis* (Villers 1789) περιορίζεται στη μεσαία και δυτική Μεσόγειο. Η διαμονή του είδους στην Ελλάδα είναι αρκετά περιορισμένη. Συναντούμε το έντομο μόνο στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα. Το είδος φτάνει στην Ελλάδα από την Βόρεια Ευρώπη. Η διείσδυση του προς τη Νότια σταμάτησε τα καλύτερα προσαρμοσμένα είδη *A. intermedia* και *A. detrita marani*. Η *Chalcophora mariana* κάνει την εμφάνισή της κατά την περίοδο Απριλίου μέχρι Σεπτεμβρίου. Το άνω χείλος με την λεία προστινή περιοχή και με την σειρά γερών τριχών που χωρίζει την λεία περιοχή απο την περιοχή με χαλαρά μαλλιά απεικονίζεται στην εικόνα 11.

Πηγές
-----

* H. Freude, K. W. Harde, G. A. Lohse: *Die Käfer Mitteleuropas, Bd. 6*. Spektrum Akademischer Verlag in Elsevier 1966, ISBN 3-827-40683-8
* H.Mühle, P.Brandl, M. Niehuis: *Catalogus Faunae Graeciae; Coleoptera:Buprestidae* Printed in Germany by Georg Rößle Augsburg 2000

Αναφορές
--------

1. ↑  «Fauna Europaea, ευρωπαϊκά είδη του γένους Chalcophora». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
2. ↑  Απαρίθμηση ειδών Chalcophora στο GBIF
3. ↑  «Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του υποείδους Chalcophora detrita marani». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
4. ↑  «Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του υποείδους Chalcophora detrita detrita». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
5. ↑  «Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora intermedia*». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
6. ↑  Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora intermedia intermedia*[*νεκρός σύνδεσμος*]
7. ↑  Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora intermedia fagniezi*[*νεκρός σύνδεσμος*]
8. ↑  Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora mariana*
9. ↑  «Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora mariana mariana*». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
10. ↑  «Fauna Europaea, Διανομή και ταξινόμηση του είδους *Chalcophora mariana massiliensis*». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Chalcophora** |