Η "**Momo**" είναι ένα κακόβουλο hoax μιας ανύπαρκτης πρόκλησης στο διαδίκτυο που διαδόθηκε από τους χρήστες στο Facebook και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.   Έχει αναφερθεί ότι παιδιά και έφηβοι δέχονταν προκλήσεις από ένα άτομο με το όνομα Momo για να εκτελέσουν μια σειρά επικίνδυνων πράξεων, συμπεριλαμβανομένων βίαιων επιθέσεων αλλά και αυτοκτονιών.    Παρά τους ισχυρισμούς ότι το φαινόμενο είχε φτάσει σε παγκόσμια κλίμακα τον Ιούλιο του 2018, ο αριθμός των πραγματικών καταγγελιών ήταν σχετικά μικρός κι έτσι κανένας αστυνομικός δεν επιβεβαίωσε ότι κάποιος τραυματίστηκε άμεσα μέσω αυτής της πρόκλησης.     Οι αναφορές σχετικά με την εικαζόμενη πρόκληση αυξήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2019 μετά την δημοσίευση μιας δημόσιας προειδοποίησης από την Αστυνομία της Βόρειας Ιρλανδίας στο Facebook.

Ιστορικό και αντιδράσεις
------------------------

Το Momo Challenge τράβηξε την προσοχή του κοινού τον Ιούλιο του 2018, όταν το παρατήρησε ο YouTuber , ReignBot.  Στοχεύοντας στους εφήβους, οι άνθρωποι που παρουσιάζονται ως "Momo" στα μηνύματα της WhatsApp προσπαθούν να πείσουν άτομα να επικοινωνήσουν μαζί τους μέσω του κινητού τους. Όπως και με άλλες "προκλήσεις" του Διαδικτύου, όπως η μπλε φάλαινα , οι παίκτες στη συνέχεια δέχονται εντολές για να εκτελέσουν μια σειρά από καθήκοντα. Να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε ενδεχόμενη άρνηση στην "πρόκληση" αντιμετωπίζεται με απειλές. Τα μηνύματα συνοδεύονται από τρομακτικές ή φρικιαστικές εικόνες.    

Αν και οι αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει οποιαδήποτε σωματική βλάβη η οποία να προκαλείται άμεσα από αυτή την "πρόκληση", οι αστυνομικές δυνάμεις και οι σχολικές διοικήσεις σε διάφορες ηπείρους έχουν προειδοποιήσει για το Momo Challenge και επαναλαμβάνοντας τις κοινές συμβουλές για την ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Η WhatsApp ενθαρρύνει τους χρήστες της να μπλοκάρουν τους αριθμούς τηλεφώνου που συμμετέχουν στην πρακτική αυτή και να τις αναφέρουν στην εταιρεία.   

Σχολιάζοντας τις πολυάριθμες φήμες αυτοκτονίας που σχετίζονται με το Momo Challenge, οι εμπειρογνώμονες ασφάλειας του διαδικτύου και οι άνθρωποι που μελετούν τους σύγχρονους μύθους δήλωσαν ότι το φαινόμενο είναι πιθανόν μια περίπτωση ηθικού πανικού: μια φάρσα που τροφοδοτείται από μη επαληθευμένες εκθέσεις καταστροφολογίας των ΜΜΕ.   Ο Μπέντζαμιν Ραντφορντ λέει ότι "το παιχνίδι της Μπλε φάλαινας και το Momo Challenge έχουν όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός κλασικού ηθικού πανικού,  που τροφοδοτείται από τους φόβους των γονέων που θέλουν να μάθουν με τι ασχολούνται τα παιδιά τους. Υπάρχει ένας εγγενής φόβος σε οτιδήποτε κάνουν οι νέοι μέσω της τεχνολογίας."   Μέχρι το Σεπτέμβριο του 2018, οι περισσότεροι αριθμοί τηλεφώνου που συνδέονται με το "Momo" ήταν εκτός λειτουργίας.     Ο ιδρυτής του site Snopes , ο David Mikkelson, αμφιβάλλει για το αν κανείς υπέστη κακό και δηλώνει ότι το όλο θέμα "μπορεί να είναι κυρίως προϊόν νταήδων και πλακατζήδων, οι οποίοι χρησιμοποιούν έναν εύχρηστο μηχανισμό για να προκαλέσουν και να βασανίσουν ευάλωτους νέους παρά ένα εγγενές παρακλάδι ενός ακόμα συγκεκριμένου challenge των κοινωνικών δικτύων". 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο , η ITV έθιξε το ζήτημα κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής εκπομπής This Morning. Η Nicola Harteveld και η Άννα Κόλτον, Κλινικός Ψυχολόγος προειδοποίησαν τους νέους να μην ψάξουν να βρουν το Momo στο διαδίκτυο ενώ συμβούλευσαν τους γονείς να είναι ενήμεροι για τη δραστηριότητα των μικρότερων παιδιών στο διαδίκτυο.

Διάδοση
-------

### Αργεντινή

Παρά τα διάφορα ρεπορτάζ των μέσων ενημέρωσης που προσπαθούν εσκεμμένα να συσχετίσουν το Momo Challenge και την αυτοκτονία ενός 12χρονου κοριτσιού από το Ingeniero Maschwitz , καμία τέτοια σχέση δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις αρχές.    

### Βραζιλία

Οι αρχές στη Βραζιλία δεν έχουν επιβεβαιώσει καμία περίπτωση που να σχετίζεται με το Momo Challenge. Ο εθνικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός SaferNet έχει προσεγγιστεί από τους ενδιαφερόμενους γονείς, ενώ προειδοποιεί ότι αυτό είναι μόνο μία από μια ποικιλία προγραμμάτων για την απόσπαση χρημάτων και πληροφοριών από τους ανθρώπους. 

### Καναδάς

Στην επαρχία του Κεμπέκ , οι τοπικές αστυνομικές δυνάμεις των Longueuil , Sherbrooke και Gatineau ανέφεραν ότι άτομα έχουν δηλώσει πως έχουν προσεγγιστεί για να συμμετάσχουν στο Momo Challenge, αλλά δεν ανέφεραν κανένα θύμα. Ζητούν από τους ανθρώπους να μην χρησιμοποιούν τον αριθμό τηλεφώνου που υπάρχει στα μηνύματα που στέλνονται μέσω του WhatsApp και να στέλνουν σκρίνσοτ εικόνες του τηλεφώνου τους στις αστυνομικές αρχές. Η βασιλική καναδική αστυνομία και άλλες αστυνομικές δυνάμεις δηλώνουν ότι παρακολουθούν την εξάπλωση του φαινομένου αλλά δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν κανένα θύμα.   

### Κολομβία

Η αστυνομία δεν έχει επιβεβαιώσει τα ρεπορτάζ που συνδέουν τον θάνατο δύο νεαρών στην Barbosa με το Momo Challenge στις αρχές Σεπτεμβρίου. 

### Ευρώπη

Στη Γαλλία , μια ομάδα στο υπουργείο Εξωτερικών επανεξέταζε την κατάσταση καθημερινά στα τέλη Ιουλίου του 2018.  Μια καταγγελία υποβλήθηκε τον Νοέμβριο από έναν πατέρα του οποίου ο γιος αυτοκτόνησε. 

Στη Γερμανία , η αστυνομία γνώριζε σχετικά με το θέμα μόνο τις αναφορές που γίνονταν για αυτό σε αλυσιδωτές επιστολές. Ζητούν από τον πληθυσμό να ενεργεί με σύνεση όταν αντιμετωπίζει τέτοιου είδους επαφή μέσω του κινητού τηλεφώνου. 

Η αστυνομία του Λουξεμβούργου επιβεβαίωσε μία υπόθεση στην επικράτειά της, χωρίς όμως να έχει προκληθεί κάποιος τραυματισμός. 

Η Βελγική εισαγγελική αρχή ανέφερε στις 6 Νοεμβρίου 2018 ότι ένα αγόρι ηλικίας 13 ετών είχε πέσει θύμα του Momo Challenge και ως εκ τούτου απαγχονίστηκε.    
Η Εθνική Αστυνομία της Ισπανίας προειδοποίησε τους ανθρώπους να αποφύγουν νέες εφαρμογές "πρόκλησης" που εμφανίζονται στο WhatsApp, υποδεικνύοντας ότι το φαινόμενο Momo ήταν δημοφιλές μεταξύ των εφήβων. 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο , ορισμένες σχολικές διοικήσεις διαβίβασαν προειδοποιήσεις σχετικά με το φαινόμενο.  Οι εκθέσεις σχετικά με το εικαζόμενο challenge αυξήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2019 μετά την δημοσίευση δημόσιας προειδοποίησης από την Αστυνομία της Βόρειας Ιρλανδίας στο Facebook. 

### Ινδία

Στις 29 Αυγούστου 2018, το Τμήμα Εγκληματολογικών Ερευνών στη Δυτική Βεγγάλη ανέφερε ότι οι ισχυρισμοί που αναφέρθηκαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης σχετικά με το θάνατο δύο εφήβων που συνδέονται με τo Momo Challenge ήταν "ιδιαίτερα τραβηγμένοι και στερημένοι από οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία". Το CID πιστεύει ότι οι περισσότερες από τις προσκλήσεις για το Momo Challenge στην Ινδία στέλνονται τοπικά ως φάρσες, για να εξαπλωθεί ο πανικός. Ένας εκπρόσωπος του CID δήλωσε ότι "μέχρι στιγμής, το παιχνίδι δεν έχει καταφέρει κανένα θύμα, ούτε κανείς έχει ισχυριστεί ότι έχει παίξει ακόμα και το πρώτο επίπεδο". 

Η δήλωση του CID έρχεται μετά από εβδομάδες κάλυψης ειδήσεων σχετικά με μη επιβεβαιωμένες περιπτώσεις. Αφού ειδοποιήθηκε από έναν νεαρό που έλαβε πρόσκληση για το Momo Challenge, η αστυνομία στη Δυτική Βεγγάλη εξέδωσε προειδοποίηση και η μονάδα εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο ξεκίνησε έρευνα. Η αστυνομία στη Βομβάη είχε προηγουμένως αρχίσει να προειδοποιεί τον πληθυσμό, αν και δεν υποβλήθηκε καμία καταγγελία.     Η αστυνομία δεν έχει επιβεβαιώσει κανένα ρόλο που θα μπορούσε να είχε διαδραματίσει το Momo Challenge στο θάνατο ενός κοριτσιού της 10ης τάξης που αυτοκτόνησε αφού άφησε ένα σημείωμα στο οποίο εκφράζει την αποθάρρυνση του εξαιτίας των χαμηλών βαθμολογιών ή στην αυτοκτονία ενός φοιτητή μηχανικού στο Chennai.   

Η Αστυνομία της Odisha , ενώ απευθύνει συμβουλές, ζητά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να μην δημοσιεύουν ανεπιβεβαίωτες αναφορές που συνδέουν τους εφηβικούς θανάτους με το Momo Challenge. 

### Μεξικό

Οι μεξικανικές αρχές που διερευνούν εγκλήματα στο διαδίκτυο διανέμουν λεπτομερείς πληροφορίες στους γονείς σχετικά με τις μεθόδους της φάρσας. Υποπτεύονται ότι έχει εξαπλωθεί μέσω ενός γκρουπ στο Facebook στο οποίο συχνάζουν νέοι. Προειδοποίησαν ότι όσοι είχαν έπαιζαν το παιχνίδι διακινδύνευαν την αυτοτραυματισμό, την επίθεση από χάκερς αλλά και την εκβίαση.  

### Πακιστάν

Ο υπουργός Πληροφορικής του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να εκπονήσει νομοθεσία που θα καταστήσει έγκλημα τη διανομή τόσο του Momo Challenge όσο και του Blue Whale Challenge.  

### Φιλιππίνες

Οι αστυνομικές αρχές προειδοποίησαν τους γονείς να προσέχουν την ηλεκτρονική δραστηριότητα των παιδιών τους όταν ένα 11χρονο αγόρι πέθανε από φαινομενική αυτοκτονία λόγω υπερβολικής δόσης ναρκωτικών στις 11 Ιανουαρίου 2019, συνδέοντας το περιστατικό με τη viral πρόκληση, παρόλο που δεν υπήρξε επίσημη επιβεβαίωση άμεσης σχέσης με το περιστατικό από τις αρχές.  

### Ηνωμένο Βασίλειο

Ανταποκρινόμενοι στην κάλυψη των εφημερίδων τον Φεβρουάριο του 2019, το NSPCC , οι Σαμαριτανοί και το Κέντρο για το Ασφαλές Ίντερνετ του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν δηλώσει ότι το Momo Challenge είναι μια φάρσα. Η ταμπλόιντ εφημερίδα The Daily Mirror φιλοξένησε ένα ρεπορτάζ υποστηρίζοντας ότι το challenge είχε συνδεθεί με 130 αυτοκτονίες εφήβων στη Ρωσία, παρά την ύπαρξη καμίας απόδειξης γι' αυτό το γεγονός. Η συγκεκριμένη εφημερίδα είχε κάνει τις ίδιες αξιώσεις για τη φάρσα της Blue Whale το 2017.  Η γονέας που ειδοποίησε τον τύπο για το Momo Challenge δήλωσε στη συνέχεια ότι το παιδί της δεν έλαβε ποτέ μηνύματα από το "Momo", αλλά απλώς του το είπαν σε μια συζήτηση στη σχολική παιδική χαρά. 

### Ηνωμένες Πολιτείες

Στις αρχές Αυγούστου του 2018, διάφορες τοπικές αστυνομικές δυνάμεις στις Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν τον πληθυσμό για τους κινδύνους του φαινομένου. Ορισμένα αστυνομικά τμήματα έχουν λάβει αρκετές καταγγελίες, αλλά κανένα τμήμα δεν ανέφερε κανέναν να βλάπτεται άμεσα. 

Ο χαρακτήρας Momo εμφανίστηκε επίσης στο δημοφιλές παιχνίδι *Minecraft* ως αποτέλεσμα ανεπίσημων mods που δημιουργήθηκαν από τους χρήστες του παιχνιδιού. Ένας αστυνομικός στο Οχάιο ανησύχησε όταν είδε τον Momo στο αντίγραφο του παιχνιδιού του γιου του, ανησυχώντας για το ενδεχόμενο ότι το mod θα μπορούσε να οδηγήσει στη συμμετοχή του γιου του στο Momo Challenge. Αφού τα ρεπορτάζ άρχισαν να περιγράφουν τη σχέση μεταξύ του *Minecraft* mod και του Momo Challenge, η Microsoft ανακοίνωσε ότι έλαβε μέτρα για να "περιορίσει την πρόσβαση στο mod".

Η εικόνα του "Momo"
-------------------

Για να αναπαραστήσουν το "Momo", οι λογαριασμοί χρησιμοποιούν την εικόνα ενός γλυπτού ουβουμίου που παράγεται από την Keisuke Aisawa στο εργοστάσιο ειδικών εφέ Link Factory.  Η επιχείρηση αρνείται οποιαδήποτε συμμετοχή στο Momo Challenge. Οι φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν ηλεκτρονικά το 2016, όταν το γλυπτό εκτέθηκε δημόσια. Με τα διογκωμένα μάτια και το τεράστιο στόμα που μοιάζει με ράμφος, οι εικόνες του γλυπτού, που ονομάζεται "Mother Bird", μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικές. Ένα κοντινό πλάνο του προσώπου δίνει την εντύπωση μιας μάσκας ή μιας γυναίκας με παράξενα παραμορφωμένα χαρακτηριστικά.   Το υπόλοιπο του γλυπτού, που δεν παρουσιάζεται πάντοτε από τους λογαριασμούς "Momo" ή από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αποτελείται από ένα μικρό, φαλακρό, σώμα κοτόπουλου με πόδια πτηνού και ανθρώπινα χαρακτηριστικά. 

Οι πρώτες ειδήσεις που ανέφεραν ότι η εικόνα ήταν ένα γλυπτό από την ιαπωνική καλλιτέχνι Midori Hayashi αποδείχθηκαν λανθασμένες. Η Hayashi ανέφερε ότι δεν ήταν το γλυπτό της και τότε οι χρήστες του διαδικτύου αναγνώρισαν τη σωστή πηγή.

Δείτε επίσης
------------

* Μπλε Φάλαινας
* Ηθικός πανικός
* Ηλεκτρονική παρενόχληση
* Αυτοκτονία και Διαδίκτυο
* "Shut Up and Dance" ( *Μαύρος Καθρέφτης* )

Παραπομπές
----------

1. ↑   name="Gu"> editor, Jim Waterson Media (2019-02-28). "Η πρόκληση του Viral Momo είναι μια κακόβουλη φάρσα, λένε φιλανθρωπικές οργανώσεις". *Ο Κηδεμόνας*. ISSN   0261-3077. Ανακτήθηκε 2019-02-28  .
2. ↑   name="BBCn"> BBC Newsnight (2019-02-28), *Momo Challenge: Η* ρωσική ρωγμή *- BBC Newsnight* , ανακτήθηκε 2019-03-01
3. ↑   name="UK"> "Momo πρόκληση: τι είναι αυτό, γιατί είναι επικίνδυνο και ποια είναι η συμβουλή για τους γονείς;". *Η εβδομάδα του Ηνωμένου Βασιλείου*. Ανακτήθηκε 2019-02-28   .
4. ↑   name="Gu2"> editor, Jim Waterson Media (2019-02-28). "Τα σχολεία, η αστυνομία και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δήλωσαν ότι πρέπει να σταματήσουν να προάγουν τη φρίκη του Momo" *Ο Κηδεμόνας*. ISSN   0261-3077. Ανακτήθηκε 2019-02-28   .
5. ↑   name="snopes"> Mikkleson, David (26 Φεβρουαρίου 2019). "Πόσο μια απειλή είναι η προτεινόμενη παιχνίδι αυτοκτονίας του Momo Challenge;". *Φίδια*. Ανακτήθηκε την 1η Μαρτίου  2019 .
6. ↑   name="heavy"> Dube Dwilson, Stephanie (6 Αυγούστου 2018). "Momo Challenge: 5 γρήγορα γεγονότα που πρέπει να ξέρετε". *Βαρύ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου  2018  .
7. 1 2 3   Rogers, James (2 Αυγούστου 2018). Η "Sinister" πρόκληση αυτοκτονίας του Momo προκαλεί φόβο καθώς εξαπλώνεται στο WhatsApp ". *Fox News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου  2018  .
8. ↑   name="news9"> Noble, Freya (2 Αυγούστου 2018). "Τι είναι το Momo; Τρομοκρατική" πρόκληση "που συνδέεται με την αυτοκτονία του 12χρονου". *9 Νέα*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου  2018  .
9. 1 2   Lloyd, Brian (22 Ιανουαρίου 2019). "Η πρόκληση" Momo "είναι ένα τέλειο παράδειγμα ηθικού πανικού στην εποχή των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης". *Entertainment.ie*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου  2019  .
10. 1 2 3   Ej Dickson (26 Φεβρουαρίου 2019). "Ποια είναι η πρόκληση του Momo;". Rolling Stone. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019 .
11. 1 2  "CID: Momo Challenge προσκαλεί τοπικά". *Η Ινδία Times*. 29 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 29 Αυγούστου 2018 .
12. 1 2 3 4 5 6   Dube Dwilson, Stephanie (6 Αυγούστου 2018). "Momo Challenge: 5 γρήγορα γεγονότα που πρέπει να ξέρετε". *Βαρύ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
13. 1 2 3 4   Noble, Freya (2 Αυγούστου 2018). "Τι είναι το Momo; Τρομοκρατική" πρόκληση "που συνδέεται με την αυτοκτονία του 12χρονου". *9 Νέα*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
14. 1 2   "Η αστυνομία υποπτεύεται την αυτοκτονία 12χρονου κοριτσιού που συνδέεται με το παιχνίδι τρομοκρατίας" WhatsApp Momo ". *Μπουένος Άιρες Times*. 25 Ιουλίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
15. 1 2   Dunning, Daniel (22 Φεβρουαρίου 2019). "Προειδοποίηση σχολείο της Υόρκης πάνω από το διαδίκτυο Momo χαρακτήρα". *Minster FM*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019 .
16. ↑   Lorenz, Taylor (28 Φεβρουαρίου 2019). "Momo δεν προσπαθεί να σκοτώσει τα παιδιά". *Ο Ατλαντικός*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019 .
17. ↑  «Satanic Panic 2.0: The Momo Challenge hoax [TW: Self-harm/suicide]». *Boing Boing* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2019.
18. ↑   Radford, Benjamin (27 Φεβρουαρίου 2019). "Η πρόκληση" Momo Challenge "και το" παιχνίδι γαλάζιας φάλαινας ": Online Conspiracies παιχνιδιού αυτοκτονίας". *Skeptical Inquirer*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019 .
19. ↑   Magid, Larry (21 Σεπτεμβρίου 2018). «Dire προειδοποιήσεις για τα παιδιά που πεθαίνουν εξαιτίας της εφαρμογές και τα παιχνίδια είναι μια μορφή«. *Γονείς για ένα ψηφιακό μέλλον*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2018 .
20. ↑   "Achtung HOAX! Gruselige Nachrichten von Momo". *Αυστριακό κέντρο Internet Ser* (στα γερμανικά). 26 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2018 .
21. ↑   Audureau, William (18 Σεπτεμβρίου 2018). "Momo Challenge "για το WhatsApp  : itinéraire d'une ψυχολογική συλλογική. "*Le Monde* (στα γαλλικά), αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2018 .
22. ↑   Chiu, Allyson (5 Σεπτεμβρίου 2018). "Η πρόκληση" Momo ": μια τρομερή απειλή για τους νέους ή έναν αστικό μύθο;". *Η Washington Post*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2018 .
23. 1 2   Mikkleson, David (26 Φεβρουαρίου 2019). "Πόσο μια απειλή είναι η προτεινόμενη παιχνίδι αυτοκτονίας του Momo Challenge;". *Φίδια*. Ανακτήθηκε την 1η Μαρτίου 2019 .
24. ↑  This Morning (2019-02-28), *The Momo Challenge That's Terrifying Parents | This Morning*, ανακτήθηκε στις 2019-03-01
25. ↑   "Neuquén: denuncian que el" Ο Juego del Momo "απειλεί ένα εφηβικό". *Diaro Popular* (στα ισπανικά). 31 Ιουλίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
26. 1 2   "O que é a 'Momo do WhatsApp' e quais sao os riscos que ela reprezent";. *BBC News (πορτογαλική έκδοση)* (στα πορτογαλικά). 26 Ιουλίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
27. ↑   "Le" Momo πρόκληση "cible des jeunes à Longueuil". *La Presse / Presse canadienne* (στα γαλλικά). 18 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2018 .
28. ↑   Pion, Isabelle (20 Αυγούστου 2018). "Momo Challenge atteint l'Estrie". *La tribune* (στα γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
29. ↑   "Αστυνομία Gatineau, οι ειδικοί προειδοποιούν για το" Momo Challenge ". *Ειδήσεις CBC*. 20 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
30. ↑   Warren, Steve (4 Σεπτεμβρίου 2018). "Sinister" Momo "Online παιχνίδι που συνδέεται με τις αυτοκτονίες των παιδιών στην Κολομβία". *CBN News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
31. ↑   de Fournas, Marie (20 Αυγούστου 2018). "Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η" Momo Challenge ";". *20 λεπτά* (στα γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
32. ↑  «" Momo challenge " : un père porte plainte contre YouTube, WhatsApp et l’Etat» (στα γαλλικά). *Le Monde.fr*.. Ανακτήθηκε στις 2018-11-08.
33. ↑   Rohlefer, Franz (18 Αυγούστου 2018). "Momo "- Πρόκληση για το WhatsApp: Polizei warnt vor Selbstmord-Spiel". *Merkur* (στα γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
34. ↑   "Η Le Momo Challenge" είναι έτοιμη προς το Λουξεμβούργο ". *Le Quotidien* (στα γαλλικά). 18 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
35. ↑   "Momo Challenge": Ο Kein Fall στο Λουξεμβούργο. Luxemburger Wort, 6 Νοεμβρίου 2018.
36. ↑  Ghosh, Dwaypayan (23 Αυγούστου 2018). "Κουπόνι συναγερμού εναντίον του Momo Challenge". *Οι χρόνοι της Ινδίας*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018 .
37. ↑   "Κορίτσι Jalpaiguri κολεγίου κάλεσε να παίξει εικονικό παιχνίδι αυτοκτονίας Momo Challenge, αρχεία καταγγελία της αστυνομίας". *Hindustan Times*. 22 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018 .
38. ↑   "Το κορίτσι της Δυτικής Βεγγάλης καλεί για νέο παιχνίδι αυτοκτονίας" Momo Challenge ". *Press Trust της Ινδίας*. 22 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018 .
39. ↑   "Μην πείτε στον MoMo: Αστυνομικά θέματα της Βομβάης που προειδοποιούν ενάντια στη θανάσιμη Momo Challenge". *Η ινδική έκφραση*. 19 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018 .
40. ↑   "Η πρόκληση του Momo διεκδικεί την πρώτη ζωή στην Ινδία, ο μαθητής της κλάσης 10 αυτοκτονεί στην Ajmer". *Mirror Now News*. 21 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2018 .
41. ↑   "Ο φοιτητής μηχανικών διαπράττει αυτοκτονία, έπαιζε" Momo Challenge ". *Ο Πολιτικός*. 1 Σεπτεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
42. ↑   Patnaik, Devbrat (5 Σεπτεμβρίου 2018). "Momo Challenge: Η οικογένεια κατηγορεί τον Momo μετά την αυτοκτονία της νεολαίας". *OdishaTV*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
43. ↑   "Η Αστυνομία του Odisha συμβουλεύει για το θανατηφόρο παιχνίδι" Momo Challenge ". *Ο Πολιτικός*. 5 Σεπτεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
44. ↑   "Το Πακιστάν λέει ότι δεν υπάρχει χώρος για την μπλε φάλαινα, πρόκληση Momo". *Πακιστάν σήμερα*. 2 Σεπτεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
45. ↑   "Μπλε φάλαινα και πρόκληση Momo απαγορεύεται στο Πακιστάν". *Η Tribune*. 2 Σεπτεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018 .
46. ↑   Jeck Batallones; Raffy Santos (27 Φεβρουαρίου 2019). "Η online πρόκληση, η οποία προκαλεί υπερβολική δόση" (στα Φιλιππινέζικα). Ειδήσεις ABS-CBN. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019 .
47. ↑   "Η« ανησυχητική »πράξη της κόρης των Φιλιππίνων μιμείται την κόρη της εν μέσω του εθισμού στο Youtube. Ειδήσεις ABS-CBN. 27 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019 .
48. ↑  editor, Jim Waterson Media (2019-02-28). «Viral 'Momo challenge' is a malicious hoax, say charities» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2019-02-28.
49. ↑   Nguyen, Em (6 Αυγούστου 2018). "Προειδοποίηση στους ντόπιους γονείς για το" Momo Suicide Challenge ". *Fox News Ιλινόις*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
50. ↑   Webb, Sam (17 Αυγούστου 2018). Το παιχνίδι αυτοκτονίας "Sick WhatsApp" Momo εξαπλώνεται σε όλο το Διαδίκτυο ". *Fox News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
51. ↑   Rogers, James (18 Ιουλίου 2018). "Η Microsoft σφίγγει το άρρωστο« παιχνίδι αυτοκτονίας Momo »στο« Minecraft  ». *Fox News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018 .
52. 1 2  Vanilla Gallery (15 Ιουλίου 2018). «MOTHER-BIRD by #LinkFactory/#KeisukeAisawa (2016, On Display at @vanillagallery\_jp) #BetweenMirrors». *Instagram* (στα English και Japanese). Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2018. LINK FACTORY謹製姑獲鳥と一緒に写真を撮ろう！こちらの作品は攝影可能です!! とびっきりのスマイルでハイ、チーズ! CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)