Η **εθνική ομάδα καλαθοσφαίρισης ανδρών Γιουγκοσλαβίας**, γνωστή επίσης με το προσωνύμιο *πλάβι* (γαλάζιοι), ήταν το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας στις διεθνείς διοργανώσεις καλαθοσφαίρισης ανδρών. Αποτέλεσε παγκόσμια υπερδύναμη του αθλήματος από τη δεκαετία του '60 και ύστερα, κατακτώντας σειρές μεταλλίων σε Ευρωμπάσκετ, Παγκόσμια Πρωταθλήματα και Ολυμπιακούς Αγώνες. Διόλου τυχαία, από τους 24 πρώτους παίκτες που ψηφίστηκαν στο *Hall of Fame* της FIBA, οι 8 είχαν φορέσει τη φανέλα της!

Η ομάδα σταμάτησε να υφίσταται με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη διετία 1991-1992. Ένα διάδοχο κράτος (αποτελούμενο μόνο από τη Σερβία και το Μαυροβούνιο) συνέχισε πάντως να ονομάζεται Γιουγκοσλαβία έως το 2002, με την εθνική του ομάδα να θεωρείται σήμερα «πρόγονος» της Εθνικής Σερβίας.

Σύντομο ιστορικό
----------------

Η Εθνική Γιουγκοσλαβίας έκανε τα πρώτα της βήματα κατά τη δεκαετία του '50, με σποραδικές παρουσίες στις διεθνείς διοργανώσεις που δε συνοδεύτηκαν από κάποια διάκριση. Στη δεκαετία του '60, η ομάδα άρχισε να ανεβαίνει επίπεδο: Έχοντας στον πάγκο τον «προφέσορα» Άτσα Νίκολιτς και με το δίδυμο Ραντιβόι Κόρατς - Ίβο Ντανέου να μεγαλουργεί στο παρκέ, η Γιουγκοσλαβία έπαιξε τους πρώτους της τελικούς, σκόνταφτε όμως πάνω στην παντοδύναμες ΕΣΣΔ και ΗΠΑ.

Παράλληλα ενσωματωνόταν στην ανδρική ομάδα μια νέα γενιά αθλητών που θα άφηνε ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στην ιστορία του αθλήματος. Κρέζιμιρ Τσόσιτς, Ντράζεν Νταλιπάγκιτς, Ντράγκαν Κιτσάνοβιτς, Μίρζα Ντελίμπασιτς, Ζόραν Σλάβνιτς κ.ά. κατέκτησαν τα πάντα στη δεκαετία του '70 και τις αρχές του '80, κάνοντας τους δημοσιογράφους να λένε πως *το μπάσκετ επινοήθηκε από Αμερικανούς αλλά τελειοποιήθηκε από Γιουγκοσλάβους*. Μεταξύ λοιπόν 1970 και 1982, η ομάδα ανέβηκε δώδεκα φορές στο βάθρο μεγάλων διοργανώσεων, εκ των οποίων τις μισές ως νικήτρια: 3 Ευρωμπάσκετ, 2 Παγκόσμια Πρωταθλήματα και 1 Ολυμπιάδα.

Μετά το επεισοδιακό Ευρωμπάσκετ 1983, η παλιά φρουρά αποχώρησε - ούτως ή άλλως, είχε πια φτάσει στα βιολογικά όριά της. Ακολούθησε μια περίοδος απότομης ανανέωσης, κατά την οποία προωθήθηκε στην πρώτη ομάδα σχεδόν σύσσωμη η Εθνική Νέων. Βλάντε Ντίβατς, Στόγιαν Βράνκοβιτς, Τόνι Κούκοτς, Ντίνο Ράτζα, Ζάρκο Πάσπαλι και άλλοι, δίπλα στο λίγο μεγαλύτερο Ντράζεν Πέτροβιτς, ξεκίνησαν με τακτική παρουσία στα μετάλλια κατά τα μέσα της δεκαετίας του '80, για να συνεχίσουν με τρία συνεχόμενα χρυσά μεταξύ 1989-1991: Ευρωμπάσκετ 1989, Παγκόσμιο 1990 και Ευρωμπάσκετ 1991.

Καταμεσίς του Ευρωμπάσκετ του 1991 και ενώ η ομάδα ήδη έδινε αγώνες στη Ρώμη, ξεκίνησαν οι πρώτες πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ Σέρβων και Σλοβένων στη Γιουγκοσλαβία. Μαθαίνοντας τα νέα, ο Σλοβένος πλέι μέικερ Γιούρι Ζντοβτς αποχώρησε απ' την αποστολή - σε παρόμοιο δίλημμα βρέθηκαν και οι Κροάτες παίκτες που τελικά αποφάσισαν να ολοκληρώσουν τους αγώνες. Από την επομένη όμως της διοργάνωσης, η ομάδα σταμάτησε να υπάρχει.

Παρουσία σε μεγάλες διοργανώσεις
--------------------------------

* Για την εθνική ομάδα της «νέας» Γιουγκοσλαβίας (1992-2002), βλ. Εθνική Σερβίας*.*
* Με x οι διοργανώσεις που δεν είχε δικαίωμα συμμετοχής επειδή δεν ήταν μέλος της FIBA.

### Ευρωμπάσκετ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Διοργ.** | **1935** | **1937** | **1939** | **1946** | **1947** | **1949** | **1951** | **1953** | **1955** | **1957** | **1959** | **1961** | **1963** | **1965** | **1967** | **1969** | **1971** | **1973** | **1975** | **1977** |
| **Θέση** | x | - | - | - | 13 | - | - | 6 | 8 | 6 | 9 |  |  |  | 9 |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Διοργ.** | **1979** | **1981** | **1983** | **1985** | **1987** | **1989** | **1991** |
| **Θέση** |  |  | 7 | 7 |  |  |  |

### Παγκόσμια Πρωταθλήματα

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Διοργ.** | **1950** | **1954** | **1959** | **1963** | **1967** | **1970** | **1974** | **1978** | **1982** | **1986** | **1990** |
| **Θέση** | 10 | 11 | - |  |  |  |  |  |  |  |  |

### Ολυμπιακοί Αγώνες

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Διοργ.** | **1936** | **1948** | **1952** | **1956** | **1960** | **1964** | **1968** | **1972** | **1976** | **1980** | **1984** | **1988** |
| **Θέση** | x | - | - | - | 6 | 7 |  | 5 |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εθνικές ομάδες ανδρών στην ευρωπαϊκή ζώνη της FIBA |
| --- |
|  |
| Νυν μέλη | 
Άγιος Μαρίνος · Αζερμπαϊτζάν · Αλβανία · Ανδόρρα · Αρμενία · Αυστρία · Βέλγιο · Βόρεια Μακεδονία · Βοσνία και Ερζεγοβίνη · Βουλγαρία · Γαλλία · Γερμανία1 · Γεωργία · Γιβραλτάρ · Δανία · Ελβετία · Ελλάδα1 · Εσθονία · Ηνωμένο Βασίλειο · Ιρλανδία · Ισλανδία · Ισπανία1,2 · Ισραήλ · Ιταλία1 · Κόσοβο  · Κροατία · Κύπρος · Λετονία1 · Λευκορωσία · Λιθουανία1 · Λουξεμβούργο · Μάλτα · Μαυροβούνιο · Μολδαβία · Μονακό · Νορβηγία · Ολλανδία · Ουαλία · Ουγγαρία1 · Ουκρανία · Πολωνία · Πορτογαλία · Ρουμανία · Ρωσία1 · Σερβία1,2 · Σκωτία · Σλοβακία · Σλοβενία · Σουηδία · Τουρκία · Τσεχία · Φινλανδία |
|  |
| Παλαιά μέλη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ομάδες ιστορικών κρατών | 
Ανατολική Γερμανία · Γιουγκοσλαβία1,2,3 · Σοβιετική Ένωση1,2,3 · Τσεχοσλοβακία1 |
|  |
| Περιστασιακές συμμετοχές | 
Αίγυπτος1 · Ιράν · Λίβανος · Συρία |

 |
|  |
| 
Ενδείξεις: 1 Νικητές Ευρωμπάσκετ · 2 Παγκόσμιοι Πρωταθλητές  · 3 Χρυσοί Ολυμπιονίκες |

 |