Ο **Στάνλεϊ Χάρντινγκ Μόρτενσεν** (*Stanley Harding Mortensen*, 26 Μαΐου 1921 – 22 Μαΐου 1991) ήταν Άγγλος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, πιο γνωστός για τη συμμετοχή του στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας του 1953, στον οποίο έγινε ο μοναδικός παίκτης που σκόραρε χατ τρικ σε τελικό της διοργάνωσης στο Στάδιο Γουέμπλεϊ.

Βιογραφία
---------

Ο Μόρτενσεν γεννήθηκε στο Σάουθ Σιλντς της κομητείας Ντέραμ και ήταν εγγονός Νορβηγού ναύτη. Το 1937 σε ηλικία 16 ετών υπέγραψε το πρώτο του συμβόλαιο με τη Μπλάκπουλ αλλά σε δύο χρόνια δεν κατάφερε να αγωνιστεί ούτε σε ένα επίσημο της αγώνα. Πήγε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο το 1939 ως χειριστής ασύρματου δικτύου της αεροπορίας. Διέφυγε το θάνατό, όταν ένα βομβαρδιστικό της RAF συνετρίβη, αφήνοντάς τον ως τον μόνο επιζώντα. Επανήλθε στην Μπλάκπουλ το 1941, αλλά οι συνθήκες δεν του επέτρεπαν να αγωνίζεται τακτικά με αυτή. Ενώ βρισκόταν στη RAF στη Σκωτία, έπαιξε αρκετούς ανεπίσημους αγώνες για την Αμπερντίν και επίσης ως φιλοξενούμενος για την Σάντερλαντ και την Άρσεναλ με εντυπωσιακή ικανότητα στο σκοράρισμα για τη δεύτερη (25 γκολ σε 19 εμφανίσεις). Κατά τη διάρκεια του πολέμου, σκόραρε δεκάδες γκολ πριν πρωταγωνιστήσει σε μία παράξενη ιστορία, αλλάζοντας ομάδα για να παίξει για την Ουαλία, όταν χρειαζόταν αλλαγή παίκτη κατά τη διάρκεια αγώνα εναντίον της Αγγλίας στις 25 Σεπτεμβρίου 1943. Ένας Ουαλός παίκτης τραυματίστηκε και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το γήπεδο και, ως εφεδρικός της Αγγλίας, ο Μόρτενσεν πήρε τη θέση του στην ουαλική πλευρά, η οποία έχασε με 8–3.

Το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας του το πέρασε στη Μπλάκπουλ, με την οποία σημείωσε 226 γκολ σε 354 επίσημους αγώνες. Μεταξύ 1945 και 1950, ο Μόρτενσεν σκόραρε σε δώδεκα διαδοχικούς γύρους του Κυπέλλου Αγγλίας, συμπεριλαμβανομένης της ήττας στον τελικό του Κυπέλλου του 1948. Σκόραρε επίσης σε 15 διαδοχικούς αγώνες της πρώτης κατηγορίας το 1950–51, επίδοση που παραμένει ακατάρριπτο ρεκόρ στην Αγγλία, αν και έχασε δύο παιχνίδια λόγω τραυματισμού κατά τη διάρκεια της περιόδου. Ο Μόρτενσεν ήταν στην κορυφή των σκόρερ του πρωταθλήματος το 1950–51 με 30 γκολ. Η πιο γνωστή εμφάνισή του σημειώθηκε δύο χρόνια αργότερα στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας του 1953, όταν βοήθησε τη Μπλάκπουλ να κερδίσει με 4–3 με αντίπαλο τη Μπόλτον Γουόντερερς, που έχανε με 3–1, σημειώνοντας χατ τρικ. Το τρίτο γκολ του Μόρτενσεν ήρθε μόλις ένα λεπτό πριν τη λήξη με το τέταρτο του συλλόγου στις καθυστερήσεις. Ο τελικός αυτός ονομάστηκε «ο τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους» καθώς οι εκπληκτικές ντρίμπλες του Μάθιους ανοίξαν το δρόμο για την ανατροπή και θεωρείται ίσως ως ο πιο θρυλικός στην ιστορία του θεσμού. Είναι ένας από τους τρεις μόνο παίκτες που σημείωσαν χατ τρικ σε τελικό του Κυπέλλου με τις δύο προηγούμενες φορές να έχουν συμβεί το 19ο αιώνα. Μετά από εννέα χρόνια με τη Μπλάκπουλ, ο Μόρτενσεν συνέχισε να παίζει για τη Χαλ Σίτι, τη  Σάουθπορτ, τη Μπαθ Σίτι και τη Λάνκαστερ Σίτι σταματώντας το ποδόσφαιρο σε ηλικία 41 ετών.

Στις 25 Μαΐου 1947 ο Μόρτενσεν έκανε το επίσημο ντεμπούτο του με την Εθνική Αγγλίας με αντίπαλο την Πορτογαλία πετυχαίνοντας τέσσερα γκολ στη νίκη με 10–0. Το 1948 έπαιξε και στους έξι διεθνείς αγώνες και σημείωσε επτά γκολ, συμπεριλαμβανομένου ενός χατ τρικ με αντίπαλο τη Σουηδίας. Ήταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής που σκόραρε σε προκριματική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου (στη διοργάνωση του 1950) και ο πρώτος Άγγλος που σκόραρε σε τελική φάση (στον αγώνα με τη Χιλή, αποτέλεσμα 2–0). Ήταν επίσης μέλος της ομάδας της Αγγλίας που έχασε με 6–3 από την Ουγγαρία στον «αγώνα του αιώνα» στις 25 Νοεμβρίου 1953. Ήταν το τελευταίο διεθνές παιχνίδι του που συνοδεύετηκε και με ένα γκολ. Συνολικά αγωνίστηκε 25 φορές με την εθνική Αγγλίας και σημείωσε 23 γκολ. Σημείωσε το γκολ της πρώτης ισοφάρισης της Αγγλίας στον αγώνα με τη Μικτή Κόσμου το Νοέμβριο του 1953 (αποτέλεσμα 4–4) για την επέτειο των 90 χρόνων της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Αγγλίας. Συνολικά κατά τη διάρκεια της καριέρας του σημείωσε τουλάχιστον 606 γκολ σε 810 επίσημους αγώνες.

Αφού αποχώρησε οριστικά από την ενεργό δράση, ο Μόρτενσεν επέστρεψε στη Μπλάκπουλ ως προπονητής μεταξύ 1967 και 1969. Στις 20 Οκτωβρίου 1983, στην ετήσια γενική συνέλευση του συλλόγου του Μπλάκπουλ, ο Μόρτενσεν ψηφίστηκε αντιπρόεδρος. Το 2003, εισήχθη μετά θάνατον στο Hall of Fame του αγγλικού ποδοσφαίρου ως αναγνώριση του ταλέντου και των επιτευγμάτων του. Στις 23 Αυγούστου 2005 ένα άγαλμά του αποκαλύφθηκε στην είσοδο του σταδίου της Μπλάκπουλ.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Blackpool's FA Cup legend Morty was born». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
2. 1 2  «Stanley Mortensen». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
3. 1 2  «Blackpool's Other Stanley – The Stan Mortensen Story». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
4. 1 2  «Stanley Harding Mortensen». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
5. ↑  «Stan Mortensen - Wartime Career». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
6. ↑  «England Players Appearing for Other National Sides in Official Matches». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Αυγούστου 2011. Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022. CS1 maint: Unfit url (link)
7. ↑  «Stan Mortensen: Biography». Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2022.
8. 1 2  «South Shields-born football legend Stan Mortensen to get Blackpool Tower tribute on what would have been his 100th birthday». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
9. ↑  «Messi, Lewandowski, Cruyff: What are the longest scoring streaks ever?». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2022.
10. ↑  «NEW - IFFHS ALL TIME WORLD'S BEST SERIAL LEAGUE GOAL SCORERS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2022.
11. ↑  «English League Leading Goalscorers». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
12. ↑  «Blackpool 4-3 Bolton Wanderers : The Matthews FA Cup Final (Classic Clashes)». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
13. ↑  «Football's Pioneers: Stan Mortensen». Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2023.
14. ↑  «Mortensen, Stan». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
15. ↑  «STAN MORTENSEN». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.
16. ↑  «England 4 - Rest of the World 4». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2023.
17. ↑  «RSSSF : Prolific Scorers Data». Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2024.
18. ↑  «Stan Mortensen - Death and Legacy». Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Ποδόσφαιρο | Πύλη Ποδόσφαιρο |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Σταν Μόρτενσεν** |

* Σταν Μόρτενσεν στη FIFA (αρχειοθετημένος) (Αγγλικά)Edit on Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Ποδόσφαιρο
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 291826637
* ISNI: 0000 0003 9683 4001

 |

 |