Συντεταγμένες: 19°01′00″S 30°01′00″E﻿ / ﻿19.0167°S 30.0167°E﻿ / -19.0167; 30.0167

Η **Ζιμπάμπουε** (πρώην *Νότια Ροδεσία*) είναι περίκλειστη χώρα στα νότια της Ανατολικής Αφρικής με έκταση 390.580 τετρ. χιλιόμετρα και πληθυσμό (κατατάσσεται 73η) 16.430.022, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2023. Συνορεύει με τη Νότια Αφρική, τη Μποτσουάνα δυτικά, τη Ζάμπια βορειοδυτικά και τη Μοζαμβίκη ανατολικά. 
Πρωτεύουσά της είναι η Χαράρε. Επίσημη γλώσσα είναι η αγγλική.

Η ονομασία *Ζιμπάμπουε* προήλθε από την έκταση με τέτοια πέτρινα οικοδομήματα
Την εποχή της αποικιοκρατίας ήταν βρετανική αποικία και ονομαζόταν Νότια Ροδεσία και μετέπειτα απλώς Ροδεσία. Η σημερινή χώρα προήλθε από την κίνηση ανεξαρτησίας της αυτοανακυρηχθείσας Ροδεσίας το 1965, που στη συνέχεια και μέσω ενδιάμεσων άτυπων κρατικών οντοτήτων, αναγνωρίστηκε επισήμως ως Ζιμπάμπουε το 1980.

Το όνομα *Ζιμπάμπουε* σημαίνει «πέτρινο σπίτι» και προέρχεται από τα τεράστια πέτρινα οικοδομήματα, ερείπια της αρχαίας πόλης της Μεγάλης Ζιμπάμπουε, που βρίσκονται διάσπαρτα σε μια έκταση 7.200 στρεμμάτων, νότια της περιοχής Μασβίγκο.

Τα οικονομικά προβλήματα της χώρας είναι εντονότατα, με κυριότερο τον καλπάζοντα πληθωρισμό, ο οποίος είναι και ο υψηλότερος στον κόσμο (2.200.000%).

Γεωγραφία
---------

Κύριο λήμμα: Γεωγραφία της Ζιμπάμπουε

Ιστορία
-------

Στις 11 Νοεμβρίου 1965, παγκόσμια Ημέρα Μνήμης για τα θύματα των δύο παγκοσμίων πολέμων, ο πρωθυπουργός της Ροδεσίας Ίαν Σμιθ υπέγραψε τη Μονομερή Διακήρυξη Ανεξαρτησίας της τελευταίας βρετανικής αποικίας στην Αφρική. Με τη συμβολική του αυτή κίνηση ο Σμιθ, πιλότος της βρετανικής αποικίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ήθελε να υπενθυμίσει τις υπηρεσίες που προσέφερε η λευκή μειοψηφία, η οποία αριθμούσε μόλις 220.000 αποίκους, στο βρετανικό στέμμα σε όλες τις κρίσιμες στιγμές της πρόσφατης Ιστορίας. Ήλπιζε έτσι να μετριάσει τις αντιδράσεις του Λονδίνου, που τον είχε προειδοποιήσει με βαρύτατες κυρώσεις, επιμένοντας στην αρχή της πλειοψηφίας, πράγμα που σήμαινε μεταβίβαση της εξουσίας στα 4.000.000 των μαύρων. Για να ενισχύσει τη θέση του, ο Σμιθ ισχυρίστηκε ότι η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου συμβούλευσε τον πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον «να μην πουλήσει τους λευκούς», και προς επίρρωση των ισχυρισμών του έδωσε στη δημοσιότητα ιδιόχειρη επιστολή της βασίλισσας, που ευχόταν αίσιο διακανονισμό της διαμάχης Λονδίνου-Σόλσμπερι. Οι ελιγμοί αυτοί δεν έσωσαν τον Ίαν Σμιθ ούτε από τις βαριές κυρώσεις της Αγγλίας, ούτε από την κατακραυγή της διεθνούς κοινότητας, ούτε από τη μοιραία εξέγερση της μαύρης πλειοψηφίας.

Η Βρετανική Κοινοπολιτεία αλλά και η ίδια η Μεγάλη Βρετανία δεν αναγνώρισαν την ανεξαρτησία. Το καθεστώς του Σμιθ διατήρησε διπλωματικές επαφές με τη Νότια Αφρική και την πορτογαλική κτήση της Μοζαμβίκης. Το 1975 η διεθνής θέση της Ροδεσίας επιδεινώθηκε μετά και την ανεξαρτησία της Μοζαμβίκης, ενώ καταγγελλόταν από τα πιο πολλά μέλη της Βρετανικής Κοινοπολιτείας για το ρατσιστικό καθεστώς της. Άλλα εσωτερικά προβλήματα (ανταρτοπόλεμος) που αντιμετώπιζε, αλλά και συγκρούσεις με γειτονικά κράτη της, δυσχέραναν τη θέση της. Ο Ίαν Σμιθ προώθησε έναν μετριοπαθή εκδημοκρατισμό του καθεστώτος με ταυτόχρονη διατήρηση των προνομίων της λευκής μειονότητας. Τελικά το 1979 σε διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, επήλθε συμβιβασμός ανάμεσα στον Σμιθ και τους μαύρους Ροδεσιανούς ηγέτες για τη σύσταση πλειοψηφικής κυβέρνησης με πολυφυλετικό κοινοβούλιο. Τον Απρίλιο του 1980 κατέληξαν σε συμφωνία που οδήγησε στη δημιουργία νέου καθεστώτος και τη σύσταση του κράτους της Ζιμπάμπουε.

### Απόπειρα πραξικοπήματος 2007

Η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε απέτρεψε φερόμενη ως απόπειρα πραξικοπήματος, η οποία θα εκδηλωνόταν στις 2 ή στις 15 Ιουνίου 2007. Στην απόπειρα έλαβαν μέρος σχεδόν 400 στρατιώτες και υψηλά ιστάμενα στελέχη του στρατού. Όλοι οι φερόμενοι ως επικεφαλής του εγχειρήματος συνελήφθησαν και παραπέμφθηκαν σε δίκη με την κατηγορία της προδοσίας. Οι συλληφθέντες ήτσν ο απόστρατος Άλμπερτ Ματάπο, ο εκπρόσωπος του στρατού Μπεν Ενκιούμπ, ο ταγματάρχης Ένγκελμπερτ Ρουγκέτζε και ο αξιωματικός της αεροπορίας Έλσον Μόγιο.

Σύμφωνα με τις αρχές, οι επίδοξοι πραξικοπηματίες σχεδίαζαν να ανατρέψουν τον πρόεδρο Ρόμπερτ Μουγκάμπε και να ζητήσουν από τον υπουργό Έμερσον Μανανγκάγκουα να σχηματίσει νέα κυβέρνηση, υπό τις ευλογίες των αρχηγών του στρατού. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές στη Χαράρε, οι επικεφαλής του πραξικοπήματος είχαν έρθει σε επαφή με κυβερνήσεις χωρών της Δύσης, ζητώντας τους να υποστηρίξουν το πραξικόπημα.

Διακυβέρνηση
------------

Κύριο λήμμα: Πολιτική της Ζιμπάμπουε
Πολίτευμα στη χώρα είναι η Προεδρική Δημοκρατία. Έτσι, Αρχηγός Κράτους είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τη νομοθετική εξουσία να ασκείται από τη Βουλή, η οποία αποτελείται από 150 μέλη με εξαετή θητεία. Από αυτά, τα 120 εκλέγονται απευθείας από το λαό, τα 12 ορίζονται από τον Πρόεδρο, τα 10 είναι οι αρχηγοί των εθνοτικών ομάδων και τα 8 είναι οι κυβερνήτες των επαρχιών.

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Το 2013 εγκρίθηκε με δημοψήφισμα ένα νέο Σύνταγμα που τέθηκε σε ισχύ στις 22 Μαΐου.

Διοικητική διαίρεση
-------------------

Η Ζιμπάμπουε διαιρείται διοικητικά σε 8 επαρχίες και 2 διαμερίσματα πόλεων.

Οι επαρχίες είναι:

* Ανατολική Μασοναλάνδη
* Βόρεια Ματαμπελελάνδη
* Δυτική Μασοναλάνδη
* Κεντρική Μασοναλάνδη
* Μανικαλάνδη
* Μασβίνγκο
* Μίντλαντς
* Νότια Ματαμπελελάνδη

Τα διαμερίσματα πόλεων είναι:

* Μπουλαουάγιο
* Χαράρε

Δημογραφία
----------

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 60,7 χρόνια (57,5 χρόνια οι άνδρες και 63,6 οι γυναίκες).

Οικονομία
---------

Η Ζιμπάμπουε είναι κυρίως ορεινή (οροπέδιο με υψόμετρο 1700 - 2300 μ.) και η οικονομία της στηρίζεται στις πωλήσεις ελεφαντόδοντου. Σημαντική συνεισφορά έχουν και τα ορυχεία της, από τα οποία εξάγονται μεταλλεύματα χρωμίου, νικελίου, μολύβδου και σπάνιων γαιών. Συνολικά αναφέρονται 195 τύποι ορυκτών.

Υγεία
-----

Σε επιδημία χολέρας, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2008 έχασαν τη ζωή τους 3.759 άτομα, σύμφωνα με απολογισμό τον Φεβρουάριο του 2009.

Μεταφορές
---------

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Επίσημη εκτίμηση» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 28 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2016.
2. ↑  «Census Results in Brief» (PDF). Zimbabwe National Statistical Agency. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 3 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2013.
3. 1 2 3 4  «Ζιμπάμπουε». ΔΝΤ. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2019.
4. ↑  *Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World* (PDF). *hdr.undp.org*. United Nations Development Programme. 8 Σεπτεμβρίου 2022. σελίδες 272–276. ISBN 978-9-211-26451-7. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 8 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2022.
5. ↑  «Ο Σμιθ ανακηρύσσει ανεξάρτητη τη Ροδεσία», *Ιστορικό Λεύκωμα 1965*, σσ. 120-121, εκδ. Καθημερινής (1997)
6. ↑  Ευάνθης Χατζηβασιλείου: *Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου*, εκδ. «Πατάκης», Αθήνα 2004, σσ. 379-380
7. ↑  «CIA World Fact Book». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2009.
8. ↑  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
9. ↑  Mineral Data
10. ↑  Ζιμπάμπουε: Τα κρούσματα χολέρας ξεπερνούν τα 80.000, ανακοίνωσε ο ΠΟΥ. - Express.gr[*νεκρός σύνδεσμος*]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Ζιμπάμπουε**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ζιμπάμπουε** |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Atlas of Zimbabwe(Άτλας της Ζιμπάμπουε)** |

* Ζιμπάμπουε στο Curlie

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες της Αφρικής |
| --- |
|  |
| Κυρίαρχα κράτη | 
* Αίγυπτος\*
* Αιθιοπία
* Ακτή Ελεφαντοστού
* Αλγερία
* Ανγκόλα
* Γκάμπια
* Γκαμπόν
* Γκάνα
* Γουινέα
* Γουινέα-Μπισσάου
* Ερυθραία
* Εσουατίνι
* Ζάμπια
* Ζιμπάμπουε
* Ισημερινή Γουινέα
* Καμερούν
* Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
* Κένυα
* Κομόρες
* Δημοκρατία του Κονγκό
* Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
* Λεσότο
* Λιβερία
* Λιβύη
* Μαδαγασκάρη
* Μαλάουι
* Μάλι
* Μαρόκο
* Μαυρίκιος
* Μαυριτανία
* Μοζαμβίκη
* Μπενίν
* Μποτσουάνα
* Μπουρκίνα Φάσο
* Μπουρούντι
* Ναμίμπια
* Νίγηρας
* Νιγηρία
* Νότια Αφρική
* Νότιο Σουδάν
* Ουγκάντα
* Πράσινο Ακρωτήριο
* Ρουάντα
* Σάο Τομέ και Πρίνσιπε
* Σενεγάλη
* Σεϋχέλλες
* Σιέρα Λεόνε
* Σομαλία
* Σουδάν
* Τανζανία
* Τζιμπουτί
* Τόγκο
* Τσαντ
* Τυνησία
 |  |
|  |
| Εξαρτημένα εδάφη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Γαλλία | 
* Μαγιότ
* Ρεϋνιόν
* Κροζέ
* Διασκορπισμένα νησιά στον Ινδικό Ωκεανό
 |
|  |
| Ηνωμένο Βασίλειο | 
Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια |
|  |
| Ισπανία | 
* Θέουτα
* Κανάριες Νήσοι
* Μελίγια
 |
|  |
| Ιταλία | 
* Παντελλερία
* Πελάγους Νήσοι
 |
|  |
| Νορβηγία | 
Μπουβέ |
|  |
| Πορτογαλία | 
Μαδέρα |
|  |
| Υεμένη | 
Σοκότρα |

 |
|  |
| Κράτη με περιορισμένη αναγνώριση | 
* Πούντλαντ
* Σομαλιλάνδη
* Δυτική Σαχάρα
 |
|  |
| 
\*Τμήμα της χώρας βρίσκεται στην Ασία. |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 128940544
* **ΕΒΕ**: 5459
* LCCN: n80089993
* ISNI: 0000 0001 2285 6828
* GND: 4049850-5
* SUDOC: 029018455
* BNF: cb11933830b (data)
* HDS: 003476
* NDL: 00569590
* NKC: ge131444
* BNE: XX451683

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Αφρική
 |

 |