Περιοχές όπου ομιλούνται τα Σιλέτι
Η **Σιλέτι** (ꠍꠤꠟꠐꠤ Silôṭi) είναι Ανατολική Ινδοάρια γλώσσα, ομιλούμενη κυρίως στην διαίρεση Σιλέτ της Ανατολικής Βεγγάλης (Μπαγκλαντές) και τη Κοιλάδα Μπαράκ της Ινδικής πολιτείας Άσαμ. Ομιλείται επίσης σε τμήματα των ινδικών πολιτειών Μεγκαλάγια, Τρίπουρα και Μανιπούρ.

Κατάσταση
---------

Το καθεστώς της Σιλέτι αμφισβητείται καθώς άλλοι την θεωρούν διάλεκτο της Βεγγαλικής, ενώ άλλοι την θεωρούν ξεχωριστή γλώσσα. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στη γραμματική και την προφορά, καθώς και έλλειψη αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο ποικιλιών. Υπάρχουν μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ των Σιλέτι και Βεγγαλικών σε σχέση με τα Σιλέτι και τα Ασσαμεζικά, η οποία αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή γλώσσα. Οι περισσότεροι Σιλέτι είναι τουλάχιστον δίγλωσσοι σε κάποιο βαθμό καθώς τα βεγγαλικά διδάσκονται σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης στο Μπαγκλαντές. Το Σιλέτ αποτελούσε μέρος του αρχαίου βασιλείου του Καμαρούπα, και τα Σιλέτι μοιράζονται πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τα Ασαμεζικά, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγαλύτερου συνόλου τριβόμενων από άλλες Ανατολικές Ινδοάριες γλώσσες. Σύμφωνα με τον Τζορτζ Αβραάμ Γκρίρσον, "Οι κλίσεις επίσης διαφέρουν από εκείνες των τακτικών βεγγαλικών, και σε μία ή δύο περιπτώσεις ταυτίζονται με αυτές της Ασαμεζικής". Λαμβάνοντας υπόψη τις μοναδικές γλωσσικές ιδιότητες, η Σιλέτι είναι συχνά θεωρείται ως μια ξεχωριστή γλώσσα (Γκρίρσον 1928, Τσατερτζί 1939, Γκόρντον 2005). Πράγματι, παλαιότερα γραφόταν με το δικό της αλφάβητο, το Σιλέτι Ναγκάρι, αν και έχει αντικατασταθεί με το Βεγγαλικό αλφάβητο. Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια για την αναβίωσή του.

Τα Σιλέτι μοιράζονται τουλάχιστον το 80% του λεξιλογίου της με τα βεγγαλικά.

Όνομα
-----

Η ορθογραφία του ονόματος Σιλέτι στα πρότυπα Βεγγαλικά είναι সিলেটি (Sileṭi). Η ορθογραφία στα Σιλέτι είναι ꠍꠤꠟꠐꠤ ή ছিলটি (Silôṭi).

Ιστορία
-------

Δείγμα κειμένου:   
Πρωτοσέλιδο της Ναγκάρι στο βιβλίο Χαλάτ-ουν-Ναμπί, που γράφτηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από τον Σαντέκ Αλί του Σιλέτ 
Στην αρχαία λογοτεχνία, το Σιλέτ αναφέρεται ως *Σιλαχάτ* και *Σιλαχάτα*. Κατά τον 19ο αιώνα, οι Βρετανοί καλλιεργητές τσαγιού στην περιοχή που ανέφεραν το ιδίωμα που ομιλούταν στην Σούρμα και Κοιλάδα Μπαράκ ως γλώσσα Σιλέτι. Στο Άσαμ, η γλώσσα εξακολουθεί να αναφέρεται ως *Sylheti*.

Κατά την περίοδο της Βρετανικής αποικιοκρατίας, ο Σιλετιανός φοιτητής Μούνσι Αμπντούλ Καρίμ σπούδασε στο Λονδίνο της Αγγλία. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, πέρασε αρκετά χρόνια στο Λονδίνο και έμαθε το εμπόριο εκτύπωσης. Μετά την επιστροφή στη πατρίδα, ίδρυσε το πιεστήριο Ισλαμία στο Σιλέτ περίπου το 1870. Άλλα Σιλετιανά πιεστήρια ιδρύθηκαν στο Σουναμγκάντζ, το Σιλόνγκ και τη και Καλκούτα. Αυτά τα πιεστήρια σταμάτησαν να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια των αρχών της δεκαετίας του 1970. Από τότε, το αλφάβητο Σιλοτινάγκρι έχει χρησιμοποιηθεί κυρίως από τους γλωσσολόγους και τους ακαδημαϊκούς. Σταδιακά έγινε πολύ μη δημοφιλές.

Το αλφάβητο περιλαμβάνει 5 ανεξάρτητα φωνήεντα, 5 εξαρτώμενα φωνήεντα που επισυνάπτονται σε σύμφωνα και 27 σύμφωνα. Το Σιλετιανό αμπουγκίντα διαφέρει από το Βεγγαλικό αλφάβητο, όπως είναι μια μορφή του Καϊθί, ένα αλφάβητο που ανήκει στην κύρια ομάδα των βόρειων Ινδικών αλφαβήτων του Μπιχάρ. Η κύρια χρήση του συστήματος γραφής ήταν για να καταγράψει τη θρησκευτική ποίηση, η οποία περιγράφεται ως μια πλούσια γλώσσα και εύκολη στην εκμάθηση.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1980, υπήρχαν εκστρατείες στο Λονδίνο οι οποίες ζητούσαν την αναγνώριση της Σιλέτι ως γλώσσα. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, όταν ξεκίνησαν τα πρώτα μαθήματα μητρικής γλώσσας για Μπαγκλαντεσιανούς από ακτιβιστές της κοινότητας, τα μαθήματα δίνονταν στα πρότυπα Βεγγαλικά και όχι στη διάλεκτο Σιλέτι, πυροδοτώντας την εκστρατεία. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, έλαβε χώρα μια εκστρατεία αναγνώρισης για τα Σιλέτι έλαβε χώρα στην περιοχή του Σπίταλφιλντς στο Ανατολικό Λονδίνο. Μία από τις κύριες οργανώσεις ήταν η Εκπαιδευτικές Ανάγκες των Μπανγκλαντεσιανών στο Τάουερ Χάμλετς. Ωστόσο, αυτή η οργάνωση κατέρρευσε το 1985 και με το θάνατό της, η εκστρατεία υπέρ των Σιλέτι στο δήμο έχασε την ώθηση. Παρ'όλα αυτά, η Σιλέτι παραμένει πολύ διαδεδομένη ως ομιλούμενη γλώσσα της εργατικής τάξης στο σπίτι, καθώς και των Σιλετιανών νοικοκυριών της ανώτερης τάξης στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Βασικό λεξιλόγιο
----------------

| Πρότυπα Βεγγαλικά | Ασσαμεζικά | Σιλέτι | Φωνητική μεταγραφή | Σημασία στα ελληνικά |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| চরণস্পর্শ*Côrônspôrshô* | ভৰি চোৱা*Bhori süa* | ꠇꠖꠝꠛꠥꠍꠤ*Xôdômbusi* | /xɔdɔmbusi/ | Ακουμπώντας τα πόδια (Τρόπος ένδειξης σεβασμού) |
| ঢাকা*Dhaka* | ঢাকা*Dhaka* | ꠓꠣꠇꠣ*Daxa* | /ɖaxa/ | Ντάκα |
| একজন লোক*Ēkjôn lōk* | এজন লোক*Ezon lük* | ꠄꠇꠎꠘ ꠝꠣꠘꠥꠡ*Ēxzôn manush* | /exzɔn manuʃ/ | Ένας άνθρωπος |
| *একজন**Ekjôn* | *এজন**Ezon* | *ꠄꠇꠎꠘ**Exzôn* | /exzɔn/ | Κάποιος |
| একজন পুরুষ*Ekjôn purush* | এজন মানুহ*Ezon manuh* | ‌ꠄꠇꠐꠣ ꠛꠦꠐꠣ*Exta beta* | /exʈa beʈa/ | Ένας άνδρας |
| কীসের*Kisher* | কিহৰ*kihor* | ꠇꠤꠅꠞ*Kior* | /kioɾ/ | Ανεπίσημος του οποιουδήποτε |
| কন্যা, মেয়ে*Kônna, Meye* | জী, ছোৱালী*Zi, Süali* | ꠇꠂꠘ꠆ꠘꠣ, ꠏꠤ, ꠙꠥꠠꠤ*Xôinna, Zi, Furi* | /xoinna/, /zi/, /ɸuɽi/ | Κόρη |
| মানবজাতি*Manôbjati* | মানৱজাতি, মানুহৰ জাতি*Manowzati, Manuhor zati* | ꠝꠣꠁꠘꠡꠞ ꠎꠣꠔ*Mainshor zat* | /mainʃɔɾ zat̪/ | Ανθρώπινο είδος |
| অসমিয়া, অহমিয়া*Ôshômiya, Ôhômiya* | অসমীয়া *Oxomiya* | ꠅꠢꠝꠤꠀ*Ôhômia* | /ɔɦɔmia/ | Ασσαμέζοι |
| আঙুল*Angul* | আঙুলি*Anguli* | ꠀꠋꠉꠥꠁꠟ*Angguil* | /aŋguil/ | δάχτυλο |
| আংটি*Angti* | আঙুঠি *Anguthi* | ꠀꠋꠑꠤ*Angti* | /aŋʈi/ | κύκλος |
| আগুনপোড়া*Agunpora* | জুইত পোৰা, জুইত সেকা*Zuit püra, Zuit xeka* | ꠀꠉꠥꠁꠘꠙꠥꠞꠣ*Aguinfura* | /aguinfuɽa/ | Ψημένο |
| অসিধারী*Oshidhari* | অসিধাৰী*Oxidhari* | ꠔꠟꠥꠀꠞꠗꠣꠞꠤ*Tôluardari* | /t̪ɔluaɾd̪aɾi/ | ξιφομάχος |
| পাখি, পক্ষী*Pakhi, Pôkkhi* | চৰাই, পখী*Sorai, Pokhi* | ꠙꠣꠈꠤ, ꠙꠣꠈꠤꠀ*Faki, Fakia* | /ɸaki/, /ɸakia/ | πουλί |
| ভালোবাসা, প্রেম, পিরিতি*Bhalobasha, Prem, Piriti* | মৰম, ভালপোৱা, প্রেম, পিৰিটি*Morom, Bhalpüwa, Prem, Piriti* | ꠜꠣꠟꠣꠙꠣꠅꠣ, ꠙꠦꠞꠦꠝ, ꠙꠤꠞꠤꠔꠤ, ꠝꠢꠛ꠆ꠛꠔ*Balafawa, Ferem, Firiti, Môhôbbôt* | *Firiti* | αγάπη |
| পরে*Pôre* | পিছত, পৰত*pisot, porot* | ꠙꠞꠦ, ꠛꠣꠖꠦ*Fôre, Bade* | /ɸɔɾe/, /bad̪e/ | Αργότερα |
| সকল, সমস্ত, সব*Shôkôl, Shômôsto, Shôb* | সকলো, সব, চব*Xokolü; Xob; Sob* | ꠢꠇꠟ, ꠢꠇ꠆ꠇꠟ, ꠡꠛ*Hôxôl, Hôkkôl, Shôb* | /ɦɔxɔl/, /ɦɔkkɔl/, /ʃɔb/ | όλο |
| সারা*Shara* | গোটেই*Gutei* | ꠢꠣꠀꠣ*Hara* | /ɦaɾa/ | Ολόκληρο |
| সাত বিল*Shat bil* | সাত বিল*Xat bil* | ꠢꠣꠔ ꠛꠤꠟ*Hat bil* | /ɦat̪ bil/ | Επτά υγρότοποι |
| সাতকড়া*Shatkôra* | সাতকৰা*Xatkora* | ꠢꠣꠔꠇꠠꠣ*Hatxôra* | /ɦat̪xɔɽa/ | Φρούτο Citrus macroptera |
| সাতবার*Shatbar* | সাতবাৰ*Xatbar* | ꠢꠣꠔꠛꠣꠞ*Hatbar* | /ɦat̪baɾ/ | Επτά φορές (όρος για πολλές φορές στα Σιλέτι) |
| সিলেটি*Sileṭi* | ছিলঠীয়া*Silôṭiya* | ꠍꠤꠟꠐꠤ*Silôṭi* | /silɔʈi/ | Σιλέτι |
| সৌভাগ্য*Shoubhaggô* | সৌভাগ্য*Xoubhaiggô* | ꠈꠥꠡꠘꠍꠤꠛ, *Shoubaiggô*, *Kushnôsib* | /kuʃnɔsib/ | Καλή τύχη (Αρχή του Θεού στα Σιλέτι) |
| ভালো করে খান।*Bhalo kôre khan.* | ভালকৈ খাওক।*Bhalkoi khaük.* | ꠜꠣꠟꠣ ꠇꠞꠤ ꠈꠣꠃꠇ꠆ꠇꠣ, ꠜꠣꠟꠣ ꠑꠤꠇꠦ ꠈꠣꠃꠇ꠆ꠇꠣ।*Bala xôri xaukka, Bala tike xaukka.* | /bala xɔɾi xaukka/, /bala ʈike xaukka/ | Καλή όρεξη |
| স্ত্রী, পত্নী*StrI, Pôtni* | ঘৈণী, পত্নী*Stri, Ghôini, Pôtni* | ꠛꠃ*Bôu* | /bɔu/ | Σύζυγος |
| স্বামী, বর, পতি *Shami, Bôr, Pôti* | গিৰি, পৈ, স্বামী*Swami, Giri, Pôti* | ꠎꠣꠝꠣꠁ*Zamai* | /zamai/ | Σύζυγος (άνδρας) |
| জামাই *Jamai* | জোঁৱাই *Züai* | ꠖꠣꠝꠣꠘ *Daman* | /daman/ | Γαμπρός |
| শ্বশুর*Shôshur* | শহুৰ *Xohur* | ꠢꠃꠞ*Hôur* | /ɦɔúɾ/ | Πεθερός |
| শাশুড়ি*Shashuṛi* | শাহু*Xahu* | ꠢꠠꠣ*Hoṛi* | /ɦɔɽi/ | Πεθερά |
| শালা*Shala* | খুলশালা*Khulxala* | ꠢꠣꠟꠣ*Hala* | /ɦala/ | Κουνιάδος |
| শালী*Shali* | খুলশালী*Khulxali* | ꠢꠣꠟꠤ*Hali* | /ɦali/ | Κουνιάδα |
| শেখা*Shekha* | শিকা*Xika* | ꠢꠤꠇꠣ*Hika* | /ɦika/ | Μαθαίνω |
| সরষে*Shorshe* | সৰিয়হ*Xorioh* | ꠢꠂꠞꠢ*Hoiroh* | /ɦoiɾoɦ/ | μουστάρδα |
| শিয়াল*Shiyal* | শিয়াল*Xial* | ꠢꠤꠀꠟ*Hial* | /ɦial/ | Αλεπού, τσακάλι |
| বেড়াল*Beral* | মেকুৰী, বিৰালী*Mekuri, birali* | ꠝꠦꠇꠥꠞ, ꠛꠤꠟꠣꠁ*Mékur, Bilai* | /mekuɾ/, /bilai/ | γάτα |
| শুঁটকি*Shuṭki* | শুকান মাছ*Xukan mas* | ꠢꠥꠐꠇꠤ, ꠢꠥꠇꠂꠘ*Huṭki, Hukôin* | /ɦuʈki/, /ɦukoin/ | αποξηραμένο ψάρι |
| আপনার নাম কী?*Apnar nam ki?* | আপোনাৰ নাম কি?*Apünar nam ki?* | ꠀꠙꠘꠣꠞ ꠘꠣꠝ ꠇꠤꠔꠣ?*Afnar nam kita?* | /aɸnaɾ nam kit̪a/ | Πώς σε λένε; |
| ডাক্তার আসার পূর্বে রোগী মারা গেল।*Daktar ashar purbe rogi mara gelo* | ডাক্তৰ অহাৰ আগতেই ৰোগী মৰি গ’ল।
*Daktor ohar agotei rügi mori gól* | ꠒꠣꠇ꠆ꠔꠞ ꠀꠅꠣꠞ ꠀꠉꠦꠃ ꠛꠦꠝꠣꠞꠤ ꠝꠞꠤ ꠉꠦꠟ।*Daxtôr awar ageu bemari môri gelo.* | /ɖaxt̪ɔɾ awaɾ ageu bemaɾi mɔɾi gelo/ | Πριν έρθει ο γιατρός, ο ασθενής είχε πεθάνει. |
| বহুদিন দেখিনি।*Bôhudin dekhini.* | বহুদিন দেখা নাই।*Bohudin dekha nai.* | ꠛꠣꠇ꠆ꠇꠣ ꠖꠤꠘ ꠖꠦꠈꠍꠤ ꠘꠣ।*Bakka din dexsi na.* | /bakka d̪in d̪exsi na/ | Έχω να σε δω πολύ καιρό. |
| আপনি কি ভালো আছেন?*Apni ki bhalo Achen?* | আপুনি ভালে আছে নে?*Apuni bhale asê nê?* | ꠀꠙꠘꠦ ꠜꠣꠟꠣ ꠀꠍꠂꠘ ꠘꠤ?*Afne bala asôin ni?* | /bála asoin ni/ | Πώς είσαι; |
| আমি তোমাকে ভালোবাসি।*Ami tomake bhalobashi.* | মই তোমাক ভাল পাওঁ।*Moi tümak bhal paü.* | ꠀꠝꠤ ꠔꠥꠝꠣꠞꠦ ꠜꠣꠟꠣ ꠙꠣꠁ।*Ami tumare bala fai.* | /ami t̪umare bála ɸai/ | Σ'αγαπώ. |
| আমি ভুলে গিয়েছি।*Ami bhule giechi.* | মই পাহৰি গৈছোঁ।*Môi pahôri goisü.* | ꠀꠝꠤ ꠙꠣꠅꠞꠤ ꠟꠤꠍꠤ।*Ami faûri lisi.* | /ami ɸaʊ́ɾi lisi/ | Έχω ξεχάσει. |
| মাংসের ঝোলটা আমার খুব ভালো লেগেছে।*Mangsher jholṭa amar khub bhalo legeche.* | ‍মাংসৰ তৰকাৰীখন মোৰ খুব ভাল লাগিছে।*Mangxor torkarikhon mür khub bhal lagise.* | ꠉꠥꠍꠔꠞ ꠍꠣꠟꠘꠐꠣ ꠀꠝꠣꠞ ꠈꠥꠛ ꠜꠣꠟꠣ ꠟꠣꠉꠍꠦ।*Gustôr salônṭa amar kub bala lagse.* | /gust̪ɔɾ salɔnʈa amaɾ kúb bála lagse/ | Μου αρέσει το κρέας κάρι. |
| শিলচর কোনদিকে?*Shilcôr kondike?* | শিলচৰ কোন ফালে/পিনে?*Xilsor kün fale/pine?* | ꠢꠤꠟꠌꠞ ꠇꠥꠘ ꠛꠣꠄ/ꠛꠣꠁꠖꠤ/ꠝꠥꠈꠣ?*Hilcôr kun bae/baidi/muka?* | /ɦil͡tʃɔɾ kun bae, baid̪i, muka/ | Ποιος είναι ο δρόμος για το Σιλτσάρ; |
| শৌচাগার কোথায়?*Shôucagar kothay?* | শৌচালয় ক’ত?*Xousaloy kót?* | ꠐꠣꠐ꠆ꠐꠤ ꠇꠥꠘꠈꠣꠘꠧ/ꠇꠥꠘꠣꠘꠧ/ꠈꠣꠘꠧ/ꠇꠁ?*ṭaṭṭi kunxano/kunano/xano/xoi?* | /ʈaʈʈi kunxano, kunano, xano, xoi/ | Που είναι η τουαλέτα; |
| এটা কী?
*Eṭa ki?* | এইটো কি?
*Eitü ki?* | ꠁꠉꠥ/ꠁꠇꠐꠣ/ꠁꠐꠣ ꠇꠤꠔꠣ?
*Igu/Ikṭa/Iṭa kita?* | /igu, ikʈa, iʈa kit̪a/ | Τι είναι αυτό; |
| সেটা কী?
*Sheṭa ki?* | সেইটো কি?
*Xeitü ki?* | ꠢꠤꠉꠥ/ꠢꠤꠇꠐꠣ/ꠢꠤꠐꠣ ꠇꠤꠔꠣ? 
*Higu/Hikṭa/Hiṭa kita?* | /ɦigu, ɦikʈa, ɦiʈa kit̪a/ | Αυτό τι είναι; |
| শেষShesh | শেষXex/xeh | ꠢꠦꠡHesh | /ɦeʃ/ | Τέλος, τερματισμός |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Hammarström, Harald· Forkel, Robert· Haspelmath, Martin· Bank, Sebastian, επιμ. (2016). «Sylheti». *Glottolog 2.7*. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History.
2. ↑  «Sylheti». Ethnologue.
3. ↑  Sebastian M. Rasinger (2007). *Bengali-English in East London: A Study in Urban Multilingualism*. pp.F 26-27. Retrieved on 2017-05-02.
4. ↑  Glanville Price (2000). *Encyclopedia of the Languages of Europe*. pp. 91-92.
5. ↑  Edward Gait, History of Assam, p. 274
6. ↑  George Grierson, Language Survey of India, Vol II, Pt 1, p224
7. ↑  Chalmers (1996)
8. ↑  James Lloyd-Williams & Sue Lloyd-Williams (Sylheti Translation and Research/STAR); Peter Constable (SIL International) Date: 1 November 2002
9. ↑  Πρότυπο:Linguistic Survey of India
10. ↑  Banglapedia
11. ↑  Archive
12. ↑  Sylheti Alphabets
13. ↑  Syloti Nagri alphabet
14. ↑  Sylheti unicode chart
15. ↑  «Sylheti Literature». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2007. Ανακτήθηκε στις 27 Αυγούστου 2018.
16. ↑  «Sylheti Literature». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 27 Αυγούστου 2018.
17. ↑  Anne J. Kershen *(2005)*. *Strangers, Aliens and Asians: Huguenots, Jews and Bangladeshis in Spitalfields, 1660–2000*. Routledge. pages. 148–150

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

Wikimedia IncubatorWikimedia Incubator
**Δοκιμαστική Βικιπαίδεια στα Γλώσσα Σιλέτι**

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Γλώσσα Σιλέτι** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* GND: 7752080-4
* BNF: cb42633653c (data)

 |

 |