Το **καρτέλ της Τιχουάνα** (ισπανικά: Cártel de Tijuana) ή ο Οργανισμός Αρεγιάνο Φέλιξ (ισπανικά: Organización Arellano Félix, AFO) είναι ένα μεξικανικό καρτέλ ναρκωτικών με έδρα την Τιχουάνα της Μπάχα Καλιφόρνια του Μεξικού. Ιδρύθηκε από την οικογένεια Αρεγιάνο Φέλιξ. Το καρτέλ κάποτε είχε χαρακτηριστεί ως «μία από τις μεγαλύτερες και πιο βίαιες εγκληματικές ομάδες στο Μεξικό». Ωστόσο, από την εισβολή του καρτέλ Σιναλόα το 2006 στη Μπάχα Καλιφόρνια και την πτώση των αδελφών Αρεγιάνο Φέλιξ, το καρτέλ της Τιχουάνα έχει περιοριστεί και κάποια από τα μέλη της οικογένειας έχουν φυλακιστεί ή έχουν σκοτωθεί. Το 2016, η οργάνωση έγινε γνωστή ως "Cartel Tijuana Nueva Generación" (Νέα γενιά καρτέλ της Τιχουάνα) και άρχισε να συνεργαζεται με το Jalisco New Generation Cartel, μαζί με τον Beltrán Leyva Organisation (BLO) για τη δημιουργία μιας συμμαχίας κατά της Σιναλόα, στην οποία οι Jalisco ήταν Αρχηγοί του Καρτέλ Νέας Γενιάς.[10] Αυτή η συμμαχία έκτοτε συρρικνώθηκε καθώς τα καρτέλ της Τιχουάνα, της Νέας Γενιάς του Χαλίσκο και της Σιναλόα μάχονται πλέον μεταξύ τους για την διακινηση στην πόλη της Τιχουάνα και στην περιοχή της Μπάχα Καλιφόρνια.

Ιστορία
-------

Ο Μιγκέλ Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο, ο ιδρυτής του Καρτέλ της Γουαδαλαχάρα, συνελήφθει το 1989. Παρά την φυλάκισή του, παρέμεινε ένας από τους μεγαλύτερους διακινητές ναρκωτικών στο Μεξικό, κάνοντας τις δουλειές του μέσω του κινητού τηλεφώνου, μέχρι να μεταφερθεί σε φυλακή υψίστης ασφαλείας. Από κει και έπειτα, η οργάνωσή του διαλύθηκε σε 3 άλλες νέες οργανώσεις. Το Καρτέλ Τιχουάνα με επικεφαλής τους ανιψιούς Αρεγιάνο Φέλιξ, το Καρτέλ Χουάρες, με επικεφαλής τον Αμάντο Καρίγιο Φουέντες και το Καρτέλ Σιναλόα που διευθύνεται από τους πρώην υπολοχαγούς, Έκτορ Λουίζ Πάλμα Σαλαζάρ και Χοακίν Γκουζμάν Λορέα, γνωστός και ως 'Ελ Χαπό. Το καρτέλ της Τιχουάνα, ιστορικά ήταν το πιο αδύναμο από αυτά τα 3 καρτέλ και αποδυναμώθηκε περαιτέρω, τον Αύγουστο του 2006 όταν ο αρχηγός του, Χαβιέρ Αρελάνο Φέλιξ, συνελήφθη από την Ακτοφυλακή των ΗΠΑ σε ένα σκάφος στα ανοιχτά της Μπάχα Καλιφόρνια.  Τα στρατεύματα του μεξικανικού στρατού στάλθηκαν στην Τιχουάνα τον Ιανουάριο του 2007 σε μια επιχείρηση για την αποκατάσταση της τάξης στη συνοριακή πόλη και την εκρίζωση διεφθαρμένων αστυνομικών, οι οποίοι ως επί το πλείστον συνεργάζονταν με το καρτέλ της Τιχουάνα. Ως αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών, το καρτέλ της Τιχουάνα δεν είναι σε θέση να προβάλει μεγάλη δύναμη έξω από τη βάση του στην Τιχουάνα. Μεγάλο μέρος της βίας που εμφανίστηκε το 2008 στην Τιχουάνα, ήταν αποτέλεσμα συγκρούσεων εντός του καρτέλ της Τιχουάνα: από τη μία πλευρά, η μεριά υπό την ηγεσία του Teodoro García Simental (γνωστός και ως *El Teo*) ευνοούσε τις απαγωγές. Η άλλη μεριά, με επικεφαλής τον Luis Fernando Sánchez Arellano (γνωστός και ως *El Ingeniero*), επικεντρώθηκε κυρίως στη διακίνηση ναρκωτικών.  Η 3η μεριά, με επικεφαλής τον Sánchez Arellano απαίτησε τη μείωση των απαγωγών στην Τιχουάνα, αλλά τα αιτήματά του απορρίφθηκαν από τον García Simental, με αποτέλεσμα υψηλά επίπεδα βίας. Ωστόσο, τα περισσότερα από τα θύματα στην Τιχουάνα ήταν επιχειρηματίες.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Μεξικού απάντησε εφαρμόζοντας την «Επιχείρηση Τιχουάνα», έναν συντονισμό που πραγματοποιείται μεταξύ του μεξικανικού στρατού και των δημοτικών αστυνομικών δυνάμεων στην περιοχή. Οι αρχές των ΗΠΑ υπέθεσαν μέσω του WikiLeaks το 2009 ότι το πρώην αφεντικό της αστυνομίας της Τιχουάνα, Julián Leyzaola, είχε κάνει συμφωνίες με τον Σάντζεζ Αρεγιάνο για να φέρει σχετική ειρήνη στην Τιχουάνα. Με τη σύλληψη του *El Teo* τον Ιανουάριο του 2010,  μεγάλο μέρος της φατρίας του εξαλείφθηκε από την πόλη της Τιχουάνα. Μερικά από τα μέλη της συμμορίας του έφυγαν και ενώθηκαν με το Καρτέλ Σιναλόα. Ωστόσο, πολλές από τις προσπάθειες που έγιναν μεταξύ 2008 και 2010 στην Τιχουάνα δεν θα ήταν δυνατές χωρίς τον συντονισμό των τοπικών αστυνομικών δυνάμεων και του μεξικανικού στρατού –και πιθανώς με μια εκεχειρία καρτέλ– για την καταστολή της βίας. Η σχετική ειρήνη στην πόλη της Τιχουάνα το 2010–2012 προκάλεσε εικασίες για πιθανή συμφωνία μεταξύ του Καρτέλ της Τιχουάνα και του Καρτέλ Σιναλόα για τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή. Σύμφωνα με τις αρχές του Μεξικού και των ΗΠΑ, το μεγαλύτερο μέρος της Τιχουάνα βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία του καρτέλ Σιναλόα, ενώ ο Λουίς Φερνάντο Σάντσεθ Αρελάνο του καρτέλ της Τιχουάνα παραμένει «ο επικεφαλής αυτής της αυτοκρατορίας». Το καρτέλ της Τιχουάνα, ωστόσο, έχει κάτι που δεν έχουν οι αντίπαλοί τους: μια μακροχρόνια οικογένεια με επιχειρηματικές και πολιτικές διασυνδέσεις σε όλη την πόλη. Το InSight Crime πιστεύει ότι αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί το καρτέλ Σιναλόα άφησε τον Σάντζεζ Αρεγιάνο ως πρωταγωνιστή, καθώς μπορεί να είναι πολύ δαπανηρό για τον *El Chapo* οικονομικά και πολιτικά να κάνει μια τελική ώθηση. Επιπλέον, το καρτέλ της Τιχουάνα χρεώνει διόδια ("*piso*") στο καρτέλ Σιναλόα για διακίνηση ναρκωτικών στην επικράτειά τους, το οποίο χρησιμεύει ως παράδειγμα της συνεχιζόμενης ηγεμονίας του καρτέλ της Τιχουάνα ως τοπικής ομάδας. Παρά τη σειρά υψηλόβαθμων συλλήψεων που υπέστη το καρτέλ κατά την περίοδο 2011-2012, η ​​ικανότητά του να διατηρεί μια εξαιρετικά συγκεντρωτική εγκληματική υποδομή δείχνει πόσο δύσκολο είναι να ξεριζωθούν καρτέλ που έχουν από καιρό εδραιώσει την παρουσία τους σε μια κοινότητα.

Δραστηριότητες
--------------

Το καρτέλ της Τιχουάνα είναι παρόν σε τουλάχιστον 15 μεξικανικές πολιτείες, με σημαντικές περιοχές λειτουργίας στην Τιχουάνα , Μεξικάλι , Τεκάτε και Ενσενάντα στη Μπάχα Καλιφόρνια, σε τμήματα της Σιναλόα και στη Ζακατέκας. Μετά τον θάνατο το 1997 του Amado Carrillo Fuentes του Καρτέλ Χουάρες, το Καρτέλ της Τιχουάνα προσπάθησε να κερδίσει έδαφος στη Σονόρα. Το Καρτέλ της Οαχάκα φέρεται να ένωσε τις δυνάμεις του με το Καρτέλ της Τιχουάνα το 2003.

Δεκατέσσερα μέλη μεξικανικής συμμορίας ναρκωτικών σκοτώθηκαν και άλλοι οκτώ τραυματίστηκαν σε μια μάχη με όπλα στην Τιχουάνα κοντά στα σύνορα των ΗΠΑ το Σάββατο 26 Απριλίου 2008, που ήταν ένας από τους πιο αιματηρούς πυροβολισμούς στον ναρκοπόλεμο μεταξύ του Καρτέλ της Τιχουάνα και του Καρτέλ της Σιναλόα. Την 1η Δεκεμβρίου 2011, ο William R. Sherman, εν ενεργεία ειδικός πράκτορας υπεύθυνος για το γραφείο της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών στο Σαν Ντιέγκο, ανακοίνωσε ότι το καρτέλ είχε εκμηδενιστεί και ότι το καρτέλ Σιναλόα έλεγχε πλέον μεγάλο αριθμό από τις διαδρομές ναρκωτικών που το καρτέλ της Τιχουάνα είχε κάποτε. Στις 12 Δεκεμβρίου 2011, ο αρχηγός της αστυνομίας της Τιχουάνα, Alberto Capella Ibarra, ανακοίνωσε ότι ο συλληφθείς υπολοχαγός του καρτέλ Φραντσίσκο Σίγιας Ρόχα, ομολόγησε ότι το Καρτέλ της Τιχουάνα και το Καρτέλ Σιναλόα είχαν συνάψει εκεχειρία και ότι το Καρτέλ της Τιχουάνα επιδίωκε να συγχωνευθεί με το Καρτέλ της Σιναλόα.  Αφού ο Benjamin Arellano-Felix δήλωσε ένοχος για εκβιασμό και συνωμοσία για ξέπλυμα χρημάτων στις 4 Ιανουαρίου 2012, έγινε δεκτό ότι το Καρτέλ της Τιχουάνα είχε χάσει πολύ την επιρροή του.  Αναφέρθηκε επίσης ότι το καρτέλ είχε χάσει την πρώην εστία του στην Τιχουάνα από το Καρτέλ Σιναλόα.  Η φυλή των Αρεγιάνο Φέλιξ συνεχίζεται, αν και μειώθηκε μετά τη σύλληψη των ηγετών τους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Αρτεμάκης, Στέλιος (1 Απριλίου 2017). «ΤΙΧΟΥΑΝΑ / Η ΠΙΟ ΒΙΑΙΗ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ». *Mens Arena*. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022.
2. ↑  Team, ΤοΒΗΜΑ (25 Ιουνίου 2014). «Μεξικό: συνελήφθη ο περιβόητος αρχηγός του καρτέλ της Τιχουάνα». *Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online*. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022.
3. ↑  «Εντουάρντο Αρεγιάνο Φέλιξ: Η διαδρομή του «El Doctor» της κοκαϊνης από τα καρτέλ μέχρι τη φυλακή». *ProtoThema*. 25 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022.
4. ↑  «καρτέλ της Τιχουάνα Archives». *NewsAuto.gr* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022.
5. ↑  «Εξομολογήσεις ενός εκτελεστή του καρτέλ της Τιχουάνα». *Newsbeast*. 19 Αυγούστου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Tijuana Cartel στο Wikimedia Commons