Ο **Βασίλειος Α' Μέγας Κομνηνός** (... - 6 Απριλίου 1340) ήταν αυτοκράτορας της Τραπεζούντας από τον Αύγουστο του 1332 ως το 1340. Ήταν ο νεώτερος γιος του Αλέξιου Β'. Όταν ο μεγαλύτερος αδελφός του Ανδρόνικος Γ' ανέβηκε στον θρόνο το 1330, σκότωσε τους άλλους δύο αδελφούς του (Μιχαήλ και Γεώργιο), ο Βασίλειος όμως πρόλαβε και διέφυγε στην Κωνσταντινούπολη.

Μετά τον θάνατο του Ανδρόνικου Γ' το 1332, ανέλαβε τον θρόνο ο ανήλικος γιος του Μανουήλ Β'. Εκείνο το διάστημα οι φιλοβυζαντινοί κύκλοι της Τραπεζούντας προσέγγισαν τον Βασίλειο και του ζήτησαν να διεκδικήσει τον θρόνο. Τον Αύγουστο του 1332 ο Μανουήλ τελικά καθαιρέθηκε και ο Βασίλειος στέφτηκε Αυτοκράτορας.

Ο Βασίλειος πήρε σωτήρια μέτρα κατά των μελών της αριστοκρατίας, διέταξε την εκτέλεση του «μεγάλου δούκα» Λέκη Τζαντιτζάνου, του γιου του και άλλων ευγενών. Το τίμημα για τη βοήθεια που του παρείχε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν η στενότερη εξάρτησή του από την βυζαντινή αυλή.

Το 1336, όταν έγινε μια έκλειψη Ηλίου, οι χρονικογράφοι αναφέρουν, ότι ο λαός ταράχτηκε τόσο πολύ από αυτό το θεϊκό σημάδι που άρχισε μαζικά να λιθοβολεί το παλάτι του Αυτοκράτορα. Σε αυτό ίσως να οδήγησε και η σχετικά άστατη ζωή του, που διατηρούσε παράλληλο γάμο, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση της εκκλησίας και του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Ο Βασίλειος πέθανε στις 6 Απριλίου 1340, πιθανότατα δηλητηριάστηκε από την νόμιμη, πρώτη σύζυγό του Ειρήνη Παλαιολογίνα, η οποία τον διαδέχτηκε στον θρόνο.

Νομίσματα
---------

Έκοψε αργυρά άσπρα και χάλκινα 17 χιλ.
Στη μία όψη ο Βασίλειος έφιππος ή όρθιος με τρίλοβο σκήπτρο και σφαίρα. Επιγραφή ΒΑ. ΚΟΜ. Στην άλλη ο άγ. Ευγένιος, επιγραφή Ο ΑΓI. EVΓΕΝΙ.

Οικογένεια
----------

Ο Βασίλειος νυμφεύτηκε πρώτα την Ειρήνη Παλαιολογίνα, κόρη του Ανδρονίκου Γ΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων, αλλά δεν αποκτούσαν τέκνα. 

Από την ερωμένη του Ειρήνη της Τραπεζούντας απέκτησε τέσσερα παιδιά και το 1339 τη νυμφεύτηκε ως δεύτερη σύζυγό του. Όμως η πρώτη ζούσε ακόμη, έτσι έγινε δίγαμος, κάτι που εξόργισε τον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Ο Βασίλειος απεβίωσε έξι μήνες μετά. Η Ειρήνη ήταν δυναμική: απέπεμψε την πρώτη του σύζυγο και επιβλήθηκε στη διακυβέρνηση του γιου της.

* Αλέξιος 1337-1349
* Ιωάννης, μετονομάστηκε σε Αλέξιο Γ΄ 1338-1390. Έγινε αυτοκράτορας της Τραπεζούντας.
* Μαρία 1328-1408, παντρεύτηκε έναν Τουρκομάνο εμίρη της Χαλυβίας.
* Θεοδώρα, παντρεύτηκε έναν ηγεμόνα της Τουρκομογγολικής φυλής των Μαυροπροβατάδων (Καρά Κογιουνλού).
* (;) Ελένη απεβ. 1366, παντρεύτηκε τον Βαγράτ Ε΄ των Βαγρατιδών βασιλιά της Γεωργίας.

Πηγές
-----

* Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Εκδοτική Αθηνών. Τόμος Θ'. Οι Αυτοκράτορες της Τραπεζούντας, σελ. 333. ISBN 960-213-105-5.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Προηγούμενος**Μανουήλ Β' Κομνηνός** | **Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας***1332 - 1340* | Επόμενος**Ειρήνη Παλαιολογίνα** |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αυτοκράτορες της Τραπεζούντας |
| --- |
|  |
| 
* Αλέξιος Α΄
* Ανδρόνικος Α΄ Γίδος
* Ιωάννης Α΄
* Μανουήλ Α΄
* Ανδρόνικος Β΄
* Γεώργιος
* Ιωάννης Β΄
* Αλέξιος Β΄
* Ανδρόνικος Γ΄
* Μανουήλ Β΄
* Βασίλειος
* Ειρήνη Παλαιολογίνα
* Άννα
* Ιωάννης Γ΄
* Μιχαήλ
* Αλέξιος Γ΄
* Μανουήλ Γ΄
* Αλέξιος Δ΄
* Ιωάννης Δ΄
* Δαυίδ
 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 2722151778259218130005

 |

 |

1. ↑  p21912.htm#i219120. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
2. 1 2 3  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.