Το **Στάδιο Ένιο Ταρντίνι**, που συνήθως αναφέρεται ως **Il Tardini**, είναι ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στην Πάρμα της Ιταλίας, που βρίσκεται κοντά στο κέντρο της πόλης, ανάμεσα στο κέντρο και τα τείχη της. Είναι το γήπεδο της Πάρμα Κάλτσιο 1913. Το στάδιο χτίστηκε το 1923 και πήρε το όνομά του από έναν από τους πρώην προέδρους της Πάρμα, τον Ένιο Ταρντίνι. Το στάδιο είναι το δέκατο ένατο μεγαλύτερο γήπεδο ποδοσφαίρου στην Ιταλία και το δεύτερο μεγαλύτερο στην περιφέρεια Εμίλια-Ρομάνια με χωρητικότητα 22.352 θεατών. Το στάδιο είναι το έκτο παλαιότερο ιταλικό γήπεδο ποδοσφαίρου που χρησιμοποιείται ακόμα.

Το στάδιο ήταν μέρος της ανεπιτυχούς προσφοράς της Ιταλίας για το δικαίωμα να φιλοξενήσει το Γιούρο 2016 ενώ σχέδια για αύξηση της χωρητικότητας σε 31.397 θέσεις (30.225 για το τουρνουά) και στέγαση στις γωνίες και τα άκρα του σταδίου υποβλήθηκαν ως μέρος της προσφοράς.  Θα φιλοξενούσε αγώνες στη φάση των ομίλων και έναν αγώνα της φάσης των 16 και το κόστος της ανακαίνισης θα ήταν 40 εκατομμύρια ευρώ εάν είχε επιλεγεί η Ιταλία για να φιλοξενήσει το τουρνουά και η Πάρμα είχε επιλεγεί ως μία από τις εννέα διοργανώτριες πόλεις, μειωμένες από τις δώδεκα αρχικά υποψήφιες. Η UEFA επαίνεσε τις χερσαίες συγκοινωνιακές συνδέσεις της Πάρμα ως «πάνω από το σημείο αναφοράς», παρά το γεγονός ότι αυτό έγινε αντιληπτό ως αδυναμία του σταδίου από τους ιδιοκτήτες του συλλόγου, αλλά οι συνδέσεις του αεροδρομίου επικρίθηκαν καθώς η μόνη σύνδεση αεροδρομίου-γηπέδου ήταν να γίνει με λεωφορείο, αν και η αξιολόγηση του ίδιου του αεροδρόμιο της Πάρμα ήταν «λίγο πάνω από το σημείο αναφοράς».

Ιστορία
-------

### Πρώιμα χρόνια (1922-1990)

 Είσοδος στην Tribuna d'Onore.
Το Ταρντίνι ήταν η ιδέα του Ένιο Ταρντίνι, ο οποίος ήταν πτυχιούχος Νομικής και πρόεδρος του συλλόγου από το 1921 έως το 1923, αλλά αν και μεγάλο μέρος της δουλειάς του ήταν η πολιτική, το πάθος του ήταν ο αθλητισμός. Τον Ιανουάριο του 1922, οι αρχές στην Πάρμα χορήγησαν στην ομάδα ένα ποσό 10.000 ₤ και ο Ταρντίνι προκάλεσε εθνικό διαγωνισμό για το σχεδιασμό του νέου σταδίου τον Φεβρουάριο του 1922. Για να συγκεντρώσει περαιτέρω κεφάλαια, ο Ταρντίνι πούλησε ένα οικόπεδο για 163.000 λίρες στη δημοτική διοίκηση. Ο σύλλογος προηγουμένως δεν είχε σταθερή έδρα.  Τον Σεπτέμβριο του 1922, η επιτροπή της Πάρμα δέχθηκε δύο έργα προς εξέταση: ένα του Ατανάσιο Σολντάτι και ένα του Ρικάρντο Μπαρτολομάσι, και οι δύο αρχιτέκτονες που εργάζονταν στην Πάρμα. Τα σχέδια του Σολντάτι στόχευαν στην αρχιτεκτονική απλότητα με κλασικά ελληνικά χαρακτηριστικά, ενώ ο Μπαρτολομάσι επέλεξε μια πιο βολική και μοντέρνα προσέγγιση.

Κανένας από τους δύο υποψήφιους δεν είχε πραγματοποιήσει το έργο του. Ήταν ο αρχιτέκτονας Ετόρε Λεόνι που υπέβαλε το τελικό προσχέδιο για το νέο στάδιο, αντλώντας επιρροή από τα γαλλικά και γερμανικά γήπεδα –ιδιαίτερα το Σταντ ντε Ζερλάν της Λυών– ενώ γιόρταζε ταυτόχρονα την ιστορία της Πάρμα. Στις 26 Δεκεμβρίου 1922, άρχισε η κατασκευή του σταδίου και τοποθετήθηκε η πρώτη πέτρα. Η δημοτική συνεισφορά στη συνέχεια αυξήθηκε σε £100.000 λόγω του δημόσιου χαρακτήρα του έργου. Ο Ταρντίνι πέθανε λίγο μετά, στις 16 Αυγούστου 1923, αλλά το στάδιο - που αρχικά ονομαζόταν *Stadio Municipale* - θα ονομαζόταν προς τιμήν του. Κατά τη δεκαετία του 1970, η χωρητικότητα του σταδίου ήταν περίπου 20.000.   Το στάδιο διέθετε αρχικά μια πίστα ποδηλασίας που μετατράπηκε σε χωμάτινη πίστα στίβου το 1935, η οποία με τη σειρά της ενσωματώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980.  Ένα σύγχρονο σύστημα προβολέων εγκαταστάθηκε επίσης από την *Azienda Elettrica Comunale* το 1954. Η *Tribuna Petitot* – η κύρια κερκίδα – αναδιαρθρώθηκε πλήρως από τις δημοτικές αρχές μεταξύ του 1985 και του 1990 με ενισχυμένο μπετόν, αλλά ο σύλλογος άρχιζε να ξεπερνά το γήπεδό του και η εξωτερική επέκταση είχε γίνει ανέφικτη καθώς τα κτίρια κατοικιών κατέλαβαν τη γύρω περιοχή.

### Ανακατασκευή βόρειων, νότιων και κύριων κερκίδων (1990–1993)

 Άποψη από την Tribuna Est και του Curva Sud από το βορειοδυτικό τεταρτημόριο του γηπέδου.
Η άνοδος στη Σέριε A το 1990 απαιτούσε νόμιμο ελάχιστο όριο 30.000 θέσεων για οποιουσδήποτε συλλόγους έπαιζαν σε αυτήν την κατηγορία. Η χωρητικότητα του σταδίου εκείνη την εποχή ήταν μόλις 13.500 θέσεις. Εξετάστηκαν και οι δύο βιώσιμες επιλογές: η προσαρμογή του σημερινού γηπέδου και η κατασκευή νέου σε άλλο σημείο της πόλης. Μια κοινοπραξία υπέβαλε σχέδια για την κατασκευή ενός νέου σταδίου κοντά στο Μπαγκανζόλα, λίγα μίλια έξω από την Πάρμα, στις 14 Ιουνίου 1990. Η ιδέα εγκωμιάστηκε από τις αρχές της πόλης, αλλά η πολιτική αλλαγή στις αίθουσες της πόλης οδήγησε σε καθυστερήσεις στην έγκριση των σχεδίων. Κατά συνέπεια, στις 29 Μαΐου 1991 ο σύλλογος ψήφισε με ισχνή πλειοψηφία για την ανακαίνιση του σημερινού σταδίου. Πρώτα, η κερκίδα διευρύνθηκε, ενώ στη συνέχεια, η κατασκευή «αγγλικών» γωνιακών κερκίδων – κερκίδων που γεμίζουν τις γωνίες του σταδίου και κάνουν μια ορθογώνια βάση και με τις τέσσερις κερκίδες κοντά στον αγωνιστικό χώρο, αντικαθιστώντας έτσι το οβάλ σχήμα των κερκίδων που είχε διευκολύνει μια πίστα τρεξίματος στο προηγούμενο χρόνια – ξεκίνησε. Το *Curva Nord*, όπου κάθονται οι πιο αφοσιωμένοι οπαδοί του συλλόγου, αναπτύχθηκε εκ νέου με αυτό το στυλ μετά τον θρίαμβο της Πάρμα στο Κύπελλο Ιταλίας το 1992, προτού ολοκληρωθεί η απέναντι κερκίδα ένα χρόνο αργότερα.

Οι ανακαινίσεις ολοκληρώθηκαν τελικά το 1993, έχοντας ξεκινήσει το 1991, αλλά περαιτέρω σχέδια για τη βελτίωση του σταδίου εγκρίθηκαν από την πόλη στις 23 Δεκεμβρίου 1993 με τοπική χρηματοδότηση άνω των 12 δισεκατομμυρίων λιρών. Αυτή τη φορά το *Tribuna Est* ήταν ο στόχος. Το αποτέλεσμα της γενικής επισκευής του σταδίου –σχεδιασμένο από τους αρχιτέκτονες Στέφανο Ντέλλα Σάντα, Ιτάλο Τζέμι, Πάολο Σιμονέτι και Φαμπρίτσιο Φάμπρι– που ξεκίνησε την άνοιξη του 1991 οδήγησε σε μια σειρά ζητημάτων που σχετίζονταν με εισροές και εκροές χιλιάδων ανθρώπων. Άλλα προβλήματα ήταν η πολεοδομική θέση του γηπέδου και η συνακόλουθη αναγκαία κατασκευή του γηπέδου εντός μιας καθορισμένης περιμέτρου. Αυτό προκάλεσε δυσκολίες στην παροχή καλής θέας από όλα τα καθίσματα και σε επαρκή χαρακτηριστικά ασφαλείας. Ενώ οι πιο εντυπωσιακές διαφορές με το στάδιο ήταν η αύξηση της χωρητικότητας και η αφαίρεση της πίστας τρεξίματος, οι ανέσεις βελτιώθηκαν επίσης σημαντικά.

### Σταδιακές αλλαγές (1993–2009)

 Οι οπαδοί της Πάρμα έσκασαν μια φωτοβολίδα πριν από την εντός έδρας αναμέτρηση με την Ουτρέχτη για το Κύπελλο UEFA του 2001–02
Το 1997, το στάδιο εξουσιοδοτήθηκε να χωράει περίπου 28.000 θεατές, αν και στην πραγματικότητα υπήρχαν περίπου 29.200 φυσικές θέσεις. Στα τέλη Αυγούστου 1997, μετά την εγκατάσταση των κίτρινων καθισμάτων, η επίσημη χωρητικότητα του Στάδιο Ταρντίνι αυξήθηκε σε περίπου 29.000 θέσεις. Και πάλι το 1997, δίπλα στο *Tribuna Petitot* ολοκληρώθηκαν περαιτέρω εργασίες και κάτω από το περίπτερο, άνοιξε το *Emporium* μεγακατάστημα του συλλόγου, που πουλούσε επώνυμα προϊόντα. Το 2000 το εκδοτήριο εισιτηρίων μεταφέρθηκε στα μνημεία της εισόδου και η διάταξη του φόρουμ με τη δημιουργία ενός ξεχωριστού εστιατορίου και τραπεζαρίας κάτω από τις κερκίδες. Το 2002, μια συμφωνία μεταξύ της πόλης της Πάρμα και της ομάδας της Πάρμα A.C. σήμαινε ότι ο σύλλογος είχε μίσθωση του σταδίου για τριάντα χρόνια. Η συμφωνία έχει τεθεί σε ισχύ για να επιτρέψει στον σύλλογο να συνεχίσει την ανακαίνιση του σταδίου με στόχο τη βελτιστοποίηση των υπηρεσιών εντός του γηπέδου για τους φιλάθλους και τη μεγιστοποίηση της προσέλευσης και των εσόδων των αγώνων, αλλά πολλοί από τους στόχους που οραματίστηκαν ήταν ανέφικτοι λόγω της οικονομικής κρίσης της Παρμαλάτ, που ήταν μέρος του ίδιου εταιρικού ομίλου με την Πάρμα.

Παρά την οικονομική δυστυχία, ο σύλλογος –που τώρα ανασχηματίστηκε με το όνομα Πάρμα FC το 2004– προσπάθησε να συνεχίσει να εργάζεται για τους στόχους του και το καλοκαίρι του 2006 αφαιρέθηκε το πάνω μέρος της *Tribuna Est* ως προετοιμασία για μια νέα κερκίδα. Ο τραγικός θάνατος του οπαδού της Πάρμα, Ματέο Μπανιαρέσι, οδήγησε τους υποστηρικτές να αλλάξουν το όνομα του Curva Nord σε Curva Nord Ματέο Μπανιαρέσι προς τιμήν του. Στις 31 Μαρτίου 2008, ο Μπανιαρέσι, μέλος των Boys Parma 1977, μιας ομάδας με πάνω από 100 ultras της Πάρμα, χτυπήθηκε στο δρόμο για το Στάδιο Ολίμπικο του Τορίνο από ένα πούλμαν που μετέφερε τους αντίπαλους οπαδούς της Γιουβέντους, αν και η πρόθεση δεν είναι γνωστή.  Το 2006, η μέγιστη χωρητικότητα του γηπέδου μειώθηκε από 29.050 σε 27.906, αν και οι θεατές περιορίστηκαν σε 15.645 με το κλείσιμο του Curva Nord, του κάτω τμήματος της Tribuna Est και τη μείωση της χωρητικότητας της κύριας κερκίδας από τον σύλλογο κατά την διάρκεια παραμονής της για μία σεζόν στη Σέριε Β λόγω δομικών προβλημάτων.

### Δυστύχημα, επένδυση και προσφορά για το Γιούρο 2016 (2009–σήμερα)

 Η Curva Nord κατά τη διάρκεια του αγώνα της Πάρμα εναντίον της Τζένοα στις 4 Μαΐου 2008.
Το γήπεδο δέχθηκε σημαντική επέκταση ενώ η ομάδα, βρίσκονταν υπό την ιδιοκτησία της Παρμαλάτ την δεκαετία του 1990, όταν η χωρητικότητα των θέσεων αυξήθηκε από περίπου 13.500 σε 29.050. Το 2006, η χωρητικότητα μειώθηκε σε 27.906 θέσεις ωστόσο μόνο 21.473 από αυτές ήταν εγκεκριμένες για εκδηλώσεις. Η επέκταση επέτρεψε σε έναν αριθμό αγώνων της Ιταλίας να παιχτούν στο Ταρντίνι. Σχέδια επέκτασης δημοσιοποιήθηκαν στην ανεπιτυχή προσφορά της Ιταλίας για να διοργανώσει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016, τα οποία θα έκαναν την χωρητικότητα του σταδίου 31.397.

Δομή και εγκαταστάσεις
----------------------

 Ένα σχέδιο της διάταξης του Ταρντίνι
Ολοκληρωμένο το 1990, το *Tribuna Petitot* είναι η μεγαλύτερη κερκίδα και έχει τρία επίπεδα εσωτερικά. Το αποδυτήριο στεγάζεται στο ισόγειο. Ο πρώτος όροφος φιλοξενεί τα διοικητικά γραφεία του συλλόγου, καθώς και τα δημοσιογραφικά γραφεία, τις αίθουσες δεξιώσεων και την αίθουσα τιμών. Ενώ ο δεύτερος όροφος χρησιμοποιείται για την επιτήρηση και τον έλεγχο των υπηρεσιών ασφαλείας και για τη στέγαση των μέσων ενημέρωσης. Κατέχει περίπου 8.000 θέσεις, συμπεριλαμβανομένων 348 εταιρικών θέσεων και 148 στη γκαλερί τύπου. Το στάδιο στεγάζει επίσης το Emporium, όπου οι οπαδοί μπορούν να αγοράσουν επίσημα εμπορεύματα του συλλόγου. Οι μεγαλύτεροι οπαδοί του συλλόγου τείνουν να κάθονται στο *Curva Nord* και οι αντίπαλοι στο *Curva Sud*, που χτίστηκαν και οι δύο στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η περιοχή που χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα για τους φιλοξενούμενους οπαδούς μαζί με το *Settore Ospiti*, ήταν το *Curva Sud Ospiti*, το οποίο έκλεισε μετά από μια θανατηφόρα πτώση από έναν οπαδό της Βιτσέντσα κατά τη διάρκεια ενός αγώνα το 2009, οπότε το γηπεδούχο τμήμα του *Curva Sud* φιλοξενεί προς το παρόν οπαδούς μόνο από το καλοκαίρι του 2011.  Το *Tribuna Est*, του οποίου η χωρητικότητα μειώθηκε το 2006 εν αναμονή της επέκτασής του, περιλαμβάνει την περιοχή των οπαδών με ειδικές ανάγκες.

Ακολουθεί μια ανάλυση των χωρητικοτήτων καθεμιάς από τις τέσσερις κερκίδες του σταδίου:

| Κερκίδα | Καθίσματα | Εξουσιοδοτημένες |
| --- | --- | --- |
| Tribuna Centrale Petitot | 7.912 | 7.178 |
| Tribuna Est | 5.281 | 2.795 |
| Curva Nord | 7.445 | 6.500 |
| Curva Sud | 7.268 | 5.000 |
| **Σύνολο** | **27.906** | **21.473** |

160 θέσεις στο Tribuna Est προορίζονται για υποστηρικτές με ειδικές ανάγκες και 2.500 από τις θέσεις στο Curva Sud προορίζονται για οπαδούς της αντίπαλης ομάδας.

Μέλλον
------

Στις αρχές του 2012, ο τότε πρόεδρος του συλλόγου Τομάσο Γκιράρντι σημείωσε ότι οι δύο αναβληθέντες εντός έδρας αγώνες του συλλόγου εκείνη την περίοδο θα είχαν προχωρήσει εάν όλες οι εξέδρες ήταν καλυμμένες και ότι η κάλυψη της *καμπύλης* έπρεπε να γίνει πραγματικότητα. Ο σύλλογος θα μπορούσε επίσης να επιλέξει να μετακομίσει σε νέο γήπεδο, αν και αυτό θα ήταν αντίθετο με τις δημόσιες δηλώσεις του Γκιράρντι.  Μάλλον προτίμησε να μιλήσει για το όνειρό του να ανακαινίσει το γήπεδο, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος Πιέτρο Λεονάρντι μίλησε για δυνατότητα αγοράς του γηπέδου από τις αρμόδιες δημοτικές αρχές.  Τον Νοέμβριο του 2012, ο Λεονάρντι είπε ότι ήθελε «να βάλει τέλος στην κατάσταση όπου ο λαός μας, το 2012, πρέπει να παρακολουθήσει τον αγώνα στη βροχή» προσθέτοντας μια στέγη σε ακάλυπτα μέρη του σταδίου (δηλ. το Curva Sud και το Curva Nord). Υπάρχουν επίσης φήμες για μια πολύ πιο ακριβή ανακατασκευή 200 εκατομμυρίων ευρώ στην τοποθεσία του τρέχοντος σταδίου που περιλαμβάνει εμπορικό κέντρο, χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, γυμναστήριο και πολυκινηματογράφο, αντί για μετακόμιση στα βόρεια της πόλης στο Μολετόλο ή το Μπαγκαντσόλα, όπως μερικές φορές συζητείται. Αυτό πιθανότατα θα απαιτούσε μια προσωρινή απομάκρυνση από την Πάρμα (πιθανώς στο Στάδιο Μάριο Ριγκαμόντι στη Μπρέσια), αλλά οποιαδήποτε ουσιαστική εργασία στο Ταρντίνι θα απαιτούσε σημαντικές εξωτερικές επενδύσεις. 

Αντί να ανακαινίσει το Ταρντίνι, η ηγεσία του συλλόγου επέλεξε να κάνει βελτιώσεις στο εξ ολοκλήρου ιδιόκτητο προπονητικό κέντρο στο Κολέτσιο, το οποίο ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2012. Η δημοτική υποστήριξη για οποιοδήποτε έργο φαίνεται ιδιαίτερα απίθανη αφού ο Φεντερίκο Πιτσαρότι, που εξελέγη *sindaco* της Πάρμα τον Μάιο του 2012, απέκλεισε τη χρήση δημόσιου χρήματος τον Νοέμβριο του 2012.  Η κατάσταση ιδιοκτησίας των γηπέδων στην Ιταλία, όπου μόνο η Γιουβέντους έχει δικό της γήπεδο, θεωρείται ευρέως ως μη ικανοποιητική.   

Το στάδιο δεν πληροί τα πρότυπα αγώνων της UEFA και ως εκ τούτου δεν θα επιτρέπεται να φιλοξενεί αγώνες UEFA Champions League ή UEFA Europa League. Ο λόγος για αυτό είναι η ανεπάρκεια των εγκαταστάσεων αυτού του γηπέδου. Για παράδειγμα, οι πλάτες των καθισμάτων, οι οποίες πρέπει να είναι τουλάχιστον 30 εκατοστά ύψος είναι κάτω από την απαίτηση κατά 15 εκατοστά σε ορισμένες περιοχές του εδάφους.  Μια τέτοια βελτίωση θα απαιτούσε επένδυση τουλάχιστον 1.500.000 €.  Εκτός από την εγκατάσταση νέων καθισμάτων, τα αποδυτήρια, οι ιατρικές εγκαταστάσεις και η δυτική κερκίδα θα απαιτήσουν ανακαίνιση. Το κόστος αυτών των μέτρων σημαίνει ότι ο πιθανός οικοδεσπότης των ευρωπαϊκών αγώνων που θα παίξει ο σύλλογος θα είναι το Στάδιο Αλμπέρτο Μπράγκα της Μόντενα.

Διεθνείς ποδοσφαιρικοί αγώνες
-----------------------------

Η εθνική ομάδα της Ιταλίας δεν έχει εθνικό στάδιο και πολλές διαφορετικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται από τις ομάδες της σε όλα τα επίπεδα. Ένας από αυτούς τους χώρους είναι το Στάδιο Ένιο Ταρντίνι, αν και αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επίσημους αγώνες λόγω της ανεπάρκειας των θέσεων. Αυτό οδήγησε στη μεταφορά του αγώνα Ιταλίας-Εσθονίας στο Στάδιο Αλμπέρτο Μπράλια στη Μόντενα, που πραγματοποιήθηκε στις 3 Ιουνίου 2011. Δεν έχει επιλεγεί ως γηπεδούχος σε κανένα από τα μεγάλα τουρνουά που έχει φιλοξενήσει μέχρι σήμερα η Ιταλία: το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934, το Γιούρο 1968, το Γιούρο 1980 και το Παγκόσμιο Κύπελλο 1990, αλλά ήταν στον προσωρινό κατάλογο για την τελικά αποτυχημένη προσφορά για το Γιούρο 2016, παρά την αποτυχία να μπει στην αποτυχημένη λίστα προσφορών για τοΓιούρο 2012.  Τον Σεπτέμβριο του 2020, ο αγώνας της Μολδαβίας στο UEFA Nations League εναντίον του Κοσσυφοπεδίου διεξήχθη στο στάδιο καθώς η Μολδαβία δεν αναγνωρίζει το Κοσσυφοπέδιο. 

### Εθνική Ιταλίας

Το Ταρντίνι έχει φιλοξενήσει έξι πλήρεις διεθνείς αγώνες *των Azzurri*, πέντε από τους οποίους έχει κερδίσει η Ιταλία.  Το στάδιο είναι ένα από τα μόλις 50 που χρησιμοποιούσαν οι Ιταλοί για εντός έδρας αγώνες στην ιστορία τους και είναι ένα από τα δεκαπέντε πιο χρησιμοποιημένα. Οι δύο πρώτοι αγώνες που παίχτηκαν στο Ταρντίνι ήταν φιλικά πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο που αγωνίστηκαν από προπονητές που είχαν προηγουμένως διοικήσει τον σύλλογο – οι Αρίγκο Σάκι και Τσέζαρε Μαλντίνι. Οι άλλοι τρεις αγώνες έχουν παιχτεί κατά τη διάρκεια των τριών πιο πρόσφατων προκριματικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η νίκη επί της Ουγγαρίας ήταν ο τελευταίος αγώνας της Ιταλίας στην πορεία της η οποία της εξασφάλισε την πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002. Ο αγώνας με τη Λευκορωσία παίχτηκε νωρίτερα στην πορεία της, αλλά ο θρίαμβος στην Πάρμα έστειλε τους Ιταλούς στην κορυφή του ομίλου τους. Ο πιο πρόσφατος ανταγωνιστικός διεθνής που έπαιξε στο Ταρντίνι ήταν προκαθορισμένος. Στις 29 Μαΐου 2012, το Ταρντίνι επρόκειτο να φιλοξενήσει το τρίτο του διεθνές φιλικό, φέρνοντας τους Ιταλούς εναντίον του Λουξεμβούργου, αλλά το παιχνίδι εγκαταλείφθηκε μετά από έναν θανατηφόρο σεισμό 5,8 Ρίχτερ 36 μίλια ανατολικά της Πάρμας.   Ως ένδειξη τιμής στους 24 θανάτους που προκλήθηκαν από τον σεισμό, η Ιταλία έπαιξε φιλικό εναντίον της Γαλλίας στο Ταρντίνι στις 14 Νοεμβρίου 2012. Υποστήριξε επίσης μια πρωτοβουλία κατά της βίας κατά των γυναικών.  Μπροστά σε ένα ξεπούλημα πλήθος, η Γαλλία κέρδισε τον αγώνα με 2–1, προκαλώντας την πρώτη ήττα στην Ιταλία στο Ταρντίνι. 

 Η Tribuna Est φαίνεται από την κεντρική κερκίδα.

| Ημερομηνία | Αντίπαλος | Σκορ | Παρουσία | Διοργάνωση |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 27 Μαΐου 1994 |  Φινλανδία | 2–0 | 16.714 | Φιλικός |
| 22 Απριλίου 1998 |  Παραγουάη | 3–1 | 21.232 | Φιλικός |
| 6 Οκτωβρίου 2001 |  Ουγγαρία | 1–0 | 20.545 | Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2002 – Όμιλος UEFA 8 |
| 13 Οκτωβρίου 2004 |  Λευκορωσία | 4–3 | 16.510 | Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2006 – UEFA Group 5 |
| 14 Οκτωβρίου 2009 |  Κύπρος | 3–2 | 15.009 | Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2010 – Όμιλος UEFA 8 |
| 14 Νοεμβρίου 2012 |  Γαλλία | 1–2 | 19.665 | Φιλικός |
| 26 Μαρτίου 2019 |  Λίχτενσταϊν | 6–0 | 19.834 | Προκριματικός όμιλος J του UEFA Euro 2020 |
| 25 Μαρτίου 2021 |  Βόρεια Ιρλανδία | 2–0 | 0 | Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2022 – UEFA Group C |
|

### Η ομάδα της Ιταλίας κάτω των 21 ετών

Το Ταρντίνι έχει φιλοξενήσει δύο διεθνείς αγώνες των *Azzurrini*.  Ο δεύτερος από αυτούς ήταν ο δεύτερος των δύο αγώνων, που έληξε 2–2, ένα αποτέλεσμα αρκετό για να αποκλείσει τους Ιταλούς εκτός έδρας, αφού ο πρώτος αγώνας έληξε χωρίς τέρματα.

| Ημερομηνία | Αντίπαλος | Σκορ | Διοργάνωση |
| --- | --- | --- | --- |
| 28 Ιανουαρίου 1987 |  Ανατολική Γερμανία | 1–0 | Φιλικός |
| 9 Μαΐου 1990 |  Γιουγκοσλαβία | 2–2 | Προημιτελικός του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου Κ21 1990 |
|

Παρουσίες φιλάθλων στο πρωτάθλημα
---------------------------------

Πληροφορίες σχετικά με αγώνες πρωταθλήματος που διεξήχθησαν στο Στάδιο Ένιο Ταρντίνι από την Πάρμα τα τελευταία 50 χρόνια στις δύο κορυφαίες κατηγορίες του συστήματος ιταλικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου παρατίθενται παρακάτω.

Μια γραφική αναπαράσταση των παρευρισκομένων στο Ταρντίνι από το 1986. Η κίτρινη γραμμή αντιπροσωπεύει το υψηλότερο της σεζόν, η μπλε γραμμή το μέσο όρο της σεζόν, η μαύρη γραμμή το χαμηλότερο της σεζόν και η πράσινη γραμμή τις πωλήσεις εισιτηρίων διαρκείας.
 Η πολύχρωμη υποστήριξη της Πάρμα στο Curva Nord την ημέρα του αγώνα.

| Σεζόν | Μέσος όρος |
| --- | --- |
| 1963 1962–63 Σέριε B  | 6.147 |
| 1964 1963–64 Σέριε B  | 6.028 |
| 1965 1964–65 Σέριε B  | 5.531 |
| 1974 1973–74 Σέριε B  | 10.538 |
| 1975 1974–75 Σέριε B  | 8.105 |
| 1980 1979–80 Σέριε B  | 9.543 |
| 1985 1984–85 Σέριε B  | 8.414 |
| 1987 1986–87 Σέριε B  | 11.243 |
| 1988 1987–88 Σέριε B  | 10.292 |
| 1989 1988–89 Σέριε B  | 7.155 |
| 1990 1989–90 Σέριε B  | 10.039 |
|

| Σεζόν | Μέσος όρος | **Εισιτήρια διαρκείας** |
| --- | --- | --- |
| 1991 1990–91 Σέριε A  | 18.005 | 13.450 |
| 1992 1991–92 Σέριε A  | 21.553 | 17.200 |
| 1993 1992–93 Σέριε A  | 23.792 | 19.650 |
| 1994 1993–94 Σέριε A  | 25.364 | 21.100 |
| 1995 1994–95 Σέριε A  | 23.636 | 19.541 |
| 1996 1995–96 Σέριε A  | 23.731 | 20.225 |
| 1997 1996–97 Σέριε A  | 22.601 | 19.137 |
| 1998 1997-98 Σέριε A  | 22.385 | 18.614 |
| 1999 1998–99 Σέριε A  | 24.328 | 17.873 |
| 2000 1999–00 Σέριε A  | 20.938 | 15.498 |
| 2001 2000–01 Σέριε A  | 19.008 | 13.344 |
|

| Σεζόν | Μέσος όρος | Υψηλότερος | Χαμηλότερος | **Εισιτήρια διαρκείας** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 2001–02 Σέριε A  | 17.956 | 27.498 | 14.704 | 12.156 |
| 2003 2002–03 Σέριε A  | 16.306 | 25.603 | 12.980 | 11.544 |
| 2004 2003–04 Σέριε A  | 15.904 | 23.663 | 11.463 | 10.439 |
| 2005 2004–05 Σέριε A  | 14.044 | 23.010 | 10.711 | 9.923 |
| 2006 2005–06 Σέριε A  | 14.372 | 23.116 | 11.575 | 10.639 |
| 2007 2006–07 Σέριε A  | 14.644 | 20.488 | 11.946 | 11.120 |
| 2008 2007–08 Σέριε A | 15.427 | 25.149 | 11.890 | 11.386 |
| 2009 2008–09 Σέριε B  | 10.031 | 12.265 | 9.261 | 8.950 |
| 2010 2009–10 Σέριε A | 17.061 | 21.323 | 11.870 | 13.691 |
| 2011 2010–11 Σέριε A | 14.524 | 19.615 | 11.975 | 10.578 |
| 2012 2011–12 Σέριε A | 13.646 | 19.481 | 10.800 | 9.620 |
| 2013 2012–13 Σέριε A | 12.740 | 19.073 | 9.627 | 10.546 |
| 2014 2013–14 Σέριε A | 13.451 | 17.740 | 10.409 | 9.235 |
| 2015 2014–15 Σέριε A | 11.904 | 15.311 | 9.772 | 9.580 |
| 2016 2015–16 Σέριε Δ | 10.972 | 14.512 | 10.378 | 10.089 |
| 2017 2016–17 Λέγκα Προ  | 10.230 | 15.005 | 9.480 | 9.193 |
| 2018 2017–18 Σέριε B  | 11.385 | 14.820 | 9.850 | 9.330 |
|

Άλλες χρήσεις
-------------

 Άποψη του Curva Nord από τη κεντρική κερκίδα.
Η ομάδα ράγκμπι της Πάρμα χρησιμοποιούσαν το Ταρντίνι στις πρώτες μέρες τους, συμπεριλαμβανομένης της ακμής τους τη δεκαετία του 1950, αλλά ο σύλλογος μετακόμισε στη συνέχεια στο Στάδιο Φρατέλι Τσέρβι την επόμενη δεκαετία. Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, η αυξανόμενη δημοτικότητα της ένωσης ράγκμπι στην Ιταλία σήμαινε ότι το σημερινό γήπεδο Στάδιο Φλαμίνιο γινόταν λιγότερο βιώσιμο ως έδρα για την Ιταλία και το Στάδιο Λουίτζι Φεράρις στη Γένοβα και το Ταρντίνι προτάθηκαν ως εναλλακτικοί χώροι αφού είναι στη Βόρεια Ιταλία, όπου το ράγκμπι είναι πιο δημοφιλές. Για το Πρωτάθλημα Έξι Εθνών 2012, χρησιμοποιήθηκε το Στάδιο Ολίμπικο, επίσης στη Ρώμη.

Το Ταρντίνι φιλοξένησε επίσης τον καθοριστικό αγώνα της διοργάνωσης αμερικανικού ποδοσφαίρου της Ιταλίας στις 8 Ιουλίου 1989 στο Superbowl Italiano IX της ιταλικής Football League. Το παιχνίδι έριξε τους Seamen Milano εναντίον των Frogs Legnano με τους Frogs Legnano να κερδίζουν με 39–33.

Στις 21 Δεκεμβρίου 2012, το Ταρντίνι επιλέχθηκε ως ο ουδέτερος χώρος για να φιλοξενήσει τον αγώνα της Serie A μεταξύ της Κάλιαρι και της Γιουβέντους λόγω της μη διαθεσιμότητας του γηπέδου του πρώτου, του Στάδιο Ις Αρένας.

Μεταφορά
--------

Το στάδιο βρίσκεται σε κεντρική τοποθεσία στην πόλη της Πάρμα και απέχει 30 λεπτά με τα πόδια κατά μήκος της Viale Mentana, στη συνέχεια της Viale S. Michele πριν από μια αριστερά στροφή στον κυκλικό κόμβο στη Viale Partigiani d'Italia, από το σιδηροδρομικό σταθμό της Πάρμα, που βρίσκεται στο βόρειο άκρο του κέντρου της πόλης. Εναλλακτικά, τα λεωφορεία 8 ή 9 μπορούν και τα δύο να μετακινηθούν από το σιδηροδρομικό σταθμό στο στάδιο.  Η υπηρεσία λεωφορείου εξυπηρετεί επίσης όσους κάνουν χρήση του χώρου στάθμευσης Α1 έξω από την πόλη. Μια απευθείας οδήγηση προς το στάδιο περιλαμβάνει μια έξοδο στον Α1 στον κόμβο της Πάρμα. Η UEFA δήλωσε ότι ο τομέας μεταφορών της Πάρμα ήταν κάτι παραπάνω από ικανός να υποστηρίξει αγώνες του Γιούρο 2016.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Impianti» [Grounds]. *ParmaCalcio1913.com* (στα Ιταλικά). S.S.D. Parma Calcio 1913. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2015.
2. ↑  «Ecco le caratteristiche del progetto di ristrutturazione» [Here are the features of the renovation plans]. *settorecrociatoparma.it*. 16 Φεβρουαρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2010.
3. 1 2 3  «Bid Evaluation Report» (PDF). *UEFA*. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2010.
4. 1 2  «La storia dello stadio "Ennio Tardini" di Parma (1923)» [The history of Parma's Stadio Ennio Tardini (1923)]. *Associazione Parma Club Petitot*. www.apcpetitot.it. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2011.
5. ↑  «Figurine Crociate: Anno 1975–1976». *Settore Crociato Parma*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2011.
6. ↑  «Figurine Crociate: Anno 1978–1979». *Settore Crociato Parma*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2011.
7. ↑  Bandini, Paolo (31 Μαρτίου 2008). «Sadness and censure as violence blights the Scudetto again». *The Guardian*. guardian.co.uk.
8. ↑  «ABBONAMENTI, GLI EX CURVA SUD RINNOVANO SOLO AL TARDINI» [Season ticket holders, the ex-Curva Sud just renew at the Tardini]. stadiotardini.com. 23 Απριλίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2011.
9. ↑  Gatti, Francesco (23 February 2012). «Parma, Ghirardi: "Le prossime tre partite decideranno la nostra stagione"». .
10. ↑  «E dopo la Tessera, lo stadio di proprietà...». stadiotardini.com. 23 Απριλίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2011.
11. ↑  Majo, Gabriele (9 Νοεμβρίου 2012). «Tardini del futuro: ennesimo rattoppo o uno stadio tutto nuovo?» [Tardini of the future: another patch or a completely new stadium?]. *ParmaSera* (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2012.
12. ↑  «Il sindaco Federico Pizzarotti a StadioTardini.com: "C'è il centenario del Parma? Spero che la squadra e la società facciano il loro dovere"» [Mayor Federico Pizzarotti at StadioTardini.com: "It's Parma's centenary? I hope the team and the club do their duty"]. *StadioTardini.com* (στα Ιταλικά). 12 Νοεμβρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2013.
13. ↑  Campanale, Susy (4 February 2012). «Calcio in the ice age». *Football Italia* (football-italia.net).. Ανακτήθηκε στις 8 February 2012.
14. ↑  «Four things Serie A needs to do to become the most popular league in the world». 16 November 2011.. Ανακτήθηκε στις 8 February 2012.
15. ↑  «AC Milan chief adds to Italy's stadium debate». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 May 2014.. Ανακτήθηκε στις 8 February 2012.
16. 1 2  «Tardini: sì in Italia, no in Europa» [Tardini: fit for Italy, not Europe] (στα Ιταλικά). Gazzetta di Parma. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2011. [*νεκρός σύνδεσμος*]
17. ↑  «LICENZA UEFA / QUANTO SCOTTANO QUEI SEGGIOLINI !» (στα it). 21 May 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 July 2013.. Ανακτήθηκε στις 8 February 2012.
18. ↑  «Ghirardi: "Tardini non abilitato per le coppe europee. Oggi giocheremmo a Modena"».
19. ↑  «Euro 2012, 12 grandi inviti». *Italian Football Federation*. Απριλίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2012.
20. ↑  «Nations league returns at last». *The Straits Times*. 3 September 2020.. Ανακτήθηκε στις 2 October 2020. *«The only game to be moved was for political reasons - Moldova's refusal to recognise Kosovo as an independent nation means they will host their match in Parma, Italy.»*
21. ↑  «Gare svolte in una città» [Matches contested by city]. *FIGC* (στα Ιταλικά). figc.it. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2011.
22. ↑  «A Parma Italia – Lussembourgo, ultimo test in casa prima di Euro 2012» (στα it). *FIGC.it* (FIGC). 21 April 2012. .
23. ↑  «Euro 2012: Italy friendly with Luxembourg cancelled following earthquake near Parma». *The Daily Telegraph*. 29 May 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 May 2012. .
24. ↑  «France comes back to beat Italy 2–1 in friendly». *Greenwich Time* (Greenwich, Connecticut: Hearst Corporation). 14 November 2012. . [*νεκρός σύνδεσμος*]
25. ↑  «France surprise Italy with Bafétimbi Gomis winner in Parma». *The Guardian* (London). 15 November 2012. .
26. ↑  «Gare svolte in una città» [Matches contested by city]. *FIGC* (στα Ιταλικά). figc.it. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2011.
27. 1 2 3 4  «Attendance Statistics of Serie B 1962–63 to 1973–74». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
28. 1 2 3  «Attendance Statistics of Serie B 1974–75 to 1985–86». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
29. 1 2 3 4  «Attendance Statistics of Serie B 1986–87 to 1997–98». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
30. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Attendance Statistics of Serie A 1986–87 to 1997–98». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012. [*νεκρός σύνδεσμος*]
31. 1 2 3  «Attendance Statistics of Serie A 1998–99 to 2000–01». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012. [*νεκρός σύνδεσμος*]
32. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2001–02». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
33. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2002–03». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
34. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2003–04». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
35. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2004–05». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
36. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2005–06». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
37. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2006–07». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
38. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2007–08». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
39. ↑  «Attendance Statistics of Serie B 2008–09». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
40. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2009–10». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
41. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2010–11». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
42. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2011–12». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2012.
43. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2012–13». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2012.
44. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2013–14». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2014.
45. ↑  «Attendance Statistics of Serie A 2014–15». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2015.
46. ↑  «Attendance Statistics of Lega Pro B 2016-2017». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2017.
47. ↑  «Attendance Statistics of Serie B 2017-2018». *StadiaPostcards.com*. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2018.
48. ↑  «Cagliari-Juve si giocherà al Tardini di Parma». *Corriere dello Sport – Stadio* (Sport Network). 19 December 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 February 2013. .
49. ↑  «Stadio Ennio Tardini». *Football Italia*. football-italia.net. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Στάδιο Ένιο Ταρντίνι** |

* Επίσημος ιστότοπος (in ιταλική)
* Ο επίσημος ιστότοπος του SSD Parma Calcio 1913 Αρχειοθετήθηκε 2018-09-17 στο Wayback Machine. Archived