Ο **QL** (*Quantum Leap*) ήταν προσωπικός υπολογιστής που παρουσιάστηκε από τη Sinclair Research τον Ιανουάριο του 1984 και η παραγωγή του σταμάτησε τον Απρίλιο του 1986. Το χρώμα του ήταν μαύρο με λευκές γραμματοσειρές στα πλήκτρα. Στο πληκτρολόγιο τύπου QWERTY συμπεριλαμβάνονταν και τα ηλεκτρονικά του κυκλώματα και οι μονάδες ανάγνωσης/αποθήκευσης. Η οθόνη δεν περιλαμβάνονταν στον βασικό εξοπλισμό και η μονάδα παροχής ισχύος ήταν εξωτερική. Η αρχική τιμή του ήταν 399 Λίρες Αγγλίας. Ο *QL* ήταν το δεύτερο σημαντικό προϊόν της *Sinclair* μετά από τον ZX Spectrum και το όνομα του, που σημαίνει κβαντικό άλμα, δήλωνε και τις υψηλές φιλοδοξίες του ιδρυτή της εταιρείας Κλάιβ Σινκλέρ (*Clive Sinclair*).

Ιστορία
-------

Το πλάνο κατασκευής του ξεκίνησε το 1983 με τον κωδικό *ZX 83* με προοπτική να παρουσιαστεί μαζί με μια πολύ λεπτή οθόνη τεχνολογίας καθοδικού σωλήνα (*CRT*). Η εταιρεία με την ανάπτυξη του υπολογιστή προσέβλεπε σε απαιτητικούς χρήστες και στην επαγγελματική αγορά. Τελικά για λόγους κόστους ο επόμενος κωδικός ανάπτυξης *ZX 84* υλοποίησε την ιδέα χωρίς ενσωματωμένη οθόνη.

Ενσωματωμένο υλικό και λογισμικό
--------------------------------

Στην πρώτη και μοναδική του έκδοση είχε επεξεργαστή 68008 της MOTOROLA μια περιορισμένη έκδοση του 68000 με μικρότερο (8-bit) δίαυλο δεδομένων (*data bus*) και μικρότερο (20-bit) δίαυλο διευθύνσεων (address bus). Η μνήμη του ήταν 128 Kb RAM επισήμως επεκτεινόμενα μέχρι τα 640 Kb. Η μνήμη ROM (*Read Only Memory*) ήταν 48Kb επεκτεινόμενη μέχρι τα 64Kb. Ο χρονισμός του επεξεργαστή ήταν στα 7,5 MHz. Δύο ενσωματωμένα microdrives και μια θύρα για ένα επιπλέον ήταν οι μονάδες αποθήκευσης/ανάγνωσης των δεδομένων χωρητικότητας περίπου 100Kb. Τα microdrives που ήδη είχαν παρουσιαστεί για τον ZX Spectrum είχαν μαγνητική τεχνολογία και σειριακή λογική και γενικώς ήταν χαμηλής αξιοπιστίας, αποτέλεσαν δε ανασχετικό παράγοντα για την εμπορική επιτυχία του μηχανήματος. Ο QL υποστήριζε σε επίπεδο γραφικών ανάλυση 250Χ256 εικονοστοιχεία με 8 χρώματα ή 512Χ256 με 4 χρώματα χρησιμοποιώντας για αυτό το σκοπό 32Kb εφεδρικής μνήμης που δέσμευε από την κεντρική μνήμη. Για την απεικόνιση των γραφικών είχε μία έξοδο τηλεόρασης RF και μία RGB. Επίσης είχε μια θύρα γενικού τύπου για επεκτάσεις , 2 θύρες RS-232, θύρα για 2 χειριστήρια (*Joysticks*), τσιπ υποστήριξης *ZX8301*, *ZX8302* και τον μικροελεγκτή της Intel *8049*. Το λειτουργικό σύστημα ήταν πολυεπεξεργαστικό (*multitasking*), λεγόταν *QDOS* και είχε σχεδιαστεί από τον *Tony Tebby*. Ενσωμάτωνε μια πολύ εξελιγμένη BASIC (*Super BASIC*) σε μορφή διερμηνευτή με τεράστιες δυνατότητες χειρισμού αριθμών που έφταναν στον αριθμό 10^610 (τα σημερινά προγράμματα σε περιβάλλον Windows ή Linux χειρίζονται μέγεθος αριθμών μέχρι 10^310). Τέλος, μαζί με το μηχάνημα δινόταν και μια εφαρμογή γραφείου με επεξεργαστή κειμένου, Λογιστικό φύλλο, διαχείριση βάσης δεδομένων, και πακέτο γραφικών που είχε γραφεί από την εταιρεία PSION.

Περιφερειακά και επιπλέον λογισμικό
-----------------------------------

Το πρώτο βασικό περιφερειακό ήταν μια κάρτα επέκτασης με SCSI (*Small Computer System Interface*), FDD (*Floppy Disk Drive*) και θύρα IEEE 438. Επίσης κυκλοφόρησαν επεκτάσεις μνήμης και επεξεργαστή, modems, Video Frame Grabbers, Hard Disk Drives ενώ στα τέλη της δεκαετίας του '90 κυκλοφόρησαν μητρικές κάρτες βασισμένες στους επεξεργαστές της MOTOROLA 68040 και 68060 με δυνατότητα χειρισμού πολυμέσων (*Multimedia*), υψηλής ανάλυσης εικονοστοιχείων και δικτυακής υποστήριξης ethernet. Στη λίστα των προγραμμάτων του QL περιλαμβάνονται περίπου 500 τίτλοι παιχνιδιών, γλώσσες προγραμματισμού και λειτουργικά συστήματα αναβάθμισης. Τέλος υπάρχουν εξομοιωτές ώστε να τρέξει το περιβάλλον QL στα λειτουργικά DOS, Windows, Linux, Mac OS, Amiga και Atari.

Επίλογος & αξιολόγηση
---------------------

Αν και απέτυχε εμπορικά, ο *QL* ήταν μια πολύ φιλόδοξη προσπάθεια, η πρώτη με τον υψηλών δυνατοτήτων επεξεργαστή 68008, και η πρώτη με λειτουργικό που υποστήριζε πολυεπεξεργασία (*multitasking*). Όμως πιθανότατα παρείχε πολλά σε τομείς που δεν υπήρχε αντίστοιχη ανάγκη (68008, *multitasking*) ενώ παρείχε πολύ λίγα σε τομείς όπου υπήρχε μεγάλη ανάγκη (αξιόπιστες μονάδες αποθήκευσης).

Πηγές
-----

* Περιοδικό PIXEL, τεύχος 4, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 1984, σελίδα 36[*νεκρός σύνδεσμος*].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Sinclair QL** |

* Διαθέσιμοι εξομοιωτές
* Λίστα προγραμμάτων για Sinclair QL