Ο **Αρσένιος Αποστόλης** ήταν Έλληνας λόγιος, και ένας από τους διασημότερους Ελληνιστές του 16ου αιώνα.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Το εσωτερικό της ορθόδοξης εκκλησίας στη Βενετία, Άγιος Γεώργιος των Ελλήνων
Γεννήθηκε στην Κρήτη κατά το 1465 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Το όνομά του ήταν Αρσένιος. Πατέρας του ήταν ο Μιχαήλ που άκμασε τον προηγούμενο αιώνα. Μητέρα του ήταν η θυγατέρα του Θεοδοσίου κόμητος Κορίνθου. Από τον πατέρα του έμαθε τέλεια τα αρχαία Ελληνικά. Έμεινε ορφανός νεότατος και αναγκάστηκε να αντιγράφει αρχαία ελληνικά χειρόγραφα για να πορευτεί. Μονάχευσε και χειροτονήθηκε διάκονος. Ο ίδιος λέει ότι πήγε το 1492 στη Φλωρεντία κατόπιν πρόσκλησης του άρχοντα της πόλης Λαυρεντίου των Μεδίκων δια μέσου του Ιωάννη Λάσκαρι. Όταν έφτασε ο Λαυρέντιος είχε πια πεθάνει, και κυβερνούσε ο Πέτρος των Μεδίκων, ο Άτυχος. Γνώρισε τον Άλδο Μανούτιο και έγινε μέλος της «Νέας Ακαδημίας». Εργάστηκε στη Βενετία στο τυπογραφείο του Μανούτιου και γνώρισε τον άλλο Κρητικό λόγιο Μάρκο Μουσούρο. 

Έγινε μαθητής του Θεοδόσιου Ζυγομαλά και του Αντωνίου Καρμαλίκη. Από την Κρήτη μετακινήθηκε το 1504 στη Ρώμη και από ορθόδοξος έγινε καθολικός. Πάμφτωχος εκεί, και αυτοαποκαλούμενος «βασιλεύς των τήδε πενήτων» έζησε από τα ελέη που του παρείχε ο φιλέλληνας Πάπας Λέων Ι'. Το 1516 ήρθε στη Ρώμη και ο Μουσούρος, τον οποίο ο πάπας Λέων διόρισε Μητροπολίτη Μονεμβασίας. Πριν όμως προλάβει να πάει ο Μουσούρος πέθανε (1517) κι ο πάπας διόρισε στη θέση του τον Αρσένιο. Στον καιρό της δεύτερης Πατριαρχίας του Παχωμίου Α' (περί το 1518) ο Αρσένιος ήρθε στην Ενετοκρατούμενη Μονεμβασία και διώχνοντας μετά βίας τον νόμιμο ορθόδοξο ποιμένα, αυτοχειροτονήθηκε Μητροπολίτης Μονεμβασίας. Παρά τις διαμαρτυρίες της ορθόδοξης εκκλησίας και τον αφορισμό του, ο Αρσένιος συνέχισε χειροτονώντας αναγνώστες, υποδιακόνους, διακόνους και ιερείς, και έκανε όλα τα αρχιερατικά. 

Οι ταραχές που προκάλεσε η εκλογή του στην Μονεμβασιά συνεχίστηκαν, οπότε οι ενετικές αρχές τον απομάκρυναν και έτσι πήγε στην Φλωρεντία ως διευθυντής της εκεί Ελληνικής Σχολής. Το 1534 πήγε στην Βενετία, όπου και πέθανε το 1535.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  «Dizionario Biografico degli Italiani». (Ιταλικά) *Dizionario Biografico degli Italiani*. 1961. arsenio-apostolio. Ανακτήθηκε στις 24  Ιανουαρίου 2023.
2. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb121362785. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
3. ↑  Παπαδόπουλος, Χρυσόστομος. «Σχέσεις Ὀρθοδόξων καὶ Λατίνων κατὰ τὸν ΙΣΤ´ αἰῶνα» (PDF). *Περιοδικό «Θεολογία»*. Εκκλησία της Ελλάδος. σελ. 91. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2020.

Πηγές
-----

* Κωνσταντίνος Σάθας (1868). *Νεοελληνική Φιλολογία: Βιογραφία των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων, από της καταλύσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι της Ελληνικής εθνεγερσίας (1453-1821)*. Αθήνα: Τυπογραφείο των τέκνων Ανδρέου Κορομηλά. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2009. }
* Παπαδία-Λάλα, A. «Ο Αρσένιος Μονεμβασίας ο Αποστόλης και η Ελληνική Αδελφότητα Βενετίας (1534-1535)», Θησαυρίσματα 14 (1977), σελ. 110-126.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 24636751
* **ΕΒΕ**: 172769
* **AA**: 27288
* LCCN: no89002198
* ISNI: 0000 0001 1751 1761
* GND: 100016650
* SUDOC: 157590607
* BNF: cb121362785 (data)
* ICCU: CNCV000802

 |

 |