Φωτογραφία των Τόραμα κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Τσουκάλι της Μορδοβίας το 2004
Οι **Τόραμα** (ρωσικά: То́рама‎, εναλλακτική ονομασία στα Έρζυα: Йовлат, Ιόβλατ) είναι μουσικό συγκρότημα (ή μουσικό σύνολο) με έδρα το Σαράνσκ στη Μορδοβία της Ρωσίας. Ερμηνεύει παραδοσιακά τραγούδια και παραδοσιακή μουσική των Μορδβινικών εθνοτήτων, δηλαδή των Έρζια, Μόκσα, Σόκσα και Καρατάι.

Ιστορία
-------

Οι Τόραμα δημιουργήθηκαν το 1990 από 4 ερευνητές της Μορδβινικής γλώσσας και παράδοσης κατά μήκος της ΕΣΣΔ. Αρχικά ήταν μια χορωδία 9 μελών. Τελικά, ο Βλαντιμίρ Ρομάσκιν, ένας ερευνητής και παραγωγός ντοκιμαντέρ, έγινε ο φρόντμαν του συγκροτήματος. Έχοντας την προθυμία να επικοινωνήσει μέσω των ρωσικών και της γλώσσας Έρζια με το κοινό, έκανε εκτενείς εισαγωγές σε κάθε τραγούδι, χορό, μελωδία, παράδοση και τελετουργικό των Μορδβινικών λαών, κάνοντας τον αναπόσπαστο μέρος κάθε συναυλίας. 

Το συγκρότημα έγινε δημοφιλές στη Μορδοβία (βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο της Δημοκρατίας) ενώ απολαμβάνει δημοτικότητα και σε επίπεδο Μόσχας (το 1994 έλαβε το χρυσό μετάλλιο και τον τίτλο του Πανρωσικού Διαγωνισμού Παραδοσιακής Μουσικής "Φωνές της Ρωσίας"). Έχει δώσει συναυλίες σε φιννοουγγρικές πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Φινλανδία, την Εσθονία και αλλού. Οι δεσμοί τους με τα φιννοουγγρικά κράτη οδήγησαν στην επικράτηση του λατινικού ονόματος "Τόοραμα" (Toorama) με δύο "ο", τα οποία προφέρονται ως μακρύ "ο". Στο ρωσικό όνομα Τόραμα χρησιμοποιείται το ένα "ο". 

Το συγκρότημα έχει εμφανιστεί σε μουσικά φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής στην Εσθονία, στη Λετονία, στην Πολωνία, στη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. 

Μετά από αρκετά χρόνια, το ρεπερτόριο τους επεκτάθηκε, χάρη στην ανακατασκευή και αναβίωση εξαφανισμένων μουσικών οργάνων της Μορδοβίας, όπως το βιολί γκαρζί. Το 2002, οι οργανικές συνθέσεις έγιναν σημαντικό μέρος της κάθε συναυλίας του συγκροτήματος και έγινε ξεχωριστό μέρος της δραστηριότητας του συγκροτήματος. 

Το 2002, ο Βλαντιμίρ Ρομάσκιν πέθανε μετά από αρρώστια. Εις μνήμην του ιδρύθηκε ένα μνημειακό μουσείο στο χωριό του, την Ποντλέσναγια Τάβλα. 

Το συγκρότημα, παρόλο που μείωσε τη δραστηριότητα του για αρκετά χρόνια, συνέχισε να υπάρξει και συνέχισε το έργο του. 

Το 2007 κυκλοφόρησε η ταινία κινουμένων σχεδίων "Κουιγκορόζ" (Kuigorozh, βασισμένη πάνω σε ένα παραμύθι των Μορδβίνων) από το στούντιο Pilot Animation Studio της Μόσχας. Η ταινία παρήχθη με τη βοήθεια της διαχείρισης του συγκροτήματος, η οποία παρείχε πληροφόρηση για τη λαογραφία των Έρζυα και Μόκσα. Η μουσική του συγκροτήματος χρησιμοποιήθηκε στην ταινία.

Δισκογραφία
-----------

* 1996: Toorama — *Mordvin Songs* — τραγούδια από τους Έρζια. MIPUCD 502, 1996. Παραδοσιακά τραγούδια των Έρζια (ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε στη Φινλανδία)
* 2000: Toorama — *Taga Eriaza Shkai!*  (στη γλώσσα Έρζυα. Ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε στην Εσθονία από τον Εσθονικό Σύνδεσμο Φιλίας Έρζια-Μόκσα, εσθονικά: Eesti erza-moksha söprade selts)
* 2001: MeNaiset & Toorama — *Mastorava* (άλμπουμ στα έρζυα και φινλανδικά. Παρήχθη σε συνεργασία με την οχταμελή φινλανδική γυναικεία χορωδία MeNaiset. Η φινλανδική χορωδία εμφανίζεται στα τραγούδια 8-12. Ηχογραφήθηκε στην Αίθουσα Λεονώρα του Κέντρου Εκπαίδευσης Κάλλιο-Κουνίνκαλα της Ακαδημίας Σιμπέλιους τον Ιανουάριο του 1997). Κωδικός MMCD1, δισκογραφική: Sterns.
* 2002 Toorama — Godspeed (ηχογράφηση: Κάλλιο-Κουνίνκαλα, Γιαβένπεε, Φινλανδία, ηχογραφήθηκε το 1996. Ηχογράφηση και μίξη: Γιούκο Κύχαλα, μάστερινγκ: Finnvox/Πάουλι Σαασταμόινεν. Η παραγωγή έγινε από τους Τόραμα στη Μόσχα και το Σαράνσκ της Ρωσίας)
* 2018: Catch Up the Time

Πολιτιστική συνεισφορά
----------------------

### Πολυφωνικό τραγούδι

Συχνότερα η φιννοουγγρική τραγουδική παράδοση περιγράφεται ως διφωνητική, καθώς σε μια χορωδία αναπτύσσονται 2 φωνητικές γραμμές. Οι μουσικοί των Τόραμα επέμειναν στην ανάπτυξη μιας μελωδικής γραμμής για κάθε μέλος, καθώς οι δύο μελωδικές γραμμές θεωρούνταν απλοποίηση μιας αληθινής παράδοσης.

### Ορχηστρική απόδοση

Ενώ το χορωδιακό τραγούδι εκπροσωπείται ευρέως στα χωριά των Μορδβίνων και στο Σαράνσκ, οι συναυλίες ζωντανών οργανικών συνόλων είχαν σχεδόν εκλείψει, όταν οι Τόραμα ξεκίνησαν τις εργασίες ανοικοδόμησης και ανέπτυξε τα όργανα εκ νέου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημη ιστοσελίδα (στα ρωσικά)