Η **Αμβροσιανή βιβλιοθήκη** (ιταλικά: *Biblioteca Ambrosiana*) είναι ιστορική βιβλιοθήκη και πινακοθήκη στο Μιλάνο της Ιταλίας. Ιδρύθηκε το 1609 από τον καρδινάλιο Φεντερίκο Μπορρομέο, ο οποίος έστειλε απεσταλμένους του σε δυτική και ανατολική Ευρώπη και Συρία, για τη συλλογή υλικού και τον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης. Ονομάστηκε προς τιμή του Αμβροσίου Μεδιολάνων, προστάτη αγίου του Μιλάνου.

Ιστορία
-------

Σχέδιο βαλλίστρας από τον Ατλαντικό Κώδικα του Λεονάρντο ντα Βίντσι
### Αρχή

Η κατασκευή του κτηρίου ξεκίνησε το 1603 και με την ολοκλήρωση του το 1609 τα πρώτα αντικείμενα που στέγασε ήταν η προσωπική συλλογή του καρδιναλίου Μπορρομέο, ο οποίος διέθεσε 15.000 χειρόγραφα και τον διπλάσιο αριθμό βιβλίων. Η πρώτα αίθουσα ανάγνωσης της βιβλιοθήκης άνοιξε στο κοινό την 8η Δεκεμβρίου του 1609, και η Αμβροσιανή βιβλιοθήκη υπήρξε η 2η δημόσια βιβλιοθήκη στην Ευρώπη μετά από τη Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν της Οξφόρδης. Κατά την περίοδο 1611 με 1618 μεταφέρθηκε και η προσωπική συλλογή πινάκων του Μπορρομέο στο κτήριο, και έτσι δημιουργήθηκε ο πυρήνας της πινακοθήκης.

### Μετέπειτα

Μετά τον θάνατο του καρδιναλίου το 1631, η βιβλιοθήκη απέκτησε 12 χειρόγραφα του Λεονάρντο ντα Βίντσι, συμπεριλαμβανομένου του Ατλαντικού Κώδικα. Με την πάροδο του χρόνου το κτήριο έφτασε να στεγάζει 12.000 πίνακες Ευρωπαίων καλλιτεχνών, από τον 14ο έως τον 19ο αιώνα.

Ανάμεσα στα 30.000 χειρόγραφα της βιβλιοθήκης, τα οποία ποικίλουν από ελληνικά και λατινικά, έως εβραϊκά, συριακά, και αραμαϊκά, είναι και το σπάραγμα του Μουρατόρι, απόσπασμα κειμένου το οποίο χρονολογείται στο 170 μ.Χ. και αποτελεί το πρωιμότερο παράδειγμα βιβλικού κανόνα, ενώ στην βιβλιοθήκη βρίσκεται και το πρωτότυπο του συγγράματος *De divina proportione* (*περί των θείων αναλογιών*) του Λούκα Πατσιόλι. Σημαντικό τεκμήριο που στεγάζεται στην βιβλιοθήκη είναι και το παλαιότερο γνωστό αντίγραφο του Κιτάμπ Σιμπαουαχαΐχι, βιβλίο αραβικής γραμματικής του 8ου αιώνα.

Το κτήριο υπέστη φθορές κατά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο, και επιδιορθώθηκε το 1952, ενώ έγινε εκτεταμένη ανακαίνιση την περίοδο 1990–1997.

### Πίνακες

Σημαντικοί πίνακες της πινακοθήκης είναι το *πορτραίτο μουσικού* του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, και το *καλάθι με τα φρούτα* του Καραβάτζο.

Σημαντικά χειρόγραφα
--------------------

* Αμβροσιανή Ιλιάς, βυζαντινό εικονογραφημένο χειρόγραφο του 5ου/6ου αιώνα με θέμα την Ιλιάδα του Ομήρου
* Μεγαλογράμματο χειρ. 0135 — αποσπάσματα από τα ευαγγέλια του Ματθαίου, Μάρκου και Λουκά
* Αμβροσιανός κώδικας 435, Αμβροσιανός κώδικας 837 — πραγματεία σχετικά με το *Περὶ Ψυχῆς* του Αριστοτέλη
* Χειρόγραφα σε μικρογράμματη μορφή (ελληνικά) της Καινής Διαθήκης: 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 614, 615
* Αμβροσιανός κώδικας, συλλογή 5 χειρογράφων στην γοτθική γλώσσα σχετικά με την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη
* Εξάβιβλος, βυζαντινή νομική πραγματεία

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «English». *www.ambrosiana.eu* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2017.
2. 1 2  «The Pinacoteca Ambrosiana | Leonardo Ambrosiana». *www.leonardo-ambrosiana.it* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2017. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2017.
3. ↑  «Ambrosian Library». *The New International Encyclopædia*. .
4. ↑  «CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Ambrosian Library». *www.newadvent.org*. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2017.
5. ↑  «Codexes and manuscripts | Leonardo Ambrosiana». *www.leonardo-ambrosiana.it* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αμβροσιανή βιβλιοθήκη** |

* Biblioteca Ambrosiana website, select English
* *Catalogus codicum graecorum Bibliothecae Ambrosianae* (Mediolani 1906) Τόμος Α´
* *Catalogus codicum graecorum Bibliothecae Ambrosianae* (Mediolani 1906) Τόμος Β´

Συντεταγμένες: 45°27′47″N 9°11′07″E﻿ / ﻿45.4631°N 9.1854°E﻿ / 45.4631; 9.1854

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 147341799
* **ΕΒΕ**: 283086
* LCCN: n79139453
* ISNI: 0000 0001 2294 7471
* GND: 4251345-5
* SELIBR: 109866
* SUDOC: 027438279
* BNF: cb12148454d (data)
* BIBSYS: 90270513
* ULAN: 500302861
* NLA: 36185205
* NKC: ko2004238702
* BNE: XX105681
* CiNii: DA02996963

 |

 |