Ο **Νιλ Σάιμον** (αγγλικά: Neil Simon) (4 Ιουλίου 1927 – 26 Αυγούστου 2018) ήταν Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος. Πολυγραφότατος και πολυτάλαντος, έλαβε περισσότερες υποψηφιότητες για Όσκαρ και Τόνυ από οποιονδήποτε άλλον συγγραφέα, τα έργα του μεταφράστηκαν και παίχτηκαν σε όλον τον κόσμο και θεωρείται από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς του αμερικάνικού θεάτρου.

Βιογραφία
---------

Ο Σάιμον (πλήρες όνομα: Μάρβιν Νιλ Σάιμον) γεννήθηκε στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης από Εβραίους γονείς, ο πατέρας του ήταν πωλητής υφασμάτων και η μητέρα του ασχολιόταν κυρίως με τα οικιακά. Μεγάλωσε την εποχή της "Μεγάλης Ύφεσης", της οποίας οι οικονομικές δυσκολίες προκάλεσαν πολλά σκαμπανεβάσματα στις σχέσεις των γονιών του, πολλές φορές δε ο πατέρας του είχε εγκαταλείψει την οικογένειά του για μεγάλα χρονικά διαστήματα και έτσι η παιδική του ηλικία χαρακτηρίστηκε από καυγάδες, οικονομική ανέχεια και δυστυχία. Το καταφύγιό του ήταν πρώτα οι κινηματογραφικές αίθουσες και στη συνέχεια η συγγραφή, ώστε να ξορκίζει τη βαριά, ασφυκτική ατμόσφαιρα της οικογενειακής του εστίας.

Ξεκίνησε αμέσως μετά τον πόλεμο να γράφει σκετσάκια για κωμικούς του ραδιοφώνου και κατόπιν της τηλεόρασης, μαζί με τον κατά 8 χρόνια μεγαλύτερο αδελφό του Ντάνιελ Σάιμον. Το πρώτο θεατρικό του έργο, το *Παίξε την τρομπέτα σου* (*Come Blow Your Horn*) ανέβηκε στο Μπρουκς Άτκινσον Θίατερ του Μπρόντγουεϊ το 1961. Από εκεί κι έπειτα ήρθαν οι μεγάλες του επιτυχίες: το 1963 το έργο *Ξυπόλυτοι στο Πάρκο*, και το 1965 το έργο *Ένα παράξενο ζευγάρι*, με το οποίο κέρδισε το πρώτο βραβείο Τόνυ της καριέρας του. Τα επόμενα χρόνια θα προταθεί 17 φορές για Τόνυ και θα κερδίσει ακόμη δυο, για τα έργα *Τα παιδιά από το Μπιλόξι* και *Lost in Yonkers*. Το 1966 γράφει την πρόζα για το μιούζικαλ *Sweet Charity* και το 1968 ανεβάζει τη *Σουίτα για δυο* (*Plaza Suite*), ένα τρίπρακτο έργο αποτελούμενο από 3 μονόπρακτα που διαδραματίζονται στην ίδια σουίτα του ξενοδοχείου Πλάζα της Νέας Υόρκης. 

Η μεγαλύτερη επιτυχία του την δεκαετία του '70 ήταν η μαύρη κωμωδία *Ο φυλακισμένος της κεντρικής λεωφόρου*, η οποία μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στη μεγάλη οθόνη το 1975, σε σενάριο του Νιλ Σάιμον. Το 1977 ανεβάζει την αυτοβιογραφική *Καινούρια σελίδα*, με θέμα τον δεύτερο γάμο ενός χήρου. Ο Σάιμον σε πολλές περιπτώσεις υπήρξε αυτοβιογραφικός, οι ιστορίες του συχνά διαδραματίζονται στις γειτονιές της εργατικής τάξης της Νέας Υόρκης, παρόμοιες με εκείνες στις οποίες μεγάλωσε. Στο επίκεντρο των έργων του βρίσκονται τα προβλήματα και τα άγχη της καθημερινότητας της μικρομεσαίας τάξης και μέσα από ένα σατυρικό πρίσμα, αναδεικνύεται ως ο πιο εύστοχος παρατηρητής των οικογενειακών και συζυγικών σχέσεων του σύγχρονου ανθρώπου. Το 1983 άρχισε να γράφει μια τριλογία-αναφορά στα νεανικά του χρόνια, την επονομαζόμενη «τριλογία του Μπράιτον Μπητς»: *Αναμνήσεις από το Μπράιτον Μπητς*, *Τα παιδιά από το Μπιλόξι* και *Προορισμός το Μπρόντγουεϊ*. Γι' αυτά τα έργα έλαβε μερικές από τις καλύτερες κριτικές του. Επίσης το 1983 έγινε ο μόνος εν ζωή θεατρικός συγγραφέας του οποίου το όνομα έφερε τιμητικά ένα από τα θέατρα της Νέας Υόρκης. Το 1991 με το έργο του *Lost in Yonkers* τιμήθηκε με το Βραβείο Πούλιτζερ.

Ο Simon εργάστηκε ως σεναριογράφος σε περισσότερες από είκοσι ταινίες και έλαβε τέσσερις υποψηφιότητες για όσκαρ σεναρίου. Ορισμένα από τα σενάρια του είναι προσαρμογές των δικών του θεατρικών έργων, αλλά κάποια είναι πρωτότυπα έργα, όπως *Οι επαρχιώτες* ή *Πρόσκληση Σε Γεύμα Από Έναν Υποψήφιο Δολοφόνο*. Παρόλο που οι περισσότερες από τις ταινίες του έκαναν επιτυχία, ο Σάιμον έβλεπε τη δουλειά του σεναριογράφου ως πάρεργο.

Προσωπική ζωή
-------------

Ο Σάιμον παντρεύτηκε 5 φορές. Με την πρώτη του σύζυγο, τη χορεύτρια Joan Baim έμεινε παντρεμένος 20 χρόνια (1953-1973) και απέκτησε 2 κόρες, τη Νάνσυ και την Έλεν. Όταν η Τζόαν πέθανε από καρκίνο των οστών το 1973, παντρεύτηκε την ηθοποιό Marsha Mason, από την οποία χώρισε 10 χρόνια αργότερα. Την ηθοποιό Diane Lander την παντρεύτηκε 2 φορές, ο πρώτος τους γάμος κράτησε 1 χρόνο (1987-1988) και ο δεύτερος 8 χρόνια (1990-1998). Την τελευταία σύζυγό του την παντρεύτηκε το 1999 και έμειναν μαζί μέχρι το θάνατό του, το 2018.

Ο Σάιμον, που υπέφερε από Αλτσχάιμερ, ενώ νοσηλευόταν για νεφρική ανεπάρκεια, πέθανε από πνευμονικές επιπλοκές σε ηλικία 91 ετών.

Εργογραφία
----------

### Θέατρο

Ο Νιλ Σάιμον έγραψε περίπου 50 θεατρικά έργα, πρόζα και μιούζικαλ, τα πιο γνωστά είναι:

* 1961 *Come Blow Your Horn* (*Παίξε την τρομπέτα σου*)
* 1962 *Little Me*
* 1963 *Barefoot in the Park* (*Ξυπόλυτοι στο Πάρκο*)
* 1965 *The Odd Couple* (*Ένα παράξενο ζευγάρι*)
* 1966 *Sweet Charity*
* 1966 *The Star-Spangled Girl* (*Η αστερόεσσα κοπέλα*)
* 1968 *Plaza Suite* (*Σουίτα για δυο*)
* 1968 *Promises, Promises*
* 1969 *Last of the Red Hot Lovers* (*Ο τελευταίος φλογερός εραστής*)
* 1970 *The Gingerbread Lady* (*Η κυρία με τη χαμένη ομορφιά*)
* 1971 *The Prisoner of Second Avenue* (*Ο φυλακισμένος της κεντρικής λεωφόρου*)
* 1972 *The Sunshine Boys* (*Τα χαρωπά παιδιά*)
* 1973 *The Good Doctor* (*Βότκα μολότοφ*)
* 1974 *God's Favorite* (*Ο ευνοούμενος του Θεού*)
* 1976 *California Suite*
* 1977 *Chapter Two* (*Καινούρια σελίδα*)
* 1979 *They're Playing Our Song* (*Παίζουν το τραγούδι μας*)
* 1980 *I Ought to Be in Pictures* (*Θα έπρεπε να παίζω στο σινεμά*)
* 1981 *Fools* (*Οι Ηλίθιοι*)
* 1983 *Brighton Beach Memoirs* (*Αναμνήσεις από το Μπράιτον Μπητς*)
* 1985 *Biloxi Blues* (*Τα παιδιά από το Μπιλόξι*)
* 1986 *Broadway Bound* (*Προορισμός το Μπρόντγουεϊ*)
* 1988 *Rumors* (*Φήμες*)
* 1991 *Lost in Yonkers*
* 1992 *Jake's Women*
* 1993 *Laughter on the 23rd Floor*
* 1995 *London Suite*
* 1997 *Proposals*
* 2000 *The Dinner Party*
* 2001 *45 Seconds from Broadway*
* 2003 *Rose's Dilemma*

### Κινηματογράφος

* 1966 *After the Fox* (*Το ροζ λαγωνικό*), (σε συνεργασία με τον Τσέζαρε Τζαβατίνι)
* 1967 *Barefoot in the Park* (*Ξυπόλυτοι στο Πάρκο*)
* 1968 *The Odd Couple* (*Ένα παράξενο ζευγάρι'')*
* 1969 *Sweet Charity*
* 1970 *The Out-of-Towners* (*Οι επαρχιώτες*)
* 1971 *Plaza Suite* (*Ξενοδοχείο Πλάζα*)
* 1972 *Last of the Red Hot Lovers*
* 1972 *The Heartbreak Kid* (*Το Παράξενο Ταξίδι του Μέλιτος*)
* 1975 *The Prisoner of Second Avenue* (*Οι αιχμάλωτοι της 2ας λεωφόρου*)
* 1975 *The Sunshine Boys* (*Οι γκρινιάρηδες*)
* 1976 *Murder by Death* (*Πρόσκληση Σε Γεύμα Από Έναν Υποψήφιο Δολοφόνο*)
* 1977 *The Goodbye Girl* (*Το Κορίτσι του Αποχαιρετισμού*)
* 1978 *The Cheap Detective* (*Ντετέκτιβ της πεντάρας*)
* 1978 *California Suite* (*Καλιφόρνια Οτέλ*)
* 1979 *Chapter Two* (*Καινούρια ζωή*)
* 1980 *Seems Like Old Times* (*Σαν τον Παλιό Καιρό...*)
* 1981 *Only When I Laugh* (*Ο εφιάλτης μιας ζωής*)
* 1982 *I Ought to Be in Pictures* (*Ήθελα να γίνω σταρ*)
* 1983 *Max Dugan Returns (1983) (*Η επιστροφή του Μαξ Ντούγκαν*)*
* 1985 *The Slugger's Wife*
* 1986 *Brighton Beach Memoirs* (*Γλυκές αναμνήσεις*)
* 1988 *Biloxi Blues* (*Τα παιδιά από το Μπιλόξι*)
* 1991 *The Marrying Man* (*Κυνηγώντας τη γυναίκα της ζωής μου*)
* 1993 *Lost in Yonkers*
* 1998 *The Odd Couple II* (*Ένα Παράξενο Ζευγάρι σε θεότρελο Ταξίδι*)

Θεατρικές Παραστάσεις
---------------------

Κατάλογος ελληνικών θεατρικών παραστάσεων έργων του Ν. Σάιμον.

Παραπομπές
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Νιλ Σάιμον** |

1. 1 2 3  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/95717. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
2. 1 2 3  
«Neil Simon». Encyclopaedia Britannica. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2019.
3. 1 2  
Phyllis Hartnoll, Peter Found (2000). *Λεξικό του θεάτρου*. Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη, μτφ. Νίκος Χατζόπουλος. σελίδες 568–9. ISBN 960-211-563-7.
4. ↑  «NEIL SIMON THEATRE». Επίσημος ιστότοπος θεάτρου Νιλ Σάιμον. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2019.
5. ↑  
«Έφυγε από τη ζωή ο Νιλ Σάιμον». Η Καθημερινή. 26 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2019.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 49253423
* LCCN: n79065574
* ISNI: 0000 0000 8127 3721
* GND: 118797328
* SUDOC: 029311632
* BNF: cb120964612 (data)
* BIBSYS: 90100730
* MusicBrainz: 977c8d10-dbd5-4c78-8eba-4f0e887ee363
* NLA: 35500435
* NDL: 00456640
* NKC: xx0023891
* ICCU: RAVV088596
* BNE: XX830605
* CiNii: DA00478491

 |

 |