Αυτό το λήμμα αφορά την αρχαία πόλη.  Για για την σύγχρονη πόλη, δείτε: Λάπηθος.  
Χάρτης με τα αρχαία Κυπριακά βασίλεια
Η **Λάπηθος** ήταν αρχαία πόλη κράτος της Κύπρου. 

Σύμφωνα με αρχαιολόγους η πόλη ιδρύθηκε από τον Πράξανδρο ήρωα του Τρωικού πολέμου από την Λακωνία. Η πόλη το όνομα της το πήρε από το όρος Λαπήθης της Λακωνίας από όπου κατάγονταν οι οικιστές της. Την μεγαλύτερη ακμή της την γνώρισε στα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια και έμεινε γνωστή στην ιστορία με πολλά ονόματα όπως *Λάμπουσα*, *Ιμερόεσσα*, *Λαπιθέα*. 

Από τους γνωστότερους βασιλιάδες της ήταν ο Δημόνικος Α΄, ο Δημόνικος Β΄, ο Πεισίστρατος που βοήθησε με πλοία και στρατό τον Μέγα Αλέξανδρο στην πολιορκία της Τύρου, και ο Πράξιππος ο τελευταίος βασιλιάς της. Στην αρχαιότητα η πόλη αποτέλεσε κέντρο επεξεργασίας χαλκού και αγγείων και μεγάλο λιμάνι εξαγωγών. Η πόλη ακολούθησε την τύχη όλων των άλλων Κυπριακών βασιλείων, αρχικά αποτέλεσε φόρου υποτελές στους Ασσυρίων, και έπειτα των Περσών. Οι κάτοικοι της πήραν μέρος στην επανάσταση του Ονήσιλου κατά των Περσών, και στον πόλεμο των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου πήρε το μέρος του Αντίγονου. Σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα στη γεωμετρική περίοδο λατρευόταν άγνωστη θεά της γονιμότητας και με την άφιξη των Ελλήνων αποίκων επικράτησε το ελληνικό πάνθεον.

Την περίοδο της κυριαρχίας των Πτολεμαίων αποτέλεσε μέλος του Κοινού των Κυπρίων. Τον μεσαίωνα είχε δική της επισκοπή, την επισκοπή Λαμπούσας, με πρώτο επίσκοπο τον Άγιο Ευλάλιο. Τον 7ο αιώνα μ.Χ. έπεσε σε παρακμή λόγω των αραβικών επιδρομών, μετά από την καταστροφή της πόλης από σεισμό οι κάτοικοι την εγκατέλειψαν. 

Η αρχαία πόλη έχει ανασκαφεί και βρίσκεται στα βόρεια, κατεχόμενα, εδάφη του νησιού.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «ΛΑΠΗΘΟΣ – ΛΑΜΠΟΥΣΑ». *www.lapithos.org.cy*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2018.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Δήμος Λαπήθου, ιστορία Αρχειοθετήθηκε 2007-11-05 στο Wayback Machine.

Βιβλιογραφία
------------

* Βάσου Καραγιώργη, *Αρχαία Κύπρος*, Μορφωτικό ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1978
* Αθανάσιου Σακελάριου, *Τα Κυπριακά ήτοι, πραγματεία περί γεωγραφίας, αρχαιολογία, στατιστικής, μυθολογίας και διαλέκτου της Κύπρου*, τόμος 1, Αθήνα 1855

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αρχαία Σπάρτη |
| --- |
|  |
| Ιστορία | 
* Ιστορία της Σπάρτης
* Κάθοδος των Δωριέων
* Πρώτος Μεσσηνιακός Πόλεμος
* Δεύτερος Μεσσηνιακός Πόλεμος
* Σπαρτιατική Συμμαχία
* Σεισμός του 464 π.Χ.
* Μηδικοί Πόλεμοι
* Συνωμοσία του Κινάδωνα
* Πελοποννησιακός Πόλεμος
* Σπαρτιατική ηγεμονία
* Κορινθιακός Πόλεμος
* Χρεμωνίδειος Πόλεμος
* Κοινό των Ελευθερολακώνων
 |  |
|  |
| Πολιτεία | 
* Μεγάλη Ρήτρα
* Βασιλείς
* Έφοροι
* Γερουσία
* Απέλλα
 |
|  |
| Κοινωνία | 
* Όμοιοι
* Περίοικοι
* Είλωτες
* Νεοδαμώδεις
* Μόθακες
* Τρόφιμοι
* Υπομείονες
* Κοινωνική θέση γυναικών
 |
|  |
| Στρατός | 
* Αγωγή
* Κρυπτεία
* Φάλαγγα
* Μόρα
* Οπλίτης
 |
|  |
| Πολιτισμός | 
* Λακωνική τέχνη
* Μέλανας ζωμός
* Συσσίτια
* Παιδεραστία
* Ξενηλασία
* Καιάδας
* Βίβασις
* Λακωνοφιλία
* Λακωνισμός
 |
|  |
| Αθλητισμός | 
Αγώνες σφαιροβολίας |
|  |
| Θρησκεία | 
* Διόσκουροι
* Μενέλαος
* Ωραία Ελένη
* Ηρακλής
* Ιερό Ορθίας Αρτέμιδος
* Κάρνεια
* Γυμνοπαιδίες
* Υακίνθια
* Διαβατήρια
* Λεωνίδεια
* Ταινάρια
* Τιθηνίδια
 |
|  |
| Αποικίες | 
* Θήρα
* Λάπαθος
* Σέλγη
* Τάρας
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Λυκούργος
* Χίλων
* Λεωνίδας
* Λύσανδρος
* Ευρυβιάδης
* Κλεομένης Α'
* Δημάρατος
* Κλεομένης Γ'
* Παυσανίας
* Αγησίλαος Β'
* Άγις Β΄
* Νάβις
* Τυρταίος
* Πλειστοάναξ
* Γύλιππος
 |

 |