Συντεταγμένες: 21°14′16.6085″N 81°38′1.2599″E﻿ / ﻿21.237946806°N 81.633683306°E﻿ / 21.237946806; 81.633683306

Το **Ράιπουρ** είναι η πρωτεύουσα του ινδικού κρατιδίου Τσατίσγκαρ. Είναι επίσης η διοικητική έδρα της περιφέρειας Ράιπουρ και του τμήματος Ράιπουρ και η μεγαλύτερη πόλη της πολιτείας. Ήταν τμήμα του Μαντία Πραντές πριν σχηματιστεί το κρατίδιο του Τσατίσγκαρ την 1η Νοεμβρίου 2000. Αποτελεί σημαντικό εμπορικό κόμβο για το εμπόριο στην περιοχή. Έχει εκθετική βιομηχανική ανάπτυξη και έχει γίνει σημαντικός επιχειρηματικός κόμβος στην Κεντρική Ινδία. Έχει καταταχθεί ως η 6η πιο καθαρή πόλη της Ινδίας σύμφωνα με το Swachh Survekshan για το έτος 2021. Το Ράιπουρ κατατάσσεται στην 7η θέση στον Δείκτη Ευκολίας Διαβίωσης το 2019 και στην 7η στον Δείκτη Απόδοσης Δήμων το 2020, αμφότερα από το Υπουργείο Στέγασης και Αστικών Υποθέσεων.

Το Ράιπουρ θεωρείται επίσης μια από τις καλύτερες πόλεις για επιχειρηματική δραστηριότητα. Είναι άφθονα πλούσιο σε ορυκτές πηγές και συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα και σιδήρου στη χώρα. Υπάρχουν περίπου 200 ελασματουργεία χάλυβα, 195 εργοστάσια σπογγοσιδήρου, τουλάχιστον 6 χαλυβουργεία, 60 εργοστάσια κόντρα πλακέ, 35 εργοστάσια σιδηροκράματος και 500 αγροτοβιομηχανίες στην πόλη. Επιπλέον, το Ράιπουρ διαθέτει επίσης πάνω από 800 μονάδες άλεσης ρυζιού.

Ιστορία
-------

Οι αρχαιότερες αρχαιολογικές μαρτυρίες από παλιές τοποθεσίες και ερείπια του φρουρίου υποδεικνύουν ότι το Ράιπουρ υπάρχει τουλάχιστον από τον 9ο αιώνα. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά λογοτεχνικά στοιχεία που καθορίζουν την ιστορία του Ράιπουρ από την εποχή της Αυτοκρατορίας των Μαουρύα. Η περιοχή Ράιπουρ ήταν κάποτε μέρος του νότιου Κόσαλ και θεωρούνταν υπό την Αυτοκρατορία των Μαουρύα. Το Ράιπουρ ήταν αργότερα η πρωτεύουσα των Βασιλέων Χαϊχάγια, ελέγχοντας τα παραδοσιακά οχυρά του Τσατίσγκαρ για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι Βασιλιάδες Σαταβαχάνα κυβέρνησαν αυτό το μέρος μέχρι τον 2ο-3ο αιώνα μ.Χ. Ο Σαμουντραγκούπτα είχε κατακτήσει αυτήν την περιοχή τον 4ο αιώνα, αλλά η περιοχή τέθηκε υπό την κυριαρχία των Βασιλέων Σαραμπούρι και στη συνέχεια των Βασιλέων Νάλα τον 5ο και 6ο αιώνα. Αργότερα, οι Βασιλιάδες Σομαβανσί είχαν πάρει τον έλεγχο αυτής της περιοχής και κυβέρνησαν με πρωτεύουσα τη Σιρπούρ. Οι Βασιλιάδες Καλχούρι του Τουμάν κυβέρνησαν αυτό το μέρος για μεγάλο χρονικό διάστημα κάνοντας το Ράτανπουρ την πρωτεύουσα. Πιστεύεται ότι ο Βασιλιάς Ραμαχάντρα αυτής της δυναστείας ίδρυσε την πόλη Ράιπουρ και στη συνέχεια την έκανε πρωτεύουσα του βασιλείου του.

Μια άλλη ιστορία για το Ράιπουρ είναι ότι ο γιος του Βασιλιά Ραμαχάντρα, Μπράχμντεο Ράι, είχε ιδρύσει την πόλη. Πρωτεύουσά του ήταν το Χαλβάτικα (τώρα Χαλάρι). Η νεόδμητη πόλη πήρε το όνομά της από τον Μπραμντέο Ράι ως «Ραϊπούρ». Ήταν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το 1402 π.Χ. όταν ο ναός του Χατκέσβαρ Μαχάντεβ κατασκευάστηκε στις όχθες του ποταμού Χαρούν, ο οποίος παραμένει ένα από τα παλαιότερα ορόσημα στο Ράιπουρ. Μετά τον θάνατο του Βασιλιά Αμαρσίνγκ Ντέο, αυτή η περιοχή είχε γίνει η επικράτεια των Βασιλέων Μπόνσλε του Νάγκπουρ. Με το θάνατο του Ραγκούτζι του Γ΄, η βρετανική κυβέρνηση ανέλαβε την επικράτεια από τους Βασιλείς Μπόνσλε και το Τσατίσγκαρ ανακηρύχτηκε ξεχωριστή Επιτροπή με έδρα το Ραϊπούρ το 1854. Μετά την ανεξαρτησία, η περιοχή Ράιπουρ συμπεριλήφθηκε στις Κεντρικές Επαρχίες και το Μπέραρ. Η περιοχή Ράιπουρ έγινε μέρος του Μάντιγια Πρεντίς την 1η Νοεμβρίου 1956 και στη συνέχεια έγινε μέρος του Τσατίσγκαρ την 1η Νοεμβρίου 2000 με το Ράιπουρ να γίνεται η πρωτεύουσα του νέου κράτους.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Στην απογραφή του 2011, το Ράιπουρ είχε πληθυσμό 1.010.087 κατοίκους, εκ των οποίων 519.286 άνδρες και 490.801 γυναίκες — αναλογία 945 γυναικών ανά 1000 άντρες, υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο των 940 ανά 1000. 124.471 παιδιά ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 0-6 ετών, εκ των οποίων 64.522 είναι αγόρια και 59.949 κορίτσια — αναλογία 929 κοριτσιών ανά 1000 αγόρια. Υπάρχουν 769.593 εγγράμματοι (420.155 άνδρες, 349.438 γυναίκες). Ο αποτελεσματικός αλφαβητισμός ήταν 86,90%. ο αλφαβητισμός των ανδρών ήταν 92,39% και ο αλφαβητισμός των γυναικών ήταν 81,10%, σημαντικά υψηλότερος από τον εθνικό μέσο όρο του 73,00%.

Ο αστικός οικισμός είχε πληθυσμό 1.122.555 κατοίκους, από τους οποίους οι άνδρες αποτελούν 578.339, οι γυναίκες 544.216 - αναλογία φύλου 941 γυναίκες ανά 1000 άνδρες και 142.826 παιδιά είναι στην ηλικιακή ομάδα 0-6 ετών. Υπάρχουν συνολικά 846.952 εγγράμματοι με πραγματικό ποσοστό αλφαβητισμού 86,45%.

Γεωγραφία και κλίμα
-------------------

### Γεωγραφία

Το Ράιπουρ βρίσκεται κοντά στο κέντρο μιας μεγάλης πεδιάδας, που μερικές φορές αναφέρεται ως «το μπολ ρυζιού της Ινδίας», όπου καλλιεργούνται εκατοντάδες ποικιλίες ρυζιού. Ο ποταμός Μαχανάντι ρέει στα ανατολικά της πόλης Ράιπουρ και η νότια πλευρά έχει πυκνά δάση. Οι Λόφοι Μάικαλ υψώνονται στα βορειοδυτικά του Ράιπουρ. Στα βόρεια, η γη υψώνεται και συγχωνεύεται με το Οροπέδιο Τσότα Νάγκπουρ, το οποίο εκτείνεται βορειοανατολικά σε όλη το κρατίδιο Τζαρχάντ. Στα νότια του Ράιπουρ βρίσκεται το Οροπέδιο Ντέκκαν. 

### Κλίμα

Το Ράιπουρ έχει ένα τροπικό υγρό και ξηρό κλίμα, οι θερμοκρασίες παραμένουν μέτριες όλο το χρόνο, εκτός από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο, που μπορεί να είναι εξαιρετικά ζεστοί μήνες. Η θερμοκρασία τον Απρίλιο-Μάιο μερικές φορές ανεβαίνει πάνω από τους 48 °C. Αυτοί οι καλοκαιρινοί μήνες έχουν επίσης ξηρούς και ζεστούς ανέμους. Η πόλη δέχεται περίπου 1.300 χιλιοστά βροχής, κυρίως την εποχή των μουσώνων από τα τέλη Ιουνίου έως τις αρχές Οκτωβρίου. Οι χειμώνες διαρκούν από το Νοέμβριο έως τον Ιανουάριο και είναι ήπιοι, αν και οι χαμηλές μπορεί να πέσουν έως και στους 5 °C, καθιστώντας το αρκετά κρύο.

| Κλιματικά δεδομένα Ράιπουρ (1981–2010, ακραίες 1901–2012) |
| --- |
| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μάρ | Απρ | Μάι | Ιούν | Ιούλ | Αύγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ | Έτος |
| Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) | 36.5 | 38.0 | 43.3 | 46.1 | 47.9 | 47.2 | 41.2 | 37.5 | 37.2 | 37.9 | 35.6 | 32.4 | 47,9 |
| Μέση Μέγιστη °C (°F) | 28.0 | 30.9 | 35.6 | 40.0 | 41.9 | 37.4 | 31.6 | 30.6 | 31.9 | 32.3 | 30.2 | 28.2 | 33,2 |
| Μέση Ελάχιστη °C (°F) | 13.3 | 15.9 | 20.1 | 24.5 | 27.4 | 26.0 | 23.9 | 23.8 | 23.7 | 21.0 | 16.0 | 12.4 | 20,7 |
| Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) | 5.0 | 5.0 | 8.3 | 15.0 | 14.4 | 16.1 | 17.1 | 20.0 | 18.3 | 13.9 | 8.3 | 3.9 | 3,9 |
| Βροχόπτωση mm (ίντσες) | 13,7 | 13,4 | 11,9 | 8,9 | 30,3 | 221,1 | 326,9 | 299,9 | 200,5 | 50,4 | 9,8 | 6,6 | 1,193,3 |
| % υγρασίας | 47 | 35 | 28 | 22 | 27 | 52 | 76 | 79 | 73 | 59 | 51 | 49 | 49 |
| Μέσες ημέρες βροχόπτωσης | 1.0 | 1.0 | 1.2 | 1.0 | 2.4 | 8.8 | 14.3 | 14.1 | 9.3 | 2.5 | 0.7 | 0.4 | 56,8 |
| *Πηγή: Μετεωρολογική Υπηρεσία Ινδίας* |

Οικονομία
---------

Το Ράιπουρ, που είναι η πρωτεύουσα του Τσατίσγκαρ, έχει προσελκύσει μεγάλες ποσότητες βιομηχανικής ανάπτυξης. Καθώς είναι η πρωτεύουσα του κράτους, οι τομείς της κυβέρνησης και των υπηρεσιών αποτελούν μεγάλο μέρος της οικονομίας και του εργατικού δυναμικού της πόλης. Οι μεταποιητικές βιομηχανίες είναι επίσης καλά ανεπτυγμένες στην πόλη, με μεγάλο αριθμό βιομηχανικών ζωνών. Το Ράιπουρ θεωρείται επίσης μια από τις καλύτερες πόλεις για επιχειρηματική δραστηριότητα. Είναι άφθονα πλούσιο σε ορυκτές πηγές και συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα και σιδήρου στη χώρα. Υπάρχουν περίπου 200 ελασματουργεία χάλυβα, 195 εργοστάσια σπογγοσιδήρου, τουλάχιστον 6 χαλυβουργεία, 60 εργοστάσια κόντρα πλακέ, 35 εργοστάσια σιδηροκράματα και 500 αγροτοβιομηχανίες στην πόλη. Επιπλέον, το Ράιπουρ διαθέτει επίσης πάνω από 800 μονάδες άλεσης ρυζιού.

Η Dalmia Cement σχεδιάζει να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη μονάδα παραγωγής τσιμέντου δυναμικότητας 2,5 εκατομμυρίων τόνων στο Ράιπουρ. Η πολυεθνική Sung Ha Telecom της Νότιας Κορέας σχεδιάζει επίσης να δημιουργήσει ένα εργοστάσιο στο Ράιπουρ. Η JSW Steel διαθέτει εργοστάσιο χάλυβα στο Ράιπουρ. Η APL Apollo's σε κοινοπραξία με εταιρεία της Σιγκαπούρης έχει προγραμματίσει ένα εργοστάσιο παραγωγής στο Ράιπουρ. Η Grasim Industries λειτουργεί εργοστάσιο τσιμέντου στο Ρέβαν του Ράιπουρ. Η Ambuja Cements έχει εργοστάσιο στην Μπαταπαρά. Επιπλέον, το Ράιπουρ διαθέτει ένα μεγάλο χημικό εργοστάσιο που παράγει και προμηθεύει φορμαλίνη σε όλη τη χώρα. Τα εργοστάσια εμφιάλωσης υγραερίου που ανήκουν στην Bharat Petroleum και την Hindustan Petroleum βρίσκονται επίσης στο Ράιπουρ. Η Godavari - E - Mobility σχεδιάζει να δημιουργήσει εργοστάσιο παραγωγής και στην πόλη. Ένα εργοστάσιο βαρέων μηχανημάτων της Jindal Group βρίσκεται στο Ράιπουρ.

Λειτουργώντας ως κόμβος τεχνολογίας πληροφοριών (IT) και κυβερνοχώρου, κατασκευάστηκε ένα τεχνολογικό πάρκο στη νέα πρωτεύουσα του Τσατίσγκαρ, τη Νάγια Ράιπουρ. Η Chhattisgarh State Industrial Development Corporation (CSIDC) θα αναπτύξει μια νέα βιομηχανική περιοχή στην Τίλντα, κοντά στο Ράιπουρ, για να παρέχει εγκαταστάσεις για μικρές και μεσαίες βιομηχανίες. Δύο νέα βιομηχανικά πάρκα για βιομηχανίες ένδυσης και μετάλλων έρχονται στο Ράιπουρ.

Δημοτικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας
--------------------------------------

### Υπηρεσίες μεταφοράς

Ο προϊστάμενος των Εκτελεστικών Μηχανικών, η ομάδα των Μηχανικών και το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τις σχετικές δραστηριότητες του τμήματος οδοποιίας διευθύνουν το τμήμα δημοσίων έργων. Σκοπός τους είναι ο σχεδιασμός αποχετεύσεων ομβρίων οδών, η συντήρηση δρόμων, η συντήρηση κήπων και πάρκων, η αποκατάσταση δρόμων και η επισκευή λακκούβων και κακών μπαλωμάτων.

Στο σύστημα μεταφοράς λεωφορείων της πόλης Ράιπουρ υπάρχει ένας συνολικός αριθμός 157 λεωφορείων που κυκλοφορούν εντός της πόλης.

### Πυροσβεστική υπηρεσία και ηλεκτρικό ρεύμα

Η ηλεκτρική ενέργεια της πόλης παρέχεται από την Chhattisgarh State Power Distribution Company Limited. Πυροσβεστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δημιουργήθηκαν το 2016 για την προστασία περιστατικών πυρκαγιάς στην πολιτεία. Σύμφωνα με τις οδηγίες της κυβέρνησης, ο Πυροσβεστικός Σταθμός του αστικού σώματος τίθεται υπό πυρά και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

### Ύδρευση και αποχέτευση

Η υπάρχουσα πηγή αφιλτράριτου νερού προέρχεται από τον ποταμό Χαρούν και περίπου 170 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα επεξεργάζονται σε καθημερινή βάση και η μονάδα έχει ικανότητα επεξεργασίας 275 εκατ. λίτρων. Η κατά κεφαλήν παροχή νερού στην πόλη Ράιπουρ είναι 135 λίτρα την ημέρα. Υπάρχει σύνδεση ύδρευσης που εξυπηρετεί συνολικά 50.000 νοικοκυριά. Μαζί με το νερό από τον ποταμό Χαρούν (27 εκατ. λίτρα), μια άλλη πηγή νερού είναι τα υπόγεια ύδατα και η χωρητικότητα που χρησιμοποιείται είναι 22 εκατ. λίτρα. Υπάρχουν συνολικά 1.133 χειροκίνητες αντλίες στην πόλη.

Υπάρχει έλλειψη στα αποχετευτικά συστήματα του Ράιπουρ. Τα δεδομένα για τα νοικοκυριά με δίκτυο αποχέτευσης δεν είναι διαθέσιμα, αλλά ο αριθμός των νοικοκυριών με σηπτικές δεξαμενές είναι 1.440.882 και τα νοικοκυριά χωρίς έξοδο για τουαλέτες είναι 5.649.  Η πόλη δεν έχει ξεχωριστό σύστημα αποχέτευσης ούτε αποχετευτικές γραμμές. Υπάρχει ξεχωριστό σύστημα αποχέτευσης όμβριων υδάτων, που τοποθετείται σύμφωνα με τις απαιτήσεις.

### Διαχείριση στερεών αποβλήτων

Η διαχείριση των απορριμμάτων στην πόλη ανατίθεται στον υγειονομικό υπάλληλο της πόλης, στον αρμόδιο υγειονομικό υπάλληλο, στον υγειονομικό λειτουργό της ζώνης και στην ομάδα των εποπτών υγιεινής και των εποπτών θαλάμων. Συνολικά 3.56.490 νοικοκυριά σημείωσαν επιτυχία με διαχωρισμό πηγών και καλύπτονται από συλλογή από πόρτα σε πόρτα. Η κύρια τοποθεσία διάθεσης απορριμμάτων του Ράιπουρ είναι η τοποθεσία Σαρόνα, η οποία βρίσκεται 12 χλμ. μακριά από το κέντρο της πόλης.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.mapsofindia.com/std/india/chhattisgarh/raipur.html.
2. ↑  Ajit Kumar Jha (8 Ιουλίου 2018). «Credible Chhattisgarh» (στα Αγγλικά). India Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2019.
3. ↑  «Swachh Survekshan 2021: Here are top 10 cleanest cities in annual govt survey». 20 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2022.
4. ↑  «AP, ODISHA & Madhya Pradesh Bag award of Three Best Performing States In "Ease of Living Index"». *pib.nic.in*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2019.
5. ↑  Pioneer, The. «Raipur beats Indore, Bhopal in Ease of living Index». *The Pioneer* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2019.
6. ↑  Pioneer, The. «Raipur, Bilaspur excel in Municipal Performance Index». *The Pioneer* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2021.
7. 1 2  «Business and Economy of Raipur, Industries in Raipur». *www.raipuronline.in*. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
8. ↑  «Raipur Heritage and History». *raipur-heritage.mapunity.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2019.
9. ↑  «History | Welcome to Raipur District». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2019.
10. ↑  «Sex Ratio». The Registrar General & Census Commissioner, India. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2014.
11. ↑  «Chapter–3 (Literates and Literacy rate)» (PDF). Registrar General and Census Commissioner of India. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2014.
12. ↑  «Chhattisgarh Details, Chhattisgarh Online, Chhattisgarh Information, Chhattisgarh State». Walkincg.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2012.
13. ↑  
«Station: Raipur Climatological Table 1981–2010» (PDF). *Climatological Normals 1981–2010*. Μετεωρολογική Υπηρεσία Ινδίας. Ιανουαρίου 2015. σελίδες 643–644. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2020.
14. ↑  
«Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)» (PDF). Μετεωρολογική Υπηρεσία Ινδίας. Δεκεμβρίου 2016. σελ. M44. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2020.
15. ↑  «Dalmia Cement plans new unit in Kharora - Chhattisgarh Industry News». *chhattisgarh.industry-focus.net* (στα Αγγλικά). 15 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
16. ↑  PTI (30 Μαΐου 2017). «South Korea's Sung Ha Telecom to set up mobile phone manufacturing plant in Chhattisgarh». *mint* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
17. ↑  «APL Apollo's JV with Singapore company plans manufacturing unit in Raipur». *Moneycontrol* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
18. ↑  Research, Ibis. «Grasim Cement to expand its Rewan cement plant at Raipur». *Cement - Industry Focus* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
19. ↑  «Ambuja Cement Plant Bhatapara». *swapdial.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
20. ↑  «RAIPUR - Market Research and Opportunity Analysis Report by MeticulousBPlans - Issuu». *issuu.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
21. ↑  «BPCL Stories». *www.bharatpetroleum.in*. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
22. ↑  «Godawari E-mobility to pump in Rs 150 cr by 2023 for setting up EV manufacturing unit in Raipur». *Business Today* (στα Αγγλικά). 24 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
23. ↑  «Jindal Machinery || Home page». *jindalsteelmachinery.in*. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
24. ↑  Cherrupreet Kaur (19 Φεβρουαρίου 2020). «IT Park fails to click in Naya Raipur, lacks basic infrastructure and power | Raipur News - Times of India». *The Times of India* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
25. ↑  Network, Knn India-Knowledge & News. «New industrial area to come up near Raipur in Chhattisgarh». *knnindia.co.in*. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2022.
26. 1 2 3  Yumpu.com. «RAIPUR MUNICIPAL CORPORATION - Nagar Nigam Raipur». *yumpu.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020.
27. ↑  «Data Raipur». [*νεκρός σύνδεσμος*]
28. 1 2  «Official website of Director General Home Guards, CD, F & E Services and SDRF,gov.of C.G, India». *cghgcd.gov.in*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020.
29. 1 2 3  «Raipur Waste» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 11 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2023.
30. 1 2  «RaipurDataSet». [*νεκρός σύνδεσμος*]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ράιπουρ** |

* Περιφερειακή Διοίκηση Ράιπουρ
* DPR Chhattisgarh
* DPR Περιοχή Ράιπουρ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 131375326
* GND: 4478349-8

 |

 |