Ο **Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι** (ιταλικά: *Giovanni Battista Meneghini*, 11 Ιανουαρίου 1896 – 21 Ιανουαρίου 1981) ήταν ιταλός βιομήχανος και επιχειρηματίας που ασχολήθηκε με την παραγωγή οικοδομικών υλικών. Έγινε ευρύτερα γνωστός από το γάμο του με την παγκοσμίου φήμης υψίφωνο Μαρία Κάλλας. Ο Μενεγκίνι υποστήριξε την Κάλλας στα πρώτα της καλλιτεχνικά βήματα. Ο γάμος τους διαλύθηκε το 1959 όταν εκείνη σύνηψε δεσμό με τον Έλληνα κροίσο Αριστοτέλη Ωνάση, ενώ νομικά έληξε το 1966.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στη Βερόνα στις 11 Ιανουαρίου 1896, ο πρεσβύτερος έντεκα αδερφών. Γονείς του ήταν η Τζουζεπίνα και ο Άντζελο Μενεγκίνι, που ασχολούταν με την παραγωγή τούβλων.

### Η ενασχόληση με τη βιομηχανία οικοδομικών υλικών

Ολοκλήρωσε τις βασικές σπουδές του στη Βερόνα κι έπειτα προχώρησε σε προπτυχιακές σπουδές στα οικονομικά και τις επιχειρήσεις. Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η φοίτησή του διακόπηκε και ο ίδιος υπηρέτησε στο στρατό ως αξιωματικός του πυροβολικού, βραβευόμενος μάλιστα για τη συνεισφορά του με δύο μετάλλια τιμής και ένα θάρρους. Μετά το πέρας του πολέμου συνέχισε τις σπουδές του, ωστόσο, πριν την αποφοίτησή του, ο εξηκονταετής πατέρας του, Άντζελο, τού ανέθεσε τη διοίκηση της επιχείρησης και τη μέριμνα των υπολοίπων αδερφών του, ματαιώνοντας τα αρχικά σχέδιά του για ενασχόληση με τα ταξίδια τη δημοσιογραφία μετά τις σπουδές του.

Έκτοτε, ο Μενεγκίνι ασχολήθηκε κατ' αποκλειστικότητα με την ανατροφή και τις σπουδές των αδερφών του αλλά και με τη βιοτεχνία του πατέρα του. Εκσυγχρονίζοντας την επιχείρηση, που μέχρι τότε βασιζόταν στη χειρωνακτική εργασία, ο Μενεγκίνι κατάφερε να την επεκτείνει σημαντικά, καθιστώντας τη μία από τις σημαντικότερες βιομηχανίες της Ιταλίας. Ως το 1947, ο ιταλός βιομήχανος είχε υπό τη διοίκησή του δώδεκα εργοστασιακές μονάδες και πλήθος εργατών.

### Η σχέση με τη Μαρία Κάλλας

Στα πενήντα του έτη, ο Μενεγκίνι ήταν εκ των πλουσιότερων και πλέον επιτυχημένων βιομηχάνων της Ιταλίας. Ωστόσο, διήγαγε τον κοσμικό βίο ενός εύπορου εργένη, ευρισκόμενος διαρκώς σε διαφορετική πόλη, διαμένοντας σε ξενοδοχεία σε μόνιμη βάση. Γνωρίστηκε με την Μαρία Κάλλας για πρώτη φορά σε ένα δείπνο στη Βερόνα στις 29 Ιουνίου 1947, λίγο μετά την άφιξη της εικοσιτριάχρονης, τότε, υψιφώνου στην πόλη· η Κάλλας θα ερμήνευε την όπερα *Τζοκόντα* του Αμίλκαρε Πονκιέλλι υπό τη μουσική διεύθυνση του μαέστρου Τούλιο Σεραφίν στην Αρένα της Βερόνα σε εύθετο χρόνο. Όπως ο ίδιος περιέγραψε αργότερα, ο Μενεγκίνι συνέκλινε με την Κάλλας στην επιθυμία για δημιουργία οικογένειας, ενώ εκτίμησε την «στοργική της τρυφερότητα». Οι δυο τους σύνηψαν δεσμό και δύο χρόνια αργότερα, στις 21 Απριλίου 1949, παντρεύτηκαν στην ενοριακή Ρωμαιοκαθολική εκκλησία με την οποία γειτνίαζε το πρώτο σπίτι του ζεύγους.

Κατά τον Μενεγκίνι, τα αδέρφια του εξέλαβαν την Κάλλας ως πιθανή σφετερίστρια της περιουσίας του και την απέρριψαν κατηγορηματικά· εξαιρουμένης της μητέρας του, κανένα μέλος της κυρίως οικογένειάς του δεν δέχτηκε να τη γνωρίσει. Η νομική διαμάχη που ξεκίνησαν οι συγγενείς του για την διευθέτηση των κληρονόμων της περιουσίας του άμα τω θανάτω του, κατέληξε σε κατασπατάληση χιλιάδων λιρών της περιουσίας αυτής για δικαστικά έξοδα. Εν τέλει ο Μενεγκίνι υποχώρησε, αφήνοντας τη διαχείρηση της βιομηχανίας στα αδέρφια του. Ωστόσο, οι διοικητικές τους ατασθαλίες οδήγησαν την επιχείρηση στο χείλος της χρεοκοπίας. Όταν, τελικά, του ζήτησαν να παρέμβει, ο Μενεγκίνι δεν εδύνατο πλέον να επαναφέρει την επιχείρηση στην αρχική της κατάσταση, κι, έτσι, επήλθε η σταδιακή παρακμή της.

Ο Μενεγκίνι έπαιξε κομβικό ρόλο στην καριέρα της Κάλλας, συχνά δρώντας ως ατζέντης της, υποστηρίζοντάς την κατά την πρώιμη καλλιτεχνική της πορεία· εξάλλου, κατά την καλλιτεχνική ακμή της, η διάσημη υψίφωνος έγινε γνωστή ως *Maria Meneghini Callas* («Μαρία Μενεγκίνι Κάλλας»). Η de facto λήξη του γάμου τους ήρθε μετά από δεκαετή συμβίωση, στα 1959, οπότε η Κάλλας τον άφησε για τον Έλληνα μεγιστάνα Αριστοτέλη Ωνάση. Το 1966, η Κάλλας αποποιήθηκε την Αμερικανική της υπηκοότητα και κράτησε μόνο την Ελληνική, ούτως ώστε να επιτύχει και τη de jure διάλυση του γάμου της· σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο της εποχής, οι γάμοι Έλληνα ή Ελληνίδας που δεν είχαν τελεστεί σε Ελληνορθόδοξη εκκλησία δεν είχαν νομική ισχύ.

Τελευταία χρόνια και θάνατος
----------------------------

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, σε ηλικία πενήντα τριών ετών, η Μαρία Κάλλας πέθανε από καρδιακή προσβολή στο διαμέρισμά της στο Παρίσι, όπου διέμενε απομονωμένη τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Ο Μενεγκίνι δήλωσε ότι μετά την αναγγελία του θανάτου της, άρχισε να υποφέρει από καρδιακά προβλήματα. Τον θάνατο της Κάλλας διαδέχτηκε μια εκτεταμένη δικαστική διαμάχη μεταξύ Μενεγκίνι και οικογενείας Καλογεροπούλου για την περιουσία της. που ανερχόταν σε πολλά εκατομμύρια δολάρια. Εν τέλει επιτεύχθηκε νομική συμφωνία και η περιουσία της πρώην συζύγου του Μενεγκίνι διαμοιράστηκε εξ ημισείας στον ίδιο και την οικογένειά της.

Ο Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι πέθανε από καρδιακή προσβολή στις 21 Ιανουαρίου 1981, σε ηλικία 85 ετών. Η δεύτερη σύζυγός του και πρώην οικονόμος του, Έμα Μπρούτι, εκποίησε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του, που, ως επί το πλείστον, αποτελούταν από την κληρονομιά της Κάλλας.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Wink, Paul (2020). *Prima Donna: The Psychology of Maria Callas*. Oxford: Oxford University Press. σελ. 129. ISBN 978-0-19-085775-2.
2. 1 2  Times, John L. Hess Special To the New York (7 Απριλίου 1966). «Callas Drops U.S. Citizenship, Says Action Nullifies Marriage; Opera Star Plans to Retain Her Greek Status--Move May Lower Taxes, Too» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2021-10-17.
3. ↑  Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas* (στα Αγγλικά). New York: Farrar Straus Giroux. σελ. 222. ISBN 978-0-374-21752-5.
4. ↑  Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas* (στα Αγγλικά). New York: Farrar Straus Giroux. σελ. 26. ISBN 978-0-374-21752-5.
5. ↑  Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas* (στα Αγγλικά). New York: Farrar Straus Giroux. σελ. 27. ISBN 978-0-374-21752-5.
6. ↑  Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas* (στα Αγγλικά). New York: Farrar Straus Giroux. σελίδες 78–80. ISBN 978-0-374-21752-5.
7. ↑  Società Athesis (4 Φεβρουαρίου 2014). «La Divina sposa nascosta (ma non in un sottoscala)». *larena.it*. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
8. ↑  Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas* (στα Αγγλικά). New York: Farrar Straus Giroux. σελ. 28. ISBN 978-0-374-21752-5.
9. 1 2  Davis, Peter G. (1982-11-21). «THE ETERNAL HUSBAND'S STORY» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2021-10-17.
10. ↑  Τουλάτου, Ίσμα (4 Αυγούστου 2017). «Τζιοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι: Ο σύζυγος, ο Πυγμαλίων, ο... δεσμοφύλακας!». *Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online*. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2021.
11. ↑  Arthur, Max (2015). *Churchill: The Life: An authorised pictorial biography* (στα Αγγλικά). United Kingdom: Octopus. σελ. 251. ISBN 978-1-84403-868-8.
12. ↑  Επτακοίλη, Τασούλα. «Η Μαρία για την Κάλλας: «Η ζωή δεν μπορεί να είναι τόσο βασανιστική, δεν αξίζω τόσο πόνο» | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». *www.kathimerini.gr*. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
13. ↑  Reuters (1981-01-22). «Giovanni Battista Meneghini, 85; Former Husband of Maria Callas» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2021-10-18.
14. ↑  «Mystery of the Callas millions resurfaces as jewels are put up for». *The Independent* (στα Αγγλικά). 4 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
15. ↑  Στασινοπούλου, Αριάνα (2002). *Maria Callas. The Woman Behind the Legend*. Rowman & Littlefield. σελ. 352-353.
16. ↑  DiGaetani, John Louis (2021). *The Definitive Diva: The Life and Career of Maria Callas*. North Carolina: McFarland. σελ. 192. ISBN 978-1-4766-6263-3.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
-------------------------

* Meneghini, Giovanni Battista· Allegri, Renzo (1982). *My wife Maria Callas*. New York: Farrar Straus Giroux. ISBN 978-0-374-21752-5.
* Scott, Michael (1992). *Maria Meneghini Callas.* Northeastern University Press. ISBN 978-1-55553-146-1.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 62880072
* LCCN: n81152182
* ISNI: 0000 0000 8248 2074
* GND: 1196812713
* SUDOC: 176994637
* BNF: cb14803782x (data)

 |

 |