Συντεταγμένες: 38°36′59.65″N 24°3′32.33″E﻿ / ﻿38.6165694°N 24.0589806°E﻿ / 38.6165694; 24.0589806

Οι **Ανδρωνιάνοι** ή **Ανδρονιάνοι** είναι χωριό του δήμου Κύμης-Αλιβερίου της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχουν 390 κατοίκους. Είναι κτισμένοι σε υψόμετρο 260 μ. στους βορειοανατολικούς πρόποδες των Κοτυλαίων και νοτιοδυτικά της Κύμης.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Σε ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή το 1940, ο Ιωάννης Θρεψιάδης ανάσκαψε θαλαμοειδή τάφο των μυκηναϊκών χρόνων. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν δύο ξίφη, μια χάλκινη αιχμή λόγχης και ένα πριόνι. Στα βουνά δυτικά του χωριού βρεθεί όστρακα της κλασσικής και ρωμαϊκής εποχής. Το Μαυροβούνι ήταν αφιερωμένο στη θεά Άρτεμη.

Οι Ανδρωνιάνοι ανήκουν στην περιοχή του Καστροβαλά. Κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, το μικρό φέουδο της περιοχής που περιελάμβανε όλα τα χωριά βόρεια της γέφυρα της Σκοτεινής εκτός της Κύμης δόθηκε στον ιππότη Valois (Βαλουά). Το φέουδο αυτό λεγόταν "guaddam castellum castrum VALLA" και ονομάστηκε από τους ντόπιους «Καστροβαλά» για χάρη συντομίας. Η ενετοκρατία στην περιοχή έληξε το 1470, με την κατάκτηση της Εύβοιας από τους Οθωμανούς.

Μετά την ελληνική επανάσταση του 1821, στους Ανδρονιάνους εγκαταστάθηκαν πολλοί νησιώτες, ιδίως Σαμιώτες και μέχρι το 1840 στο χωριό κατοικούσαν 40 οικογένειες. Το χωριό άκμασε κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα χάρις στην καλλιέργεια ελιάς, σύκου και αμπελιού, στη σηροτροφία (εκτροφή μεταξοσκώληκα) και την υλοτομία. Ο πλούτος της περιόδου αντικατοπτρίζεται στα μεγάλα πέτρινα σπίτια της εποχής. Στους Ανδρωνιάνους είχαν την έδρα τους τα συνεργεία μαστόρων της περιοχής. Σύμφωνα με την απογραφή του 1928 είχε 1.107 κατοίκους, αλλά από τότε ο πληθυσμός τους μειώνεται.

### Απογραφές πληθυσμού

Η πορεία του πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:

| Απογραφή | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 1107 | 1072 | 726 | 756 | 472 | 476 | 516 | 484 | 390 |

Σημεία ενδιαφέροντος
--------------------

Στο χωριό διατηρούνται ακόμη πολλά από τα πετρόκτιστα σπίτια του 19ου αιώνα. Ο κεντρικός ναός του χωριού, αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου, χτίστηκε το 1875 από πέτρα Βιτάλων. Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται βρύση. Στη θέση Τρίκλινος βρίσκεται ο εγκαταλελειμμένος Μύλος του Σάντα. Στην περιοχή αυτή πέρα από τον νερόμυλο βρίσκονται και δύο πέτρινα τοξωτά γεφύρια των τελών του 19ου αιώνα για την επικοινωνία του μύλου με τα διπλανά χωριά. Έχουν κατασκευαστεί από Ηπειρώτες τεχνίτες.

Στο όρος Εφταός βρίσκεται σπήλαιο το οποίο είναι γνωστό ως Αγία Τριάδα, λόγω της εικόνας που υπάρχει εκεί. Διαθέτει πλούσιο σταλακτιτικό διάκοσμο. Το όρος Εφταός, όπως και τα γειτονικά του καλύπτεται από ελατοδάσος.

Οικονομία
---------

Η οικονομία του χωριού βασίζεται στη γεωργία. Στην περιοχή γύρω από το χωριό καλλιεργούνται σύκα (σύκα Κύμης) και κεράσια. Στο χωριό εξακολουθεί να λειτουργεί παραδοσιακός ξυλοφούρνος.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Σταματελάτος, Μιχαήλ· Βάμβα-Σταματελάτου, Φωτεινή (2006). *Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας*. Αθήνα: Ερμής. σελ. 75. ISBN 9603201332.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Ανδρονιάνοι». *Δήμος Κύμης - Αλιβερίου*. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2019.
4. ↑  «Κύμη 19ος-20ος αιώνας, Ιστορία και πολιτισμός», Κύμη 2001, σελ.25

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Προοδευτικός σύλλογος Ανδρωνιάνων - Δέντρων

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Ανδρωνιάνοι**  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Κύμης - Αλιβερίου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αυλώνος | 
* Αγία Θέκλα
* Άγιος Γεώργιος
* Άγιος Μερκούριος
* Αυλωνάρι
* Αχλαδερή
* Δάφνη
* Ελαία
* Κάλαμος
* Κορασίδα
* Λοφίσκος
* Μονή Αγίου Χαραλάμπους Λευκών
* Μουρτερή
* Μυρτιά
* Νεοχώρι
* Οκτωνιά
* Όριο
* Περιβόλια
* Πρινάκι
* Πυργί
* Συκιές
* Χάνια
* Ωρολόγι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Δυστίων | 
* Άγιοι Απόστολοι
* Άγιος Δημήτριος
* Αλώνια
* Αργυρό
* Βέλος
* Δροσιά
* Δύστος
* Ζάρακες
* Κλιμάκι
* Κόσκινα
* Κριεζά
* Κουτουμουλάς
* Λέπουρα
* Λιάναμμο
* Μπούφαλο
* Παραλία Ζαράκων
* Πετριές
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κονιστρών | 
* Άγιος Βλάσιος
* Άνω Κουρούνι
* Βρύση
* Γάια
* Γιάννηδες
* Διρρεύματα
* Επισκοπή
* Κάδι
* Κάτω Κουρούνι
* Κήποι
* Κοίλι
* Κοκκινοεκκλησιές
* Κονίστρες
* Κρεμαστός
* Λόκας
* Μακρυχώρι
* Μανίκια
* Μονόδρυο
* Νεοχώρι
* Σπηλιές
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κύμης | 
* Αγία Μαρίνα
* Άγιοι Απόστολοι
* Ανδρωνιάνοι
* Άνω Ποταμιά
* Βίταλα
* Γραμματικιάνοι
* Δένδρα
* Ενορία
* Καζάρμα
* Καλημεριάνοι
* Καλλιανοί
* Κάμπος Βιτάλων
* Κάμπος Οξυλίθου
* Κληματάρι
* Κούτουρλα
* Κύμη
* Μαλετιάνοι
* Μεντούλης
* Μεσονήσι
* Μετόχι
* Μισόκαμπος
* Μονή Μάντζαρη
* Μονή Σωτήρος
* Οξύλιθος
* Παραλία
* Παραλία Κύμης
* Παραλία Μετοχίου
* Πετισούνας\*
* Πλατάνα
* Πρασούδα (νησίδα)
* Πύργος
* Σχολή Εμποροπλοιάρχων Κύμης
* Ταξιάρχες
* Χαροκόπος\*
* Χηλή
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ταμυνέων | 
* Άγιος Ιωάννης
* Άγιος Λουκάς
* Ακτή Νηρέως
* Αλιβέρι
* Ανθούπολη
* Γαβαλάς
* Θαρούνια
* Καλέντζι
* Κατακαλός
* Λάτας
* Μηλάκι
* Παναγία
* Παναγίτσα Πούντα
* Παραμερίτες
* Παρθένι
* Πρινιάς
* Τραχήλι
 |
|  |
| 
* Έδρα: Αλιβέρι, Ιστορική έδρα Κύμη
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |