|  |
| --- |
| Τμήμα μιας σειράς λημμάτων |
| Ινδουισμός |
| Ιερή συλλαβή «ωμ» |
| Έννοιες
* ***Θεός***

* Βράχμαν
* Ισβάρα

* Απόψεις για το μονοθεϊσμό

* Ο Θεός και το φύλο

* ***Ζωή***

* Άτμαν
* Μάγια
* Κάρμα
* Σαμσάρα
* Πουρουσάρθα(Ντάρμα · Άρθα · Κάμα · Μόκσα)

* ***Ηθική***

* Νόμος
* Σανατάνα Ντάρμα
* Αχίμσα
* Αστέγια
* Απαριγκράχα
* Μπραχματσάρια
* Σάτυα

* ***Σωτηρία***

* Μπάκτι γιόγκα
* Τζνάνα γιόγκα
* Κάρμα γιόγκα

 |
| Σχολές
* ***Έξι Αστικά σχολές***

* Γιόγκα
* Νυάγια
* Βαϊσεσίκα
* Πούρβα μιμάμσα

* Ουτάρα μιμάμσα (Βεντάντα)(*Ντβάιτα* · *Αντβάιτα* · *Βισισταντβάιτα*)

* ***Άλλες ορθόδοξες σχολές***

* Σάιβα
* Πανίνι Νταρσάνα

 |
| Θεότητες
* ***Τριμούρτι***

* Βράχμα
* Βισνού
* Σίβα

* ***Άλλες σημαντικές Ντέβι / Ντέβα***

* *Σύγχρονες*

* Σαρασβάτι
* Λάκσμι
* Παρβάτι
* Σάκτι
* Ντούργκα
* Κάλι
* Γκανέσα
* Καρτικέγια
* Ράμα
* Κρίσνα
* Χανουμάν

* *Βεδικές*

* Πρατζαπάτι
* Ρούντρα
* Ίντρα
* Άγκνι
* Ντιάους
* Βαρούνα
* Βάγιου

 |
| Γραφές
* ***Βέδες***

* Ριγβέδα
* Γιατζουρβέδα
* Σαμαβέδα
* Αθαρβαβέδα

* ***Κατηγορίες***

* Βραχμάνα
* Αρανυάκα
* Ουπανισάδες

* ***Ουπαβέδες***

* Αγιουρβέδα



* ***Ουπανισάδες***

* *Γιατζούρ*

* Σβετασβαταρα

* *Αθάρβα*

* Μουντάκα

* ***Πουράνας***

* *Βράχμα*

* Βράχμα

* *Βαϊσνάβα*

* Βίσνου

* *Σάιβα*

* Σίβα
* Άγκνι

* ***Ιτιχάσας***

* Ραμαγιάνα
* Μαχαμπαράτα

* ***Άλλες γραφές***

* Μπαγκαβάτ Γκίτα
* Ντάρμα Σάστρα
* Μανουσμρίτι
* Γιόγκα Βασίστα
* Σούτρας

* Τάντρας
* Γιόγκα Σούτρα
* Βέδες

* ***Ταξινόμηση γραφών***

* Σρούτι
* Σμρίτι

* ***Χρονολόγιο των Ινδουιστικών κειμένων***

 |
| Πρακτικές
* ***Λατρεία***

* Ναός

* Μπάκτι





 |
| Άλλα λήμματα
* Κριτική
* Μυθολογία
* Ινδουισμός ανά χώρα
 |
| * π
* σ
* ε
 |

**Άρια** ή **Άρυα** ( /ˈɛəriən/ ; Ινδοϊρανικά \* *arya* ) είναι όρος που χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως εθνοπολιτισμικός αυτοπροσδιορισμός από τους Ινδο-Ιρανούς στην αρχαιότητα, σε αντίθεση με τους κοντινούς ξένους γνωστούς ως «μη -Aryan' (\* *an-arya* ). Στην αρχαία Ινδία, ο όρος *ā́rya* χρησιμοποιήθηκε από τους Ινδο-Άριους ομιλητές της Βεδικής περιόδου ως ενδοώνυμο (αυτοονομασία) και σε αναφορά σε μια περιοχή γνωστή ως *Āryāvarta* («κατοικία των Aryas»), όπου οι Ινδο-Άριοι προέκυψε ο πολιτισμός.  Στις γραφές της *Avesta*, οι αρχαίοι Ιρανοί λαοί χρησιμοποιούσαν παρομοίως τον όρο *airya* για να αυτοπροσδιοριστούν ως εθνική ομάδα, και σε σχέση με τη μυθική πατρίδα τους, *Airyanǝm Vaēǰō* («έκταση των Aryas» ή «έκταση των Aryas»). Το στέλεχος αποτελεί επίσης την ετυμολογική πηγή τοπωνυμίων όπως το *Iran* (\* *Aryānām* ) και το *Alania* (\* *Aryāna-* ).

Αν και το στέλεχος *\*arya-* μπορεί να είναι πρωτοϊνδοευρωπαϊκής (PIE) προέλευσης, η χρήση του ως εθνοπολιτισμικού αυτοπροσδιορισμού πιστοποιείται μόνο μεταξύ των Ινδο-Ιρανικών λαών και δεν είναι γνωστό εάν οι ομιλητές PIE είχαν έναν όρο να αυτοχαρακτηριστούν ως «Πρωτο-Ινδοευρωπαίοι».Σε κάθε περίπτωση, οι μελετητές επισημαίνουν ότι, ακόμη και στην αρχαιότητα, η ιδέα του να είσαι *Άριος* ήταν θρησκευτική, πολιτιστική και γλωσσική, όχι φυλετική. 

Στη δεκαετία του 1850 ο όρος « Άριος » υιοθετήθηκε ως φυλετική κατηγορία από τον Γάλλο συγγραφέα Arthur de Gobineau, ο οποίος, μέσω των μεταγενέστερων έργων του Houston Stewart Chamberlain, επηρέασε τη ναζιστική φυλετική ιδεολογία.  Υπό την κυριαρχία των Ναζί (1933–1945), ο όρος ίσχυε για τους περισσότερους κατοίκους της Γερμανίας, εξαιρουμένων των Εβραίων και των Σλάβων, όπως οι Τσέχοι, οι Πολωνοί ή οι Ρώσοι. Όσοι ταξινομήθηκαν ως «μη Άριοι», ιδιαίτερα οι Εβραίοι, υπέστησαν διακρίσεις πριν υποστούν τη συστηματική μαζική δολοφονία γνωστή ως Ολοκαύτωμα. Οι φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στο όνομα των αριανιστικών ιδεολογιών της υπεροχής οδήγησαν τους ακαδημαϊκούς να αποφεύγουν γενικά τον όρο «Άριος», ο οποίος έχει αντικατασταθεί στις περισσότερες περιπτώσεις από τον όρο « Ινδοϊρανός », αν και ο κλάδος της Νότιας Ασίας είναι ακόμα γνωστός ως « Ινδο-Άριος ». .

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Witzel 2001.
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Bryant 2001.
9. ↑  Anthony 2007.
10. ↑
11. ↑