Το **Marmite** (ελληνική προφορά: Μάρμαϊτ, mɑrmaɪτ/mar-myt), είναι η εμπορική ονομασία για δύο παρόμοια κρεμώδη τρόφιμα: την πρωτότυπη βρετανική έκδοση, η οποία από το 2000 είναι προϊόν της *Unilever* και μια τροποποιημένη έκδοση που παράγεται στη Νέα Ζηλανδία από την *Sanitarium Health Food Company* και διανέμεται στην Αυστραλασία και τον Ειρηνικό. Το μάρμαϊτ γίνεται από εκχύλισμα μαγιάς, ένα υποπροϊόν της ζυθοποιίας. Άλλα παρόμοια προϊόντα περιλαμβάνουν το Αυστραλιανό *Vegemite* (Βέτζεμαϊτ) (με αλμυρότερη γεύση), το ελβετικό *Cenovis* και το γερμανικό *Vitam-R* (Βιτάμ-R).

Η βρετανική έκδοση του προϊόντος είναι μια κολλώδης, σκουρόχρωμη καφέ πάστα τροφής με ένα διακριτικό ισχυρό άρωμα, η οποία είναι εξαιρετικά αλμυρή. Αυτή η χαρακτηριστική γεύση αντικατοπτρίζεται στο σύνθημα μάρκετινγκ της βρετανικής εταιρείας: «Αγάπησέ το ή μίσησέ το» *("Love it or hate it")*. Η ονομασία του προϊόντος εισήλθε στα βρετανικά αγγλικά σαν μεταφορά, για κάτι που είναι μια επίκτητη γεύση ή για κάτι που τείνει να πολώσει τις απόψεις.

Από το 1919, μια έκδοση με διαφορετική γεύση, κατασκευάζεται στη Νέα Ζηλανδία. Αυτό είναι το μόνο προϊόν που πωλείται ως Μάρμαϊτ *(Marmite)* στην Αυστραλασία και τον Ειρηνικό, ενώ στον υπόλοιπο κόσμο, υπερισχύει η βρετανική έκδοση.

Η εικόνα στο εμπρόσθιο τμήμα του βρετανικού βάζου, δείχνει μια μαρμίτα *(marmite)* (γαλλικά: *maʁmit*), ο γαλλικός όρος για ένα μεγάλο, πήλινο ή μεταλλικό σκεύος που καλύπτεται. Το Βρετανικό Marmite αρχικά παρέχονταν σε πήλινα αγγεία, αλλά από τα 1920, πωλείται στα ευδιάκριτου σχήματος γυάλινα βάζα.

Ιστορία
-------

Το προϊόν που έμελλε να γίνει το Marmite, εφευρέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Γερμανός επιστήμονας *Justus von Liebig* ανακάλυψε ότι η μαγιά μπύρας, μπορούσε να συμπυκνωθεί, να εμφιαλωθεί και να φαγωθεί. Το 1902, ιδρύθηκε η *Marmite Food Extract Company* στο *Burton upon Trent*, του *Staffordshire* της Αγγλίας, με το Marmite ως το κύριο προϊόν της και το *Burton* ως την περιοχή του πρώτου της εργοστασίου. Το προϊόν πήρε το όνομά του από τη μαρμίτα *(marmite)* (γαλλικά: *maʁmit*), ο γαλλικός όρος για ένα μεγάλο πήλινο ή μεταλλικό σκεύος που καλύπτεται. Οι ετικέτες του προϊόντος στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξακολουθούν να φέρουν την εικόνα μιας μαρμίτας. Το υποπροϊόν της μαγιάς που απαιτείτο για την πάστα, το παρείχε η Ζυθοποιία *Bass*. Μέχρι το 1907, το προϊόν είχε γίνει αρκετά επιτυχημένο, ώστε να δικαιολογήσει την κατασκευή και ενός δεύτερου εργοστασίου στο *Camberwell Green*, στο Λονδίνο.

Η δημοτικότητα του προϊόντος ώθησε τη *Sanitarium Health Food Company* προκειμένου να αποκτήσει το 1908, τα αποκλειστικά δικαιώματα για τη διανομή του προϊόντος στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Αργότερα, άρχισε κατόπιν αδείας, την κατασκευή του Marmite στο Κράισττσερτς της Νέας Ζηλανδίας. Μολονότι, χρησιμοποίησαν μια τροποποιημένη έκδοση από την αρχική συνταγή, με πιο αξιοσημείωτη την προσθήκη ζάχαρης και καραμέλας. Τα κοινά συστατικά επίσης, είχαν ελαφρώς διαφοροποιημένες ποσότητες από τη βρετανική εκδοχή, για παράδειγμα, η έκδοση της Νέας Ζηλανδίας έχει υψηλά επίπεδα καλίου. Το Marmite της Νέας Ζηλανδίας, περιγράφεται πως έχει μια πιο "αδύναμη" ή "λιγότερο πικάντικη" γεύση, σε σχέση με τη βρετανική έκδοση. Διανέμεται σε όλη την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τα νησιά του Ειρηνικού.

Κατά το 1912, η ανακάλυψη των βιταμινών ήταν μια ώθηση για το Marmite, καθώς η επάλειψη είναι μια πλούσια πηγή των βιταμινών του συμπλέγματος Β. Η επάλειψη έγινε ακόμα πιο δημοφιλής, με την ανεπάρκεια της θειαμίνης (βιταμίνη Β1) *(Thiamine - vitamin B1)* στην ασθένεια μπέρι-μπέρι που ήταν κοινή κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου, τα βρετανικά στρατεύματα ήσαν εφοδιασμένα με ποσότητα Marmite, ως μέρος του σιτηρεσίου τους.

Στη δεκαετία του 1930, το Marmite χρησιμοποιήθηκε από την Αγγλίδα επιστήμονα *Lucy Wills* για να αντιμετωπίσει με επιτυχία, μια μορφή αναιμίας στους εργαζόμενους στους μύλους, στη Βομβάη. Αργότερα εντόπισε το φολικό οξύ *(folic acid)* ως το δραστικό συστατικό. Το Marmite χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία του υποσιτισμού στους εργάτες του *Suriya-Mal*, κατά τη διάρκεια της επιδημίας ελονοσίας του 1934-1935 στη Σρι Λάνκα, (στον κάθε ασθενή δόθηκαν δύο πράγματα: ένα φιαλίδιο με μείγμα κινίνης και Marmite, τυλιγμένο στο σχήμα των χαπιών *vederala*. Λέγεται ότι το τελευταίο, ήταν ιδέα της θανούσης *Dr. Mary Ratnam* και που αποδείχθηκε αποτελεσματικότερο και από την ίδια την κινίνη, τέτοιος ήταν ο λιμός μεταξύ των χωρικών. Οι εργάτες του *Suriya-Mal* εξεπλάγησαν όταν είδαν πόσο αυτό το μικρό Marmite, τους αναβίωσε και τους έδωσε πίσω κάποια ζωντάνια. Οι νοικοκυρές ενθαρρύνθηκαν, ώστε να απλώνουν το Marmite αραιά και «τώρα αμέσως, να το χρησιμοποιούν με φειδώ», λόγω των περιορισμένων μερίδων του προϊόντος.

Το 1990, η *Marmite Limited* - η οποία είχε γίνει μια θυγατρική της *Bovril Limited* - αγοράστηκε από τη *CPC International Inc* και η οποία το 1998, άλλαξε το όνομά της σε *Best Foods Inc*. Η *Best Foods Inc* στη συνέχεια συγχωνεύθηκε το 2000, με την *Unilever* και το Marmite τώρα είναι ένα εμπορικό σήμα που ανήκει στην *Unilever*.

Παρόμοια προϊόντα
-----------------

Υπάρχουν μια σειρά παρόμοιων προϊόντων ζύμης διαθέσιμα στις άλλες χώρες. Αυτά τα προϊόντα δεν είναι άμεσα συνδεδεμένα με την αρχική συνταγή του Marmite και το εμπορικό σήμα. Το αυστραλιανό προϊόν Βέτζεμαϊτ *(Vegemite)* διανέμεται σε πολλές χώρες και το ΏσσιΜάϊτ *(AussieMite)* πωλείται στην Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Άλλα προϊόντα περιλαμβάνουν το ΏζεΜάϊτ *(OzeMite)* που γίνεται από την *Dick Smith Foods*, το *Cenovis*, μια ελβετική επάλειψη και το Βέτζεξ *(Vegex)* ένα αυτόλυτο προϊόν μαγιάς διαθέσιμο στις ΗΠΑ από το 1913.

Παρόμοια επίσης με το Marmite προϊόντα, στη γεύση, τη συνοχή και τη χρήση αλλά από εκχύλισμα βοδινού, είναι το Μπόβριλ *(Bovril)* και το *Bonox*.

Χρήση
-----

Αρχικά, το Marmite ήταν δημοφιλές στους χορτοφάγους ως η εναλλακτική λύση ελευθέρου-κρέατος, από τα προϊόντα εκχυλίσματος βοδινού όπως το Μπόβριλ *(Bovril)*, που ήταν δημοφιλές στα τέλη του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.

Το Marmite, παραδοσιακά καταναλώνεται ως αλμυρή επάλειψη στο ψωμί, στη φρυγανιά, στα αλμυρά μπισκότα ή κράκερ και σε άλλα παρόμοια ψημένα προϊόντα. Λόγω της συμπυκνωμένης γεύσης του, συνήθως απλώνεται με βούτυρο ή μαργαρίνη, αραιά ... **α-ρ-α-ι-ά**. Το Marmite μπορεί επίσης να γίνει ένα ζεστό αλμυρό ρόφημα, προσθέτοντας ένα κουταλάκι του γλυκού σε μια κούπα με ζεστό νερό, το ίδιο όπως και με το Μπόβριλ *(Bovril)*.

Το Marmite συνδυάζεται με το τυρί, όπως σε ένα σάντουιτς με τυρί και έχει χρησιμοποιηθεί ως επιπλέον άρτυμα στα Μίνι Τσένταρς *(Mini Cheddars)* (ένα σνακ μπισκότου με γεύση τυριού). Επίσης, έχει χρησιμοποιηθεί από τα πατατάκια *Walkers* για μια ειδική έκδοση γεύσης, πωλείται ως άρτυμα για τα κέικ ρυζιού και τα μπισκότα Marmite. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα *Starbucks* έχουν στο μενού τους ένα σάντουιτς *(panini)* από τυρί και Marmite.

Στη Νέα Ζηλανδία, η εταιρεία του Marmite, *Sanitarium Health Food Company*, συνιστά να επαλείφεται σε ψωμί με πατατάκια προκειμένου να γίνει ένα σάντουιτς από *Marmite* και *chippie*. Στη Σιγκαπούρη και τη Μαλαισία, το Marmite, προστίθεται ευρέως στο απλό ρύζι *(congee)* για να δώσει μια έντονη, αλμυρή γεύση. Στη Μαλαισία, το Marmite χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα του κοτόπουλου, των γαρίδων ή του καβουριού.

Κατασκευή
---------

Ενώ η διαδικασία είναι μυστική, η γενική μέθοδος για την παρασκευή του εκχυλίσματος μαγιάς σε εμπορική κλίμακα είναι η προσθήκη άλατος σε ένα εναιώρημα μαγιάς, καθιστώντας το διάλυμα υπερτονικό, το οποίο και οδηγεί προς τα άνω τα κύτταρα της αποξήρανσης, αυτό πυροδοτεί την αυτόλυση, στην οποία η μαγιά αυτοκαταστρέφεται. Στη συνέχεια, τα κύτταρα μαγιάς που πεθαίνουν, θερμαίνονται για να ολοκληρωθεί η κατανομή τους και δεδομένου ότι τα κύτταρα μαγιάς, έχουν χοντρά τοιχώματα φλοιού, τα οποία θα μείωναν την ομαλότητα του τελικού προϊόντος, οι φλοιοί κοσκινίζονται. Όπως και με άλλα εκχυλίσματα μαγιάς, το Marmite περιέχει ελεύθερα γλουταμικά οξέα *glutamic acids)*, τα οποία είναι ανάλογα με το όξινο γλουταμινικό νάτριο *(monosodium glutamate)*.

Σήμερα, τα κύρια συστατικά του Marmite που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι το γλουταμικό οξύ *(glutamic acid)*, πλούσιο εκχύλισμα μαγιάς με μικρότερες ποσότητες από χλωριούχο νάτριο *(sodium chloride)*, εκχύλισμα λαχανικών, νιασίνη *(niacin)*, θειαμίνη *(thiamine)*, εκχυλίσματα μπαχαρικών, ριβοφλαβίνη *(riboflavin)*, φολικό οξύ *(folic acid)* και εκχυλίσματα σέλινου, αν και η ακριβής σύνθεση είναι ένα εμπορικό μυστικό. Η βιταμίνη Β12 δεν βρίσκεται με φυσικό τρόπο στο εκχύλισμα της μαγιάς, αλλά προστίθεται στο Marmite κατά την παρασκευή.

Διατροφικές πληροφορίες
-----------------------

Marmite (Μάρμαϊτ)  
Διατροφικές πληροφορίες  
Συνήθεις αξίες  
Από την πληροφόρηση που βρίσκεται στο αυτοκόλλητο χαρτάκι  
(επάνω στο καπάκι της συσκευασίας).| Marmite (Ελλάδας) | ανά 100 g | ανά μερίδα 4 g |
| --- | --- | --- |
| Ενέργεια*(Energy)* | 1100 kJ | 45 kJ |
| Θερμίδες*(Calories)* | 250 kcal | 10 kcal |
| Πρωτεΐνες *(Proteins)* | 39 g | 0,5 g |
| Υδατάνθρακες*(Carbohydrates)* | 24 g | 0,0 g |
| Σάκχαρα*(Sugars)* | 1 g | ίχνη |
| Λιπαρά*(Fat)* | 0,1 g | ίχνη |
| Ίνες*(Fibres)* | 3,5 g | 0,1 g |
| Νάτριο*(Sodium)* | 3,90 g | 0,16 g |
| Άλας (βασιζόμενο στο Νάτριο)*(Salt (based on Sodium))* | 9,80 g | 0,40 g |
| Θειαμίνη (Β1)*(Thiamin B1)* | 5,8 mg (527% ΣΗΠ) | 0,23 mg (21,0% ΣΗΠ) |
| Ριβοφλαβίνη (Β2)*(Riboflavin B2)* | 7,0 mg (500% ΣΗΠ) | 0,28 mg (20,0% ΣΗΠ) |
| Νιασίνη (Β3)*(Niacin B3)* | 160,0 mg (1000% ΣΗΠ) | 6,4 mg (40,0% ΣΗΠ) |
| Φυλλικό οξύ (Β9)*(Folic Acid B9)* | 2500,0 μg (1250% ΣΗΠ) | 100 μg (50,0% ΣΗΠ) |
| Βιταμίνη Β12*(Vitamin B12)* | 15,0 μg (600% ΣΗΠ) | 0,6 μg (24,0% ΣΗΠ) |
| ΣΗΠ = Συνιστώμενη Ημερήσια Ποσότητα(RDA = Recommended Daily Allowance) |
| Μονάδες μέτρησηςμg = μικρογραμμάρια *(micrograms)*,mg = χιλιοστόγραμμα *(milligrams)*kJ = Κιλοτζάουλ *(kilojoule)*,kcal = χιλιοθερμίδα *(kilocalorie)*] |

Εκτός από το φολικό οξύ *(folic acid)*, το Marmite έχει χρήσιμες ποσότητες σε αρκετές άλλες βιταμίνες, ακόμη και σε μικρές μερίδες. Η περιεκτικότητα της επάλειψης σε νάτριο *(sodium)*, είναι υψηλή και έχει προκαλέσει ανησυχία, αν και το ποσό είναι ανά μερίδα και όχι ως ποσοστό στη χονδρική ποσότητα του Marmite η οποία είναι σχετική. Το κύριο συστατικό του Marmite είναι το εκχύλισμα μαγιάς, το οποίο περιέχει μια υψηλή συγκέντρωση του γλουταμικού οξέος *(glutamic acid)*. Το Marmite που παρασκευάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και εξάγεται σε αρκετές χώρες, πιστεύεται ότι είναι χωρίς γλουτένη *(gluten free)*, αν και παρά τη φωνητική ομοιότητα των δύο όρων, δεν υπάρχει καμία χημική σχέση μεταξύ του γλουταμινικού οξέος *(glutamic acid)* και της γλουτένης. Ωστόσο, η *Unilever* δεν έχει επιβεβαιώσει ότι το Marmite περιέχει λιγότερο από 20 ppm γλουτένης *(gluten)*, το σημερινό ευρωπαϊκό πρότυπο και το προτεινόμενο πρότυπο από την FDA των ΗΠΑ, για την χωρίς γλουτένη επισήμανση.

Το Marmite σήμερα είναι εμπλουτισμένο με βιταμίνες, με αποτέλεσμα, αυτό να έχει απαγορευτεί στη Δανία, η οποία δεν επιτρέπει τρόφιμα που έχουν εμπλουτισθεί.

Βρετανικό μάρκετινγκ και συσκευασία
-----------------------------------

Τα πιεζόμενα βάζα του Marmite στο Ηνωμένο Βασιλείο.
Οι διαφημιστικές εκστρατείες του Marmite αρχικώς τόνισαν την υγιή φύση της επάλειψης, εκθειάζοντας το ως «Η επάλειψη που μεγαλώνεις και που ποτέ δεν χάνεις τη γεύση του» *("The growing up spread you never grow out of")*. Η πρώτη μεγάλη διαφημιστική εκστρατεία του Marmite ξεκίνησε το 1930, με χαρακτήρες των οποίων τα πρόσωπα ενσωμάτωναν τη λέξη «καλός». Λίγο αργότερα, η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των βιταμινών χρησιμοποιήθηκε στις διαφημίσεις του Marmite, με συνθήματα διακηρύσσοντας ότι «Μια μικρή ποσότητα, προστιθέμενη στην καθημερινή διατροφή, θα εξασφαλίσει εσάς και την οικογένειά σας ότι λαμβάνετε αρκετή βιταμίνη Β για να κρατήσει τα νεύρα, τον εγκέφαλο και την πέψη σε καλή κατάσταση λειτουργίας» *("A small quantity added to the daily diet will ensure you and your family are taking sufficient vitamin B to keep nerves, brain, and digestion in proper working order")*.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, η επάλειψη διαφημιζόταν με το σύνθημα «Marmite, ο σύντροφός μου» *("My mate, Marmite")*, που στις τηλεοπτικές διαφημίσεις, το φώναζαν, μια διμοιρία στρατού. Η επάλειψη ήταν ένα πρότυπο συμπλήρωμα βιταμινών για τους Γερμανούς αιχμαλώτους πολέμου που ήσαν στη Βρετανία, κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Από τη δεκαετία του 1990 η διακριτική και δυνατή γεύση του Marmite είχε κερδίσει τόσους επικριτές, όσους είχε οπαδούς και ήταν γνωστή για την παραγωγή ενός πολωμένου «αγάπης/μίσους» κλίματος αντίδρασης μεταξύ των καταναλωτών. Το Marmite ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1996, μια εκστρατεία «Αγάπησέ το ή Μίσησέ το» *("Love it or Hate it")* και αυτό οδήγησε στην επινόηση της φράσης «Φαινόμενο Marmite» *(Marmite effect)* ή «Αντίδραση Marmite» *(Marmite reaction)* για κάτι που προκάλεσε έντονα και πολωμένα συναισθήματα. Στις 22 Απριλίου 2010, η *Unilever* απείλησε με νομική δράση κατά του Βρετανικού Εθνικού Κόμματος, γιατί χρησιμοποίησε ένα βάζο του Marmite και το σύνθημα «Αγάπησέ το ή Μίσησέ το» *("Love it or Hate it")* στις τηλεοπτικές του διαφημίσεις.

Διαθεσιμότητα σε όλο τον κόσμο
------------------------------

Το γυάλινο βαζάκι «Ο Σύντροφός μας» - Παρασκεύασμα της επάλειψης του Marmite από το ΗΒ, για πώληση στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.
Καθώς η *Unilever* έχει το αποκλειστικό δικαίωμα του ονόματος Marmite στο Ηνωμένο Βασίλειο και η *Sanitarium* έχει το αποκλειστικό δικαίωμα για το όνομα στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, οι αντίστοιχες εκδόσεις του Marmite πρέπει να πωλούνται με διαφορετική ονομασία στις άλλες χώρες. Η *Unilever International* πωλεί το βρετανικό Marmite, σαν "Άουαρ Μέϊτ" *("Our Mate")* στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ η *Sanitarium* πωλεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Marmite της Νέας Ζηλανδίας, σαν "ΝΖ-Μάϊτ" *("NZ-Mite")*.

Στη Δανία, η νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, υπαγορεύει ότι τα τρόφιμα που περιέχουν πρόσθετες βιταμίνες, μπορούν να πωληθούν μόνο από εμπόρους λιανικής πώλησης, που έχουν άδεια από την Διοίκηση Κτηνιατρικής και Τροφίμων. Τον Μάιο του 2011, η εταιρεία που εισάγει το προϊόν στη Δανία, αποκάλυψε ότι δεν είχαν άδεια και ως εκ τούτου σταμάτησε να πουλά το προϊόν. Αυτό οδήγησε σε ευρεία αλλά με ανακριβείς αναφορές στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, ότι το Marmite είχε απαγορευτεί από τις Δανικές αρχές.


Στις Κάτω Χώρες, το Marmite στα περισσότερα σούπερ μάρκετ και μερικά μικρά παντοπωλεία, είναι διαθέσιμο σε πιεζόμενα βάζα των 125g και 200g, στην Ελλάδα αντιστοίχως, πωλείται σε γυάλινα βάζα των 125g και 250g, ενώ επίσης υπάρχει και το πιεζόμενο βάζο των 200g.

### Η έλλειψη του Marmite στη Νέα Ζηλανδία κατά το 2012-13

Βάζα του Marmite Νέας Ζηλανδίας και του Βέτζεμαϊτ *(Vegemite)* Αυστραλίας.
Τον Νοέμβριο του 2011, η *Sanitarium* έκλεισε τη μοναδική γραμμή παραγωγής του Marmite Νέας Ζηλανδίας, στο εργοστάσιό της στο Κράισττσερτς της Νέας Ζηλανδίας, αφότου κρίθηκε επισφαλής, από το σεισμό και τις μετασεισμικές δονήσεις του, ένας πύργος ψύξης ο οποίος είχε ραγίσει στις 22 Φεβρουαρίου 2011. Στις 19 Μαρτίου 2012, η ​​εταιρεία ανακοίνωσε ότι τα αποθέματά της του Marmite, είχαν εξαντληθεί και ότι η γραμμή παραγωγής δεν αναμενόταν να λειτουργήσει πάλι μέχρι τον Ιούλιο. Μερικά σούπερ μάρκετ ανέφεραν κατά την ίδια χρονική στιγμή, ότι είχαν ήδη εξαντληθεί τα αποθέματά τους και ότι υπήρχε διαθέσιμο στα κέντρα διανομής τους, απόθεμα μόνο ολίγων εβδομάδων, κάτι που οδήγησε στη μεταγλώττιση του Marmite σε «μαύρο χρυσό» και την κρίση ως «Μαρμαγεδδών» *("Marmageddon")*.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση, αναφέρθηκαν από τα σούπερ μάρκετ, αγορές πανικού του Marmite και εισήχθησαν στο *online site* των δημοπρασιών *TradeMe*, πάνω από εκατό δημοπρασίες για βάζα από Marmite, καινούργιων και μεταχειρισμένων, με κάποιους πωλητές να ζητούν έως 800 NZ$ ανά βάζο, 185 φορές πάνω από τη συνήθη λιανική του τιμή, δηλαδή περίπου 4,25 NZ$ ανά βάζο των 250g. Οι άνθρωποι συμβουλεύτηκαν να το χρησιμοποιούν στην επάλειψη με φειδώ, ακόμη και με τον πρωθυπουργό της Νεας Ζηλανδίας *John Key*, να παραδέχεται ότι μπορεί να χρειαστεί να στραφεί στον Αυστραλιανό αντίπαλο Βέτζεμάϊτ *(Vegemite)*, στην περίπτωση που εξαντληθούν τα προσωπικά του αποθέματα. Καθ'όλη τη διάρκεια της έλλειψης, το Marmite πραγματοποίησε μια σειρά από εκστρατείες μάρκετινγκ στα κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι οποίες οδήγησαν σε μια αύξηση θαυμαστών κατά 2.975% και μεγάλη προβολή της μάρκας.

Τον Ιούνιο του 2012, ανακοινώθηκε ότι πρόσθετες δομικές βλάβες είχαν αποκαλυφθεί στο εργοστάσιο και συνεπώς η προτεινόμενη επαναφορά του Marmite στην παραγωγή για τον Ιούλιο, τώρα είχε μετατεθεί για τον Οκτώβριο του 2012. Τα προβλήματα ενός ημιτελούς ανελκυστήρα στο εργοστάσιο, καθυστέρησαν την παραγωγή για εντός του 2013.

Τον Φεβρουάριο του 2013, η *Sanitarium* ανακοίνωσε ότι η παραγωγή είχε επανεκκινηθεί και ότι το εργοστάσιο, ήταν στη διαδικασία της δημιουργίας αποθεμάτων, προετοιμαζόμενο για την επιστροφή του στην αγορά. Το Marmite επέστρεψε στους λιανοπωλητές της Νέας Ζηλανδίας, από τα μεσάνυχτα της 20 Μαρτίου 2013, αν και μόνο το βάζο των 250g ήταν αρχικά διαθέσιμο και πολλά σούπερ μάρκετ επέβαλλαν όριο τα δύο βάζα, ανά πελάτη ανά ημέρα, προκειμένου να προωθηθεί η εντιμότητα και η πρόληψη των μαζικών αγορών. Η επιστροφή στους λιανοπωλητές του εξωτερικού, λειτούργησε όταν είχε πλέον διευθετηθεί, η προσφορά και η ζήτηση στη Νέα Ζηλανδία.

### Καναδάς

Στις 24 Ιανουαρίου 2014, σε μια εκπομπή της Καναδικής εταιρίας ραδιοφωνικών αναμεταδόσεων, αναφέρθηκε ότι η Καναδική Υπηρεσία Επιθεώρησης Τροφίμων (ΚΥΕΤ), κινείται προς την κατεύθυνση, προκειμένου να σταματήσει στον Καναδά, την πώληση των *Marmite*, *Vegemite* (Βέτζεμαϊτ) και *Ovaltine* (Όβαλταϊν), επειδή ήταν εμπλουτισμένα με βιταμίνες και ανόργανα συστατικά που δεν απαριθμούνταν στον Καναδικό κανονισμό τροφίμων. Το πρακτορείο ανέφερε επίσης, ότι τα προϊόντα αυτά δεν ήταν επικίνδυνα για την υγεία. Η ΚΥΕΤ αργότερα, διευκρίνισε ότι αυτά τα συγκεκριμένα στοιχεία, είχαν κατασχεθεί, επειδή δεν ήταν στις εκδόσεις που είχαν σχεδιασθεί για πώληση στον Καναδά και οι οποίες πληρούν όλους τους όρους της Καναδικής νομοθεσίας τροφίμων. Οι Καναδικές εκδόσεις του Marmite και των άλλων προϊόντων, θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται προς πώληση στον Καναδά.

Ειδικές εκδόσεις
----------------

Το "Περιορισμένης έκδοσης" βάζο Γκίνες Μάρμαϊτ *(Guinness Marmite)*.
Το 2002, κυκλοφόρησε το επετειακό βάζο των 100 ετών.

Τον Φεβρουάριο του 2007, το Marmite παρήγαγε μια περιορισμένη έκδοση του Γκίνες Μάρμαϊτ *(Guinness Marmite)* με 300.000 βάζα των 250g, η οποία περιείχε 30% εκχύλισμα μαγιάς Γκίνες *(Guinness)*, δίνοντάς του έτσι, έναν αισθητό υπαινιγμό της γεύσης "Γκίνες" *("Guinness")*.

Τον Ιανουάριο του 2008, κυκλοφόρησε η Σαμπάνια Μάρμαϊτ *(Champagne Marmite)*, για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, με μια περιορισμένη έκδοση αρχικά των 600.000 μονάδων, η οποία κυκλοφόρησε αποκλειστικά για το Σέλφριτζες *(Selfridges)* του Λονδίνου. Στο προϊόν, είχε προστεθεί στη συνταγή, 0,3% σαμπάνια και ένα τροποποιημένο σήμα σε σχήμα καρδιάς με το «Σ'αγαπώ» στη θέση του λογότυπου.

Τον Νοέμβριο του 2008, η έκδοση του Marmite της Νέας Ζηλανδίας, μετονομάστηκε σε «Μο-μάιτ» *("Mo-mite")* για την υποστήριξη του *Movember*, στην ετήσια φιλανθρωπική εκδήλωση μεγαλώματος μουστακιού.

Το 2009, με μια περιορισμένη έκδοση, «το Γενεαλογικό του Μάρστον» *("Marston's Pedigree")*, η Marmite ξεκίνησε για να γιορτάσει τη σειρά δοκιμών του 2009, στο *Ashes Cricket* (ένα βιντεοπαιχνίδι στο κρίκετ, της *Transmission Games* από την *Codemasters* στο Ηνωμένο Βασίλειο και από την *Atari* στην Αυστραλία).

Τον Μάρτιο του 2010, ένα πολύ ισχυρό μείγμα που ονομάσθηκε «Μάρμαϊτ Έξτρα Ώουλντ» *("Marmite Extra Old")*, ή για συντομία "ΧΟ", ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το συνηθισμένο Marmite περιέχει ένα μείγμα από ποικιλίες ξανθής μπύρας *(lager)*, πικρής μπύρας *(bitter beer)* και μπύρας έιλ *(ale beer)* (τύπος αγγλικής μπύρας με πικρή γεύση και υψηλότερης περιεκτικότητας σε αλκοόλ), τα οποία προέρχονται από ζυθοποιεία από ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, καθώς οι ξανθές μπύρες είναι ελαφρύτερες, με πιο γλυκιά γεύση, το κατάλοιπο από αυτό το προϊόν δεν χρησιμοποιείται για το Μάρμαϊτ ΧΟ *(Marmite ΧΟ)*. Μόνο το υπόλειμμα από τις παραδοσιακές πικρές και μπύρες έιλ, αναμειγνύονται για να εξασφαλίσουν την πιο δυνατή γεύση. Το Μάρμαϊτ ΧΟ *(Marmite ΧΟ)* ωριμάζει για 28 ημέρες - τέσσερις φορές περισσότερο από το συνηθισμένο. Συνεχίζοντας την παράδοση των διαφορετικού χρώματος καλυμμάτων για τις ειδικές εκδόσεις, το καπάκι του Μάρμαϊτ ΧΟ *(Marmite ΧΟ)* είναι μαύρο. Ενώ οι άλλες ειδικές εκδόσεις έχουν παραμείνει μόνο στα ράφια των σούπερ μάρκετ για τη διάρκεια της εκδήλωσης που γιορτάζουν (Αργυρό Ιωβηλαίο, Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου κλπ.), το Μάρμαϊτ ΧΟ *(Marmite XO)* εξακολουθεί να είναι ευρέως διαθέσιμο και συνεχίζει να πωλείται καλά.

Τον Απρίλιο του 2012, κυκλοφόρησε ένα βάζο ειδικής έκδοσης, σε ανάμνηση του Αδαμάντινου Ιωβηλαίου της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄. Με το προϊόν που μετονομάστηκε σε «Μά'αμαϊτ» ("Ma'amite"), η επανασχεδιαζόμενη ετικέτα εμφάνισε ένα συνδυασμό χρωμάτων βασιζόμενο στη Σημαία της Ένωσης *(Union Flag)*, το λογότυπο της μαρμίτας με το κουτάλι, αντικαταστάθηκε από ένα χρυσό στέμμα, καλυπτόμενο από μία κόκκινη αντί της κίτρινης κορδέλας. Η μπροστινή ετικέτα δηλώνει επίσης «Φτιαγμένο με 100% Βρετανική Μαγιά» *("Made with 100% British Yeast")*. Συμπίπτοντας με την 110η επέτειο της μάρκας, η παραγωγή περιορίστηκε στα 300.000 βάζα. Για τα Χριστούγεννα του 2012, ξεκίνησε μια χρυσή περιορισμένη έκδοση, που περιείχε χρυσές βρώσιμες κηλίδες.

Βρετανική γκάμα προϊόντων
-------------------------

Τρεις διαθέσιμοι τύποι ειδικής συσκευασίας στο ΗΒ, κατά το 2012.
Ιστορικά το προϊόν ήταν διαθέσιμο σε βάζα των 2, 4, 8 και 16 ουγκιές *(ounces - oz)*.

Κοκτέιλ Marmite
---------------

Με την πάροδο των ετών, έχουν επινοηθεί, αρκετά κοκτέιλ (μείγμα ποτών) του Μάρμαϊτ *(Martmite Cocktails)*, συμπεριλαμβανομένου του «Μάρμαϊτ Κοκτέιλ» *("Martmite Cocktail")* και του «Μάρμαϊτ Χρυσός Πυρετός» *("Marmite Gold Rush")*.

Δείτε επίσης
------------

* Bovril

Βιβλία για το Marmite
---------------------

* Brown, Eric (2011). *A Monster Ate My Marmite (Ένα τέρας 'Εφαγε το Marmite μου)*. Edinburgh: Barrington Stoke. ISBN 978-1-84299-111-4.
* *100 Things to do with Marmite* (100 Πράγματα για να κάνετε με το Marmite)
* Various (2009). *The Bumper Book of Marmite (Το Βιβλίο του Πλήρους Ποτηριού από Marmite)*. Bath: Absolute. ISBN 978-1-906650-12-4.
* Hartley, Paul (2007). *The Little Book of Marmite Tips (Το Μικρό Βιβλίο των Συμβουλών του Marmite)*. Bath: Absolute.

### Βιβλία μαγειρικής

* Hartley, Paul (2003). *The Marmite Cookbook (Το Βιβλίο Μαγειρικής του Marmite)*. Bath: Absolute. ISBN 978-1-904573-09-8.
* Hartley, Paul (2010). *The Marmite World Cookbook (Το Βιβλίο Μαγειρικής του Κόσμου του Marmite)*. Bath: Absolute. ISBN 978-1-906650-36-0.
* Hartley, Paul (2011). *The Marvellous Miniature Marmite Cookbook (Το Υπέροχο Βιβλιαράκι Μαγειρικής του Marmite)*. Bath: Absolute. ISBN 978-1-906650-54-4.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «How Marmite spread its way through journalism». *The Guardian*. 22 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2014.
2. 1 2 3 4  «The Marmite FAQ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2009.
3. 1 2  «Marmite». Dictionary.com. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2009.
4. 1 2  «Marmite: Ten things you'll love/hate to know». BBC News. 25 May 2011. .
5. ↑  «Marmite website». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2014.
6. ↑  «Marmite Food Extract Co». Grace's Guide. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014.
7. ↑  «The Marmite Story». Accomodata.co.uk. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2009.
8. ↑  Sanitarium: Marmite FAQs Αρχειοθετήθηκε 2006-08-29 στο Wayback Machine..
9. ↑  «Marmite Food brands Unilever». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαρτίου 2010. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2010.
10. ↑  «Bastian H (2007), ''Lucy Wills (1888–1964): The life and research of an adventurous independent woman'', The James Lind Library». Jameslindlibrary.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2009.
11. ↑  «Lerski: Origins of Trotskyism in Ceylon (Chap.1)». Marxists.org. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2008. The two things given to each patient were a bottle of the standard quinine mixture and Marmite rolled into the form of vederala's pills. The latter was said to have been the idea of the late Dr. Mary Ratnam and to have been more effective than the quinine itself, such was the degree of starvation among the peasantry. The Suriya Mal workers were amazed to see how this little Marmite revived them and put some life back into them.
12. ↑  «"Trade Mark 2333143" (UK Intellectual Property Office)». ipo.gov.uk. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2012.
13. ↑  «Center for Educational Advancement – VEGEX». Center-for-educational-advancement-employment.eggzack.com. 21 Ιουνίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2011.
14. ↑  «It must be spread thinly. T-h-i-n-l-y...». Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2014.
15. ↑  «Cheese and Marmite panini». Starbucks.co.uk. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2012.
16. ↑  «Bite Me». Marmite.co.nz. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2008.
17. ↑  «Marmite ingredients (company web site)». Marmite.co.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιουλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2009.
18. ↑  Jason Heppenstall (24 Μαΐου 2011). «Spread no more: Denmark bans Marmite». *The Guardian*. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2013.
19. ↑  Cath Kidston, appearing on BBC Radio 4's *Desert Island Discs* programme in April 2010 described her shops as provoking a 'Marmite reaction': "People either love it and want a little bit of it very much, or want to stab us."«Desert Island Discs: Cath Kidston». BBC. 29 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2011.
20. ↑  «BNP facing Marmite legal action». BBC News. 22 April 2010.. Ανακτήθηκε στις 22 April 2010.
21. ↑  «Marmite: Ten things you'll love/hate to know». BBC News. 25 May 2011. .
22. ↑  Heppenstall, Jason (24 May 2011). «Spread no more: Denmark bans Marmite». *The Guardian* (UK). .
23. ↑  «They definitely hate it! Denmark BANS Marmite... because it has too many vitamins». *Daily Mail* (UK). 25 May 2011. .
24. ↑  Waterfield, Bruno (25 May 2011). «Marmite made illegal in Denmark». *The Daily Telegraph* (UK). .
25. ↑  «Marmite bucket sells for $2115». Fairfax Media (via Stuff.co.nz). 30 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2012.
26. ↑  Kirk, Stacey (19 March 2012). «NZ's Marmite stock running out». Fairfax Media (via Stuff.co.nz).. Ανακτήθηκε στις 19 March 2012.
27. ↑  Manhire, Toby (19 March 2012). «Marmite shortage leaves New Zealanders spreading themselves thin». The Guardian (UK).. Ανακτήθηκε στις 19 March 2012.
28. ↑  «Marmite panic-buying empties shelves». Television New Zealand. 19 Μαρτίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2012.
29. ↑  «Rush of Marmite auctions as shortage looms». Television New Zealand. 19 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2012.
30. ↑  Kirk, Stacey; Levy, Dayna (20 March 2012). «Scarce Marmite on Trade Me for $800». The Press.. Ανακτήθηκε στις 20 March 2012.
31. ↑  «'Marmageddon': There's always Vegemite, says PM». *The New Zealand Herald*. 20 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2012.
32. ↑  «How Marmite Grew Their Facebook Page By 2,975%». ROI Marketing. 4 Νοεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2013.
33. ↑  Donnell, Hayden (19 Ιουνίου 2012). «Don't freak – it's not over: Marmageddon extension». *The New Zealand Herald*. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2012.
34. ↑  Turner, Anna (13 December 2012). «Paperwork delays Marmite factory reopening». *The Press*.. Ανακτήθηκε στις 9 January 2013.
35. ↑  «A tour of Marmite's new factory». *3 News NZ*. 6 March 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-07-06.. Ανακτήθηκε στις 2014-12-25.
36. ↑  «Marmite Set To Return». 2 Σεπτεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2013.
37. ↑  «Ottawa shoppers stocking up on banned British, Scottish items». CBC News. 24 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2014.
38. ↑  «Seizure of British foods an isolated incident, CFIA says». CBC News. 26 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014.
39. ↑  «Limited Edition Champagne Marmite». The Foodielist. 11 Ιανουαρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2010.
40. ↑  «Get the Mo-stie out of Movember». Fairfax NZ. 11 Νοεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2012.
41. ↑  Wallop, Harry (1 June 2009). «Marmite limited-edition 'cricket spread' to celebrate Ashes». *The Daily Telegraph* (London).. Ανακτήθηκε στις 21 June 2009.
42. ↑  «Marmite: Ma'amite – Print (image)». Creativity Online. 23 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2012.
43. ↑  «Blog : Jubilee Marmite – Ma'amite – already for sale on eBay». Tamebay. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2012.
44. ↑  «DIY: The Marmite Cocktail». Difford's Guide. 5 Νοεμβρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2014.
45. ↑  «Marmite Cocktail Gold Rush». Langham Hotels. 20 Σεπτεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Marmite στο Wikimedia Commons