Ο **Λέων Γ΄ της Αρμενίας** (*Լևոն Գ*, 1236 - 6 Φεβρουαρίου 1289) από τον Οίκο των Χετουμιδών ήταν Βασιλιάς του Αρμενικού βασιλείου της Κιλικίας (1270 - 1289).

Βιογραφία
---------

Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Χετούμ Α΄ της Αρμενίας. Η μητέρα του Ισαβέλλα των Ρουπενιδών ήταν κόρη του Λέοντα Β΄ της Αρμενίας και της Σιβύλλας των Λουζινιάν, γονείς της Σιβύλλας ήταν ο Αμωρί Β΄ της Ιερουσαλήμ και η Ισαβέλλα Α΄ της Ιερουσαλήμ. Πολλοί ιστορικοί τον καταγράφουν ως *Λέων Β΄ της Αρμενίας* επειδή δεν απαριθμούν σαν βασιλείς τους πρώτους ηγεμόνες στο Αρμενικό Βασίλειο της Κιλικίας, που ήταν πρίγκιπες.

Ο γάμος ανάμεσα στον Χετούμ Α΄ και την Ισαβέλλα της Αρμενίας έγινε βίαια, με πρωτοβουλία του πατέρα του Χετούμ Α΄ Κωνσταντίνου του Μπαμπερόν (1226). Ο πρώτος σύζυγος της Ισαβέλλας Φίλιππος της Αρμενίας από τον Οίκο του Πουατιέ είχε δηλητηριαστεί από τον Κωνσταντίνο του Μπαρμπερόν (1226) για να παντρέψει την Ισαβέλλα με τον γιο του και να τον στέψει συμβασιλέα. Οι γονείς του Λέοντα Γ΄ απέκτησαν έξι παιδιά: ο ίδιος ήταν ο μεγαλύτερος, και μία από τις αδελφές του, η Σιβύλλα της Αρμενίας, παντρεύτηκε τον Βοημούνδο ΣΤ΄ πρίγκιπα της Αντιόχειας.

Άνοδος στον θρόνο
-----------------

Την εποχή που ο πατέρας τους Χετούμ Α΄ βρισκόταν στην αυλή των Μογγόλων, ο Λέων και ο μικρότερος αδελφός του Θόρος πολέμησαν με τους Μαμελούκους εισβολείς στην *μάχη του Μαρί* (1226), όπου ο Θόρος σκοτώθηκε και ο Λέων με 40.000 Αρμένιους στρατιώτες αιχμαλωτίστηκε. Ο Χετούμ Α΄, όταν επέστρεψε, πλήρωσε ένα τεράστιο ποσό για να ελευθερώσει τον γιο του και δέχτηκε να ζητήσει από τον Μογγόλο ηγεμόνα Αμπακά Χαν να ελευθερώσει έναν από τους συγγενείς του Μπαϊμπάρς.
Ο Χετούμ Α΄ παραιτήθηκε χάρη του γιου του Λέοντα και εισήλθε σε Φραγκισκιανή μονή (1269), όπου απεβίωσε την επόμενη χρονιά. Ο Λέων Γ΄, αρκετά ευσεβής βασιλιάς και πιστός χριστιανός, προχώρησε σε σημαντικές διπλωματικές δραστηριότητες με την Δύση, ανανεώνοντας τις συμμαχίες του με τους Ιταλούς και δημιουργώντας νέες με τους Καταλανούς. Ενίσχυσε τις συμμαχίες του με τους Μογγόλους, στους οποίους ο πατέρας του είχε δηλώσει υποταγή (1247).

Επίσκεψη του Μάρκο Πόλο
-----------------------

Ο Μάρκο Πόλο επισκέφτηκε το Αρμενικό λιμάνι στις Αιγές Κιλικίας και γράφει ευνοϊκά λόγια για την κυβέρνηση του Λέοντα Γ΄ και για τον πλούτο της χώρας, αν και ο στρατός του βρισκόταν σε παρακμή, σύμφωνα με το έργο του Πόλο *"Το βιβλίο των θαυμάτων"* :

*"Ο βασιλιάς κυβερνά με μεγάλη δικαιοσύνη τα εδάφη του και είναι υποτελής των Τατάρων· όλες οι πόλεις και τα χωριά έχουν αφθονία αγαθών, οι στρατιώτες παλιά ήταν ανδρείοι, τώρα όμως έγιναν αχρείοι με μοναδικό ταλέντο την ικανότητα στο ποτό"*.

Ήττα από τους Μαμελούκους
-------------------------

Ο Μαμελούκος σουλτάνος Μπαϊμπάρς επιτέθηκε ξανά στην Κιλικία (1275). Την επόμενη χρονιά η Αρμενία δέχτηκε ξανά επίθεση από τους Τουρκομάνους και στην μάχη σκοτώθηκε ο θείος τού βασιλιά Σμπατ ο Κοντόσταυλος.
Ο Λέων Γ΄ σε συμμαχία με τους Μογγόλους επιτέθηκε στην Συρία, αλλά γνώρισε την συντριβή στη *Δεύτερη μάχη του Χομς*,οπότε ο Λέων υποτάχθηκε (1285) και έκλεισε δεκαετή ανακωχή με σημαντικές εδαφικές παραχωρήσεις στους Μαμελούκους. Ο Λέων Γ΄ πέθανε δηλητηριασμένος από αρσενικό (1289) και τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Χετούμ Β΄.

Οικογένεια
----------

Ο βασιλιάς Λέων Γ΄ της Αρμενικής Κιλικίας, η σύζυγός του Κεράν και τα παιδιά τους - Αρμενικό χειρόγραφο (1272)
Νυμφεύτηκε την ΚΕράν των Χετουμιδών, κόρη του Χετούμ πρίγκιπα του Λαμπρόν.
Στα 21 χρόνια γάμου με την Κεράν, ο Λέων Γ΄ απέκτησε 16 παιδιά: 10 γιους και 6 κόρες· τα πέντε από τα παιδιά του ανέβηκαν στον θρόνο. Ο μεγαλύτερος γιος του, Χετούμ Β΄ παραιτήθηκε σε τέσσερα χρόνια για λογαριασμό του δεύτερου αδελφού του Θόρου Γ΄, αλλά επανήλθε ξανά (1294). Ο τρίτος αδελφός τους Σεμπάντ σφετερίστηκε τον θρόνο, αφού θανάτωσε τον Θόρο Γ΄ και τύφλωσε τον Σεμπάντ (1296), αλλά και εκείνος ανατράπηκε από τον αδελφό τους Κωνσταντίνο Γ΄, που ήταν μέχρι τότε σύμμαχός του. Ο Χετούμ Β΄ ανέκτησε ξανά τον θρόνο, αλλά παραιτήθηκε για λογαριασμό τού γιου τού Θόρου Γ΄ Λέοντα Δ΄.
Τα παιδιά του Λέοντα Γ΄ και της Κεράν ήταν:

* Χετούμ Β΄ 1267-1307, βασιλιάς της Αρμενίας.
* Θόρος Γ΄ 1270-1298, βασιλιάς της Αρμενίας.
* Σεμπάντ 1276/77-1301/11, βασιλιάς της Αρμενίας.
* Ισαβέλλα 1276/77-1323, δίδυμη αδελφή του Σεμπάντ, παντρεύτηκε τον Αμαλρίκ κύριο της Τύρου.
* Κωνσταντίνος Γ΄ 1277/78-1308, βασιλιάς της Αρμενίας.
* Ρίτα 1278/79-1333, παντρεύτηκε τον Μιχαήλ Θ΄ Παλαιολόγο Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.
* Θεοφανώ 1279-1296, δίδυμη με τη Ρίτα, μνηστεύθηκε τον Θεόδωρο Άγγελο, γιο του Ιωάννη Α΄ της Θεσσαλίας.
* Νέρσες 1279/80-1301, ιερέας.
* Οσίν 1283/84-1320, βασιλιάς της Αρμενίας.
* Αλινάκ 1283/84-1310, δίδυμος με τον Οσίν, κύριος του Λαμπρόν και της Ταρσού.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Cambridge Medieval History, Volume IV, p. 634
2. ↑  Mutafian, p.60
3. ↑  BN Fr 2810, f.7v. Quoted in Mutafian, p.65
4. ↑  Mutafian, p.61
5. 1 2 3 4 5 6  Runciman 1999, p. Appendix Table 2.

Πηγές
-----

* Boase, T. S. R. (1978). The Cilician Kingdom of Armenia. Edinburgh: Scottish Academic Press.
* Edwards, Robert W. (1987). The Fortifications of Armenian Cilicia: Dumbarton Oaks Studies 23. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University.
* Runciman, Steven (1999). A History of the Crusades. Volume III. Cambridge University Press.
* Toumanoff, C. (1966). "Armenia and Georgia". Cambridge Medieval History, vol. IV.
* Stewart, Angus Donal (2001). The Armenian Kingdom and the Mamluks: War and diplomacy during the reigns of Het'um II (1289–1307).

|  |
| --- |
| Λέων Γ΄ της Αρμενίας **Οίκος των Χετουμιδών****Γέννηση:** 1236 **Θάνατος:** 6 Φεβρουαρίου 1289 |
| Βασιλικοί τίτλοι |
| ΠροκάτοχοςΧετούμ Α΄ | **Βασιλιάς του Αρμενικού βασιλείου της Κιλικίας**1270 - 1289 | ΔιάδοχοςΧετούμ Β΄ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 263833456
* LCCN: n93068455
* ISNI: 0000 0003 8195 5476
* GND: 1016153899

 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Leo II, King of Armenia  της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |