Συντεταγμένες: 4°19′49.4″S 15°18′36.0″E﻿ / ﻿4.330389°S 15.310000°E﻿ / -4.330389; 15.310000

Το **Στάδιο των Μαρτύρων της Πεντηκοστής** (γαλλικά: Stade des Martyrs de la Pentecôte, παλαιότερα γνωστό ως **Στάδιο Καμανιόλα**), απλά γνωστό ως **Στάδιο των Μαρτύρων**, είναι το εθνικό στάδιο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ), το οποίο βρίσκεται στην πρωτεύουσα της χώρας, Κινσάσα. Με χωρητικότητα 80.000 θεατών, είναι το μεγαλύτερο στάδιο στη ΛΔΚ και το τέταρτο μεγαλύτερο στάδιο στην Αφρική. Χρησιμεύει ως η έδρα της Εθνικής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, της ΑΣ Βιτά Κλεμπ και της ΝΚ Μοτεμά Πεμπέ, καθιστώντας το το μεγαλύτερο πολυλειτουργικό γήπεδο στη χώρα.

Αρχικά, το στάδιο κατασκευάστηκε το 1993, μετονομάστηκε το 1997 για να τιμήσει τους υπουργούς, συμπεριλαμβανομένων των Εβαρίστε Κιμπά, Ζερόμ Ανανί, Εμμανουέλ Μπαμπά και Αλεξάντρ Μαχαμπά, που απαγχονίστηκαν δημόσια στο Λέοποντβιλ (σημερινή Κινσάσα) την Πεντηκοστή της 2ας Ιουνίου 1966.

Φιλοξένησε τους Αγώνες της Γαλλοφωνίας 2023, όπου συμμετείχαν περίπου 3.000 αθλητές από περισσότερες από 40 χώρες, με αθλήματα στίβου, καλαθοσφαίρισης, ποδοσφαίρου, πάλης και ποδηλασίας.

Ιστορία
-------

### Ετυμολογία και κατασκευή

Το στάδιο αρχικά ονομαζόταν «Στάδιο Καμανιόλα» (Stade Kamanyola), με το όνομα *Kamanyola* να έχει τις ρίζες του στο λαό Καμανιόλα, της Επαρχίας Νότιου Κίβου. Η περιοχή ήταν μια συνοριακή πόλη και μια ιστορική τοποθεσία όπου ο Στρατός του Ζαΐρ (Armées Zaïroises, FAZ) του Μομπούτου Σέσε Σέκο σημείωσε σημαντική νίκη ενάντια στην Εξέγερση του Κβίλου και κατέλαβε τη γέφυρα Καμανιόλα το 1964. Για να τιμήσει τη νίκη του, ο Μομπούτου απαθανάτισε το όνομα *Kamanyola* σε διάφορες πτυχές της χλιδής του, συμπεριλαμβανομένου της υπερπολυτελούς θαλαμηγού του, της Μεραρχίας Καμανιόλα και αργότερα ανέθεσε την κατασκευή του Σταδίου Καμανιόλα. Η κατασκευή ξεκίνησε στις 14 Οκτωβρίου 1988 και ολοκληρώθηκε πέντε χρόνια αργότερα, στις 14 Οκτωβρίου 1993. Τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 14 Σεπτεμβρίου 1994, με έναν φιλικό αγώνα μεταξύ της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και του Μαλάουι. Η χρηματοοικονομική επένδυση ανήλθε σε περίπου 38 εκατομμύρια δολάρια και ήταν υπό την έμπειρη επίβλεψη μιας κινεζικής κοινοπραξία, σε συμφωνία με τα μεγαλεπήβολα έργα που είναι εμβληματικά της βασιλείας του Μομπούτου Σέσε Σέκο. Αντικατέστησε το πρώην εθνικό στάδιο, Στάδιο Τατά Ραφαέλ. η ΤΠ Μαζεμπέ, ένας επαγγελματικός σύλλογος ποδοσφαίρου του Κονγκό με έδρα το Λουμπουμπάσι, έπαιζε συχνά εκτός έδρας αγώνες στο στάδιο.

### Από Στάδιο Καμανιόλα σε Στάδιο των Μαρτύρων της Πεντηκοστής

Μετά την εκδίωξη του Μομπούτου από την εξουσία από τη Συμμαχία Δημοκρατικών Δυνάμεων για την Απελευθέρωση του Κονγκό-Ζαΐρ (AFDL, *Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Congo-Zaïre*) υπό τον Λωράν-Ντεζιρέ Καμπιλά το 1997, το στάδιο μετονομάστηκε σε «Στάδιο των Μαρτύρων της Πεντηκοστής», στη μνήμη των τεσσάρων υπουργών που κυνηγήθηκαν από τον Μομπούτου Σέσε Σέκο και απαγχονίστηκαν στην τοποθεσία στις 2 Ιουνίου 1966: Εβαρίστε Κιμπά, Ζερόμ Ανανί, Εμμανουέλ Μπαμπά και Αλεξάντρ Μαχαμπά.

Το 1998, κατά τη διάρκεια ενός ποδοσφαιρικού αγώνα μεταξύ της ΑΣ Βιτά Κλεμπ και της Μοτεμά Πεμπέ στο Στάδιο των Μαρτύρων, κυβερνητικά στρατεύματα άνοιξαν πυρ, με αποτέλεσμα να πεθάνουν τραγικά τέσσερα άτομα. Στις 5 Δεκεμβρίου 2004, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό πέτυχε την πρώτη της νίκη επί της Νότιας Αφρικής σε έναν ιστορικό αγώνα στο Στάδιο των Μαρτύρων.

Διαμάχη
-------

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Λωράν-Ντεζιρέ Καμπιλά, το στάδιο έγινε το κέντρο διαμάχης και κριτικής από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εικάζεται ότι χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή για αξιωματούχους του πρώην καθεστώτος Μομπούτου και άτομα που θεωρούνταν ύποπτα για συνεργασία με αυτό. Αναφορές από οργανισμούς όπως το Journaliste en danger (JED), μια μη κυβερνητική οργάνωση του Κονγκό για την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου που συνδέεται με τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF) και τη Διεθνή Ανταλλαγή Ελευθερίας της Έκφρασης (IFEX), υπογράμμισαν τη χρήση του σταδίου ως στρατιωτικό στρατόπεδο, όπου πολλοί άνθρωποι κρατήθηκαν για παρατεταμένες περιόδους σε συνθήκες που μοιάζουν με υπόγεια φυλακή.

Ανακαίνιση (2008–2023)
----------------------

Το 2008, η κυβέρνηση έκανε μεγάλη ανακαίνιση στο στάδιο ως απάντηση στις συστάσεις της FIFA για την προσαρμογή του στα διεθνή πρότυπα. Η ανανέωση περιελάμβανε αναβαθμίσεις στις εγκαταστάσεις των αποδυτηρίων, στις εγκαταστάσεις ηχοσυστημάτων, στον φωτισμό, στους διαδραστικούς πίνακες, στα καθίσματα, στην αίθουσα Τύπου, στα συστήματα ασφαλείας και στα μέτρα πυρασφάλειας. Το έργο κόστισε 15 εκατομμύρια δολάρια και συμμετείχε μια ομάδα τεσσάρων ειδικών, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών από την Ολλανδία, τη Νότια Αφρική και τη Νορβηγία. Για να εξασφαλίσει χλοοτάπητα κορυφαίας ποιότητας, η ολλανδική εταιρεία Edell Grass εισήγαγε 140 τόνους συνθετικών κυλίνδρων και 150 τόνους άμμου σε δοχεία από το λιμάνι της Μπόμα στην Κινσάσα.

Τον Ιούνιο του 2021, ο πρώην Υπουργός Αθλητισμού, Σερζέ Τσεμπό Νκοντέ, διέθεσε σχεδόν 5 εκατομμύρια δολάρια για την ανακαίνιση του δταδίου εν όψει μιας επίσκεψης επιθεώρησης από την Αφρικανική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου (CAF). Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης και την αίτηση για τη διοργάνωση διεθνών αγώνων, η CAF έκρινε ότι ήταν ακατάλληλο στις 19 Φεβρουαρίου 2023. Η CAF σημείωσε ότι το κράτος του Κονγκό πρέπει να ολοκληρώσει τις απαραίτητες εργασίες πριν ζητήσει νέα επιθεώρηση για έγκριση από την CAF. Η CAF διαπίστωσε ότι η συνολική ποιότητα των εργασιών που ολοκληρώθηκαν στο στάδιο δεν ήταν ικανοποιητική σύμφωνα με τα πρότυπα που απαιτούνται για ένα σύγχρονο γήπεδο. Η λεπτομερής έκθεση της 9ης Φεβρουαρίου τόνισε πολλά ζητήματα, όπως ο «ανύπαρκτος» χώρος των μέσων ενημέρωσης, η σύνδεση στο διαδίκτυο, οι αίθουσες συνεντεύξεων τύπου, οι ιατρικές εγκαταστάσεις και τα αποδυτήρια των διαιτητών που απαιτούσαν βελτιώσεις. Επιπλέον, οι εξωτερικοί περιμετρικοί χώροι του γηπέδου «δεν εγγυώνται ένα ασφαλές περιβάλλον για τη φιλοξενία διεθνών ποδοσφαιρικών αγώνων, καθώς αυτοί οι χώροι είναι εγκαταλελειμμένοι και χωρίς καμία κατάλληλη συντήρηση».

Έως τον Απρίλιο του 2023, οι εργασίες κατασκευής και ανάπτυξης του εργοταξίου είχαν ολοκληρωθεί περίπου κατά 80%. Η ACGT (*Agence Congolaise des Grands Travaux*) εκτελούσε ήδη τις εργασίες στο Στάδιο των Μαρτύρων, σύμφωνα με αποστολή της μονάδας επικοινωνίας της προεδρίας. Στις 17 Μαΐου, ο Πρόεδρος Φέλιξ Τσισεκέντι επισκέφτηκε τα δύο υπό κατασκευή γυμναστήρια, χωρητικότητας 3.000 και 2.000 θεατών. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης επιθεώρησης, ο Πρόεδρος Τσισεκέντι μετέβη επίσης στο Στάδιο Τατά Ραφαέλ. Μέχρι τον Ιούλιο του 2023, οι φοιτητικές εστίες και πολλές υποδομές είχαν αποκατασταθεί και το στάδιο τροφοδοτήθηκε με νερό με δεξαμενές που είχε εγκαταστήσει η Regideso (*Régie de distribution d'eau*).

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 28  Ιουνίου 2019.
2. ↑  Brockhaus, Hannah (2 February 2023). «Pope Francis to Congolese Youth: Prayer is Your Secret Weapon for Peace». National Catholic Register.. Ανακτήθηκε στις 2 February 2023.
3. ↑  Harlan, Chico (2 February 2023). «A rejuvenated Pope Francis revels in Congo's energy». *Washington Post*.. Ανακτήθηκε στις 2 February 2023.
4. 1 2  Says, Felix Muthamia Mworia. «ExecutedToday.com » 1966: Evariste Kimba and three other "plotters" against Mobutu» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
5. ↑  Say, Michel-Ange Mupapa (2004). *Le Congo et l'Afrique à l'orée du troisième millénaire: la pathogénie d'un sous-développement* (στα French). Kinshasa, Democratic Republic of the Congo: Presses universitaires du Congo. σελ. 214. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
6. ↑  «100,000 in Congo See Hanging Of Ex-Premier and 3 Others» (στα αγγλικά). *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 2023-07-28. [*νεκρός σύνδεσμος*]
7. ↑  «Francophonie Games in Kinshasa moved back to 2022». *www.insidethegames.biz*. 23 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
8. ↑  «DR Congo intensifies street security ahead of Francophone Games». *www.aljazeera.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
9. 1 2  Greenbaum, Eli (7 Νοεμβρίου 2017). *Emerald Labyrinth: A Scientist's Adventures in the Jungles of the Congo* (στα Αγγλικά). Lebanon, New Hampshire, United States: University Press of New England. σελ. 169. ISBN 978-1-5126-0120-6.
10. ↑  Says, Felix Muthamia Mworia. «ExecutedToday.com » 1966: Evariste Kimba and three other "plotters" against Mobutu» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
11. ↑  Mwanza, Nelson (14 Απριλίου 2021). «Africa's Top Five Soccer Stadium by Crowd Capacity - Football World • street footie». *street footie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
12. ↑  Infocongo (6 Αυγούστου 2021). «Sport : Le Stade des Martyrs fait peau neuve, les travaux de réfection avancent à grand pas - Infocongo» (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
13. ↑  «100,000 in Congo See Hanging Of Ex-Premier and 3 Others» (στα αγγλικά). *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 2023-07-28. [*νεκρός σύνδεσμος*]
14. ↑  «Stade des Martyrs de la Pentecôte - Congo | Sportskeeda». *www.sportskeeda.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
15. ↑  «Stade des Martyrs de la Pentecôte - Congo | Sportskeeda». *www.sportskeeda.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
16. ↑  Refugees, United Nations High Commissioner for. «Refworld | République démocratique du Congo (RDC) : information indiquant si le stade Kamanyola, maintenant appelé le stade des Martyrs, a servi de prison, notamment pour les dignitaires du régime de Mobutu et/ou ceux soupçonnés de collaboration avec ce régime (1997-1998)». *Refworld* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
17. ↑  «Archives des Stade des Martyrs - Page 3 sur 31». *Foot RDC* (στα Γαλλικά). 13 Μαΐου 1987. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
18. 1 2 3 4 5  Elisha, Iragi (20 Φεβρουαρίου 2023). «Le ministère des Sports a dépensé plus de 5 millions de dollars pour la rénovation du Stade des Martyrs». *Foot RDC* (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
19. 1 2  Sumaïli, Remias (18 Απριλίου 2023). «RDC : Réouverture partielle du Stade des Martyrs». *LEOPARD LEADER FOOT* (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
20. ↑  «Non-homologation stades des Martyrs et Kibassa Maliba par la CAF». *Radio Okapi* (στα Γαλλικά). 21 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
21. ↑  «IXe jeux de la Francophonie: les travaux de construction et aménagement des sites exécutés à environ 80%». *Radio Okapi* (στα Γαλλικά). 9 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
22. ↑  «IXe Jeux de la Francophonie : Félix Tshisekedi exhorte les entreprises à pied d'œuvre à doubler d'efforts». *Radio Okapi* (στα Γαλλικά). 18 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
23. ↑  «IXèmes jeux de la Francophonie: quel regard à 24 heures de la cérémonie d'ouverture ... les Kinois s'expriment !». *Actualite.cd* (στα Γαλλικά). 27 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2023.
24. ↑  «Félix Tshisekedi : « Tout a été mis en œuvre pour que cette IXe édition des Jeux de la Francophonie soit un franc succès »». *Radio Okapi* (στα Γαλλικά). 29 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2023.
25. ↑  «Pour le Cardinal Ambongo, les Jeux de la Francophonie sont « un moment de joie immense et de fierté légitime pour tout un peuple »». *Radio Okapi* (στα Γαλλικά). 30 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2023.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Στάδιο των Μαρτύρων** |

* Φωτογραφίες στο cafe.daum.net/stade
* Φωτογραφίες Αρχειοθετήθηκε 2017-02-13 στο Wayback Machine.. Αρχειοθέτηση στο worldstadiums.com Αρχειοθετήθηκε 2006-03-16 στο Wayback Machine.
* Φωτογραφία του σταδίου
* Φωτογραφία στο fussballtempel.net

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
 |

 |