Συντεταγμένες: 39°38′25″N 20°19′21″E﻿ / ﻿39.64028°N 20.32250°E﻿ / 39.64028; 20.32250

Το **Γιρομέρι**, ή **Γηρομέρι**, ή **Γιρομέριον**, είναι ελληνικό ορεινό μικρό χωριό του δήμου Φιλιατών της περιφέρειας Ηπείρου (Σχέδιο Καλλικράτης). 

Παλαιότερα ανήκε στον νομό Θεσπρωτίας, στην άλλοτε επαρχία Φιλιατών. Από το 1999 έως το 2010 σύμφωνα με την  τότε διοικητική διαίρεση της Ελλάδας αποτελούσε έδρα κοινότητας του δήμο Φιλιατών. Από 1 Ιανουαρίου 2011 αποτελεί έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Φιλιατών, του ομώνυμου Δήμου.
Βρίσκεται 4 χιλιόμετρα βόρεια των Φιλιατών και νοτιοδυτικά από το Φαρμακοβούνι, σε υψόμετρο 280 μ.. Ο πληθυσμός του το 2001 αριθμούσε 83 κατοίκους.

Το Γιρομέρι αποτελεί παραδοσιακό οικισμό με πέτρινες κατοικίες και πλακόστρωτους δρόμους με κλιμακωτά σοκάκια, ο οποίος απλώνεται σε μεγάλη έκταση.

Εκκλησιαστικά υπάγεται στη Μητρόπολη Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου, οπότε στις 21 Νοεμβρίου πραγματοποιείται πανηγύρι, όπως και το Δεκαπενταύγουστο.

Μονή Γηρομερίου
---------------

Η μονή Γηρομερίου
Πολύ κοντά στο χωριό βρίσκεται η ιστορική Μονή Γηρομερίου, που ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα από τον Όσιο Νείλο τον Εριχιώτη. Χρημάτισε έδρα Πατριαρχικής Εξαρχίας και Επισκοπής. 

Το καθολικό της μονής αποτελείται από έναν ναό τετρακίονο σταυροειδή εγγεγραμμένο μετά τρούλου.

Έθιμα
-----

Τη Δευτέρα του Πάσχα, στο κοιμητήριο του χωριού συγγενείς των νεκρών τραγουδούν πάνω από τους τάφους τους συνοδεία μουσικής. Το τελευταίο μέρος του εθίμου περιλαμβάνει χορό έξω από το νεκροταφείο και έπειτα τραγούδι και χορό στις γειτονιές και τα σπίτια με φαγοπότι.

Κινηματογράφος
--------------

Το 1975, γυρίστηκε ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους για το έθιμο της Δευτέρας του Πάσχα στο χωριό με τίτλο "Γηρομέρι", το οποίο συμμετείχε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αλλά απορρίφθηκε από την Προκριματική Επιτροπή.

Πρόσωπα
-------

Από το Γιρομέρι κατάγεται εκ πατρός η ηθοποιός Έλλη Τρίγγου, ο πολιτικός και πρώην υπουργός Αλέκος Παπαδόπουλος και ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Υγείας Ιωάννης Κωτσιόπουλος.

Παραπομπές
----------

1. ↑  ΦΕΚ - Απόφαση Δ-594 α/ 13.11.1978 Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. - α/ 19.10.1978
2. ↑  «Πάσχα στο Γηρομέρι Θεσπρωτίας, για μια ιδιότυπη πομπή στο νεκροταφείο με κλαρίνο». *Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ*. 20 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2022.
3. ↑  IMDB
4. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2011.

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.17ος, σελ.344
* Δήμος Φιλιατών - Γιρομέρι
* ΕΜΠ - Νομός Θεσπρωτίας, Ορεινά Δημοτικά και Κοινοτικά Διαμερίσματα - Δ.Δ. Γιρομερίου[*νεκρός σύνδεσμος*]

Βιβλιογραφία
------------

* Γουήλ - Μπαδιεριτάκη, Άννα, Η παραδοσιακή φορεσιά από το Γιρομέρι θεσπρωτίας και τα κοσμήματά της, Ηπειρωτική Εστία, 1977

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ιερά Μονή Γηρομερίου

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Φιλιατών |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Σαγιάδας | 
* Ασπροκκλήσι
* Κεστρίνη
* Ράγι
* Σαγιάδα
* Σμέρτος
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Φιλιατών | 
* Αγία Βαρβάρα
* Αγία Μαρίνα
* Άγιοι Πάντες
* Άγιος Αρσένιος
* Άγιος Νικόλαος
* Αετός
* Αμπελώνας
* Αναβρυτό
* Άνω Παλαιοκκλήσι
* Αχλαδιά
* Αχούρια Μαλουνίου
* Βαβούριο
* Βελεντζινά Μαλουνίου
* Βρυσέλλα
* Βρυσούλα
* Γαρδίκι
* Γιρομέρι
* Γολά
* Δάφνη
* Δονάτος
* Ελαία
* Καλλιθέα
* Καμίτσανη
* Κάτω Ξέχωρο
* Κάτω Παλαιοκκλήσι
* Κεραμίτσα
* Κερασοχώρι
* Κεφαλοχώρι
* Κοκκινιά
* Κοκκινολιθάρι
* Κοσσυβάτικα
* Κουρεμάδι
* Κρυονέρι
* Κυπάρισσος
* Κώτσικα
* Λεπτοκαρυά
* Λια
* Λίστα
* Μαλούνι
* Μαυρονέρι
* Μέλισσα
* Μηλέα
* Νεροχώρι
* Ξέχωρο
* Παλαιοχώρι Αγίων Πάντων
* Παλαιοχώρι Παλαιοχωρίου
* Παλαμπάς
* Πέραμα
* Πηγαδούλια
* Πλαίσιο
* Πλάτανος
* Ποταμιά
* Ραβενή
* Ριζό
* Ροδοστίβα
* Σίδερη
* Σίταινα
* Σοκολακάτικα\*
* Τρικόρυφο
* Τσαμαντάς
* Τσατσουλαίικα
* Φανερωμένη
* Φιλιάτες
* Φοινίκι
* Φράγμα Καλαμά
* Χαραυγή
* Χλομός
 |
|  |
| 
* Έδρα: Φιλιάτες
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |