ΧάρτηςΣυντεταγμένες: 37°40′34″N 26°47′57″E﻿ / ﻿37.67611°N 26.79917°E﻿ / 37.67611; 26.79917

Οι **Σπαθαραίοι** είναι ορεινό χωριό της Σάμου με πληθυσμό 236 κατοίκους (2011). Διοικητικά ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Πυθαγορείου του Δήμου Σάμου.

Γεωγραφική Θέση
---------------

Το χωριό βρίσκεται στα νότια του νησιού σε υψόμετρο 582 μέτρων. Είναι ίσως το πιο ορεινό χωριό του νησιού.

Περιγραφή
---------

Οι Σπαθαραίοι είναι σχεδόν χτισμένοι στην κορυφή του βουνού "Μπουρνιάς" , έτσι που αν δεν έχει συννεφιά, μπορείς να βλέπεις το σύμπλεγμα των Φούρνων και την Ικαρία και Νοτιοανατολικά μέχρι την Πάτμο. Γι' αυτό και οι Σαμιώτες αποκαλούν το χωριό ως "το μπαλκόνι του Αιγαίου". 

Το χωριό είναι ονομαστό επίσης για την του γραφική πλατεία με το Γιασεμί (Δέντρο) και τον αιωνόβιο Πλάτανο, ενώ η Εκκλησία των Ταξιαρχών, δίπλα ακριβώς στην Πλατεία, είναι το κέντρο του Χωριού. Τα πανηγύρια για την Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου) και για τον Πολιούχο Ταξάρχη Μιχαήλ (9 Νοεμβρίου) είναι ονομαστά. Επίσης στο χωριό την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς τελείται ακόμα και σήμερα το έθιμο του Καδή. Το Έθιμο του Καδή έχει την καταγωγή του στην ιστορία του νησιού και σχετίζεται με την επίσημη εδραίωση του Καδή στο νησί το 1617.Ο Καδής επισκεπτόμενος το νησί δυο φορές το χρόνο εισέπραττε τους φόρους αλλά και ασχολείτο και με την εκδίκαση διαφόρων ζητημάτων. Η διαφθορά, η αυστηρότητα και οι αυθαιρεσίες που διέπραττε τον έκαναν να είναι μισητός στους κατοίκους του νησιού.

**Οι Σπαθαραίοι** βρίσκονται σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από το χωριό Πύργος στο δρόμο προς το χωριό Παγώνδας, ενώ με αγροτικό δρόμο επικοινωνεί και με το χωριό Σκουραίϊκα. 

Το όνομά του οφείλεται στον παπά **Πέτρο Σπάθα** που το πρωτοκατοίκησε και δημιούργησε το χωριό με τα 18 παιδιά του. Άλλη εκδοχή είναι ότι κατά τον επαν-εποικισμό του νησιού το κατοίκησαν έποικοι από το Σπαθάρι της Εύβοιας. Τέλος μια άλλη ακόμα εκδοχή συνδέει το χωριό με τους ***Σπαθάριους*** (Latin **S*patharii****) της Βυζαντινής Αυλής.* Η εκδοχή αυτή *στηρίζεται στο γεγονός ότι λόγω της θέσης του το χωριό θα μπορούσε να είναι χώρος όπου θα εξορίζονταν οι Σπαθάριοι, όταν άλλαζε η φατρία που κυβερνούσε στην Κωνσταντινούπολη, αλλά επίσης και στο ότι έχουν βρεθεί ευρήματα στην ευρύτερη περιοχή του χωριού (θέσεις "Καστρί & Παλιοεκκλησιές") και δικαιολογούν την ύπαρξη κατοίκων πριν τον επαν-εποικισμό.*

Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την γεωργία με σημαντικότερη καλλιέργεια την ελιά. 

Στους Σπαθαραίους ανήκουν και οι νεώτεροι παραλιακοί οικισμοί Αβάντι, (*Ζέφυρος*), Απόστολος Παύλος ( *Παύλου*), Βεργή, Καλογερά, Κυργιάννη, Λιμνιωνάκι, Μετόχι, Συκιά και το νησάκι  Σαμιοπούλα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «OpenStreetMap» (πολλαπλές γλώσσες) Ανακτήθηκε στις 27  Αυγούστου 2019.
2. ↑  «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (Ελληνικά) *Ελληνική απογραφή 2011*. Ελληνική Στατιστική Αρχή. 1  Μαΐου 2011.
3. ↑  www.statistics.gr/ Αρχειοθετήθηκε 2015-10-16 στο Wayback Machine. απογραφή 2011
4. ↑  Δημητρίου, Νικόλαος Αλκ. (1978). *Γεωγραφία της Σάμου, σχολικό βοήθημα*. Σάμος.
5. ↑  «Οι Σπαθαραίοι του Μανόλη Γλυφού». *ΜΕΘΟΡΙΟΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ 52*. Ιούνιος 2014. .

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ανατολικής Σάμου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Βαθέος | 
* Αγία Ζώνη
* Αγία Μαρκέλλα
* Αγία Παρασκευή
* Αγία Τριάδα
* Άγιος Κωνσταντίνος
* Άγιος Νικόλαος (νησίδα)\*
* Άη Θανάσης
* Άμπελος
* Αργυρός
* Ασπροχόρτι
* Αυλάκια
* Βαθύ
* Βαλεοντάδες
* Βαρέλλα
* Βουρλιώτες
* Γαλάζιο
* Διαπόρτι (νησίδα)\*
* Δροσιά
* Ζερβού
* Ζωοδόχος Πηγή
* Καμάρα Βαθέος
* Κάμπος Βουρλιωτών
* Κασονήσι (νησίδα)\*
* Κέδρος
* Κλήμα
* Κοκκάρι
* Κουμαριώνας
* Λιβαδάκι
* Μακρόνησο (νησίδα)\*
* Μανολάτες
* Μαργαρίτες\*
* Μεσόκαμπος
* Μονή Βροντά
* Μωραϊτοχώρι
* Νικόλα
* Παλαιόκαστρο
* Παναΐτσα
* Πεταλίδες
* Πλάτανος
* Ποσειδώνιο
* Πρασονήσι (νησίδα)\*
* Σάμος
* Σταυρινήδες
* Στρογγυλό (νησίδα)\*
* Τουρκομυλωνάς
* Φλόκα
* Χαραυγή
* Ψιλή Άμμος
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Πυθαγορείου | 
* Αβάντι
* Απόστολος Παύλος
* Βεργή
* Γιώνιδες
* Ηραίο
* Καλογερικό
* Καμάρα Μυτιληνιών
* Καρπόβουλος
* Κολόνα
* Κουμαραδαίοι
* Κύργιαννη
* Λιμνονάκι
* Μαυρατζαίοι
* Μεσόγειο
* Μετόχι\*
* Μονή Αγίας Τριάδος
* Μονή Μεγάλης Παναγίας
* Μονή Τιμίου Σταυρού
* Μύλοι
* Μυτιληνιοί
* Νέα Πόλη
* Παγώνδας
* Πάνδροσο
* Ποτάμι Μεσοκάμπου
* Ποτοκάκι
* Πούντες
* Πυθαγόρειο
* Πύργος
* Ριζοβράχος
* Σαμιοπούλα (νησίδα)
* Σπαθαραίοι
* Συκιά
* Χώρα
 |
|  |
| 
* Έδρα: Σάμος
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |