Συντεταγμένες: 35°17′53″N 25°9′47″E﻿ / ﻿35.29806°N 25.16306°E﻿ / 35.29806; 25.16306

Το μινωικό ανάκτορο είναι ο κύριος επισκέψιμος χώρος της **Κνωσού** (ή **Κνωσσού**), σημαντικής πόλης κατά την αρχαιότητα, με συνεχή ζωή από τα νεολιθικά χρόνια έως τον 5ο αι. Είναι χτισμένο στο λόφο της Κεφάλας, με εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα αλλά και στο εσωτερικό της Κρήτης. Κατά την παράδοση, υπήρξε η έδρα του σοφού βασιλιά Μίνωα. Συναρπαστικοί μύθοι, του Λαβύρινθου με το Μινώταυρο και του Δαίδαλου με τον Ίκαρο, συνδέονται με το ανάκτορο της Κνωσσού.

Ιστορία του ανακτόρου
---------------------

Οι πρώτες ανασκαφές έγιναν το 1878 από τον Ηρακλειώτη Μίνωα Καλοκαιρινό. Ακολούθησαν οι ανασκαφές που διεξήγαγε ο Άγγλος Sir Άρθουρ Έβανς (1900-1913 και 1922-1930) και που αποκάλυψαν ολόκληρο το ανάκτορο.

Τα παλαιότερα ίχνη κατοίκησης στο χώρο του ανακτόρου ανάγονται στη νεολιθική εποχή (7000-3000 π.Χ.). Η κατοίκηση συνεχίζεται στην προανακτορική περίοδο (3000-1900 π.Χ.), στο τέλος της οποίας ο χώρος ισοπεδώνεται για την ανέγερση ενός μεγάλου ανακτόρου. Το πρώτο αυτό ανάκτορο καταστρέφεται, πιθανότατα από σεισμό, το 1700 π.Χ. περίπου. Δεύτερο, μεγαλοπρεπέστερο ανάκτορο ανεγείρεται πάνω στα ερείπια του παλαιού. Μετά από μερική καταστροφή γύρω στο 1450 π.Χ.οι Μυκηναίοι εγκαθίστανται στην Κνωσό. Το ανάκτορο καταστρέφεται οριστικά περί το 1355 π.Χ. από μεγάλη πυρκαγιά. Ο χώρος που καλύπτει κατοικείται ξανά από την ύστερη μυκηναϊκή περίοδο μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια.

Στο ανάκτορο της Κνωσού έχουν γίνει ευρείας έκτασης αναστηλώσεις από τον αρχαιολόγο Sir Arthur Evans. Ήταν πολυόροφο και κάλυπτε έκταση 20.000 τ.μ. Εντύπωση προκαλούν η ποικιλία των δομικών υλικών, τα χρωματιστά κονιάματα, οι ορθομαρμαρώσεις και οι τοιχογραφίες που κοσμούν δωμάτια και διαδρόμους. Τις υψηλές τεχνικές γνώσεις των Μινωϊτών επιβεβαιώνουν πρωτότυπες αρχιτεκτονικές και κατασκευαστικές επινοήσεις, όπως οι φωταγωγοί και τα πολύθυρα, η χρήση δοκαριών για ενίσχυση της τοιχοποιίας, καθώς και το σύνθετο αποχετευτικό και υδρευτικό δίκτυο.

Το ανάκτορο
-----------

Το ανάκτορο αναπτύσσεται γύρω από τη μεγάλη Κεντρική Αυλή, χώρο δημόσιων συγκεντρώσεων. Δεύτερη αυλή, η Δυτική, αποτελούσε την επίσημη πρόσβαση στο ανάκτορο αλλά και χώρο τελετών.

Στη δυτική πτέρυγα εντάσσονται οι επίσημοι χώροι διοικητικών και θρησκευτικών δραστηριοτήτων: το Τριμερές Ιερό, τα Ιερά Θησαυροφυλάκια και οι Υπόστυλες Κρύπτες. Ξεχωρίζει η Αίθουσα του Θρόνου, με τη δεξαμενή καθαρμών και τον αλαβάστρινο θρόνο που πλαισιώνεται από θρανία. Στη νότια πτέρυγα σημαντικότεροι χώροι είναι το Νότιο Πρόπυλο, ο Διάδρομος της Πομπής και η Νότια Είσοδος με την τοιχογραφία του πρίγκηπα με τα Κρίνα. Στην ανατολική πτέρυγα εντάσσονται χώροι κατοίκησης και μεγάλες αίθουσες υποδοχής, με κυριότερες την Αίθουσα των Διπλών Πελέκεων και το Μέγαρο της Βασίλισσας. Σε αυτές οδηγεί το επιβλητικό μεγάλο Κλιμακοστάσιο.

Από τη Βόρεια Είσοδο γινόταν η επικοινωνία με το λιμάνι της Κνωσού. Η Βόρεια Είσοδος πλαισιώνεται από υπερυψωμένες στοές, από τις οποίες η δυτική κοσμείται με την τοιχογραφία του Κυνηγιού Ταύρου.

Μεγάλος λιθόστρωτος πομπικός δρόμος, ο Βασιλικός Δρόμος, οδηγούσε από το Μικρό Ανάκτορο και την πόλη στη βορειοδυτική γωνία του ανακτόρου, όπου διαμορφώνεται υπαίθριος θεατρικός χώρος.

Ανάκτορο Κνωσού
Ανάκτορο Κνωσού
Γύρω από το ανάκτορο εκτεινόταν ο μινωικός οικισμός και στους λόφους, τα νεκροταφεία. Σημαντικά οικοδομήματα της ίδιας περιόδου είναι: η Νότια Οικία, η Οικία του ιερού Βήματος, το Μικρό Ανάκτορο, ο Ξενώνας, η Βασιλική Έπαυλη και ο Τάφος-Ιερό. Από τη ρωμαϊκή Κνωσό σημαντικό οικοδόμημα είναι η Βίλλα του Διονύσου με ψηφιδωτά δάπεδα (2ος αι. μ.Χ.).

Το 1961 αποκαλύφθηκαν νεολιθικά οικήματα κάτω από την αυλή των ανακτόρων. Τα πολυάριθμα, εξαιρετικής τέχνης, ευρήματα από το ανάκτορο, αγγεία, σκεύη, ειδώλια, το αρχείο πινακίδων της Γραμμικής Β γραφής, καθώς και τα πρωτότυπα των τοιχογραφιών, φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Πινακοθήκη
----------

Ακρωτήρι
Κνωσός
* Ανάκτορο ΚνωσούΑρχείο:Κνωσός\_0596.jpgΑνάκτορο Κνωσού
* Ανάκτορο ΚνωσούΑρχείο:Κνωσός\_0552.jpgΑνάκτορο Κνωσού
* Κλίμακα ΚνωσούΑρχείο:Κλίμακα\_Κνωσού.jpgΚλίμακα Κνωσού
* Διάδρομος στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(19).jpgΔιάδρομος στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Ανάκτορο ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(13).jpgΑνάκτορο Κνωσού
* Αίθουσα στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(7).jpgΑίθουσα στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Τοιχογραφία με δελφίνια στα βασιλικά διαμερίσματα στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(17).jpgΤοιχογραφία με δελφίνια στα βασιλικά διαμερίσματα στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Γρύπας από το ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Γρύπας,\_Ανάκτορο\_Κνωσού.jpgΓρύπας από το ανάκτορο της Κνωσού
* Τοιχογραφία με γυναίκες στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(5).jpgΤοιχογραφία με γυναίκες στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Τοιχογραφία που απεικονίζει ταυροκαθάψια στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(4).jpgΤοιχογραφία που απεικονίζει ταυροκαθάψια στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Τοιχογραφία στο Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(10).jpgΤοιχογραφία στο Ανάκτορο της Κνωσού
* Τοιχογραφία από το Ανάκτορο της ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(11).jpgΤοιχογραφία από το Ανάκτορο της Κνωσού
* Ο ταύρος της ΚνωσούΑρχείο:Ταύρος\_Κνωσού.jpgΟ ταύρος της Κνωσού
* Αίθουσα του θρόνουΑρχείο:Throne\_of\_Minos\_at\_Knossos\_Palace.jpgΑίθουσα του θρόνου
* Θρόνος στο Ανάκτορο ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(16).jpgΘρόνος στο Ανάκτορο Κνωσού
* Πίθος που βρέθηκε στην ΚνωσόΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(14).jpgΠίθος που βρέθηκε στην Κνωσό
* Πίθοι που βρέθηκαν στην ΚνωσόΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(15).jpgΠίθοι που βρέθηκαν στην Κνωσό
* Πίθοι από το Ανάκτορο ΚνωσούΑρχείο:Ανάκτορο\_Kνωσού\_Κρήτη\_(photosiotas)\_(8).jpgΠίθοι από το Ανάκτορο Κνωσού
* Αρχείο:Ο\_θρόνος.jpg

Παραπομπές
----------

1. ↑  «An Inventory of Archaic and Classical Poleis». (Αγγλικά) *Inventory of Archaic and Classical Poleis*. 2004.
2. ↑  *Η χρονιά των ανασκαφών*, Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 139, Καθημερινή (1997)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Κνωσός**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Κνωσός** |

* Σχετική σελίδα από το Πανεπιστήμιο Κρήτης

### Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ

* Ελλάδος περιήγησις... Το ανάκτορο της Κνωσού (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Η δε πόλις ελάλησεν, Ηράκλειον - Κνωσός - Νίκος Καζατζάκης (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Παρασκήνιο, Κνωσός ο λαβύρινθος των μύθων (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πόλεις, κωμοπόλεις, χωριά και οικισμοί του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης (πρόγραμμα Καλλικράτης) |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ηρακλείου | 

|  |
| --- |
| 
* Αγία Ειρήνη
* Αθάνατοι
* Ηράκλειο
* Βλυχιά
* Γούρνες
* Δρακουλιάρης
* Κνωσός
* Λοφούπολη
* Μαραθίτης
* Σέμελη
* Φοινικιά
 |
|  |
| Κοινότητα Βασιλειών | 
* Βασιλείες
* Άγιος Βλάσιος
* Σίλαμος
 |
|  |
| Κοινότητα Βουτών | 
* Βούτες
* Γιοφυράκια
 |
|  |
| Κοινότητα Δαφνέ | 
* Δαφνές
 |
|  |
| Κοινότητα Σκαλανίου | 
* Σκαλάνι
* Σπήλια
 |
|  |
| Κοινότητα Σταυρακίων | 
* Σταυράκια
 |

 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Παλιανής | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Αυγενικής | 
* Αυγενική
* Βλαχιανά
 |
|  |
| Κοινότητα Βενεράτου | 
* Βενεράτο
* Μονή Παλιανής
* Πύργος
* Σινάπι
 |
|  |
| Κοινότητα Κερασίων | 
* Κεράσια
* Νέο Βενεράτο
 |
|  |
| Κοινότητα Σίβας Μαλεβιζίου | 
* Σίβα
 |

 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Τεμένους | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Αγίου Σύλλα | 
* Άγιος Σύλλας
* Ζερβού Μετόχι
* Κάμπος
* Μαλάδες
* Τσαγκαράκι
 |
|  |
| Κοινότητα Κυπαρίσσου | 
* Γαλένι
* Καλός
* Καρκαδιώτισσα
* Κυπάρισσος
* Ρουκάνι
 |
|  |
| Κοινότητα Προφήτου Ηλίου | 
* Προφήτης Ηλίας
 |

 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Νέας Αλικαρνασσού | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Νέας Αλικαρνασσού | 
* Νέα Αλικαρνασσός
* Άγιος Ιωάννης
 |
|  |
| Κοινότητα Καλλιθέας | 
* Καλλιθέα
* Καρτερός
* Πρασσάς
 |

 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Γοργολαΐνη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Αγίου Μύρωνος | 
* Άγιος Μύρων
* Ξηρολιά
 |
|  |
| Κοινότητα Άνω Ασιτών | 
* Άνω Ασίτες
 |
|  |
| Κοινότητα Κάτω Ασιτών | 
* Κάτω Ασίτες
* Μονή Γοργολαΐνι
* Νίση
 |
|  |
| Κοινότητα Πενταμοδίου | 
* Πενταμόδι
 |
|  |
| Κοινότητα Πετροκεφάλου | 
* Πετροκέφαλο
 |
|  |
| Κοινότητα Πυργούς | 
* Πυργού
 |

 |
|  |
| 
* Έδρα: Ηράκλειο
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 316431225
* **ΕΒΕ**: 7049
* LCCN: sh85072723
* GND: 4031362-1
* NKC: ge423013
* BNE: XX462321

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Αρχαιολογία
 |

 |