Ο **Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν** (*George Richard Chamberlain*, 31 Μαρτίου 1934) είναι Αμερικανός ηθοποιός του κινηματογράφου, του θεάτρου και της τηλεόρασης και τραγουδιστής. Έγινε το ίνδαλμα της αμερικανικής νεολαίας όταν πρωταγωνίστησε στην τηλεοπτικό σειρά *Dr. Kildare* (1961-1966), η οποία του χάρισε έναν Χρυσό Σκούφο και το έπαθλο του πιο δημοφιλούς άνδρα ηθοποιού για τις χρονιές 1962, 1963 και 1964. 

Από τότε έχει πρωταγωνιστήσει σε δεκάδες ταινίες και σίριαλ όπως *Σόγκουν*, για την οποία βραβεύθηκε με Χρυσή Σφαίρα το 1981, *Τα πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας*, για την οποία κατέκτησε επίσης Χρυσή Σφαίρα το 1984 και *Ο κόμης Μοντεχρήστο* το 1975. Έχει πρωταγωνιστήσει σε κλασικούς ρόλους στο θέατρο και έχει εργαστεί σε μιούζικαλ.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε το 1934 στο Μπέβερλι Χιλς της Καλιφόρνιας  και είναι ο γιος της Έλσας Γουίνιφρεντ (το γένος Βον Ντένζον; αργότερα Μάθιους) και του Τσαρλς Άξιομ Τσάμπερλεϊν, ο οποίος ήταν έμπορος. Το 1952 ο Τσάμπερλεϊν αποφοίτησε από το λύκειο του Μπέβερλι Χιλς και στην συνέχεια από το κολέγιο Pomona (τάξη του 1956).

Καριέρα
-------

Ο Τσάμπερλεϊν ίδρυσε το θέατρο Company of Angels στο Λος Άντζελες και ξεκίνησε να εμφανίζεται σε τηλεοπτικές σειρές την δεκαετία του 1950. Έπαιξε τον αξιωματικό Ντέιβ Γουίνσλοου στο επεισόδιο Chicota Landing της σειράς γουέστερν του NBC το 1960 *Riverboat*. 

Το 1961 ο Τσάμπερλεϊν κέρδισε αναγνώριση ως Dr. Kildare, στην τηλεοπτική σειρά του NBC υπό τον ίδιο τίτλο, συμπρωταγωνιστώντας με τον Ρέιμοντ Μάσεϊ. Η ικανότητα του Τσάμπερλεϊν στο τραγούδι τον οδήγησε να ηχογραφήσει μερικά singles στην αρχή της δεκαετίας του 1960, συμπεριλαμβανομένου του "Three Stars Will Shine Tonight", το οποίο κατέκτησε την δέκατη θέση στο Billboard Hot 100. To *Dr. Kildare* ολοκληρώθηκε το 1966 και ο Τσάμπερλεϊν ξεκίνησε να εργάζεται στο θέατρο. Το 1966 έπαιξε μαζί με τη Μαίρη Τάιλερ Μουρ στο μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ *Breakfast at Tiffany's*, συμπρωταγωνιστώντας με την Πρισίλα Λόπεζ. Δεκαετίες αργότερα, επέστρεψε στο Μπρόντγουεϊ στο οποίο ανέβηκαν διασκευές των *My Fair Lady* και *The Sound of Music.*

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Τσάμπερλεϊν πέρασε κάποια χρόνια στην Αγγλία όπου έπαιξε στο θέατρο και στην διασκευή της σειράς του NBC *Portrait of a Lady*, σειρά που τον καθιέρωσε ως σοβαρό ηθοποιό. Το 1969 πρωταγωνίστησε με την Καταρίνα Χέπμπορν στην ταινία *Η τρελή του Σαγιό*. Ενώ ήταν στην Αγγλία, έλαβε μαθήματα φωνητικής και το 1969 πρωταγωνίστησε στον *Άμλετ* στο Θέατρο του Μπέρμιγχαμ. Έγινε ο πρώτος αμερικανός ηθοποιός που έπαιξε αυτόν τον ρόλο μετά τον Τζον Μπάριμορ το 1929. Έλαβε εξαιρετικές κριτικές και επανέλαβε τον ίδιο ρόλο στην τηλεόραση το 1970.

Την δεκαετία του 1970 ο Τσάμπερλεϊν απέκτησε επιτυχία ως πρωταγωνιστής στις ταινίες: *The Music Lovers* (1970), *Lady Caroline Lamb* (1973), *Οι τρεις σωματοφύλακες* (1973), *The Lady's Not for Burning* (1974), *The Towering Inferno* (1974) και *Ο κόμης Μονεχρήστο* (1975). Στο *The Slipper and the Rose* (1976), μια εκδοχή της ιστορίας της Σταχτοπούτας σε μιούζικαλ, ανέπτυξε το ταλέντο του στο τραγούδι. Ακολούθησε η τηλεοπτική ταινία του Γουίλιαμ Μπαστ *The Man in the Iron Mask* (1977). Την ίδια χρονιά πρωταγωνίστησε στην ταινία *Το τελευταίο κύμα*.

Αργότερα ο Τσάμπερλεϊν εμφανίστηκε σε αρκετές δημοφιλείς τηλεοπτικές μίνι σειρές (οι οποίες του χάρισαν το ψευδώνυμο "βασιλιάς των μίνι σειρών"), συμπεριλαμβανομένων των *Centennial* (1978–79), *Σογκούν* (1980) και *Τα πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας* (1983) ως πατέρας Ράλφ ντε Μπρικασάρ με συμπρωταγωνίστριες την Ρέιτσελ Γουάρντ και την Μπάρμπαρα Στάνγουικ. Την δεκαετία του 1980 πρωταγωνίστησε στο *King Solomon's Mines* (1985) μαζί με την νέα τότε ηθοποιό Σάρον Στόουν. Το 1988 ενσάρκωσε τον Τζέισον Μπορν / Ντέιβιντ Γουέμπ στην τηλεοπτική εκδοχή της κινηματογραφικής ταινίας *Χωρίς ταυτότητα*.

1990-σήμερα
-----------

Από τα γυρίσματα της ταινίας *Οι θησαυροί του Σολομώντα* (1985)
Από την δεκαετία του 1990, ο Τσάμπερλεϊν έχει εμφανιστεί κυρίως σε τηλεοπτικές ταινίες και στο θέατρο ενώ έχει εμφανιστεί και ως γκεστ στις σειρές του ABC *The Drew Carey Show* και *Will & Grace*. Πρωταγωνίστησε ως Χένρι Χίγκινς στην διασκευή του *My Fair Lady* στο Μπρόντγουεϊ το 1993-94. Το φθινόπωρο του 2005, ο Τσάμπερλεϊν εμφανίστηκε στην περιοδεία που έκανε το Μπρόντγουεϊ για το *Scrooge: The Musical* στο οποίο ενσάρκωσε τον Εμπενίζερ Σκρουτζ. Το 2006 ο Τσάμπερλεϊν έκανε ένα γκεστ σε ένα επεισόδιο της βρετανικής δραματικής σειράς *Hustle* και ένα γκεστ στην τέταρτη σεζόν του *Nip/Tuck*. Το 2007 ο Τσάμπερλεϊν έκανε ένα γκεστ στο επεισόδιο 80 των *Νοικοκυρές σε απόγνωση* ως πατριός της Λινέτ Σκάβο. Το 2008 και το 2009 εμφανίστηκε ως βασιλιάς Αρθούρος στην παγκόσμια περιοδεία του *Spamalot* του Monty Python. Το 2010 εμφανίστηκε στο τρίτο επεισόδιο της τρίτης σεζόν στην σειρά *Leverage* καθώς και σε δυο επεισόδια της τέταρτης σεζόν στο *Chuck* στο οποίο ενσάρκωσε έναν κακοποιό που ήταν γνωστός απλά ως ο Βέλγος. Ο Τσάμπερλεϊν έχει επίσης εμφανιστεί σε αρκετά επεισόδια της σειράς *Brothers & Sisters*, όπου ενσάρκωσε έναν παλιό φίλο του Σαούλ. Εμφανίστηκε στην ανεξάρτητη ταινία *We Are the Hartmans* το 2011. Το 2012 ο Τσάμπερλεϊν ενσάρκωσε τον δρα Σλόπερ στην παράσταση *The Heiress* στο θέατρο της Πασαντίνα.

Προσωπική ζωή
-------------

Ο Τσάμπερλεϊν είχε σχέση με τον τηλεοπτικό ηθοποιό Wesley Eure στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Το 1977 συνάντησε τον ηθοποιό-συγγραφέα-παραγωγό Martin Rabbett, με τον οποίο είχε μια μακρόχρονη σχέση. Αυτή η σχέση οδήγησε σε ένα σύμφωνο συμβίωσης στο κράτος της Χαβάης, όπου το ζευγάρι έζησε από το 1986 έως το 2010 και καθ' όλα εκείνα τα χρόνια ο Τσάμπερλεϊν υιοθέτησε νομίμως τον Ράμπετ ώστε να προστατεύσει την μελλοντική του περιουσία. Ο Ράμπετ και ο Τσάμπερλεϊν συμπρωταγωνίστησαν μεταξύ άλλων στην ταινία *Allan Quatermain and the Lost City of Gold*, στην οποία ενσάρκωσαν τους αδερφούς Άλαν και Ρόμπσον Κάτερμαϊν. Την άνοιξη του 2010 ο Τσάμπερλεϊν επέστρεψε στο Λος Άντζελες για να προωθήσει την υποκριτική του καριέρα, αφήνοντας τον Ράμπετ στην Χαβάη, τουλάχιστον προσωρινά. Τον Δεκέμβριο του 1989 το γαλλικό γυναικείο περιοδικό *Nous Deux* αποκάλυψε την σεξουαλική ταυτότητα του Τσάμπερλεϊν (τότε ήταν 55 ετών) αλλά ο ίδιος μόλις το 2003 παραδέχτηκε δημόσια την ομοφυλοφιλία του στην αυτοβιογραφία του *Shattered Love*.

Βραβεία
-------

Το 1962 ο Τσάμπερλεϊν κέρδισε το Όσκαρ στην Κατηγορία του πιο Παραγωγικού Ηθοποιού. Το 1963 κέρδισε μια Χρυσή Σφαίρα για τον Καλύτερο Ηθοποιό της Τηλεόρασης για την σειρά *Dr. Kildare* (1961). Κέρδισε ένα βραβείο του Πιο Δημοφιλούς Ηθοποιού για τρία συνεχόμενα χρόνια (1962, 1963, 1964).

Το 1980 κέρδισε το Όσκαρ του Καλύτερου Ηθοποιού της Χρονιάς. Το 1981 κέρδισε μια Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού σε τηλεοπτική σειρά-δράμα για το *Σόγκουν* (1980). Το 1982 κέρδισε το βραβείο Clavell de Plata στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Καταλονίας στην κατηγορία Καλύτερου Ηθοποιού για την ταινία *Το τελευταίο κύμα* (1977). Το 1984 κέρδισε μια Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού σε μίνι σειρά για την τηλεόραση για *Τα πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας* (1983). Το 1985 κέρδισε το βραβείο Aftonbladet TV (Σουηδία) Καλύτερης Ξένης Τηλεοπτικής Προσωπικότητας - Άνδρας.

Στις 12 Μαρτίου 2011 ο Τσάμπερλεϊν έλαβε το βραβείο Steiger (Γερμανία) για τα επιτεύγματά του στις τέχνες.

Φιλμογραφία
-----------

| Έτος | Πρωτότυπος τίτλος | Τίτλος στα ελληνικά | Ρόλος |
| --- | --- | --- | --- |
| 1960 | *The Secret of the Purple Reef* | *Το μυστικό του κόκκινου βράχου* | Ντιν Κρίστοφερ |
| 1961 | *A Thunder of Drums* | *Ουλαμός εκδικητών* | υπολοχαγός Πόρτερ |
| 1963 | *Twilight of Honor* |  | Ντέιβιντ Μίτσελ |
| 1965 | *Joy in the Morning* |  | Καρλ Μπράουν |
| 1968 | *Petulia* | *Πετούλια* | Ντέιβιντ Ντάνερ |
| 1969 | *The Madwoman of Chaillot* | *Η τρελή του Σαγιό* | Ρόντρικ |
| 1970 | *Julius Caesar* | *Ιούλιος Καίσαρ* | Οκταβιανός Αύγουστος |
| *The Music Lovers* | *Οι αιώνιοι εραστές* | Πιοτρ Ιλίτς Τσαϊκόφσκι |
| 1972 | *Lady Caroline Lamb* | *Λαίδη Καρολίνα* | Λόρδος Βύρων |
| 1973 | *The Three Musketeers* | *Ο Νταρτανιάν και οι 3 σωματοφύλακες* | Άραμις |
| 1974 | *The Towering Inferno* | *Ο πύργος της Κολάσεως* | Ρότζερ Σίμονς |
| 1976 | *The Slipper and the Rose* | *Η Σταχτοπούτα και το τριαντάφυλλο* | πρίγκιπας Εδουάρδος |
| 1977 | *The Last Wave* | *Το τελευταίο κύμα* | Ντέιβιντ Μπάρτον |
| 1978 | *The Swarm* | *Το σμήνος* | δρ Χάμπαρντ |
| 1982 | *Murder by Phone* |  | Νατ Μπρίτζερ |
| 1985 | *King Solomon's Mines* | *Οι θησαυροί του Σολομώντα* | Άλαν Κουάτερμεϊν |
| 1986 | *Allan Quatermain and the Lost City of Gold* | *Ο Άλαν Κουάτερμεϊν και η χαμένη πόλη του χρυσού* |
| 1989 | *The Return of the Musketeers* | *Οι 3 σωματοφύλακες επιστρέφουν* | Άραμις |
| 1995 | *Bird of Prey* | *Το αρπακτικό* | Τζόναθαν Γκρίφιθ |
| 1997 | *A River Made to Drown In* |  | Ταντέους Μακένζι |
| 2004 | *The Pavilion* |  | Χάντλστοουν |
| 2006 | *Strength and Honour* | *Η κατάκτηση της δόξας* | Ντένις Ολίρι |
| 2007 | *I Now Pronounce You Chuck and Larry* | *Ο κύριος του κυρίου* | Μπανκς |
| 2011 | *The Perfect Family* |  | Μέρφι |
| *We Are the Hartmans* |  | Χάρτμαν |
| 2018 | *Nightmare Cinema* |  | δρ Μιράρι |

Βιβλιογραφία
------------

* "Film Reference bio". Filmreference.com
* California Births, 1905–1995, George Richard Chamberlain
* "Ancestry of William Shattuck". Wargs.com
* "Richard Chamberlain Online Article 139". Richard-chamberlain.co.uk. 1935-03-31
* Pomona College Alumni Directory 2000, p. 40
* "Chicota Landing", *Riverboat*, December 5, 1960". Internet Movie Database
* Harmetz, Aljean (1988-05-01). "Richard Chamberlain's Mini-Series Mastery". *The New York Times*
* "notice of Chamberlain's national tour in ''Spamalot''". Theatermania.com. 2008-11-18
* DarkUFO (2010-11-02). "Chuck - Episode 4.09 - Chuck versus Phase Three - Synopsis (Spoilers)". Spoilertv.com
* Michael Ausiello. "'Brothers & Sisters' Exclusive: Richard Chamberlain joins the cast as... Saul's ex?" Αρχειοθετήθηκε 2015-01-12 στο Wayback Machine.
* "Richard Chamberlain returns to LA". Belfast Telegraph. April 12, 2010
* Roberts, David (2006). *British Hit Singles & Albums* (19th ed.). London: Guinness World Records Limited. p. 99. ISBN 1-904994-10-5

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *Internet Broadway Database*. 34995. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  *filmportal.de*. 5900021167cd45b8a9598c964a1a59be. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  *GeneaStar*. chamberlaing.
4. ↑  plus.si.cobiss.net/opac7/conor/27312483.
5. ↑  *CONOR.SI*. 27312483.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2021.
7. ↑  Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2019.
8. ↑  Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2019.
9. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
10. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
11. ↑  (πολλαπλές γλώσσες) *geni.com*.
12. ↑  Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2021.
13. ↑  «Free Family Tree, Genealogy, Family History, and DNA Testing». *MyHeritage* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2022.
14. ↑  «Ο Ρ. Τσάμπερλεϊν παροτρύνει τους νέους ηθοποιούς να κρύβουν τη σεξουαλικότητά τους». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Richard Chamberlain στην IMDb
* Richard Chamberlain στο Internet Broadway Database
* Richard Chamberlain[*νεκρός σύνδεσμος*] στο Internet Off-Broadway Database
* Richard Chamberlain στην *Εγκυκλοπαίδεια ΛΟΑΤ*
* Richard Chamberlain Online
* Richard Chamberlain, Actor and Beyond, the most complete and regularly updated biography Αρχειοθετήθηκε 2021-03-04 στο Wayback Machine.
* Richard Chamberlain interview video στο Αρχείο της Αμερικανικής Τηλεόρασης

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 39564771
* **Europeana**: agent/base/148469
* LCCN: n85158136
* ISNI: 0000 0000 7823 5660
* GND: 118849115
* SUDOC: 084258780
* BNF: cb139297479 (data)
* BIBSYS: 90852819
* MusicBrainz: 7ff78a11-3a3a-4f0b-982e-79afa3333d90
* NLA: 35830597
* NKC: jn20000700753
* BNE: XX1297679
* CiNii: DA12014487

 |

 |