Η **Ιωάννα-Ελισάβετ**, γερμ.: Johanna Elisabeth von Baden-Durlach (3 Οκτωβρίου 1680 - 2 Ιουλίου 1757) από τον Οίκο του Τσέρινγκεν, ήταν κόρη του μαργράβου του Μπάντεν και με τον γάμο της έγινε δούκισσα της Βυρτεμβέργης.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στο Kάρλσμπεργκ του Ντούρλαχ, ως η δεύτερη κόρη του Φρειδερίκου Ζ΄ Μάγκνου μαργράβου του Μπάντεν-Ντούρλαχ (1647–1709) και της Aυγούστας-Μαρίας (1649-1728), κόρης του Φρειδερίκου Γ΄ δούκα του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Γκόττορπ.

Το 1697 παντρεύτηκε στο Μπάντεν-Βυρτεμβέργη σε τελετή με τον Έμπερχαρντ-Λουδοβίκο δούκα της Βυρτεμβέργης (1676-1733). Το ζευγάρι έδεσε τις δύο κορυφαίες λουθηρανικές δυναστείες της νότιας Γερμανίας. Ο γάμος της Ιωάννας-Ελισάβετ εορτάστηκε στην Ελβετία, όπου η Αυλή του Μπάντεν παρέμεινε στην εξορία λόγω επανειλημμένων γαλλικών επιδρομών. Δύο μήνες αργότερα στη Στουτγκάρδη εορτάστηκε ο γάμος της αδελφής τού Έμπερχαρντ-Λουδοβίκου, της Mαγδαληνής-Βιλελμίνης με τον Καρόλο Γ΄ Γουλιέλμο πρίγκιπα, αργότερα μάργραβο, του Μπάντεν-Ντούρλαχ.  Ο Έμπερχαρντ-Λουδοβίκος έδινε λίγη προσοχή στη νέα του σύζυγο. Λέγεται ότι τη νυμφεύτηκε μόνο για να είναι κοντά σε μία από τις κυρίες επί των τιμών της.

Διαχωρισμός
-----------

Από τότε που γεννήθηκε το πρώτο έτος του γάμου ένας γιος, ο Φρειδερίκος-Λουδοβίκος (1698-1731), το ζευγάρι ζούσε σε μεγάλο βαθμό χωριστά. Λόγω της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας, ο Έμπερχαρντ-Λουδοβίκος έμεινε αρχικά σπάνια στη Στουτγκάρδη. Το 1704 έλαβε μέρος στη Μάχη του Μπλένχαϊμ και αργότερα διορίστηκε διοικητής της Στρατιάς του Ρήνου. Το 1707 έγινε στρατάρχης των Σουηβικών στρατευμάτων στον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής. Ήταν σημαντικό γι' αυτόν να διοικεί έναν μόνιμο στρατό: ήθελε να είναι ένα εξαιρετικό πρότυπο και να οδηγήσει το δουκάτο του σε ένα απολυταρχικό κράτος γαλλικού τύπου, με μία λαμπρή Αυλή. Η Ιωάννα-Ελισάβετ επέμενε στις ευσεβιστικές ιδέες ηθικής, με τις οποίες είχε ανατραφεί και έμενε στο παλαιό κάστρο στη Στουτγάρδη.

Η υπόθεση Γκρέφενιτς
--------------------

Ο Έμπερχαρντ-Λουδοβίκος ήταν ο πρώτος δούκας που ζούσε ανοιχτά με μία ερωμένη, τη Βιλελμίνη φον Γκρέφενιτς (1686–1744). Ο μοργανατικός του γάμος το 1707 θεωρήθηκε σκάνδαλο. Με αίτηση της Ιωάννας-Ελισάβετ στον Κάρολο ΣΤ΄ της Γερμανίας, ο δεύτερος, παράλληλα με τον πρώτο, γάμος λύθηκε και η φον Γκρέφενιτς στάλθηκε σε εξορία στην Ελβετία. 

Ο σύζυγός της επέστρεψε το 1710 όταν η φον Γκρέφενιτς, μέσω ενός πλαστού γάμου με τον αρχιδικαστή κόμη του Βύρμπεν, κατάφερε επίσης να επιστρέψει στη Βυρτεμβέργη.  Ζούσαν σε μεγάλο βαθμό στο Λούντβιχσμπουργκ, μάλιστα το 1718 η δουκική κατοικία μεταφέρθηκε επίσημα στο Λούντβιχσμπουργκ. Η Ιωάννα-Ελισάβετ, εν τω μεταξύ, συνέχισε να ζει στο Παλαιό Παλάτι της Στουτγκάρδης. Ωστόσο αρνήθηκε να υποβάλει αίτηση διαζυγίου και ο γάμος δεν λύθηκε.

Το πρόωρο τέλος τουύ διαδόχου Φρειδερίκου-Λουδοβίκου το 1731 απειλούσεε να περιέλθει το δουκάτο από έναν άλλο, Καθολικό κλάδο του Οίκου της Βυρτεμέργης. Λόγω αυτού του κινδύνου, ο δούκας Έμπερχαρντ-Λουδοβίκος έσπασε τη σύνδεσή του με τη φον Γκρέφενιτς και ήλπιζε να αποκτήσει κληρονόμο από τη νόμιμη και παραμελημένη σύζυγό του Ιωάννα-Ελισάβετ. Ωστόσο η προχωρημένη ηλικία του ζευγαριού και το επικείμενο τέλος του δούκα στις 31 Οκτωβρίου 1733 απέτρεψαν αυτές τις προσπάθειες.

Η Ιωάννα-Ελισάβετ επέζησε του συζύγου της για περισσότερα από 20 έτη. Έζησε ως χήρα στο κάστρο Κίρχαϊμ και απεβίωσε στο κάστρο Στέτεν, στο Στέτεν της κοιλάδας Ρεμς. Τάφηκε στην εκκλησία του κάστρου του Λούντβιχσμπουργκ.

Οικογένεια
----------

Παντρεύτηκε το 1697 τον Έμπερχαρντ-Λουδοβίκο δούκα της Βυρτεμβέργης και είχε τέκνα:

* Φρειδερίκος-Λουδοβίκος (1698–1731), διάδοχος πρίγκιπας της Βυρτεμβέργης.

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

### Σημειώσεις

1. 1 2  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*. p69220.htm#i692199. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  p69220.htm#i692199. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
3. ↑  Leo van de Pas: (Αγγλικά) *Genealogics*. 2003. Ανακτήθηκε στις 25  Μαΐου 2023.
4. ↑  Wilson, p. 229.
5. ↑  Wilson, pp. 230- 233.
6. ↑  Wilson, p. 234.

### Πηγές

* Wilson, Peter H. (2004). «Women and Imperial Politics: The Württemberg Consorts 1674-1757». Στο: Campbell Orr, Clarissa. *Queenship in Europe 1660-1815: The Role of the Consort*. Cambridge University Press. σελίδες 276–299. ISBN 0-521-81422-7.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 64792598
* GND: 117753432

 |

 |