Συντεταγμένες: 52°12′9″N 20°59′12″E﻿ / ﻿52.20250°N 20.98667°E﻿ / 52.20250; 20.98667

Το **Σοβιετικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο** (πολωνικά: Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich‎‎) στη Βαρσοβία της Πολωνίας, είναι ο τόπος ταφής περισσότερων από 21.000 Σοβιετικών στρατιωτών, οι οποίοι πέθαναν πολεμώντας ενάντια στη Ναζιστική Γερμανία. Είναι το μεγαλύτερο σοβιετικό πολεμικό νεκροταφείο στην Πολωνία και περιέχει ένα από τα πρώτα μεγάλα μνημεία που χτίστηκαν στη Βαρσοβία για όσους πολέμησαν στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι ένα παράδειγμα σοσιαλιστικής ρεαλιστικής αρχιτεκτονικής.

Έναρξη
------

Το νεκροταφείο χτίστηκε το 1949-1950 και βρίσκεται στην περιοχή Μοκότουφ της Βαρσοβίας. Περιέχει τις στάχτες 21.668 στρατιωτών του 1ου Λευκορωσικού Μετώπου, οι οποίοι πέθαναν είτε στη μάχη είτε ως αποτέλεσμα τραυματισμού ή/και ασθένειας που υπέστησαν κατά τη διάρκεια μαχών για τη Βαρσοβία ενάντια στους στρατούς του Τρίτου Ράιχ το 1944-1945. Οι στάχτες τους εκτάφηκαν από τα τοπικά νεκροταφεία και μεταφέρθηκαν στο μαυσωλείο το 1949. Η νεκρόπολη σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Μπόχνταν Λάχερτ (που σχεδίασε το γενικό σχέδιο) και Βουαντίσουαφ Νιεμίρσκι (που εργάστηκε στο πράσινο), ενώ τα μνημειώδη γλυπτά της κατασκευάστηκαν από τους Γέζι Γιαρνουσκιέβιτς και Στανίσουαφ Λισόφσκι. Άνοιξε την 5η Ημέρα της Νίκης (9 Μαΐου 1950), η οποία από το 2015 εορτάζεται στην Πολωνία στις 8 Μαΐου αντί για την προηγουμένως χρησιμοποιούμενη ημερομηνία της 9ης Μαΐου.

Αρχιτεκτονική
-------------

 Λεπτομέρειες γλυπτών
 Θέα από το πλάι
Το Σοβιετικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο κατασκευάστηκε σε σοσιαλιστικό ρεαλιστικό ύφος, που ήταν συνηθισμένο στις χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας εκείνη την εποχή. Αυτό φαίνεται στα γλυπτά των στρατιωτών του Κόκκινου Στρατού των Γιαρνουσκιέβιτς και Λισόφσκι, καθώς και ανάγλυφα που δείχνουν εργάτες με εργαλεία και άλλους πολίτες να χαιρετούν τους νικητές στρατιώτες κοντά στην κύρια είσοδο του συγκροτήματος. Οι στάχτες των στρατιωτών θάφτηκαν σε 834 τάφους, εκ των οποίων οι 294 είναι ατομικοί και οι άλλοι 540 ομαδικοί. Το κεντρικό τμήμα του νεκροταφείου είναι μια φαρδιά λεωφόρος που οδηγεί μέσω τριών αναβαθμίδων σε έναν οβελίσκο από γρανίτη ύψους 35 μέτρων. Η επιγραφή του οβελίσκου έγραφε:

"*Ku wiecznej chwale bohaterskich żołnierzy niezwyciężonej Armii Radzieckiej, poległych w bojach z hitlerowskim najeźdźcą o wyzwolenie Polski και naszej stolicy Warszawy*." (πολωνικά)
«Στην αιώνια δόξα των ηρωικών στρατιωτών του ανίκητου Σοβιετικού Στρατού, που έπεσαν σε μάχες με τον χιτλερικό εισβολέα για την απελευθέρωση της Πολωνίας και της πρωτεύουσάς μας, Βαρσοβία».
Ωστόσο, άλλαξε το 2015 σε:

"*Pamięci żołnierzy Armii Radzieckiej poległych o wyzwolenie Polski spod okupacji niemieckiej w latach 1944-1945*." (πολωνικά)
«Στη μνήμη των στρατιωτών του Σοβιετικού Στρατού που έπεσαν κατά την απελευθέρωση της Πολωνίας από τη γερμανική κατοχή τα έτη 1944-1945».
Η αφιέρωση του νεκροταφείου στη δεξιά πλευρά αναφέρει (στα πολωνικά) τις μονάδες στις οποίες ανήκαν οι νεκροί. Η ίδια αφιέρωση εμφανίζεται στα αριστερά, στα ρωσικά, μαζί με ένα άλλο ανάγλυφο. Το νεκροταφείο περιβάλλεται από καλλιτεχνικά διαμορφωμένο πράσινο, έργο του Βουαντίσουαφ Νιεμίρσκ, καθώς και ένα πάρκο.

Βανδαλισμός τη δεκαετία του 2010
--------------------------------

Το 2010, το νεκροταφείο υπέστη βανδαλισμό με γκράφιτι στη βάση μερικών από τα γλυπτά που στα πολωνικά έλεγαν: «Τουσκ θέλουμε την αλήθεια για το Σμολένσκ». Το κείμενο απευθυνόταν στον τότε πρωθυπουργό της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, αναφερόμενος σε θεωρίες συνωμοσίας γύρω από την αεροπορική καταστροφή στο Σμολένσκ, σύμφωνα με τις οποίες η συντριβή ήταν δολοφονία πολωνικών κυβερνητικών αξιωματούχων από τις ρωσικές αρχές και ότι ο Τουσκ προφανώς συμμετείχε στη συγκάλυψη της.

Τον Μάρτιο του 2017, η νεκρόπολη βανδαλίστηκε ξανά, αυτή τη φορά από τρία άγνωστα άτομα που άφησαν 15 στένσιλ γκράφιτι γύρω από το συγκρότημα. Το γκράφιτι έδειχνε μια σβάστικα πάνω σε μια ισραηλινή σημαία με δύο κόκκινα ίχνη σε κάθε πλευρά. Η Ρωσική Πρεσβεία καθώς και το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς της Πολωνίας σχολίασαν το θέμα. Ως αποτέλεσμα, η αστυνομία άρχισε να φρουρεί το Σοβιετικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο.

Τον Σεπτέμβριο του 2017, οι βάσεις των γλυπτών υπέστησαν και πάλι βανδαλισμό. Αυτή τη φορά ζωγραφίστηκαν με πολιτικά συνθήματα στα πολωνικά: «Θάνατος στους προδότες του έθνους», «Ο *Paszoł* κέρδισε από τη χώρα μας» και «Τα κουφάρια του Στάλιν». Η αστυνομία δήλωσε ότι είναι πιθανό οι δράστες να διέπραξαν τις πράξεις βανδαλισμού στην 78η επέτειο της σοβιετικής εισβολής στην Πολωνία.

Παραπομπές
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Σοβιετικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο (Βαρσοβία)** |

1. 1 2 3  «Zdewastowali największy cmentarz żołnierzy radzieckich. Swastyka i dwie czerwone stopy» (στα Πολωνικά). Merto Warszawa. 22 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020.
2. 1 2 3  Mórawski, Karol (1991). *Warszawskie cmentarze: przewodnik historyczny* (στα Πολωνικά). Βαρσοβία: Wydawnictwo PTTK "Kraj". σελίδες 162–163. ISBN 8370053335.
3. 1 2 3  «Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich – tylko wiatr pamięta o poległych» (στα Πολωνικά). Warszawa w pigułce. 1 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020.
4. ↑  «Zdewastowany cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich. Rzecznik: "Szukamy sprawców"» (στα Πολωνικά). Gazeta Wyborcza. 18 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020.