Ο **Μάρκος Κοκκήιος Νέρβας** (*Marcus Cocceius Nerva*, 8 Νοεμβρίου 30 - 27 Ιανουαρίου 98) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από τo 96 έως το 98 μ.Χ. Ο Νέρβας έγινε αυτοκράτορας στην ηλικία των 65 ετών, μετά από μία ζωή υπηρεσίας υπό τον αυτοκράτορα Νέρωνα και τους ηγεμόνες της δυναστείας των Φλαβίων. Υπό τον Νέρωνα, ήταν μέλος της αυτοκρατορικής συνοδείας. Παρά τη σύντομη βασιλεία του, είναι γνωστός για την ίδρυση της δυναστείας των Αντωνίνων διαλέγοντας για διάδοχό του τον εξαιρετικό στρατηγό Τραϊανό.

Τα πρώτα χρόνια
---------------

Γεννήθηκε το έτος 30 στη Νάρνια της Ουμβρίας σε μια ευγενική ιταλική οικογένεια. Η οικογένειά του εισέρχεται στη ρωμαϊκή Σύγκλητο επί Αυγούστου. Ο πατέρας του ήταν φημισμένος νομοδιδάσκαλος, με μεγάλη περιουσία. Ο Νέρβας ακολούθησε μια σπουδαία πολιτική καριέρα: γίνεται καίστορας, έπειτα Πραίτορας επί Νέρωνα και ύπατος το 71 μαζί με τον Τίτο. Το 90, μοιράζεται την υπατεία με τον Δομιτιανό. Δεν υπάρχουν ιστορικές πηγές που να αναφέρουν πως κυβέρνησε κάποια ρωμαϊκή επαρχία.
Σύμφωνα με τον Τάκιτο, το 65 ο Νέρβας συμμετείχε στην καταστολή της συνωμοσίας κατά του Νέρωνα, της οποίας επικεφαλής ήταν ο Πείσωνας. Λαμβάνει τιμητικά ως αμοιβή κοσμήματα θριάμβου από τη Σύγκλητο. Οι θριαμβευτικές του εικόνες τοποθετούνται στο φόρουμ και το άγαλμά του στον Παλατινό λόφο πλάι στον Τιγελλίνο.
Το έτος 93, υπέστη μια ελαφρά ατίμωση και εξορίστηκε στον Τάραντα. Επιτυγχάνει δίχως πρόβλημα να περάσει τη δεσποτική βασιλεία του Δομιτιανού.

Άνοδος στην Αυτοκρατορία
------------------------

Στις 18 Σεπτεμβρίου του 96 ο Δομιτιανός δολοφονείται από διάφορα μέλη της Πραιτοριανής Φρουράς και της Συγκλήτου που είχαν συνωμοτήσει εναντίον του. Ο Νέρβας διακηρύσσεται αυτοκράτωρ από τη Σύγκλητο την ίδια μέρα η οποία ψήφισε την damnatio memoriæ ("καταδίκη μνήμεως") του Δομιτιανού .Το όνομά του και τα σύμβολά του εξαφανίστηκαν από τις δημόσιες επιγραφές και έτσι ξεκίνησε η διαδικασία εκκαθάρισης των συνεργατών και όσων ευνοήθηκαν από τις πολιτικές του προηγούμενου αυτοκράτορα. Ωστόσο, η άνοδος του Νέρβα επέφερε σποραδικές ανταρσίες μέσα στον στρατό.

Το έργο του
-----------

Ως νέος επικεφαλής της αυτοκρατορίας ορκίστηκε να θέσει τέλος στον απολυταρχισμό του Δομιτιανού και να επαναφέρει τα δικαιώματα που αφαιρέθηκαν στους πολίτες. Αυτός ο όρκος επαναλήφθηκε από τους διαδόχους του. Εν συνεχεία, επανήλθαν τα πρόσωπα που εξορίστηκαν και έληξαν οι δίκες εναντίον των ανταρτών του Δομιτιανού. Ο αυτοκράτορας κατόρθωσε να ηρεμήσει τους πραιτορικούς κοόρτεις που απαιτούσαν την απονομή θεϊκών τιμών στον εκλιπόντα αυτοκράτορα. Κατά το τυπικό έθιμο της εποχής, με αφορμή την αλλαγή αυτοκράτορος,ορισμένα μέτρα λήφθηκαν για να επανέλθουν η εμπιστοσύνη και η στήριξη του λαού. Συνεπώς ο Νέρβας εμφανίστηκε γενναιόδωρος χαρίζοντας δώρα και χρήματα στον λαό και το στρατό. Ακολούθησαν οικονομικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τον κατευνασμό του βάρους των φόρων από τους πιο άπορους Ρωμαίους. Ο Νέρβας παραχώρησε στους φτωχότερους οικόπεδα μεγάλης αξίας. Παρ' όλα αυτά η διοίκησή του σημαδεύτηκε από οικονομικά προβλήματα καθώς τα έξοδά του επιβάρυναν την οικονομία του κράτους. Δημιουργήθηκε μια ειδική επιτροπή που ανέλαβε την επίλυση του οικονομικού ζητήματος μέσα από τη δραστική ελάττωση των δαπανών. Τα περιττά έξοδα όπως θρησκευτικές θυσίες, αγώνες και ιπποδρομίες καταργήθηκαν, εισπράχθησαν νέα κέρδη από τα πλούτη και τα υπάρχοντα του Δομιτιανού αλλά και από τα χρυσά και ασημένια αγάλματά του - ο Νέρβας απαγόρεψε τη δημιουργία αγαλμάτων προς τιμήν του. Τα δημόσια έργα του Νέρβα ήταν ελάχιστα λόγω της σύντομης θητείας του και έτσι πρόλαβε μόνο να ολοκληρώσει έργα και επισκευές που είχαν ξεκινήσει πριν να έρθει στην εξουσία, όπως το σύστημα των ρωμαϊκών δρόμων και την επέκταση των υδραγωγείων. Τα μοναδικά τοπογραφικά μνημεία που ολοκληρώθηκαν στη διετία 96-98 ήταν μια σιταποθήκη και μια μικρή αυτοκρατορική αγορά η οποία ξεκίνησε επί Δομιτιανού, όμως σήμερα απομένει λίγο καθώς η Via dei Fori Imperiali περνά κατά πλάτος της.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Στην κλασική λατινική, το όνομα του Νέρβα θα αναγραφόταν ως MARCVS COCCEIVS NERVA CAESAR AVGVSTVS.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Νέρβας** |

  

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Προηγούμενος**Δομιτιανός** | **Αυτοκράτορας της Ρώμης***96-98* | Επόμενος**Τραϊανός** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ρωμαίοι και Βυζαντινοί Αυτοκράτορες |
| --- |
|  |
| Ηγεμονία**27 π.Χ.–235 μ.Χ.** | 
* Αύγουστος
* Τιβέριος
* Καλιγούλας
* Κλαύδιος
* Νέρων
* Γάλβας
* Όθων
* Βιτέλλιος
* Βεσπασιανός
* Τίτος
* Δομιτιανός
* Νέρβας
* Τραϊανός
* Αδριανός
* Αντωνίνος Πίος
* Μάρκος Αυρήλιος, *Λεύκιος Βέρος*
* Κόμμοδος
* Περτίναξ
* Δίδιος Ιουλιανός
* (Πεσκένιος Νίγηρ)
* (Κλαύδιος Αλβίνος)
* Σεπτίμιος Σευήρος
* Καρακάλλας
* Γέτας
* Μακρίνος, *Διαδυμενιανός*
* Ηλιογάβαλος
* Αλέξανδρος Σεβήρος
 |
|  |
| Κρίση**235–284** | 
* Μαξιμίνος Θραξ
* Γορδιανός Α΄, *Γορδιανός Β΄*
* Πουπιηνός και Βαλβίνος
* Γορδιανός Γ΄
* Φίλιππος ο Άραβας
* Φίλιππος Β΄
* Δέκιος, *Ερέννιος Ετρούσκος*
* Οστιλιανός
* Τρεβονιανός Γάλλος και Βολουσιανός
* Αιμιλιανός
* Βαλεριανός
* Γαλλιηνός, *Σαλονίνος*
* Κλαύδιος Β΄ Γοτθικός
* Κουιντίλλος
* Αυρηλιανός
* Τάκιτος
* Φλωριανός
* Πρόβος
* Κάρος
* Καρίνος
* Νουμεριανός
* Γαλάτες Αυτοκράτορες: Πόστουμος, (Λαιλιανός), Μάριος, Βικτωρίνος, (Δομιτιανός Β΄), Τέτρικος Α΄, *Τέτρικος Β΄*
 |
|  |
| Δεσποτεία**284–395** | 
* Διοκλητιανός
* Μαξιμιανός
* Κωνστάντιος Α΄ Χλωρός
* Γαλέριος
* Σεβήρος
* Μαξέντιος
* Μαξιμίνος Δάιας
* Λικίνιος, (Βαλέριος Ουάλης), (Μαρτινιανός)
* Κωνσταντίνος Α΄
* Κωνσταντίνος Β΄
* Κώνστας
* Κωνστάντιος Β´, Βετρανίων
* Μαγνέντιος
* Ιουλιανός
* Ιοβιανός
* Ουαλεντινιανός Α΄ (Δύση)
* Ουάλης (Ανατολή)
* Γρατιανός (Δύση)
* Ουαλεντινιανός Β΄ (Δύση)
* Θεοδόσιος Α΄
* Μάγνος Μάξιμος
* Βίκτωρ
* (Ευγένιος)
 |
|  |
| Δυτική Αυτοκρατορία**395–480** | 
* Ονώριος
* (Κωνσταντίνος), *Κώνστας*
* Κωνστάντιος Γ΄
* (Ιωάννης)
* Ουαλεντινιανός Γ΄
* Πετρόνιος Μάξιμος
* Άβιτος
* Μαϊοριανός
* Λίβιος Σεβήρος
* Ανθέμιος
* Ολύβριος
* Γλυκέριος
* Ιούλιος Νέπως
* Ρωμύλος Αυγουστύλος
 |
|  |
| Ανατολική Αυτοκρατορία395-554 | 
* Αρκάδιος
* Θεοδόσιος Β´
* Μαρκιανός
* Λέων Α΄
* Λέων Β΄
* Ζήνων
* Βασιλίσκος, *Μάρκος*
* Αναστάσιος Α´
* Ιουστίνος Α΄
 |
|  |
| Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία**554–1204** | 
* Ιουστινιανός Α´
* Ιουστίνος Β΄
* Τιβέριος Β΄
* Μαυρίκιος, *Θεοδόσιος*
* Φωκάς
* Ηράκλειος
* Κωνσταντίνος Γ΄
* Ηρακλεωνάς
* Κώνστας Β΄
* Κωνσταντίνος Δ΄
* *Ηράκλειος*
* *Τιβέριος*
* Ιουστινιανός Β´, *Τιβέριος*
* Λεόντιος
* Τιβέριος Γ΄
* Φιλιππικός Βαρδάνης
* Αναστάσιος Β΄
* Θεοδόσιος Γ´
* Λέων Γ´
* Κωνσταντίνος Ε΄
* Αρτάβασδος
* Λέων Δ΄
* Κωνσταντίνος ΣΤ΄
* Ειρήνη
* Νικηφόρος Α´
* Σταυράκιος
* Μιχαήλ Α΄, *Θεοφύλακτος*
* Λέων Ε΄, *Κωνσταντίνος*
* Μιχαήλ Β´
* Θεόφιλος
* Μιχαήλ Γ΄
* Βασίλειος Α΄
* Λέων ΣΤ΄
* Αλέξανδρος
* Κωνσταντίνος Ζ΄
* Ρωμανός Α´, *Χριστόφορος, Στέφανος, Κωνσταντίνος*
* Ρωμανός Β´
* Νικηφόρος Β΄
* Ιωάννης Α΄
* Βασίλειος Β´
* Κωνσταντίνος Η΄
* Ζωή
* Ρωμανός Γ΄
* Μιχαήλ Δ΄
* Μιχαήλ Ε΄
* Κωνσταντίνος Θ΄
* Θεοδώρα
* Μιχαήλ ΣΤ΄
* Ισαάκιος Α´
* Κωνσταντίνος Ι΄
* Ρωμανός Δ΄
* Μιχαήλ Ζ΄, Ανδρόνικος, Κωνστάντιος, Κωνσταντίνος
* Νικηφόρος Γ΄
* Αλέξιος Α΄
* Ιωάννης Β΄, *Αλέξιος*
* Μανουήλ Α΄
* Αλέξιος Β΄
* Ανδρόνικος Α΄, *Ιωάννης*
* Ισαάκιος Β΄
* Αλέξιος Γ΄
* Αλέξιος Δ΄
* (Νικόλαος Καναβός)
* Αλέξιος Ε΄
 |
|  |
| Ρωμαική Αυτοκρατορία στη Νίκαια**1204–1261** | 
* Κωνσταντίνος (ΙΑ΄)
* Θεόδωρος Α΄
* Ιωάννης Γ΄
* Θεόδωρος Β΄
* Ιωάννης Δ΄
 |
|  |
| Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία **1261–1453** | 
* Μιχαήλ Η΄
* Ανδρόνικος Β΄, *Μιχαήλ Θ΄*
* Ανδρόνικος Γ΄
* Ιωάννης Ε΄
* Ιωάννης ΣΤ΄, *Ματθαίος*
* Ανδρόνικος Δ΄
* Ιωάννης Ζ΄
* Ανδρόνικος Ε΄ Παλαιολόγος
* Μανουήλ Β΄
* Ιωάννης Η΄
* Κωνσταντίνος ΙΑ΄ (ΙΒ΄)
 |
|  |
| 
Η παρένθεση δηλώνει έναν σφετεριστή. Η πλάγια γραφή υποδηλώνει έναν νεαρό συναυτοκράτορα. |

 |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 69725573
* LCCN: nr89013885
* ISNI: 0000 0000 6300 7315
* GND: 118785931
* SUDOC: 068934661
* BNF: cb14466614f (data)
* BNE: XX1435388

 |

 |