Συντεταγμένες: 51°55′12″N 4°28′48″E﻿ / ﻿51.92000°N 4.48000°E﻿ / 51.92000; 4.48000

Το **Ρότερνταμ** (ολλανδικά: *Rotterdam*,  (βοήθεια·πολυμέσα)) είναι πόλη και έδρα δήμου της ολλανδικής επαρχίας Νότιoς Ολλανδία (Zuid-Holland). Ο δήμος έχει έκταση 319,35 χμ² και πληθυσμό 616.528 κατοίκους (2013). Είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση δήμος της Ολλανδίας, η δεύτερη, μετά το Άμστερνταμ, σε πληθυσμό πόλη της χώρας, ενώ το λιμάνι του Ρότερνταμ είναι το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης - μέχρι πρόσφατα το μεγαλύτερο λιμάνι παγκοσμίως -, στις όχθες του ποταμού Νίουε Μάας (Nieuwe Maas). Το όνομα *Rotterdam* προέρχεται από τη συγχώνευση των ονομασιών *Rotte(r)+dam*, δηλαδή ένα φράγμα (*dam*) σε έναν μικρό ποταμό, τον Ρόττε (*Rotte*), που συμβάλλει στον Νίουε Μάας στην καρδιά της πόλης. 

Το Ρότερνταμ είναι το κέντρο της ευρύτερης ομώνυμης μητροπολιτικής περιοχής (De plusregio Stadsregio Rotterdam) που, με πληθυσμό 1,3 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελεί τη μεγαλύτερη αστική περιοχή της Ολλανδίας. Επίσης, αποτελεί σημαντικό τμήμα της περίφημης περιοχής Ράντσταντ.

Το Ρότερνταμ, μία από τις πλέον πολυπολιτισμικές ευρωπαϊκές πόλεις, εκτός από το λιμάνι, είναι παγκοσμίως γνωστό για το Πανεπιστήμιο Εράσμους και για την υψηλού επιπέδου σύγχρονη αρχιτεκτονική του.

Λιμάνι
------

Το *Βααλχάφεν*
Το Ρότερνταμ διαθέτει το μεγαλύτερο λιμάνι στην Ευρώπη, αφού λειτουργεί ως πύλη εισόδου υπερατλαντικών -και όχι μόνον- αγαθών στη συγκεκριμένη ήπειρο. Από το 2004 Ασιατικά λιμάνια όπως αυτά στη Σιγκαπούρη και τη Σανγκάη του στέρησαν την παγκόσμια πρωτιά του. 

Οι σημαντικότερες δραστηριότητες για το λιμάνι του Ρότερνταμ είναι η πετροχημική βιομηχανία και οι εμπορικές μεταφορτώσεις γενικότερων φορτίων. Το λιμάνι λειτουργεί ως σημαντικός διαμετακομιστικός σταθμός για τη μεταφορά ακατέργαστων πρώτων υλών και άλλων αγαθών μεταξύ της Ευρωπαϊκής ηπείρου και άλλων σημείων του κόσμου. Από το Ρότερνταμ τα αγαθά μεταφέρονται με πλοία, φορτηγίδες, τρένα ή οδικώς. Από το 2000 είναι υπό κατασκευή ο Μπετουβερούτε, ένα γρήγορο τραίνο μεταφοράς φορτίων από το Ρότερνταμ προς τη Γερμανία. Δυτικά της πόλης βρίσκονται μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου. Οι ποταμοί Μάας και Ρήνος παρέχουν επίσης εξαιρετική πρόσβαση στην ενδοχώρα. 

Στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, οι δραστηριότητες του λιμανιού μεταφέρθηκαν από το κέντρο προς τη Βόρειο Θάλασσα. Το κανάλι Νίουε Βάτερβεχ διανοίχτηκε από το Ρότερνταμ προς τη Βόρειο Θάλασσα, για να εισρεύσουν ύδατα προς τους -σχετικά ρηχούς- Ρήνο και Μάας (Meuse). Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1872 και στις όχθες του καναλιού αυτού αναπτύχθηκε κάθε μορφή βιομηχανικής δραστηριότητας. 

Η περιοχή του λιμανιού του Ρότερνταμ επεκτάθηκε με την κατασκευή του συγκροτήματος Εουροπόρτ (πύλη στην Ευρώπη) στη θέση Μάασφλάκτε, στη Βόρειο Θάλασσα κοντά στο Χουκ φαν Χόλαντ. Ο σχεδιασμός ενός δεύτερου Μάασφλάκτε ήταν αντικείμενο πολιτικών συζητήσεων κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, γιατί θα ήταν εν μέρει χρηματοδοτούμενο από την κυβέρνηση. Η κατασκευή ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2004.

Ιστορία
-------

Η πόλη του Ρότερνταμ
Περίπου το 1260, κατασκευάστηκε ένα φράγμα στο σημείο όπου ο ποταμός Ρότε διασταυρώνεται με τη σημερινή Χόοχστραατ (Hoogstraat). Γύρω από αυτό το φράγμα, άρχισε να αναπτύσσεται ένας αλιευτικός οικισμός, ενώ ταυτόχρονα το εμπόριο και ένα πρώτο μικρό λιμάνι, έδωσαν οικονομική ώθηση στην περιοχή.

Το 1299 ο κόμης Ιωάννης της Ολλανδίας (Jan van Holland) παραχώρησε Χάρτα Δικαιωμάτων στην πόλη, για να ανακληθεί όμως το ίδιο έτος. Τελικά, το 1340 παραχωρήθηκε οριστικά από τον κόμη Γουλιέλμο τον 4ο της Ολλανδίας (Willem IV van Holland), ενώ το 1360 υψώθηκαν τα πρώτα τείχη.

Στις έριδες μεταξύ των κομήτων της Ολλανδίας (de Hoekse en Kabeljauwse twisten), κατά τα τέλη του 15ου αιώνα, το Ρότερνταμ υποσκέλισε τις γειτονικές Ντελφτ και Χάουντα και, έκτοτε, απετέλεσε την ηγέτιδα πόλη όλης της περιοχής. 

Μεταξύ 1449 και 1525 κατασκευάστηκε η εκκλησία του Αγ. Λαυρεντίου, που αποτελούσε το μοναδικό πέτρινο κτίσμα στην πόλη (μέχρι τότε όλα κατασκευάζονταν από ξύλο). Το Ρότερνταμ είχε εκείνη την εποχή 1200 σπίτια, περίπου.

Το 1572 κατά τη διάρκεια του Ογδοηκονταετούς Πολέμου, η πόλη λεηλατήθηκε από τον Ισπανό Μποσού, ενώ το επόμενο έτος μπήκε στον πόλεμο συμμετέχοντας στην Ολλανδική Επανάσταση. Τότε είχε 10.000 κατοίκους, περίπου. Μεταξύ 1576 και 1586, το λιμάνι του Ρότερνταμ άρχισε να επεκτείνεται, λόγω της εξαιρετικά μεγάλης σημασίας του στο αλιευτικό εμπόριο της περιοχής. Έτσι, το 1622, ο πληθυσμός της πόλης διπλασιάστηκε, ενώ στα τέλη του 17ου αιώνα, έφτασε τις 50.000. Παρόλ' αυτά, δεν επεκτάθηκε έξω από τα αρχικά της τείχη, λόγω των φυσικών εμποδίων που έθεταν ο ποταμός Νίουε Μάας (Nieuwe Maas) και κάποια γειτονικά κανάλια. Έτσι η πόλη άρχιζε να εμφανίζει τάσεις υπερπληθυσμού που, μόνο μετά το 1825 αντιμετωπίστηκε, μέσω της επέκτασής της έξω από αυτά τα φυσικά όρια.

Από τον 19ο αιώνα και μετά, το λιμάνι του Ρότερνταμ άρχισε πλέον να διαδραματίζει διεθνή ρόλο στο παγκόσμιο διαμετακομιστικό εμπόριο και άρχισε να επεκτείνεται συνεχώς. Μέσα σε είκοσι χρόνια, από το 1880 μέχρι το 1900, ο πληθυσμός ανέβηκε από 160.000 σε 350.000 κατοίκους, ενώ το 1920 πλησίασε το μισό εκατομμύριο.

Κύριο λήμμα: Βομβαρδισμός του Ρότερνταμ
Όλα άλλαξαν κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η τεράστια εμπορική και στρατηγική σημασία του λιμένα καθόρισε τη μοίρα της πόλης. Στις 14 Μαΐου 1940 το Ρότερνταμ, μόλις πέντε ημέρες μετά την είσοδο της Ολλανδίας στον Πόλεμο, δέχτηκε σφοδρή επίθεση από τα Γερμανικά στρατεύματα, ενώ η αντίσταση αποδείχτηκε ανεπαρκής. 

Ο βομβαρδισμός που ακολούθησε από τη Γερμανική Λουφτβάφε, διήρκεσε μόνο 15 λεπτά, αλλά ήταν τόσο σφοδρός που, σε συνδυασμό με τις υποδομές του λιμανιού, προκάλεσε παντού πυρκαγιές και η καταστροφή ήταν τεράστια. Περίπου 24.000 σπίτια ισοπεδώθηκαν, 800 άνθρωποι βρήκαν τραγικό θάνατο και 80.000 έμειναν άστεγοι. Σήμερα σε ορισμένα σημεία της πόλης ο διαβάτης μπορεί να δει, υπό μορφή φώτων προσαρμοσμένων στο οδόστρωμα ή στο πεζοδρόμιο, τα σημεία όπου έπεσαν οι βόμβες στην πόλη.

Η καρδιά της πόλης καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά, γεγονός που αργότερα ο Όσσιπ Ζάντκιν εξέφρασε με έντονο τρόπο στο άγαλμά του *Stad zonder hart* (*Πόλη χωρίς καρδιά*). Το άγαλμα βρίσκεται κοντά στο Λεουβεχάφεν, όχι μακριά από την Ερασμουσμπρούχ (γέφυρα του Εράσμου) στα βόρεια της πόλης, στην "πλατεία 1940" (1940 plein). Μεταξύ 10 και 11 Νοεμβρίου του 1944 ένα τεράστιας έκτασης πογκρόμ, σημάδεψε την πόλη (De razzia van Rotterdam), όταν περίπου 70.000 άνθρωποι μεταφέρθηκαν μακριά από την πόλη και τις γύρω περιοχές.

Ο Τζων Μακαρθυ, περιγράφοντας τις πολιτικές ανάπτυξης που ακολούθησε η πόλη από τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο μέχρι και τη δεκαετία του 90' αναγνωρίζει τέσσερα κύρια στάδια εξέλιξης: Αρχικά, οι ανάγκες για οικονομική ανασυγκρότηση και στέγαση του πληθυσμού οδήγησε στην ανακατασκευή του λιμανιού κατά τη δεκαετία του '50 και του οικιστικού αποθέματος κατά τη δεκαετία του '60. Επίσης, το δεύτερο έγινε πιο επιτακτικό λόγω της μαζικής προσέλευσης μεταναστών εξαιτίας του πρώτου. Κατά τη δεκαετία του '70, και ενεργοποιούμενη από μια πολιτική αλλαγή στη διοίκηση του δήμου, η έμφαση μετατοπίστηκε αρχικά στην αναδόμηση του κεντρικού τομέα μετέπειτα στην αλλαγή της συνολικής εικόνας για την πόλη.

Από τη δεκαετία του '50 μέχρι τη δεκαετία του '70 η πόλη ξαναχτίστηκε μέσω μιας δραστήριας αρχιτεκτονικής πολιτικής. Τα τολμηρά και νέα στυλ των διαμερισμάτων, των κτηρίων γραφείων και των εγκαταστάσεων αναψυχής οδήγησαν σε ένα πιο "βιώσιμο" κέντρο πόλης με νέο ορίζοντα. Τη δεκαετία του '90 χτίστηκε ένα νέο επιχειρηματικό κέντρο στη νότια ακτή του ποταμού, το Κοπ φαν Ζάουντ.

Δημογραφία
----------

Πυραμίδα Πληθυσμιακής Κατανομής (2008)
Η μεγάλη αύξηση στον πληθυσμό του Ρότερνταμ οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις διαδοχικές επεκτάσεις του τεράστιου λιμένα του και, στην επακόλουθη εισροή εργατών, όχι μόνον από την Ολλανδία, αλλά και από το εξωτερικό. 

Οι περισσότεροι εργάτες προήλθαν από τη Βόρειο Βραβάντη (Noord-Brabant), τη Ζηλανδία (Zeeland) και το Βέλγιο.Στις δεκαετίες ’60 και ’70, ήλθαν πολλοί μετανάστες από την Ιταλία, την Ισπανία, το Μαρόκο, την Τουρκία, την πρώην Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα. Μετά την ανεξαρτητοποίηση του Σουρινάμ το 1975, ήλθαν επίσης πολλοί μετανάστες από αυτή τη Νοτιοαμερικανική χώρα. Τέλος το πάνελ συμπληρώνουν μετανάστες από την Κίνα, τις Αντίλλες και το Πράσινο Ακρωτήριο.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, με στοιχεία του 2010, από το σύνολο του πληθυσμού της πόλης, ένα ποσοστό 45% ήσαν αλλόχθονες. 

Με το 55% των κατοίκων του να διαθέτουν χαμηλό εισόδημα, το Ρότερνταμ έχει το δικό του μερίδιο στα τυπικά αστικά προβλήματα, όπως οι υποβαθμισμένες περιοχές στο εσωτερικό της πόλης. 

### Ιστορική καταγραφή του πληθυσμού

| Έτος | Κάτοικοι |
| --- | --- |
| 1796 | 53.200 |
| 1830 | 72.300 |
| 1849 | 90.100 |
| 1879 | 148.100 |
| 1899 | 318.500 |
| 1925 | 547.900 |

Γεωγραφία
---------

Δορυφορική φωτογραφία του Ρότερνταμ
Το Ρότερνταμ βρίσκεται στη ΝΔ Ολλανδία, καταλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος μίας μεγάλης ελλειψοειδούς νησίδας, που οριοθετείται από τρία ποτάμια ρεύματα, των οποίων η ροή είναι πολύ δύσκολο να διαχωριστεί λόγω της πυκνότατης οικιστικής δόμησης.

Τα βόρεια όρια της νησίδας καθορίζονται από τον Νίουε Μάας (=Νέο Μεύση) (Nieuwe Maas), τα νότια από τον Άουντε Μάας (=Παλαιό Μεύση) (Oude Maas), τα ανατολικά από τη συμβολή των δύο Μάας με τον μεγάλο ποταμό Βάαλ (Waal) και τέλος, τα δυτικά από την ένωση των δύο Μάας και την έξοδό τους προς τη Βόρειο Θάλασσα μέσω του καναλιού Βάτερβεχ (Waterweg), στη θέση όπου βρίσκεται το περίφημο Χουκ φαν Χόλαντ (=Γωνία της Ολλανδίας) (Hoek van Holland), απ' όπου αναχωρούν φέρρυς για το Ηνωμένο Βασίλειο. 

Σημειωτέον, ότι όλα αυτά τα υδάτινα ρεύματα, αποτελούν στην ουσία μικρούς και μεγάλους παραποτάμους του Ρήνου, στη ροή του από τη γερμανική ενδοχώρα προς τη θάλασσα και, εκεί ακριβώς, έγκειται η τεράστια σημασία του λιμένα του Ρότερνταμ για ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο Νίουε Μάας, μπορεί να διαχωρίζει άτυπα την πόλη σε Βόρειο και Νότιο Ρότερνταμ, αυτό όμως δεν είναι απόλυτα σαφές, διότι εκτός από το ιστορικό κέντρο που βρίσκεται στις βόρειες όχθες του, ολόκληρο σχεδόν το τμήμα των περιοχών που βρίσκεται στη δεξιά όχθη του Νίουε Μάας καταλαμβάνεται από πόλεις που θεωρούνται ξεχωριστές από το Ρότερνταμ, όπως είναι το Σχίινταμ (Schiedam), το Καπέλε Άαν Ντεν Έισελ (Capelle aan den IJssel) και το Φλάαρντινγκεν (Vlaardingen). Η δόμηση μεταξύ αυτών των πόλεων και του Ρότερνταμ είναι τόσο πυκνή, που κατ' ουσίαν αποτελούν ένα (1) οικιστικό σύνολο.

Κτισμένο πάνω σε παλαιά πόλντερς, το Ρότερνταμ έχει πολλά τμήματά του κάτω από το επίπεδο της θάλασσας (το ολλανδικό **ΝΑΡ**). Δεν είναι τυχαίο ότι, το χαμηλότερο σημείο της Ολλανδίας (6,76 μέτρα), βρίσκεται ανατολικά του Ρότερνταμ, στην πόλη Νίουερκερκ Άαν Ντεν Έισελ (Νieuwerkerk aan den Ijssel).

Γέφυρες
-------

Παλαιότερα, αποφευγόταν η κατασκευή γεφυρών στο Ρότερνταμ, διότι υπήρχε μεγάλη δυσκολία στη διέλευση των πλοίων. Αργότερα όμως, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, άρχισε η σταδιακή κατασκευή τέτοιων έργων, με πρώτη τη **Γέφυρα της Βασίλισσας** (de Koninginnebrug), στο ομώνυμο τμήμα του λιμένα (de Koningshaven), το 1870.

Η Γέφυρα του Εράσμου (*Ο Κύκνος*)
Η πρώτη -μεγάλη- γέφυρα που συνέδεσε τις δύο όχθες του Νίουε Μάας, ήταν η **Παλαιά Γέφυρα του Γουλιέλμου** (de -oude- Willemsbrug), το 1878 και, για έναν αιώνα, δεν υπήρχε άλλη γέφυρα πάνω από τον ποταμό, προς τα δυτικά της. Ως προέκταση της Willemsbrug, ακριβώς ανατολικά της Koninginnebrug, κατασκευάστηκε το 1878 η **Γέφυρα Χεφ** (De Hef), η οποία, λόγω και της σιδηροδρομικής γραμμής που διέρχεται από αυτήν, ανακατασκευάστηκε στη δεκαετία του ’20.

Γέφυρα του Γουλιέλμου στο Ρότερνταμ, Οκτώβριος 2015
Άλλες μεγάλες γέφυρες είναι: η **Βόρεια Γέφυρα Φαν Μπρίνεν** (de Van Brienenoordbrug), που άνοιξε το 1964 και επεκτάθηκε το 1990, η **Νέα Γέφυρα του Γουλιέλμου** (de -nieuwe- Willemsbrug), που άνοιξε το 1991 ανατολικά της παλαιάς, η οποία και έκλεισε και, η εντυπωσιακή **Γέφυρα του Εράσμου** (de Erasmusbrug), που άνοιξε το 1996 και έχει το προσωνύμιο **Ο Κύκνος** (De Zwaan).

Πάνω από τον Άουντε Μάας (=Παλαιό Μεύση) (Oude Maas), βρίσκεται η **Γέφυρα Μπότλεκ** (de Botlekbrug). Κατασκευάστηκε το 1955, αλλά υπάρχει πρότζεκτ αντικατάστασής της το 2015.

Σήραγγες
--------

Το Ρότερνταμ, λόγω της θέσης του, διαθέτει ένα μεγάλο δίκτυο από υποθαλάσσιες σήραγγες, που είναι απαραίτητες για τη διευκόλυνση της συγκοινωνίας στην εξαιρετικά πυκνοκατοικημένη ευρύτερη περιοχή. Οι κυριότερες είναι:

* Το *Τούνελ του Μάας* (De Maastunnel): ανοίχτηκε το 1942, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και αποτελεί το παλαιότερο υποθαλάσσιο τούνελ της Ολλανδίας. Έχει μήκος 1373 μέτρα, συνδέει τις δύο όχθες του Νίουε Μάας και έχει δύο σήραγγες για τα αυτοκίνητα, μία για τους πεζούς και μία για ποδήλατα.

Το Τούνελ Τόμασεν
* Το *Μπενελούξ* (De Beneluxtunnel): επίσης πάνω στον Νίουε Μάας, εγκαινιάστηκε το 1967, έχει μήκος 713 μέτρα και από εκεί περνάει ο ολλανδικός Α4. Διαθέτει ξεχωριστές σήραγγες για οχήματα, ποδηλάτες και υπόγειο σιδηρόδρομο.
* Το *Μπότλεκ* (De Botlektunnel): έργο του 1980, βρίσκεται στον Άουντε Μάας, έχει διεύθυνση από Α. προς Δ. και συνοδεύει την ομώνυμη γέφυρα. Έχει ολικό μήκος 1181 μέτρα και επιτρέπει τη διέλευση όλων των οχημάτων πλήν εκείνων που μεταφέρουν εύφλεκτα υλικά. Από εκεί διέρχεται ο ολλανδικός Α15.
* Το *Τόμασεν* (De Burgemeester Thomassentunnel): ανοίχτηκε το 2004 προς τιμήν του δημάρχου της πόλης Τόμασεν. Έχει μήκος 686 μέτρα και χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, εξ ου και το προσωνύμιο *Φεράρι Τούνελ*. Βρίσκεται στα δυτικά όρια του Ρότερνταμ και από εκεί διέρχεται ο ολλανδικός Ν15.

Εκπαίδευση
----------

Το Ρότερνταμ διαθέτει ένα μεγάλο πανεπιστήμιο, το Εράσμειο Πανεπιστήμιο του Ρότερνταμ, ονομαζόμενο προς τιμήν ενός από τους διάσημους πρώην κατοίκους του, τον Ντεζιντέριους Εράσμους. Πολλά από τα τμήματά του είναι παγκοσμίως γνωστά. Η Σχολή Διοίκησης του Ρότερνταμ κατατάσσεται στις καλύτερες του είδους της και σύμφωνα με την κατάταξη του 2005 των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς βρίσκεται στην 29η θέση παγκοσμίως και 7η στην Ευρώπη. Η Σχολή των Οικονομικών κατατάσσεται στην 8η θέση.

Μουσεία
-------

Ρότερνταμ: Το ιστορικό-αρχαιολογικό μουσείο
Γνωστά μουσεία της πόλης είναι τα:

* Μουσείο Μπόιμανς - φαν Μπένινγκεν (τέχνες)
* Χιστόρις Μουζέουμ (ιστορικό)
* Φόλκενκουντιχ Μουζέουμ (ξένοι λαοί και πολιτισμοί),
* KunstHal
* *Maritiem Museum* (ναυτικό)
* Μπράντβεερμουζεουμ (Μουσείο της πυροσβεστικής).

Το Euromast (Ευρωπύργος) έχει καταστεί σημαντικός πόλος τουριστικής έλξης.

Πολιτισμός
----------

Το Ρότερνταμ ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2001. Η πόλη διαθέτει τη δική της ορχήστρα, τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Ρότερνταμ με τον παγκοσμίως γνωστό μουσικό διευθυντή της Βαλερί Γκεργκίεβ, ένα μεγάλο συνεδριακό και συναυλιακό κτήριο, το Ντε Ντούλεν, και επίσης πολλά θέατρα (μεταξύ των οποίων το νέο θέατρο Λούξορ) και κινηματογράφους. Το ευρύχωρο συγκρότημα Ahoy στα νότια της πόλης χρησιμοποιείται για συναυλίες ποπ, εκθέσεις, τουρνουά τένις και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες. Στην πόλη εδρεύει επίσης η Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ρότερνταμ. 

Το Ρότερνταμ υπόκειται στην παρούσα φάση μια κάποια αναγέννηση, με μετριοπαθή σχέδια επιτυχημένης αστικής αναδόμησης που χαρακτηρίζονται από φιλόδοξη αρχιτεκτονική ("Manhattan on the Maas"), μια αυξανόμενη λαμπερή νυχτερινή ζωή και φιλοξενία καλοκαιρινών φεστιβάλ που εξυμνούν τον πολυπολιτισμικό πληθυσμό και ταυτότητα της πόλης, όπως το Καραϊβικής έμπνευσης "Καλοκαιρινό Καρναβάλι", τη Χορευτική Παρέλαση, το ποπ φεστιβάλ Μετρόπολις και τις Παγκόσμιες Λιμενικές ημέρες. Το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών τον Ιανουάριο, το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης τον Ιούνιο, το Φεστιβάλ Βαλερί Γκεργκίεβ τον Σεπτέμβριο καθιστούν το Ρότερνταμ μια πόλη πολιτιστικών δρωμένων. 

Η εικόνα του Ρότερνταμ είναι αυτή μιας πόλης σοβαρών εργατών. Μ’ αυτή την έννοια, έχει αναπτυχθεί ένας υγιής συναγωνισμός με το Άμστερνταμ, το οποίο συχνά θεωρείται ως η πολιτιστική πρωτεύουσα της Ολλανδίας. 

Το Ρότερνταμ είναι επίσης η γενέτειρα πόλη της μουσικής Γκάμπερ, μιας μορφής τέκνο μουσικής με γρήγορα μπιτ και σαμπλς.

Αξίζει να σημειωθεί πως το Ρότερνταμ φιλοξένησε τη Eurovision Junior 2007.

Αρχιτεκτονική
-------------

Κουμπουσβόνινγκεν (σπίτια-κύβοι). Ρότερνταμ 2013
Καθεδρικός ναός της πόλης είναι ο καθεδρικός του Αγίου Λαυρεντίου (Grote of Sint-Laurenskerk), ο οποίος καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό στους βομβαρδισμούς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ανοικοδομήθηκε ως είχε μετά τη λήξη του Πολέμου.
Το Ρότερνταμ διαθέτει το υψηλότερο κτήριο στην Ολλανδία που αποκαλείται Ντέλφτσε Πόορτ, με ύψος 151 μέτρα. Φιλοξενεί την ασφαλιστική εταιρία Νασιονάλε Νεντερλάντεν, μέλος του *ING Group*. Το Ρότερνταμ είναι επίσης γνωστό για τα Κουμπουσβόνινγκεν ή "σπίτια-κύβους". Επιπροσθέτως, υπάρχουν πολλά διεθνώς γνωστά αρχιτεκτονικά γραφεία με βάση το Ρότερνταμ όπως τα O.M.A, MVRDV και Neutelings & Riedijk, για να ονομάσουμε μερικά. Το Ρότερνταμ έχει επίσης τη φήμη πλατφόρμας για αρχιτεκτονικές συζητήσεις και εκπαίδευση, με κύριους εκπροσώπους το *NAi* (Αρχιτεκτονικό Ινστιτούτο Ολλανδίας) ή το Μπερλάχε Ινστιτούτε, ένα μεταπτυχιακό εργαστήριο αρχιτεκτονικής.

σπίτια κύβοι (από κάτω)

Αθλητισμός
----------

### Ποδόσφαιρο

Το Ρότερνταμ είναι η μόνη Ολλανδική πόλη που φιλοξενεί 3 επαγγελματικές ομάδες. Συγκεκριμένα η πόλη είναι η έδρα μιας ποδοσφαιρικής ομάδας της Έρεντιβιζι, (Φέγενορντ) δύο ομάδων της Ίιρστε Ντιβίζι (Σπάρτα και Εξέλσιορ) και μίας της Χούφτκλασε (ΝΤΟΤΟ). 

Η Φέγενορντ, που αγωνίζεται στην Πρώτη Κατηγορία, κατέκτησε το πρωτάθλημα Ολλανδίας το 1999. Το 2002 η Φέγενορντ κατέκτησε το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Το στάδιο της Φέγενορντ είναι το *Ντε Κάιπ* (ολλανδικά: *De Kuip*, Η Μπανιέρα) στα νοτιοανατολικά της πόλης και έχει φιλοξενήσει πολλούς διεθνείς ποδοσφαιρικούς αγώνες, συμπεριλαμβανομένου του τελικού του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος το 2000.

Η Εξέλσιορ αγωνίζεται στην Ίιρστε Ντιβίζι. Η έδρα της είναι το Στάδιο Βάουντεσταϊν, το οποίο είναι σε κοντινή απόσταση από το στάδιο της Φέγενορντ.

Η Σπάρτα αγωνίζεται στην Ίιρστε Ντιβίζι, μαζί με την Εξέλσιορ και η έδρα της είναι το κατασκευασμένο εν έτει 1926 Σπάρτα Στάντιον Χετ Καστέελ.

### Μαραθώνιος

Το Ρότερνταμ διοργανώνει τον δικό του ετήσιο μαραθώνιο, τον μαραθώνιο του Ρότερνταμ, που προσφέρει μία από τις γρηγορότερες διαδρομές στον κόσμο. Από το 1985 έως το 1998 το παγκόσμιο ρεκόρ είχε γίνει στο Ρότερνταμ από τον Κάρλος Λόπες και αργότερα το 1988 από τον Μπελαϋνέχ Ντινσαμό. Ο μαραθώνιος ξεκινά και καταλήγει στον Κοολσίνγκελ (Coolsingel), κεντρικό δρόμο της πόλης.

Εμπόριο και Βιομηχανία
----------------------

Άγαλμα του Εράσμου
Το Ρότερνταμ είναι η έδρα του ευρωπαϊκού κλάδου της εταιρίας Unilever και της *Mital Steel Company N.V.*, της μεγαλύτερης εταιρίας ατσαλιού στον κόσμο. 

Το Πανεπιστήμιο Εράσμους εστιάζει στην έρευνα και την εκπαίδευση στη διοίκηση επιχειρήσεων και τα οικονομικά. Το Πανεπιστήμιο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της πόλης και περιβάλλεται από πολλούς πολυεθνικούς εμπορικούς οίκους.

### Αγορά

Οι γνωστότεροι εμπορικοί δρόμοι της πόλης είναι η Λάινμπαν (Lijnbaan) - που αποτέλεσε την απαρχή των πεζόδρομων στο Ρότερνταμ το 1953 - η *Χόοχστράατ* (Hoogstraat), η *Κόολσίνγκελ* (θα πει κανάλι του άνθρακα) όπου βρίσκεται και το Δημαρχείο του Ρότερνταμ, και η *Βέενα* (Weena) που εκτείνεται από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό (Rotterdam Centraal) ως την πλατεία *Χοφπλάιν* (Hofplein). Στην προέκταση της Χόοχστράατ βρίσκεται ένα μοντέρνο τμήμα της εμπορικής αγοράς της πόλης, η *Beurstraverse*, περισσότερο γνωστή με το ανεπίσημο όνομα *Koopgoot* (αποδίδεται ως "αγορά - χαντάκι") δεδομένου ότι βρίσκεται σε χαμηλότερο ύψος από τη Χόοχστράατ, η οποία συνεχίζεται στα πλάγιά της. Η *Kruiskade* είναι ο δρόμος με τα περισσότερα καταστήματα επώνυμων εταιρειών, όπως Κάλβιν Κλάιν, Τόμμυ Χίλφιγκερ, Χούγκο Μπος κτλ. Στην *Κοολσίνγκελ* βρίσκεται και η ναυαρχίδα της αλυσίδας πολυκαταστημάτων *De Bijenkorf*. Λίγο ανατολικότερα, πλάι στην εκκλησία του Αγίου Λαυρεντίου, βρίσκεται το Markthall, αρχιτεκτονικά υπερσύγχρονο εμπορικό κέντρο (με μικρά καταστήματα, κυρίως ειδών διατροφής και καφετέριες) με κατοικίες στα ανώτερα τμήματά του, αποτελώντας ένα από τα πλέον διάσημα σύγχρονα αρχιτεκτονήματα της πόλης.

Το αρχιτεκτόνημα - εμπορικό κέντρο Markthall στο Ρότερνταμ, Οκτώβριος 2015
Στο νότιο τμήμα του Ρότερνταμ, η αγορά βρίσκεται κατά μήκος της Ζάουντπλάιν (Zuidplein), κοντά στο *Ahoy Rotterdam*, κέντρο ειδικά διαμορφωμένο για σόου, εκθέσεις, αθλητικές εκδηλώσεις, κονσέρτα και συνέδρια. Ένα ακόμη εμπορικό κέντρο, που ονομάζεται "Alexandrium" - αν και από πολλούς αποκαλείται ακόμη με το παλαιότερο όνομά του *Oosterhof* βρίσκεται στα ανατολικά της πόλης. Εκεί στεγάζεται ένα μεγάλο κέντρο επίπλων και ειδών κουζίνας.

Ετήσια γεγονότα
---------------

* Ιανουάριος: Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών του Ρότερνταμ
* Απρίλιος-Ιούνιος: Μαραθώνιος του Ρότερνταμ
* Ιούνιος μέχρι Σεπτέμβριο: τα Καλοκαιρινά φεστιβάλ του Ρότερνταμ, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα
	+ Καλοκαιρινό Καρναβάλι
	+ *FFWD Heineken Dance Parade*
* Σεπτέμβριος: Παγκόσμιες Ημέρες Λιμανιού (2004: την 3η, 4η και 5η Σεπτεμβρίου)

Δημόσιες μεταφορές
------------------

### Τρένο

* Συχνά δρομολόγια σε πόλεις της Ολλανδίας και συνδέσεις προς Βέλγιο και Γαλλία.
* Τη νύχτα: ωριαίες συνδέσεις με Ντελφτ, Χάγη, Λέιντεν, Διεθνές Αεροδρόμιο Σχίπχολ, Άμστερνταμ και με αλλαγή με Ουτρέχτη.

### Μετρό

Μετρό Ρότερνταμ: Διαθέτει πέντε γραμμές (αποκαλούμενες A, B, C, D και Ε). Η γραμμή Ε συνδέει την πόλη απευθείας με τη διοικητική πρωτεύουσα Χάγη.

### Αεροδρόμιο

Το Ρότερνταμ έχει το δεύτερο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, το Αεροδρόμιο Ρότερνταμ (άλλοτε γνωστό ως *Ζεστίενχοφεν*) και εξυπηρετεί, επίσης, και τη Χάγη. Βρίσκεται στα βόρεια της πόλης. 

Η πόλη εξυπηρετείται επίσης με γρήγορο φέρρυ.

Υποσημειώσεις
-------------

1. ↑  Με την οικονομία του να βασίζεται παραδοσιακά σε λιμενικές δραστηριότητες, το Ρότερνταμ επλήγη από τη σταδιακή μεταφορά του λιμανιού στη βόρεια θάλασσα κατά τις δεκαετίας του '70 και '80 και σήμερα πασχίζει να καθιερωθεί ως επιχειρηματικό κέντρο του τριτογενή

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.nrc.nl/nieuws/2007/09/04/waar-komt-de-naam-rotjeknor-vandaan-11385780-a217170.
2. ↑  «Woonplaatsen in Nederland 2021». Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2022.
3. ↑
4. ↑  McCarthy, John. 1999. "The redevelopment of Rotterdam since 1945." *Planning Perspectives* 14(3): 291–309.
5. ↑  Boijmans-van Beuningen Ιστότοπος του Μουσείου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ρότερνταμ** |


|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Ρότερνταμ**  |

|  |  |
| --- | --- |
| WikiVoyage logoWikiVoyage logo | Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα:   **Ρότερνταμ** |

* Ρότερνταμ στο Curlie
* Επίσημος ιστότοπος του δήμου του Ρότερνταμ
* Website του λιμανιού του Ρότερνταμ
* Website Οδηγού Μεταφορών του Ρότερνταμ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης |
| --- |
|  |
| 
* 1985: Αθήνα
* 1986: Φλωρεντία
* 1987: Άμστερνταμ
* 1988: Δυτικό Βερολίνο
* 1989: Παρίσι
* 1990: Γλασκώβη
* 1991: Δουβλίνο
* 1992: Μαδρίτη
* 1993: Αμβέρσα
* 1994: Λισαβόνα
* 1995: Λουξεμβούργο
* 1996: Κοπεγχάγη
* 1997: Θεσσαλονίκη
* 1998: Στοκχόλμη
* 1999: Βαϊμάρη
* 2000: Ρέικιαβικ + Μπέργκεν + Ελσίνκι + Βρυξέλλες + Πράγα + Κρακοβία + Σαντιάγο ντε Κομποστέλα + Αβινιόν + Μπολόνια
* 2001: Ρότερνταμ + Πόρτο
* 2002: Μπρυζ + Σαλαμάνκα
* 2003: Γκρατς
* 2004: Γένοβα + Λιλ
* 2005: Κορκ
* 2006: Πάτρα
* 2007: Λουξεμβούργο + Σιμπίου
* 2008: Λίβερπουλ + Σταβάνγκερ
* 2009: Βίλνιους + Λιντς
* 2010: Έσσεν + Πετς + Κωνσταντινούπολη
* 2011: Τούρκου + Τάλιν
* 2012: Γκιμαράες + Μάριμπορ
* 2013: Μασσαλία + Κόσιτσε
* 2014: Ούμεο + Ρίγα
* 2015: Μονς + Πίλζεν
* 2016: Βρότσουαφ + Σαν Σεμπαστιάν
* 2017: Πάφος + Ώρχους
* 2018: Βαλέτα + Λέουαρντεν
* 2019: Ματέρα + Φιλιππούπολη
* 2020: Ριέκα + Γκόλγουεϊ
* 2021: Τιμισοάρα + Νόβι Σαντ + Ελευσίνα
* 2022: Κάουνας + Ες-συρ-Αλζέτ
* 2023: Βέσπρεμ
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 123139768
* LCCN: n79015636
* GND: 4050739-7
* SELIBR: 158345
* NDL: 00947190
* NKC: ge285949
* BNE: XX452928

 |

 |