Αυτό το λήμμα αφορά το αρτοσκεύασμα.  Για το Θεσσαλικό χωριό, δείτε: Ταξιάρχες Τρικάλων.  
Κριτσίνια σε βιτρίνα πρατηρίου άρτου.
Το **κριτσίνι** είναι μακρόστενο, αλμυρό αρτοσκεύασμα της ιταλικής και της ελληνικής κουζίνας, το οποίο ξεροψήνεται τυλιγμένο σε σουσάμι. Παρασκευάζεται συνήθως από αλεύρι, μαγιά, νερό, ελαιόλαδο ή ηλιέλαιο, αλάτι και σουσάμι και έχει μήκος περί τα 20 εκατοστά. Πολλές φορές προστίθεται σκληρό κίτρινο τυρί, όπως παρμεζάνα, κεφαλοτύρι ή κεφαλογραβιέρα.

Στην Ιταλία, τα κριτσίνια τρώγονται σαν ορεκτικό και χρησιμοποιούνται σε διάφορες σαλάτες, συνδυασμένα συχνά με προσούτο. Στη ζύμη πολλές φορές προστίθενται σκόρδο, κρεμμύδι ή ελιές και μυρωδικά όπως ρίγανη, βασιλικός και μάραθος. Στην Ελλάδα, κριτσίνια πωλούνται από κουλουρτζήδες ή σε αρτοποιεία ή πρατήρια άρτου. Τρώγονται στο χέρι σαν κουλούρι ή σαν παξιμάδι βουτηγμένα σε ελληνικό ή γαλλικό καφέ.
Στην Ελλάδα ο δημιουργός των κριτσινιων με τη μορφή που όλοι γνωρίζουμε σήμερα ήταν ο Γεώργιος.Αθ.Παργας στη Σιθωνία Χαλκιδικής και συγκεκριμένα στο χωριό Συκιά το 1973 κατι που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Ετυμολογία και ιστορία
----------------------

Η λέξη *κριτσίνι* προέρχεται από την ιταλική *grissini*, αν και συχνά παρετυμολογείται από ηχητική μίμηση (*"κριτς-κριτς"*). Τα κριτσίνια προέρχονται από το Τορίνο, πρωτεύουσα της ιταλικής επαρχίας Πεδεμοντίου, όπου το καρβέλι λεγόταν *gherssa*, *grissia* ή *grizia* και αργότερα το υποκοριστικό *gherssin* (καρβελάκι). Η τελευταία λέξη έγινε στα ιταλικά *grissino* και το Τορίνο πήρε το παρατσούκλι *Grissinopoli*. Οι πρώτες αναφορές για κριτσίνια καταγράφονται στα μέσα του 14ου αιώνα, ενώ φαίνεται να ήταν διαδεδομένα από το 1600 και ύστερα. Σήμερα, το *grissino stirato* αποτελεί προϊόν Π.Ο.Π.

Σύμφωνα με την παράδοση τα πρώτα κριτσίνια έψησε ο ιταλός αρτοποιός Αντόνιο Μπρουνέρο, υπό τις οδηγίες του ιατρού Don Baldo Pecchio για να γιατρευτεί ο δούκας της Σαβοΐας, Βιτόριο Αμεντέο Β´, από τροφική δηλητηρίαση. Έχοντας στο μυαλό του τα καρβελάκια που έφτιαχνε η μητέρα του, ο Don Baldo παρείγγειλε ένα διπλοφουρνιστό, λεπτό ψωμί, ώστε να είναι απαλλαγμένο από παθογόνους μικροοργανισμούς.

Πηγές
-----

1. 1 2  λήμμα: *κριτσίνι*, στο *Λεξικό της κοινής Νεοελληνικής* (Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 1998).
2. 1 2  Yiu H. Hui και Stephanie Clark, *Handbook of Food Products Manufacturing* (Wiley-Interscience, 2007), σσ. 368 – 9, ISBN 9780470125243.
3. ↑  Λεία ΠαπαευστρατίουΦτιάξτε μόνοι σας: Πικάντικα κριτσίνια με τυρί, *Vita* Φεβρουάριος (2010).
4. 1 2  *The Grissino* (Cittá di Torino) – (torino.it).
5. ↑  *Grissino stirato (Stretched Breadstick)* (Federazione Italiana Parchi e Riserve Naturali) – (parks.it).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

Συνταγές για κριτσίνια
* Λεία ΠαπαευστρατίουΦτιάξτε μόνοι σας: Πικάντικα κριτσίνια με τυρί, *Vita* Φεβρουάριος (2010).

* *Bread Sticks (Grissini)* – (jocooks.com). (Αγγλικά)

Οδηγίες για σαλάτες
* Recipe: Poached Egg Salad Parma Ham Wrapped Grissini, *Daily Mail* 30 Ιουνίου 2011, έκδ. ηλεκτρονική: 18:12. (Αγγλικά)

* *Fried Egg Caesar with Sun Dried Tomatoes and Prosciutto Breadsticks* – (epicurious.com). (Αγγλικά)

* *Ian Curley's Grissini Stick Salad* – (cobramestate.com.au). (Αγγλικά)