**Ο Οράτσιο Τζεντιλέσκι (Orazio Lomi Gentileschi**, 1563–1639) ήταν Ιταλός ζωγράφος. Γεννημένος στην Τοσκάνη, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη Ρώμη, ζωγραφίζοντας σε μανιεριστικό ύφος. Μεγάλο τμήμα του έργου του συνίστατο στη ζωγραφική μορφών στα διακοσμητικά σχήματα άλλων καλλιτεχνών. Μετά το 1600, επηρεάστηκε από το πιο νατουραλιστικό ύφος του Καραβάτζο. Έλαβε σημαντικές παραγγελίες στο Φαμπριάνο και στη Γένοβα πριν μετακομίσει στο Παρίσι στην Αυλή της Μαρίας των Μεδίκων. Πέρασε το τελευταίο μέρος της ζωής του στην Αυλή του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας. Ήταν πατέρας της ζωγράφου Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι.

Βιογραφία
---------

Ο Τζεντιλέσκι γεννήθηκε στην Τοσκάνη, γιος ενός χρυσοχόου της Φλωρεντίας που ονομαζόταν Τζοβάννι Μπαττίστα Λόμι και βαφτίστηκε στην Πίζα στις 9 Ιουλίου 1563. Αργότερα πήρε το όνομα Τζεντιλέσκι από έναν θείο του, με τον οποίο έζησε μετά τη μετοίκησή του στη Ρώμη  :p.6 το 1576 ή το 1578. 

### Τα πρώτα χρόνια στη Ρώμη

Μεγάλο μέρος της πρώιμης εργασίας του Τζεντιλέσκι στη Ρώμη ήταν συνεργατικής φύσης.  Ζωγράφσε τις εικόνες για τα τοπία του Αγκοστίνο Τάσσι στο Palazzo Rospigliosi, και ενδεχομένως στη μεγάλη αίθουσα του Παλάτσο ντελ Κουιρινάλε, αν και ορισμένοι ειδικοί αποδίδουν εκεί τις μορφές στον Τζοβάννι Λανφράνκο. Εργάστηκε επίσης στις εκκλησίες Σάντα Μαρία Ματζόρε, San Nicola in Carcere, Σάντα Μαρία ντελλα Πάτσε και Αγίου Ιωάννη του Λατερανού.

### Επίδραση του Καραβάτζο

 *Δανάη* από τον Οράτσιο Τζεντιλέσκι
Από περίπου το 1600, το ύφος του Τζεντιλέσκι μεταμορφώθηκε από την επαφή του με τον Καραβάτζο :p.8 - αρκετά χρόνια νεώτερό του - ο οποίος βρισκόταν τότε στη Ρώμη. Στα τέλη Αυγούστου του 1603, ο Τζοβάννι Μπαλιόνε (Giovanni Baglione) υπέβαλε μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση κατά των Καραβάτζο, Τζεντιλέσκι, Οττάβιο Λεόνι, και Φιλίπο Τρισένι (Filipo Trisegni) σε σχέση με ορισμένα μη κολακευτικά ποιήματα που κυκλοφόρησαν στην καλλιτεχνική κοινότητα της Ρώμης κατά το προηγούμενο καλοκαίρι. Η μαρτυρία του Καραβάτζο κατά τη διάρκεια της δίκης, όπως καταγράφηκε σε έγγραφα του δικαστηρίου, είναι μία από τις ελάχιστες γνώσεις που έχουμε σχετικά με τις απόψεις του για το θέμα της τέχνης και τους συγχρόνους του.  Μετά την αναχώρηση του Καραβάτζο από τη Ρώμη, ο Τζεντιλέσκι ανέπτυξε μια πιο προσωπική τοσκάνική λυρικότητα, που χαρακτηρίζεται από ελαφρύτερα χρώματα και ακρίβεια λεπτομερειών, που θυμίζει τις μανιεριστικές καταβολές του.

Το 1611, ο Τζεντιλέσκι συνεργάστηκε εκ νέου με τον Τάσσι σε έργα, συμπεριλαμβανομένων των διακοσμήσεων του Casino delle Muse. Ωστόσο, η συνεργασία τους έληξε λόγω διαφωνίας σχετικά με χρηματικά ζητήματα.  Το 1612 κλήθηκε και πάλι στο Δικαστήριο της Ρώμης, αυτή τη φορά για να μιλήσει εναντίον του Τάσσι, ο οποίος κατηγορήθηκε για τον βιασμό της κόρης του Αρτεμιζια Τζεντιλέσκι.

Λεπτομέρειες σχετικά με την πρακτική του Τζεντιλέσκι στο εργαστήριό του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έχουν διατηρηθεί στα αρχεία της δίκης του Τάσσι. Ακολουθώντας την πρωτοπορία του Καραβάτζο, ζωγραφίζει συχνά απευθειας από μοντέλα.  :p.10 Ένας από τους μάρτυρες της δίκης, ο Giovanni Molli, ένας 73χρονος προσκυνητής από το Παλέρμο, είπε ότι είχε ποζάρει για αρκετούς πίνακες γύρω στο 1610–11, συμπεριλαμβανομένου ενός ολόκληρου *Αγίου Ιερωνύμου*. :p.94 Ο Τζεντιλέσκι έκανε επίσης ζωντανά μελέτες για μεταγενέστερη χρήση: φαίνεται να έχει βασίσει την κεφαλή του Αβραάμ στη *Θυσία του Ισαάκ*, πίνακα ζωγραφισμένο στις αρχές του 1620, σε μελέτες της κεφαλής του Μόλι που έγιναν περισσότερο από δέκα χρόνια πριν. :p.6

 *Άρτεμις η κυνηγός* του Οράτσιο Τζεντιλέσκι
Μεταξύ περίπου 1613 και 1619 έκανε μεγάλο μέρος της εργασίας του για τους πάτρονές του στις Ρωμαϊκές Αγορές, στις πόλεις της Ανκόνα και του Φαμπριάνο .

Στη Γένοβα
----------

Το 1621, ο Τζεντιλέσκι μετοίκησε στη Γένοβα, κατόπιν πρόσκλησης του Τζοβάννι Αντόνιο Σάουλι, ο οποίος είχε προηγουμένως αναθέσει έργα στον αδελφό του, Αουρέλιο Λόμι. Τα έργα του Τζεντιλέσκι για τον Σάουλι περιελάμβαναν τους πίνακες *Μαγδαληνή*, *Δανάη* και *Ο Λωτ και οι θυγατέρες του*. Βρήκε και άλλους πάτρονες στην πόλη, συμπεριλαμβανομένου του Μαρκαντόνιο Ντόρια, για τους οποίους πραγματοποίησε ένα περίπλοκο σχέδιο τοιχογραφιών θεμάτων της Παλαιάς Διαθήκης σε ένα "καζίνο" (περίπτερο)(καταστράφηκε) στους χώρους του παλατιού του στη Sampierdarena.  :p.167

Σε Γαλλία και Αγγλία
--------------------

Το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο του 1624, ο Τζεντιλέσκι έφυγε από τη Γένοβα για το Παρίσι, και την Αυλή της βασιλομήτορος Μαρίας των Μεδίκων. Έμεινε για δύο χρόνια, αλλά έχει εντοπιστεί μόνον ένας πίνακάς από την εποχή του, μια αλληγορική μορφή της *Public Felicity*, ζωγραφισμένη για το Παλάτι του Λουξεμβούργου, σήμερα στη συλλογή του Μουσείου του Λούβρου.  :p.203

Το 1626, ο Τζεντιλέσκι, συνοδευόμενος από τους τρεις γιους του,  :p.226 έφυγε από τη Γαλλία για την Αγγλία, όπου έγινε μέλος της οικογένειας του πρώτου υπουργού του Βασιλιά, Τζορτζ Βίλλιερς, 1ου Δούκα του Μπάκιγχαμ. :p.224 Επρόκειτο να παραμείνει στην Αγγλία για το υπόλοιπο της ζωής του. Ένα από τα πρώτα μεγάλα έργα του εκεί ήταν μια μεγάλη τοιχογραφία οροφής (καταστράφηκε) του Απόλλωνα και των Μουσών για το πρόσφατα ανακατασκευασμένο σπίτι του Λονδίνου, το York House, στη Strand. :p.225 Είχε ήδη λάβει κάποιο βαθμό βασιλικής προστασίας από τη δολοφονία του Δούκα του Μπάκιγχαμ τον Απρίλιο του 1628, και όλες οι παραγγελίες του μετά από αυτό το γεγονός προήλθαν από τη βασιλική οικογένεια. :p.223 Ήταν αγαπημένος καλλιτέχνης της βασίλισσας Ερριέτας Μαρίας της Γαλλίας, για την οποία δημιούργησε τις ζωγραφισμένες οροφές στο Queen's House του Γκρίνουϊτς (αργότερα μεταφέρθηκε στο Μάρλμπορω Χάουζ, Λονδίνο). :p.228 Οι πίνακες της αγγλικής του περιόδου είναι πιο κομψοί, λιγότερο φυσικοί και περισσότερο συγκρατημένοι από τα προηγούμενα έργα του. Περιλαμβάνουν δύο εκδοχές του έργου *Η εύρεση του Μωυσή* (1633), μία εκ των οποίων εστάλη στον Φίλιππο IV της Ισπανίας. Παλαιότερα υποτίθεται ότι ήταν δώρο από τον Κάρολο Ι, αλλά είναι πλέον γνωστό ότι στάλθηκε με πρωτοβουλία του Τζεντιλέσκι. 

Στην Αγγλία ο Άντονι βαν Ντάικ έφτιαξε ένα σχέδιο του Τζεντιλέσκι για να συμπεριληφθεί στην *Εικονογραφία* του, μια σειρά πορτρέτων κορυφαίων καλλιτεχνών, πολιτικών, συλλεκτών και μελετητών της εποχής, την οποία σκόπευε να δημοσιεύσει ως σύνολο χαρακτικών. 

Ο Τζεντιλέσκι πέθανε στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο του 1639 και τάφηκε στο παρεκκλήσι της Βασίλισσας στο Somerset House.  :p.228

Εργα
----

* Οράτσιο Τζεντιλέσκι
* Κοίμηση της Θεοτόκου*Κοίμηση της Θεοτόκου*
* Δαβίδ και Γολιάθ*Δαβίδ και Γολιάθ*
* Ο Δαβίδ ατενίζει την κεφαλή του Γολιάθ*Ο Δαβίδ ατενίζει την κεφαλή του Γολιάθ*
* Αγία Μαρία Μαγδαληνή σσε Μετάνοια*Αγία Μαρία Μαγδαληνή σσε Μετάνοια*
* Έρως και Ψυχή*Έρως και Ψυχή*
* Παίκτης λαούτου*Παίκτης λαούτου*
* Νεαρή γυναίκα που παίζει βιολί*Νεαρή γυναίκα που παίζει βιολί*
* Ο Λωτ και οι θυγατέρες του*Ο Λωτ και οι θυγατέρες του*
* Η ιουδήθ και η υπηρέτρια της με την κεφαλή των Ολοφέρνη*Η ιουδήθ και η υπηρέτρια της με την κεφαλή των Ολοφέρνη*
* Πορτρέτο μιας νεαρής γυναίκας ως Σίβυλλας *Πορτρέτο μιας νεαρής γυναίκας ως Σίβυλλας*
* Ευαγγελισμός*Ευαγγελισμός*
* Ο Ιωσήφ και η σύζυγος του Ποτιφάρ*Ο Ιωσήφ και η σύζυγος του Ποτιφάρ*
* Η εύρεση του Μωυσή*Η εύρεση του Μωυσή*
* Ο Μωυσής στο καλάθι*Ο Μωυσής στο καλάθι*
* Η Σωσσάνα και οι Πρεσβύτεροι*Η Σωσσάνα και οι Πρεσβύτεροι*
* Παναγία Βρεφοκρατούσα*Παναγία Βρεφοκρατούσα*

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  rkd.nl/explore/artists/30924.
2. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb124167252. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
3. ↑  «Orazio Gentileschi». (Ολλανδικά) *RKDartists*. 30924.
4. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w6zd01hs. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
5. ↑  vocab.getty.edu/page/ulan/500115545.
6. ↑  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/58987. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
7. 1 2  (Αγγλικά) *Union List of Artist Names*. 16  Νοεμβρίου 2017. 500115545. Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2021.
8. 1 2  www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095848121.
9. 1 2 3 4 5 6 7  Mann, Keith Christiansen ; Judith W. (2001). *Orazio and Artemisia Gentileschi : [published in conjunction with the exhibition "Orazio and Artemisia Gentileschi: Father and Daughter Painters in Baroque Italy" held at the Museo del Palazzo di Venezia, Rome, October 15, 2001 - January 6, 2002 : The Metropolitan Museum of Art, New York, February 14 - May 12, 2002 ; The Saint Louis Art Museum, June 15 - September 15, 2002]*. New Haven [u.a.]: Yale Univ. Press [u.a.] ISBN 9780300090772.  Εξωτερικός σύνδεσμος στο `|title=` (βοήθεια)
10. 1 2 3  *The Genius of Rome 1592-1693* 2001, σελ. 378.
11. ↑  Catherine Puglisi (1998). *Caravaggio*. Phaidon. σελίδες 224–228. ISBN 9780714839660.
12. ↑  *Sale of the Century* & .2002, σελ. 217.
13. ↑  «Anthony van Dyck, *Orazio Gentileschi*, a portrait drawing». British Museum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2012.

Πηγές
-----

* *Orazio and Artemisia Gentileschi*. New York: Metropolitan Museum of Art. 2002.
* *The Genius of Rome 1592-1693*. London: Royal Academy of Arts. 2001.
* *Sale of the Century:Artistic Relations between Spain and Great Britain1604–1655*. Yale University Press in Association with Museo Nacional del Prado. 2002.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Orazio Gentileschi στο Wikimedia Commons

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 88962551
* **Europeana**: agent/base/153668
* LCCN: n80015329
* ISNI: 0000 0001 1773 9205
* GND: 118716859
* SUDOC: 03328587X
* BNF: cb124167252 (data)
* BIBSYS: 90661628
* ULAN: 500115545
* MusicBrainz: be99399f-4e86-4a44-a549-a77cc9bd9d82
* NKC: xx0301008
* ICCU: RAVV025611
* BNE: XX1025913
* KulturNav: id
* RKD: 30924

 |

 |