Οι **Βασκονικές γλώσσες** (από τη λατινική λέξη *vasco* "Βάσκος") είναι υποθετική οικογένεια γλωσσών που περιλαμβάνει τα βασκικά και την εξαφανισμένη ακουιτανική γλώσσα. Οι εξαφανισμένες ιβηρικές γλώσσες συχνά περιλαμβάνονται.

Η έννοια των βασκικών γλωσσών συχνά συνδέεται με την υπόθεση του βασκονικού υποστρώματος του Τέο Βένεμαν, ο οποίος πιθανολογεί ότι οι πρόγονοι των Βάσκων είχαν εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη προς το τέλος της τελευταίας παγετώδους περιόδου, όταν οι Κρο-Μανιόν εισήλθαν στην Ευρώπη και άφησαν τα ίχνη τους στις σύγχρονες γλώσσες της Ευρώπης. Μαζί με άλλες υποθέσεις που επιδιώκουν να συσχετίσουν τα βασκικά με άλλες γλώσσες του κόσμου, η υπόθεση έχει απορριφθεί, στο μεγαλύτερο βαθμό, από τους ιστορικούς γλωσσολόγους.

Οι υποστηρικτές της βασκονικής γλωσσικής οικογένειας υποστηρίζουν ότι η Βασκική και η εξαφανισμένη ακουιταριανή γλώσσα είναι στενοί συγγενείς, ή ότι οι σύγχρονες ποικιλίες των βασκικών είναι διαφορετικές γλώσσες αντί για διάλεκτοι. Ωστόσο, οι έννοιες αυτές αντιφάσκουν με τις παραδοσιακές απόψεις για τις γλώσσες αυτές, σε δύο τομείς:

1. Θεωρίες σχετικά με τη σχέση μεταξύ των Ακουιτανικών και των Βασκικών, όπου:
	* Τα Ακουιτανικά είναι ο πρόγονος των Βασκικών, καθώς ο Λάρι Τρασκ το θέτει ως έτσι: "Τα Ακουιτανικά έχουν τόσο στενή σχέση με τα Βασκικά, όπου μπορούμε, για πρακτικούς λόγους, να τη θεωρήσουμε ότι είναι περισσότερο-ή-λιγότερο άμεσος πρόγονος των Βάσκων",:402
	* ή ότι μια υποθετική Πρωτο-Βασκική είναι η μητρική γλώσσα των Ακουιτανών,
2. Την άποψη ότι οι ποικιλίες των Βάσκων είναι διάλεκτοι με διάφορους βαθμούς αμοιβαίας κατανόησης. Αυτή είναι η άποψη υποστηρίζεται από μελετητές όπως οι Τρασκ, Κόλντο Σουάζο, και Κόλντο Μιτσελένα. Ο Τρασκ αναφέρει: "Παρ' όλα αυτά, η διαφοροποίηση δεν πρέπει να είναι υπερβολική, όπως συχνά γίνεται στη βιβλιογραφία: οι διάλεκτοι είναι συντριπτικά σύμφωνες με τις βασικές αρχές και διαφέρουν κυρίως στο λεξιλόγιο και σε λίγους χαμηλού επιπέδου φωνολογικούς κανόνες."

Έχουν γίνει προσπάθειες συσχετισμού των βασκικών με άλλες γλώσσες, σύγχρονες ή εξαφανισμένες, όπως τα ιβηρικά, η γλώσσα των Νουράγκε, τη γλώσσα των Καντάβρων και άλλες. Καμία από αυτές τις θεωρίες δεν έχει πειστικά στοιχεία, με αποτέλεσμα να απορριφθούν από τους γλωσσολόγους.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ανακατασκευή της πρωτοβασκικής γλώσσας είναι σχεδόν αδύνατη. Χρειάζονται πολλά στοιχεία και έρευνα για να ανακατασκευαστούν τα βασικά στοιχεία μιας πρωτο-γλώσσας, καθώς και περισσότερες πληροφορίες γύρω από τις γειτονικές εξαφανισμένες γλώσσες όπως η Ιβηρική και τη σχέση που έχει με τα βασκονικά. Η ανακατασκευή της υποθετικής πρωτοβασκωνικής γλώσσας μπορεί να γίνει με συγκριτική μέθοδο, αν και η ακρίβεια της ανακατασκευασμένης πρωτογλώσσας εξακολουθεί να είναι αβέβαια.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Huck, Angus J. «Major Texts in the East Iberian Script - Summary Analysis» (PDF). *Euskararen Jatorria*. Angus J. Huck.
2. ↑
3. ↑  «Review: Europa Vasconica-Europa Semitica Theo Vennemann, Gen. Nierfeld, in: Patrizia Noel Aziz Hanna (Ed.), Trends in Linguistics, Studies and Monographs 138, Mouton de Gruyter, Berlin, 2003, pp. xxii + 977» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 9 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2009.
4. 1 2 3  Trask, L. *The History of Basque*, Routledge: 1997, (ISBN 0-415-13116-2)
5. ↑  Pagola, RM *Euskalkiz Euskalki* Basque Government 1984