Η **Μάβκα** (ουκρανικά: Мавка‎‎) ή **Νιάβκα** (ουκρανικά: Нявка‎‎) είναι γυναικείο πνεύμα στην ουκρανική λαογραφία και μυθολογία. Η Μάβκα είναι μια μακρυμαλλούσα φιγούρα, μερικές φορές γυμνή, που συνήθως απεικονίζεται ως φιγούρες πειρασμού που παρασέρνουν τους άντρες στον θάνατο.

Ορολογία
--------

Υπάρχει ποικιλία στα ονόματα και την ορθογραφία, συμπεριλαμβανομένων των *mавка* (μάβκα), *навка* (νάβκα) και *нявка* (νιάβκα). Ωστόσο, ανάλογα με την αφήγηση, υπάρχουν διαφορές μεταξύ της Μάβκα και της Νιάβκα. Όλοι αυτοί οι όροι προέρχονται από το πρωτοσλαβικό *navь* («νεκρός») και είναι ομόρριζο με το βουλγαρικό *нави* (ναβί, πληθυντικός).

Λαογραφία
---------

Τα πνεύματα που είναι γνωστά με αυτόν τον όρο αντιπροσώπευαν τις ψυχές κοριτσιών που είχαν πεθάνει από αφύσικούς, τραγικούς ή πρόωρους θανάτους, ιδιαίτερα αβάπτιστων μωρών. Η Μάβκα εμφανίζονται συχνά με τη μορφή όμορφων νεαρών κοριτσιών που δελεάζουν και παρασύρουν νεαρούς άντρες στο δάσος, όπου τους «γαργαλάνε» μέχρι θανάτου. Η Μάβκα δεν έχει αντανάκλαση στο νερό, ούτε κάνει σκιές. Σε ορισμένες μαρτυρίες, λέγεται επίσης ότι βοηθούν τους αγρότες φροντίζοντας τα βοοειδή και διώχνοντας τα άγρια ζώα.

Illustration of a Nyavka Εικονογράφηση μιας Νιάβκα.
Ένας υποτύπος των Μάβκα είναι οι Νιάβκα, οι οποίες συμπεριφέρονται το ίδιο εκτός από το ότι δεν έχουν πλάτη, που σημαίνει ότι φαίνεται η σπονδυλική τους στήλη και κάποια άλλα εσωτερικά όργανα. Το πιο καθοριστικό χαρακτηριστικό μεταξύ του προσδιορισμού του Μάβκα και των Νιάβκα είναι εάν τα εσωτερικά όργανα είναι ορατά ή όχι από το πίσω μέρος.

Eco-sculptures "Awakening of forest Mavkas" Οικολογικά γλυπτά «Ξύπνημα δασικών Μάβκα». Δημιουργήθηκε από τη δημιουργική ομάδα του Επαγγελματικού Κολεγίου Πολιτισμού και Τέχνης του Βολίν.
Οι Μάβκα και Νιάβκα πιστεύεται ότι ζούσαν σε ομάδες σε δάση, ορεινές σπηλιές ή στάβλους, τα οποία διακοσμούσαν με χαλιά. Έφτιαχναν κλωστή από κλεμμένο λινάρι και έπλεκαν λεπτό διαφανές ύφασμα για να φτιάξουν ρούχα για τον εαυτό τους. Αγαπούσαν τα λουλούδια, τα οποία φορούσαν στα μαλλιά τους. Την άνοιξη φύτεψαν λουλούδια στα βουνά, στα οποία παρέσυραν παλικάρια, τα οποία γαργαλούσαν μέχρι θανάτου. Την Πεντηκοστή (γνωστό ως Πάσχα των Νιάβκα, ουκρανικά: На́вський Вели́кдень‎‎), έκαναν παιχνίδια, χορούς και όργια. Ένας δαίμονας τους συνόδευε με φλάουτο ή αυλό.

Για να σωθεί η ψυχή ενός αβάπτιστου μωρού, ένα άτομο πρέπει να πετάξει ένα μαντήλι κατά τη διάρκεια των εορτών της Πεντηκοστής, να πει το όνομά του και να προσθέσει «Σε βαφτίζω». Η ψυχή που είχε διασωθεί θα πήγαινε τότε στον παράδεισο. Αν η ψυχή ζούσε μέχρι επτά χρόνια και δεν πήγαινε στον παράδεισο, το μωρό θα γινόταν μάβκα και θα στοίχειωνε τη γη.

Λαϊκή κουλτούρα
---------------

Movie poster, Mavka: The Forest SongΗ αφίσα της ταινίας *Μάβκα: Το Ξωτικό του Δάσους*.
* Οι Μάβκα απεικονίζονται στη λογοτεχνία, κυρίως στο *Το τραγούδι του δάσους* της Λέσια Ουκραΐνκα και οι Νιάβκα απεικονίζονται στο *Σκιές των ξεχασμένων προγόνων* του Μιχάιλο Κοτσιουμπίνσκι.
* Στη σύγχρονη κουλτούρα το ουκρανικό μουσικό συγκρότημα, Mavka, πήρε το όνομά του από το μυθολογικό πλάσμα.
* Το 2022, η Ουκρανή τραγουδίστρια Eria κυκλοφόρησε το τραγούδι «Mavka».
* Η ταινία του 2023, *Μάβκα: Το Ξωτικό του Δάσους*, βασίζεται στην ουκρανική μυθολογία.

Δείτε επίσης
------------

* Ναϊάδες
* Νίξι
* Νύμφες
* Σούκουμπους

Σημειώσεις
----------

Παραπομπές
----------

### Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* "Mavka" — Διαδικτυακή Εγκυκλοπαίδεια της Ουκρανίας
* "Kostroma" - Εγκυκλοπαίδεια της Μυθολογίας (ρωσικά)




1. ↑  «Михайло Коцюбинський — Тіні забутих предків (аналіз, паспорт твору)» [Mykhailo Kotsyubynskyi — Shadows of Forgotten Ancestors (analysis, passport of the work)]. *www.ukrlib.com.ua* (στα Ουκρανικά).
2. ↑  Bilodid (1973).
3. ↑  Kushnir (2014).
4. 1 2 3 4 5  Hrinchenko (1958).
5. ↑  Halaichuk (2016).
6. ↑  Набока, Марічка; Джулай, Дмитро (2019-06-04). «Чарівні істоти з прадавніх українських міфів. У що вірили пращури» (στα uk). *Радіо Свобода*.. Ανακτήθηκε στις 2023-05-11.
7. ↑  «Mavka». *Discogs*. 6 Ιανουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2024.
8. ↑   *ERIA - MAVKA (Official Music Video) Eurovision 2022 Ukraine 🇺🇦*, ανακτήθηκε στις 2023-05-11
9. ↑  Malamuzh, Oleh; Ruban, Oleksandra; Yermak, Yevheniy (2023-08-15), *Mavka: Lisova pisnya*, Animagrad Animation Studio, FILM.UA Group, Ukrainian State Film Agency, ανακτήθηκε στις 2024-01-07
10. ↑  Ide, Wendy (2023-07-30). «Mavka: The Forest Song review – formulaic Ukrainian animation makes a plea for nature» (στα αγγλικά). *The Observer*. ISSN 0029-7712.. Ανακτήθηκε στις 2024-01-07.

1. ↑  Kushnir (2014), quote: "Mavka is different from other types of female spirits in that her evil is not intentional. At the sight of a young man, she falls into a trance and realizes her actions too late to change anything. Mavka is a very beautiful young maiden with very long hair ..."
2. ↑  Those were more often called "Nyavka" and they were believed to live in Western Ukraine, which has more dangerous mountain rivers than Central Ukraine, while Mavkas, who were believed to live in Central Ukraine, had their backs.