Ο **Λαοκόων** ήταν πρόσωπο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, ένας από τους Τρώες ιερείς του Θυμβραίου Απόλλωνα. Ο Λαοκόων ήταν γιος του Κάπυος ή του Αντήνορα ή του Πριάμου ή του Ακοίτη, αδελφός του Αγχίση και σύζυγος της Αντιόπης.

Ο μικρός του ρόλος στο τέλος του Τρωικού Πολέμου ήταν ότι προειδοποίησε τους Τρώες (μάταια) να μη δεχθούν τον Δούρειο Ίππο (= ξύλινο άλογο) ως δώρο από τους Έλληνες: «Μια θανάσιμη απάτη είναι τούτη», είπε, «σκαρωμένη απ' τους Αχαιούς αρχηγούς!»

Η ασέβεια του Λαοκόωντα
-----------------------

Ο Λαοκόων κατά την παράδοση ασέβησε προς τον θεό του, είτε επειδή παντρεύτηκε και έγινε πατέρας, είτε επειδή είχε έρθει σε σωματική επαφή με τη σύζυγό του μπροστά στο είδωλο του θεού στον ναό. 

Μετά την αποβίβαση των Ελλήνων στην Τροία, οι Τρώες είχαν λιθοβολήσει τον ιερέα τους, του Ποσειδώνα, γιατί δεν απέτρεψε με θυσίες την εισβολή.

*«Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»*
----------------------------------------

Στην *Αινειάδα*, ο Βιργίλιος βάζει τον Λαοκόωντα να λέει: *Equo ne credite, Teucri / Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes*, δηλαδή «Μην εμπιστεύεστε το άλογο, Τρώες. / Οτιδήποτε κι αν είναι, φοβάμαι τους Δαναούς ακόμα κι όταν φέρνουν δώρα». Από αυτούς τους στίχους έχει γίνει διάσημη και παροιμιώδης η φράση "timeo Danaos et dona ferentes", και στα ελληνικά: «Φοβοῦ τοὺς Δαναοὺς καὶ δῶρα φέροντας».

Ο θάνατος του Λαοκόωντα
-----------------------

Οι Τρώες όμως αψήφησαν τη συμβουλή του Λαοκόωντα, ξεγελασμένοι από τον Σίνωνα. Οργισμένος τότε ο Λαοκόων πέταξε το ακόντιό του στο ξύλινο άλογο. Εκείνη την ώρα ο θεός Ποσειδώνας, επειδή υποστήριζε τους Έλληνες, έστειλε δύο θαλάσσια φίδια και έπνιξαν τον Λαοκόωντα και τους γιούς του, Αντίφα (ή Αντιφάντη) και Θυμβραίο, είτε όρμησαν εναντίον των γιων του και ο Λαοκόων τρέχοντας να τους βοηθήσει σκοτώθηκε και αυτός. Νομίζοντας τώρα ότι οι Έλληνες είχαν φύγει, οι Τρώες αποφάσισαν να θυσιάσουν στον θεό της θάλασσας για να καταστρέψει τα πλοία τους. Μη διαθέτοντας πια ιερέα του Ποσειδώνα, ανέθεσαν στον Λαοκόοντα, ιερέα ενός άλλου θεού, να θυσιάσει στον Ποσειδώνα. Αυτό προσέθεσε στην ασέβεια προς τον Απόλλωνα, η οποία αναφέρθηκε στην αρχή του άρθρου. Στην πραγματικότητα επομένως, ο Λαοκόων τιμωρήθηκε μάλλον από τον Απόλλωνα και για άλλους λόγους. 

Κατά τον βυζαντινό ανθολόγο Ιωάννη Τζέτζη, η θανάτωση του Λαοκόωντα και των γιων του έγινε μέσα στον ναό του Θυμβραίου Απόλλωνος, ενώ σύμφωνα με λιγότερο αποδεκτή παράδοση, ο πατέρας διασώθηκε και θρήνησε τα παιδιά του. Τα φίδια στη συνέχεια μπήκαν στον ναό της ακρόπολης της Τροίας και κουλουριάστηκαν στα πόδια του αγάλματος της Αθηνάς. Η παράδοση μνημονεύει ακόμη και τα ονόματα των δύο φιδιών: λέγονταν Όρκις (ή Πόρκις) και Χαρίβοια, και ήρθαν στην Τροία κολυμπώντας από τις Καλυδνές νήσους.

Η άτυχη χρονική συγκυρία προκάλεσε την παρερμηνεία του θανάτου του από τους Τρώες ως τιμωρία επειδή είχε κτυπήσει τον Δούρειο Ίππο, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί ιερό το ξύλινο άλογο και να μεταφερθεί στην πόλη, με καταστροφικές συνέπειες. 

«Ο Λαοκόων, θυσιάζοντας φαινομενικά ένα ταύρο για λογαριασμό της Τροίας, γίνεται ο ίδιος το θύμα θυσίας... ...Κατά μία έννοια, ο θάνατός του πρέπει να συμβολίζει τον θάνατο της ίδιας της πόλεως».

Μετέπειτα παράδοση
------------------

Το επεισόδιο του θανάτου του Λαοκόωντος απετέλεσε το θέμα της χαμένης τραγωδίας του Σοφοκλέους *Λαοκόων*. 

Το γεγονός παριστάνεται σε περίφημο μεγάλο μαρμάρινο γλυπτό με τίτλο *Ο Λαοκόων και οι γιοί του*, (αποδιδόμενο στους Ρόδιους γλύπτες Αγήσανδρο, Αθηνόδωρο και Πολύδωρο), που βρίσκεται στα Μουσεία Βατικανού.

Ακόμα, από τον Λαοκόωντα πήρε το όνομά του ο αστεροειδής 3240 Λαοκόων (3240 Laocoon), μέλος της Τρωικής Ομάδας, που ανακαλύφθηκε το 1978.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Κόιντος Σμυρναίος
2. ↑  S.V. Tracy, *Laocoon's Guilt*, στο *The American Journal of Philology* τ. 108.3 (1987), σσ. 451-454)

### Κλασικές πηγές

* Αρκτίνος: *Ιλίου πέρσις* (5.107.23)
* Ψευδο-Απολλόδωρος: *Επιτομή* 5.18
* Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς: *Ρωμ.Αρχ.*, 1.48.2
* Πετρώνιος, 89
* Σέρβιος: σχόλια στην *Αινειάδα*, 2.201
* Γάιος Ιούλιος Υγίνος: *Fabula* 135
* Κόιντος ο Σμυρναίος: *Posthomerica* 12.445ff
* Ιωάννης Τζέτζης: *Εις Λυκόφρονα* 347

### Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Φωτογραφίες του Λαοκόωντα


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ομήρου *Ιλιάς* |
| --- |
|  |
| Μετέχοντες | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Αχαιοί | 
* Ακάμας
* Αχιλλέας
* Αγαμέμνων
* Αγαπήνωρ
* Αίας ο Τελαμώνιος
* Αίας ο Λοκρός
* Άλκιμος
* Άντικλος
* Αντίλοχος
* Αρκεσίλαος
* Ασκάλαφος
* Αυτομέδοντας
* Βάλιος και Ξάνδος
* Βίας
* Κάλχας
* Διομήδης
* Διώρης
* Ελεφήνορας
* Επειός
* Εύδωρος
* Εύμηλος
* Ευρύαλος
* Ευρυβάτης
* Ευρυδάμας
* Ευρύπυλος
* Γουνεύς
* Ελένη
* Ιάλμενος
* Ιδομενέας
* Κλονίος
* Λήιτος
* Λεοντεύς
* Λυκομήδης
* Μαχάων
* Μέδωνας
* Μέγης
* Μενέλαος
* Μενεσθέας
* Μηριόνης
* Νεοπτόλεμος
* Νέστωρ
* Νιρέας
* Οδυσσέας
* Παλαμήδης
* Πάτροκλος
* Πηνέλεως
* Φιλοκτήτης
* Φοίνιξ
* Ποδαλείριος
* Ποδάρκης
* Πολίτης
* Πολυποίτης
* Πολύξενος
* Πρόμαχος
* Πρωτεσίλαος
* Προθοήνωρ
* Πρόθοος
* Σχεδίος
* Στέντορας
* Σθένελος
* Ταλθύβιος
* Τεύκρος
* Θερσίτης
* Θόας
* Θρασυμήδης
* Τληπόλεμος
* Φείδιππος
 |
|  |
| Τρώες | 
* Αινείας
* Αίσηπος
* Αγήνορας
* Αλκάθοος
* Αμφίμαχος
* Αγχίσης
* Ανδρομάχη
* Αντήνωρ
* Αντιφάτης
* Άντιφος
* Αρχέλοχος
* Άσιος
* Αστεροπαίος
* Αστυάναξ
* Ατύμνιος
* Άξυλος
* Βρισηίδα
* Καλήσιος
* Καλήτωρ
* Κασσάνδρα
* Χρυσηίδα
* Χρύσης
* Κλυτίος
* Κόωνας
* Δάρης
* Δηίφοβος
* Δόλωνας
* Επίστροφος
* Εύφημος
* Εύφορβος
* Γλαύκος
* Γοργυθίωνας
* Έκτορας
* Εκάβη
* Έλενος
* Υπερήνωρ
* Υψήνωρ
* Ιλιονεύς
* Ίμβριος
* Ιφιδάμας
* Κεβριόνης
* Λαοκόων
* Λυκάων
* Μελάνιππος
* Μέντης
* Μύδων
* Μύγδων
* Οθρυονεύς
* Πάνδαρος
* Πάνθοος
* Πάρις
* Πήδασος
* Πείροος
* Φόρκυς
* Πολίτης
* Πολυδάμας
* Πόλυβος
* Πολύδωρος
* Πρίαμος
* Πυλαιμένης
* Πύλαιος
* Πυραίχμης
* Ρήσος
* Σαρπηδόνας
* Θεανώ
* Ουκαλέγων
 |

 |
|  |
| Κύριες θεότητες | 
* Άδης
* Αθηνά
* Απόλλωνας
* Άρης
* Άρτεμις
* Δίας
* Ερμής
* Ήρα
* Ήφαιστος
* Ποσειδώνας
 |
|  |
| Ελάσσονες θεότητες | 
* Δείμος
* Έρις
* Ίρις
* Λητώ
* Φόβος
* Πρωτέας
* Σκάμανδρος
* Θέτις
 |

 | 

 |
|  |
| Κινηματογράφος | 
* *Helena* (1924)
* *Η ωραία Ελένη της Τροίας* (1956)
* *Ο Δούρειος ίππος* (1961)
* *Ηλέκτρα* (1962)
* *Τρωάδες (1971)*
* *Ιφιγένεια* (1977)
* *Η ωραία Ελένη της Τροίας* (1956)
* *Τροία* (2004)
 |
|  |
| Διασκευές | 
* *Λατινική Ιλιάς* (1ος αιώνας)
* *Λειπογραμματική Ιλιάς* (2ος/3ος αιώνας)
* *Δίκτυς ο Κρης* (4ος αιώνας)
* *Ερμονιακού Ιλιάς* (14ος αιώνας)
 |
|  |
| Θέατρο | 
* *Αίας*
* *Ηλέκτρα*
* *Ιφιγένεια εν Αυλίδι*
* *Ρήσος*
* *Τρωάδες*
 |
|  |
| Χειρόγραφα | 
* Αμβροσιανή Ιλιάς
* Codex Nitriensis
* Πάπυρος της Οξυρρύγχου 20
* Πάπυρος της Οξυρρύγχου 21
* Μεγαλογράμματο 098
* Κώδικας Venetus Α
* Κώδικας Venetus Β
 |
|  |
| Άλλα | 
* *Νεών κατάλογος*
* Τρωικός κύκλος
* Δούρειος Ίππος
* Ομηρικό ερώτημα
* Επιστολή Μιλαβάτα
* *Ο Μενέλαος κρατώντας το σώμα του Πατρόκλου* (γλυπτό, 3ος αιώνας μ.Χ.)
* Sortes Homericae
* Tabula iliaca
* Ηράκλειτος
* *Πριάπεια 68*
* *De bello Troiano* (1183)
 |
|  |
| 
 Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Ιλιάδα στο Wikimedia Commons |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 42629960
* LCCN: nb2018005705
* GND: 118569651
* SELIBR: 331129
* SUDOC: 137629370
* BNF: cb162485203 (data)

 |

 |