O **Κθούλου** (αγγλικά: Cthulhu‎‎) είναι μια φανταστική κοσμική οντότητα που δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα H.Ρ. Λάβκραφτ και πρωτοεμφανίστηκε στο σύντομο διήγημα "*Το Κάλεσμα του Κθούλου*" και δημοσιεύθηκε στο Αμερικάνικο περιοδικό *Weird Tales* το 1928. Θεωρείται ένας Μεγάλος Γηραιός (*Great Old One*) στο πάνθεον των κοσμικών οντοτήτων του Λάβκραφτ, το πλάσμα έχει παρουσιαστεί σε πολλές δημοφιλείς κουλτούρες. Ο Λάβκραφτ απεικονίζει τον Κθούλου ως μια γιγαντιαία οντότητα που λατρεύεται από πιστούς. Η εμφάνιση του Κθούλου περιγράφεται σαν ένα χταπόδι, ένα δράκο και μια καρικατούρα ανθρώπινης μορφής. Το όνομά του δόθηκε στο σύμπαν που εμπνεύστηκε ο Λάβκραφτ, όπου υπήρχε ο ίδιος και οι συγγενείς του οντότητες, ο Μύθος του Κθούλου.

Ετυμολογία, ορθογραφία και προφορά
----------------------------------

Αν και εφευρέθηκε από τον Λάβκραφτ το 1928, το όνομα *Cthulhu* προέρχεται πιθανότατα από τη λέξη *chthonic (χθονικός)*, που προέρχεται από τα Αρχαία Ελληνικά (*χθων*) και σημαίνει "υπόγειος - κάτω από το έδαφος", όπως πρότεινε ο ίδιος ο Λάβκραφτ στο τέλος της ιστορίας του, το 1923, "The Rats in the Walls".

Ο Λάβκραφτ απόδωσε την προφορά του *Cthulhu* ως *Khlûl'-hloo* και είπε ότι «η πρώτη συλλαβή προφέρεται πνευμονικά και πολύ παχιά. Το *u* είναι περίπου σαν το u στην αγγλική λέξη *full* και η πρώτη συλλαβή δεν προφέρεται ακριβώς *khlul* σαν ήχος, γιατί το *h* απλά αντιπροσωπεύει το χονδροειδές πάχος της προφοράς." Ο ST Joshi επισημαίνει, ωστόσο, ότι ο Λάβκραφτ έδωσε αρκετές διαφορετικές προφορές σε διάφορες περιπτώσεις. Σύμφωνα με τον Λάβκραφτ, αυτό είναι απλώς το πλησιέστερο που μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη φωνητική λειτουργεία στο να αναπαράγει τις συλλαβές μιας ξένης γλώσσας. Το *Cthulhu* έχει επίσης προφερθεί με πολλούς άλλους τρόπους, όπως *Ktulu*, *Tulu*, *Katulu* και *Kutulu*. Το όνομα συχνά ακολουθείται από τις λέξεις *Μεγάλος*, *Νεκρός*, ή *Σκιά*. 

Πολύ μετά το θάνατο του Λάβκραφτ, η προφορά της λέξης ως /kəˈθuːluː/ (Καθούλου ή Κθούλου) έγινε κοινή. Άλλοι χρησιμοποιούν την προφορά *Katulu / Kutulu* [/kəˈtuːluː/].

Περιγραφή
---------

Στο "*Το Κάλεσμα του Κθούλου*", ο Χ. Φ. Λάβκραφτ περιγράφει ένα άγαλμα του Κθούλου ως "Ένα τέρας με ασαφή ανθρωποειδή σιλουέτα, με κεφάλι που μοιάζει με χταπόδι, το πρόσωπο του οποίου είναι μια μάζα από πλοκάμια, με ένα φολιδωτό σώμα που μοιάζει με λαστιχένιο, με εκπληκτικά νύχια σε χέρια και πόδια, και μακριά και στενά φτερά στην πλάτη". Ο Κθούλου έχει περιγραφεί στην εμφάνιση του σαν να μοιάζει με χταπόδι, δράκο και ανθρώπινη καρικατούρα, ύψους εκατοντάδων μέτρων, με χέρια που θυμίζουν ανθρώπινα αλλά τα δάχτυλα ενώνονται από μεμβράνες και ένα ζευγάρι υποτυπώδεις φτερούγες στην πλάτη του. Το κεφάλι του Κθούλου απεικονίζεται ως παρόμοιο με αυτό ενός γιγαντιαίου χταποδιού, με έναν άγνωστο αριθμό πλοκαμιών που περιβάλλουν το υποτιθέμενο στόμα του. Ο Κθούλου θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει τη δυνατότητα να κάνει τους ανθρώπους να χάσουν το μυαλό τους απλά με το να τον κοιτάξουν.

Ιστορικό δημοσιεύσεων
---------------------

 "Για τον RH Barlow, Esq. του οποίου το γλυπτό έδωσε την αθανασία σε αυτό το ασήμαντο σχέδιο του πιστού και υπάκουου δούλου του, Χ. Φ. Λάβκραφτ". 
Η σύντομη ιστορία που αναφέρει αρχικά τον Κθούλου, "*Το Κάλεσμα του Κθούλου*", δημοσιεύθηκε στο *Weird Tales* το 1928 και καθιέρωσε τον χαρακτήρα ως κακόβουλη οντότητα, που βρίσκεται σε χειμερία νάρκη στην R'lyeh, μια υποβρύχια πόλη στον Νότιο Ειρηνικό. Ο φυλακισμένος Κθούλου είναι προφανώς η πηγή συνεχούς ανησυχίας για την ανθρωπότητα σε υποσυνείδητο επίπεδο και είναι επίσης αντικείμενο λατρείας από διάφορες θρησκείες του ανθρώπου (που βρίσκονται σε πολλά μέρη παγκοσμίως, όπως η Νέα Ζηλανδία, η Γροιλανδία, η Λουιζιάνα και τα κινεζικά βουνά) και άλλα τέρατα του Λάβκραφτ (αποκαλούμενα Deep Ones και Mi-Go). Η σύντομη ιστορία επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι, ενώ επί του παρόντος παγιδευμένος, ο Κθούλου θα επιστρέψει τελικά. Οι λάτρεις του ψάλλουν "*Ph'nglui mglw'nafh Cthulhu R'lyeh wgah'nagl fhtagn*" ("Στο σπίτι του στο *R'lyeh*, ο νεκρός Κθούλου περιμένει ονειρευόμενος.").

Ο Λάβκραφτ συνέταξε μια λεπτομερή γενεαλογία για τον Κθούλου (που δημοσιεύθηκε ως "Letter 617" και έκανε τον χαρακτήρα κεντρική μορφή στην αντίστοιχη βιβλιογραφία. Η σύντομη ιστορία "The Dunwich Horror" (1928) αναφέρεται στον Κθούλου, ενώ το "The Whisperer in Darkness" (1930) υπονοεί ότι ένας από τους χαρακτήρες γνωρίζει την προέλευση του πλάσματος («έμαθα από πού ήρθε ο Κθούλου και γιατί τα μεγάλα προσωρινά "αστέρια" της ιστορίας είχαν πάει μπροστά."). Η νουβέλα του 1931, *At the Mountains of Madness* αναφέρεται στον Κθούλου, ο οποίος πολέμησε με μια άλλη φυλή που ονομάζεται τα Πρεσβύτερα Πράγματα (*Elder Things*) πριν από την ύπαρξη του ανθρώπου. Επίσης η θεότητα αυτή διμιουργιθικε στην Αίγυπτο από την οικογένεια Κούμπη

  

Ο Όγκαστ Ντέρλεθ, ένας ανταποκριτής του Λάβκραφτ, χρησιμοποίησε το όνομα του πλάσματος για να προσδιορίσει το σύστημα της λογοτεχνίας που χρησιμοποίησε ο Λάβκραφτ και τους λογοτεχνικούς του διαδόχους, τον Μύθο του Κθούλου. Το 1937, ο Derleth έγραψε τη σύντομη ιστορία «Η επιστροφή του Hastur» και παρουσίασε δύο ομάδες αντίθετων κοσμικών οντοτήτων: 

Σύμφωνα με την ανάπτυξη του Derleth, ο «Μεγάλος Κθούλου είναι ένα πλάσμα από τα Στοιχεία του Νερού» και ήταν μπλεγμένος σε μια αρχαία αντιπαλότητα με ένα συγκεκριμένο πλάσμα από το Στοιχείο του Αέρα, τον Hastur τον Αμίλητο, που περιγράφεται ως «μισός αδελφός» του Κθούλου. Βάσει αυτού του πλαισίου, ο Derleth έγραψε μια σειρά διηγημάτων που δημοσιεύθηκαν στο *Weird Tales* (1944-1952) και συλλέχθηκαν ως *The Trail of Cthulhu*, απεικονίζοντας τον αγώνα του Dr. Laban Shrewsbury και των συνεργατών του εναντίον του Κθούλου και των υπηκόων του. 

Μεταξύ άλλων, οι ερμηνείες του Derleth έχουν επικριθεί από τον συγγραφέα και φαν του Λάβκραφτ, Μισέλ Ουελμπέκ. Η ταινία του Μισέλ*, "H. P. Lovecraft: Against the World, Against Life"* του 2005 καταδικάζει τον Derleth για την προσπάθεια του να αναδιαμορφώσει την αυστηρά ηθική συνέχεια του Λάβκραφτ, σε μια στερεότυπη σύγκρουση μεταξύ δυνάμεων αντικειμενικού καλού και κακού.

Στο "A Shadow from the Aeons" του John Glasby , ο Κθούλου μας παρουσιάζεται απο τον αφηγητή να περιπλανιέται στην όχθη του ποταμού κοντά στο κάστρο του Dominic Waldron και να βρυχάται. Η φυσική περιγραφή του θεού είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη που δόθηκε ως κανόνας από όλους τους άλλους συντάκτες. 

Η επιρροή του χαρακτήρα επεκτάθηκε και στην ψυχαγωγική λογοτεχνία: η εταιρεία παιχνιδιών TSR περιελάμβανε ένα ολόκληρο κεφάλαιο σχετικά με τον Μύθο του Κθούλου (συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών για τον χαρακτήρα) κατά την πρώτη εκτύπωση του *Deities & Demigods* του 1980. Η TSR, ωστόσο, αγνοούσε ότι η Arkham House, η οποία κατείχε τα πνευματικά δικαιώματα σχεδόν σε όλη τη λογοτεχνία του Λάβκραφτ, είχε ήδη παραχωρήσει την άδεια ιδιοκτησίας του Κθούλου στην εταιρεία Chaosium. Παρόλο που η Chaosium δήλωσε ότι η TSR θα μπορούσε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί το υλικό αν σε κάθε μελλοντική έκδοση έκανε επίσημη δημοσιευμένη αναφορά στην Chaosium, η TSR αρνήθηκε και το υλικό αφαιρέθηκε από όλες τις επόμενες εκδόσεις.

Κληρονομιά
----------

### Παιχνίδια

Το 1981, η Chaosium κυκλοφόρησε το παιχνίδι ρόλων Call of Cthulhu. Έχει πλέον φθάσει στην 7η έκδοση με μεγάλο αριθμό συμπληρωματικού υλικού και έχει κερδίσει πολλά σημαντικά βραβεία παιχνιδιών. Το 1987 η Chaosium δημοσίευσε το επιτραπέζιο παιχνίδι *Arkham Horror*, το οποίο βασίζεται στο ίδιο ιστορικό, το οποίο έκτοτε εκδόθηκε εκ νέου από άλλους εκδότες. 

Το 2006, η Bethesda Softworks μαζί με τις Ubisoft και 2K Games δημοσίευσαν ένα παιχνίδι φτιαγμένο από την Headfirst Productions με την επωνυμία *Call of Cthulhu: Dark Corners of the Earth* με βάση τα έργα του Λάβκραφτ. Ο ίδιος ο Κθούλου δεν εμφανίζεται, καθώς οι κύριοι ανταγωνιστές του παιχνιδιού είναι οι Deep Ones από το βιβλίο *The Shadow Over Innsmouth* και ο θεός της θάλασσας, Dagon, αλλά η παρουσία του έχει αναφερθεί αρκετές φορές και ένα άγαλμα που τον απεικονίζει εμφανίζεται σε έναν από τους ναούς και θα επηρεάσει αρνητικά τη λογική του παίκτη. Ένας από τους "επίλεκτους" του Κθούλου, ένα αποτρόπαιο τερατώδες πλάσμα παρόμοιο σε εμφάνιση με αυτόν εμφανίζεται επίσης αργότερα στο παιχνίδι ως εχθρός.

Στις 19 Μαρτίου του 2007, η Steve Jackson Games κυκλοφόρησε μια επανάληψη του παιχνιδιού καρτών *Munchkin,* που ονομάζεται *Munchkin* *Cthulhu.* Το παιχνίδι παρουσιάζει το Κθούλου και τους γύρω μύθους του με ένα στυλ κινουμένων σχεδίων και κωμικό τόνο, που παίζει έντονα με θέματα τρέλας και αποκρυφισμού. *Ο Μεγάλος Κθούλου* υπάρχει ως αυτόνομο τέρας στην τράπουλα, μαζί με διάφορες παρωδίες των πλάσματα του Λάβκραφτ. Ο Κθούλου απεικονίζεται ως υπέρβαρο, φωτεινό πράσινο πλάσμα με μεγάλο, βολβοειδές κεφάλι και ένα ζευγάρι δυσανάλογων μικρών πτερυγίων.

Ο Κθούλου εμφανίζεται ως τέρας σε πολλά βιντεοπαιχνίδια. Το *Terraria* δείχνει τελικούς εχθρούς (bosses) που παίρνουν το όνομά τους από τα μέρη του σώματος του χαρακτήρα (ένα από τα μάτια και τον εγκέφαλό του) και εμφανίζεται ως η κύρια πηγή έμπνευσης για την ιστορία του *Call of Duty: Black Ops 3* - Zombies. Το μαζικά online παιχνίδι ρόλων *World of Warcraft* έχει πολλές αναφορές στον Κθούλου και στον Μύθο του, με έναν από τους «Παλιούς Θεούς» του παιχνιδιού που ονομάζεται N'Zoth που βρίσκεται σε μια βυθισμένη πόλη.

Το 2016, η Z-Man Games κυκλοφόρησε μια εναλλακτική έκδοση του επιτραπέζιου παιχνιδιού *Pandemic*. Αυτή η νέα προσαρμογή, *Pandemic: Reign of Cthulhu*, φτιάχτηκε βασισμένη με τον Μύθο του Κθούλου και οι εξερευνητές αγωνίζονται για να σώσουν τον κόσμο πριν επιστρέψει ο Κθούλου.

### Πολιτική

 Αφίσα από τις Πολωνικές προεδρικές εκλογές του 2010. Η λεζάντα μεταφράζεται ως "Επιλέξτε το μεγαλύτερο κακό. Ψηφίστε Κθούλου." 
Ο Κθούλου εμφανίστηκε ως υποψήφιος σαν "πλάκα" σε αρκετές εκλογές, συμπεριλαμβανομένων των Πολωνικών προεδρικών εκλογών του 2010 καθώς και των προεδρικών εκλογών του 2012 και του 2016 στις ΗΠΑ. Οι πλασματικές εκστρατείες συνήθως σατιρίζουν τους ψηφοφόρους που ισχυρίζονται ότι ψηφίζουν για το "μικρότερο κακό". Το 2016 ο troll λογαριασμός γνωστός ως "The Dark Lord Cthulhu" υπέβαλε επίσημη αίτηση για να είναι στην προεδρική ψηφοφορία της Μασαχουσέτης. Ο λογαριασμός μάζεψε επίσης πάνω από 4000$ από τους οπαδούς για να χρηματοδοτήσει την καμπάνια μέσω της σελίδας gofundme.com. Η Gofundme κατάργησε τη σελίδα καμπάνιας και επέστρεψε τα χρήματα, δηλώνοντας ότι ο έρανος δεν πληροί τις απαιτήσεις τους. Το Κόμμα Cthulhu (Ηνωμένο Βασίλειο), ένας άλλος ψευδο-πολιτικός οργανισμός, ισχυρίζονται ότι «Αλλάζει την Πολιτική για Κακό», σατιρίζοντας την "Αλλαγή Πολιτικής", του Κόμματος The Brexit "για Καλό". Ένα μέλος του Κόμματος Cthulhu κατέχει τη θέση του Δήμαρχου του Blist Hill. Ένας άλλος οργανισμός, ο "Κθούλου για την Αμερική" ισχυρίζονται ότι θέλουν να τρέξουν εναντίον του Donald Trump στις εκλογές του 2020 για να παράσχουν μια εναλλακτική λύση στο «μικρότερο από τα δύο κακά». 

### Θρησκεία

Οι "Μάρτυρες του Κθούλου" είναι εγγεγραμμένη θρησκεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και η πλειονότητα της δραστηριότητάς τους βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Διοργανώνουν συναντήσεις αρκετές φορές το χρόνο για να δείξουν την «αφοσίωσή τους» στον Κθούλου. 

### Επιστήμη

Το είδος αράχνης της Καλιφόρνιας, *Pimoa Cthulhu*, που περιγράφεται από τον Gustavo Hormiga το 1994, και ο σκώρος της Νέας Γουινέας, *Speiredonia cthulhui*, που περιγράφεται από τους Zilli & Holloway το 2005, πήραν το όνομά τους από τον μύθο του Κθούλου. 

Δύο μικροοργανισμοί που βοηθούν στην πέψη του ξύλου από τερμίτες έχουν ονομαστεί Κθούλου και "Κόρη του Κθούλου, Cthylla" ή *Cthulhu macrofasciculumque* και *Cthylla microfasciculumque"*, αντίστοιχα.

Το 2014, η επιστήμονας και τεχνολόγος Donna Haraway έδωσε μια ομιλία με τίτλο "Anthropocene, Capitalocene, Chthulucene: Μένοντας με τα προβλήματα", στην οποία πρότεινε τον όρο "Chthulucene" ως εναλλακτική λύση για την έννοια της ανθρωποκαινικής εποχής, λόγω της εμπλοκής διασύνδεσης όλων των υποτιθέμενων "μεμονωμένων" όντων. Η Haraway αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση της λέξης της με τον Κθούλου του Λάβκραφτ, υποστηρίζοντας ότι το "chthulu" της προέρχεται από το ελληνικό *khthonios*, που σημαίνει "της γης". Ωστόσο, ο χαρακτήρας του Λάβκραφτ είναι πολύ πιο κοντά σε ορθογραφία στον ορισμό της από ότι η ελληνική ρίζα και η περιγραφή της έννοιας της λέξης της συμπίπτει με την ιδέα του Λάβκραφτ για την αποκαλυπτική κλίμακα της απειλής του Κθούλου, με τα τρομακτικά πλοκάμια του, να ρίξει τον πολιτισμό σε έναν ατελείωτο σκοτεινό τρόμο

Το 2015, μια σκοτεινή περιοχή κατά μήκος του ισημερινού του Πλούτωνα, αρχικά αναφερόμενη ως "η φάλαινα", προτάθηκε να ονομαστεί "Cthulhu Regio", από την ομάδα της NASA που ήταν υπεύθυνη για την αποστολή *New Horizons*. Τώρα είναι γνωστή ως "Cthulhu Macula".

Τον Απρίλιο του 2019, ο Imran A. Rahman και μια ομάδα ανακοίνωσαν στα *Πρακτικά της Βασιλικής Εταιρείας Β* την ανακάλυψη του *Sollasina cthulhu*, ενός εξαφανισμένου μέλους της οφιοκιστιωτικής ομάδας. 

### Κινηματογράφος και τηλεόραση

Αρκετές ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα παρουσιάζουν την απειλή του Κθούλου να επιστρέφει για να κυριαρχήσει στο Σύμπαν. Ένα ζωντανό παράδειγμα είναι: 

* Τρία επεισόδια της σειράς καρτούν ενηλίκων *South Park*, όπου ο Eric Cartman αποδεικνύεται τόσο ακατάπαυστα κακός ώστε είναι σε θέση να δαμάσει τον Κθούλου και να τον στείλει να εξοντώσει τους προσωπικούς του εχθρούς. Σε αυτά τα επεισόδια (" Coon 2: Hindsight ", "Mysterion Rises "και "Coon vs. Coon & Friends") ο Κθούλου παρουσιάζεται πιστά ως το τερατώδες πλοκαμόστομο θεϊκό πλάσμα που περιγράφει ο Λάβκραφτ.
* Επίσης, το *Supernatural* στο "Let It Bleed" (επεισόδιο 21 της σεζόν 6), με έμπνευση από τις πλοκές του Λάβκραφτ, ο Ben φαίνεται να διαβάζει μία νουβέλα με τίτλο *Cthulhu Tales* αμέσως πριν απαχθεί από δαίμονες που *κατασκευάζουν* μια κακή αυτοκρατορία στην προσπάθεια να βάλουν το Καθαρτήριο υπό τον έλεγχό τους.
* Στη δημοφιλή σειρά επιστημονικής φαντασίας κινουμένων σχεδίων ενηλίκων *Rick και Morty*, μια απεικόνιση του Κθούλου μπορεί να φανεί στην εισαγωγή των επεισοδίων, αμέσως πριν από την κάρτα τίτλου.
* Στην κινουμένων σχεδίων σειρά του Cartoon Network, *The Grim Adventures of Billy and Mandy*, υπάρχει ένα αφιερωμένο επεισόδιο στον Κθούλου που ονομάζεται "Prank Call of Cthulhu".
* Επιπλέον, ο Κθούλου έκανε μια σύντομη εμφάνιση στην αρχή του επεισοδίου "Treehouse of Horror XXIX" από την σειρά *The Simpsons*.

* Στα επεισόδια 18 και 19 της δεύτερης σεζόν του Gravity Falls, ο Κθούλου φαίνεται να καταστρέφει ένα γιγαντιαίο αυτί με λέιζερ από το στόμα του και στη συνέχεια περπατά με υπερηφάνεια.

* Στις 27 Οκτωβρίου το 1987, ο Κθούλου εμφανίστηκε στην σεζόν 2 επεισόδιο 28 της σειράς κινουμένων σχεδίων *The Real Ghostbusters,* με τίτλο "The Collect Call of Cathulhu", στην οποία οι Ghostbusters είχαν να αντιμετωπίσουν το Γέννημα και τους υποτακτικούς, του Κθούλου.

* Ο Κθούλου παρουσιάζεται στην κινουμένων σχεδίων τριλογία του Howard Λάβκραφτ της Arcana Studio και ξεκινά με το "Ο Howard Λάβκραφτ και το Παγωμένο Βασίλειο" και τελειώνει με το επερχόμενο "Βασίλειο της Τρέλας".

* Τα πλάσματα στην ταινία του Netflix, Bird Box του 2018 υπονοούνται έντονα ότι σχετίζονται με τον Κθούλου.

* Ο Κθούλου εμφανίζεται στην σεζόν 4 και επεισόδιο 7 του The Venture Bros. που μάχεται με το Τάγμα της Τριάδας.

* Ο Κθούλου εμφανίζεται στην σεζόν 2 και επεισόδιο 14 του Night Gallery, την τελευταία διάλεξη του Καθηγητή Peabody.

* Εμφανίζεται στο τέλος της ταινίας Underwater του 2020, που πραγματεύεται μιά γεώτρηση στον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού, στην Τάφρο των Μαριανών.

### Μουσική

Το heavy metal συγκρότημα Metallica κάνουν αναφορά στον Κθούλου στο τραγούδι "Dream No More" από το άλμπουμ τους του 2016 *Hardwired... To Self-Destruct*, καθώς και στο άλμπουμ του 1984 *Ride the Lightning* με το τραγούδι "The Call of Ktulu", εμπνευσμένο από την νουβέλα του ΗP. Λάβκραφτ ονόματι *The Shadow over Innsmouth* που μίλησε στην υπόλοιπη μπάντα για αυτήν ο Cliff Burton  και στο δίσκο του 1986 *Master of Puppets* με το τραγούδι "The Thing That Should Not Be" (των οποίων οι στίχοι εμπνέονται από το *The Shadow over Innsmouth* και περιέχουν μερικά αποσπάσματα από το "The Call of Cthulhu").

Το δεύτερο άλμπουμ της βρετανικής πανκ μπάντας The Men That Will Not Blamed for Nothing διαθέτει το τραγούδι "Margate Fhtagn". Το τραγούδι περιγράφει τη συνάντηση της μπάντας με τον Κθούλου ενώ ήταν σε διακοπές στο Margate.

Η Αγγλική extreme metal μπάντα Cradle of Filth στο τέταρτο άλμπουμ τους, Midian, έχουν ένα τραγούδι με τίτλο "Cthulhu Dawn", αν και οι στίχοι φαίνεται να μην έχουν καμία σχέση με το θαλάσσιο τέρας του Λάβκραφτ. 

Το τραγούδι "Last Exit for the Lost" του βρετανικού goth συγκροτήματος Fields of the Nephilim αναφέρει τον Κθούλου (ή τον 'Kthulhu' όπως γράφεται στο εσωτερικό του εξωφύλλου του άλμπουμ). 

Το βρετανικό progressive rock συγκρότημα CARAVAN κυκλοφόρησε, το 1973, το τραγούδι "C'Thlu Thlu" στο άλμπουμ *For Girls Who Grow Plump in the Night.*

Υπάρχει κομμάτι του 2011 από την μπάντα Beastwars της Νέας Ζηλανδίας με τίτλο «Cthulhu». 

### Θέατρο

Η ιστορία προσαρμόστηκε για σκηνή από τη θεατρική εταιρεία Puppeteers for Fears με έδρα το Όρεγκον, η οποία έκανε θεατρική παράσταση την ταινία "The Call of Cthulhu", με τίτλο *Cthulhu: the Musical!,* μια χαρακτηριστική μουσική κωμωδία rock and roll με μαριονέτες. Το σενάριο και τα τραγούδια γράφτηκαν από τον θεατρικό συγγραφέα Josh Gross και μετά από μια επιτυχημένη παράσταση στο Ashland, του Όρεγκον, η παραγωγή περιόδευσε στη δυτική ακτή το 2018, συμπεριλαμβανομένου και μίας sold-out παράστασης στο Fringe Festival του Hollywood. Για την παράσταση, η εφημερίδα *The Portland Mercury* έγραψε: "Δεν έχετε νιώσει πραγματικά την τρέλα του Λάβκραφτ μέχρι να την δείτε στην πιο αληθινή της μορφή: σε μιούζικαλ με μαριονέτες".

### Κόμικς

Η Αριανή οντότητα "Sarvashaktiman" που απεικονίζεται στο comic "Sarvashaktiman", που εκδόθηκε από την Raj Comics, έχει μια στενή ομοιότητα με τον Κθούλου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Lovecraft, H. P. (1967). *Selected Letters of H. P. Lovecraft IV (1932–1934)*. Sauk City, Wisconsin: Arkham House. σελ. "Letter 617". ISBN 0-87054-035-1.
2. ↑  «"The Call of Cthulhu" by H. P. Lovecraft». *www.hplovecraft.com*. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2019.
3. ↑  «📌 χθων». *Academic Dictionaries and Encyclopedias* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2019.
4. ↑  Callaghan, Gavin (2013). *H. P. Lovecraft's Dark Arcadia: The Satire, Symbology and Contradiction*. McFarland. σελ. 192. ISBN 978-1476602394.
5. ↑  Lovecraft, H. P. *Selected Letters V*. σελίδες 10 – 11.
6. ↑  Joshi, S. T. «The Call of Cthulhu». *The Call of Cthulhu and Other Weird Stories*.
7. ↑  "Cthul-Who?: How Do You Pronounce 'Cthulhu'?", *Crypt of Cthulhu #9*
8. ↑  .
9. ↑  Petersen, Sandy· Willis, Lynn (2005). *Call of Cthulhu* (6th έκδοση). Oakland, California: Chaosium. ISBN 1568821816.
10. ↑  E.g. the video game *Call of Cthulhu* and season 14 of *South Park.*
11. 1 2  s:The Call of Cthulhu
12. ↑  s:The Call of Cthulhu
13. ↑  s:The Shadow Over Innsmouth
14. 1 2  s:The Whisperer in Darkness
15. ↑  Angell, George Gammell (1982). Price, Robert M. επιμ. «Cthulhu Elsewhere in Lovecraft». *Crypt of Cthulhu #9* **2** (1). ISSN 1077-8179.
16. ↑  s:The Dunwich Horror
17. ↑  Lovecraft, H. P. *At the Mountains of Madness*. σελ. 66. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2011.
18. ↑  Bloch, Robert. «Heritage of Horror». *The Best of H. P. Lovecraft: Bloodcurdling Tales of Horror and the Macabre*.
19. ↑  «Deities & Demigods, Legends & Lore». *The Acaeum*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2010.
20. ↑  «Bethesda to publish Call of Cthulhu». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2018.
21. ↑  «Steve Jackson Games: Previously Shipped». *www.sjgames.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2018.
22. ↑  «Munchkin® Cthulhu™ – Card List». *www.worldofmunchkin.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2018.
23. ↑  «Daily Illuminator: Munchkin Cthulhu Guest Artist Edition: Then And Now». *www.sjgames.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2018.
24. ↑  «Patch 4.3 Raid Preview: Dragon Soul - WoW». *World of Warcraft* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2018.
25. ↑  «Pandemic: ROC - The Old Ones Series - Hastur». *zmangames.com*. Z-Man Games. 14 Απριλίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2016.
26. ↑  «Cthulhu for America». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2016.
27. ↑  «Cthulhu Dagon 2012». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2016.
28. ↑  «Log In or Sign Up to View». *www.facebook.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2019.
29. ↑  «Cthulhu for America». *www.facebook.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2019.
30. ↑  «Log into Facebook». *Facebook* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2019.
31. ↑  Hormiga, G. (1994). «A revision and cladistic analysis of the spider family Pimoidae (Araneoidea: Araneae)». *Smithsonian Contributions to Zoology* **549** (549): 1–104. doi:10.5479/si.00810282.549. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-10-13.. Ανακτήθηκε στις 2011-05-09.
32. ↑  Zilli, Alberto; Holloway, Jeremy D.; Hogenes, Willem (2005). «An Overview Of The Genus Speiredonia With Description Of Seven New Species (Insecta, Lepidoptera: Noctuidae)» (PDF). *ALDROVANDIA Journal* (Museo Civico di Zoologia Roma) **1**: 17–36. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-07-22. .
33. ↑  James, Erick R.; Okamoto, Noriko; Burki, Fabien; Scheffrahn, Rudolf H.; Keeling, Patrick J. (2013-03-18). Badger, Jonathan H. επιμ. «Cthulhu Macrofasciculumque n. g. n. sp. and Cthylla Microfasciculumque n. g. n. sp. a Newly Identified Lineage of Parabasalian Termite Symbionts». *PLoS ONE* **8** (3): e58509. doi:10.1371/journal.pone.0058509. PMID 23526991. Bibcode: 2013PLoSO...858509J.
34. ↑  Donna Haraway (9 Μαΐου 2014). *Donna Haraway, "Anthropocene, Capitalocene, Chthulucene: Staying with the Trouble", 5/9/14*. Vimeo, Inc. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2017.
35. ↑  Haraway, Donna (2016). *Staying with the Trouble*. Durham and London: Duke University Press. σελίδες 174n4. ISBN 978-0-8223-6224-1.
36. ↑  «Chthulucene, Capitalocene, Anthropocene». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2017.
37. ↑  Feltman, Rachel (14 Ιουλίου 2015). «New data reveals that Pluto's heart is broken». *The Washington Post*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2015.
38. ↑  Amanda M. Zangari (November 2015). «New Horizons disk-integrated approach photometry of Pluto and Charon». *AAS/Division for Planetary Sciences Meeting Abstracts #47* (American Astronomical Society, DPS meeting #47, id.210.01): 210.01. Bibcode: 2015DPS....4721001Z.
39. ↑  Stern, S. A.; Grundy, W.; McKinnon, W. B.; Weaver, H. A.; Young, L. A. (2018). «The Pluto System After New Horizons». *Annual Review of Astronomy and Astrophysics* **56**: 357–392. doi:10.1146/annurev-astro-081817-051935.
40. ↑  Rahman, Imran A.; Thompson, Jeffrey R.; Briggs, Derek E. G.; Siveter, David J.; Siveter, Derek J.; Sutton, Mark D. (2019). «A new ophiocistioid with soft-tissue preservation from the Silurian Herefordshire Lagerstätte, and the evolution of the holothurian body plan». *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* **286** (1900): 20182792. doi:10.1098/rspb.2018.2792. .
41. ↑   *Coon vs. Coon & Friends - Official South Park Studios Wiki*, ανακτήθηκε στις 2019-05-29
42. ↑   *Coon vs. Coon & Friends - Official South Park Studios Wiki*, ανακτήθηκε στις 2019-05-29
43. ↑  *Pilot* (Television production) (στα Αγγλικά). Adult Swim. 2 Δεκεμβρίου 2013. Συμβαίνει στα 2:30-2:33.
44. ↑  *Gravity Falls* (στα English). Disney XD. 26 Οκτωβρίου 2015. Συμβαίνει στα 5:30-5:35. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
45. ↑  *Gravity Falls* (στα English). Disney XD. 23 Νοεμβρίου 2015. Συμβαίνει στα 0:03-0:08. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
46. ↑  «The Ghostbusters are an Antidote to Lovecraft's Dismal Worldview». 11 Σεπτεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2018.
47. ↑   *Howard Lovecraft and the Frozen Kingdom*, ανακτήθηκε στις 2018-09-17
48. ↑  Busch, Anita (2015-10-07). «Shout! Acquires All U.S. Rights To Arcana Studios' H.P. Lovecraft Animated Film» (στα αγγλικά). *Deadline*.. Ανακτήθηκε στις 2018-09-17.
49. ↑  «Dream No More - Metallica». *Metallica*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2017.
50. ↑  Joel. McIver (2009). *To live is to die : the life and death of Metallica's Cliff Burton*. Hammett, Kirk. (1st έκδοση). London: Jawbone Press. ISBN 9781906002244.
51. ↑  «The Thing That Should Not Be - Metallica». *Metallica*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2017.
52. ↑  Radio, Wicked Spins (2012-03-19). «The Men That Will Not Be Blamed For Nothing» (στα αγγλικά). *Wicked Spins Radio*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-12-05.. Ανακτήθηκε στις 2017-12-03.
53. ↑  «Cradle Of Filth - Midian». *Discogs* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2018.
54. ↑  Fields of the Nephilim, *The Nephilim* album, released 1988 by Situation Two/Beggars Banquet Records
55. ↑  «Cthulhu: the Musical, Original Cast Recording, by Puppeteers for Fears». *The Many Projects of Josh Gross*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2018.
56. ↑  «Cthulhu: The Musical!». *Portland Mercury* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2018.
57. ↑  «102 Nagraj - Sarvashaktiman». *Scribd* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 280755291
* LCCN: no2017024148
* GND: 140298754
* SUDOC: 160417724

 |

 |