Η **Γκουτζρανβάλα** (παντζ. και ούρντου گوجرانوالہ, απόδοση στο λατινικό αλφάβητο *Gujranwala*) είναι μεγάλη πόλη του Πακιστάν, στην Παντζάμπ. Είναι η πέμπτη σε πληθυσμό πόλη της χώρας, με 2.027.001 κατοίκους στην απογραφή του 2017. Αλλά και η μητροπολιτική της περιοχή είναι η πέμπτη πολυπληθέστερη σε όλο το Πακιστάν.. Είναι γνωστή ως «η πόλη των παλαιστών» και περίφημη σε όλη τη χώρα για την τοπική της μαγειρική. Είναι σχετικώς νέα πόλη για την περιοχή, καθώς ιδρύθηκε τον 18ο αιώνα, αλλά και γενέτειρα του ιδρυτή της Αυτοκρατορίας των Σιχ, Μαχαραγιά Ραντζίτ Σινγκ, του επιλεγόμενου «Λέοντα του Παντζάμπ».

Η πόλη είναι πλέον το τρίτο μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο του Πακιστάν, μετά το Καράτσι και το Φαϊσαλάμπαντ, συνεισφέροντας το 5% του ΑΕΠ της χώρας.. Μαζί με τις παρακείμενες πόλεις Σιαλκότ και Γκούτζρατ, η Γκουτζρανβάλα συναποτελεί το λεγόμενο «Χρυσό τρίγωνο» βιομηχανικών πόλεων με οικονομία προσανατολισμένη στις εξαγωγές.

Ετυμολογία
----------

Η ονομασία «Γκουτζρανβάλα» σημαίνει «Κοιτίδα των Γκουτζάρ» στη γλώσσα παντζάμπι, όντας μια αναφορά στην εθνότητα των Γκουτζάρων, που ζει στο βόρειο Παντζάμπ. Μια τοπική ιστορία υποστηρίζει πως η πόλη ονομάσθηκε έτσι εξαιτίας ενός συγκεκριμένου Γκουτζάρου, του Τσούντρυ Γκουτζάρ, ιδιοκτήτη του μαγγανιού της τότε κωμοπόλεως που την προμήθευε με νερό. Ωστόσο οι ενδείξεις υποδεικνύουν ότι η ονομασία της πόλεως προέρχεται από το «Σαράι Γκουτζράν», δηλαδή το «Πανδοχείο των Γκουτζάρων», όνομα ενός χωριού που υπήρχε κάποτε σε τοποθεσία πολύ κοντά στη σημερινή Πύλη Χιγιάλι της Γκουτζρανβάλα.

Ιστορία
-------

### Η ίδρυση

Τα της ακριβούς γενέσεως της Γκουτζρανβάλα δεν είναι γνωστά. Αντίθετα με τις αρχαίες πόλεις της Πενταποταμίας, όπως η Λαχόρη, η Σιαλκότ και η γειτονική μικρότερη Εμινάμπαντ, η Γκουτζρανβάλα είναι πόλη των νεότερων χρόνων. Πιθανώς ιδρύθηκε ως χωριό στα μέσα του 16ου αιώνα. Οι ντόπιοι πιστεύουν παραδοσιακά ότι το πρώτο όνομα της πόλεως ήταν Χανπούρ Σανσί (*Khanpur Shansi*), αλλά πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι στη θέση της υπήρχε μόνο το χωριό «Σαράι Γκουτζράν» (βλ. ετυμολογία), καθώς αυτό αναφέρεται σε αρκετές πηγές σχετικώς με την εισβολή του Αχμάντ Σαχ Ντουρανί (Αμπντάλι) τον 18ο αιώνα.

Γεωγραφία
---------

Η Γκουτζρανβάλα είναι κτισμένη στο κέντρο του ντοάμπ της Ρέτσνα, μιας ευρείας περιοχής μεταξύ των ποταμών Ακεσίνη (Τσενάμπ) στα βόρεια και Υδραώτη (Ράβι) στα νότια. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες του κέντρου της πόλεως είναι 32°09΄24΄΄ Βόρειο πλάτος και 74°11΄24΄΄ Ανατολικό μήκος. Η τοποθεσία της ανήκει στη Majha, μια ιστορική περιοχή του βόρειου Παντζάμπ και η ευρύτερη περιοχή της είναι εντελώς πεδινή. Το μέσο υψόμετρο της Γκουτζρανβάλα είναι 226 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Η πρωτεύουσα του Παντζάμπ Λαχόρη βρίσκεται 80 χιλιόμετρα προς τα νότια. Προς τα βόρεια της Γκουτζρανβάλα συναντάμε τις πόλεις Σιαλκότ και Γκουτζράτ, ενώ περί τα 160 χιλιόμετρα στα νοτιοδυτικά είναι η Φαϊσαλάμπαντ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Population size and growth of major cities». Pakistan Bureau of Statistics. 1998. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 25 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2015.
2. ↑  «Gujranwala- The City of Wrestlers». *Daily The Patriot*. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2019.
3. ↑  Azhar, Annus· Adil, Shahid. «Effect of Agglomeration on Socio-Economic Outcomes: A District Level Panel study of Punjab» (PDF). Pakistan Institute of Developmental Economics. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2017.
4. ↑  Mehmood, Mirza, Faisal· Ali, Jaffri, Atif· Saim, Hashmi, Muhammad (21 Απριλίου 2014). *An assessment of industrial employment skill gaps among university graduates: In the Gujrat-Sialkot-Gujranwala industrial cluster, Pakistan* (στα Αγγλικά). Intl Food Policy Res Inst. σελ. 2.
5. ↑  Gujrānwāla Town – Imperial Gazetteer of India, v. 12, p. 363.
6. ↑  Ramesh Chandra Majumdar· Bhāratīya Itihāsa Samiti (1954). *The History and Culture of the Indian People: The classical age*. G. Allen & Unwin. σελ. 64. .
7. ↑  *Gazetteer of the Gujranwala District, 1883-4*. Punjab Govt. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2017.
8. ↑  Ball, W.E. (1874). *Report on the Revision of the Land Revenue Settlement of the Gujranwala District*. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο της Γκουτζρανβάλα
* «Gujranwala» *Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα* **12** (11η έκδοση) 1911, σελ. 713

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 144457989
* LCCN: n2005044482
* GND: 4356567-0

 |

 |