Ο Βίλελμ Ρέπκε, Γερμανός οικονομολόγος, από τους πρώτους που ανέπτυξαν τη θεωρία του *Τρίτου Δρόμου*.

|  |
| --- |
| Επί μέρους θέματα |
| Φιλελευθερισμός |
|  |
| Τάσεις και σκοποί
* Κλασικός φιλελευθερισμός
* Κοινωνικός φιλελευθερισμός
* Οικονομικός φιλελευθερισμός
* Ελευθερισμός
* Το ελάχιστο κράτος
* Ωφελιμισμός

 |
| Συναφή θέματα
* Αγαθό (οικονομία)
* Αγορά (εμπόριο)
* Ανταγωνισμός
* Αντιμονοπωλιακή πολιτική
* Ελεύθερη αγορά
* Συντηρητισμός
* Χρηματοπιστωτικές αγορές

 |
| Σημαντικοί φιλελεύθεροι
* Άνταμ Σμιθ
* Ραϋμόν Αρόν
* Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ
* Αδαμάντιος Κοραής
* Τζον Στιούαρτ Μιλ
* Αϊζάια Μπερλίν
* Ιμμάνουελ Καντ
* Τζον Λοκ
* Λούντβιχ φον Μίζες
* Μοντεσκιέ
* Τζέρεμι Μπένθαμ
* Ρόμπερτ Νόζικ
* Τόμας Πέιν
* Φραγκλίνος Ρούζβελτ
* Γκυ Σορμάν
* Χέρμπερτ Σπένσερ
* Τόμας Τζέφερσον
* Αλέξις ντε Τοκβίλ
* Μίλτον Φρίντμαν
* Φρίντριχ Χάγιεκ
* Ντέιβιντ Χιουμ

* Adam Ferguson
* David Lloyd George
* Henry George
* Wilhelm von Humboldt
* Lester B. Pearson
* John Rawls
* David Ricardo
* Jean-Baptiste Say

 |
| Οργανισμοί
* Liberal parties
* Africa Liberal Network (ALN)
* Alliance of Liberals andDemocrats for Europe (ALDE)
* Alliance of Liberals and Democratsfor Europe Party (ALDEP)
* Arab Alliance for Freedomand Democracy (AAFD)
* Council of Asian Liberalsand Democrats (CALD)
* European Democratic Party (EDP)
* European Liberal Youth (LYMEC)
* International Federation ofLiberal Youth (IFLRY)
* Liberal International
* Liberal Network forLatin America (RELIAL)
* Liberal South EastEuropean Network (LIBSEEN)

 |
| * Portal icon Πύλη Φιλελευθερισμός
* Portal icon Πύλη Πολιτική
 |
| * π
* σ
* ε
 |

Ο όρος **Κέντρο** στη σύγχρονη πολιτική εκφράζει συνήθως τις ιδεολογίες του κοινωνικού φιλελευθερισμού και γενικότερα του φιλελευθερισμού, οι οποίες συνδυάζουν κεντροδεξιά και κεντροαριστερά ιδεολογικά στοιχεία. Η θέση αυτή, αντιτίθεται σε πολιτικές αλλαγές που επιφέρουν μετατόπιση της κοινωνίας είτε προς τα Αριστερά είτε προς τα Δεξιά. Τα σύγχρονα κεντρώα κόμματα (φιλελεύθερα στην πλειοψηφία τους) υποστηρίζουν τη μικτή οικονομία και την ανοιχτή κοινωνία, κρατώντας ίσες αποστάσεις στα οικονομικά και στα κοινωνικά ζητήματα (ή και τείνοντας προς τα κεντροαριστερά στα κοινωνικά ζητήματα). Πολλά κεντρώα κόμματα υιοθετούν ιδεολογίες όπως ο Τρίτος Δρόμος και ο Ρεφορμισμός.

Χαρακτηριστικά των υποστηρικτών του πολιτικού χώρου αυτού, είναι η πεποίθηση ότι οι λύσεις στα διάφορα προβλήματα πρέπει να επέρχονται μέσω του ρεαλισμού και του πραγματισμού και όχι με συναισθηματική φόρτιση.

Υπάρχουν και κάποια κόμματα που αυτοχαρακτηρίζονται κεντρώα, όχι όμως και φιλελεύθερα ή κοινωνικά φιλελεύθερα. Τα κόμματα αυτά είναι γενικά μετριοπαθή σε οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα και κατατάσσονται απλά στον ιδεολογικό χώρο του Κέντρου.

Πολιτική Εκπροσώπηση
--------------------

Παγκοσμίως, ο κυριότερος κεντρώος διεθνής οργανισμός είναι η Φιλελεύθερη Διεθνής. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα περισσότερα κεντρώα κόμματα εκπροσωπούνται από την πολιτική ομάδα "Renew Europe", ενώ τα κυριότερα πανευρωπαϊκά κόμματα είναι το "ALDE" και το Δημοκρατικό Κόμμα.

Ο Εμανουέλ Μακρόν, πρόεδρος της Γαλλίας από το 2017, χαρακτηρίζεται ως ριζοσπαστικά κεντρώος.
Τα γνωστότερα κεντρώα κόμματα στον Δυτικό κόσμο είναι το Δημοκρατικό Κόμμα στις ΗΠΑ, το "La République En Marche!" στη Γαλλία, το Φιλελεύθερο Κόμμα στον Καναδά και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες στη Βρετανία. 

Ο Σταύρος Θεοδωράκης, πρόεδρος του Ποταμιού, οδήγησε το κόμμα του σε ποσοστά έως και 6,5%, το μεγαλύτερο που έχει λάβει ελληνικό κεντρώο κόμμα στην πρόσφατη ιστορία.
Στην Ελλάδα, τα κυριότερα κεντρώα κόμματα με εκπροσώπηση σε πρόσφατες κοινοβουλευτικές περιόδους, είναι η Ένωση Κεντρώων του Βασίλη Λεβέντη και το πλέον από το 2019, ανενεργό κόμμα Το Ποτάμι του δημοσιογράφου Στάυρου Θεοδωράκη ενώ πολλές φορές κεντρώο κόμμα χαρακτηρίζεται και το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής, το οποίο κατατάσσεται κυρίως στην Σοσιαλδημοκρατία. Παλαιότερα εν Ελλάδι υπήρχαν η Ένωση Κέντρου, το Κόμμα Φιλελευθέρων, Εθνική Προοδευτική Ένωσις Κέντρου και άλλα.

Δείτε επίσης
------------

* Πολιτική
* Κεντροαριστερά
* Κεντροδεξιά
* Φιλελευθερισμός

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πολιτική πυξίδα |
| --- |
|  |
| Οικονομικός άξονας | 
* Ακροαριστερά
* Αριστερά
* Κεντροαριστερά
* Κέντρο
* Κεντροδεξιά
* Δεξιά
* Ακροδεξιά
 |
|  |
| Κοινωνικός άξονας | 
* Αναρχισμός
* Ελευθερισμός
* Κέντρο
* Κρατισμός
* Ολοκληρωτισμός
 |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  | συγκεντρωτισμός/κοινων. έλεγχος |  |  |  |
|  | Σταλινισμός |  | Απολυταρχισμός |  | Συντηρητισμός |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
| κοινοκτημοσύνη/οικον. έλεγχος | Κομμουνισμός |  | Αυταρχική

αριστερά | Αυταρχική

δεξιά |  | Καπιταλισμός | ατομική ιδιοκτησία/οικον. ελευθερία |
| Ελευθεριακή

αριστερά | Ελευθεριακή

δεξιά |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | Αναρχοκομμουνισμός |  | Ελευθερισμός |  | Αναρχοκαπιταλισμός |  |
|  |  |  | αποκεντρωτισμός/κοινων. ελευθερία |  |

 |

 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Oliver H. Woshinsky. *Explaining Politics: Culture, Institutions, and Political Behavior*. Oxon, England; New York, New York, USA: Routledge, 2008. Pp. 141, 161.
2. ↑  Boswell, Jonathan (1990). *Community and the economy : the theory of public co-operation*. London. ISBN 978-1-136-15901-5. 861199961.
3. ↑  «third way | History & Features». *Encyclopedia Britannica* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2021.
4. ↑  Avlon, John (2004). *Independent Nation: How the Vital Center Is Changing American Politics*. New York City: Harmony Books/Random House. σελ. 2. ISBN 978-1-4000-5023-9.