Με τον τίτλο ***Ο αιώνιος σύζυγος*** αναφέρεται ένα μυθιστόρημα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, το οποίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1870, στο περιοδικό *Zarja*, αφού ολοκληρώθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου του 1869.

Η υπόθεση και η δομή του έργου
------------------------------

Ένας γερασμένος άνδρας, άνθρωπος των σαλονιών και γόης, έχει αρχίσει να κάμπτεται και να αισθάνεται τη ζωή ως βάρος. Υποφέρει από βασανιστικές κρίσεις κατάθλιψης, τον καταδιώκουν διαρκώς αναμνήσεις από κάτι *κακό* από το παρελθόν του. Τότε εμφανίζεται ξαφνικά σε αυτόν ένας παλιός γνώριμός του, σύζυγος μιας επαρχιώτισσας κυρίας με την οποία ο πρώτος άνδρας είχε πριν από πολλά χρόνια ερωτική σχέση. Αυτή η γυναίκα, σκληρή και διεφθαρμένη, με πολλούς εραστές, είχε στο μεταξύ πεθάνει. Ο απατημένος σύζυγος προσπαθώντας να επιβάλει στον εραστή την φιλία του, ξυπνάει στον πρώην αντίζηλό του αναμνήσεις από εκείνη την περασμένη εποχή. Ο σύζυγος θέλει να τον εκδικηθεί και για το γεγονός ότι είναι ο πραγματικός πατέρας της κόρης του. Ο εραστής αισθάνεται μια περίεργη έλξη για τον βασανιστή του, ταυτόχρονα όμως γεννιέται κάτω από τη μάσκα μιας υποκριτικής φιλίας το αμοιβαίο μίσος. Τελικά ο σύζυγος θα αποπειραθεί να σκοτώσει τον εραστή. Η απόπειρα αποτυγχάνει. Οι δύο άνδρες χωρίζουν και ξανασυναντιούνται ύστερα από πολύ καιρό. Ο *αιώνιος σύζυγος* είναι τώρα ξαναπαντρεμένος, και μάλιστα με μια ασήμαντη γυναίκα της σειράς, η οποία όμως τον άγει και τον φέρει.

Η τεχνική του έργου
-------------------

Η αφήγηση έχει τρία μέρη, στα οποία η πλοκή αναπτύσσεται «ευσύνοπτα και με λογική συνοχή» Στην αρχή έχουμε την προϊστορία, όπου ο αναγνώστης πληροφορείται πώς ο ήρωας έχασε την ψυχική του ισορροπία και ποια από τα παλιά γεγονότα θα τον επηρεάζουν στη συνέχεια. Ακολουθεί η καθαυτό αφήγηση, η οποία αφορά τη σύγκρουση των δύο αντίπαλων πρωταγωνιστών. Το τρίτο μέρος κλείνει την αφήγηση στρογγυλεύοντάς την. Όπως σχολιάζει ο καθηγητής σλαβολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέντινγκεν Μαξιμίλιαν Μπράουν: «Ποιος είναι εδώ ουσιαστικά ο *βασικός ήρωας*; Σύμφωνα με τον τίτλο θα έπρεπε να είναι ο σύζυγος, στη δομή της πλοκής όμως είναι ο πρώην εραστής: Η αφήγηση γίνεται από τη δική του οπτική γωνία, σχετικά με αυτό που του συμβαίνει διαμέσου της εμφάνισης και της συμπεριφοράς του συζύγου...» Όμως ο ίδιος ερευνητής επισημαίνει πως τελικά ο χαρακτηρισμός του «αιώνιου» θα ταίριαζε και στους δύο ήρωες, στον χήρο ο οποίος «δεν μπορεί να απαλλαγεί ποτέ από αναμνήσεις για πράγματα που βίωσε στο γάμο του», αλλά και στον άλλο που «από τη φύση του είναι *μόνο ένας σύζυγος*, πάντοτε εξαρτημένος από κάποια γυναίκα»

Παραπομπές
----------

1. ↑  Μαξιμίλιαν Μπράουν: *Ντοστογιέφσκι. Η ζωή μέσα από το έργο του*, μετάφρ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, εκδ. «Εκκρεμές», Αθήνα 2008, σελ. 277
2. ↑  Όπ.π. σελ. 278, υποσ. 18
3. ↑  όπ.π. σελ. 276, υποσ. 16

Βιβλιογραφία
------------

* Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: *Ο αιώνιος σύζυγος*, μετάφρ. Μάγδα Καϊναδά, εκδ. «Ηριδανός», Αθήνα 2003
* Φ. Ντοστογιέφσκι: *Ο αιώνιος σύζυγος*, μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. «Ροές», Αθήνα 2002

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ντοστογιέφσκι - ο Αιώνιος Σύζυγος[ραδιοφωνικό θέατρο]

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Έργα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι |
| --- |
|  |
| Μυθιστορήματα | 
* *Οι φτωχοί* (1846)
* *Ο σωσίας* (1846)
* *Η σπιτονοικοκυρά* (1847)
* *Νιετόσκα Νιεζβάνοβα* (1849)
* *Το όνειρο του θείου μου* (1859)
* *Το χωριό Στεπαντσίκοβο* (1859)
* *Ταπεινοί και καταφρονεμένοι* (1861)
* *Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων* (1862)
* *Σημειώσεις από το υπόγειο* (1864)
* *Έγκλημα και Τιμωρία* (1866)
* *Ο παίκτης* (1867)
* *Ο ηλίθιος* (1869)
* *Ο αιώνιος σύζυγος* (1870)
* *Οι δαιμονισμένοι* (1872)
* *Ο έφηβος* (1875)
* *Αδελφοί Καραμάζοφ* (1880)
 |
|  |
| Διηγήματα | 
* *Ο κύριος Προχάρτσιν* (1846)
* *Μια αδύναμη καρδιά* (1848)
* *Ένας τίμιος κλέφτης* (1848)
* *Πολζούνκωβ (1848)*
* *Το χριστουγεννιάτικο δέντρο και ο γάμος* (1848)
* *Λευκές νύχτες* (1848)
* *Μια αξιοθρήνητη ιστορία* (1862)
* *Ο κροκόδειλος* (1865)
* *Μπόμποκ* (1873)
* *Το παιδί στο δένδρο του Χριστού* (1876)
* *Μια γλυκιά γυναίκα* (1876)
* *Ο χωρικός Μάρεϊ* (1876)
* *Το όνειρο ενός γελοίου* (1877)
 |
|  |
| Δοκίμια | 
* *Χειμερινές σημειώσεις σε καλοκαιρινές εντυπώσεις* (1863)
* *Το Ημερολόγιο Ενός Συγγραφέα* (1873–1881)
 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 175050144
* LCCN: n88673394

 |

 |