Ο **Γέζι Βουαντίσουαφ Παβουόφσκι** (πολωνικά: Jerzy Władysław Pawłowski, 25 Οκτωβρίου 1932, Βαρσοβία - 11 Ιανουαρίου 2005, Βαρσοβία) ήταν Πολωνός αθλητής της ξιφασκίας, κατάσκοπος και ζωγράφος. Ήταν πεντάκις Ολυμπιονίκης και κάτοχος πολλαπλών παγκοσμίων πρωταθλημάτων.

Βιογραφία
---------

Ο Γέζι Παβουόφσκι γεννήθηκε σε οικογένεια με πατριωτικές παραδόσεις και ο πατέρας του ήταν στρατιώτης του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού. Πήρε μέρος στην Εξέγερση της Βαρσοβίας, παρέχοντας τρόφιμα και τσιγάρα στους εξεγερμένους. Κατά τη διάρκεια της εκκένωσης κοντά στο Στάδιο Λέγκια Βαρσοβίας, έχασε το ένα μάτι του. Αποφοίτησε από το λύκειο και στη συνέχεια σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας.

Αθλητική σταδιοδρομία
---------------------

Ενώ έσκαβε χαρακώματα, βρήκε τη σπάθα ενός αξιωματικού. Στη συνέχεια, το 1948, άκουσε εκθέσεις από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου. Στις 9 Μαΐου 1949 άρχισε να προπονείτε στην ξιφασκία στο σύλλογο ΖΚΣ Ογκνίβο. Το 1950, κατά τη διάρκεια του Πολωνικού Πρωταθλήματος, κέρδισε τον τίτλο του δευτεραθλητή, χάνοντας στον τελικό από τον Μάριαν Σούσκι. Το 1952, επιστρατεύτηκε στο στρατό και άρχισε να προπονείτε στη Λέγκια Βαρσοβίας. Εκεί βρέθηκε στα χέρια του Ούγγρου προπονητή Γιάνος Κέβεϊ. Την ίδια χρονιά, κέρδισε το Πολωνικό Πρωτάθλημα ξίφους. Σε έναν από τους αγώνες νίκησε τον προπολεμικό Ολυμπιονίκη Αντόνι Σόμπικ και έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1952 στο Ελσίνκι. Ατομικά αποκλείστηκε στον προημιτελικό, αλλά ως ομάδα κατέλαβε τις θέσεις 5–8. Το 1956, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μελβούρνης, κέρδισε δύο αργυρά μετάλλια στη διοργάνωση σπάθων - ατομικά και ομαδικά. Το 1957, έγινε ο πρώτος Πολωνός παγκόσμιος πρωταθλητής στην ξιφασκία στο ατομικό, κερδίζοντας το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Παρίσι. Το 1959, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Βουδαπέστης, συνέβαλε σημαντικά στην κατάκτηση του πρώτου τίτλου ομαδικού σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα για την Πολωνία, χάρη στην αξέχαστη νίκη του επί του Ούγγρου Ρούντολφ Καρπάτι. Το 1960, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης, κέρδισε ένα αργυρό μετάλλιο στη σπάθα με την ομάδα του. Το 1961, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Τορίνο, κατέλαβε ατομικά την 4η θέση και κέρδισε τον ομαδικό τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή. Το 1964, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο, κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στο ομαδικό. Το 1968, κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο ατομικό σπάθας στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Πόλης του Μεξικού.

Εκτός από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, κατέκτησε και 19 μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα, εκ των οποίων 7 χρυσά (1957, 1965, 1966 - ατομικό και 1959, 1961, 1962, 1963 - ομαδικό). Ήταν επίσης 14 φορές πρωταθλητής Πολωνίας στη σπάθα και στο ξίφος. Το 1967, η Διεθνής Ομοσπονδία Ξιφασκίας τον αναγνώρισε ως τον μεγαλύτερο ξιφομάχο όλων των εποχών. Την περίοδο 1970-1974 διετέλεσε πρόεδρος της Πολωνικής Ένωσης Ξιφασκίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ολοκλήρωσε επίσης νομικές σπουδές στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας.

Στις αρχές του 1952 έλαβε τον τίτλο του master των αθλημάτων. Αναδείχθηκε η Αθλητική Προσωπικότητα της Χρονιάς της Πολωνίας δύο φορές (1957 και 1968) στο δημοψήφισμα του Przegląd Sportowy.

Ενταφιάστηκε στο Κοιμητήριο της Φαλενίτσα της Βαρσοβίας, όπου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Κατασκοπευτικές δραστηριότητες
------------------------------

Ο Παβουόφσκι ήταν πράκτορας του Υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας (ΥΔΑ), καθώς και κρυφός πράκτορας του Διοικητικού Συμβουλίου του Δεύτερου Γενικού Επιτελείου του Πολωνικού Στρατού (*Szczery*). Από το 1964, ήταν πράκτορας της CIA (Πάβεου). Επιστρατεύτηκε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις ΗΠΑ και παρείχε στους Αμερικανούς κυρίως προσωπικές και κοινωνικές πληροφορίες για άτομα από πολιτικούς και στρατιωτικούς κύκλους. Το 1975 συνελήφθη στην Πολωνία με την κατηγορία της κατασκοπείας για τις ΗΠΑ (σύμφωνα με τον ίδιο, ανέφερε τη συνεργασία του στις πολωνικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου). Στις 8 Απριλίου 1976 καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκιση, απώλεια δημοσίων δικαιωμάτων για 10 χρόνια και υποβάθμιση στον βαθμό του στρατιώτη (από ταγματάρχης), καθώς και αφαίρεση του Σταυρών του Ιππότη και του Αξιωματικού του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας και άλλων παρασήμων. Μετά από 10ετή φυλάκιση, του δόθηκε χάρη στο πλαίσιο ανταλλαγής κατασκόπων μεταξύ της CIA και της KGB στη Γέφυρα Γκλιενίτσκε, μεταξύ του Πότσδαμ και του Δυτικού Βερολίνου το 1985. Στη συνέχεια επρόκειτο να του δοθεί άλλη υπηρεσία, μεταξύ άλλων για τον αξιωματικό πληροφοριών Μάριαν Ζαχάρσκι. Ωστόσο, ο Παβουόφσκι αποφάσισε να μείνει στην Πολωνία.

Μετά την αποφυλάκισή του, επέστρεψε στην ερασιτεχνική ξιφασκία - οι αθλητικές αρχές του απαγόρευσαν να την ασκήσει επαγγελματικά. Προς το τέλος της ζωής του, ασχολήθηκε με τη ζωγραφική - κυρίως τοπία, καθώς και τη βιοενεργειακή θεραπεία. Έγραψε τα βιβλία: *Trud olimpijskiego złota* («Η προσπάθεια του Ολυμπιακού χρυσού μεταλλίου», Βαρσοβία, 1973) και *Najdłuższy pojedynek. Spowiedź szablisty wszech czasów – agenta CIA* («Η μεγαλύτερη μονομαχία. Η ομολογία του μεγαλύτερου ξιφομάχου όλων των εποχών - πράκτορα της CIA.»).

Προσωπική ζωή
-------------

Ο Παβουόφσκι παντρεύτηκε δύο φορές. Ο πρώτος γάμος ήταν με την ηθοποιό Τερέσα Σμιγκιελούβνα, με την οποία απέκτησαν έναν υιό, τον Πιοτρ (π. 2021) και ο δεύτερος γάμος με την Ιβόνα, με την οποία απέκτησαν επίσης έναν υιό, τον Μίχαου. Τα εγγόνια του είναι οι ηθοποιοί Στέφαν και Γιούζεφ Παβουόφσκι.

Μνήμη
-----

Το 2007 δημιουργήθηκε μια τηλεοπτική θεατρική παράσταση με τίτλο *Kryptonim Gracz*, για τη ζωή (κυρίως εκτός αθλήματος) του Γέζι Παβουόφσκι. Η πρεμιέρα της έγινε στις 28 Ιανουαρίου 2008. Ο Ζμπίγκνιεφ Ζαμαχόφσκι έπαιξε τον ρόλο του κύριου χαρακτήρα.

Στις 2 Ιουλίου 2017, τιμήθηκε με ένα αστέρι στη Λεωφόρο των Αθλητικών Αστέρων στο Βουαντισουαβόβο.

Παραπομπές
----------

Βιβλιογραφία
------------

* Piotr Pytlakowski, «Ο Δάσκαλος που έχασε τη ζωή του», Πολιτικά Αρ. 03/2005 (2487)
* Βιογραφίες του PKOL – Pawłowski Jerzy Władysław
* Bołba, Wiktor (2022). *Jerzy Pawłowski Szpieg Olimpijski*. Warszawa: FRONDA.PL. ISBN 978-83-8079-680-5.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Σιλουέτα στην Ολυμπιακή πύλη της Πολωνικής Ολυμπιακής Επιτροπής
* «Profil na stronie *sports-reference.com*». *sports-reference.com*.
* «Artykuł o Jerzym Pawłowskim». *asme.pl*.
* Συνέντευξη με τον Michał Pawłowski
* «Olympedia - Jerzy Pawłowski». *olympedia.org* (στα Αγγλικά).





1. ↑  *Bestie 2*. Warszawa: 2 Kolory. 2013. σελ. 250. ISBN 978-83-936533-0-0.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Bołba 2022.
3. 1 2   *Jerzy Władysław Pawłowski (1932–2005) – Polski Komitet Olimpijski*,
4. ↑  Maciej Łuczak (2002), *Szermierka w Polsce w latach 1945-1989*, Poznań, σελ. 277, ISBN 83-88923-00-5, ISSN 0239-7161
5. ↑  Maciej Łuczak (2002), *Szermierka w Polsce w latach 1945-1989*, Poznań, σελ. 288-289, ISBN 83-88923-00-5, ISSN 0239-7161
6. ↑  «Nowi mistrzowie sportu». *Nowiny Rzeszowskie-Nowiny Sportowe*: 1. nr 2 z 7 stycznia 1952. .
7. ↑  Szczepłek, Stefan (luty 2022). «Wsparcie z prawego brzegu». *Skarpa Warszawska*: 71.
8. ↑   *Jerzy Pawłowski PRL-owski Playboy i agent UB został szpiegiem CIA – Polska – Newsweek.pl*,
9. ↑  *Jerzy Pawłowski, szpieg w masce*. 1993. σελ. 47.
10. ↑  «*Zmarł Piotr Pawłowski*». *pzkaj.pl* (στα Πολωνικά).
11. ↑   *Zrozumieć szpiega. Aktorzy filmu „Jack Strong" o swoim dziadku*,
12. ↑  «Kolejni sportowcy uhonorowani w Alei Gwiazd we Władysławowie». *dzieje.pl*. 2 Ιουλίου 2017.