Η **Άλια Μπαχαουντίν Τουκάν** (αραβικά: علياء بهاء الدين طوقان‎ , 25 Δεκεμβρίου 1948 - 9 Φεβρουαρίου 1977) ήταν η βασίλισσα της Ιορδανίας και η τρίτη σύζυγος του Βασιλιά Χουσεΐν από το γάμο τους το 1972 μέχρι το θάνατό της σε συντριβή ελικοπτέρου στη νότια Ιορδανία.

Ιστορικό
--------

 Η Βασίλισσα Άλια περπατά μαζί με τον Αρχηγό του Ιορδανικού Στρατού Χαμπίς Ματζαλί
Η Άλια γεννήθηκε στο Κάιρο της Αιγύπτου στις 25 Δεκεμβρίου 1948 από την Χανάν Χασίμ (ανιψιά του Ιμπραήμ Χασίμ Πασά) και του Μπαχά Τουκάν. Ο πατέρας της ήταν πρεσβευτής της Ιορδανίας στην αυλή του Ηνωμένου Βασιλείου, στην Ιταλία, στην Τουρκία και στην Αίγυπτο, όταν γεννήθηκε η Άλια.  Ο Τουκάν υπηρέτησε τον Βασιλιά Αμπντουλάχ Α', βοήθησε στη σύνταξη του Ιορδανικού Συντάγματος το 1952 και ήταν ο πρώτος πρέσβης της Ιορδανίας στα Ηνωμένα Έθνη .

Η Άλια πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των παιδικών της χρόνων ταξιδεύοντας με τους γονείς της κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του πατέρα της στο διπλωματικό σώμα της Ιορδανίας: έζησε στην Αίγυπτο, την Τουρκία, το Λονδίνο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρώμη. Πήγε στο Church School στο Λονδίνο με τα μικρότερα αδέλφια της, Αλάα και Αμπντουλάχ. Σπούδασε στο Κέντρο Τεχνών της Ρώμης του Πανεπιστημίου Λογιόλα στο Σικάγο. Σπούδασε πολιτική επιστήμη με ειδίκευση κοινωνική ψυχολογία και δημόσιες σχέσεις στο Hunter College της Νέας Υόρκης. Ενδιαφερόταν για τον αθλητισμό και τη γραφή και ήθελε να γίνει διπλωμάτης. 

Το 1971, μετακόμισε στην Ιορδανία, όπου εργάστηκε για την Royal Jordanian Airlines. Ζητήθηκε από τον Βασιλιά Χουσεΐν, εγγονό του Αμπντουλάχ Α', να επιβλέψει τις προετοιμασίες για το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Θαλάσσιου Σκι, που πραγματοποιήθηκε στην παράκτια πόλη της Άκαμπα τον Σεπτέμβριο του 1972.

Οικογένεια
----------

Η Άλια παντρεύτηκε τον βασιλιά σε μια ιδιωτική τελετή στις 24 Δεκεμβρίου 1972 και είχε τον τίτλο **Βασίλισσα Άλια Αλ Χουσεΐν** (αραβικά: الملكة علياء الحسين‎).

Είχαν δύο παιδιά:

* Πριγκίπισσα Χάγια μπιντ Χουσεΐν (1974-)
* Πρίγκιπας Αλή μπιν Χουσεΐν (1975-)

Υιοθέτησαν επίσης την Αμπίρ, μια νεαρή Παλαιστίνια, της οποίας η μητέρα είχε σκοτωθεί σε αεροπορικό δυστύχημα σε προσφυγικό καταυλισμό κοντά στο αεροδρόμιο του Αμμάν.

Βασίλισσα
---------

 Η Βασίλισσα Άλια (αριστερά) με τον σύζυγό της μετά από κρατικό δείπνο με την Μπέτυ και τον Τζέραλντ Φορντ στις 30 Μαρτίου 1976
Η Βασίλισσα Άλια ίδρυσε το Γραφείο της Βασίλισσας της Ιορδανίας και του έδωσε έναν ενεργό και δημόσιο ρόλο. Ο ενεργός ρόλος, που ανέλαβε στην Ιορδανία, έχει αντιγραφεί από τις διαδόχους της. Χρηματοδότησε προγράμματα κοινωνικής ανάπτυξης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες και τα παιδιά. Συχνά πραγματοποιούσε αιφνιδιαστικές επισκέψεις σε νοσοκομεία και εθνικά ιδρύματα, με στόχο να αυξήσει τα πρότυπα εξυπηρέτησης και να βοηθήσει τους ανθρώπους να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Στην προσπάθειά της να διασφαλίσει ότι τα παιδιά από φτωχές καταγωγές λαμβάνουν το δικαίωμά τους στην εκπαίδευση, συνέστησε στενούς δεσμούς με σχολεία.

Η αφοσίωσή της στη βελτίωση των κοινωνικών υπηρεσιών συνεχίστηκε καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής της και συνεχίστηκε στο όνομά της μετά το θάνατό της, όταν ο Βασιλιάς Χουσεΐν εξασφάλισε τη συνέχιση των πολλών εκπαιδευτικών υποτροφιών, που δόθηκαν προς τιμήν της.

Η αγάπη της Άλια για τις τέχνες και τη λογοτεχνία ενέπνευσε τη δημιουργία βιβλιοθηκών σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης μιας στην Κεντρική Όχθη της Ιορδανίας. Το ενδιαφέρον της για τις τέχνες οδήγησε στην ίδρυση του Πολιτιστικού Κέντρου Παιδιών Χάγια, του Εθνικού Λαογραφικού Συλλόγου και της Πινακοθήκης Άλια. Ήταν επίσης καθοριστική η συμβολή της για την ίδρυση του Καλλιτεχνικού Φεστιβάλ Τζεράς.

Το 1974, η Άλια ζήτησε να δοθεί στις γυναίκες το δικαίωμα ψήφου και εκλογής για το κοινοβούλιο. Στις 4 Απριλίου 1974, εκδόθηκε νόμος για τη χορήγηση στις γυναίκες αυτού του δικαιώματος. Ωστόσο, η αναστολή της κοινοβουλευτικής ζωής στην Ιορδανία μεταξύ 1974 και 1989 εμπόδισε την εφαρμογή του.

Το 1976, η Άλια έλαβε τιμητικό παράσημο για υπηρεσίες στη Δημοκρατία της Αυστρίας .

Θάνατος και κληρονομιά
----------------------

Η Άλια πέθανε σε συντριβή με ελικόπτερο στο Αμμάν της Ιορδανίας στις 9 Φεβρουαρίου 1977. Το κύριο αεροδρόμιο του Αμμάν, το Διεθνές Αεροδρόμιο Βασίλισσα Άλια (**AMM**), χτίστηκε το 1983 και ονομάστηκε προς τιμήν της. Βρίσκεται 32 χιλιόμετρα νότια της πόλης και αντικατέστησε το Διεθνές Αεροδρόμιο Μάρκα (νυν Πολιτικό Αεροδρόμιο του Αμμάν ) ως κύριο αερολιμένα της πόλης.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 19  Δεκεμβρίου 2020.
2. 1 2  «Jordan remembers Queen Alia». *Jordan Times*. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2020.
3. ↑  Death of a King; Cautious King Took Risks In Straddling Two Worlds Judith Miller, *The New York Times*, 8 February 1999
4. ↑  «Reply to a parliamentary question» (PDF) (στα Γερμανικά). σελ. 458. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2012.

| Βασιλικός Οίκος της Ιορδανίας |
| --- |
| ΠροκάτοχοςΜούνα αλ‑Χουσεΐν***ως πριγκιπική σύζυγος*** | **Βασιλική σύζυγος της Ιορδανίας**24 Δεκεμβρίου 1972 – 9 Φεβρουαρίου 1977 | ΔιάδοχοςΝουρ Αλ Χουσεΐν |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 2074157416828016710006
* GND: 1199598410

 |

 |