Για άλλες χρήσεις, δείτε: Μπούρτζι.
Συντεταγμένες: 37°34′11″N 22°47′25″E﻿ / ﻿37.56972°N 22.79028°E﻿ / 37.56972; 22.79028

Το φρούριο Μπούρτζι όπως φαίνεται από το Παλαμίδι
Ο **Θαλασσόπυργος** ή **Καστέλλι** κατά τους Ενετούς και **Μπούρτζι** κατά τους Τούρκους, όπως και είναι περισσότερο γνωστή, είναι μικρή νησίδα μπροστά στο λιμένα του Ναυπλίου, ακριβώς απέναντι από το επάκτιο πυροβολείο των «Πέντ' - Αδερφιών», καλυπτόμενη πλήρως από παλαιό ενετικό Φρούριο στο οποίο οφείλει και το όνομά της.

Ναύπλιο, Μπούρτζι
Το Φρούριο αυτό ανεγέρθη από τους Ενετούς μετά την αποχώρηση του Μαχμούτ Πασά το 1473, εφοδιάζοντας το με νεότερα πυροβόλα. Το 1502 οι Ενετοί, μεταβάλλοντας με οχυρώσεις τη ΝΔ πλευρά της Ακροναυπλίας σε αυτοτελή προμαχώνα με επάλξεις («Πέντε Αδέρφια»), συνέδεσαν αυτόν με τεχνητό βραχίονα από ογκόλιθους στον οποίο προσέδεναν αλυσίδα η οποία έφθανε μέχρι τον Θαλασσόπυργο για την προφύλαξη του λιμένα και της πόλης, εξ ου και το όνομα «Λιμένας της Αλύσου».

Μετά τη συνθήκη του Κάρλοβιτς (1698) οι Ενετοί ανήγειραν στη νησίδα ισχυρότατο Πύργο και προμαχώνες με πυροβόλα, δημιουργώντας έτσι το γνωστό Φρούριο που δεσπόζει σήμερα στην είσοδο του λιμένα του Ναυπλίου.

Το Μπούρτζι στο ηλιοβασίλεμα, Ναύπλιο
Κατά την Ελληνική επανάσταση του 1821 ο Θαλασσόπυργος κατελήφθη, το 1822, από 50 οπλοφόρους και 150 πυροβολητές, των οποίων ηγούνταν οι Χέιστινγκς, Άνερμαν, Χάνεκ και Δημήτριος Καλλέργης. Αυτοί τελούσαν υπό την ηγεσία του Γάλλου ταγματάρχη Φ. Γκιουρντέν, ο οποίος κανονιοβολούσε το Ναύπλιο από τον Θαλασσόπυργο και κατάφερε να ματαιώσει τον «λαθραίο» επισιτισμό των πολιορκούμενων Τούρκων από αγγλικό πλοίο.

Άποψη του Μπουρτζίου το 1892.
Στην αμέσως μετέπειτα δεκαετία, κατά τις αιματηρές ελληνικές εμφύλιες εχθροπραξίες (1823 – 1833), δύο φορές αναγκάσθηκε η τότε κυβέρνηση να καταφύγει στον Θαλασσόπυργο για την ασφάλειά της, στις 25 Μαΐου του 1824 και στις 2 Ιουλίου του 1827.

Μετά την έλευση του Βασιλέως Γεωργίου του Α’ και κατ΄ εντολή του, το 1865 ο Θαλασσόπυργος αφοπλίστηκε και κατέστη τόπος διαμονής του δημίου της γκιλοτίνας.

Τέλος, με τη δημιουργία του Οργανισμού Τουρισμού, ο Θαλασσόπυργος αναπαλαιώθηκε στη δεκαετία του 1930 εξόδοις του ιδιώτη και μελλοντικού του εκμισθωτή και διευθυντή, Παναγιώτη (Τάκη) Κωστούρου, και μετετράπη έτσι σε ένα από τα πρώτα άξια λόγου τουριστικά κέντρα Α΄ Κατηγορίας στην Ελλάδα, με τη λειτουργία ξενοδοχείου 12 μόνο δωματίων και εστιατόριο με ειδική μνεία στους καλύτερους διεθνείς ταξιδιωτικούς οδηγούς της εποχής. Λειτούργησε συνεχώς από την δεκαετία του 1930 μέχρι τα χρόνια της απριλιανής δικτατορίας, η οποία θεωρήθηκε σκόπιμο να το κλείσει, μη ανανεώνοντας την εκμισθωτική άδεια. Πλάνα από την εποχή που λειτουργούσε ως ξενοδοχείο μπορεί να δει κανείς στην ταινία του 1958 *Ο άνθρωπος του τραίνου*.

Παραπομπές
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μπούρτζι (Ναυπλίου)** |

1. ↑  www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr/el/monuments\_info?id=147557&type=Monument.
2. ↑  Νέζης, Νίκος (2010). *Τα ελληνικά βουνά - Γεωγραφική εγκυκλοπαίδεια*. Αθήνα: Ε.Ο.Ο.Α. & Κληροδότημα «Αθ. Λευκαδίτη». σελ. 197. ISBN 978-960-86676-5-5.
3. ↑  *Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή*. **23**. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 200.
4. 1 2  Παπαθανασίου, Μανώλης. «Μπούρτζι». *Καστρολόγος*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2022.
5. 1 2  *Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα*. **44**. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 61-62.
6. ↑   *Ο άνθρωπος του τραίνου*, ανακτήθηκε στις 2022-01-26

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Νομού Αργολίδας |
| --- |
|  |
| Δήμος Ναυπλιέων | 
* Δασκαλειό (ή Δασκαλιό)
* Καραθώνα
* Κορωνήσι
* Μπούρτζι (ή Καστέλλι)
* Πλατειά
* Ρόμβη (ή Τολό)
* Ψηλή (ή Υψηλή)
 |
|  |
| Δήμος Επιδαύρου | 
* Τραχύλη (ή Τραχήλι)
 |
|  |
| Δήμος Ερμιονίδας | 
* Αιμιλιανός (ή Μιλιανός)
* Γερωκούλια
* Θαλασσόπετρα (ή Πετροθάλασσα)
* Καλόγερος
* Κάππαρη (ή Κάππαρι ή Κάπαρι)
* Κοράκια (ή Κόρακας)
* Κορωνίδα (ή Κοιλάδι)
* Κουνούπι
* Τηγάνι
* Χηνίτσα (ή Χινίτσα)
* Χταπόδι
 |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ναυπλιέων |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ασίνης | 
* Αγία Παρασκευή
* Άγιος Αντώνιος
* Άνω Καρνεζαίικα
* Ασίνη
* Βιβάρι
* Δασκαλειό (νησίδα)\*
* Δρέπανο
* Ίρια
* Καλλιθέα
* Καναπίτσα
* Κάντια
* Καρνεζαίικα
* Κορωνήσι (νησίδα)\*
* Κατσιγιανναίικα
* Μαραθέα
* Νέα Μαραθέα
* Παραλία Ασίνης
* Πλατειά (νησίδα)\*
* Σταυροπόδι
* Τολό
* Ψηλή (νησίδα)\*
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Μιδέας | 
* Αγία Τριάδα
* Αραχναίο
* Αργολικό
* Αμαριανός
* Αμυγδαλίτσα
* Ανυφί
* Ηραίο
* Μάνεσης
* Μετόχι
* Μιδέα
* Μονή Αγίου Θεοδοσίου του Νέου
* Παναρίτης
* Πουλλακίδα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ναυπλιέων | 
* Άρια
* Ασπρόβρυση
* Λευκάκια
* Μπούρτζι (νησίδα)\*
* Ναύπλιο
* Πυργιώτικα
* Παληοχώρα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Νέας Τίρυνθας | 
* Άγιος Αδριανός
* Καποδίστριας
* Μονή Καρακαλά
* Νέα Τίρυνθα
* Νέο Ροεινό
* Παναγία
* Προφήτης Ηλίας
* Τίρυνθα
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ναύπλιο
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |