Ο **Ίβαν Μέστροβιτς** (Croatian: [ǐʋan mɛ̂ʃtrɔʋit͡ɕ] ( ακούστε); 15 Αυγούστου 1883 – 16 Ιανουαρίου 1962) ήταν Κροάτης γλύπτης, αρχιτέκτονας και συγγραφέας. Ήταν ο πιο εξέχων σύγχρονος Κροάτης γλύπτης και κορυφαία καλλιτεχνική προσωπικότητα στο σύγχρονο Ζάγκρεμπ. Σπούδασε στο εργαστήρι πέτρας του Πάβλε Μπίλινιτς στο Σπλιτ και στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βιέννης, όπου επηρεάστηκε από τον Ζετσεσιονισμό (Secession). Ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη και μελέτησε τα έργα αρχαίων και αναγεννησιακών δασκάλων, ιδιαίτερα του Μιχαήλ Άγγελου, και των Γάλλων γλυπτών Ωγκύστ Ροντέν, Αντουάν Μπουρντέλ και Αριστίντ Μαγιόλ. Ήταν ο εμπνευστής της εθνικο-ρομαντικής ομάδας Μέντουλιτς (υποστήριξε τη δημιουργία τέχνης εθνικών χαρακτηριστικών εμπνευσμένων από τα ηρωικά δημοτικά τραγούδια). Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο έζησε στη μετανάστευση. Μετά τον πόλεμο, επέστρεψε στην Κροατία και ξεκίνησε μια μακρά και γόνιμη περίοδο γλυπτικής και παιδαγωγικής εργασίας. Το 1942 μετανάστευσε στην Ιταλία, το 1943 στην Ελβετία και το 1947 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήταν καθηγητής γλυπτικής στο Πανεπιστήμιο των Συρακουσών και από το 1955 στο Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ στο Σάουθ Μπεντ της Ιντιάνα.

Τα περισσότερα από τα πρώιμα έργα του με συμβολικά θέματα διαμορφώθηκαν στο πνεύμα του Secession, μερικά από τα οποία, όπως το Πηγάδι της Ζωής, παρουσιάζουν ιμπρεσιονιστικές αδιάκοπες επιφάνειες, που δημιουργήθηκαν υπό την επίδραση του νατουραλισμού του Ροντέν και το δεύτερο, που αναβιώνουν τον εθνικό μύθο, γίνονται στυλιζαρισμένη μνημειακή πλαστική (κύκλος Κοσσυφοπεδίου, 1908-1910). Πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, άφησε αξιολύπητη επική τυποποίηση, εκφράζοντας ολοένα και πιο συναισθηματικές καταστάσεις, όπως αποδεικνύεται από τα ξύλινα ανάγλυφα βιβλικών θεμάτων σε συνδυασμό αρχαϊκού, γοτθικού, αποσχιστικού και εξπρεσιονιστικού στυλ. Κατά τις δεκαετίες του 1920 και του 1930, η κλασική συνιστώσα επικράτησε στα έργα του. Σε αυτήν την περίοδο, δημιούργησε μια σειρά από δημόσια μνημεία με έντονη πλαστική έκφραση, έντονα και ευανάγνωστα σχήματα (Γκργκουρ Νίνσκι και Μάρκο Μάρουλιτς στο Σπλιτ, Αντρίγια Μέντουλιτς, Αντρίγια Κάτσιτς-Μιόσιτς και Γιόσιπ Γιουράι Στροσμάγιερ στο Ζάγκρεμπ, Πόμπεντνικ στο Βελιγράδι, Σβέτοζαρ Μίλετιτς Νόβι Σαντ και *Ο Τοξοβόλος και Ο Λογχοφόρος* στο Σικάγο). Τα πορτρέτα κατέχουν ξεχωριστή θέση στο έργο του.

Ο Μέστροβιτς πέτυχε έργα ισχυρής πλαστικής αξίας στα κατασκευαστικά-γλυπτικά μνημεία και έργα, κυρίως με κεντρική διάταξη (το Μαυσωλείο της οικογένειας Ράτσιτς στο Τσάβτατ, το Μαυσωλείο της οικογένειας Μέστροβιτς στο Οταβίτσε, το Μέστροβιτς Παβίλιον στο Ζάγκρεμπ, το Μνημείο του Άγνωστου Ήρωα στο Βελιγράδι). Σχεδίασε επίσης μια μνημειακή εκκλησία του βασιλιά Ζβόνιμιρ στην Βισκουπίγια κοντά στο Κνιν, εμπνευσμένη από παλιές κροατικές εκκλησίες, ένα αντιπροσωπευτικό οικογενειακό παλάτι, σήμερα η γκαλερί Ίβαν Μέστροβιτς και ανακατασκευάστηκε το αναγεννησιακό οχυρωμένο αρχοντικό Τσρίκβινε-Κάστιλατς στο Σπλιτ.

Βιογραφία
---------

### Νεανικά χρόνια

Γεννήθηκε στο Βρπόλιε της Σλαβονίας και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο μικρό χωριό Οταβίτσε της Δαλματίας, τον τόπο καταγωγής των γονιών του στις Δειναρικές Άλπεις. Ο πατέρας του ήταν φτωχός αγρότης και κτηνοτρόφος. Σε ηλικία δεκαέξι ετών έγινε δεκτός ως μαθητευόμενος από τον Πάβλε Μπλίνιτς, μάστορα λιθοτεχνίας στο Σπλιτ. 

Οι καλλιτεχνικές του δεξιότητες βελτιώθηκαν με τη μελέτη των μνημειακών κτηρίων της πόλης και την εκπαίδευσή του στα χέρια της συζύγου του Μπίλινιτς, που ήταν δασκάλα γυμνασίου. Σύντομα, βρήκαν έναν ιδιοκτήτη ορυχείου από τη Βιέννη, που πλήρωσε για τον Μέστροβιτς να μετακομίσει εκεί και να γίνει δεκτός στην Ακαδημία Καλών Τεχνών όπου σπούδασε υπό τον Έντμουντ φον Χέλμερ και τον Όττο Βάγκνερ. Γρήγορα έπρεπε να μάθει γερμανικά από την αρχή και να προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον, αλλά επέμενε και τελείωσε με επιτυχία τις σπουδές του. 

 *Το Πηγάδι της Ζωής* (1905), σιντριβάνι μπροστά από το Κροατικό Εθνικό Θέατρο στο Ζάγκρεμπ
Το 1905 πραγματοποίησε την πρώτη του έκθεση με την Ομάδα Ζετσεσιονισμού στη Βιέννη, αισθητά επηρεασμένος από το στυλ Αρ Νουβό. Το έργο του έγινε γρήγορα δημοφιλές, ακόμη και με ανθρώπους όπως ο Ωγκύστ Ροντέν, που είπε κάποτε ότι ο Μέστροβιτς είναι το μεγαλύτερο φαινόμενο μεταξύ των γλυπτών και ακόμη μεγαλύτερος γλύπτης από αυτόν.   Λόγω αυτής της δημοτικότητας σύντομα κέρδισε αρκετά ώστε αυτός και η σύζυγός του (από το 1904), η Ρούζα Κλάιν, να ταξιδέψουν σε περισσότερες διεθνείς εκθέσεις.

Το 1908 ο Μέστροβιτς μετακόμισε στο Παρίσι και τα γλυπτά, που έγιναν εκείνη την περίοδο του κέρδισαν διεθνή φήμη. Εκείνη την εποχή, ο Ίβαν ήταν φίλος της κυβίστριας ζωγράφου Γιελένα Ντορότκα (*Helene Dorotka von Ehrenwall*). Το 1911 μετακόμισε στο Ζάγκρεμπ και αμέσως μετά στη Ρώμη όπου έλαβε το μεγάλο βραβείο για το Σερβικό Περίπτερο  στη Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911. Εκεί το έργο του εξυμνήθηκε ως ισχυρό και μνημειώδες σε σύγκριση με τα «μαλακά και αναποτελεσματικά» κομμάτια, που παρουσίασαν οι σύγχρονοί του, Χούγκο Λέντερερ, Άντον Χανάκ και Φραντς Μέτσνερ.  Παρέμεινε στη Ρώμη, περνώντας τέσσερα χρόνια μελετώντας την αρχαία ελληνική γλυπτική.

Ο Μέστροβιτς έγινε υποστηρικτής του γιουγκοσλαβισμού και της γιουγκοσλαβικής ταυτότητας αφού ταξίδεψε στη Σερβία και εντυπωσιάστηκε με τον σερβικό πολιτισμό.  Δημιούργησε ένα γλυπτό του Σέρβου λαϊκού ήρωα-θρύλου Πρίγκιπα Μάρκο για τη Διεθνή Έκθεση Τέχνης (1911), το οποίο εκτέθηκε μαζί με 73 γλυπτά στο περίπτερο του Βασιλείου της Σερβίας.  Όταν ρωτήθηκε για το άγαλμα, ο Μέστροβιτς απάντησε "Αυτός ο Μάρκο είναι ο γιουγκοσλαβικός λαός μας με τη γιγάντια και ευγενή καρδιά του".  Ο Μέστροβιτς έγραψε ποίηση μιλώντας για μια "γιουγκοσλαβική φυλή".  Όσοι γνώριζαν τις απόψεις του Μέστροβιτς τον αποκαλούσαν «Ο Προφήτης του Γιουγκοσλαβισμού». 

### Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και Γιουγκοσλαβία

Κατά την έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, μετά τη δολοφονία στο Σεράγεβο, ο Μέστροβιτς προσπάθησε να επιστρέψει στο Σπλιτ μέσω της Βενετίας, αλλά αποθαρρύνθηκε από τις απειλές εναντίον του λόγω της πολιτικής αντίθεσής του στις αυστροουγγρικές αρχές. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ταξίδεψε, για να παρουσιάσει εκθέματα στο Παρίσι, στις Κάννες, στο Λονδίνο και στην Ελβετία. Ήταν ιδρυτικό μέλος της Γιουγκοσλαβικής Επιτροπής.

Ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης κροατικής καταγωγής, που εξέθεσε το έργο του στο Μουσείο Βικτωρίας & Αλβέρτου στο Λονδίνο, το 1915. 

 *Λογχοφόρος* στο Σικάγο (1928)
Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο επέστρεψε στο σπίτι του στο νεοσύστατο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και γνώρισε τη δεύτερη αγάπη της ζωής του, την Όλγα Κεστερτάνεκ, την οποία παντρεύτηκε λίγο αργότερα. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τη Μάρτα, τον Τβτκο, τη Μαρία και τον Μάτε, τα οποία γεννήθηκαν όλα στο Ζάγκρεμπ, όπου ο Ίβαν και η Όλγα εγκαταστάθηκαν το 1922. Ήταν σύγχρονος και φίλος του Νίκολα Τέσλα.  Ο Μέστροβιτς και η οικογένειά του θα περνούσαν αργότερα τους χειμερινούς μήνες στην έπαυλή τους στο Ζάγκρεμπ και τους καλοκαιρινούς μήνες σε ένα εξοχικό, που έχτισε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 στο Σπλιτ. Έγινε καθηγητής και αργότερα διευθυντής της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο Ζάγκρεμπ και προχώρησε στην κατασκευή πολυάριθμων διεθνούς φήμης έργων καθώς και πολλών παρεκκλήσιων και εκκλησιών, που δώρισε, και υποτροφίες σε φοιτητές τέχνης.

Μέχρι το 1923 σχεδίασε το μαυσωλείο για το Μνημείο της Οικογένειας Ράτσιτς στο Τσάβτατ, γνωστό και ως Παναγία των Αγγέλων.  Δημιούργησε επίσης ένα σύνολο αγαλμάτων για έναν μη χτισμένο γιουγκοσλαβικό εθνικό ναό, που επρόκειτο να ανεγερθεί στο Κοσσυφοπέδιο, για να τιμήσει τη Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389. 

 Άγαλμα του Γρηγορίου του Νιν, στο Σπλιτ της Κροατίας (1929)
 *Μωυσής* (1952, cast 1990), Πανεπιστήμιο των Συρακουσών
Ο Μέστροβιτς σμίλεψε πολυάριθμα γλυπτά, που παρήγγειλε η δυναστεία Καραγεώργεβιτς, ιδιαίτερα ο Αλέξανδρος Α' της Γιουγκοσλαβίας. Μεταξύ των παραγγελιών του βασιλιά Αλεξάνδρου είναι τα γλυπτά μιας σφίγγας, ο Μίλος Όμπιλιτς, ο Μάρκο Κράλιεβιτς, ο ήρωας του μύθου του Κοσσυφοπεδίου Σρντο Ζλοπογκλέτζα, γλυπτά γυναικείων αντίστοιχων των ηρώων του Κοσσυφοπεδίου, καθώς και μια αυτοπροσωπογραφία του Μέστροβιτς. Τα περισσότερα από τα παραγγελθέντα γλυπτά είχαν ως ιδεολογικό υπόβαθρο την ιδέα ενός ενιαίου γιουγκοσλαβικού έθνους. Σήμερα, τα έργα βρίσκονται κυρίως στο βασιλικό συγκρότημα στο Ντεντίνιε. Ο Μέστροβιτς είχε ρόλο στη συγκρότηση της γιουγκοσλαβικής εθνικής ταυτότητας. 

Συνέχισε να ταξιδεύει, για να δημοσιεύσει τα εκθέματά του σε όλο τον κόσμο: έκανε εκθέσεις στο Μουσείο του Μπρούκλιν στη Νέα Υόρκη το 1924, στο Σικάγο το 1925, ταξίδεψε ακόμη και στην Αίγυπτο και την Παλαιστίνη το 1927. Το 1927 εισήγαγε ένα σχέδιο για τα νομίσματα του Ιρλανδικού ελεύθερου κράτους, και παρόλο που το σχέδιό του έφτασε πολύ αργά για εξέταση, υιοθετήθηκε το 1965 ως η σφραγίδα της Κεντρικής Τράπεζας της Ιρλανδίας. 

### Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος

Κατά τη διάρκεια του Απριλίου του 1941, ο Μέστροβιτς ζούσε στο Σπλιτ. Αφού προειδοποιήθηκε από τον μυθιστοριογράφο και υπουργό του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας (NDH) Μίλε Μπουντακ ότι οι κροατικές αρχές δεν μπορούσαν να εγγυηθούν την ασφάλειά του στο Σπλιτ, μετακόμισε στο Ζάγκρεμπ τον Σεπτέμβριο του 1941  Ο Μέστροβιτς και ο ζωγράφος Τζόζο Κλιάκοβιτς συνελήφθησαν από τους Ούστασε στο Ζάγκρεμπ στις 7 Νοεμβρίου 1941, φαινομενικά λόγω των φόβων του καθεστώτος ότι οι δυο τους θα μεταναστεύσουν. Τελικά εξέτισε τρεισήμισι μήνες στη φυλακή Σάβσκα Τσέστα. Με τη βοήθεια του αρχιεπισκόπου Αλοΐσιους Στέπινατς και στη συνέχεια του Βατικανού αφέθηκε ελεύθερος, υπό τον όρο ότι θα ταξιδέψει στη Βενετία, για να παρακολουθήσει το περίπτερο του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας στην Μπιενάλε της Βενετίας. Από εκεί εγκαταστάθηκε στη Ρώμη, όπου έμεινε και εργάστηκε στο Ποντιφικό Κροατικό Κολλέγιο του Αγίου Ιερώνυμου. Επιχορηγήθηκε εδώ από τον φραγκισκανό Ντόμινικ Μάντιτς και κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην πόλη έγινε δεκτός από τον Πάπα Πίο ΙΒ'. Τον Ιούλιο του 1943, ο Μέστροβιτς εξασφάλισε βίζα για την Ελβετία μέσω του διπλωμάτη του NDH Στιέπο Πέριτς και μετακόμισε εκεί. Δεν κατάφερε όλη η οικογένειά του να δραπετεύσει - η πρώτη του σύζυγος Ρούζα πέθανε το 1942 και πολλοί από την εβραϊκή οικογένειά της δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Αργότερα, ο αδελφός του Πέταρ φυλακίστηκε, επειδή συμβούλεψε δημόσια τον Ίβαν να μην επιστρέψει στη χώρα.  Η κυβέρνηση του Στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο στη Γιουγκοσλαβία κάλεσε τελικά τον Μέστροβιτς να επιστρέψει, αλλά εκείνος αρνήθηκε να το κάνει. Το 1946, το Πανεπιστήμιο των Συρακουσών του πρόσφερε θέση καθηγητή και μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες.  Έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης κροατικής καταγωγής, που εξέθεσε τη δουλειά του στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης το 1947. 

Από το 1951 άρχισε να κάνει συνεισφορές στο κροατικό μεταναστευτικό περιοδικό *Hrvatska revija*, το οποίο αργότερα θα δημοσιεύσει τα απομνημονεύματά του.  Του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων για τη γλυπτική το 1953.  Ο Πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ προήδρευσε προσωπικά στην τελετή του 1954 για τη χορήγηση της αμερικανικής υπηκοότητας στον Μέστροβιτς. Έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ το 1955. 

Στα τέλη Ιανουαρίου 1951 ο Μέστροβιτς εντάχθηκε στην αμερικανική εκστρατεία για την απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Στέπινατς από τη φυλακή. 

### Τελευταία χρόνια

Πριν πεθάνει, ο Μέστροβιτς επέστρεψε στη Γιουγκοσλαβία για τελευταία φορά, για να επισκεφτεί τον φυλακισμένο καρδινάλιο Στέπινατς και τον Τίτο. Κατόπιν αιτήματος διάφορων ανθρώπων από την πατρίδα του έστειλε 59 αγάλματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Γιουγκοσλαβία (συμπεριλαμβανομένου του μνημείου του Πέταρ Πέτροβιτς-Νιέγκος) και το 1952 έδωσε τα κροατικά κτήματα του στον λαό της Κροατίας, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 400 γλυπτά και πολλά σχέδια. Μετά την επιστροφή του ορκίστηκε στον συνάδελφό του ζωγράφο Τζόζο Κλιάκοβιτς ότι δεν θα επέστρεφε στη χώρα όσο οι κομμουνιστές ήταν στην εξουσία. 

 *Πιετά* (1942-46), Βασιλική της Ιερής Καρδιάς, Νοτρ Νταμ, Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ
Δύο από τα παιδιά του πέθαναν, όταν ήταν ακόμα εν ζωή. Η κόρη του Μάρτα, που μετακόμισε μαζί του στις ΗΠΑ, πέθανε το 1949 σε ηλικία 24 ετών.  Ο γιος του Τβρτκο, ο οποίος παρέμεινε στο Ζάγκρεμπ, ήταν 39 ετών, όταν πέθανε το 1961.

Το 1960 υπέστη ένα ελαφρύ εγκεφαλικό το οποίο επηρέασε την όρασή του. Το 1961, τα απομνημονεύματά του, *Uspomene na političke ljude i događaje* (Αναμνήσεις πολιτικών προσώπων και γεγονότων), εκδόθηκε από τον κροατικό εκδοτικό οίκο μεταναστών *Hrvatska revija* (*Κροατική Επιθεώρηση*) στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Το 1969 εκδόθηκαν από την *Matica hrvatska* στο Ζάγκρεμπ.

Αφού δημιούργησε τέσσερα πήλινα γλυπτά, εις μνήμη των παιδιών του, ο Μέστροβιτς πέθανε στις αρχές του 1962, σε ηλικία 79 ετών, στο Σάουθ Μπεντ της Ιντιάνα. Η νεκρώσιμος ακολουθία του τελέστηκε από τους επισκόπους του Σίμπενικ, Γιόσιπ Άρνεριτς και τον επίσκοπο Σπλιτ-Μακάρσκα Φράνε Φράνιτς.  Τα λείψανά του ενταφιάστηκαν σε ένα μαυσωλείο στο παιδικό του σπίτι στο Οταβίτσε. Οι κομμουνιστικές γιουγκοσλαβικές αρχές είχαν αρχικά υποσχεθεί στην οικογένεια Μέστροβιτς ότι τα λείψανά του θα μπορούσαν να αναπαυθούν στους καθεδρικούς ναούς στο Ζάγκρεμπ και στο Σπλιτ. Μόλις τα λείψανά του έφτασαν στη Γιουγκοσλαβία, ωστόσο, οι αρχές αρνήθηκαν και δεν επέτρεψαν να γίνει αυτό. Μετά την παρέμβαση των κομμουνιστών αξιωματούχων κατά τη διάρκεια της κηδείας του, ο γιος του Μάτε Μέστροβιτς επέκρινε δριμεία το επίπεδο θρησκευτικής ελευθερίας στη χώρα. 

Ο γιος του, Μάτε, είναι Κροατο-Αμερικανός διπλωμάτης, καθηγητής πανεπιστημίου και συντάκτης στο περιοδικό *Time*, ο οποίος υπηρέτησε ως υπολοχαγός στον Ψυχοπόλεμο του Στρατού των ΗΠΑ.  Αργότερα, υπηρέτησε ως πρόεδρος του Κροατικού Εθνικού Κογκρέσου και άσκησε πιέσεις για λογαριασμό της Κροατικής αυτοδιάθεσης στην Ουάσιγκτον, τη Δυτική Ευρώπη και την Αυστραλία, και ήταν βουλευτής στο Κροατικό Κοινοβούλιο, μέλος της αντιπροσωπείας της Κροατίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης και τη Διακοινοβουλευτική Ένωση. Διετέλεσε επίσης πρέσβης στο Υπουργείο Εξωτερικών. 

Ο εγγονός του Μέστροβιτς Στιέπαν είναι Αμερικανός καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Texas A&amp;M και συγγραφέας πολλών βιβλίων.

Φήμη και κληρονομιά
-------------------

 *Ιστορία των Κροατών* (1932)
Οι γλυπτικές του δυνάμεις εκδηλώνονται στη λυρική και δραματική έκφραση του ανθρώπινου σώματος. Οι κριτικοί στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον κατέταξαν υψηλά στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Είναι ένας από τους πιο εξέχοντες Κροάτες καλλιτέχνες του οποίου το έργο έχει κατά καιρούς κερδίσει παγκόσμια αναγνώριση.

Ο καθηγητής Μιλιένκο Γιούρκοβιτς του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ αναφέρει:

«είναι ο πιο διάσημος σύγχρονος Κροάτης γλύπτης. Τα έργα του συνδυάζουν διάφορες επιρροές και είναι ταυτόχρονα μνημειώδη και ποιητικά. Έκανε γλυπτική σε πέτρα, μπρούντζο και ξύλο, καλύπτοντας μια ποικιλία θεμάτων – που εξαπλώθηκε σε θρησκευτικά, πορτρέτα και συμβολικά θέματα.» 
Οι ιστορικοί Βόιτσεχ Ροζκόφσκι και Γιαν Κόφμαν αναφέρουν: "Η γλυπτική του Μέστροβιτς για τη μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389 κέρδισε το πρώτο βραβείο σε μια διεθνή έκθεση το 1911 και οι κριτικοί τον ανακήρυξαν ως τον μεγαλύτερο γλύπτη της σύγχρονης εποχής." 

Η αξιολόγηση του Ωγκύστ Ροντέν συχνά συμπυκνονόταν στο εξής: «Ο Μέστροβιτς ήταν το μεγαλύτερο φαινόμενο μεταξύ των γλυπτών» της εποχής του. 

Ο Αλόνζο Λάνσφορντ, συντάκτης του *Arts Magazine* στη Νέα Υόρκη, έκανε κριτική στην έκθεση Μέστροβιτς του 1947 στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. Έγραψε: «Είναι επομένως εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι τιμάται σχεδόν ομόφωνα από τους Αμερικανούς γλύπτες όλων των σχολών ως ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή γλύπτες». 

Αρκετοί δρόμοι στη Σερβία έχουν πάρει το όνομά του.

Έργα
----

 Το μαυσωλείο του Μέστροβιτς στο παιδικό του σπίτι στο Οταβίτσε.
Ο Μέστροβιτς δημιούργησε πάνω από πενήντα μνημεία κατά τη διάρκεια των δύο ετών του στο Παρίσι (1908–1910). Το θέμα της Μάχης του Κοσσυφοπεδίου τον συγκίνησε ιδιαίτερα, προκαλώντας ένα από τα πρώτα σπουδαία έργα του, το Μνημείο του Κοσσυφοπεδίου του Παρισιού, καθώς και άλλα έργα σε μπρούτζο και πέτρα. Μεγάλο μέρος του πρώιμου έργου του μνημόνευε τέτοιες επικές στιγμές από τη σλαβική ιστορία, καθώς προσπάθησε να προωθήσει την πανσλαβική υπόθεση στην πατρίδα του.

Με τη δημιουργία της πρώτης Γιουγκοσλαβίας, η εστίαση του Μέστροβιτς μετατοπίστηκε σε πιο κοσμικά θέματα όπως μουσικά όργανα ή παρεκκλήσια. Προσανατολίστηκε ιδιαίτερα στα θρησκευτικά αντικείμενα, κυρίως από ξύλο, υπό την καλλιτεχνική επιρροή της βυζαντινής και γοτθικής αρχιτεκτονικής. Τα πιο γνωστά έργα από την πρώιμη περίοδο του είναι ο *Σταυρός* και η *Μαντόνα*. Αργότερα εμπνεύστηκε από τον Μιχαήλ Άγγελο και δημιούργησε ένα μεγάλο αριθμό πέτρινων ανάγλυφων και πορτρέτων. Το κροατικό δηνάριο περιείχε το έργο του Μέστροβιτς *Ιστορία των Κροατών*. 

Τα πιο διάσημα μνημεία του Μέστροβιτς περιλαμβάνουν:

* *Καναδική Φάλαγκα*, ένα μαρμάρινο ανάγλυφο, 284 Wellington Street στην Οτάβα, Οντάριο
* *Γρηγόριος του Νιν* στο Σπλιτ
* *Ο Γιόσιπ Γιουράι Στροσμάγιερ* στο Ζάγκρεμπ
* *Μνημείο Ευγνωμοσύνης στη Γαλλία* στο Βελιγράδι
* *Μνημείο του άγνωστου ήρωα*, Άβαλα, Βελιγράδι
* *Μνημείο Βίκτωρ* στο φρούριο του Βελιγραδίου στο Βελιγράδι
* *Ο Σβέτοζαρ Μίλετιτς* στο Νόβι Σαντ
* *Η Ναντέζντα Πέτροβιτς* στο Τσάτσακ
* *Ο Νίκολα Τέσλα* στο Ζάγκρεμπ
* *Μαυσωλείο του Νιέγκος* στο όρος Λόβτσεν στο Μαυροβούνιο
* *Η Άνοιξη της Ζωής* στο Ζάγκρεμπ
* *Οι Τοξότες του Ντομαγκόι* στο Ζάγκρεμπ (Ίδρυμα Μέστροβιτς)
* Ο Τοξοβόλος και Ο Λογχοφόρος στο Σικάγο
* *Μάρτιν Κουκούτσιν* στον Ιατρικό Κήπο, Μπρατισλάβα, Σλοβακία
* *Ιόν Μπρατιάνου* στο Βουκουρέστι, Ρουμανία (24 Νοεμβρίου 1937)
* Βασιλιάς Κάρολος Α' στο Βουκουρέστι, Ρουμανία (1939) - αυτό το μνημείο καταστράφηκε από κομμουνιστές μετά το 1948
* *Ανάγλυφο του Καρδινάλιου Στέπινατς με τον Χριστό*, Καθεδρικός Ναός του Ζάγκρεμπ
* *Άγιος Ιερώνυμος ο Ιερέας*, Ουάσιγκτον, DC
* Ο Χριστός και η Σαμαρείτισσα και ο Άγιος Λουκάς (1957), Παναγία των Παρισίων
* *Ο Εσταυρωμένος και ο Μικρός Χριστός, που διδάσκει στο Τέμπλο* (1957), Αίθουσες Κίναν και Στάνφορντ, Νοτρ Νταμ.

Εικόνες
-------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb127815796. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. ↑  «Benezit Dictionary of Artists» (Αγγλικά) Oxford University Press. 2006. B00121477. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
3. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w6dz0fvs. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  (Αγγλικά) *Library of Congress Authorities*. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. n50036945. Ανακτήθηκε στις 24  Ιανουαρίου 2020.
5. 1 2 3 4 5  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/7894. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
6. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
7. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb127815796. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
8. 1 2  *Czech National Authority Database*. xx0017476. Ανακτήθηκε στις 1  Μαρτίου 2022.
9. 1 2  (Ολλανδικά) *RKDartists*. rkd.nl/explore/artists/55513. Ανακτήθηκε στις 3  Οκτωβρίου 2022.
10. ↑  Repository of Mestrovic Papers at the University of Notre Dame Archives
11. 1 2  Kečkemet, Duško, Ivan Meštrović, McGraw-Hill Book Company, New York 1976 unpaginated
12. 1 2  «Sculpting a legacy Gallery to be dedicated to Ivan Mestrovic, creator of 2 Chicago works of art». 24 Αυγούστου 2008. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2014.
13. ↑  Timotijević, Miloš (2002). «Политика, уметност и стварање традиција (Подизање споменика Надежди Петровић у Чачку 1955. године)» [Politics, art and creation of traditions : The establishment of Nadežda Petrović monument in Čačak in 1955] (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.
14. ↑  Schmeckebier, Laurence, *Ivan Meštrović: sculptor and partriot*, Syracuse University Press, 1959 pp. 17- 23
15. 1 2 3 4  Ivo Banac. *The national question in Yugoslavia: origins, history, politics*. Cornell University Press, 1984. Pp. 204-205.
16. ↑  Elezović, Zvezdana (2009). «Kosovske teme paviljona Kraljevine Srbije na međunarodnoj izložbi u Rimu 1911. godine». *Baština* **27**.
17. 1 2  Profile Αρχειοθετήθηκε 2017-02-16 στο Wayback Machine. euromuse.net; accessed 19 September 2016.
18. ↑  «Ivan Mestrovic - The greatest sculptor since the Renaissance and sculptor of the Tesla Bust». *Teslasociety.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2016.
19. ↑  Kečkemet, Duško, Ivan Meštrović, McGraw-Hill Book Company, New York 1976, unpaginated
20. ↑  Mestrovic's Chapel, *Time Magazine*, 5 November 1923.
21. ↑  Borić, Tijana (2008). «Umetnički opus Ivana Meštrovića u dvorskom kompleksu na Dedinju». *Nasleđe* **9**.
22. ↑  "Notes and Coins" Αρχειοθετήθηκε 2007-09-27 στο Wayback Machine. - Central Bank and Financial Services Authority of Ireland. "*This beautiful Silver Proof €15 coin celebrates the 80th anniversary of the original coin design 'Girl with Harp' which was gifted to the Irish State by Ivan Meštrović in 1927. This design was submitted by the artist as an entry in the competition for the design of the 1928 Irish Free State coinage. Unfortunately, because of difficulty contacting him – he was in the United States - his design arrived too late for consideration. The Chairman of the Design Committee, William Butler Yeats, subsequently wrote "He made one magnificent design and, on discovering that the date had passed, gave it to the Irish Free State with great generosity". It has been used as the seal of the Central Bank since 1965.*
23. ↑  Prančević, Dalibor (2008). «Blagovanje Ivana Meštrovića u Splitu». *Etnološka istraživanja* **1** (12/13): 369–77.
24. ↑  Josipovic (2007), p. 321
25. ↑  Buckley, Madeleine (24 April 2016). «Explore the SU campus through these 6 historic statues». *The Daily Orange*.. Ανακτήθηκε στις 22 March 2021.
26. ↑  Prančević, Dalibor (2008). «Imaginarni razgovori Ivana Meštrovića». *Kvartal* **5** (1): 34–37.
27. ↑  «Ivan Mestrovic's Legacy at SU». Archives.syr.edu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2014.
28. ↑  Josipovic (2007), p. 322
29. ↑  Kljaković, Jozo (1962). «Oproštaj od mrtvog Meštrovića». *Hrvatska revija* **12** (1–2).
30. ↑  Josipović, Slađana;
"Politizacija pokopa Ivana Meštrovića", hrcak.srce.hr; accessed 19 September 2016.
31. ↑  Josipovic (2007), p. 331
32. ↑  Miljenko Jurkovic, "The Artistic Heritage of Croatia"
33. ↑  Wojciech Roszkowski and Jan Kofman (2016). *Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century*. Taylor & Francis. σελ. 2012. ISBN 9781317475934.
34. ↑  Laurence Eli Schmeckebier (1959). *Ivan Meštrović: sculptor and patriot*. Syracuse UP. σελ. 5.
35. ↑  Alonzo Lansford (1947). *Arts Magazine vol 21 #6*. σελ. 17.
36. ↑  «Prvi novac - Povijest hrvatskog novca». Hnb.hr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2014.
37. ↑  «Canadian Phalanx in Ottawa». Cmp-cpm.forces.gc.ca. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2014.
38. ↑  Timotijević, Miloš (2002). «Политика, уметност и стварање традиција (Подизање споменика Надежди Петровић у Чачку 1955. године) [Politics, art and creation of traditions: The establishment of Nadežda Petrović monument in Čačak in 1955)]» (στα sr). *Зборник радова Народног музеја* (Čačak) **XXXI**.. Ανακτήθηκε στις 11 January 2021.
39. ↑  McCormick, Robert B. (2003). *Ivan Mestrovic at Notre Dame: Selected Campus Sculptures*. Snite Museum of Art.

Βιβλιογραφία
------------

* Adamec, Ana. (1984). *Ίβαν* *Μέστροβιτς* *1883-1962*, SANU, Βελιγράδι.
* Αλί, Αμπντουλάχ Γιουσούφ. (1915). *Μέστροβιτς* *και Σερβική Γλυπτική*, Matthews, Λονδίνο.
* Casson, Stanley. (1929). *Μερικοί Μοντέρνοι Γλύπτες*, Oxford University Press, Λονδίνο
* Ćurčin, Μιλάνο. (1919) *Ίβαν* *Μέστροβιτς* *- A Monograph*, Williams & Norgate, Λονδίνο.
* Goode, James M. (1974). *Τα Γλυπτά εξωτερικού χώρου στην Ουάσινγκτον*, Smithsonian Institution Press, Washington DC
* Γ. Μποζιντάρ/Ν. Gattin (1987) *Ίβαν* *Μέστροβιτς*, Ζάγκρεμπ
* Josipović, Slađana (2007). "Politizacija pokopa Ivana Meštrovića". Journal of Contemporary History. 39 (2): 319–338.
* Kečkemet, Duško. (1970). *Ίβαν* *Μέστροβιτς.* *Ο μόνος τρόπος για να είσαι καλλιτέχνης είναι να δουλεύεις* , Spektar, Ζάγκρεμπ.
* Kraševac, Irena. (2002). *Ivan Meštrović i secesija Beć-Muenchen-Prag 1900-1910*, HAZU, Ζάγκρεμπ.
* Schmeckebier, Laurence E. (1959). *Ίβαν* *Μέστροβιτς– Γλύπτης και Πατριώτης*, Syracuse University Press, Syracuse.

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ίβαν Μέστροβιτς** |

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Tatham, David (1997). «Ivan Mestrovic in Syracuse, 1947-1955». *Syracuse University Library Associates Courier* **XXXII**. .
* Kalvaitis, Julia (1998). A Collective Portrait of Ivan Meštrović and His Students: The Syracuse Years, 1947-1955 (Master of Arts). Syracuse University. OCLC 429466683.

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Βιογραφίες | Πύλη Βιογραφίες |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 19805020
* **Europeana**: agent/base/58435
* LCCN: n50036945
* ISNI: 0000 0001 0876 8143
* GND: 118828215
* SUDOC: 027936422
* BNF: cb127815796 (data)
* BIBSYS: 90362359
* ULAN: 500019590
* NLA: 35348364
* NDL: 00651644
* NKC: xx0017476
* CiNii: DA16493370
* RKD: 55513

 |

 |