recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ο **Γιαν Έντβαρντ Αλεξάντερ Ματουσίνσκι** (πολωνικά: Jan Edward Aleksander Matuszyński, 14 Δεκεμβρίου 1808, Βαρσοβία – 20 Απριλίου 1842, Παρίσι) ήταν Πολωνός ιατρός και στενός φίλος, στη Βαρσοβία και στο Παρίσι, του Πολωνού συνθέτη Φρεντερίκ Σοπέν .

Βιογραφία
---------

Ο πατέρας του Γιαν Ματουσίνσκι, Γιαν Φριντέρικ Ματουσίνσκι (1768–1831), ήταν ιατρός και χειρουργός και επικεφαλής του Λουθηρανικού Νοσοκομείου της Βαρσοβίας.

Ο Γιαν Ματουσίνσκι, με καταγωγή από τη Βαρσοβία, έγινε φίλος του Σοπέν ενώ φοιτούσε στο Λύκειο της Βαρσοβίας, όπου διδάχθηκε από τον πατέρα του Σοπέν, Νικολά Σοπέν. Ο Ματουσίνσκι καταγόταν από μουσική οικογένεια. Ο ίδιος έπαιζε φλάουτο και ο αδελφός του, Λεοπόλδος (1820–93), έγινε τενόρος και σκηνοθέτης όπερας.

Από το 1827, ο Γιαν σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας. Κατά τη διάρκεια της Νοεμβριανής Εξέγερσης του 1830–31 υπηρέτησε ως ιατρός με τις πολωνικές δυνάμεις, με το 5ο Τάγμα Έφιππων Τυφεκιοφόρων για το οποίο έλαβε το Τάγμα Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας.

Μετά την καταστολή της εξέγερσης πήγε στην εξορία στη Γερμανία, αποφοιτώντας τελικά στην ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Τύμπινγκεν.

Μετανάστευσε στο Παρίσι το 1834, όπου για περισσότερα από δύο χρόνια μοιραζόταν το διαμέρισμα του Σοπέν και του έδινε ιατρικές συμβουλές.

Πήρε ένα περαιτέρω πτυχίο ιατρικής στο Παρίσι, με ειδίκευση στη φυσιολογία, και παντρεύτηκε μια Γαλλίδα, την Καρολίν Μποκέ.

Το 1837 δημοσίευσε μια πραγματεία, *De l'influence du nerf sympathique sur les fonctions des sens* (Περί της επιρροής του συμπαθητικού νευρικού συστήματος στις λειτουργίες των αισθήσεων).

Ο Ματουσίνσκι πέθανε από φυματίωση. Στις τελευταίες του μέρες, ο Σοπέν και η Γεωργία Σάνδη τον φρόντιζαν στα δωμάτια που μοιράζονταν στην οδό Πιγκάλ. Η Σάνδη έγραψε ότι «πέθανε στην αγκαλιά μας μετά από μια αργή και σκληρή αγωνία, που προκάλεσε στον Σοπέν τόσο πολύ πόνο σαν να ήταν δικό τους. Αυτός [ο Σοπέν] ήταν δυνατός, θαρραλέος και αφοσιωμένος... αλλά όταν τελείωσε ήταν διαλυμένος».

Ο Ματουσίνσκι ενταφιάστηκε στο Κοιμητήριο της Μονμάρτρης.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *CERL Thesaurus*. Consortium of European Research Libraries. cnp00474964. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  Ανακτήθηκε στις 13  Μαρτίου 2021.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Σικόρσκι (n.d.)
4. ↑  Walker, Alan (2018). *Fryderyk Chopin, a life and times*. Farrar, Straus and Giroux. σελίδες 298. ISBN 978-0374159061.
5. ↑  Chopin, Frédéric (2009). *Korespondencja Fryderyka Chopina*. Zofia Helman, Zbigniew Skowron, Hanna Wróblewska-Straus, Uniwersytet Warszawski (Wydanie I έκδοση). Βαρσοβία: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. σελ. 606. ISBN 978-83-235-0481-8.
6. 1 2  Atwood (1999), p. 333.

Πηγές
-----

* Attwood, William G. (1999), *The Parisian Worlds of Frédéric Chopin*, Νιου Χέιβεν Και Λονδίνο, Yale University Press, (ISBN 0300077734).
* Σικόρσκι, Άντζεϊ (n.d.), *Jan Matuszyński Αρχειοθετήθηκε 2016-03-13 στο Wayback Machine. Archived* </link> (στα πολωνικά), ιστότοπος του Ινστιτούτου Φρεντερίκ Σοπέν, πρόσβαση στις 14 Φεβρουαρίου 2014.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 69855526
* ISNI: 0000 0000 1484 6091
* GND: 124222242

 |

 |
Η οξεία φάση της **ρευματικής νόσου της καρδιάς** αρχίζει δέκα περίπου ημέρες μετά από λοίμωξη του φάρυγγα με β αιμολυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α. Ο ρευματικός πυρετός εμφανίζεται σαν οξεία πολυαρθρίτιδα που μπορεί να επιπλέκεται από ενδοκαρδίτιδα , περικαρδίτιδα και μυοκαρδίτιδα. Η χορεία του Σύντεναμ χαρακτηρίζεται από ακούσιες κινήσεις των άκρων, των μυών του προσώπου και του κορμού. Και οι δύο οξείες παθήσεις ιώνται αυτόματα μέσα σε εβδομάδες , εκτός εάν καρδιακή ανεπάρκεια προκαλέσει πρώιμο θάνατο. Η χρόνια φάση οφείλεται σε ουλοποίηση των βαλβίδων και του μυοκαρδίου, που μπορεί να αναπτύσσεται ύπουλα για δεκαετίες.
Η Αλίκη του Λιούις Κάρολ
Το όνομα **Αλίκη** χρησιμοποιείται ως θηλυκό όνομα σε πολλούς πολιτισμούς, έχοντας ρίζες στην γαλλική αλλά και ελληνική γλώσσα.

Ετυμολογίες
-----------

Το όνομα **Αλίκη** έχει διάφορες ρίζες, μια από αυτές είναι η μορφή του παλιού γαλλικού ονόματος *Άλις* (Alis), σύντομη μορφή του *Αδελαΐς που* προέρχεται από τις πρωτογερμανικές λέξεις \*aþala-, που σημαίνει "ευγενής" και \*haidu-, που σημαίνει "εμφάνιση". 

Το όνομα έχει εμφανιστεί επίσης στην Αρχαία Ελλάδα με το αντίστοιχο αρσενικό Αλικεύς, πιθανά από το αρχαίο ἅλς που σημαίνει "θάλασσα". Ενώ στην σύγχρονη Ελληνική γλώσσα το όνομα συσχετίζεται με το άλικο χρώμα.

Δημοτικότητα
------------

Το 2015 το όνομα εμφανίστηκε στα 100 πιο δημοφιλή ονόματα για κοριτσάκια στην Αυστραλία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τον Καναδά, την Ιρλανδία, τη Σκωτία, την Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Στην Αγγλία και την Ουαλία κατατάχθηκε 24ο πιο δημοφιλές όνομα το 2015, ενώ στη Σουηδία και την Ιταλία έχει εμφανιστεί στα δέκα κορυφαία ονόματα τα τελευταία χρόνια. 

Στην Ελλάδα σύμφωνα με στατιστική έρευνα του 2009 το όνομα Αλίκη είναι το 101ο πιο συχνό γυναικείο όνομα.

Το όνομα έχει κυρίως διαδοθεί από την *Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων* , του Λιούις Κάρολ.    *Στην Ελλάδα το όνομα έχει διαδοθεί σε μεγάλο βαθμό από την ηθοποιό Αλίκη Βουγιουκλάκη.*

Τύποι
-----

Αλίσα, Αλίσια και Άλιξ εμπνευσμένοι τύποι από την Αγγλική μορφή του Alice.

Ονομαστική γιορτή
-----------------

* 17 Ιουλίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την μνήμη της Αγίας Άλιξ της Παθούσας.

Άλλες γνωστές χρήσεις του ονόματος
----------------------------------

* Αλίκη Διπλαράκου, πρώτη Ελληνίδα Μις Ευρώπη.
* Αλίκη Γεωργούλη, ηθοποιός.
* Πριγκίπισσα Αλίκη του Μπάττενμπεργκ, πριγκίπισσα της Ελλάδας.
* Αλίκη Πέρρερς, σημαντική υπουργός (και ερωμένη) του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου Γ'.
* Αλίκη της Αντιόχειας, πριγκίπισσα της Αντιόχειας.
*

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Alice: Name Meaning, Popularity, and Similar Names». *Nameberry*. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2021.
2. ↑  1918-2007. Fraser, Peter M. (2004). *A lexicon of Greek personal names : [LGPN]*. Clarendon Pr. ISBN 0-19-815293-0. 756335066.
3. 1 2  «Alice». *Oh Baby! Names*. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2021.
4. ↑  Campbell, Mike (29 Μαΐου 2020). «Meaning, origin and history of the name Alice». *Behind the Name*. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2021.
Ο **Γιαν ντε Βελ Ι** (φλαμανδικά: **Jan de Wael** ή **Hans de Wael** ή **Jan Baptist de Wael**, 1558–1633) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος και χαράκτης ο οποίος φιλοτεχνούσε κυρίως έργα θρησκευτικού περιεχομένου και τοπία.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στην Αμβέρσα σε οικογένεια καλλιτεχνών και διετέλεσε μαθητής του Φρανς Φράνκεν του πρεσβύτερου. Έγινε "Δάσκαλος" στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της Αμβέρσας το 1584 και στη συνέχεια ταξίδεψε στο Παρίσι με τον ζωγράφο Γιαν ντε Μάγιερ. Επιστρέφοντας, νυμφεύτηκε την Χερτρούντε ντε Γιόντε (Gertrude (ή Gertruyt, Geertruijdt) de Jode) το 1588. Η σύζυγός του προερχόταν από οικογένεια χαρακτών, όπως ο διάσημος χαράκτης χαρτών Χέραρντ ντε Γιόντε, ο οποίος ήταν πατέρας της, ο Πίτερ ντε Γιόντε Ι, ο οποίος ήταν αδελφός της και ο Πίτερ ντε Γιόντε ΙΙ, ο οποίος ήταν ανεψιός της. Έγινε επικεφαλής της Συντεχνίας το 1595.

Η κατά κύριο λόγο σημαντικότητα του Γιαν ντε Βελ ήταν ο ρόλος του ως δασκάλου. Εκπαίδευσε τους γιους του, Κορνέλις ντε Βελ και Λούκας ντε Βελ ως ζωγράφους και χατράκτες. Και οι δύο διέμειναν επί μακρόν στην Ιταλία, έχοντας εγκατασταθεί στη Γένοβα.

Από τους σημαντικότερους μαθητές του ντε Βελ ήταν ο ζωγράφος Γιαν Ρόος, ο οποίος αργότερα εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Γένοβα, όπου επηρέασε σημαντικά την τέχνη των τοπικών ζωγράφων της Σχολής της Γένοβα. Άλλου μαθητές του ήταν οι Ζακ Φίρενς και Κάρελ Σίμονς.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Вааль» (Ρωσικά)
2. 1 2  «Jan de Waal». *Biografisch Portaal*. 00457347.
3. ↑  «Jan Baptist de, I Wael». (Αγγλικά) *Union List of Artist Names*. 500040841.
4. ↑  (Ολλανδικά) *RKDartists*. rkd.nl/explore/artists/82378. Ανακτήθηκε στις 26  Αυγούστου 2017.
5. 1 2  (Αγγλικά) *Union List of Artist Names*. 9  Αυγούστου 2021. 500040841. Ανακτήθηκε στις 7  Φεβρουαρίου 2024.
6. ↑  Jetty E. van der Sterre. "Wael, de." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 31 Jan. 2014.
7. ↑  «Jan de Wael at the Fitzwilliam». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2016.
8. 1 2  Biographical details[*νεκρός σύνδεσμος*] στο Ολλανδικό Ίδρυμα Ιστορίας της Τέχνης (Ολλανδικά)
9. ↑  Jan de Waal biography in *De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen* (1718) του Άρνολντ Χαουμπράκεν, με επιμέλεια από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη για την Ολλανδική Λογοτεχνία (Ολλανδικά)

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων
* Φλαμανδική ζωγραφική

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Γιαν ντε Βελ Ι** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 95945639
* **Europeana**: agent/base/118253
* ISNI: 0000 0001 1578 765X
* GND: 1019758112
* BPN: 00457347
* ULAN: 500040841
* BNE: XX907414
* RKD: 82378

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Τέχνη
* Πύλη:Ζωγραφική
 |

 |
Ο **Γάιδαρος της Καταλονίας** (στα καταλανικά: **Ase Català** ή **Ruc Català**, στα ισπανικά : **Asno Catalán**) είναι φυλή οικόσιτων γαϊδάρων, που ζει κυρίως στην Καταλονία αλλά και στην ιστορική περιοχή Roussillon, στην νότια Γαλλία. Τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετηθεί από Καταλανούς εθνικιστές ως σύμβολο του Καταλανικού εθνικισμού.

Κατάγεται από την περιοχή της λεκάνης απορροής των ποταμών Cardener, Σέγρε και Τερ στη βόρεια Ισπανία. Έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι είναι συγγενής με το Γάιδαρο της Μαγιόρκα και του Zamorano-Leonés. Χρησιμοποιήθηκε για τη βελτίωση άλλων φυλών σε διάφορα μέρη του κόσμου μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Βόρεια Αμερική.  Συνήθως ζυγίζει 350 με 450 κ.

Ο αριθμός των Γαϊδάρων της Καταλονίας μειώθηκε στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου αλλά άρχισε να αυξάνεται και πάλι την επόμενη δεκαετία. Τις δεκαετίες του ‘60 και του ’70 η αστυφιλία και η εκβιομηχάνιση της γεωργίας οδήγησε σε νέα μείωση του πληθυσμού του. Στα τέλη του 2013 υπήρχαν σε όλη την Ισπανία 851 γάιδαροι αυτού του είδους και το Υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας το ενέταξε στη λίστα με τα ζώα που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2019.
Ως **συμπληρώματα διατροφής** ορίζονται τα τρόφιμα με σκοπό τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας, τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με θρεπτικές ή φυσιολογικές επιδράσεις, μεμονωμένων ή σε συνδυασμό, και τα οποία διατίθενται στο εμπόριο σε δοσιμετρικές μορφές, ήτοι μορφές παρουσίασης όπως κάψουλες, παστίλιες, δισκία, χάπια και άλλες παρόμοιες μορφές καθώς και φακελάκια σκόνης, φύσιγγες υγρού προϊόντος, φιαλίδια με σταγονόμετρο και άλλες παρόμοιες μορφές υγρών και κόνεων που προορίζονται να ληφθούν σε προμετρημένες μικρές μοναδιαίες ποσότητες. Είναι σκευάσματα που λαμβάνονται από το στόμα (per os) και περιέχουν ουσίες που λείπουν από την κανονική διατροφή είτε περιέχονται σε αυτήν σε ποσότητες που θεωρούνται ανεπαρκείς.

Ο διαχωρισμός ανάμεσα στα συμπληρώματα διατροφής και στα τρόφιμα ειδικής διατροφής δεν είναι πάντα σαφής. Ως «τρόφιμα ειδικής διατροφής» ορίζονται τα τρόφιμα τα οποία λόγω της ειδικής σύνθεσής τους ή της ειδικής επεξεργασίας κατά την παρασκευή τους διακρίνονται σαφώς από τα τρόφιμα συνήθους κατανάλωσης, ανταποκρίνονται στο δηλούμενο θρεπτικό προορισμό τους και κατά τη διάθεσή τους στο εμπόριο δηλώνεται ότι επιτελούν τον προορισμό αυτόν.

Τα μακαρόνια χωρίς γλουτένη και το γάλα χωρίς λακτόζη αποτελούν τρόφιμο ειδικής διατροφής. Οι βιταμίνες όμως είναι συμπλήρωμα ειδικής διατροφής. Σε γενικές γραμμές, ό,τι είναι σε συμπυκνωμένη μορφή είναι συμπλήρωμα διατροφής ενώ ότι είναι σε κανονική μορφή τροφίμου αλλά έχει ειδική σύνθεση ή επεξεργασία, είναι τρόφιμο ειδικής διατροφής. 

Τροφίμα ειδικής διατροφής είναι ακόμη οι τροφές για διαβητικούς, το εμπλουτισμένο με επιπλέον ασβέστιο γάλα, το γάλα σε σκόνη και άλλα. Αντίστοιχα, συμπληρωμάτα διατροφής είναι: η πρωτεΐνη ορού γάλατος, τα αμινοξέα, η κρεατίνη ενώ μερικά συμπληρώματα διατροφής εμπίπτουν και στις δύο κατηγορίες όπως οι φόρμουλες πρωτεΐνης για αδυνάτισμα 

Συμπλήρωμα σημαντικό για την υγεία μας

Πηγές
-----

1. ↑   Manly Today, Τι είναι η Κρεατίνη

* ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ, Τμήμα Ε΄: Προϊόντων Ειδικής Διατροφής & Συμπληρωμάτων Διατροφής, "Πρόταση αλλαγής μέγιστων επιτρεπόμενων ορίων μικροθρεπτικών στοιχείων σε συμπληρώματα διατροφής και τρόφιμα", 2011

* Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΟΔΗΓΙΑ 2002/46/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 10ης Ιουνίου 2002 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί των συμπληρωμάτων διατροφής
* Διαδικτυακή πύλη ΕΦΕΤ (Eνιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων)
Η **4ocean** είναι κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε στη Φλόριντα των ΗΠΑ το 2017 και πουλά βραχιόλια, τα οποία δημιουργούνται κυρίως από ανακυκλώσιμα υλικά και άλλα προϊόντα, των οποίων τα υλικά είναι υπεύθυνα για την καταστροφή του περιβάλλοντος. Η εταιρεία χρησιμοποιεί ένα μέρος των εσόδων για να απομακρύνει έναν τόνο σκουπιδιών από τους ωκεανούς και τις ακτές, σε μια προσπάθεια να μειωθεί η ρύπανση από πλαστικά στους ωκεανούς. Η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει δράσεις καθαρισμού των ακτών και των θαλασσών στο Μπαλί, την Αϊτή και την Φλόριντα.

Ιστορία
-------

Η εταιρεία 4ocean ξεκίνησε όταν δυο νέοι απόφοιτοι πανεπιστημίου, ο Alex Schulze και ο Andrew Cooper, ταξίδεψαν στο Μπαλί της Ινδονησίας και διαπίστωσαν ότι οι παραλίες ήταν γεμάτες με πλαστικά απόβλητα. Όταν ενημερώθηκαν ότι για τους τόνους των πλαστικών στις ακτές υπεύθυνοι ήταν οι ντόπιοι που έφερναν το πλαστικό στην παραλία, ξεκίνησαν να αναζητούν ιδέες για να αυξήσουν τις δράσεις καθαρισμού των παραλιών. Εμπνεύστηκαν όταν έγιναν μάρτυρες ενός ψαρά που έσπρωχνε τους τόνους πλαστικού προς τον ωκεανό ώστε να οδηγήσει το ψαροκάικό του σε πιο ανοιχτά νερά. Έτσι ξεκίνησαν να δημιουργούν ένα επιχειρηματικό μοντέλο που θα επέτρεπε στους εθελοντές να έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα υλικά και τις απαραίτητες πηγές για την αφαίρεση των αποβλήτων που υπάρχουν στις θάλασσες και κατά μήκος των παραλιών.

Η 4ocean ισχυρίζεται ότι έχει αφαιρέσει πάνω από 8 εκατ. τόνους σκουπιδιών από διάφορους ωκεανούς και παραλίες από την αρχή της λειτουργίας της. Τον Ιανουάριο 2019, πάνω από 200 άνθρωποι εργάζονταν στην εταιρεία.

Επιχειρηματικό μοντέλο
----------------------

Η 4ocean είναι εμπορική κερδοσκοπική εταιρεία που χρηματοδοτείται από τις πωλήσεις των διαδικτυακών προϊόντων της. Αυτά τα έσοδα εξυπηρετούν την χρηματοδότηση των δράσεων καθαρισμού και την αγορά του απαραίτητου εξοπλισμού. Για κάθε $20 αγορών, οι υπάλληλοι της 4ocean βγάζουν 1 τόνο πλαστικών αποβλήτων από τους ωκεανούς.

Βραβεία
-------

* Η εταιρεία 4ocean κέρδισε το βραβείο "Agent of Change Award" του περιοδικού *Surfer*.
* Οι ιδρυτές της 4ocean μπήκαν στην λίστα "30 Κάτω των 30 - Καλύτεροι Επιχειρηματίες 2019" του περιοδικού *Forbes.*
* Οι ιδρυτές της 4ocean μπήκαν στην λίστα "201 Creative Class" του *Newsweek*.
* Η εταιρεία 4ocean μπήκε στο Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες για την μεγαλύτερη υποθαλάσσια καθαριότητα ωκεανού τον Ιούνιο 2019, που περιλάμβανε 633 τόνους απορριμμάτων.
Το **Περιφερειακό Αεροδρόμιο του Χαΐλ** (αραβικά: مطار حائل الإقليمي‎‎) είναι αεροδρόμιο που εξυπηρετεί το Χαΐλ, την πρωτεύουσα της επαρχίας Χαΐλ στην Σαουδική Αραβία  .

Το αεροδρόμιο βρίσκεται σε υψόμετρο 1,015 μ. Έχει μόνο έναν διάδρομο μήκους περίπου 3720 μ.

Ατυχήματα και περιστατικά
-------------------------

Στις 14 Σεπτεμβρίου 2000, ένα Airbus A300 της Qatar Airways από την Ντόχα προς το Αμμάν της Ιορδανίας, εξετράπη προς το αεροδρόμιο μετά από αεροπειρατεία από έναν Ιρακινό αιτούντα άσυλο. Ο αεροπειρατής παραδόθηκε αμέσως στην Σαοθδική αστυνομία κατά την προσγείωση και η πτήση συνεχίστηκε προς το Αμμάν χωρίς τραυματισμούς ή θύματα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «IATA Airport Code Search (HAS: Hail)». International Air Transport Association. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2013.
2. ↑  Ranter, Harro. «ASN Aircraft accident Airbus A300B4-622R registration unknown Hail Airport (HAS)». *aviation-safety.net*.
Στην ελληνική μυθολογία η **Θεάνειρα** ήταν μία Τρωαδίτισσα, κόρη του Λαομέδοντα, που αιχμαλώτισε ο Ηρακλής κατά την εκεί εκστρατεία του, πολλά χρόνια πριν αρχίσει ο γνωστός Τρωικός πόλεμος. 

Στη σκλάβα αυτή είχε μερίδιο και ο Τελαμώνας, ο οποίος την άφησε έγκυο αλλά δεν πρόλαβε να δει το παιδί τους, καθώς η Θεάνειρα κατάφερε να αποδράσει και να καταφύγει στην αυλή του Αρίωνα, βασιλιά της Μιλήτου. Ο Αρίων τη δέχθηκε πολύ ευγενικά και τη βοήθησε να γεννήσει και να αναθρέψει τον Τράμβηλο, που ήταν γιος του Τελαμώνα.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Te'lamon». *www.perseus.tufts.edu*. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2024.

Πηγές
-----

* Emmy Patsi-Garin: «Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας», εκδ. οίκος *Χάρη Πάτση*, Αθήνα 1969
Το **Παιδικό Μουσείο Exploration** (Exploration Children’s Museum) είναι το πρώτο παιδικό μουσείο στην Κρήτη και το πρώτο κινητό παιδικό μουσείο στην Ελλάδα.

Το Exploration είναι ένα κέντρο πολιτισμού που προωθεί την περιέργεια και τη φαντασία, ενισχύει το παιχνίδι και τη δημιουργικότητα, την άτυπη και τη δια βίου μάθηση και βασίζεται στον υλικό και άυλο πολιτισμό. Αφιερωμένο στην υπηρεσία του παιδιού και της οικογένειάς του, το μουσείο δημιουργεί ειδικά μαθησιακά περιβάλλοντα με κύριο άξονα την πολιτιστική, φυσική και τεχνολογική κληρονομιά. Προσφέρει ευκαιρίες μάθησης και παιχνιδιού, ενισχύει το θεσμό της οικογένειας και ενθαρρύνει τα παιδιά να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τον κόσμο με έναν τρόπο που είναι αρκετά κοντά στη φύση τους.

Οι πολιτιστικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες του βασίζονται στις συλλογές και τα εκθέματα του Μουσείου, ακολουθώντας τις σύγχρονες τάσεις της μουσειολογίας και της μουσειακής εκπαίδευσης. Από την αρχή της ίδρυσης και της λειτουργίας του, το Exploration σχεδιάζει ποικίλα εκπαιδευτικά προγράμματα για διάφορες ομάδες κοινού, συλλέγει και διατηρεί αντικείμενα του υλικού πολιτισμού με αφετηρία το ίδιο το παιδί και τις θεματικές που το ενδιαφέρουν, συμμετέχει σε πολιτιστικές εκδηλώσεις και συνεργάζεται στενά με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς της Κρήτης.

Το Παιδικό Μουσείο Exploration ιδρύθηκε το 2019 και υπάγεται στην Πολιτιστική Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία "Ελληνικό Κέντρο Πολιτιστικής και Μουσειακής Εκπαίδευσης", έχοντας ως καταστατικό σκοπό τη δημιουργία ενός κέντρου πολιτισμού για τα παιδιά της Κρήτης.
Οι **Κήποι της Λολλίας**, λατιν.: Horti Lolliani, ήταν ένα σύνολο ιδιωτικών κήπων στον Εσκουιλίνο λόφο στην αρχαία Ρώμη, που ανήκαν στη Λολλία Παυλίνα, την 3η σύζυγο του Καλιγούλα και πήραν το όνομά τους από αυτή.

Μετά το διαζύγιό της, η Λολλία θεωρήθηκε ως πιθανή ερωμένη του νέου Αυτοκράτορα Κλαύδιου (θείου του Καλιγούλα) και έτσι θεωρήθηκε ως αντίπαλος τής συζύγου του Αγριππίνας της Νεότερης. Το 49 η Αγριππίνα κατηγόρησε τη Λολλία για μαύρη μαγεία, αναγκάζοντάς την έτσι να εγκαταλείψει τη Ρώμη. Οι κήποι και η υπόλοιπη περιουσία της κατασχέθηκαν από την αυτοκράτειρα.

Οι Κήποι είχαν βόρεια την ανηφόρα του Βιμινάλιου λόφου (vicus Collis Viminalis), ανατολικά τα Σέρβια Τείχη, νότια τον Κίσπιο λόφο και την Κλειστή Αγορά της Λιβίας (Macellum Liviae), και δυτικά τον Βιμινάλιο λόφο. Μετέπειτα βόρεια των Κήπων φτιάχτηκαν οι Θέρμες του Διοκλητιανού. Ανατολικά των Κήπων ερχόταν τα υδραγωγεία Άκουα Μάρκια και Άκουα Άνιο Βέτους. Πιο νότια ήταν οι Κήποι του Μαικήνα, που ήταν και αυτός εντός των Σερβίων Τειχών, οι μόνοι τέτοιοι Κήποι.

Το 1883 δύο στήλες (cippi) ή οροθέσια για τους Κήπους της Λολλίας ανακαλύφθηκαν στη Βίλα Περέτι και την Πιάτσα ντεϊ Τσινκουετσέντο μπροστά από τον σιδηροδρομικό σταθμό Ρόμα Τέρμινι. Αυτό υποδεικνύει την κατά προσέγγιση τοποθεσία των κήπων.

Βιβλιογραφία
------------

* F. Coarelli, *Ρώμη και περίχωρα - ένας αρχαιολογικός οδηγός*, Berkeley 2007. σελ. 252.(ISBN 9780520079618)
* L. Richardson, jr, *A New Topographical Dictionary of Ancient Rome*, Baltimore - London 1992. σσ. 199-200.(ISBN 0801843006)ISBN 0801843006
Η **μάχη της Δρέσδης** έγινε το 1813 και ήταν σημαντική μάχη των Ναπολεόντειων Πολέμων, με νικηφόρα έκβαση για τους Γάλλους. Η μάχη πραγματοποιήθηκε γύρω από την πόλη της Δρέσδης στη σημερινή Γερμανία. Παρά το γεγονός ότι Γάλλοι είχαν πολύ λιγότερο στρατό, οι γαλλικές δυνάμεις υπό τις διαταγές του Ναπολέοντα Α΄ σημείωσαν μεγάλη νίκη ενάντια στον συμμαχικό στρατό (Αυστρία, Ρωσία, Πρωσία) υπό την ηγεσία του πρίγκηπα Κάρολου Φιλίππου.

Οι απώλειες ήταν μεγάλες, οι συμμαχικές δυνάμεις είχαν χάσει περίπου 38.000 άνδρες και 40 όπλα. Οι γαλλικές απώλειες ανήλθαν σε περίπου 10.000 νεκρούς και τραυματίες. Κάποιοι από τους αξιωματικούς του Ναπολέοντα σημείωσαν ότι "υπέφερε από ένα βίαιο κολικό, το οποίο είχε προκληθεί από την κρύα βροχή, στην οποία είχε εκτεθεί σε όλη τη μάχη."

Το σύμβολο που ο Ναπολέων άφησε στην Δρέσδη

Παραπομπές
----------

1. ↑  David G. Chandler, *The Campaigns of Napoleon*, ISBN 978-0025236608.
2. ↑  «Memoirs of the Duke of Rovigo». Peterswald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2001.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Battle of Dresden στο Wikimedia Commons

  


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Πόλεμος
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* LCCN: sh85039506

 |

 |
Ο **Ερνέστος**, γερμ. Ernst (1373 - 2 Ιουλίου 1438) από τον Οίκο των Βίττελσμπαχ, ήταν δούκας της Βαυαρίας-Μονάχου (1397-1438).

Βιογραφία
---------

Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ιωάννη Β΄ δούκα της Βαυαρίας-Μονάχου και της Αικατερίνης, κόρης του Μάινχαρτ ΣΤ΄ κόμη της Γκορίτσια.

Ο θείος του Στέφανος Γ΄ δούκας της Βαυαρίας-Ίνγκολστατ είχε, μετά από ένοπλη σύγκρουση, γίνει συγκυβερνήτης με τον Ιωάννη Β΄. Το 1397 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε μαζί με τον αδελφό του Γουλιέλμο Γ΄. Συγκράτησε τις εξεγέρσεις των πολιτών του Μονάχου το 1396 και το 1410. Το 1402 ανάγκασε τον θείο του να περιοριστεί στο Ίνγκολστατ και αργότερα ακόμη πολεμούσε με επιτυχία εναντίον του Λουδοβίκου Ζ΄, γιου του Στεφάνου Γ΄. Σε αυτό ήταν σύμμαχος του εξαδέλφου του Ερρίκου ΙΣΤ΄ δούκα της Βαυαρίας-Λάντσουτ και μέλος της ομάδας του, της *Εταιρείας του Παπαγάλου*, μία ένωση των εχθρών του Λουδοβίκου Ζ΄, που συνεδρίασε το 1415 στην Κωνσταντία.

Με την εξάλειψη του κλάδου των Βίττελσμπαχ, που ήταν δούκες της Βαυαρίας-Στράουμπινγκ και κόμητες Ολλανδίας & Αινώ, ο Ερνέστος με τον αδελφό του ήρθαν σε αντιπαράθεση με τον Ερρίκο ΣΤ΄ και τον Λουδοβίκο Ζ΄. Τελικά το 1429 έλαβαν το ήμισυ της Βαυαρίας-Στράουμπινγκ.

Υποστήριξε τον σύζυγο της αδελφής του Σοφίας, τον Βεντσεσλάβο Δ΄ της Βοημίας ως υποψήφιο βασιλιά της Γερμανίας, αν και ο άλλος υποψήφιος Ρούπερτ ήταν τρίτος εξάδελφός του από τον κλάδο Βίττελσμπαχ-Παλατινάτου. Επίσης υποστήριξε τον αδελφό τού Βεντσεσλάβου Δ΄, τον Σιγισμούνδο της Γερμανίας στους πολέμους του εναντίον των οπαδών τού Ιωάννη Χους, πράγμα που κατέστρεψε το βόρειο Βαυαρία ως το 1434.

Όταν το 1432 ο γιος του Αλβέρτος Γ΄ νυμφεύτηκε κρυφά την Αγνή Μπερνάουερ, ο Ερνέστος την κατηγόρησε για μαγεία και την έριξε στον Δούναβη, όπου πνίγηκε. Ο γιος του τότε ξεκίνησε εμφύλιο πόλεμο, αλλά τελικά συμφιλιώθηκε. Ο Ερνέστος απεβίωσε το 1438 στο Μόναχο και τάφηκε στο Φράουενκιρχε του Μονάχου.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε το 1395 την Ελισάβετ Βισκόντι, κόρη του Μπερναμπό κυβερνήτη του Μιλάνου και είχε τέκνα:

* Αλβέρτος Γ΄ 1401-1460, δούκας της Βαυαρίας-Μονάχου.
* Βεατρίκη π. 1403-1447, παντρεύτηκε πρώτα τον Χέρμαν Γ΄ κόμη του Τσέλιε και έπειτα τον Ιωάννη Βίττελσμπαχ κόμη του Παλατινάτου-Νόιμαρκτ.
* Ελισάβετ π. 1406-1468, παντρεύτηκε πρώτα τον Αδόλφο των Γύλιχ δουκα του Γύλιχ-Μπεργκ και έπειτα τον Έσο κόμη του Λάινινγκεν.
* Αμαλία 1408-1432, μοναχή στη μονή της Αγ. Κλάρας στο Μόναχο.

Επίσης είχε και τρία νόθα τέκνα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. 133573532. Ανακτήθηκε στις 17  Οκτωβρίου 2015.
2. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
3. ↑  p15168.htm#i151678. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
4. ↑  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Bayern-München after the Straubingen Inheritance Αρχειοθετήθηκε 2016-03-04 στο Wayback Machine.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 62741321
* GND: 133573532

 |

 |
Ο **Λίβιος Ανδρόνικος** (280/260 π.Χ. - 200; π.Χ.) θεωρείται ο πατέρας του ρωμαϊκού δράματος και έπους.

Ο ίδιος ήταν Ελληνικής καταγωγής από τον Τάραντα, τη θεατρόπολη της μεγάλης Ελλάδας, και βρέθηκε στη Ρώμη ως αιχμάλωτος πολέμου. Πρέπει να υπηρέτησε ως δάσκαλος στην οικογένεια των Λιβίων, οι οποίοι αργότερα τον ελευθέρωσαν, από όπου πήρε και το όνομα *Λίβιος*. Ίδρυσε σχολή και δίδασκε ελληνικά και λατινικά.

Το έτος 207 π.Χ. επί υπατείας του Μάρκου Λίβιου Σαλινάτορα του ανατέθηκε από την πολιτεία η σύνθεση μιας λιτανευτικής ωδής, για ένα χορό παρθένων με σκοπό την αποτροπή κακών οιωνών. Στη συνέχεια, για να ευχαριστήσει τον ποιητή η πολιτεία παραχώρησε στο "σύλλογο τον γραφέων και ηθοποιών" το ναό της Αθηνάς στον Αβεντίνο λόφο ως τόπο συγκέντρωσης και λατρείας, καθιστώντας με αυτό τον τρόπο την Αθηνά προστάτιδα της ποίησης και του θεάτρου ( αντί του Διονύσου που είχαν οι Έλληνες ).

Ο Ανδρόνικος μετέφρασε ελληνικά ή συνέθεσε δικά του έργα στα λατινικά βασισμένος σε ελληνικά πρότυπα. Το έπος του *Odusia* πραγματεύεται ένα μέρος της Ιταλικής προϊστορίας και γίνεται το βασικό σχολικό βιβλίο των Ρωμαίων (όπως και τα Ομηρικά έπη για τους Έλληνες) μέχρι την εμφάνιση της *Αινειάδας* από τον Βιργίλιο. Έγραψε κωμωδίες, τραγωδίες και λυρική ποίηση μεταφυτεύοντας στα έργα του ελληνικά στοιχεία και πρότυπα. Από τα έργα του σώζονται μόνον αποσπάσματα στα έργα του Φλάκκου, του Γέλλιου και του Νόνιου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Library of the World's Best Literature». *Library of the World's Best Literature*. 1897.
2. ↑  Βασίλειος Ρίτσος, Λεξικό αρχαίων Λατίνων θεατρικών συγγραφέων

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 178307060
* LCCN: n80049661
* ISNI: 0000 0001 3993 751X
* GND: 118728636
* SELIBR: 255159
* SUDOC: 03326886X
* BNF: cb12415198c (data)
* BIBSYS: 90154405
* NKC: osd2013772911
* ICCU: RLZV038739
* BNE: XX1001143
* CiNii: DA06188574

 |

 |
***Το ξυπόλητο τάγμα*** είναι ασπρόμαυρη ελληνική πολεμική δραματική ταινία του 1954 σε σκηνοθεσία Γκρεγκ Τάλλας και σενάριο του Νίκου Κατσιώτη, βασισμένη στην αληθινή ιστορία 160 παιδιών που διώχτηκαν από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί κατακτητές στα χρόνια της κατοχής του B' Παγκοσμίου Πολέμου.  Την παραγωγή έκανε ο Πίτερ Μπουντούρης, ενώ η μουσική είναι του Μίκη Θεοδωράκη. Πρωταγωνιστούν οι Νίκος Φέρμας και Μαρία Κωστή, μαζί με μια πλειάδα ερασιτεχνών ηθοποιών.

Η ταινία αφηγείται την ιστορία των παιδιών του Παπάφειου ορφανοτροφείου της Θεσσαλονίκης που στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, δημιουργούν μια συμμορία, αποκαλούμενη ως *ξυπόλητο τάγμα*. Το ξυπόλητο τάγμα αρχίζει να κλέβει τρόφιμα από τα γερμανικά καμιόνια, όπου στην συνέχεια τα διανέμει στα μέλη του και όσους έχουν ανάγκη από τον περίγυρο του. Έχοντας αποκτήσει ιεραρχία και πειθαρχία, βοηθά και την Αντίσταση κατά των Γερμανών. Με την βοήθεια μιας ελληνίδας διερμηνέας, το *ξυπόλητο τάγμα* βρίσκοντας διάφορους τρόπους θα καταφέρει να φυγαδεύσει στη Μέση Ανατολή, τον Αμερικάνο αξιωματικό Χάρρυ Σμιθ, με σκοπό να ενωθεί με τον δικό του στρατό.

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 24 Μαρτίου 1954 στις κινηματογράφους Ρεξ, Έσπερο και Πάνθεον στην Αθήνα,ενώ προβλήθηκε και στην Νέα Υόρκη. Απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου που πραγματοποιήθηκε το 1955.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «*to\_ksupolito\_tagma*». rizospastis.gr. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2024.
2. ↑  «*Το ξυπόλητο τάγμα*». *tainiothiki.gr*. Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2024.
3. ↑  «*Μια σελίς δια τους φίλους του κινηματογράφου*» (PDF). *Ψηφιακό Αρχείο Εφημερίδων και Περιοδικού Τύπου - Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος*. Εφημερίδα Εμπρός. 20 Μαρτίου 1954. σελ. 7η. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2024.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *Αυτή η σελίδα δεν έχει συνδέσμους στα Wikidata*
* *Το ξυπόλητο τάγμα* στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Τέχνη
* Πύλη:Κινηματογράφος
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |
Ο **Flat white** είναι ένα ρόφημα καφέ που αποτελείται από Eσπρέσο (κατά προτίμηση Ριστρέτο), και αφρόγαλα ελαφρώς διογκωμένο. Σερβίρεται σε κούπα μεσαίου μεγέθους και το γάλα αναμιγνύεται από την αρχή με τον καφέ, πράγμα που είναι και από τις βασικές διαφορές του με τον cappuccino, όπου ο διαχωρισμός καφέ και γάλακτος σε στρώσεις είναι εμφανής. Ενώ η προέλευσή του δεν είναι σαφής, την πατρότητα διεκδικούν διάφοροι ιδιοκτήτες καφετεριών στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Περιγραφή
---------

Η Anette Moldvaer δηλώνει ότι το Flat white αποτελείται από διπλό εσπρεσο (50 ml / 1.5 fl oz) και περίπου 130 ml (4 fl oz) κρύου γάλακτος χτυπημένο σε αφρόγαλα 5 mm (0.25 ιντσών).   Το ελάχιστα διογκωμένο γάλα αναμειγνύεται προσεκτικά με τον καφέ, με στόχο μια πυκνή κρέμα, που είναι χαρακτηριστική του ροφήματος. Μπορεί να παρασκευάζεται με μία δόση μονού espresso, αλλά αρκετοί προτιμούν να χρησιμοποιούν διπλό Ristretto, για εντονότερη γεύση espresso.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Moldvaer, Anette (2021). *The Coffee Book* (2nd έκδοση). London: Dorling Kindersley. σελίδες 403–04. ISBN 9780241536940.
2. ↑  «What is a flat white? – Coffee Hunter». 11 Φεβρουαρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2013.
Ο **Σπυρίδων Παπούλας** ήταν Έλληνας πλοιοκτήτης και αγωνιστής του 1821, πατέρας του μετέπειτα Αρχιστράτηγου Αναστασίου Παπούλα.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1796 και νεαρότατος ακολούθησε το ναυτικό επάγγελμα, σημειώνοντας εξαιρετική δράση κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821. Ιδιαίτερα, μάλιστα, αναφέρεται και η γενναιότητά που επέδειξε και η πρωτοβουλία του, ως υποπλοίαρχος πολεμικής πασάρας στην πολιορκία του Αιτωλικού.

Μετά την απελευθέρωση, ο Σπυρίδων Παπούλας διετέλεσε στην αρχή πλοίαρχος εμπορικών πλοίων και στη συνέχεια πλοιοκτήτης. Στη πλοιοκτησία του ανήκαν τα μεγαλύτερα τότε εμπορικά πλοία της ελεύθερης Ελλάδας, η "Αθηνά" και ο "Έκτωρ". 
Πέθανε στο Μεσολόγγι, σε πολύ μεγάλη ηλικία.

Πηγές
-----

* *Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου* τ.15ος, σ.522.
Συντεταγμένες: 38°51′45″N 22°4′41″E﻿ / ﻿38.86250°N 22.07806°E﻿ / 38.86250; 22.07806

Ο **Γουλινάς** είναι βουνό της Στερεάς Ελλάδας και βρίσκεται στη δυτική Φθιώτιδα ανάμεσα στην Οίτη και στα Κοκκάλια τα οποία και αποτελούν τη βόρεια απόληξη της Οξιάς. Έχει υψόμετρο 1.467 μέτρα, είναι κατάφυτος στα χαμηλά υψόμετρα και γυμνός στα ψηλότερα τμήματά προσφέροντας πανοραμική θέα προς τα Βαρδούσια, τον Τυμφρηστό, την Οίτη, την Γκιώνα, την Οξιά, τα Άγραφα και την Όθρυ.

Δυτικά του Γουλινά βρίσκεται το βουνό των Αγίων Θεοδώρων με υψόμετρο 1.141 μέτρα, το οποίο σύμφωνα με μια άποψη εξετάζεται σαν χωριστό βουνό. Σύμφωνα όμως με άλλη, λόγω της κορυφογραμμής - ράχης των 900 - 1000 μέτρων με την οποία ενώνονται τα δύο βουνά και τα διαμορφώνει σαν έναν ορεινό όγκο, οι Άγιοι Θεόδωροι θεωρούνται ως μια από τις κορυφές του Γουλινά. Βόρεια του βουνού κυλά ο Σπερχειός ποταμός, βόρεια και ανατολικά ο παραπόταμός του Ίναχος (στην αρχαιότητα) ή Βίστριτσα και δυτικά ο χείμαρρος Ρουστιανίτης που και αυτός εκβάλλει στον Σπερχειό.

Τα χωριά που περιβάλλουν τον Γουλινά (μαζί με τους Αγίους Θεοδώρους) είναι στα βόρεια: η Σπερχειάδα, τα Τριφύλλια, το Κλωνί, η Παλαιοβράχα, η Φτέρη, τα Κάτω Καμπιά, τα Άνω Καμπιά και η Λευκάδα. Στα ανατολικά: η Κάτω Καλλιθέα, ο Άγιος Σώστης, η Άνω Καλλιθέα και το Δίλοφο. Στα νότια: το Περιβόλι και το Νικολίτσι. Στα δυτικά: τα Κανάλια, τα Κάτω Κανάλια και η Κουτσούφλιανη.

Παραπομπές
----------

1. ↑  *GEOnet Names Server*. 11  Ιουνίου 2018. -817882.
2. 1 2  «:: pezoporia.gr ::». *www.pezoporia.gr*. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2020.
3. ↑  «:::: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Φθιώτιδας ::::». *www.nafthiotidos.ondsl.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2020.
4. ↑  Νέζης 2010.

Πηγές
-----

* Νέζης, Νίκος (2010). *Τα ελληνικά βουνά - Γεωγραφική Εγκυκλοπαίδεια* (PDF). **1**. Αθήνα: Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας - Αναρρίχησης & Κληροδότημα «Αθ. Λευκαδίτη». ISBN 978-960-86676-5-5.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Οι φυτοκοινωνίες των δασών της βαλκανικής αποδίσκου δρυός *(Quercus petraea Liebl. subsp. medwediewii (A. Camus) Menitsky)* του όρους Γουλινά - Δ. Σαμαράς, Κ. Θεοδωρόπουλος, Ε. Ελευθεριάδου
* Φωτογραφία με τις κορυφές του Γουλινά από τον ιστότοπο
* Πεζοπορική διαδρομή: Άνω Καλλιθέα - Γουλινάς - Άνω Φτέρη Σπερχειάδας από τον ιστότοπο

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |
Το **Προτεκτοράτο Βοημίας και Μοραβίας** (γερμ.: *Protektorat Böhmen und Mähren*) ήταν κράτος - μαριονέτα του Γ΄ Ράιχ, που ιδρύθηκε στις 16 Μαρτίου 1939, αμέσως μετά την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας από τον γερμανικό στρατό στις 15 Μαρτίου 1939. 

Της ίδρυσης του Προτεκτοράτου, προηγήθηκε η κατάληψη και προσάρτηση στο γερμανικό έδαφος, της Σουδητίας, ως αποτέλεσμα της συμφωνίας του Μονάχου, τον Σεπτέμβριο του 1938.

Μετά την ίδρυση της ανεξάρτητης Σλοβακικής Δημοκρατίας στις 14 Μαρτίου 1939 ο Αδόλφος Χίτλερ ίδρυσε το προτεκτοράτο στις 16 Μαρτίου με διακήρυξή του από το Κάστρο της Πράγας. Η δημιουργία του προτεκτοράτου παραβίασε τη Συμφωνία του Μονάχου. Η Τσεχοσλοβακία εκείνη την εποχή υπό τον Πρόεδρο Έμιλ Χάχα είχε ακολουθήσει μια φιλογερμανική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, μετά τη συνάντησή του με τον Χίτλερ στις 15 Μαρτίου 1939, ο Χάτσα υπέκυψε στις απαιτήσεις της Γερμανίας και εξέδωσε μια δήλωση δηλώνοντας ότι αποδέχτηκε ότι η Γερμανία θα αποφάσιζε για τη μοίρα του τσεχικού λαού. Ο Χίτλερ αποδέχτηκε τη δήλωση του Χάτσα και δήλωσε ότι η Γερμανία θα παρείχε στον τσεχικό λαό ένα αυτόνομο προτεκτοράτο που θα διοικείται από Τσέχους. Ο Χάτσα διορίστηκε πρόεδρος του προτεκτοράτου την ίδια μέρα.

Το Προτεκτοράτο ήταν αυτόνομο έδαφος υπό τη διοίκηση των Ναζί, το οποίο η γερμανική κυβέρνηση θεωρούσε μέρος του Μείζονος Γερμανικού Ράιχ.Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό της Τσεχίας και η ανεπτυγμένη βιομηχανία συνεισέφεραν σημαντικά στη γερμανική πολεμική οικονομία. Δεδομένου ότι το Προτεκτοράτο δεν ήταν προσβάσιμο από τα συμμαχικά βομβαρδιστικά, η τσεχική οικονομία ήταν σε θέση να λειτουργήσει σχεδόν ανενόχλητη μέχρι το τέλος του πολέμου. 

Το Προτεκτοράτο διαλύθηκε με την παράδοση της Γερμανίας στους Συμμάχους το 1945. Μετά τον πόλεμο, ορισμένοι αξιωματούχοι του Προτεκτοράτου κατηγορήθηκαν για δωσιλογισμό.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Crowhurst, Patrick (2020) *Hitler and Czechoslovakia in World War II: Domination and Retaliation*. Bloomsbury Academic. p. 96, (ISBN 9781350160095).
2. ↑  Lemkin, Raphaël (1944). *Axis Rule in Occupied Europe*. Harold Bold Verlag. σελ. 343. ISBN 9781584779018.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Protectorate of Bohemia and Moravia στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 147193021
* ISNI: 0000 0001 2294 2865
* GND: 4076390-0
* NKC: ge137396

 |

 |
| Ντόμπρα |
| --- |
| Χώρα: | Σάο Τομέ και Πρίνσιπε Σάο Τομέ και Πρίνσιπε  |
| Υποδιαίρεση: | 100 σεντίμος (cêntimos) |
| Κωδικός ISO 4217: | STN |
| Συντομογρ.: | Db |

Το **ντόμπρα** (*dobra*) είναι η νομισματική μονάδα του Σάο Τομέ και Πρίνσιπε. Η συντομογραφία του είναι Db και υποδιαιρείται σε 100 λεπτά (ενικός *céntimo*, πληθ. *cêntimos*), παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός έχει καταστήσει το σέντιμο απαρχαιωμένο. Το ντόμπρα εισήχθη το 1977, αντικαθιστώντας το εσκούδο του Αγίου Θωμά και Πρίγκιπα, με το οποίο έχει την ίδια αξία.

Τον Ιούλιο του 2009 η κυβέρνηση του Σάο Τομέ υπέγραψε συμφωνία για χορήγηση δανείου ύψους έως 25 εκατ. ευρώ από την Πορτογαλία, με σκοπό το ντόμπρα να αποκτήσει ίση αξία με το ευρώ. Στα πλαίσια της συμφωνίας, τα δύο νομίσματα συνδέονται, γεγονός, το οποίο, κατά την κυβέρνηση του αφρικανικού κράτους, θα συντελέσει στο να υπάρχει μεγαλύτερη σταθερότητα στο Σάο Τομέ και Πρίνσιπε. Η συμφωνία θα τεθεί επίσημα σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2010. Παρόμοια συμφωνία είχε υπογράψει η Πορτογαλία δέκα χρόνια πριν με το Πράσινο Ακρωτήριο.

Κέρματα
-------

Το 1977 εισήχθησαν κέρματα των 50 cêntimos και των 1, 2, 5, 10 και 20 dobras. Εκτός από τον ορείχαλκο, που ήταν στα κέρματα των 50 cêntimos και του 1 dobra, τα κέρματα αυτά κατασκευάστηκαν και με χαλκονικέλιο, όπως ήταν τα 50 dobras που είχαν εισαχθεί το 1990. Το 1997 κυκλοφόρησαν ντόμπρα μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας και συγκεκριμένα των 100, 250, 500, 1000 και 2000 dobras. Από αυτά, τα κέρματα των 100 και των 250 dobras είναι στρόγγυλα , ενώ τα υπόλοιπα είναι επταγωνικά.

Στην εμπρόσθια όψη τους, όλα τα κέρματα φέρουν το εθνόσημο της χώρας, με την επιγραφή «*Aumentemos a Produção*» στην πίσω πλευρά.

Τραπεζογραμμάτια
----------------

Το 1977 κυκλοφόρησαν χαρτονομίσματα των 50, 100, 500 και 1000 dobras από την Εθνική Τράπεζα της χώρας (*Banco Nacional de São Tomé e Príncipe*). Το 1996 εισήχθησαν τραπεζογραμμάτια των 5.000, 10.000, 20.000 και 50.000 dobras με τη μικρότερη ονομαστική αξία να αντικαθίσταται από κέρματα το 1997. Το 2006 τυπώθηκε μία νεότερη και ασφαλέστερη σειρά από ντόμπρα.

Όλα τα χαρτονομίσματα φέρουν στην πίσω πλευρά τους το πορτρέτο του *Rei Amador*.

Ισοτιμίες τα τελευταία 12 χρόνια
--------------------------------

| Ημερομηνία | Ευρώ | Δολάριο των ΗΠΑ |
| --- | --- | --- |
| 1995 | Όχι σε κυκλοφορία | 1.420,3 |
| 1996 | Όχι σε κυκλοφορία | 2.203,2 |
| 1997 | Όχι σε κυκλοφορία | 4.552,5 |
| 1998 | Όχι σε κυκλοφορία | 7.104,05 |
| Οκτώβριος 1999 | - | 7.200,0 |
| Αύγουστος 2004 | 12.002,84 | - |
| Μάρτιος 2005 | 11.663 | - |
| 25 Οκτωβρίου 2005 (κατά προσέγγιση) | 9.275,93 | 7.665,00 |
| 20 Οκτωβρίου 2007 | 19.639,90 | 13.738,50 |

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Τράπεζα του Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Portugal and Sao Tome to sign financial cooperation agreement». Macauhub. 28 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2009. [*νεκρός σύνδεσμος*]
2. ↑  Autoextraction Prohibited
3. ↑  Autoextraction Prohibited
Η **Επαρχία Χαντρούτ** (αρμενικά: Հադրութի շրջան) ήταν επαρχία της Δημοκρατίας του Αρτσάχ. Ενώ η επαρχία ήταν de facto τμήμα του Αρτσάχ, η Δημοκρατία έχει περιορισμένη διεθνή αναγνώριση και το έδαφος της επαρχίας είναι, de jure, μέρος της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Είχε σχηματιστεί από την περιοχή Τζαμπραγίλ εκτός του χωριού Τσοτζούκ Μαρτζανλί, από το δυτικό τμήμα της περιοχής Φιζούλι με το κέντρο του και από το νοτιοδυτικό τμήμα της περιοχής Χοτζαβέντ.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2020, πραγματοποιήθηκαν έντονες μάχες μέσα και γύρω από την πόλη του Χαντρούτ. Ανεξάρτητες πηγές επιβεβαίωσαν ότι ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν ανέλαβε τον έλεγχο της πόλης Χαντρούτ στις 14 ή στις 15 Οκτωβρίου 2020.

Μετά την εκστρατεία της κοιλάδας Αράς, τη μάχη του Χαντρούτ και τη μάχη της Σούσα, το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Χαντρούτ καταλήφθηκε από τον στρατό του Αζερμπαϊτζάν στις 9 Νοεμβρίου 2020.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «An Execution in Hadrut». *Bellingcat* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020.
2. ↑  «President of Azerbaijan: 'Hadrut settlement and several villages liberated from occupation'» (στα Αγγλικά). 2020-10-09. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-10-10.. Ανακτήθηκε στις 2020-10-09. *«Azerbaijan's Hadrut settlement and several villages were liberated from Armenian aggressors, President Ilham Aliyev said this in his address to the nation, APA reports.»*
3. ↑
20461 Διόρετσα | Ανακάλυψη |
| --- |
| Ανακαλύφθηκε από |  Lincoln Laboratory Near Earth Asteroid Research Team  |
| Ανακαλύφθηκε στις | 8 Ιουνίου 1999 |
| Χαρακτηριστικά τροχιάς |
| Αφήλιο |  45,460 AU |
| Περιήλιο |  2,375 AU |
| Ημιάξονας τροχιάς |  23,918 AU |
| Εκκεντρότητα |  0,9007 |
| Περίοδος περιφοράς |  116,97 χρόνια |
| Κλίση |  160,434° ως προς την Εκλειπτική |
| Μήκος του ανερχόμενου σημείου |  268,722°  |
| Όρισμα του περιηλίου |  72,474°  |
| Φυσικά Χαρακτηριστικά |
|  Διάμετρος  |  8 km |
| Απόλυτο μέγεθος |  13,8  |
|

Η **20461 Διόρετσα** είναι ένας κένταυρος και Δαμοκλοειδής αστεροειδής που ανακαλύφθηκε το 1999 και ήταν αξιοσημείωτη για την ασυνήθιστη τροχιά της, η οποία είναι ιδιαίτερα εκκεντρική και οπισθοδρομική. Το όνομά του, αν διαβαστεί από τα δεξιά προς τ'αριστερά στα αγγλικά (Dioretsa) βγαίνει η λέξη <<Asteroid>> που σημαίνει στα Ελληνικά <<Αστεροειδής>>, ώστε να αντικατοπτρίζει το παρακάτω γεγονός. Είναι ένας από τους οκτώ γνωστούς αστεροειδείς στο ηλιακό σύστημα που έχουν μια οπισθοδρομική τροχιά, και ο πρώτος αριθμημένος με τέτοια τροχιά.

Η τροχιά της Διόρετσα είναι με άλλο τρόπο παρόμοια με αυτή ενός κομήτη. Έχει περιήλιο του 2,4 ΑΜ και αφήλιο του 45,3 ΑM. Αυτό οδήγησε σε εικασίες ότι η Διόρετσα ήταν αρχικά ένα αντικείμενο του Νέφους του Όορτ.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «JPL Small-Body Database Browser». 29 Δεκεμβρίου 2000. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2009.

Αστεροειδείς| 20460 Ρομπουχάιτελυ | 20461 Διόρετσα | (20462) 1999 LZ31 |
Το Τελ Κενί (1.803 μ.) είναι η ψηλότερη κορυφή του ορεινού όγκου Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε, εδώ χιονισμένη.
Το **Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε** ή **Τζεμπέλ εντ-Ντ[ου]ρουζ** (αραβ. جبل الدروز), δηλαδή «Βουνό των Δρούζων», επισήμως **Τζαμπάλ αλ-Άραμπ** (αραβ.جبل العرب), δηλ. «Βουνό των Αράβων», είναι ένας ηφαιστειογενής ορεινός όγκος στο Κυβερνείο Ας Σουγουαΐντα της νότιας Συρίας, με μικρό τμήμα να εκτείνεται και στο έδαφος της βόρειας Ιορδανίας. Η εξελληνισμένη ονομασία του είναι **Αλσάδαμος** ή **Ασάλμανος**, προερχόμενη από την εβραϊκή ονομασία του, **Ζαλμών**. Οι περισσότεροι κάτοικοι της περιοχής του είναι Δρούζοι, ενώ υπάρχουν μικρές άλλες μουσουλμανικές και σημαντικότερες χριστιανικές κοινότητες. Επιγραφές στη σαφαϊτική γραφή ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στο Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε. Υπήρχε αυτόνομο κρατίδιο στην περιοχή, το Κράτος των Ορεινών Δρούζων, στη Γαλλική Εντολή για τη Συρία και τον Λίβανο από το 1921 έως το 1936.

Γεωλογία
--------

Το Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε (ως «Jabal ad Duruz») σε χάρτη της νότιας Συρίας
Το ηφαιστειακό πεδίο του Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε, το νοτιότερο τέτοιο πεδίο στη Συρία, βρίσκεται στο Υψίπεδο Χαουρούν-Ντρούζε της νοτιοδυτικής Συρίας, κοντά στα σύνορα με την Ιορδανία. Το Τζαμπάλ αλ-Ντρούζε είναι το πλέον εξέχον χαρακτηριστικό του πεδίου αυτού, με υψόμετρο που φθάνει τα 1.800 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Το ηφαιστειακό πεδίο είναι αλκαλικό και αποτελείται από 118 βασαλτικούς ηφαιστειακούς κώνους, ενεργούς από το πρώιμο Πλειστόκαινο (πριν από 2,6 εκατομμύρια έτη περίπου) μέχρι τους ιστορικούς χρόνους. Φαίνεται ότι η τελευταία ηφαιστειακή έκρηξη στην περιοχή σημειώθηκε περί το 2670 π.Χ. συν ή πλήν 200 έτη, σε κώνο (*Jabal Abu-Rgheile*) υψομέτρου 945 μέτρων στο βόρειο άκρο του πεδίου. Η λεκάνη που παρουσίαζε κάποτε το υψίπεδο είναι γεμισμένη με βασαλτικές λάβες, οι οποίες προήλθαν από ηφαίστεια σχεδόν ευθυγραμμισμένα στη διεύθυνση βορειοδυτικά-νοτιοανατολικά. Αυτό το ηφαιστειακό πεδίο εμπεριέχεται στο βόρειο μέρος του τεράστιου ευρύτερου πεδίου ηφαιστειότητας Χαράτ αλ-Σάαμ, που εκτείνεται από εκεί μέχρι τη Σαουδική Αραβία.

Κορυφές
-------

* Τελ Κενί (1.803 μέτρα)
* Τελ Τζουαλίνε (1.732 μ.)
* Τελ Σλεϊμάν (1.703 μ.)
* Τελ Κλέιμπ (1.698 μ.)
* Τελ Αμπού-Χαμρά (1.482 μ.)
* Τελ Ελ-Αχμάρ (1.452 μ.)
* Τελ Αμπέντ-Μαρ (1.436 μ.)
* Τελ Χοντρ-Ιμτάν (1.341 μ.)
* Τελ Αζράν (1.220 μ.)
* Τελ Σιχάν (1.138 μ.)

Δείτε επίσης
------------

* Δρούζοι

Παραπομπές
----------

1. ↑  The Druze and Assad: Strategic Bedfellows
2. ↑  «Christians in Syria's Suwayda discuss history, coexistence with Druze majority». North Press. 18 Σεπτεμβρίου 2020.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 1146822340707382301

 |

 |
Η **Γη των Φυλιστιείμ** (εβραϊκά: פְּלֶשֶׁת‎‎) ήταν συνομοσπονδία πενταπόλεως στον νοτιοδυτικό Λεβάντε, αποτελούμενη κυρίως από την Γάζα, τον Ασκάλωνα, την Άζωτο, την Ακκαρώνα και την Γεθ, ενώ για ένα διάστημα, και την Ιόππη.

Οι μελετητές πιστεύουν ότι οι Φιλισταίοι αποτελούνταν από ανθρώπους με αιγαιοπελαγίτικο υπόβαθρο όπου από το 1200 π.Χ. περίπου και μετά εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και αναμείχθηκαν με τον τοπικό πληθυσμό των Χαναναίων, και έγιναν γνωστοί ως Πελεσέτ, ή Φιλισταίοι. Στη μέγιστη εδαφική επέκτασή της, το έδαφός της μπορεί να εκτεινόταν κατά μήκος της ακτής των Χαναναίων από την Αρίζα στο Σινά (σημερινή Αίγυπτος) μέχρι τον ποταμό Γιαρκόν (σημερινό Τελ Αβίβ) και μέχρι την ενδοχώρα ως την Ακκαρώνα και την Γεθ. Ο  Ναβουχοδονόσωρ Β΄ εισέβαλε στην Γη των Φυλιστιείμ το 604 π.Χ. έκαψε τον Ασκάλωνα και ενσωμάτωσε την περιοχή στη Νεοβαβυλωνιακή Αυτοκρατορία· η Γη των Φυλιστιείμ και ο γηγενής πληθυσμός της, οι Φιλισταίοι, εξαφανίζονται από το ιστορικό αρχείο μετά από εκείνο το έτος.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Anson F. Rainey (February 2001). «Herodotus' Description of the East Mediterranean Coast». *Bulletin of the American Schools of Oriental Research* (The University of Chicago Press on behalf of The American Schools of Oriental Research) (321): 58–59. doi:10.2307/1357657. .
2. ↑  «The Philistine Age - Archaeology Magazine». *www.archaeology.org*. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2023.
3. ↑  Sullivan, Benjamin M. (2018). «In the Shadow of Phoenicia». *The Journal of Hellenic Studies* **138**: 67-79, (70). doi:10.1017/S0075426918000058.
4. ↑  John Noble Wilford (29 September 1992). «Philistines Were Cultured After All, Say Archeologists» (στα αγγλικά). *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 20 May 2021. *«I am willing to state flatly that the Sea Peoples, including the Philistines, were Mycenaean Greeks»*
Το **επίδοτο** (αγγλ. *epidote*) είναι σωροπυριτικό ορυκτό του αργιλίου, του ασβεστίου και του σιδήρου. Οφείλει το όνομά του στην ελληνική λέξη *επίδοσις*, επειδή οι βάσεις των πρισματικών κρυστάλλων του είναι ανισομεγέθεις.

Σχηματίζει πλήρη σειρά μικτών κρυστάλλων με τον κλινοζωισίτη (Ca2Al3Si3O12(OH) ) (ομάδα επιδότου), στην οποία υπάρχει βαθμιαία αντικατάσταση των ιόντων Al+3 από Fe+3, ενώ στην παραλλαγή **πιεμοντίτης** (Ca2(Al,Mn)3Si3O12(OH)) η μερική αντικατάσταση του Al+3 γίνεται από Mn+3. Ο κλινοζωισίτης είναι δίμορφος με τον ζωισίτη (κρυσταλλώνεται στο ρομβικό σύστημα).

Τόσο το επίδοτο όσο και ο κλινοζωισίτης είναι τα κυριότερα συστατικά μεταμορφωσιγενών πετρωμάτων μέσου και χαμηλού βαθμού μεταμόρφωσης. Απαντούν, σε πολύ όμορφους σχηματισμούς, σε ασβεστολίθους που έχουν υποστεί μεταμόρφωση επαφής. Συχνά, επίσης, απαντούν στις αμυγδάλες (amygdales), δηλ. κοιλότητες αμυγδαλοειδούς σχήματος, βασαλτών, ενώ ανευρίσκονται σχηματισμένοι σε υδροθερμικές αλλοιώσεις ιζηματογενών και πυριγενών πετρωμάτων. Το επίδοτο και ο κλινοζωισίτης προκύπτουν από αλλοιώσεις ολιβίνη, πυροξένων, αμφιβόλων και υδροθερμική αλλοίωση πλαγιοκλάστων, την καλούμενη «σωσσυριτίωση». Συνδέονται με ασβεστίτη, χαλαζία, χλωρίτη, γρανάτες, ζεολίθους, γλαυκοφανή, ακτινόλιθο, σκαπόλιθο, τάλκη και βολλαστονίτη.

Απαντούν σε όλες σχεδόν τις περιοχές του κόσμου. Αξιοσημείωτες είναι οι εμφανίσεις τους στην περιοχή Ιζέρ (Isère) της Γαλλίας, την Arendal στη Νορβηγία, το Πιεμόντε στην Ιταλία, την περιοχή του Σάλτσμπουργκ στην Αυστρία (μεγάλου μεγέθους κρύσταλλοι) και το Μεξικό.

Στην Ελλάδα ανευρίσκονται στη νήσο Σέριφο, στο ορυχείο «Βιτάλη» της Άνδρου και στην περιοχή «Μαδέμ Λάκκος» του Στρατωνίου της Χαλκιδικής.

Πηγές
-----

* Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
* Handbook of Mineralogy
* Mindat.org
* Galleries.com

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος ορυκτών

Βιβλιογραφία
------------

* James Dwight Dana, *Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks*, READ BOOKS, 2008 ISBN 1-4437-4224-4
* Frederick H. Pough, Roger Tory Peterson, Jeffrey (PHT) Scovil, *A Field Guide to Rocks and Minerals*, Houghton Mifflin Harcourt, 1988 ISBN 0-395-91096-X
* Walter Schumann, R. Bradshaw, K. A. G. Mills, *Handbook of Rocks, Minerals and Gemstones*, Houghton Mifflin Harcourt, 1993 ISBN 0-395-51137-2

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Ανάλογα με την περιεκτικότητα σε σίδηρο