Ο **Νικόλαος Μέρτζος** (γεν. 1936) είναι Έλληνας δικηγόρος, δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Γεννήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1936 στο Νυμφαίο της Φλώρινας σε οικογένεια εμπόρων και χρυσοχόων. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, ενώ από το 1955 ξεκίνησε να ασκεί τη δημοσιογραφία. Εργάστηκε σε πολλά μέσα της έντυπης και ραδιοτηλεοπτικής δημοσιογραφίας και στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Δραστηριοποιήθηκε στο φοιτητικό κίνημα και σε κινητοποιήσεις για το Κυπριακό, ενώ προδικτατορικά δραστηριοποιήθηκε και ως μέλος της ΕΚΟΦ. Κατά την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας ήταν μέλος της «Συμβουλευτικής Επιτροπής», ενός γνωμοδοτικού σώματος διορισμένου από τους δικτάτορες με σκοπό να δημιουργήσει ένα δημοκρατικό προσωπείο για το δικτατορικό καθεστώς. Το Νοέμβριο του 1970 διορίστηκε από το Γεώργιο Παπαδόπουλο μέλος της πρώτης «Συμβουλευτικής Επιτροπής». Το 1971 εξελέγη μέλος της δεύτερης «Συμβουλευτικής Επιτροπής» και αργότερα γραμματέας της. Από το βήμα της «Συμβουλευτικής Επιτροπής» ο Μέρτζος είχε εισηγηθεί υπέρ νομοσχεδίων της δικτατορικής κυβέρνησης εκθειάζοντας τα στελέχη της. Τον Ιανουάριο του 1972 αναδείχτηκε Β' αντιπρόεδρος της «Συμβουλευτικής Επιτροπής».

Μετά την πτώση της δικτατορίας διετέλεσε σύμβουλος του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ευάγγελου Αβέρωφ και του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη από το 1990 ως το 1993 για θέματα Μακεδονίας και Θράκης. Ήταν ένας από τους συνδιοργανωτές του συλλαλητηρίου για το Μακεδονικό στη Θεσσαλονίκη το Φεβρουάριο του 1992 και συντάκτης της σχετικής διακήρυξης.

Διετέλεσε εκδότης της εφημερίδας «Ελληνικός Βορράς» και του περιοδικού «Μακεδονική Ζωή».

Το 1995 εκλέχτηκε πρόεδρος της κοινότητας Νυμφαίου, θέση στην οποία παρέμεινε ως το 2006. Συνέβαλε στην αναπαλαίωση του χωριού και στο να καταστεί ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς στη Δυτική Μακεδονία. Το 2000 η κοινότητα Νυμφαίου τιμήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση με την «Ευρωπαϊκή Διάκριση Αναγέννησης Χωριού 2000».

Το 2006 αναδείχτηκε πρόεδρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, αξίωμα που κατείχε ως το 2015. Το 2007 είχε κινητοποιηθεί εναντίον του νέου σχολικού εγχειριδίου Ιστορίας της Στ΄ Δημοτικού.

Έχει λάβει τιμητικές διακρίσεις από πλήθος φορέων. Το Μάιο του 2017 ανακοινώθηκε η απονομή του παρασήμου του Ανώτερου Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο. Την ακύρωση της παρασημοφόρησης του Μέρτζου ζήτησαν ο Σύλλογος Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974, η παράταξη «Θεσσαλονίκη-Ανοιχτή Πόλη» του δήμου Θεσσαλονίκης και η οργάνωση ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης.

Υποσημειώσεις
-------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Ανακοίνωση» (PDF). Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. 25 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2017.
2. 1 2  «07 ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΜΕΡΤΖΟΣ (2006 – 2015)». Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2017.
3. 1 2 3 4 5 6  Ο ΙΟΣ (2007-09-30). «Ο κ. πρόεδρος και η χούντα». *Ελευθεροτυπία*.. Ανακτήθηκε στις 2017-05-29.
4. 1 2  Απόστολος Λυκεσάς (2017-05-29). «Δημοκρατία με… κενά μνήμης». *Η Εφημερίδα των Συντακτών*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-06-01.. Ανακτήθηκε στις 2017-05-29.
5. ↑  «ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης: Καμία τιμή στον Νίκο Μέρτζo - Να ακυρωθεί η απόφαση». thestival.gr. 2017-05-29. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-06-02.. Ανακτήθηκε στις 2017-05-29.