Το 1925 ο Πανιώνιος ανέλαβε τη διοργάνωση του **αθηναϊκού πρωταθλήματος βόλεϊ**, κάτι που συνέχισε και τα επόμενα χρόνια με την άδεια του ΣΕΓΑΣ. Με την διοργάνωση των ειδικών πρωταθλημάτων από το 1925 ως το 1930 κατάφερε να καθιερώσει την πετοσφαίριση ως ξεχωριστό άθλημα αντί για ένα παιχνίδι αναψυχής, όπως αντιμετωπιζόταν ως τότε. Από το 1926 η διοργάνωση επεκτάθηκε και στο γυναικείο βόλεϊ. Τα πρωταθλήματα αυτά αποτέλεσαν τον πρόδρομο του πρώτου πανελλήνιου πρωταθλήματος βόλεϊ που διοργανώθηκε από τον ΣΕΓΑΣ στο Παναθηναϊκό Στάδιο το 1928 και του "επίσημου" πρωταθλήματος Αθηνών-Πειραιώς που ανέλαβε ο ΣΕΓΑΣ τη δεκαετία του '30. Στο 1ο πρωτάθλημα βολεϊ του Πανιωνίου μετείχαν 12 ομάδες και νικητής αναδείχθηκε ο **Εθνικός Γ.Σ.** που κατέκτησε το τριετές επαμειβόμενο κύπελλο του Πανιωνίου.

Το ξεκίνημα
-----------

**Σοφοκλής Μάγνης**  
Γυμναστής του Πανιωνίου στη Σμύρνη ως το 1922.  
Ιδρυτής του βόλεϊ του Γ.Σ. Αμαρουσίου το 1924.  
Από το 1925 ανέλαβε τον Ορφέα Ξάνθης.
Ο Πανιώνιος είχε ομάδα βόλεϊ στη Σμύρνη από το 1913 περίπου και είχε κατακτήσει το σμυρναϊκό πρωτάθλημα του 1920. Στην Αθήνα το βόλεϊ ήταν σχεδόν άγνωστο. Στις 19 Απριλίου 1921 αναφέρεται ένας αγώνας του Πανελλήνιου με τον Εθνικό ΓΣ *"εις το νέον αγγλικόν αγώνισμα του βόλεϋ-μπωλ"*, στο περιθώριο διασυλλογικών αγώνων στίβου. Πέραν τούτου ουδέν. Στη Θεσσαλονίκη αναφέρονται *"αγώνες βόλεϋ-μπωλ μεταξύ της Α΄ ομάδος του Ηρακλέους και της τοιαύτης "Μίλων ο Κροτωνιάτης", όστις διατελεί υπό την προστασίαν της ΧΑΝΘ"* στις 29 Ιανουαρίου 1923.

Με την άφιξη των προσφύγων το Σεπτέμβριο του 1922 στην Αθήνα αλλάζουν πολλά πράγματα και αντιλήψεις. Ο Πανιώνιος ανασυγκροτείται. Δημιουργεί αμέσως αθλητική και ποδοσφαιρική ομάδα. Το Σεπτέμβριο του 1924 έχει και ομάδα βόλεϊ, η οποία μετέχει σε τουρνουά του Γ.Σ. Αμαρουσίου, στον οποίο είχε βρει καταφύγιο ο Σοφοκλής Μάγνης, ο γυμναστής του Πανιωνίου στη Σμύρνη και είχε αρχίσει να ανασυγκροτεί τον μισοδιαλυμένο τότε ιστορικό σύλλογο του Σπύρου Λούη. Ομάδες βόλεϊ δημιουργούν και άλλες ομάδες της Αθήνας, όπως ο Ατρόμητος, η ΑΕΚ, ο Παναθηναϊκός, καθώς και οι στρατιωτικές και πανεπιστημιακές σχολές. Είναι ώριμα τα πράγματα για την πραγματοποίηση πρωταθλήματος. Ο ΣΕΓΑΣ δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις "παιδιές", όπως αποκαλούσε το μπάσκετ και το βόλεϊ.

Τότε ο πρόεδρος του Πανιωνίου Δημητρός Δάλλας αναλαμβάνει πρωτοβουλία. Ζητά την άδεια από τον ΣΕΓΑΣ, στον οποίο ήταν αντιπρόεδρος, και το Φεβρουάριο του 1925 ο Πανιώνιος προκηρύσσει "ετήσιον πρωτάθλημα πετοσφαιρίσεως συλλόγων και ανωτάτων σχολών". Έχοντας την εμπειρία από αντίστοιχες διοργανώσεις στη Σμύρνη, δημοσιεύει λεπτομερή κανονισμό διεξαγωγής, τον τρόπο βαθμολογίας (2β ο νικητής, 1β ο ηττημένος), πρόβλεψη για ισοβαθμίες κλπ. Επίσης, αθλοθετεί τριετές επαμειβόμενο κύπελλο, για το σύλλογο που θα κέρδιζε τρία πρωταθλήματα. Ταυτόχρονα προκήρυξε ξεχωριστό πρωτάθλημα μεταξύ σχολείων (γυμνασίων). Ο σύλλογος συνέχισε να διοργανώνει τα ανεπίσημα αυτά πρωταθλήματα κάθε χρόνο. Από το 1926 προκήρυξε και αγώνες βόλεϊ γυναικών. Οι αγώνες γίνονταν από το τελευταίο δεκαήμερο του Ιανουαρίου ως τον Ιούνιο, συνήθως στο Παναθηναϊκό Στάδιο, που ήταν η έδρα του συλλόγου εκείνα τα χρόνια.

Πρωτάθλημα συλλόγων και σχολών
------------------------------

Το πρώτο "πρωτάθλημα πετοσφαιρίσεως του Πανιωνίου", όπως το αποκαλούσε ο αθηναϊκός τύπος, διοργανώθηκε από τις 8 Μαρτίου ως τις 17 Μαΐου 1925 που έγινε ο τελικός. Οι αγώνες έγιναν στο Παναθηναϊκό Στάδιο και στο γυμναστήριο του Εθνικού Γ.Σ. Περιλάμβανε πρωτάθλημα συλλόγων και ανώτατων σχολών. Για τις νικήτριες ομάδες ο σύλλογος αθλοθέτησε τριετές επαμειβόμενο έπαθλο, το οποίο θα κρατούσε οριστικά η ομάδα που θα κατάφερνε να το κατακτήσει τρεις χρονιές.

Το πρωτάθλημα ξεκίνησε στις 8 Μαρτίου, με συμμετοχή 11 ομάδων που χωρίστηκαν σε δύο ομίλους, οι νικητές των οποίων αγωνίστηκαν στον τελικό στις 17 Μαΐου 1925. Είχαν δηλώσει 12 ομάδες συμμετοχή αλλά η Σχολή Δοκίμων αποχώρησε, διότι οι ημέρες των αγώνων συνέπεσαν με εκπαιδευτικό ταξίδι της σχολής.

Οι δύο πρώτες ομάδες κάθε ομίλου προκρίθηκαν στον ημιτελικό γύρο. Νικητής του πρώτου αυτού πρωταθλήματος ήταν ο Εθνικός Γ.Σ. φιναλίστ ο Πανελλήνιος και στα ημιτελικά έφτασαν Πανιώνιος και Σχολή Ευελπίδων.

### Η διοργάνωση

* **Α΄ όμιλος**: Πανελλήνιος Γ.Σ. Ατρόμητος Αθηνών, Σχολή Ευελπίδων, Παμμακεδονική Φοιτητική Ένωσις, Παναθηναϊκός Α.Ο. Πανεπιστήμιο Αθηνών.
* **Β΄ όμιλος**: Πανιώνιος, Γ.Σ. Αμαρουσίου, Εθνικός Γ.Σ. Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως, Διδασκαλείο Γυμναστικής, *Σχολή Ναυτικών Δοκίμων* (αποχώρησε).
* **Ημιτελικοί**:
	+ **Πανελλήνιος Γ.Σ.** - Σχολή Ευελπίδων:
	+ **Εθνικός Γ.Σ.** - Πανιώνιος:
* **Πρωταθλητής**: **Εθνικός Γ.Σ.**, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ως ο άτυπος πρώτος **Πρωταθλητής Αθήνας**. Στον τελικό, στις 17 Μαΐου νίκησε τον Πανελλήνιο.
* **Παίκτες Εθνικού**: Κώστας Νιάτας, Ευάγγελος Μοιρόπουλος, Καλούδης, ...

### Τελική κατάταξη

| Θέση | Πρωτάθλημα Αθήνας 1925 βόλεϊ ανδρών |
| --- | --- |
| 1. | **Εθνικός Γ.Σ.** |
| 2. | Πανελλήνιος Γ.Σ. |
| 3. | Πανιώνιος |
|. | Σχολή Ευελπίδων |

Σχολικό πρωτάθλημα
------------------

Το ξεχωριστό πρωτάθλημα σχολείων (γυμνασίων) ξεκίνησε στις 11 Απριλίου και ολοκληρώθηκε στις 10 Μαΐου 1925 με τη διεξαγωγή του τελικού. Μετείχαν επτά δημόσια και ιδιωτικά σχολεία: τα γυμνάσια Β΄, Γ΄, Ε΄, Στ΄ Αθήνας, Β΄ Εμπορική Σχολή, Εκπαιδευτήριο Μακρή και Πρότυπο Κλασικό Γυμνάσιο. Στον τελικό που έγινε στις 10 Μαΐου 1925 στο Παναθηναϊκό Στάδιο αγωνίστηκαν το Β΄ με το Στ΄ Γυμνάσιο Αθηνών, ενώ για την 3η θέση έπαιξαν το Γ΄ Γυμνάσιο με το Πρότυπο Κλασικό Γυμνάσιο.

* **Πρωταθλητής** αναδείχθηκε το **Στ΄ Γυμνάσιο Αθηνών (Νέου Κόσμου)**.

Πηγές
-----

* Θ. Μπελίτσος, "Κυανέρυθρη ιστορία: Ο Πανιώνιος διοργανώνει τα πρώτα πρωταθλήματα βόλεϊ στην Ελλάδα (1925-1930)", εφ. "Κυανέρυθρη πλατεία", φ. 59 (19/1/2013).

### Παραπομπές

1. ↑  «εφ. "Εμπρός", 20/4/1921». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2013.
2. ↑  εφ. "Μακεδονία", 29/1/1923.[*νεκρός σύνδεσμος*]
3. ↑  «"Εμπρός", 7/3/1925». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2013.
4. ↑  "Εμπρός", 17/3/1925.[*νεκρός σύνδεσμος*]
5. ↑  "Σκριπ", 10/4/1925.
6. ↑  "Σκριπ", 8/5/1925.
7. ↑  «"Βραδυνή", 4/1/1926, ψηφ. σελ. 11». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2013.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πρωτάθλημα Αθήνας πετοσφαίρισης |
| --- |
|  |
| Πρωτάθλημα Ανδρών | 
* 1925
* 1926
* 1927
* 1928
* 1929
* 1930
* 1931
* 1932
* 1933
 |  |
|  |
| Πρωτάθλημα Γυναικών | 
* 1926
* 1927
* 1928
* 1929
* 1930
 |

 |