Συντεταγμένες: 32°13′54″N 110°57′7″W﻿ / ﻿32.23167°N 110.95194°W﻿ / 32.23167; -110.95194

Το **Πανεπιστήμιο της Αριζόνα** (αγγλικά: *University of Arizona*, συντομογραφούμενο ως *UA* ή *U of A*) είναι δημόσιο πανεπιστήμιο με έμφαση στην έρευνα, με έδρα την πόλη Τούσον (Tucson) της Αριζόνα, στις ΗΠΑ. Ιδρύθηκε το 1885 και ήταν το πρώτο χρονικά πανεπιστήμιο στο έδαφος της Αριζόνα. Το πανεπιστήμιο περιλαμβάνει το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο «Banner», που ελέγχει ένα ιατρικό κολέγιο στο κέντρο του Φοίνιξ. Το φθινόπωρο του 2015 το φοιτητικό σώμα του Πανεπιστημίου της Αριζόνα αριθμούσε 42.100, με τον μεγαλύτερο αριθμό πρωτοετών στην ιστορία του: 8.100 φοιτητές και φοιτήτριες. Το ίδρυμα είναι ένα από τα εκλεγμένα μέλη της Ενώσεως Αμερικανικών Πανεπιστημίων, ενός διεθνούς οργανισμού ερευνητικών ΑΕΙ της Βόρειας Αμερικής, ο μοναδικός εκπρόσωπος της Αριζόνα σε αυτή την ένωση. Σε μερικούς κλάδους, όπως στην παρατηρησιακή αστρονομία, είναι ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, αλλά και διεθνώς. Δεν πρέπει να συγχέεται με το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα (Arizona State University).

Οι αθλητικές ομάδες του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, γνωστές ως *Arizona Wildcats* («αγριόγατες της Αριζόνα», συχνά γνωστές και ως "Cats"), και αθλητές του έχουν κατακτήσει εθνικούς τίτλους σε πολλά αθλήματα, ιδίως στην καλαθοσφαίριση, το μπέιζμπολ και το σόφτμπολ ανδρών. Τα επίσημα χρώματα του ιδρύματος και των ομάδων του είναι το κόκκινο και το βαθύ μπλε, το λεγόμενο «μπλε της Αριζόνα».

Ιστορία
-------

Μετά την ψήφιση της πρώτης Morrill Land-Grant Act το 1862, που έδινε στις πολιτείες το δικαίωμα να πουλήσουν γη για να χρηματοδοτήσουν την ίδρυση ΑΕΙ, η επιθυμία για την ίδρυση ενός πανεπιστημίου στην Αριζόνα αυξήθηκε. Η ίδρυσή του εγκρίθηκε τελικώς από τη 13η νομοθετική σύνοδο του Εδάφους της Αριζόνα το 1885. Η ιδια σύνοδος επέλεξε το Τ(ι)ουσόν ως την πόλη όπου θα χτιζόταν το ίδρυμα. Εκείνη την εποχή, το Τούσον έλπιζε να πάρει το κονδύλι για το ψυχιατρικό νοσοκομείο του Εδάφους της Αριζόνα, που ανερχόταν σε 100 χιλιάδες δολάρια έναντι των μόλις 25 χιλιάδων για το πανεπιστήμιο. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα ιδρύθηκε επίσης το 1885, αλλά ως Παιδαγωγική Ακαδημία, και όχι ως πανεπιστήμιο.

Οι αντιπρόσωποι του Τούσον στη νομοθετική σύνοδο καθυστέρησαν να φθάσουν στην τότε πρωτεύουσα Πρέσκοτ εξαιτίας του πλημμυρισμένου ποταμού Σολτ Ρίβερ και μέχρι την άφιξή τους οι παρασκηνιακές συμφωνίες για τη χωροθέτηση των πιο επιθυμητών ιδρυμάτων της Αριζόνα είχαν ήδη γίνει. Οι αμόρφωτοι πολίτες του Τούσον απογοητεύθηκαν με την επιλογή του πανεπιστημίου. Καθώς κανένας δεν ήταν πρόθυμος να δώσει τη γη του για το νέο πανεπιστήμιο, η πόλη ετοιμαζόταν να επιστρέψει το κονδύλι στο Πρέσκοτ. Τότε δύο χαρτοπαίκτες και ένας ιδιοκτήτης σαλούν αποφάσισαν να δωρίσουν τη γη για το χτίσιμο του ιδρύματος. Η κατασκευή του πρώτου κτίσματος, του σημερινού *Old Main*, άρχισε στις 27 Οκτωβρίου 1887 και τα μαθήματα άρχισαν το 1891 με μόλις 32 φοιτητές (το κτήριο χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα). Επειδή δεν υπήρχαν τότε λύκεια στο έδαφος της Αριζόνα, το πανεπιστήμιο διατηρούσε ξεχωριστές προπαιδευτικές τάξεις τα πρώτα 23 χρόνια της λειτουργίας του.

Σπουδές
-------

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα προσφέρει 334 πεδία σπουδών που οδηγούν σε πτυχία και μεταπτυχιακούς τίτλους. Τα τμήματα και τα προγράμματά του είναι οργανωμένα σε κολέγια και σχολές. Σήμερα οι βαθμολογίες του δίνονται σε μία κλίμακα A-B-C-D-E.

### Εισαγωγές

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα θεωρείται «επιλεκτικό» ΑΕΙ από την *U.S. News & World Report*. Το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015, 68 πρωτοετείς ήταν κάτοχοι εθνικής υποτροφίας (National Merit Scholarship).

Αν και οι φοιτητές του προέρχονται από όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ, πάνω από τα 2/3 (σχεδόν 69%) είναι από την Αριζόνα. Το 11% έρχονται από την Καλιφόρνια, το 8% από ξένες χώρες και ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά το Τέξας, το Ιλινόι, η Ουάσινγκτον, το Κολοράντο και η Νέα Υόρκη (στοιχεία φθινοπώρου 2013).

### Δίδακτρα

Τα δίδακτρα στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα είναι 11.591 δολάρια για προπτυχιακούς φοιτητές κατοίκους της Αριζόνα και 30,745 για τους μη κατοίκους. Καθώς συμβαίνει και σε άλλες πολιτείες, τα δίδακτρα αυξάνονται εξαιτίας της μειώσεως στην κρατική υποστήριξη. Ωστόσο, για τους νεοεισερχόμενους προπτυχιακούς φοιτητές το ίδρυμα εγγυάται ότι τα δίδακτρα δεν θα αυξηθούν για αυτούς κατά τα επόμενα 4 έτη σπουδών όταν εγγραφούν επί 4 συνεχή εξάμηνα.

### Επιστημονική έρευνα

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα ταξινομήθηκε από το Ίδρυμα Κάρνετζι ως "RU/VH": «Ερευνητικό Πανεπιστήμιο με πολύ υψηλή ερευνητική δραστηριότητα». Το ίδρυμα δέχεται ετησίως περίπου 587 εκατομμύρια δολάρια για χρηματοδότηση ερευνών.

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα χρηματοδοτείται από τη NASA για περισσότερα προγράμματα εξερευνήσεως του διαστήματος από οποιοδήποτε άλλο πανεπιστήμιο στις ΗΠΑ. Π.χ. το UA εισέπραξε πάνω από 325 εκατομ. δολάρια με το Σεληνιακό και Πλανητικό Εργαστήριό του (LPL) για την αποστολή *Φοίνιξ* στους πόλους του πλανήτη Άρη το 2007-2008, την πρώτη διαστημική αποστολή στην ιστορία που ελεγχόταν πλήρως από ένα πανεπιστήμιο. Το έργο του LPL στην αποστολή *Κασσίνι-Χόιχενς* στον Κρόνο είναι μεγαλύτερο από οποιουδήποτε άλλου πανεπιστημίου παγκοσμίως. Το εργαστήριο αυτό του UA σχεδίασε και λειτούργησε τον τομέα της απεικονίσεως και της ατμοσφαιρικής ακτινοβολίας για το συγκεκριμένο διαστημόπλοιο. Το UA είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της κάμερας HiRISE στην αποστολή *Mars Reconnaissance Orbiter*, με την οποία το 2011 ο απόφοιτος του πανεπιστημίου Lujendra Ojha και η ομάδα του ανακάλυψαν σημάδια από υγρό νερό στην αρειανή επιφάνεια, μια ανακάλυψη που επιβεβαιώθηκε από τη NASA το 2015. Το UA δέχεται περισσότερες χρηματοδοτήσεις (grants) από τη NASA ετησίως από ότι τα επόμενα εννέα πανεπιστήμια που χρηματοδοτούνται από τη NASA μαζί. Τον Μάρτιο του 2016 το LPL συμμετέχει ενεργά σε δέκα διαστημικές αποστολές: *Κασσίνι-Χόιχενς*, *Grail*, *Mars Reconnaissance Orbiter*, *Τζούνο*, *Lunar Reconnaissance Orbiter* (LRO), *MAVEN*, *Solar Probe Plus*, *Ροζέττα*, WISE και OSIRIS-REx Σύμφωνα με το *Chronicle of Higher Education*, το UA συγκαταλέγεται μεταξύ των 25 πρώτων «παραγωγών» υποτρόφων Φουλμπράιτ στις ΗΠΑ.

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα είναι μέλος της «Ενώσεως Πανεπιστημίων για Έρευνα στην Αστρονομία» (Association of Universities for Research in Astronomy, AURA). Η ένωση αυτή λειτουργεί αστεροσκοπεία όπως το Αστεροσκοπείο Κιτ Πηκ λίγο έξω από το Τούσον. Το UA είναι επίσης ένα από τα εκλεγμένα μέλη της Ενώσεως Αμερικανικών Πανεπιστημίων, ενός διεθνούς οργανισμού κορυφαίων ερευνητικών ΑΕΙ της Βόρειας Αμερικής, ο μοναδικός εκπρόσωπος της Αριζόνα σε αυτή την ένωση. Ερευνητές στο Εργαστήριο Κατόπτρων του Αστεροσκοπείου Στιούαρντ (μέρος του Τμήματος Αστρονομίας του Πανεπιστημίου) συνεργάζονται σήμερα για την κατασκευή του πλέον προηγμένου τηλεσκοπίου στον κόσμο, του Giant Magellan Telescope, που θα δίνει εικόνες 10 φορές καθαρότερες από το Διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ. Το τηλεσκόπιο αυτό, που θα εγκατασταθεί στη Χιλή, προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί το 2025 και θα στοιχίσει 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Επίσης, το «Ραδιοαστεροσκοπείο της Αριζόνα», παράρτημα του Αστεροσκοπείου Στιούαρντ, λειτουργεί το Υποχιλιοστομετρικό Τηλεσκόπιο «Χάινριχ Χερτζ» στο Όρος Γκράχαμ.

Το Εθνικό Ίδρυμα Επιστήμης χρηματοδότησε την «iPlant Collaborative» (σήμερα «CyVerse») το 2008 και το 2013. Αυτή είναι μία συνεργατική cloud-based πλατφόρμα διαχειρίσεως δεδομένων για τα φυτά, που επεκτείνεται τώρα και σε άλλες επιστήμες πέρα από τη βιολογία.

Τον Ιούνιο του 2011 το πανεπιστήμιο ανακοίνωσε ότι θα αγόραζε την ερευνητική εγκατάσταση *Βιόσφαιρα 2*, που βρίσκεται στο `Ορακλ της Αριζόναa]]. Η *Βιόσφαιρα 2* είχε κατασκευασθεί από ιδιώτες για το πρώτο πείραμα κλειστού οικοσυστήματος στην ιστορία (1991+). Το πανεπιστήμιο ήταν ο διαχειριστικός εταίρος για ερευνητικούς σκοπούς των εγκαταστάσεων από το 2007.

### Βιβλιοθήκες

Η είσοδος στην Κύρια Βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου
Σύμφωνα με την αναφορά για τις δαπάνες ανά πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη του 2012-2013 της Ενώσεως Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (Association of Research Libraries), οι βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου της Αριζόνα κατατάσσονται στην 41η θέση σε σύνολο 115 πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών της Β. Αμερικής σε επενδύσεις του ιδρύματος.

Το 2012 το σύστημα βιβλιοθηκών του UA περιείχε περισσότερους από 6 εκατομμύρια τυπωμένους τόμους, 1.100.000 ηλεκτρονικά βιβλία και 74.000 ηλεκτρονικά επιστημονικά περιοδικά. Η Κύρια Βιβλιοθήκη, που άνοιξε το 1976, χρησιμεύει ως η αναφορά και διοικητικό κέντρο του συστήματος των βιβλιοθηκών, ενώ στεγάζει επίσης τις περισσότερες κύριες συλλογές, αλλά και ειδικές συλλογές. Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τεταρτημόριο της πανεπιστημιόπολης, κοντά στο στάδιο.

Το 2002 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του Ολοκληρωμένου Κέντρου Μαθήσεως (ILC), μιας υπολογιστικής εγκατάστασης 20 εκατομμυρίων δολαρίων και 10 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων για χρήση των νέων φοιτητών. Το ILC διαθέτει αίθουσες διδασκαλίας, αμφιθέατρα και εκτεταμένο εργαστήριο υπολογιστών με πολλές δεκάδες σταθμούς εργασίας και τριδιάστατους εκτυπωτές, διαθέσιμους και στο γενικό κοινό με κάποιους περιορισμούς. Το μεγαλύτερο μέρος του είναι υπόγειο και συνδέεται με το υπόγειο της Κύριας Βιβλιοθήκης.

Η Βιβλιοθήκη Φυσικών και Μηχανικών Επιστημών βρίσκεται σε ένα κοντινό κτίσμα της δεκαετίας του 1960. Το Κτήριο της Μουσικής, στο βορειοδυτικό τεταρτημόριο της πανεπιστημιόπολης, στεγάζει τη Βιβλιοθήκη Καλών Τεχνών, με συλλογές αναφοράς για την αρχιτεκτονική, τη μουσική (όπως παρτιτούρες, ηχογραφήσεις και θαλάμους ακροάσεως) και τη φωτογραφία. Υπάρχει και μία μικρή βιβλιοθήκη στο Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας, επίσης στο συγκρότημα κτηρίων των καλών τεχνών, αφιερωμένη στην τέχνη και τεχνική της φωτογραφίας. Η Νομική Βιβλιοθήκη στεγάζεται στο κτήριο της Νομικής Σχολής.

Η Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας της Αριζόνα, κτισμένη το 1996, στεγάζεται στο Κέντρο Επιστημών Υγείας, στο βόρειο άκρο της πανεπιστημιόπολης, αλλά και στη Βιοϊατρική Πανεπιστημιόπολη του Φοίνιξ. Εξυπηρετεί τα Κολέγια Ιατρικής, Νοσηλευτικής, Φαρμακολογίας και Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου, αλλά αποτελεί και μία πηγή για επαγγελματίες του χώρου της υγείας και πολίτες από όλη την πολιτεία.

Το «Κέντρο για την Ποίηση» (The University of Arizona Poetry Center) στεγάζει μία εκτεταμένη συλλογή σύγχρονων ποιητικών έργων με ελεύθερη πρόσβαση στα ράφια.

Πανεπιστημιόπολη
----------------

Η κύρια πανεπιστημιόπολη (κάμπους) απλώνεται σε 1500 στρέμματα, 1,5 χιλιόμετρο από το κέντρο της πόλεως Τούσον. Αποτελείται από 179 κτήρια, πολλά από τα παλαιότερα σχεδιασμένα από τον εξέχοντα αρχιτέκτονα του Τούσον Ρόυ Πλέις (Roy Place). Η χρήση κόκκινων τούβλων από τον Πλέις έθεσε το πρότυπο για τις προσόψεις από κοκκινότουβλα που κυριαρχούν σε σχεδόν όλα τα κτήρια του πανεπιστημίου, ακόμα και πρόσφατης κατασκευής.

Η πανεπιστημιόπολη υποδιαιρείται χονδρικά σε τεταρτημόρια (quadrants). Η βόρεια και η νότια πλευρά της περιβάλλονται από χλοερό έδαφος που αποκαλείται «the Mall» και απλώνεται από το *Old Main* μέχρι το ανατολικό σύνορο της πανεπιστημιόπολης στη Λεωφόρο Campbell. Τη μέση του κάμπους διατρέχει σε διεύθυνση βορρά-νότου η Λεωφόρος Highland.

Τα κτήρια των θετικών επιστημών τείνουν να είναι συγκεντρωμένα στο νοτιοδυτικό τεταρτημόριο, οι αθλητικές εγκαταστάσεις στο νοτιοανατολικό, τα κτήρια των τεχνών και της φιλοσοφικής σχολής στο βορειοδυτικό (με το Τμήμα Χορού να αποτελεί εξαίρεση, όντας στο ανατολικό άκρο του κάμπους), και τα κτήρια των πολυτεχνικών τμημάτων στη βόρεια κεντρική περιοχή. Αλλά τα κτήρια των οπτικών και διαστημικών επιστημών είναι συγκεντρωμένα στην ανατολική πλευρά του κάμπους, κοντά στα στάδια και την Κύρια Βιβλιοθήκη του 1976.

Το Mall
Η Λεωφόρος Speedway, μία από τις κύριες αρτηρίες του Τούσον με κατεύθυνση ανατολή-δύση, όριζε παραδοσιακά το βόρειο όριο της πανεπιστημιόπολης, αλλά από τη δεκαετία του 1980 αρκετά πανεπιστημιακά κτήρια έχουν ανεγερθεί βόρεια της λεωφόρου αυτής και πιο πρόσφατα το ίδρυμα αγόρασε συγκροτήματα διαμερισμάτων για στέγαση των φοιτητών. το νότιο όριο του κάμπους οριοθετείται από την 6η Οδό, ενώ το δυτικό από την Park Avenue, και μάλιστα με πέτρινο τοίχο που περιβάλλει την παλαιά Κύρια Πύλη της. Κατά μήκος όλων αυτών των δρόμων υπάρχει μεγάλη ποικιλία καταστημάτων που εξυπηρετούν τους φοιτητές, τους καθηγητές και το προσωπικό του ιδρύματος: βιβλιοπωλεία, τραπεζικά υποκαταστήματα, μπαρ, καφετέριες, ταχυφαγεία, κλπ.. Το εννεαώροφο ξενοδοχείο Marriott ανεγέρθηκε στην πλευρά της Park Avenue το 1996. Το Χοροθέατρο «Stevie Eller» των 2660 τετραγ.μέτρων εγκαινιάσθηκε το 2003 ως έδρα του Τμήματος Χορού του UA, ενός από τα καλύτερα πανεπιστημιακά τμήματα χορού των ΗΠΑ. Το κτίσμα αυτό κέρδισε το 2003 Citation Award από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων.

Το συντριβάνι Berger στη δυτική είσοδο του *Old Main* είναι ένα μνημείο προς τιμή των φοιτητών του Πανεπιστημίου που έχασαν τη ζωή τους στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, χρονολογούμενο από το 1919. Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα παράγει ανανεώσιμη ενέργεια με ηλιακούς συλλέκτες (φωτοβολταϊκά) που έχουν εγκατασταθεί σε κτίσματα του κάμπους. Το 2015 εγκαινιάσθηκε το ENR2, ένα από τα πλέον «οικολογικά» κτήρια στο κάμπους.

Τα παλαιότερα κτίσματα στην πανεπιστημιόπολη βρίσκονται στα δυτικά του *Old Main*. Τα περισσότερα από τα κτήρια στα ανατολικά του *Old Main* χρονολογούνται από το 1940 ως το 1990, με λίγα πρόσφατα να έχουν ανεγερθεί μετά το 1990.

### Η φοιτητική λέσχη

Η φοιτητική λέσχη
Ο κώδωνας του πολεμικού *USS Arizona*, ένας από τους δύο που διασώθηκαν από το ναυάγιό του.
Η φοιτητική λέχη ή κέντρο (Student Union Memorial Center), στη βόρεια πλευρά του Mall και ανατολικά του *Old Main*, ανακατασκευάσθηκε το 2000-2003, αντικαθιστώντας ένα κτήριο 25.000 τετραγ. μέτρων που είχε εγκαινιασθεί το 1951 (με προσθήκες κατά τη δεκαετία του 1960). Η νέα φοιτητική λέσχη κόστισε 60 εκατομμύρια δολάρια και προσφέρει 37.600 τετρ. μέτρα σε 4 επίπεδα. Στεγάζει 14 εστιατόρια και ταχυφαγεία, διώροφο βιβλιοπωλείο, 23 αίθουσες συνεδριάσεων, 8 σαλόνια (το ένα αφιερωμένο στο πολεμικό πλοίο *Arizona*), αίθουσα υπολογιστών, ταχυδρομικό γραφείο και κατάστημα για φωτοαντίγραφα.

Το νέο κτήριο έχει σχεδιασθεί ώστε να θυμίζει το θωρηκτό USS *Arizona*, που ονομάστηκε έτσι προς τιμή της Πολιτείας του πανεπιστημίου και έμεινε στην ιστορία για την ανατίναξη και βύθισή του από τους Ιάπωνες κατά τη διάρκεια της Επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ, με 1177 νεκρούς. Ποικιλία γλυπτών κοσμεί το εσωτερικό του. Ο ένας από τους δύο κώδωνες του USS *Arizona* που διασώθηκαν από το ναυάγιό του βρήκε τη μόνιμη θέση του στον πύργο του ρολογιού της λέσχης. Ο κώδωνας κτυπάει εφτά φορές την 3η Τετάρτη κάθε μήνα στις 12:07 μ.μ. συμβολίζοντας τη βύθιση του θωρηκτού στις 7 Δεκεμβρίου (στην αμερικανική γραφή 12/7) του 1941. Επιπλέον, κτυπάει για να τιμήσει προσωπικότητες του Πανεπιστημίου και μετά από ποδοσφαιρικούς αγώνες εντός έδρας.

### Πανεπιστημιακά βιβλιοπωλεία

Τα «Βιβλιοπωλεία του Πανεπιστημίου της Αριζόνα» (UA Bookstores) αποτελούν μία πλήρως αυτοχρηματοδοτούμενη βοηθητική δομή που υπάγεται στη Διεύθυνση Φοιτητικών Υποθέσεων του ιδρύματος. Η δομή αυτή παίζει σημαντικό ρόλο στη στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων φοιτητών, φοιτητικών συλλόγων και οργανώσεων, καθώς και ΜΜΕ του κάμπους, ακόμα και ακαδημαϊκών τμημάτων του UA. H δομή διατηρεί καταστήματα σε τρεις τοποθεσίες μέσα στην πανεπιστημιόπολη, και επιπλέον τρία ξεχωριστά καταστήματα δώρων.

### Ο δενδρόκηπος στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα

Μεγάλο μέρος του κύριου κάμπους έχει χαρακτηρισθεί επίσημα ως δενδρόκηπος (arboretum). Φυτά από όλο τον κόσμο φέρουν επεξηγηματικές πινακίδες κατά μήκος μιας διαδρομής. Ειδικότερα, ο Κήπος των Κάκτων περιλαμβάνει το υψηλότερο σίριο (Fouquieria columnaris ή Boojum tree) σε όλη την Αριζόνα. Δύο μικροί βοτανικοί κήποι ποωδών φυτών βρίσκονται επίσης στο κάμπους.

Η πανεπιστημιόπολη επίσης φιλοξενεί εκατοντάδες ελαιόδενδρα, πολλά από τα οποία φυτεύθηκαν από τον Καθηγ. Ρόμπερτ Χ. Φορμπς και έχουν ηλικία μεγαλύτερη των εκατό ετών.

Διοίκηση
--------

Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, όπως και τα αδελφά του ιδρύματα Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα και Πανεπιστήμιο της Βόρειας Αριζόνα, is governed by the Διοικητικό Συμβούλιο της Αριζόνα (ABOR), ένα 12μελές σώμα. Σε αυτό, συμμετέχουν 8 διοριζόμενοι από τον Κυβερνήτη της πολιτείας με οκταετή άμισθη θητεία και 2 αντιπρόσωποι των φοιτητών με διετή θητεία (κατά το πρώτο έτος της οποίας δεν έχουν δικαίωμα ψήφου). Τα άλλα δύο μέλη είναι ο Κυβερνήτης και ο Επόπτης Δημόσιας Εκπαίδευσης (Superintendent of Public Instruction). Το ABOR χρησιμεύει ως «επόπτης και οδηγός πολιτικής» στα τρία πανεπιστήμια.

Η πρώτη γυναίκα πρόεδρος στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και 21η συνολικά, η δρ. Αν Γουήβερ Χαρτ (Ann Weaver Hart, πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου Τεμπλ), διορίσθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2012 και ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιουλίου, αντικαθιστώντας τον Γιουτζήν Σάντερ (Eugene Sander).

Αξιοσημείωτοι πρόεδροι του UA κατά το παρελθόν υπήρξαν, μεταξύ άλλων οι Πήτερ Λίκινς, Μανουέλ Πατσέκο, Χόμερ Σαντζ και Ρούφους φον Κλάινσμιντ (Rufus B. von KleinSmid).

Αθλητισμός
----------

Το Κέντρο McKale που είναι η έδρα της ομάδας μπάσκετ ανδρών του Πανεπιστημίου της Αριζόνα
Καθώς συμβαίνει με πολλά μεγάλα δημόσια πανεπιστήμια των ΗΠΑ, ο αθλητισμός αποτελεί μια σημαντική δραστηριότηταs και απορροφά μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού. Οι ομάδες του ιδρύματος είναι γνωστές με το παρατσούκλι «Wildcats», δηλαδή αγριόγατες, που προήλθε από έναν ποδοσφαιρικό αγώνα του 1914 με τους τότε πρωταθλητές Καλιφόρνιας Occidental College, όταν οι *Los Angeles Times* έγραψαν πως «οι άνδρες της Αριζόνα επέδειξαν την αγωνιστικότητα αγριόγατων.»

### Ομάδες

#### Καλαθοσφαίριση ανδρών

Η ομάδα μπάσκετ αναδείχθηκε σε μία από τις πλέον επιτυχημένες κολλεγιακές των ΗΠΑ από τότε που ο Λουτ Όλσον προσλήφθηκε ως προπονητής το 1983, θέση στην οποία παρέμεινε επί 25 χρόνια. Μεταξύ του 1985 και του 2009, η ομάδα προκρίθηκε στο πρωτάθλημα του NCAA επί 25 συνεχή έτη, μία επίδοση που την υπερβαίνει μόνο η Βόρεια Καρολίνα. Οι «Αγριόγατες» έφθασαν στο φάιναλ φορ της Α΄ Κατηγορίας (Division I) του πρωταθλήματος του NCAA το 1988, το 1994, το 1997 και το 2001. Το 1997 νίκησαν το Πανεπιστήμιο του Κεντάκι, που υπερασπιζόταν τον τίτλο του, με σκορ 84–79 στην παράταση και κατέκτησαν το πρώτο τους πρωτάθλημα. Ο Μάιλς Σάιμον ανακηρύχθηκε MVP του φάιναλ φορ (μετέπειτα ήταν βοηθός προπονητή της ομάδας από το 2005 ως 2008). Οι «Αγριόγατες» έχουν επίσης το τρίτο υψηλότερο ποσοστό νικών στη χώρα τα τελευταία 20 χρόνια. Από το 2005 η ομάδα έχει αναδείξει 11 παίκτες που επιλέχθηκαν («ντραφτς») για το NBA.

Η έδρα της ομάδας είναι το McKale Center στο Τούσον. Παίκτες της που σταδιοδρόμησαν με επιτυχία ως επαγγελματίες στο NBA είναι οι Γκίλμπερτ Αρίνας, Ρίτσαρντ Τζέφερσον, Μάικ Μπίμπυ, Τζέισον Τέρυ, Σον Έλιοτ, Κάλιντ Ριβς, Λιούκ Γουόλτον, Αντρέ Ιγκουοντάλα, Τσέις Μπάντινγκερ, Στηβ Κερ κ.ά..

Πριν τον `Ολσον, η ομάδα υπήρξε η πρώτη μεγάλη της Α΄ Κατηγορίας που προσέλαβε ΑφροαμερικανοίΑφροαμερικανό κύριο προπονητή, τον Φρεντ Σνόουντεν το 1972.

#### Ποδόσφαιρο

Η ποδοσφαιρική ομάδα του Πανεπιστημίου ιδρύθηκε το 1899.

Υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένη κατά τη δεκαετία του 1990, υπό τον προπονητή Ντικ Τόμεϋ, με τη σκληρή άμυνά του «Desert Swarm». Το 1993 η ομάδα συμπλήρωσε για πρώτη φορά στην ιστορία της 10 νίκες σε ένα πρωτάθλημα και κέρδισε εκτός έδρας το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι με σκορ 29–0. Το 1998 η ομάδα δημιούργησε και νέο ρεκόρ της, με 12 νίκες και 1 ήττα στο πρωτάθλημα, νικώντας στον τελικό το Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα. Σημερινός προπονητής, από τον Νοέμβριο του 2011, είναι ο Ριτς Ροντρίγκεζ.

#### Μπέιζμπολ

Η ομάδα μπέιζμπολ του Πανεπιστημίου έπαιξε το πρώτο της παιχνίδι το 1904 και έχει κερδίσει 4 εθνικά πρωταθλήματα: το 1976, το 1980, το 1986 και το 2012, ενώ έχει συμμετάσχει στο εθνικό πρωτάθλημα του NCAA 34 φορές και στο Παγκόσμιο Κολεγιακό Πρωτάθλημα 17 φορές. Η ομάδα του UA είναι 7η σε συνολικό αριθμό νικών στην κανονική περίοδο του εθνικού πρωταθλήματος: 2.347. Η έδρα της είναι το Hi Corbett Field.

Σημερινός προπονητής (από το 2015) είναι ο Τζέι Τζόνσον. Διάσημοι παίκτες υπήρξαν οι Τέρυ Φρανκόνα, Κένυ Λόφτον, Τρέβορ Χόφμαν και Μαρκ Μελάνκον.

#### Σόφτμπολ

Η γυναικεία ομάδα σόφτμπολ του Πανεπιστημίου της Αριζόνα είναι από τις κορυφαίες κολεγιακές στις ΗΠΑ: έχει κερδίσει οκτώ Παγκόσμια Κολεγιακά Πρωταθλήματα (τα έτη 1991, 1993, 1994, 1996, 1997, 2001, 2006 και 2007), υπό τον προπονητή Μάικ Κάντρεα. Ο Καντρέα και η πίτσερ Τζένι Φιντς (κατά το *Time* η «διασημότερη παίκτρια σόφτμπολ στην ιστορία») οδήγησαν την ολυμπιακή ομάδα σόφτμπολ των ΗΠΑ το 2004 στο χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Η έδρα της ομάδας είναι το Στάδιο «Rita Hillenbrand».

#### Γκολφ

Οι ομάδες γκολφ του Πανεπιστημίου έχουν επίσης μια ιστορία αξιοσημείωτων επιτυχιών. Η ανδρική κέρδισε το εθνικό πρωτάθλημα το 1992 (Α΄ Κατηγορία του NCAA) και έχει αναδείξει αρκετούς επιτυχημένους μετέπειτα επαγγελματίες παίκτες, με γνωστότερο τον Τζιμ Φούρυκ. Η γυναικεία ομάδα κέρδισε εθνικό πρωτάθλημα NCAA το 1996 και το 2000. Το γκολφ γυναικών έχει αναδείξει τις Ανίκα Σέρενσταμ και Λορένα Οτσόα.

#### Διάφορα άλλα

Οι τενίστριες Αλίξ Κρηκ Και Μισέλ `Ολνταμ κέρδισαν τον τίτλο του NCAA στο διπλό γυναικών το 1993, νικώντας το δίδυμο του Τέξας στον τελικό. Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα έχει αξιοσημείωτη ιστορία ακόμα και στο χόκεϊ επί πάγου. Η ομάδα του συλλόγου του πανεπισστημίου έχει κερδίσει περισσότερα από 600 παιχνίδια από την ίδρυσή της το 1978. Σήμερα παίζουν στην Α΄ Κατηγορία της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Κολεγιακού Χόκεϊ (American Collegiate Hockey Association, ACHA).

Τρία εθνικά πρωταθλήματα στη συγχρονισμένη κολύμβηση κερδήθηκαν το 1980, το 1981 και το 1984. Οι «Αγριόγατες» κέρδισαν επίσης το πρώτο τους Πρωτάθλημα Υγρού Στίβου (κολύμβηση και καταδύσεις) του NCAA την περίοδο 2007–2008. Ο προπονητής τους στην κολύμβηση ανδρών και γυναικών Φρανκ Μπους ανακηρύχθηκε «Κολυμβητικός προπονητής της χρονιάς της NCAA».

Φοιτητική ζωή
-------------

### Σύλλογοι και οργανώσεις

Το κτήριο της νέας φοιτητικής λέσχης (Student Union) του 2003 είναι το μεγαλύτερο στις ΗΠΑ που δεν είναι συνδεδεμένο με ξενοδοχείο. Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα φιλοξενεί περισσότερους από 500 συλλόγους όλων των ειδών: φιλανθρωπικούς, πολυπολιτισμικούς, κοινωνικούς, αθλητικούς, ακαδημαϊκούς και οργανώσεις του κάμπους. Κατάλογός τους είναι διαθέσιμος στους Associated Students of The University of Arizona (ASUA).

Το 2015 η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) αναγνώρισε το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα για τις προσπάθειές του στην αύξηση της ανακυκλώσεως τροφίμων, δίνοντας ιδιαίτερη αναγνώριση στη φοιτητική οργάνωση «Compost Cats», μοναδική στο είδος της σε ολόκληρη τη χώρα.

Το Πανεπιστήμιο φιλοξενεί επίσης ένα από τα παλαιότερα «μοντέλα» του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στις ΗΠΑ, που κάθε χρόνο δίνει την ευκαιρία σε αρκετές εκατοντάδες φοιτητές και μαθητές λυκείου να συμμετάσχουν σε μία δίγλωσση προσομοίωση του ΟΗΕ και άλλων διεθνών σωμάτων.

Το Κέντρο Στρατηγικών Εναλλακτικών Τεχνικών Μαθήσεως (Strategic Alternative Learning Techniques, SALT) βοηθά φοιτητές και φοιτήτριες με προβλήματα μαθήσεως και προσοχής να επιτύχουν στην ανώτατη εκπαίδευση. Ιδρύθηκε το ακαδημαϊκό έτος 1980-1981 ως πρόγραμμα του Student Resource Center. Τη δεκαετία του 1990 τα γραφεία του κέντρου συνωστίζονταν στο υπόγειο του «Old Main», αλλά το 2000 το SALT Center μετακόμισε σε ένα κτήριο 4900 τετραγωνικών μέτρων με τη βοήθεια 500 δωρητών. Το 2013 το Κέντρο είχε εγγεγραμμένους περισσότερους από 550 φοιτητές και φοιτήτριες του Πανεπιστημίου με μαθησιακές δυσκολίες, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής (ADHD) και άλλες σχετικές ανάγκες.

### Παραδόσεις

Στην αρχή κάθε ακαδημαϊκής χρονιάς πρωτοετείς φοιτητές ξαναβάφουν το ύψους 49 μέτρων γράμμα «Α» στη βουνοκορφή Σεντινέλ πάνω από το Τούσον. Από το έτος 1914, το κεφαλαίο αυτό «A» αποτελεί ένα ορόσημο για την πόλη και τις αθλητικές ομάδες του πανεπιστημίου της. Από το 2016 είναι βαμμένο ολόλευκο, ενώ από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 ήταν βαμμένο με τα εθνικά χρώματα των ΗΠΑ.

Κάθε Απρίλιο από το 1965 το πρόγραμμα «Spring Fling» παρουσιάζει το μεγαλύτερο οργανωμένο από φοιτητές καρναβάλι στις ΗΠΑ, το «Ανοιξιάτικες Τελετουργίες» (The Rites of Spring). Η εκδήλωση φέρνει μαζί την κοινότητα του UA και τον κόσμο του Τούσον.

Το Πανεπιστήμιο στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία
----------------------------------------------------

Το άγαλμα οικογένειας αγριόγατων
Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα είναι γνωστό και από την παρουσία του σε πολλές τηλεοπτικές εκπομπές και κινηματογραφικές ταινίες κάθε είδους. Ενδεικτικά:

* Η κωμική ταινία *Revenge of the Nerds* (σε μετάφραση «Η εκδίκηση των σπασίκλων», 1984) γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.
* Στην περιπετειώδη ταινία *Speed* (1994) ο Ντένις Χόπερ αναφέρεται στον χαρακτήρα που παίζει η Σάντρα Μπούλοκ ως «Αγριόγατα» εξαιτίας του εμβλήματος του UA στην μπλούζα της.
* Στην ταινία τρόμου και επιστημονικής φαντασίας *Λεβιάθαν*, ο Στήβεν Μπεκ (Πήτερ Γουέλερ) φορά συχνά ένα καπέλο των «Αγριόγατων» της Αριζόνα.
* Σε ένα επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς *Το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι* με τίτλο "A Wiser Heart" το «Old Main» εμφανίζεται ως φόντο σε πολλές σκηνές.
* Μέρος από την υπόθεση του μυθιστορήματος του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας *Infinite Jest* διαδραματίζεται στο κάμπους του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, όπως μια σκηνή στο κτήριο διοικήσεως που σατιρίζει τη γραφειοκρατία του ΑΕΙ. Ο Γουάλας ήταν απόφοιτός του.

Αξιοσημείωτοι απόφοιτοι και διδακτικό προσωπικό
-----------------------------------------------

### Απόφοιτοι

Ανάμεσα στους αποφοίτους του Πανεπιστημίου της Αριζόνα συγκαταλέγονται και οι εξής (με ελληνική αλφαβητική σειρά):

* Τζόζεφ Ακάμπα, αστροναύτης
* Μπάρυ Γκολντγουότερ, υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την Προεδρία των ΗΠΑ το 1964
* Κέιτ Γουάλς, ηθοποιός
* Κρίστεν Γουίγκ, ηθοποιός και σεναριογράφος
* Γκρεγκ Κινίαρ, ηθοποιός και τηλεοπτική προσωπικότητα
* Τζόαν Γκανζ Κούνυ, η δημιουργός του *Sesame Street*
* Λίντα Μακάρτνεϋ, φωτογράφος
* Λαμπίνα Μίτεβσκα, ηθοποιός
* Ανδρέας Μιχαλιτσιάνος, αστρονόμος
* Μάικλ Μπην, ηθοποιός (*Aliens, Terminator*)
* Τζέρυ Μπρουκχάιμερ. παραγωγός ταινιών και τηλεοπτικών σειρών
* Κραιγκ Τ. Νέλσον, ηθοποιός
* Ντον Νοτς, κωμικός
* Μπομπ Ντόουλ, υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την Προεδρία των ΗΠΑ το 1996
* Ντόναλντ Πετίτ, αστροναύτης
* Καρολίν Ρήα, κωμικός
* Τζεράλντο Ριβέρα, ρεπόρτερ και τηλεπαρουσιαστής
* Νικόλ Ρίτσι, σχεδιάστρια μόδας και ηθοποιός
* Λίντα Ρόνσταντ, τραγουδίστρια (11 βραβεία Γκράμυ)
* Ρίτσαρντ Ρούσο, συγγραφέας
* Γκάρυ Σάντλινγκ, κωμικός
* Ντικ Σκόμπη, αστροναύτης
* Μπράιαν Σμιντ, αστροφυσικός, Βραβείο Νόμπελ 2011
* Τζων Χιουζ, σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος του κινηματογράφου
* Ρικ Χόφμαν, ηθοποιός

### Διδακτικό προσωπικό

Στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα έχουν διδάξει μεταξύ άλλων και οι εξής (με ελληνική αλφαβητική σειρά):

* Γκέραρντ Κάιπερ, αστρονόμος, από τους κορυφαίους πλανητολόγους του 20ού αιώνα
* Γουίλις Γιουτζίν Λαμπ, φυσικός, Βραβείο Νόμπελ 1955
* Νίκολαας Μπλεμμπέργκεν, φυσικός, Βραβείο Νόμπελ 1981
* Μπαρτ Μποκ, αστρονόμος
* Γουίλιαμ Ντέβερ, αρχαιολόγος
* Βέρνον Λ. Σμιθ, οικονομολόγος, Βραβείο Νόμπελ 2002
* Ντέιβιντ Τσάλμερς, φιλόσοφος
* Χάρυ Χάρλοου, πειραματικός ψυχολόγος

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  *Integrated Postsecondary Education Data System*.
2. 1 2  *Directory of Open Access Journals*.
3. ↑  Stephanie Innes. «University of Arizona Medical Center changing its name – again». *Arizona Daily Star*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
4. ↑  «Largest Incoming Class Has Diversity, Distinction». Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2016.
5. ↑  «The Old Main». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
6. ↑  «U.S. News Best Colleges Rankings». *U.S. News*.
7. ↑  «2014-15 Fact Book - The Honors College». University of Arizona. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
8. ↑  «UA Factbook 2013-14 - Students by State». *factbook.arizona.edu*. University of Arizona. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2015.
9. 1 2  «Bursar - University of Arizona». *Bursar - University of Arizona*. Bursar - University of Arizona. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2015.
10. ↑  «Tuition and Costs». University of Arizona Bursar's Office. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2012.
11. ↑  «Never Settle progress». *Never Settle University of Arizona strategic plan*. University of Arizona. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2015.
12. ↑  «The First UA Undergrad to Command a Camera on Mars». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2006.
13. ↑  «The eyes of the world... and beyond». Arizona Board of Regents. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
14. ↑  «NASA Confirms Evidence That Liquid Water Flows on Today's Mars Portion of Horowitz CraterMartian slopes Walls of Garni Crater on Mars». *nasa.gov*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
15. ↑  Stolte, Daniel. "UANews", 27 Μαΐου 2011, ανακτ. στις 13 Ιουνίου 2011.
16. ↑  «Top Producers of U.S. Fulbright Scholars and Students». *chronicle*. chronicle.
17. ↑  «Quick Facts | Giant Magellan Telescope». *Giant Magellan Telescope*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2016.
18. ↑  «Giant Magellan Telescope gets green light for construction». *Science Magazine*. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2016.
19. ↑  «THE IPLANT COLLABORATIVE HAS BECOME CYVERSE». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-23.. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2016.
20. ↑  «Biosphere 2 to Have a Permanent Home With the UA». Office of University Communications, The University of Arizona. 27 Ιουνίου 2011.. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2011.
21. ↑  «Spending of University Research Libraries (2012-13)». *chronicle.com*. The Chronicle of Higher Education. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2015.
22. ↑  «Library History & Trivia». *University Libraries*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2016.
23. ↑  «Integrated Learning Center Opens Doors to Students». *US News*. University of Arizona. 10 Ιανουαρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2015. [*νεκρός σύνδεσμος*]
24. ↑  «"The Big Build-Up", Margaret Regan, *Tucson Weekly*, 12 Οκτωβρίου 2000». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
25. ↑  «"UA buildings ditch red brick to symbolize, inspire, teach", Tom Beal, *Arizona Daily Star*, 29 Απριλίου 2007». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
26. ↑  «CFA.arizona.edu». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
27. ↑  «How to Construct a Canyon | Green Building and Design». *gbd magazine*. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2016.
28. ↑  «Ringing of the U.S.S. Arizona Bell». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2006. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
29. ↑  «We do more. | UA BookStores». Uabookstores.arizona.edu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2012.
30. ↑  Sandal, Inger (24 Σεπτεμβρίου 2004). «Boojum boon for UA campus». Arizona Daily Star. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2006-08-11.. Ανακτήθηκε στις 2016-09-22.
31. ↑  Leighton, David (3 Αυγούστου 2015). «Street Smarts: Here's who to thank - or curse - for Tucson's olive trees». Arizona Daily Star. .
32. ↑  «Ann Weaver Hart Named 21st President of the UA». UANews. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2012.
33. ↑  Martin, Savannah (8 Μαΐου 2012). «Sander to retire after serving as 'village elder'». *Arizona Daily Wildcat*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-08-09.. Ανακτήθηκε στις 2016-09-22.
34. ↑  «"Past Presidents of The University of Arizona", from UA Office of the President website. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2008». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2014.
35. ↑  «The McKale Era – Building an Athletic Tradition». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
36. ↑  Από το «Associated Press»: "Huskies pumped up after upset over no. 7 Arizona", *Rocky Mountain News*, 18/1/1992. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2009. "The downtrodden Washington Huskies are off to a 2–0 start while coach Lute Olson's perennial powerhouse Arizona Wildcats are 1–2. So what's going on?"
37. ↑  «Nine Pac-10 Players Selected In 2009 NBA Draft». Pacific-10 Conference. 26 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2009.
38. ↑  «The First Football Team – 1899». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
39. ↑  «Arizona Baseball Quick Facts» (PDF). Arizona Baseball. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
40. ↑  «Associated Students of The University of Arizona (ASUA)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2012.
41. ↑  «Student-Led Compost Cats recognized by EPA». .
42. ↑
43. ↑  «Welcome to Strategic Alternative Learning Techniques (SALT) Center». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2014.
44. ↑  «"A" Mountain». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.
45. ↑  «Spring Fling». *UA History*. Arizona Board of Regents. 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2006. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2006.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος
* Ιστοτόπος των αθλητικών του Πανεπιστημίου


|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα University of Arizona  της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 138554716
* LCCN: n79064632
* ISNI: 0000 0001 2168 186X
* GND: 2039654-5
* SUDOC: 028872835
* BNF: cb12061811s (data)
* BIBSYS: 90231591
* NLA: 36545654
* NKC: ko2008480213
* BNE: XX145461
* CiNii: DA05550745

 |

 |