Συντεταγμένες: 40°31′11″N 22°58′16″E﻿ / ﻿40.5197°N 22.971°E﻿ / 40.5197; 22.971

Η **Πτήση 262** (ή **Πτήση MA 262**) της Malév Hungarian Airlines ήταν μια πτήση από το Διεθνή Αερολιμένα της Βουδαπέστης *(Budapest Ferenc Liszt International Airport)* με προορισμό το Διεθνή Κρατικό Αερολιμένα Θεσσαλονίκης «Μακεδονία». Στις 4 Ιουλίου 2000, το Tupolev Tu-154 κατά τη διάρκεια της προσγείωσής του στη Θεσσαλονίκη πραγματοποίησε προσγείωση χωρίς τη χρήση του συστήματος προσγείωσης *(gear-up touchdown)*, με αποτέλεσμα να ολισθήσει στο διάδρομο προσγείωσης, αλλά ήταν σε θέση να απογειωθεί και να προσγειωθεί ομαλά μετά από μια επανακύκλωση *(go-around)*. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί.

Πριν από το περιστατικό
-----------------------

Σε αυτή την πτήση, συνήθως ο τύπος του αεροσκάφους ο οποίος χρησιμοποιείτο, ήταν το Boeing 737-300. Ωστόσο, την ημέρα του συμβάντος, το προοριζόμενο αεροσκάφος (με στοιχεία νηολογίου *HA-LES*) παρουσίασε κάποιο πρόβλημα στον κινητήρα και αντικαταστάθηκε την τελευταία στιγμή, από το *Tupolev Tu-154*, με στοιχεία νηολογίου *HA-LCR*.

Μετά τη σύντομη πτήση από τη Βουδαπέστη, το *Tupolev* ξεκίνησε την κάθοδό του, μέσα σε πολύ καλές καιρικές συνθήκες. Ο αεροδιάδρομος ακολουθούσε τα όρη και υπήρξαν στιγμές όπου ήταν μόλις 100 μέτρα (330 πόδια) επάνω από τις κορυφές των λόφων. Το σύστημα προειδοποίησης προσέγγισης εδάφους *(ground proximity warning system (GPWS))*, ανιχνεύοντας τόσο χαμηλό ύψος, προειδοποιούσε συνεχώς το πλήρωμα, ώστε να χαμηλώσει το σύστημα προσγείωσης. Το πλήρωμα της πτήσης, ενοχλημένο από το συνεχές άκουσμα της σειρήνας, απενεργοποίησε το σύστημα.

Το αεροσκάφος πλησίαζε την Θεσσαλονίκη χωρίς εμφανή προβλήματα, αλλά πιο γρήγορα από ότι συνήθως. Ως εκ τούτου, ξεκίνησε τη διαδικασία της τελικής προσέγγισης νωρίτερα από το αναμενόμενο. Εκείνη τη στιγμή, ο διάδρομος προορισμού 28, ήταν κατειλημμένος από ένα Boeing 757 το οποίο είχε λάβει άδεια για απογείωση. Ο Κυβερνήτης της πτήσης, χειριστής του *Tupolev*, αποφάσισε να μη χαμηλώσει το σύστημα προσγείωσης και να εκτελέσει μια επανακύκλωση *(go-around)*.

Παρ'όλα αυτά, καθώς το Β-757 ξεκινούσε την απογείωση, ο Κυβερνήτης αποφάσισε να προσγειωθεί. Λόγω των ακραίων χρονικών περιορισμών, το πλήρωμα δεν είχε τον απαιτούμενο χρόνο για την ανάγνωση της λίστας ελέγχου *(checklist)*, πριν από την προσγείωση. Με το *GPWS* απενεργοποιημένο, μόνο ο Πύργος Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας θα μπορούσε να προειδοποιήσει το πλήρωμα ότι το σύστημα προσγείωσης δεν είχε κατέβει. Ωστόσο, δεδομένου ότι στο *Tupolev* είχε ήδη δοθεί η άδεια προσγείωσης, οι ελεγκτές του πύργου ελέγχου, ήταν απασχολημένοι με την αναχώρηση του Β-757.

Πρώτη απόπειρα προσγείωσης
--------------------------

Καθώς το *Tupolev* πλησίαζε, ο Κυβερνήτης Πίτερ Τρενκνερ, καθισμένος στο αεροσκάφος του που ήταν σταθμευμένο στην πίστα του αεροδρομίου, πρόσεξε από το πιλοτήριο ότι το *Tupolev* (το οποίο πλησίαζε για την προσγείωση) δεν είχε κατεβάσει το σύστημα προσγείωσής του. Άρπαξε τότε έντρομος το μικρόφωνο και φώναξε αρκετές φορές από τον ασύρματο: *"Go around, Malev Go-around!"* [Το οποίο μεταφραζόμενο είναι: Επανακύκλωσε, *Malev* Επανακύκλωσε!] (ηχητικά καταγεγραμμένο και στον ηχητικό καταγραφέα της πτήσης (Cockpit voice recorder (CVR)).

Ο κυβερνήτης της Πτήσης 262 αμέσως αντιλήφθηκε το πρόβλημα και διέταξε επανακύκλωση *(go around)*. Εφαρμόσθηκε η μεγίστη ισχύς, αλλά επειδή οι κινητήρες αεριώθησης αντιδρούν αργά, το αεροσκάφος συνέχισε την κάθοδό του και προσέκρουσε στον διάδρομο προσγείωσης με την ταχύτητα των 300 χλμ./ώρα. Το *Tupolev* ολίσθησε στο διάδρομο για τουλάχιστον 500 μέτρα. Καθώς οι κινητήρες περιστρέφονταν, το *Tu-154* ανυψώθηκε από το έδαφος, κατέστη και πάλι αξιόπλοο και αναρριχήθηκε.

Η πτήση *Malév* 262 ανήλθε στα 1.000 μέτρα (3.300 πόδια) και επιχείρησε να προεκτείνει τον μοχλό προσγείωσης. Το αεροδρόμιο έκλεισε και το αεροσκάφος εκτέλεσε χαμηλή προσέγγιση επάνω από τον πύργο ελέγχου, με κατεβασμένο φυσικά πλέον το σύστημα προσγείωσης, πριν από την απόπειρα της δεύτερης προσγείωσης. Μετά από την προσγείωσή του με την κοιλιά (belly landing), το *Tupolev* παρέμεινε στον αέρα για άλλα 16 λεπτά και 20 δευτερόλεπτα.

Δεύτερη απόπειρα προσγείωσης
----------------------------

Το αεροσκάφος HA-LCR δίπλα στον πυροσβεστικό σταθμό του αεροδρομίου στο Διεθνές Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης, τον Απρίλιο του 2018.
Οι πιλότοι προσγείωσαν το αεροσκάφος πολύ ομαλά, αλλά φοβόντουσαν ότι το σύστημα προσγείωσης θα κατέρρεε και ότι το αεροπλάνο θα περιστρεφόταν και θα εκρήγνυτο. Το *Tupolev* είχε καύσιμα για την πτήση της επιστροφής στη Βουδαπέστη, οπότε υπήρχαν πέραν των 30 τόνων καυσίμου επί του σκάφους. Ωστόσο, η διαδρομή προσγείωσης *(landing roll)* πραγματοποιήθηκε ασφαλώς. Οι χαρακτηριστικά μεγάλοι, λοβοί προσγείωσης του *Tupolev*, στους οποίους οι τροχοί ανασύρονται κατά τη διάρκεια της πτήσης, χρησιμοποιήθηκαν ως έλκηθρα και θωράκισαν το σύστημα προσγείωσης, τα πτερύγια και τα πτερύγια καμπυλότητας *(flaps)*.

Την περίοδο του συμβάντος, ο Ουγγρικός εθνικός αερομεταφορέας, *Malév*, καταργούσε σταδιακά τα παλαιά του *Tupolev*. Η *Malév* επιθεώρησε τις ορατές και αόρατες φθορές του εμπλεκόμενου αεροσκάφους και συνειδητοποίησε ότι θα ήταν οικονομικά ασύμφορη η επισκευή του. Ως αποτέλεσμα, η *Malév* δώρισε το κατεστραμμένο σκάφος στην Πυροσβεστική Υπηρεσία του αεροδρομίου. Τώρα, οι πυροσβέστες της Θεσσαλονίκης εκπαιδεύονται στο πρώην *HA-LCR* της *Malév*.

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Μια προσγείωση με την κοιλιά *(belly landing)*, προσγείωση τηγανίτα *(pancake landing)* ή προσγείωση με το μοχλό ανεβασμένο *(gear-up landing)*, συμβαίνει όταν ένα αεροσκάφος προσγειώνεται χωρίς το σύστημα  προσγείωσης του σε πλήρη έκταση και χρησιμοποιεί την κάτω πλευρά του ή την κοιλιά, ως βασική συσκευή προσγείωσής του. Κανονικά, ο όρος *gear-up landing* (προσγείωση με απενεργοποιημένο τον μοχλό προσγείωσης), αναφέρεται σε περιστατικά κατά τα οποία ο πιλότος ξεχνά να επεκτείνει το σύστημα προσγείωσης, ενώ η προσγείωση με την κοιλιά, αναφέρεται σε γεγονότα όπου η μηχανική βλάβη εμποδίζει τον πιλότο από την επέκταση του συστήματος προσγείωσης.
2. ↑  Η επανακύκλωση *(go-around)*, είναι η αποτυχημένη απόπειρα προσγείωσης του αεροσκάφους η οποία είναι στη τελική προσέγγιση.
3. ↑  Το σύστημα προειδοποίησης προσέγγισης εδάφους *(ground proximity warning system (GPWS))*, είναι ένα σύστημα το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να προειδοποιεί τους πιλότους, εάν το αεροσκάφος τους είναι σε άμεσο κίνδυνο της πτήσης στο έδαφος ή σε εμπόδιο. Η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας *(FAA)* των Ηνωμένων Πολιτειών ορίζει το *GPWS* ως ένα είδος "σύστημα προειδοποίησης εντοπισμού εδάφους" *(terrain awareness warning system (TAWS))*. Το 1996, θεσπίστηκαν πιο προηγμένα συστήματα, τα οποία είναι γνωστά, ως συστήματα προειδοποίησης προσέγγισης εδάφους *(enhanced ground proximity warning systems" (EGPWS))*, παρόλο που ορισμένες φορές ονομάζονται συστήματα προειδοποίησης εντοπισμού εδάφους.
4. ↑  Κυβερνήτης: *Zoltán Hegedűs*, Συγκυβερνήτης: *Péter Süle* και Ιπτάμενος μηχανικός: *Miklós Linnert*.
5. ↑  Επανακύκλωση *(go-around)*, στην τελική φάση της προσέγγισης για προσγείωση, αύξηση της ισχύος του κινητήρα και εκτέλεση νέου κύκλου προσγείωσης.
6. ↑   Εναλλακτικά, εκτός από τον όρο *Go around*, θα μπορούσε να ειπωθεί και ο όρος *TOGA* που σημαίνει ***T**ake-**O**ff & **G**o-**A**round* δηλ. Απογειώσου και Επανακύκλωσε.

Παραπομπές σημειώσεων
1. ↑   /Regulatory\_and\_Guidance\_Library/rgAdvisoryCircular.nsf/0/7ca84861d31651a5862569b2006dbcfe/$FILE/ATTOVW46/AC23-18.pdf
2. ↑  «Enhanced Ground Proximity Warning System (EGPWS) – Honeywell Aerospace Engineering». 1.honeywell.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2011.
3. ↑  {{cockpit voice recorder of the Tupolev Tu-154 HA-LCR of Malév flight 262.}}
4. ↑  Γ. Π. Λαϊνάς (1983). «Go around». *The English-Greek Encyclopedia - Dictionary of Aviation*. Athens-Greece  : Vivliotechnica Hellas D. & J. Vardikos. σελίδες 243 .

Παραπομπές
----------

1. ↑  Περιγραφή του ατυχήματος στο Aviation Safety Network
2. ↑  Zhirnihin, Sergey (8 August 2002). «Crew is responsible for landing accident of the Tu-154 owned by Hungarian MALEV airline» (στα Russian). RIAN.. Ανακτήθηκε στις 2 June 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* (Αγγλικά) Ελληνική Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων: Τελικό πόρισμα( Αρχειοθετήθηκε 2014-04-20 στο Wayback Machine.)
* (Αγγλικά) airliners.net pictures of TU-154 HA-LCR.
* (Αγγλικά) cockpit voice recorder of the Tupolev Tu-154 HA-LCR of Malév flight 262.