***Το τριαντάφυλλο*** (αγγλικά: The Rose) είναι μια αμερικανική δραματική ταινία του 1979 σε σκηνοθεσία Μάικ Ράιντελ, με πρωταγωνιστές τους Μπέτι Μίντλερ, Άλαν Μπέιτς, Φρέντερικ Φόρεστ, Χάρι Ντιν Στάντον, Μπάρι Πρίμους και Ντέιβιντ Κιθ. Βασισμένη χαλαρά στη ζωή της Τζάνις Τζόπλιν, η ταινία αφηγείται την ιστορία μιας αυτοκαταστροφικής ροκ σταρ στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η οποία παλεύει να αντιμετωπίσει τις πιέσεις της καριέρας της και τις απαιτήσεις του αδίστακτου διευθυντή της επιχείρησής της.

Έχοντας αρχικά τίτλο *Pearl* (από το παρατσούκλι της Τζόπλιν, που ήταν και ο τίτλος του τελευταίου της άλμπουμ), το σενάριο της ταινίας αναθεωρήθηκε αφού η οικογένεια της Τζόπλιν αρνήθηκε να επιτρέψει στους παραγωγούς τα δικαιώματα για την ιστορία της. 

*Το τριαντάφυλλο* προτάθηκε για τέσσερα Όσκαρ, μεταξύ των οποίων Α' Γυναικείου Ρόλου (Μπέτι Μίντλερ, στο ντεμπούτο της στην οθόνη), Β΄ Ανδρικού Ρόλου (Φρέντερικ Φόρεστ), Μοντάζ και Καλύτερου Ήχου.  Η Μίντλερ ερμήνευσε το σάουντρακ της ταινίας και το ομώνυμο κομμάτι έγινε ένα από τα πιο επιτυχημένα σινγκλ της.

Πλοκή
-----

Στα τέλη του 1969, η Μαίρη Ρόουζ Φόστερ είναι μια διάσημη ντίβα του ροκ εν ρολ, γνωστή ως *Το τριαντάφυλλο*. Παρά την επιτυχία της, η προσωπική της ζωή είναι μοναχική και εξουθενωτική. Την εκμεταλλεύεται και την καταπονεί ο τραχύς, άπληστος μάνατζέρ της, Ρατζ Κάμπελ. Αν και ειλικρινής και θρασύς, η Ρόουζ είναι μια ανασφαλής αλκοολική και πρώην χρήστης ναρκωτικών που ποθεί την έγκριση των άλλων. Είναι αποφασισμένη να επιστρέψει στη γενέτειρά της στη Φλόριντα, ως σούπερ σταρ πλέον, και να εμφανιστεί για τους ανθρώπους από το παρελθόν της.

Μετά από μια παράσταση στο Τέξας, η Ρόουζ γνωρίζει τον σταρ της κάντρι Μπίλι Ρέι, τον οποίο λατρεύει και τα τραγούδια του οποίου διασκευάζει συχνά σε ζωντανές εμφανίσεις. Ο Μπίλι Ρέι απαιτεί βάναυσα να μην ερμηνεύσει ξανά τη μουσική του και την απορρίπτει με αγένεια. Αφού ανακαλύπτει ότι ο Ρατζ έχει κανονίσει τη συνάντηση επειδή θέλει να πάει τον Μπίλι Ρέι στη δισκογραφική του εταιρεία, η Ρόουζ τρέπεται σε φυγή με έναν οδηγό λιμουζίνας που ονομάζεται Χιούστον Ντάιερ. Οι δυο τους κάνουν ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη, όπου η Ρόουζ έχει προγραμματιστεί να ολοκληρώσει ηχογραφήσεις. Μεταξύ τους αναπτύσσεται ένα θυελλώδες ειδύλλιο.

Ο Ρατζ υποθέτει ότι ο Χιούστον είναι απλώς ένα ακόμη δεκανίκι, αλλά η Ρόουζ νιώθει ότι επιτέλους έχει βρει τον αληθινό έρωτα. Ο Χιούστον παραδέχεται τελικά ότι είναι ένας πρώην λοχίας που λιποτάκτησε από τον στρατό και εκείνη του λέει για το παρελθόν της στη Φλόριντα. Η σχέση του ζευγαριού γίνεται ταραχώδης εν μέσω ενός ριψοκίνδυνου τρόπου ζωής και των συνεχών περιοδειών της Ρόουζ. Στο Μέμφις, η Ρόουζ συναντιέται από τη Σάρα, πρώην ερωμένη της. Όταν ο Χιούστον πιάνει τις δύο γυναίκες να φιλιούνται, αυτός και η Ρόουζ τσακώνονται βίαια και στη συνέχεια ο Χιούστον φεύγει.

Αποφασισμένη να τα ξαναφτιάξει με τον Χιούστον, η Ρόουζ τον αναζητά σε μια κακόφημη περιοχή του Μέμφις μαζί με τον Μαλ, έναν στρατιωτικό που γνώρισε στο Τέξας. Στη συνέχεια διορίζει τον Μαλ σωματοφύλακά της και οι δυο τους ταξιδεύουν στη γενέτειρα της Ρόουζ, την Τζάκσονβιλ, της Φλόριντα, όπου ο Ρατζ της έχει κλείσει συναυλία. Φτάνοντας, η Ρόουζ δείχνει στον Μαλ το πατρικό της σπίτι, το γυμνάσιό της και άλλα τοπικά ορόσημα από την παιδική της ηλικία. Φτάνοντας στο στάδιο για τις απογευματινές πρόβες για τη συναυλία της, η Ρόουζ επαναλαμβάνει την πρόθεσή της να κάνει ένα διάλειμμα ενός έτους από την περιοδεία της, με αποτέλεσμα η Ραντ να της πει ότι αυτό θα σημαίνει παράβαση συμβολαίου. Ο Ρατζ την απολύει, αν και εν αγνοία της Ρόουζ, αυτό είναι απλώς ένα τέχνασμα για να εξασφαλίσει τη διεξαγωγή της συναυλίας. Η Ρόουζ, στενοχωρημένη, συναντά τον Χιούστον, ο οποίος έχει ταξιδέψει στο Τζάκσονβιλ για να την ξαναβρεί.

Πιστεύοντας ότι η συναυλία της έχει ακυρωθεί, η Ρόουζ αποφασίζει να το σκάσει και να ξεκινήσει μια νέα ζωή με τον Χιούστον. Το ίδιο βράδυ, πηγαίνει τον Χιούστον σε τοπικά μπαρ και κλαμπ που σύχναζε πριν γίνει διάσημη, πίνοντας ανεξέλεγκτα και καταναλώνοντας βαρβιτουρικά και ηρωίνη. Σε ένα μπαρ, ο Χιούστον ζηλεύει όταν ένας θαμώνας παρενοχλεί τη Ρόουζ την ώρα που τραγουδά και ξεκινά καβγά. Μετά, ο Ρατζ βρίσκει τη Ρόουζ στο τηλέφωνο του αυτοκινήτου της και την πείθει να επιστρέψει για τη συναυλία. Εκείνη δέχεται και η απόφασή της για να κατευνάσει τον Ρατζ κάνει τον Χιούστον να την εγκαταλείψει και να φύγει από την πόλη. Αργότερα το ίδιο βράδυ, αφού ερμηνεύει το εναρκτήριο τραγούδι της πολυαναμενόμενης συναυλίας της στην πόλη της, η Ρόουζ καταρρέει στη σκηνή και πεθαίνει από υπερβολική δόση.

Διανομή
-------

* Μπέτι Μίντλερ ως Μαίρη Ρόουζ Φόστερ (Το τριαντάφυλλο)
* Άλαν Μπέιτς ως Ρατζ Κάμπελ
* Φρέντερικ Φόρεστ ως Χιούστον Ντάιερ
* Χάρι Ντιν Στάντον ως Μπίλι Ρέι
* Μπάρι Πρίμους ως Ντένις
* Ντέιβιντ Κιθ ως Μαλ

Παραγωγή
--------

### Σύλληψη

Η ταινία προσφέρθηκε αρχικά στον Κεν Ράσελ, ο οποίος επέλεξε να σκηνοθετήσει το *Βαλεντίνο*. Ο Ράσελ έχει χαρακτηρίσει αυτή την απόφαση ως το μεγαλύτερο λάθος της καριέρας του.  Κάποια στιγμή, ο Μάικλ Τσιμίνο θεωρήθηκε επίσης υποψήφιος να σκηνοθετήσει, αλλά επέλεξε να σκηνοθετήσει την ταινία *Η πύλη της Δύσεως*. Ωστόσο, ο Τσιμίνο συνέβαλε στο σενάριο. 

### Πρωταγωνίστρια

Η Σούζι Γουίλιαμς είχε αρχικά προταθεί για τον ρόλο του τίτλου, αλλά τον απέρριψε για προσωπικούς λόγους, προτείνοντάς τον στην Μπέτι Μίντλερ. 

### Γυρίσματα

*Το τριαντάφυλλο* ολοκληρώθηκε εγκαίρως για την προγραμματισμένη κυκλοφορία του τον Απρίλιο του 1979. Ωστόσο, η 20th Century-Fox επέλεξε να αναβάλει την κυκλοφορία για το φθινόπωρο του 1979.

Υποδοχή
-------

*Το* *τριαντάφυλλο* έλαβε ανάμεικτες έως θετικές κριτικές. Η ταινία έχει βαθμολογία 71% στο Rotten Tomatoes, βασισμένη σε 21 κριτικές. 

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 1979 και έκανε τζίρο 793.063 δολάρια το πρώτο Σαββατοκύριακό της σε 44 αίθουσες. Η ταινία έβγαλε 29,2 εκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.

Άλλα μέσα
---------

Η Criterion Collection κυκλοφόρησε την ταινία σε Blu-ray και DVD στις 19 Μαΐου 2015.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.imdb.com/title/tt0079826/. Ανακτήθηκε στις 21  Μαΐου 2016.
2. 1 2 3  stopklatka.pl/film/roza-1979. Ανακτήθηκε στις 21  Μαΐου 2016.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  www.imdb.com/title/tt0079826/fullcredits. Ανακτήθηκε στις 21  Μαΐου 2016.
4. 1 2 3 4 5 6 7  (Τσεχικά) *Česko-Slovenská filmová databáze*. 2001.
5. ↑  www.filmdienst.de/film/details/11413/the-rose.
6. ↑  Elan, Priya.
7. ↑  «The 52nd Academy Awards (1980) Nominees and Winners». *oscars.org*. Ανακτήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2011.
8. ↑  Gray, Sadie. «Ten big things I have learnt from my mistakes - Times Online». *The Times*. .
9. ↑  Stempel, Tom (2000). *Framework: A History of Screenwriting in the American Film*. ISBN 9780815606543.
10. ↑  Williams, Suzy. «Suzy Williams Official Bio». *Laughtears*.
11. ↑  *Cedar Rapids Gazetter* 1 January 1979 "Show Business Beat" by Marilyn Beck p.7C
12. ↑  «The Rose (1979)». *Rotten Tomatoes*. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2022.
13. ↑  «The Rose (1979)». *The Criterion Collection*. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *Το τριαντάφυλλο* στον κατάλογο του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου
* *Το τριαντάφυλλο* στο AllMovie
* *Το τριαντάφυλλο*   στην IMDb
* *Το τριαντάφυλλο* στο Rotten Tomatoes