***Το δέκατο θύμα*** (ιταλικά: La decima vittima‎) είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας του 1965 σε σκηνοθεσία και σενάριο από τον Έλιο Πέτρι, με πρωταγωνιστές τους Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι, Ουρσούλα Άντρες, Έλσα Μαρτινέλι και Salvo Randone. Μια διεθνής συμπαραγωγή μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας, βασίζεται στο διήγημα του Ρόμπερτ Σέκλεϊ του 1953 «Έβδομο Θύμα».

Λαμβάνοντας χώρα το 2079 στον απόηχο του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου, η ταινία επικεντρώνεται σε ένα πρόγραμμα που υποστηρίζεται από την κυβέρνηση γνωστό ως "Το Μεγάλο Κυνήγι", όπου διαγωνιζόμενοι από όλο τον κόσμο ενεργούν ως "κυνηγοί" και "θύματα" σε ζευγάρι όπου μάχονται μέχρι θανάτου ως μέσο αποφυγής μαζικού πολέμου. Η πλοκή ακολουθεί τους βετεράνους διαγωνιζόμενους στο Μεγάλο Κυνήγι Καρολάιν Μέρεντιθ και Μαρτσέλο Πολέτι, στους οποίους ανατίθενται αντίστοιχα οι ρόλοι του κυνηγού και του θύματος για μια τέτοια αντιπαράθεση, η οποία περιπλέκεται από το εκκολαπτόμενο ειδύλλιό τους. Όπως και οι άλλες ταινίες του Πέτρι, *το δέκατο θύμα* είναι ένα έργο κοινωνικοπολιτικής σάτιρας, ενώ συνδυάζει επίσης θέματα επιστημονικής φαντασίας με συμβάσεις του είδους *commedia all'italiana*. 

Μανιώδης αναγνώστης της επιστημονικής φαντασίας, ο Πέτρι άρχισε να εργάζεται για μια προσαρμογή της ιστορίας του Σέκλεϊ το 1961. Ο παραγωγός Κάρλο Πόντι συμμετείχε στο έργο λόγω της συμμετοχής του Μαστρογιάννι. Διάφοροι σεναριογράφοι εργάστηκαν στο σενάριο σε διάφορους βαθμούς χωρίς να λάβουν πίστωση στην οθόνη, συμπεριλαμβανομένων των Suso Cecchi D'Amico, Nate Monaster και Ernesto Gastaldi. Η έλλειψη ενδιαφέροντος του Πόντι για το είδος επιστημονικής φαντασίας οδήγησε στην επιβολή περισσότερων κωμικών στοιχείων στην ιστορία ενάντια στις επιθυμίες του Πέτρι, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής του αρχικού, απαισιόδοξου τέλους της. Με την οικονομική υποστήριξη της Embassy Pictures του Joseph E. Levine, τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν κυρίως στη Ρώμη και τη Νέα Υόρκη από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 1964. που δημιουργήθηκε στο απόγειο του κινήματος της ποπ αρτ στην Ιταλία, ο Petri προσπάθησε να δημιουργήσει ένα όραμα για το μέλλον που αντιπαραθέτει την εικόνα αυτού του στυλ με τις αρχαίες και σύγχρονες αρχιτεκτονικές δομές της Ρώμης, όπως το Κολοσσαίο και η συνοικία EUR. 

Μετά την κυκλοφορία του, *Το δέκατο θύμα* εμφανίστηκε κάτω από τις προσδοκίες του Πόντι στην Ιταλία και έλαβε ανάμεικτες κριτικές από τους κριτικούς.  Τις δεκαετίες από την αρχική της κυκλοφορία, η ταινία έχει συγκεντρώσει λατρεία και οι εικόνες της έχουν αναφερθεί ή διακωμωδηθεί σε άλλες ταινίες, κυρίως στο franchise *Austin Powers*. Θεωρείται επίσης πρόδρομος έργων που απεικονίζουν τηλεοπτικές μάχες μέχρι θανάτου, όπως *οι Αγώνες Πείνας*. Μια μυθιστορηματική έκδοση της ταινίας, σε γραμμένο από τον Sheckley, δημοσιεύτηκε το 1966,  και ακολούθησαν δύο συνέχειες, *το Victim Prime* και *το Hunter/Victim* το 1987 και το 1988, αντίστοιχα.  Αν και έχουν ανακοινωθεί αρκετές προσπάθειες για την παραγωγή ενός ριμέικ του *The 10th Victim*, καμία δεν έχει μπει στην παραγωγή.

Πλοκή
-----

Στον 21ο αιώνα, ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε πρόσφατα. Για να αποφευχθεί ένας τέταρτος πόλεμος, άτομα με βίαιες τάσεις έχουν την ευκαιρία να σκοτώσουν στο "Μεγάλο Κυνήγι", την πιο δημοφιλή μορφή ψυχαγωγίας στον κόσμο, η οποία προσελκύει επίσης συμμετέχοντες που αναζητούν φήμη και περιουσία. Περιλαμβάνει δέκα γύρους για κάθε αγωνιζόμενο, πέντε ως κυνηγούς και πέντε ως θύματα. Ο επιζών από δέκα γύρους γίνεται εξαιρετικά πλούσιος και συνταξιοδοτείται.

Η Καρολάιν Μέρεντιθ είναι μια κυνηγός που μόλις σκότωσε το ένατο θύμα της και ψάχνει για ένα δέκατο. Για να μεγιστοποιήσει το οικονομικό κέρδος, η Καρολάιν θέλει να πετύχει ένα τέλειο φόνο μπροστά στις κάμερες καθώς έχει διαπραγματευτεί μια σημαντική χορηγία από την Ming Tea Company. Ο Μαρτσέλο Πολέτι ορίζεται ως θύμα. Τα κέρδη του από έξι δολοφονίες έχουν ήδη ξοδευτεί από την ερωμένη του, Όλγα, και την πρώην σύζυγό του, Λίντια.

Η Καρολάιν πηγαίνει στη Ρώμη και υποδύεται μια ρεπόρτερ που έχει ως αποστολή να μελετήσει τις σεξουαλικές ενασχολήσεις των Ιταλών ανδρών. Ζητάει μια συνέντευξη με τον Μαρτσέλο στο Ναό της Αφροδίτης. Καχύποπτος, ο Μαρτσέλο κανονίζει να φάει η Καρολάιν από έναν κροκόδειλο μπροστά στις κάμερες μιας ανταγωνιστικής τηλεοπτικής εταιρείας, αλλά εκείνη δραπετεύει. Η Καρολάιν παρασύρει τον Μαρτσέλο στην παραλία και τον πείθει ότι είναι ερωτευμένη μαζί του. Ναρκώνει τον Μαρτσέλο και τον μεταφέρει πίσω στο Ναό της Αφροδίτης.

Η Καρολάιν πυροβολεί τον Μαρτσέλο μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, αλλά ο Μαρτσέλο επιβιώνει επειδή έχει γεμίσει το όπλο με άσφαιρα. Στη συνέχεια την πυροβολεί αλλά τη σώζει η αλεξίσφαιρη πλάκα της πανοπλίας της. Ο Μαρτσέλο και η Καρολάιν αποφασίζουν να δραπετεύσουν από το Μεγάλο Κυνήγι και να πάνε σε ένα αεροπλάνο, όπου αποφασίζουν να παντρευτούν. Η ταινία τελειώνει με τον πιλότο να ρίχνει λουλούδια στους δύο.

Διαφορές από την αρχική ιστορία
-------------------------------

Το αρχικό διήγημα γράφτηκε από την οπτική γωνία ενός άνδρα που κυνηγά τον έβδομο στόχο του, μια γυναίκα, ενώ στην ταινία είναι η κυνηγός. Την βρίσκει φαινομενικά ανυπεράσπιστη να κάθεται σε ένα καφέ. Μιλώντας μαζί της, του λέει πώς είναι νέα στο παιχνίδι, αλλά δεν άντεχε να σκοτώσει τον δικό της στόχο και τώρα περιμένει να πεθάνει. Ο κυνηγός ερωτεύεται το θύμα του, όπως στην ταινία, και τελικά αποκαλύπτει ποιος είναι. Τον έχει ξεγελάσει. τον πυροβολεί, εντάσσοντας τις τάξεις των «Δεκαρίων».

Η ιστορία διασκευάστηκε για το ραδιόφωνο στο *X Minus One* το 1957.

Διανομή ρόλων
-------------

 Η Έλσα Μαρτινέλι ως Όλγα.

Κυκλοφορία
----------

*Το δέκατο θύμα* κυκλοφόρησε στην Ιταλία στις 3 Δεκεμβρίου 1965.  Η ταινία είχε εισπράξεις λίγο πάνω από 620 εκατομμύρια *λιρέτες* στην Ιταλία μετά την κυκλοφορία της στους κινηματογράφους.  Η ταινία διανεμήθηκε στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά από την Embassy Pictures στα τέλη Δεκεμβρίου 1965.

Υποδοχή
-------

### Κριτικές

Στο συγκεντρωτικό κριτικών Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία 80% με βάση 10 κριτικές, με μέση βαθμολογία 7,35/10.  Σε σύγχρονες κριτικές, το *Monthly Film Bulletin* επαίνεσε τα οπτικά στοιχεία της ταινίας, αλλά δήλωσε ότι «η ταινία δεν είναι ποτέ τόσο διασκεδαστική όσο θα έπρεπε, πιθανώς λόγω της μάλλον δύσκολης μεταγλώττισης και πιθανώς επειδή οι ευφάνταστες γωνίες της κάμερας δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως τα λάθη στην αφήγηση». Ο Bosley Crowther των *New York Times* σημείωσε μια «άγρια ευφάνταστη πλοκή», αλλά δήλωσε ότι η ταινία συνολικά ήταν «μια έξυπνη αλλά προφανώς συνειδητή άσκηση. Η εξυπνάδα είναι τόσο επίμονη που σύντομα γίνεται υπερβολική και παράλογη και η παιχνιδιάρικη δεξιοτεχνία της σάτιρας γίνεται πολύ χαριτωμένη, πολύ βαρετή»  *Το Variety* βρήκε την ταινία ανώτερη από το *Αλφαβίλ* του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, υμνώντας τόσο τον Mastroianni και την Andress, όσο και την Έλσα Μαρτινέλι και τον Massimo Serato.  Η κριτική σημείωσε επίσης τη φωτογραφία του Gianni di Venanzo.  Ο Richard L. Coe της *The Washington Post* έγραψε ότι η ταινία «δεν αντιμετωπίζεται τόσο καθαρά όσο υπόσχεται το υλικό», διαπιστώνοντας ότι ο σκηνοθέτης Έλιο Πέτρι «δεν βρήκε τον ακριβή, συνεκτικό τόνο που απαιτούσε τέτοιες υλικές απαιτήσεις. Το αποτέλεσμα είναι περιέργως πεζό."  Ο Algis Budrys του *Galaxy Science Fiction* περιέγραψε τη μυθιστορηματική γραφή του Sheckley ως «ένα αρκετά καλό μυθιστόρημα κυνηγητού» που, ωστόσο, θα απογοήτευε τους αναγνώστες, είτε ήθελαν μια λογοτεχνική εκδοχή της ιταλικής σάτιρας και συμβολισμού της ταινίας είτε το «ανατριχιαστικό φουτουράμα της νομιμοποιημένης ανθρωποκτονίας» που υποσχέθηκε το εξώφυλλο. .

Στη λαϊκή κουλτούρα
-------------------

Η ταινία είναι ένα διεθνές καλτ κλασικό, του οποίου η άγρια δράση και το σέξι στυλ έχουν επηρεάσει μια γενιά ταινιών, από *το Death Race 2000 (ταινία του 1975)* μέχρι *το The Running Man* και τη σειρά *Austin Powers* . Ήταν επίσης η πρώτη ταινία που παρουσίασε το θέμα του παιχνιδιού θανάτου της τηλεόρασης πραγματικότητας, το οποίο χρησιμοποιήθηκε αργότερα σε άλλα έργα όπως *το Battle Royale*, *Series 7: The Contenders* και *The Hunger Games*. 

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο κωμικός και ηθοποιός Μάικ Μάιερς, μαζί με τους μουσικούς Susanna Hoffs και Matthew Sweet, ξεκίνησαν ένα ψεύτικο βρετανικό συγκρότημα της δεκαετίας του 1960, τα μέλη του οποίου υιοθέτησαν πρόσωπα από εκείνη την εποχή. Το συγκρότημα ονόμασε τον εαυτό του Ming Tea, από την εταιρεία που υποστήριξε τον χαρακτήρα της Andress στην ταινία.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  *Freebase Data Dumps*. Google.
2. 1 2  (Τσεχικά) *Česko-Slovenská filmová databáze*. 2001.
3. 1 2 3  Curti 2021.
4. ↑  Di Filippo, Paul. «The 10th Victim». *Science Fiction Weekly*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Νοεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2007.
5. ↑  Frelik, Paweł· Mead, David G. (2007). *Playing the Universe: Games and Gaming in Science Fiction*. Maria Curie-Skłodowska University Press. σελ. 134. ISBN 978-83-227-2656-3.
6. ↑  Goodridge, Mike (13 Μαΐου 2004). «Morgan Creek tackles Tenth Victim». *ScreenDaily*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2021.
7. ↑  «ON RADIO». *New York Times*. March 6, 1957. Πρότυπο:ProQuest.
8. ↑  Curti 2021, σελ. 98.
9. 1 2  Curti 2021, σελ. 99.
10. ↑  Bosley Crowther. «Screen: Mastroianni vs. Miss Andress:Futuristic '10th Victim' Opens at 2 Theaters». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2014-05-30. .
11. ↑  «The 10th Victim (La Decima vittima) (The Tenth Victim)». *Rotten Tomatoes*. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2019.
12. ↑  Crowther, Bosley (December 21, 1965). «Screen: Mastroianni vs. Miss Andress». *The New York Times*: 46.
13. 1 2  Willis 1985.
14. ↑  Coe, Richard L. (December 22, 1965). «'Tenth Victim' At the Embassy». *The Washington Post*: σελ. B10.
15. ↑  Ricky (November 16, 2013). «Essential Viewing for Fans of 'The Hunger Games': Part One». *PopOptic*.. Ανακτήθηκε στις May 16, 2016.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Heldman, Caroline; Frankel, Laura Lazarus; Holmes, Jennifer (April–June 2016). «"Hot, black leather, whip" The (de)evolution of female protagonists in action cinema, 1960–2014». *Sexualization, Media, and Society* **2** (2): 237462381562778. doi:10.1177/2374623815627789.  Pdf.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *Το δέκατο θύμα*   στην IMDb
* *Το δέκατο θύμα* στο AllMovie

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 206873510
* GND: 4912209-5

 |

 |