Ο **Τιβέριος Ιούλιος Χηδόσβιος** ήταν ένας βασιλιάς τού Κιμμερίου Βοσπόρου, ενός πελατειακού στη Ρώμη κράτους. Είναι γνωστός μόνο από μία επιγραφή, η οποία δίνει το όνομα και τους τίτλους του, αλλά όχι ημερομηνία. Πέρα από την τοποθέτησή του σε κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας της Τιβεριο-Ιουλιανής δυναστείας (8 π.Χ. – 341 μ.Χ.), η χρονική περίοδος της βασιλείας του είναι άγνωστη και αμφισβητείται.

Ταυτότητα και χρονολογία
------------------------

Η μόνη απόδειξη της ύπαρξης και της βασιλείας του Χηδόσβιου είναι μία στήλη, που αναγέρθηκε στη Χαρσώνα. Η στήλη του Χηδόσβιου ανακαλύφθηκε με τη μορφή δύο θραυσμάτων το 1913. Το ένα θραύσμα περιείχε μία επιγραφή με το όνομά του και τους τίτλους του και το άλλο μία εικόνα τού βασιλιά, που κρατούσε ένα σπαθί. Ενώ τα γράμματα που χρησιμοποιούνται στην επιγραφή είναι χαρακτηριστικά του 3ου και του 4ου αι. η εικόνα ενός βασιλιά με σπαθί ήταν πιο διαδεδομένη τον 1ο και τον 2ο αιώνα, περίοδο που χαρακτηριζόταν και από αυτό το είδος στήλης. Με βάση την εικόνα και το κείμενο, ο Michael Choref κατέληξε στο συμπέρασμα το 2020 ότι ο Chedosbius ήταν πιθανότατα βασιλιάς στο πρώτο μισό του 3ου αι. ως συγκυβερνήτης ενός από τους πιο επιβεβαιωμένους Τιβεριο-Ιουλιανούς βασιλείς, πιθανότατα τού Ρησκούπορι Δ΄  (βασ. 233–234 ).  Ο Ρησκούπορις Δ΄ ήταν ο ίδιος συγκυβερνήτης τού Κότυος Γ΄. 

Οι εναλλακτικές προτεινόμενες τοποθετήσεις του Χηδόσβιου στη χρονολογία τείνουν να βασίζονται αποκλειστικά στο κείμενο και όχι στην εικόνα.  Μερικές φορές εισάγεται ως εικασία σε κενά στην ακολουθία νομισμάτων, από τα οποία κενά δεν είναι γνωστά νομίσματα. Ο Michael Rostovtzeff πίστευε ότι ο Χηδόσβιος είχε διαδεχτεί τον Tειράνη και προηγήθηκε του Θεοθόρση, που κυβερνούσε 278–285/286.  Αν και δεν είναι γνωστά νομίσματα από αυτό το χρονικό διάστημα, κατά τα άλλα πιστεύεται ότι αντιπροσώπευαν την πρώιμη βασιλεία του Θεοθόρση.  Το όνομα του Χηδόσβιου μπορεί να είναι γοτθικής προέλευσης , που θα μπορούσε να ταιριάζει με τη θεωρία του Ivan Alekseevich Astakhov ότι ο Θεοθόρσης έγινε βασιλιάς νικώντας μία γοτθική εισβολή.

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. 1 2  Choref, Michael (2020). «К истории правления Хедосбия [To the History of the Reign of Chedosbios]» (στα Russian). *Stratum Plus Journal* **6**: 231–240. .
2. 1 2 3  Mitchiner, Michael (1978). *The Ancient & Classical World, 600 B.C.-A.D. 650* (στα Αγγλικά). Hawkins Publications. σελ. 69. ISBN 978-0-904173-16-1.
3. ↑  Rostovtzeff, Michael Ivanovitch (1993). *Skythien und der Bosporus, Band II: wiederentdeckte Kapitel und Verwandtes* (στα Γερμανικά). Franz Steiner Verlag. σελ. 224. ISBN 978-3-515-06399-9.
4. ↑  Ustinova, Yulia (2015). *The Supreme Gods of the Bosporan Kingdom: Celestial Aphrodite and the Most High God* (στα Αγγλικά). BRILL. σελ. 10. ISBN 978-90-04-29590-2.
5. ↑  Astakhov, Ivan Alekseevich (2020). «NOMADIC IMPACT ON THE LATE ANTIQUE BOSPORAN STRATEGY» (στα αγγλικά). *Revista Inclusiones*: 75–83. .

| Βασιλικοί τίτλοι |
| --- |
| ΠροκάτοχοςΤιβ. Ιούλ. Κότυς Γ΄ | **Βασιλιάς τού Κιμμ. Βοσπόρου** | ΔιάδοχοςΤιβ. Ιούλ. Ινινθίμεος |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Μονάρχες του βασιλείου του Βοσπόρου |
| --- |
|  |
| Αρχαιανακτίδες | 
* Αρχαιάναξ
* διάφοροι βασιλείς (άγνωστοι)
 |
|  |
| Δυναστεία των Σπαρτοκιδών | 
* Σπάρτοκος Α΄
* Σάτυρος Α΄
* Σέλευκος
* Λεύκων Α΄
* Γόργιππος
* Σπάρτοκος Β΄
* Παιρισάδης Α΄
* Σάτυρος Β΄
* Πρύτανις
* Εύμηλος
* Σπάρτοκος Γ΄
* Παιρισάδης Β΄
* Σπάρτοκος Δ΄
* Λεύκων Β΄
* Σπάρτοκος Ε΄
* Υγιαίνων (αντιβασιλιάς)
* Καμασαρύη
* Παιρισάδης Γ΄
* Παιρισάδης Δ΄
* Σπάρτοκος ΣΤ΄
* Παιρισάδης Ε΄
 |
|  |
| εξουσία των Σκυθών | 
* Σαύμαχος
 |
|  |
| Δυναστεία των Μιθριδατιδών | 
* Μιθριδάτης Α΄
* Φαρνάκης
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Μιθριδάτης Β΄
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Δύναμις
* Δύναμις *μαζί με τον* Σκριβόνιο
* Δύναμις *μαζί με τον* Πολέμονα Α΄
* Δύναμις
 |
|  |
| Δυναστεία Τιβερίων-Ιουλίων του Βοσπόρου | 
* Ασπούργος
* (Πολέμων Β΄)
* Γηπαίπυρις
* Μιθριδάτης Γ΄
* Κότυς Α΄
* Ρησκούπορις Α΄
* Σαυρομάτης Α΄
* Κότυς Β΄
* Ροιμητάλκης
* Ευπάτωρ
* Σαυρομάτης Β΄
* Ρησκούπορις Γ΄
* Κότυς Γ΄
* Σαυρομάτης Γ΄
* Ρησκούπορις Δ΄
* Χηδόσβιος
* Ινινθίμεος
* Ρησκούπορις Ε΄
* Φαρσάνζης
* Τειράνης
* Σαυρομάτης Δ΄
* Θεοθόρσης
* Ραδαμσάδης
* Ρησκούπορις ΣΤ΄
 |

 |