Το **θέατρο κωφών** είναι μια εναλλακτική μορφή θεάτρου στην οποία οι κωφοί ηθοποιοί και ηθοποιοί συνεργάζονται. Σε έναν ανοιχτό χώρο, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν χειρονομίες, χορό και νοηματική γλώσσα για να παίξουν μπροστά στο κοινό. Οι ομάδες παραγωγής δημιουργούν έργα στην αντίστοιχη νοηματική γλώσσα και πολλοί θίασοι επιλέγουν να έχουν ακούοντες και κωφούς καλλιτέχνες για μια δίγλωσση εμπειρία, ενώ άλλοι προσφέρουν μόνο παραστάσεις στη νοηματική γλώσσα.

Αξιοσημείωτοι θίασοι και ιστορία
--------------------------------

### Ηνωμένες Πολιτείες

Το 1967, το Εθνικό Θέατρο Κωφών ήταν το πρώτο θέατρο κωφών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ομάδα ιδρύθηκε μετά την παραγωγή του 1959 στο Μπρόντγουεϊ του έργου The Miracle Worker, το οποίο αφηγείται την ιστορία της Έλεν Κέλερ και της δασκάλας της, Ανν Σάλιβαν. Ο σχεδιαστής φωτισμών και η πρωταγωνίστρια αυτής της παραγωγής επέλεξαν να εξερευνήσουν τη χρήση της ASL στην τέχνη. Ο θίασος ιδρύθηκε επίσημα το 1967, ταυτόχρονα με μια δραματική σχολή. Την επόμενη χρονιά, ίδρυσε το Μικρό Θέατρο Κωφών, για κωφά παιδιά. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη θεατρική εταιρεία, οπότε επικεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των προσπαθειών της στην παιδική ομάδα.

Το 1979, το Θέατρο Κωφών της Νέας Υόρκης ιδρύθηκε από κωφούς καλλιτέχνες που ήθελαν παραστάσεις ASL στη Νέα Υόρκη.

Το 1991 ιδρύθηκε η Deaf West. Είναι περισσότερο γνωστό για τα έργα Spring Awakening και Big River, τα οποία παρουσιάστηκαν στο Μπρόντγουεϊ. Σε όλες τις παραγωγές συμμετέχουν ακούοντες και κωφοί ηθοποιοί, συχνά με δύο άτομα σε έναν ρόλο για να συνυπάρχουν οι δύο διαφορετικές γλώσσες.

### Ρωσία

Το 1919, αρκετοί κωφοί ηθοποιοί συγκεντρώθηκαν για να δημιουργήσουν μια λέσχη παραστάσεων. Πέντε χρόνια αργότερα, ο σύλλογος απέκτησε ένα χώρο για πρόβες και παραστάσεις που μπορούσε να φιλοξενήσει 300 άτομα. Εκείνη την εποχή η λέσχη άρχισε να παρουσιάζει έργα του Τσέκοφ και άλλων θεατρικών συγγραφέων. Περιόδευσε σε όλη τη δεκαετία του 1930 με την ονομασία "Θέατρο Κωφών της Μόσχας" και η ύπαρξή του μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο παραμένει άγνωστη.
.

Το 1957, η ρωσική κυβέρνηση βοήθησε στη χρηματοδότηση διαφόρων μεταπολεμικών επενδύσεων, μία από τις οποίες αφορούσε την πολιτιστική συμμετοχή των κωφών. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία ενός θεατρικού στούντιο για κωφούς. Έγινε γνωστό ως Θέατρο των νοημάτων και των χειρονομιών, όνομα που φέρει μέχρι σήμερα. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, οι ηθοποιοί άρχισαν να εκπαιδεύονται επαγγελματικά στο στούντιο.

Το 2003 δημιουργήθηκε ένα πιο σύγχρονο θέατρο, το Θέατρο Νεντόσλοφ. Αυτό το θέατρο αποτελείται μόνο από κωφά και βαρήκοα μέλη και έχει περιοδεύσει διεθνώς στο πλαίσιο διαφόρων φεστιβάλ.

### Ηνωμένο Βασίλειο

Στο δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, αρκετές ομάδες παρουσίασαν έργα του Σαίξπηρ εξ ολοκλήρου στη Βρετανική Νοηματική Γλώσσα (BSL). Το ξεκίνημα έγινε στο Μάντσεστερ το 1865 με μια παράσταση του Ερρίκου IV. Αργότερα, μια άλλη ομάδα παρουσίασε τον Άμλετ το 1886 σε ένα κοινό περίπου 600 ατόμων.

Η Πατ Κιζέλ εκπαιδεύτηκε στη μίμηση στο πανεπιστήμιο. Το 1960 ίδρυσε μαζί με την Ούρσουλα Ίσον το Βασιλικό Εθνικό Ινστιτούτο Κωφών (RNID) Ομάδα Παντομίμας, η οποία έδωσε σε κωφούς ηθοποιούς την ευκαιρία να παίξουν σε παραγωγές στη νοηματική γλώσσα. Το 1969, η ομάδα αυτή μετατράπηκε σε Βρετανικό Θέατρο για Κωφούς. Ο θίασος αυτός υπήρχε καθ' όλη τη δεκαετία του 1970, αλλά έκτοτε διαλύθηκε. Ήταν γνωστή για τα προγράμματα θερινών σχολείων της, τα οποία προσέφεραν στους κωφούς νέους μια κοινότητα που βασιζόταν σε παραστάσεις
.

Το 2001 ιδρύθηκε η ομάδα Signdance Collective από τα θεμέλια του θεάτρου Signdance Theatre του 1987. Ο θίασος παρουσιάζει παραγωγές σε περιοδείες και στοχεύει στην καθιέρωση κωφών και ανάπηρων καλλιτεχνών.

Το 2002, το θέατρο Deafinitely Theatre είναι ένας σύγχρονος θίασος που χρησιμοποιεί μια δίγλωσση μέθοδο παράστασης με ομιλούμενα αγγλικά και BSL. Ιδρύθηκε από την Πάολα Γκάρφιλντ, η οποία ήταν απογοητευμένη από την έλλειψη προσβάσιμου θεάτρου, ο θίασος παρουσίαζε  θεατρικά έργα για όλες τις ηλικίες και εμφανίστηκε ακόμη και στο θέατρο Γκλομπ του Σαίξπηρ.

### Φινλανδία

Το Τέατερι Τότι ιδρύθηκε το 1987 και ήταν το μοναδικό θέατρο για κωφούς στη χώρα. Αρχικά λειτουργούσε υπό την αιγίδα ενός άλλου οργανισμού, αλλά ανεξαρτητοποιήθηκε το 2015. Το 2006, το Τέατερι Τότι άρχισε να χρηματοδοτείται από το κράτος.

Οι περισσότερες παραγωγές παρουσιάζονται στη φινλανδική νοηματική γλώσσα, ενώ περιστασιακά παρουσιάζονται παραγωγές στη σουηδική νοηματική γλώσσα, δύο γλώσσες που έχουν κοινή καταγωγή. Το 2008, ο θίασος δημιούργησε την πρώτη παγκοσμίως νοηματική όπερα, στην οποία οι ηθοποιοί παράγουν υπερβολικά νοήματα για να μιμηθούν τα υπερβολικά ταμπλό των τραγουδιστών της όπερας.

Ο θίασος έχει συνάψει σχέση με το Εθνικό Θέατρο της Φινλανδίας. Μαζί με άλλους τέσσερις θιάσους, η Τέατερι Τότι συμμετείχε σε ένα διεθνές πρόγραμμα για τις παραστατικές τέχνες για κωφούς το 2020.

### Νορβηγία

Η Νορβηγική Ένωση Κωφών ανέλαβε τη διοργάνωση ετήσιων πολιτιστικών ημερών το 1967, κατά τη διάρκεια των οποίων παρουσιάζονταν παραστάσεις με νοηματική γλώσσα. Η Μίρα Ζούκερμαν ήταν ηθοποιός εκείνη την εποχή και έγινε η πρώτη επαγγελματίας κωφή ηθοποιός της χώρας. Το 1997 ξεκίνησε μια μελέτη για το θέατρο στη νοηματική γλώσσα, η οποία οδήγησε στη δημιουργία του πρώτου θεάτρου κωφών της χώρας

Το Τεάτερ Μανύ ιδρύθηκε το 1999 επειδή ένα σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ένα κέντρο κωφών ήθελαν να δημιουργήσουν ένα επαγγελματικό θέατρο στη νοηματική γλώσσα. Μετά από δύο χρόνια δοκιμών, ο οργανισμός έλαβε κρατική χρηματοδότηση και εγκαταστάθηκε επίσημα στην πρωτεύουσα Όσλο.

Η ιστοσελίδα του οργανισμού εξυμνεί την ποιότητα των παραστάσεων και τις μονόγλωσσες μεταφράσεις κλασικών κειμένων. Το θέατρο συνεργάζεται με το Εθνικό Σουηδικό Περιηγητικό Θέατρο από τα πρώτα του χρόνια.

### Γαλλία

Το Διεθνές οπτικό θέατρο δημιουργήθηκε το 1977 και λειτουργεί από τότε. Ιδρύθηκε από έναν κωφό Αμερικανό και έναν Γάλλο σκηνοθέτη, οι οποίοι ήδη ενδιαφέρονταν για τη μη λεκτική παράσταση. Ο θίασος ακολουθεί ένα δίγλωσσο πρότυπο χρησιμοποιώντας τη γαλλική νοηματική γλώσσα (LSF) και τα γαλλικά για τις μισές περίπου παραστάσεις του, ενώ οι άλλες μισές λαμβάνουν χώρα χωρίς καμία προφορική γλώσσα.

Η πρώτη ευρωπαϊκή σχολή θεάτρου που διαθέτει ειδικό πρόγραμμα στη νοηματική γλώσσα είναι η Παγκόσμια Σχολή Θεάτρου  , ένα διετές πρόγραμμα που ιδρύθηκε το 2013 από κωφούς καλλιτέχνες.

### Ολλανδία

Το 1979, το Ίδρυμα Οπτικού Θεάτρου έδωσε στους κωφούς την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε έργα μικρής κλίμακας. Την ίδια στιγμή, οι άνθρωποι στο εξωτερικό άρχισαν να λαμβάνουν υπόψιν τους το Εθνικό Θέατρο Κωφών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1983, ξεκίνησε ένα πρόγραμμα σπουδών για κωφούς με σκοπό να γίνουν δάσκαλοι θεάτρου και ο Couprie έγινε ο πρώτος απόφοιτος το 1988. Μετά από ένα διεθνές συνέδριο για την κώφωση και την κουλτούρα των κωφών, το θέατρο ιδρύθηκε επίσημα από τους Couprie, Emmerick και άλλους.

Το 1990 δημιουργήθηκε ο θίασος Handtheater, ο οποίος παίζει αποκλειστικά στην ολλανδική νοηματική γλώσσα και στα ολλανδικά. Στη δεκαετία του 1970, δύο κωφοί καλλιτέχνες άρχισαν να δημιουργούν ζωντανές παραστάσεις, κυρίως με παντομίμα. Οι δύο καλλιτέχνες, ο Βιμ Έμερικ και ο Ζαν Κουπρί, ήθελαν να εργαστούν στην ολλανδική νοηματική γλώσσα, αλλά αυτή δεν ήταν ακόμη αρκετά γνωστή.

Το 1996, ο θίασος απέκτησε δικό του χώρο για πρόβες και παραστάσεις. Άρχισε να αντιμετωπίζει κατά διαστήματα οικονομικές δυσκολίες, έχασε το αρχικό της κτίριο και αναγκάστηκε να μετακομίσει στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το 2015, τα γραφεία τους μεταφέρθηκαν σε μικρότερο χώρο και, αφού απορρίφθηκε αίτημα για περαιτέρω χρηματοδότηση, ανακοίνωσαν το κλείσιμό τους στην 25η επέτειό τους.

### Ελλάδα

Με πρωτοβουλία του Στρατή και της Έλλης Καρρά, το θέατρο Κουφών Ελλάδος ιδρύθηκε το 1983, και οι παραστάσεις ξεκίνησαν δυο χρόνια αργότερα. Απέκτησε μόνιμη επαγγελματική σκηνή το 1994.

### Σουηδία

Το 1970 ιδρύθηκε το Tyst Teater, το πρώτο θέατρο για κωφούς στη Σουηδία. Από το 1977, το Tyst Teater αποτελούσε υποσύνολο μιας ήδη υπάρχουσας εταιρείας, γνωστής ως Εθνικό Σουηδικό Περιηγητικό Θέατρο .

Η μετάφραση του Tyst Teater σημαίνει "σιωπηλό θέατρο". Το 2020, το όνομα άλλαξε σε Riksteatern Crea. Το 2008, η εταιρεία πρόσθεσε ένα τμήμα νεολαίας για να δώσει τη δυνατότητα σε νέους κωφούς να εξασκηθούν στις τέχνες.

Η εταιρεία δηλώνει ότι για το ακουστικό και το μη νοητικό κοινό, "η δραματική τέχνη [γίνεται] προσβάσιμη μέσω υποτιτλισμού των παραστάσεων, φωνητικής διερμηνείας ή άλλων καινοτόμων λύσεων".

### Αυστραλία

Το 1973, ο Νικ Νίρι συνεργάστηκε με μια ένωση κωφών για να ανοίξει ένα ερασιτεχνικό θέατρο σε μια σκηνή. Αυτό εξελίχθηκε σε "Θέατρο Κωφών της Νέας Νότιας Ουαλίας" (NSW TOD), γνωστό και ως Deaf Drama Club. Το 1978, μετά από τεχνική και εκπαιδευτική θεατρική εκπαίδευση, ο θίασος έγινε επαγγελματικός.

Η ομάδα άρχισε να προσλαμβάνει επαγγελματίες ηθοποιούς για να γίνει το Θέατρο Κωφών, ενώ το NSW TOD συνέχισε να λειτουργεί ξεχωριστά μέχρι το 1982.

Το 1995 μετονομάστηκε σε Αυστραλιανό Θέατρο Κωφών και λειτούργησε ως τέτοιο για 15 χρόνια, με παραγωγές που περιόδευαν σε εθνικό επίπεδο και εργαστήρια θεάτρου στην εκπαίδευση. Από το 2011 άρχισε να συνεργάζεται με την Arts Access Victoria[24] και το 2018 το ATOD έληξε, αν και εξακολουθεί να είναι ενεργό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προωθώντας την υποκριτική και τις θεατρικές ευκαιρίες των Κωφών.

Το θέατρο Κωφών του Κουίνσλαντ άνοιξε το 1975 και έκλεισε απροσδόκητα το 2005. Μεταξύ του 1970 και του 2000, υπήρχαν και άλλες θεατρικές εταιρείες για περιόδους από 2 έως 30 χρόνια, όπως το Θέατρο Κωφών της Βικτώριας και το Θέατρο Κωφών Gestures.

Το θέατρο Κωφών ιδρύθηκε το 2016 και εξακολουθεί να λειτουργεί έως σήμερα.

### Άλλοι θίασοι

Η Na Laga'at είναι μια ισραηλινή επιχείρηση για κωφούς, τυφλούς και κωφάλαλους καλλιτέχνες.

### Προκλήσεις

Το θέατρο αποτελείται κυρίως από κίνηση, μουσική και υποκριτική. Τα κινητικά κομμάτια και τα χορευτικά νούμερα μπορούν να αφηγηθούν από μόνα τους μια ιστορία, αλλά συχνά υποβοηθούνται από τραγούδια και ηχοχρώματα. Η υποκριτική είναι συχνά προφορική, με την αρωγή των εκφράσεων του προσώπου. Και στο μουσικό θέατρο, οι ιστορίες αφηγούνται μέσω του τραγουδιού, ένα μέσο που συχνά είναι απρόσιτο για τους κωφούς. Λόγω των μεθόδων παραγωγής του θεάτρου που βασίζονται στον προφορικό λόγο, το θέατρο είναι συνήθως απρόσιτο στο κωφό κοινό.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Διαδικτυακή εκδήλωση του Κέντρου Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας
* Στο Θέατρο Κωφών όλοι έχουν φωνή

Παραπομπές
----------

1. ↑  "About | New York Deaf Theatre". *NYDT*. Retrieved 2023-04-24.
2. ↑  «Spring Awakening». *www.iobdb.com*. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024.
3. ↑  «Big River».
4. ↑  Polyanovsky, Max (1938). "The Moscow Theater of the Deaf". *American Annals of the Deaf*. **83** (4): 320–322. ISSN 0002-726X
5. ↑  "Nedoslov" (in Russian). Retrieved 2023-05-01.
6. ↑  "Shakespeare in Sign". *The National Endowment for the Humanities*. Retrieved 2023-05-02.
7. ↑  "A Performance of "Hamlet" by Deaf and Dumb Actors". *Look and Learn History Picture Library*. Retrieved 2023-04-24.
8. ↑  "British Theatre of the Deaf". *moonpoppy interpreting*. Retrieved 2023-04-24.
9. ↑  "Background | Signdance Collective". *signdance-website*. Retrieved 2023-05-01.
10. ↑  "Deafinitely Theatre". *Deafinitely Theatre*. Retrieved 2023-04-24.
11. ↑  "Our history". *Deafinitely Theatre*. Retrieved 2023-05-02.
12. ↑  "Deaf History - Europe - 1987: Foundation of Teatteri Totti (Finland)". *deafhistory.eu*. Retrieved 2023-05-01.
13. ↑  "Teatteri Totti". *Teatteri Totti* (in Finnish). 2017-01-28. Retrieved 2023-05-01.
14. ↑  "Finnish theatre troupe brings opera to the deaf". *Reuters*. 2008-07-11. Retrieved 2023-05-01.
15. ↑  "International Sign – Connecting Deaf Performing Arts". *Disability Arts International*. Retrieved 2023-05-01.
16. ↑  "Deaf History - Europe - 2001: Foundation of Teater Manu (Norway)". *deafhistory.eu*. Retrieved 2023-05-01.
17. ↑  "Teater Manus historie". *Teater Manu* (in Norwegian Bokmål). Retrieved 2023-05-01.
18. ↑  "IVT - International Visual Theatre | IVT". *ivt.fr*. Retrieved 2023-05-01.
19. ↑  "Deaf History - Europe - 2013 - ... :École de Théâtre Universelle (FR)". *deafhistory.eu*. Retrieved 2023-05-01.
20. ↑  "Ecole de Théâtre Universelle – Première école de théâtre en immersion en langue des signes". Retrieved 2023-05-01.
21. ↑  SMALL, ANITA (2017). "Introduction to NGT Performing Arts in the Netherlands through the Work of Poet Wim Emmerik". *Sign Language Studies*. **17** (4): 481–514. ISSN 0302-1475.
22. ↑  "Deaf History - Europe - 1990 - 2015: Handtheater". *deafhistory.eu*. Retrieved 2023-05-01.
23. ↑  Info - Handtheater". *www.handtheater.nl*. Retrieved 2023-05-01.
24. ↑  «Θέατρο Κωφών - Μια συγκλονιστική θεατρική εμπειρία | LiFO». *www.lifo.gr*. 11 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024.
25. ↑  «Save Greek Deaf Theater - Give and Fund Crowdfunding». *www.giveandfund.com*. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024.
26. ↑  «Ωραία Πράγματα: Το Θέατρο Κωφών Ελλάδας | LiFO». *www.lifo.gr*. 28 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024.
27. ↑  "Deaf History - Europe - 1970: Foundation of Tyst Theatre (Sweden)". *deafhistory.eu*. Retrieved 2023-05-01.
28. ↑  "About Riksteatern Crea". *Riksteatern*. Retrieved 2023-05-01.
29. ↑  Missingham, Racheal (2021). "Australia's Deaf Theatre: past, present and future"
30. ↑  "Creations". *Deafferent Theatre*. Retrieved 2023-05-01.
31. ↑  "About". *נא לגעת*.