Μαρμάρινη προτομή του Μήτρου Δεληγεώργη. Φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Αντώνιο Σώχο. Κήπος Ηρώων, Μεσολόγγι.
Ο **Δημήτριος Δεληγεώργης** (1785 ή 1788 - 1860) γνωστός και ως **Μήτρος**, ήταν πολιτικός και στρατιωτικός με συμμετοχή στην ελληνική επανάσταση του 1821.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στη Γαβαλού Αιτωλοακαρνανίας. Προεπαναστατικώς δραστηριοποιούνταν στην Ήπειρο και υπήρξε γραμματέας του Αλή Πασά ενώ σε έγγραφα της εποχής συναντάται και ως Δελιγεωργόπουλος ή Δελιγιοργόπουλος. Όταν ξέσπασε η επανάσταση του 1821 βρισκόταν στην Πρέβεζα και λίγο καιρό αργότερα προσκλήθηκε από τη διοίκηση ως Μεσολογγίτης για να συμμετάσχει στη στελέχωση της κεντρικής διοίκησης.

Κατα την επανάσταση συγκρότησε δικό του στρατιωτικό σώμα ξοδεύοντας μεγάλο μέρος της προσωπικής του περιουσίας και ανέλαβε διοικητής μοίρας πυροβολικού κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου. Στη συνέχεια διορίστηκε φρούραρχος του Μεσολογγίου ενώ φρόντισε να διατηρήσει καλές σχέσεις με την κεντρική εξουσία. Συμμετείχε στην έξοδο του Μεσολογγίου, στην οποία κατόρθωσε να σωθεί διαφεύγοντας στο Ναύπλιο. Μετά την επανάσταση και την εγκαθίδρυση της βασιλείας, ο Δημήτριος Δεληγεώργης ανέπτυξε στενές επαφές με την αυλή και συγκεκριμένα με τον βασιλιά Όθωνα, ο οποίος τον εκτιμούσε αρκετά. Το 1833 ήταν από τα πρώτα στελέχη της νεοσυσταθείσας Ελληνικής Χωροφυλακής.

Το 1847 εκλέχτηκε βουλευτής Μεσολογγίου και θα αναλάμβανε και υπουργείο αν ο γιος του, Επαμεινώνδας, δεν διαχώριζε τη στάση του από τον πατέρα του παίρνοντας καθαρά αντιοθωνική θέση. Όσο αφορά τη στρατιωτική του σταδιοδρομία έφτασε μέχρι τον βαθμό του συνταγματάρχη της Φάλαγγας. Είχε διατελέσει φρούραρχος στο Μπούρτζι (Ναυπλίου) και το 1854 διοικητής της χωροφυλακής.

Είχε αρκετά σημαντική κτηματική περιουσία, την οποία είτε είχε ως προίκα από την περιουσία της γυναίκας του, είτε του είχε παραχωρηθεί από το κράτος για τις υπηρεσίες του στον αγώνα του 1821.

Ήταν παντρεμένος με τη Χρυσάιδω Μπενεδέτου (1785-1860), κόρη εύπορης οικογένειας, και είχαν αποκτήσει μαζί πέντε παιδιά, την Πηνελόπη, μετέπειτα σύζυγο του Μεσολογγίτη ιατρού Αθανασίου Δροσίνη (;-1885) και άτεκνη, τη Μαρία, μετέπειτα σύζυγο του Φιλάρετου, τον Θεμιστοκλή (1836-;), που ασχολιόταν με την πατρική περιουσία, τον Λεωνίδα, πολιτικό και τον Επαμεινώνδα, πρωθυπουργό.

Μαρμάρινη προτομή του Μήτρου Δεληγεώργη, έργο του γλύπτη Αντώνιου Σώχου, βρίσκεται τοποθετημένη μέσα στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι. Το έργο έγινε δωρεά από τον γιο του Λεωνίδα Δεληγεώργη στον δήμο Μεσολογγίου, ενώ τα αποκαλυπτήρια της προτομής πραγματοποιήθηκαν στις 15 Ιουνίου 1924 παρουσία προσωπικοτήτων από τον εκκλησιαστικό και πολιτικό χώρο.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Δεληγεώργης Δημήτριος (1788-1868) - aitoloakarnaniko.net». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2015.
2. 1 2 3  «Η οικογένεια Δεληγιώργη - Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο - elia.org.gr (αποθηκευμένη έκδοση)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2015.
3. ↑  Επιθεώρησις Χωροφυλακής, τεύχος 1, 1 Ιανουαρίου 1970, σελ. 10
4. ↑  «Η Ναυπλιακή Επανάσταση του 1862 - του Γιώργου Ρούβαλη, argolikivivliothiki.gr».
5. ↑  User, Super. «ΤΟΠΟΙ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1821 - Προτομή Μήτρου Δεληγεώργη». *topoimnimis.keni.gr* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2022.

Σχετική βιβλιογραφία
--------------------

* Αντ/γος ε.α. Νικόλαος Κολόμβας - Μήτρος Δεληγιώργης (1788-1860) - Εκδότες : Σύλλογος Γαβαλιωτών Αθήνας, Σύλλογος Άκρων ΠΑΝΟΡΑΜΑ[*νεκρός σύνδεσμος*]