Συντεταγμένες: 9°33′00″N 7°49′00″E﻿ / ﻿9.55°N 7.8167°E﻿ / 9.55; 7.8167

Η **Νιγηρία**  (αγγλικά: Nigeria), ή επίσημα **Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Νιγηρίας** (αγγλικά: Federal Republic of Nigeria), είναι ομοσπονδιακή συνταγματική δημοκρατία της Δυτικής Αφρικής, η οποία αποτελείται από 36 πολιτείες και την ομοσπονδιακή περιοχή της πρωτεύουσας, την Αμπούτζα. Η χώρα συνορεύει με το Μπενίν στα δυτικά, το Τσαντ και το Καμερούν στα ανατολικά και τον Νίγηρα στα βόρεια. Στα νότια βρέχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό (κόλπος της Γουινέας). Παρόλο που η πρωτεύουσα είναι η Αμπούτζα, μεγαλύτερη πόλη και λιμάνι της είναι το Λάγος, με 7.937.932 κατοίκους (2006). Παλαιότερα, πρωτεύουσα ήταν το Λάγος. Η Νιγηρία ήταν η πρώτη βρετανική αποικία που έγινε ανεξάρτητο κράτος και μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας το 1960. Είναι ομοσπονδία από τέσσερις αυτόνομες περιοχές και το πολίτευμα της είναι *Ομοσπονδιακή Προεδρική Δημοκρατία*. Μετά τον θάνατο του προέδρου Ουμάρου Γιαρ Αντούα τον Μάιο του 2010, νέος πρόεδρος ορκίστηκε ο, εκτελών μέχρι τότε χρέη προέδρου, Γκούντλακ Τζόναθαν. Έπειτα από τις προεδρικές εκλογές του 2015, νέος πρόεδρος εξελέγη ο Μουχαμαντού Μπουχάρι, πρώην στρατιωτικός, ο οποίος επανεξελέγη και το 2019.

Γεωγραφία και κλίμα
-------------------

Φράγμα στον ποταμό Νίγηρα τη δεκαετία του 1970
Η Νιγηρία βρίσκεται στη δυτική Αφρική, στον κόλπο της Γουινέας και έχει συνολική έκταση 923.768 χλμ², καθιστώντας τη 32η μεγαλύτερη χώρα (μετά την Τανζανία). Έχει συγκρίσιμο μέγεθος με τη Βενεζουέλα και είναι δύο φορές μεγαλύτερη από την Καλιφόρνια. Τα σύνορά της έχουν συνολικό μήκος 4.047 χιλιόμετρα, 773 χλμ. με το Μπενίν, 1.497 χλμ. με τον Νίγηρα, 87 χλμ. με το Τσαντ και 1.690 χλμ. με το Καμερούν, ενώ η ακτογραμμή της έχει μήκος τουλάχιστον 853 χιλιόμετρα.

Διασχίζεται από τον ποταμό Νίγηρα, ο τρίτος μεγαλύτερος της Αφρικής μετά τον Νείλο και τον Κογκό. Η πηγή του βρίσκεται στη δυτική Αφρική (Γουινέα) κατευθύνεται βορειοανατολικά στο Μάλι και πλησιάζοντας τη Σαχάρα διαγράφει ένα μεγάλο τόξο μέσα στο έδαφος του ίδιου κράτους και στρέφεται νότια. Αφού περάσει και το έδαφος του Νίγηρα και εισχωρήσει στη Νιγηρία, στο κεντρικό τμήμα της χώρας ενώνεται από τα ανατολικά του με τον παραπόταμο του Μπενουέ, λίγο πριν εκβάλλει πιο νότια στον κόλπο της Γουινέας, σχηματίζοντας εκεί το γνωστό Δέλτα του Νίγηρα.

Το έδαφος είναι εύφορο και το τροπικό ισημερινό κλίμα εξασφαλίζει πυκνή βλάστηση στα νότια. Όσο πιο βόρεια πηγαίνει κανείς τόσο πιο αραιή γίνεται η βλάστηση και το κλίμα τροπικό με 2 εποχές, την ξηρή και τη βροχερή, κι έτσι υπάρχουν σαβάνες στο κέντρο της χώρας και τέλος στα βόρεια σύνορα με τον Νίγηρα κυριαρχεί η στέπα Σαχέλ. Η χώρα είναι κυρίως πεδινή και τα μόνα σημαντικά βουνά είναι το Καμερούν και τα όρη Ανταμάουα και τα δύο στα ανατολικά σύνορα με το Καμερούν. Εκεί βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή της χώρας, το Τσαπάλ Ουάντι, με ύψος 2.419 μέτρα. Κυρίως στον παραθαλάσσιο νότο και στο όρος Καμερούν, υπάρχουν πολλά δάση με εκμεταλλεύσιμα δέντρα για ξυλεία, και πολλά άγρια ζώα.

Ιστορία
-------

### Προαποικιακή

Ο πολιτισμός Νοκ στη βόρεια Νιγηρία άνθισε ανάμεσα στο 500 π.Χ. και 200 μ.Χ. φτιάχνοντας αγαλματίδια από τερακότα τα οποία είναι από τα αρχαιότερα γλυπτά στην υποσαχάρια Αφρική.
 Βορειότερα, οι πόλεις Κάνο και Κατσίνα έχουν καταγεγραμμένη ιστορία από το περίπου 999 μ.Χ.. Τα βασίλεια των Χάουσα και η αυτοκρατορία Κάνεμ-Μπόρνου ήταν σημαντικοί εμπορικοί σταθμό ανάμεσα στη βόρεια και δυτική Αφρική. Το βασίλειο των Νρι, των Ίγκμπο, δημιουργήθηκε τον 10ο αιώνα και συνέχισε να υπάρχει μέχρι που πέρασε στην κυριαρχία των Βρετανών το 1911. Οι Νρι διοικούνται από το Έζε Νρι. Τα βασίλεια των Γιορούμπα, τα Ιφέ και Όγιο στη νοτιοδυτική Νιγηρία άκμασαν τον 12ο και 14ο αιώνα, αντίστοιχα. Τα παλαιότερα ίχνη κατοίκησης στην περιοχή του Ιφέ χρονολογούνται από τον 9ο αιώνα.

Το Όγιο έφτασε στο μέγιστό του τον ύστερο 17ο και τις αρχές του 18ου αιώνα, επέκτειναν την επιρροή τους στη δυτική Νιγηρία και το σημερινό Τόγκο. Το βασίλειο του Μπενίν βρισκόταν στη νοτιοδυτική Νιγηρία. Το Μπενίν παρέμεινε στην εξουσία ανάμεσα στον 15ο και τον 19ο αιώνα. Η επικράτειά του έφτανε μέχρι τον Έκο (σημερινό Λάγκος) και παραπέρα. Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Οσμάν νταν Φόντιο άρχισε επιτυχημένο τζιχάντ ενάντια στα μη εξισλαμισμένα βασίλεια και δημιούργησε την αυτοκρατορία Φουλανί, γνωστή και ως χαλιφάτο Σοκότο. Ήλεγχε το μεγαλύτερο τμήμα της βόρειας και κεντρικής Νιγηρίας, μέχρι που διασπάστηκε το 1903 σε διάφορες ευρωπαϊκές αποικίες.

Η λίμνη Τσαντ το 1968 από την αποστολή του Απόλλων 7
Για αιώνες, το εμπόριο στη Νιγηρία γινόταν με τη βόρεια Αφρική. Οι πόλεις στην περιοχή έγινε κέντρα του δικτύου των εμπορικών δρόμων που διέσχιζαν την Αφρική. Τον 16ο αιώνα, οι Ισπανοί και Πορτογάλοι εξερευνητές ήταν οι πρώτοι που άρχισαν το άμεσο εμπόριο με τη Νιγηρία, στο λιμάνι που ονόμασαν Λάγος και στο Καλαμπάρ. Πέρα από το εμπόριο με τους κατοίκους των παράκτιων περιοχών, άρχισε το δουλεμπόριο στον Ατλαντικό. Το λιμάνι του Καλαμπάρ έγινε ένας από τους μεγαλύτερους σταθμούς στο εμπόριο σκλάβων από τη δυτική Αφρική. Άλλοι σημαντικοί σταθμοί σε αυτό το εμπόριο ήταν το Λάγκος, το Μπαντάγκι και το νησί Μπόνι. Οι περισσότεροι από τους σκλάβους συλλαμβάνονταν κατά τη διάρκεια επιδρομών και πολέμων, από τα βασίλεια των Γιορούμπα και τον Ίμπο. Σκλάβοι χρησιμοποιούνταν και σε περιοχές της Νιγηρίας, όπως στο σουλτανάτο Σοκότο.

### Βρετανική Νιγηρία

Στο δουλεμπόριο συμμετείχαν ευρωπαϊκή κράτη και μη, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και ιδιωτικές επιχειρήσεις, καθώς και διάφορα αφρικανικά κράτη. Με την άνοδο του κινήματος ενάντια στη δουλεία και τις αλλαγές στην οικονομική πραγματικότητα, η Μεγάλη Βρετανία κήρυξε παράνομο το διεθνές δουλεμπόριο το 1807. Μετά τους ναπολεόντιους πολέμους, η Μεγάλη Βρετανία εγκαθίδρυση την ομάδα κρούσης δυτικής Αφρικής, σε μια προσπάθεια να σταματήσει το διεθνές δουλεμπόριο. Σταματούσε τα πλοία διαφόρων εθνών τα οποία έφευγαν από την Αφρικανική ακτή με σκλάβους, τους οποίους μετέφεραν στη συνέχεια στο Φριτάουν, μια αποικία στη δυτική Αφρική η οποία δημιουργήθηκε για την επανεγκατάσταση των απελευθερωμένων δούλων από τη Βρετανία.

Νιγηριανό γραμματόσημο επί βρετανοκρατίας, 1953
Η Βρετανία προσάρτησε το Λάγος ως αποικία του στέμματος τον Αύγουστο του 1861. Οι Βρετανοί μισθοφόροι ταξίδευσαν στην ενδοχώρα. Το 1885, οι Βρετανοί διεκδικούν τη δυτική Αφρική στη σφαίρα επιρροής τους και την αποκτούν στο συνέδριο του Βερολίνου. Τον επόμενο χρόνο δημιουργείται η Βασιλική Εταιρεία Νίγηρα. Το 1900, τα εδάφη της εταιρείας περνούν στον έλεγχο της Βρετανικής κυβέρνησης. Την 1 Ιανουαρίου 1901, η Νιγηρία έγινε βρετανικό προτεκτοράτο και μέρος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, τα ανεξάρτητα βασίλεια της μετέπειτα Νιγηρίας αντιστάθηκαν στις προσπάθειες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας να επεκταθεί. Μετά από πόλεμο, οι Βρετανοί κατέκτησαν το Μπενίν, και στον πόλεμο Βρετανών και Άρο (1901-2) νίκησαν τους αντιπάλους τους. Με αυτόν τον τρόπο άνοιξε ο δρόμος για την κατάκτηση της περιοχής του Νίγηρα από τους Βρετανούς. Το 1914, οι Βρετανοί ένωσαν επισήμως την περιοχή του Νίγηρα, όπως Αποικία και Προτεκτοράτο της Νιγηρίας. Διοικητικά, χωρίστηκε στα βόρεια και νότια προτεκτοράτα και την αποικία του Λάγκος.

Οι χριστιανικές αποστολές δημιούργησαν ινστιτούτα δυτικής εκπαίδευσης στο προτεκτοράτο. Λόγω της πολιτικής της Βρετανίας για έμμεση εξουσία και αναγνώρισης της ισλαμικής παράδοσης, δεν ενθάρρυνε την αποστολή χριστιανικών αποστολών στο βόρειο, ισλαμικό τμήμα της χώρας. Μέχρι την ανεξαρτησία της χώρας το 1960, οι διαφορές στην πρόσβαση στη σύγχρονη παιδεία ήταν μεγάλες. Η κληρονομιά αυτή, αν και λιγότερο έντονη, εξακολουθεί να υπάρχει. Διαφορές υπήρχαν και στην πολιτική των δύο περιοχών. Για παράδειγμα, στη βόρεια Νιγηρία, η δουλεία εξακολουθούσε να υπάρχει μέχρι το 1936, ενώ σε άλλα μέρη είχε καταργηθεί λίγο μετά την έναρξη της αποικιοκρατίας.

### Ανεξαρτησία

Το κράτος της Νιγηρίας συστήθηκε το 1960 μετά την ανεξαρτητοποίησή της από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το κυριότερο πρόβλημα που υπονόμευε τη συνοχή του νέου κράτους ήταν η εθνοτική της πολυμορφία: χριστιανοί η πλειοψηφία του πληθυσμού που ζούσε στα νοτιοανατολικά(κυρίως στην περιοχή της Μπιάφρας, οι οποίοι ανήκαν στη φυλή των Ίγκμπο) και μουσουλμάνοι στα βόρεια.

Οι πρώτες γενικές εκλογές στη Νιγηρία ήταν επεισοδιακές και διεξήχθησαν στις 30 Δεκεμβρίου του 1964, ύστερα από αναβολές και γενικευμένη αναστάτωση. Δύο ημέρες πριν από τις εκλογές, η αστυνομία προσπάθησε να συγκρατήσει στο Λάγκος εξαγριωμένους διαδηλωτές, που συνέχιζαν να ζητούν αναβολή των εκλογών, επικαλούμενοι εκλογική νοθεία. Τα βαθύτερα αίτια της αναταραχής ήταν, ωστόσο, ο ανταγωνισμός μεταξύ φυλών και η αιώνια διαίρεση Βορρά-Νότου, αίτια τα οποία έξι χρόνια αργότερα οδήγησαν στην απόσχιση της περιοχής της Μπιάφρας, αφετηρία μίας από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία της Υποσαχάριας Αφρικής.

Τον Οκτώβριο του 1965 διεξήχθησαν περιφερειακές εκλογές στη δυτική περιοχή της διαιρεμένης από οξύτατες φυλετικές και θρησκευτικές έριδες Νιγηρία. Οι εκλογές διεξήχθησαν σε κλίμα έντονης εχθρότητας μεταξύ του Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος του αντιπροέδρου της τοπικής κυβέρνησης Ακίντολα και του κόμματος της Ομάδας Δράσης του φυλακισμένου Αβολουόβο. Εχθρότητα που, εκτός από τον ανταγωνισμό μεταξύ φυλών, τράφηκε από την άκρατη φιλοδοξία, τα προσωπικά μίση και τις αντιπαλότητες των τοπικών κομματαρχών, με τη φιλοδυτική ή τη φιλοσοβιετική απόκλιση. Μόλις ανακοινώθηκε η νίκη του Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος του Ακίντολα και η επάνοδός του στην εξουσία, η αντιπολίτευση έσπευσε να καταγγείλει σοβαρές παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία. Την ημέρα των εκλογών τρία μέλη εφορευτικής επιτροπής σκοτώθηκαν σε ταραχές, που εκτός από την πρωτεύουσα της περιοχής, το Ιμπαντάν, επεκτάθηκαν και σε άλλες πόλεις, με αδιευκρίνιστο αριθμό νεκρών και τραυματιών. Ο σχηματισμός κυβέρνησης υπό τον Ακίντολα δεν συνέβαλε στην εκτόνωση της κρίσης στη δυτική περιοχή. Οι ταραχές συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του χρόνου προλειαίνοντας το έδαφος για το πραξικόπημα του Ιρόνσι, τη δολοφονία του ομοσπονδιακού πρωθυπουργού σερ Ταφάουα Μπαλέουα και άλλων πολιτικών ηγετών, το αντιπραξικόπημα του Βορρά και τις σφαγές των Ίγκμπο των βορείων περιοχών. Η Νιγηρία βρέθηκε καθ' οδόν προς τον εμφύλιο πόλεμο, που τη βύθισε επί χρόνια στο χάος.

Στη σπαρασσόμενη από φυλετικά μίση και πολιτικούς ανταγωνισμούς Νιγηρία, ο στρατός υπό τον στρατηγό Ιρόνσι κατέλαβε την εξουσία. Αυτός ανατράπηκε την 1η Αυγούστου του 1966 από τον Γιακούμπου Γκοβόν, αρχηγό του επιτελείου, ο οποίος επανέφερε το ομοσπονδιακό σύστημα. Όμως η τύχη της Νιγηρίας έμοιαζε όλο και πιο αβέβαιη, καθώς η χώρα δεν ηρεμούσε και διάφορα τμήματά της εμφάνισαν αποσχιστικές τάσεις. Στις 30 Μαΐου του 1967 η πλούσια σε πετρέλαια ανατολική περιοχή της Μπιάφρας κήρυξε την ανεξαρτησία της. Μια τέτοια ενέργεια είχε οικονομικές επιπτώσεις για το Νιγηριανό κράτος. Όμως η Νιγηριανή κυβέρνηση είχε τη συμπαράσταση και άλλων αφρικανικών κρατών, που ακολουθούσαν την «αρχή της μη αλλαγής συνόρων», με αποτέλεσμα η χώρα να οδηγηθεί σε έναν αιματηρό εμφύλιο. 

Ένα παιδί θύμα των συνεπειών της πείνας και του υποσιτισμού εξαιτίας του αποκλεισμού.
Στις 19 Μαΐου του 1968 οι κυβερνητικές δυνάμεις κατέλαβαν το λιμάνι του Πορτ Αρκούρ, αποκόπτοντας πρακτικά την Μπιάφρα από τον υπόλοιπο κόσμο και επιβάλλοντας δρακόντειο αποκλεισμό τροφίμων και φαρμάκων. Οι ωμότητες των κυβερνητικών στρατευμάτων ήταν απερίγραπτες. Πάνω από 200 άοπλοι που αναζήτησαν καταφύγιο σε εκκλησία κάηκαν ζωντανοί, εκατοντάδες τραυματίες εκτελέστηκαν ή θάφτηκαν ζώντες, δώδεκα άρρωστα παιδιά που νοσηλεύονταν σε νοσοκομείο ψήθηκαν και φαγώθηκαν από κανιβάλους. Πανικόβλητοι 4,5 εκατομμύρια Μπιαφρανοί της φυλής Ίγκμπο κατέφυγαν στα ενδότερα και στοιβάχτηκαν σε άθλια στρατόπεδα προσφύγων. Τα πεινασμένα "παιδιά της Μπιάφρας" έγιναν παγκόσμιο σύμβολο της φρίκης. Εκατομμύρια από αυτά, αποσκελετωμένα, σε τυμπανιαία κατάσταση, βρήκαν, μέσα στους επόμενους μήνες, τη λύτρωση από τη σύντομη, μαρτυρική ζωή τους στον θάνατο από την ασιτία ή τις αρρώστιες που θέριζαν τους καταυλισμούς τους. Οι απεγνωσμένες εκκλήσεις του Ο.Η.Ε. του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων για επείγουσα αποστολή διεθνούς βοήθειας απευθύνθηκαν σε ώτα μη ακουόντων. Η κυβέρνηση του Λάγος απέρριψε κάθε σκέψη για άρση του αποκλεισμού. Ο βιβλικός λιμός ήταν αναπόφευκτος. Ήδη, στα μέσα Ιουλίου του 1968 το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών υπολόγισε σε 1.200.000 τα θύματα της πείνας. "*Όρνεα υπερίπτανται χιλιάδων ατόμων αποθνησκόντων εκ πείνης*", ανέφερε η UNICEF, ενώ τα στρατόπεδα προσφύγων περιγράφτηκαν ως "*Δαντική κόλαση, όπου βασιλεύει ο πόνος, η ταπείνωση, η πείνα και ο θάνατος*". Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ακόμα και αυτοί που προμηθεύονταν από υπαίθριες αγορές παχυλούς αρουραίους για τη διατροφή τους, θεωρούνταν εξαιρετικά προνομιούχοι.

Μουχαμάντου Μπουχάρι, 2015
Ακολούθησαν σκληρές μάχες ανάμεσα στις Νιγηριανές στρατιωτικές δυνάμεις και τις επαναστατικές δυνάμεις της Μπιάφρα. Οι Νιγηριανοί υποστηρίζονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ε.Σ.Σ.Δ. ενώ η Μπιάφρα από τη Γαλλία. Η στενή πολιορκία της και ο αποκλεισμός της έληξε τον Ιανουάριο του 1970. Σε όλη τη διάρκειά της και λόγω της έλλειψης εφοδίων σημειώθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο θάνατοι από τον λιμό που ενέσκηψε. Μετά την ενσωμάτωση της Μπιάφρα η οικονομία της Νιγηρίας ανέκαμψε λόγω και των πλούσιων πλουτοπαραγωγικών πηγών της. Ο διεθνής ρόλος της όμως ήταν δυσανάλογα μικρός του μεγέθους της, του πληθυσμού της και του πλούτου της. Κατά τη διάρκεια της αύξησης της τιμής του πετρελαίου τη δεκαετία του 1970, η Νιγηρία έγινε μέλος του ΟΠΕΚ και τα έσοδά της αυξήθηκαν, ενώ η οικονομία της άρχισε να βασίζεται όλο περισσότερο στο πετρέλαιο.

Στις αρχές του 1979, οι Νιγηριανοί βίωσαν μια σύντομη επιστροφή στη δημοκρατία, όταν ο Ολουσέγκουν Ομπασάντζο έδωσε την εξουσία στον πολιτικό Σέχου Σαγκάρι. Η κυβέρνηση Σαγκάρι θεωρούνταν διεφθαρμένη και ανίκανη σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Μετά τις νοθευμένες εκλογές του 1984, το πραξικόπημα του Μουχαμάντου Μπουχάρι θεωρήθηκε ως θετική εξέλιξη. Ο Μπουχάρι υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν κατάφερε πολύ περισσότερα από τον προκάτοχό του. Ανετράπη με πραξικόπημα το 1985 από τον Ιμπραχίμ Μπαμπαγκίντα. Παρέμεινε στην εξουσία μέχρι το 1993. Ακολούθησε η στρατιωτική δικτατορία του Σάνι Αμπάτσα, μέχρι το 1998. Ο διάδοχός του, στρατηγός Αμπντουλσαλάμι Αμπουμπάκαρ, ο οποίος υιοθέτησε νέο σύνταγμα τις 5 Μαΐου 1999, με αποτέλεσμα τη διεξαγωγή πολυκομματικών εκλογών. Στις 29 Μαΐου 1999, ο Αμπουμπάκαρ μετέφερε τις εξουσίες στον νικητή των εκλογών Ομπασάντζο, ο οποίος τότε είχε αποσυρθεί από τον στρατό, τερματίζοντας 33 χρόνια στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας.

Τον Νοέμβριο του 2008, έπειτα από τη διεξαγωγή τοπικών εκλογών, ξέσπασαν διήμερες ταραχές στην πόλη Τζος, ανάμεσα σε Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, με περισσότερους από 400 νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και 7.000 εκτοπισμένους. Αιτία ήταν η διαμάχη για τον νικητή των εκλογών..
Επρόκειτο για τις χειρότερες θρησκευτικές και εθνοτικές συγκρούσεις στη χώρα έπειτα από 4 χρόνια. Το 2004 είχαν βρει τον θάνατο γύρω στους 700 ανθρώπους σε παρόμοια επεισόδια. Οι ταραχές του 2008 έλαβαν τέλος με την επέμβαση του στρατού, στα τέλη Νοεμβρίου του 2008.

Από το 2002, στο βορειοανατολικό άκρο της χώρας, δρα η ισλαμιστική οργάνωση Μπόκο Χαράμ, η οποία στοχεύει να αντικαταστήσει την κεντρική κυβέρνηση και να εφαρμόσει τη σαρία. Ο Νιγηριανός πρόεδρος Γκούντλακ Τζόναθαν τον Μάιο του 2014 ανακοίνωσε ότι λόγω των επιθέσεων της Μπόκο Χαράμ, τουλάχιστον 12.000 άτομα έχουν πεθάνει και 8.000 σακατευτεί.

Δημογραφία
----------

Αγρότης Χάουσα
Η Νιγηρία είναι κυριολεκτικά ένα μωσαϊκό εθνοτήτων κυρίως σουδανικής προέλευσης με κύριες μεγαλύτερες φυλές, τις: 

* *Χάουσα* και *Φουλάνι (Φούλμπε)* στα βόρεια,
* *Γιορούμπα* και *Ίγκμπο* στα νότια.

Στη Νιγηρία μιλούν την αγγλική ως επίσημη γλώσσα και πολλές αφρικανικές σουδανικές διαλέκτους (Χάουσα, Γιορούμπα, Ίγκμπο κ.α.). Οι μουσουλμάνοι χρησιμοποιούν και την αραβική στα τζαμιά. Στο θρήσκευμα ακολουθούν τον Χριστιανισμό το 46,9% του πληθυσμού, τον Ισλαμισμό το 51,5% και τις παραδοσιακές θρησκείες της περιοχής το 1,6%. Επίσης, υπάρχει μια μεγάλη κοινότητα 351.205 Μαρτύρων του Ιεχωβά καθώς και 118.139 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 62,6 χρόνια (61,2 χρόνια οι άνδρες και 64,1 οι γυναίκες).

Διακυβέρνηση
------------

Το πολίτευμα της χώρας είναι η Προεδρική Δημοκρατία. Αρχηγός Κράτους και Κυβέρνησης είναι ο Πρόεδρος της Νιγηρίας, ο οποίος μοιράζεται τις εξουσίες με τον Αντιπρόεδρο. Παραδοσιακά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών προκρίνονται δύο υποψήφιοι, ένας Χριστιανός και ένας Μουσουλμάνος. Ο καθένας έχει μαζί του και έναν υποψήφιο αντιπρόεδρο του άλλου θρησκεύματος. Οποιοσδήποτε νικήσει σχηματίζει κυβέρνηση που αποτελείται από ισάριθμο αριθμό Χριστιανών και Μουσουλμάνων υπουργών, ενώ συνήθως μερικά υφυπουργεία δίνονται στους εκπροσώπους των τοπικών θρησκειών. Από τις προεδρικές εκλογές του 2015 το αξίωμα του Προέδρου το κατέχει Χριστιανός ενώ το αξίωμα του Αντιπροέδρου Μουσουλμάνος.

### Εκλογές

Κύριο λήμμα: Εκλογές στη Νιγηρία
Στη Νιγηρία διεξάγονται **εκλογές** σε ομοσπονδιακό επίπεδο για αρχηγό κράτους (Πρόεδρο) και για νομοθετικό σώμα (Εθνοσυνέλευση της Νιγηρίας). Ο πρόεδρος εκλέγεται από τον λαό. Η Εθνοσυνέλευση αποτελείται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με 360 μέλη και τη Γερουσία, με 109 μέλη. Τα μέλη αμφότερων των σωμάτων υπηρετούν τετραετή θητεία. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης συμφώνησαν να ενωθούν και σχημάτισαν έναν Μεγάλο Συνασπισμό στις 24 Μαρτίου του 2009.

Οικονομία
---------

Η Νιγηρία ταξινομείται ως αναδυόμενη αγορά μικτής οικονομίας και έχει ήδη φτάσει το καθεστώς χαμηλού μέσου εισοδήματος σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, με άφθονους φυσικούς πόρους, ανεπτυγμένους οικονομικούς τομείς, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές και χρηματιστήριο, το οποίο είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στην Αφρική. Η Νιγηρία κατατάσσεται 30η στον κόσμο όσον αφορά το ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2012. Το συνολικό ΑΕΠ για το 2016 υπολογίζεται 1,166 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ από το διεθνές νομισματικό ταμείο (22η παγκοσμίως), το μεγαλύτερο από οποιαδήποτε αφρικανική χώρα.

Η Νιγηρία είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός συνεργάτης των Ηνωμένων Πολιτειών στην υποσαχάρια Αφρική και παρέχει το ένα πέμπτο του πετρελαίου της (11% των εισαγωγών πετρελαίου). Έχει το έβδομο μεγαλύτερο εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ σε σχέση με οποιαδήποτε χώρα παγκοσμίως. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής της χώρας. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέβλεψε ρυθμούς ανάπτυξης 9% του 2008 και 8,3% το 2009. Το 2011, η Citigroup ανέφερε ότι η Νιγηρία θα έχει τη μεγαλύτερη μέση ανάπτυξη ΑΕΠ στον κόσμο το διάστημα 2010-2050. Η Νιγηρία είναι μία από τις δύο αφρικανικές χώρες ανάμεσα στις 11 παγκόσμιες παραγωγούς ανάπτυξης.

Γεωργικά προϊόντα της Νιγηρίας
Όσον αφορά το 2010, περίπου το 30% των Νιγηριανών απασχολούνταν με τη γεωργία. Η γεωργία ήταν ο κύριος εξαγωγικός τομέας της Νιγηρίας. Οι κύριες καλλιέργειες είναι τα φασόλια, το σουσάμι, το κάσιους, η κασσάβα, κακάο, καλαμπόκι, κεχρί, πεπόνι, φοινικέλαιο, ρύζι, καουτσούκ, σόργο, σόγια και γιαμ. Το κακάο είναι το κύριο εξαγώγιμο μη πετρελαϊκό προϊόν και ακολουθεί το καουτσούκ. Πριν τον εμφύλιο πόλεμο, η Νιγηρία ήταν αυτάρκης σε τρόφιμα. Η αγροτική παραγωγή δεν κατάφερε να ακολουθήσει την ταχεία αύξηση του πληθυσμού της χώρας και πλέον η Νιγηρία βασίζεται στην εισαγωγή τροφίμων.

Η Νιγηρία είναι ο 12ος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και 8ος μεγαλύτερος εξαγωγέας, ενώ διαθέτει τα 10α μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα. Η χώρα είναι μέλος του ΟΠΕΚ από το 1971. Το πετρέλαιο παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία της χώρας, αποτελώντας το 40% του ΑΕΠ και τον 80% των εσόδων της κυβέρνησης. Όμως, οι αναταραχές για καλύτερο έλεγχο του δέλτα του Νίγηρα, την κύρια πετρελαιοπαραγωγική περιοχή, έχει οδηγήσει σε αδυναμία τη χώρα να εξάγει στο μέγιστο των δυνατοτήτων της..

Μεταφορές
---------

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Δείτε επίσης
------------

* Εθνόσημο της Νιγηρίας

Παραπομπές
----------

1. ↑  «World Population Prospects 2022». United Nations. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2024.
2. 1 2 3 4
3. ↑  *Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World* (PDF). *hdr.undp.org*. United Nations Development Programme. 8 Σεπτεμβρίου 2022. σελίδες 272–276. ISBN 978-9-211-26451-7. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 8 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2022.
4. ↑  Nicole Rupp, Peter Breunig & Stefanie Kahlheber, "Exploring the Nok Enigma", *Antiquity* 82.316, June 2008.
5. ↑  B. E. B. Fagg, "The Nok Culture in Prehistory", *Journal of the Historical Society of Nigeria* 1.4, December 1959.
6. ↑  Kleiner, Fred S.· Christin J. Mamiya (2009). *Gardner's Art Through the Ages: Non-Western Perspectives* (13, revised έκδοση). Cengage Learning. σελ. 194. ISBN 0-495-57367-1.
7. ↑  «Nok Terracottas (500 B.C.–200 A.D.) | Thematic Essay | Heilbrunn Timeline of Art History | The Metropolitan Museum of Art». Metmuseum.org. 2 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2014.
8. ↑  Juang, Richard M. (2008). *Africa and the Americas: culture, politics, and history : a multidisciplinary encyclopedia, Volume 2*. ABC-CLIO. σελ. 597. ISBN 1-85109-441-5.
9. ↑  Hrbek, Ivan (1992). *Africa from the seventh to the eleventh Century*. James Currey Publishers. σελ. 254. ISBN 0-85255-093-6.
10. 1 2  Falola, Toyin· Heaton, Matthew M. (2008). *A history of Nigeria*. Cambridge University Press. σελ. 23. ISBN 0-521-68157-X.
11. ↑  Laitin, David D. (1986). *Hegemony and culture: politics and religious change among the Yoruba*. University of Chicago Press. σελ. 111. ISBN 0-226-46790-2.
12. ↑  MacDonald, Fiona· Paren, Elizabeth· Shillington, Kevin· Stacey, Gillian· Steele, Philip (2000). *Peoples of Africa, Volume 1*. Marshall Cavendish. σελ. 385. ISBN 0-7614-7158-8.
13. ↑  Metz, Helen Chapin (1991). «Nigeria: A Country Study – The Slave Trade». Library of Congress Country Studies. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2011.
14. 1 2  Gordon, April A. (2003). *Nigeria's Diverse Peoples: A Reference Sourcebook*. ABC-CLIO. σελίδες 44–54. ISBN 1576076822. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2015.
15. ↑  Falola, Toyin· Genova, Ann (2009). *Historical Dictionary of Nigeria*. Scarecrow Press. σελ. 328. ISBN 0810863162. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2015.
16. ↑  Falola, Toyin· Paddock, Adam (2012). *Environment and Economics in Nigeria*. Routledge. σελ. 78. ISBN 1136662472. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2015.
17. ↑  «10 things about British slavery». BBC News. 2005-08-03.. Ανακτήθηκε στις 2011-05-28.
18. ↑  Garba, Safiya J. "The Impact of Colonialism on Nigerian Education and the Need for E-Learning Technique for Sustainable Development", *Journal of Education and Social Research,* MCSER-Mediterranean Center of Social and Educational Research (Rome; Vol. 2 (7) October 2012); p. 56 (ISSN 2239-978X)
19. ↑  «The end of slavery». *The Story of Africa*. BBC News. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2011.
20. ↑  *Επεισοδιακές εκλογές σε Νιγηρία και Ροδεσία*, Ιστορικό Λεύκωμα 1964, σελ. 108, Καθημερινή (1997)
21. ↑  *Η Νιγηρία καθ' οδόν προς τον εμφύλιο*, Ιστορικό Λεύκωμα 1965, σελ. 122-123, Καθημερινή (1997)
22. ↑  *Χορός πραξικοπημάτων*, Ιστορικό Λεύκωμα 1966, σελ. 115, Καθημερινή (1997)
23. ↑  *Γενοκτονία στην Μπιάφρα*, Ιστορικό Λεύκωμα 1968, σελ. 132-133, Καθημερινή (1998)
24. ↑  Biafra: Thirty years on 13 Ιανουαρίου 2000, BBC
25. ↑  Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, εκδ. Πατάκης, Αθήνα, 2004, σελ.396-398
26. ↑  "Nigeria stays calms as leader toppled in bloodless coup", *The Globe and Mail*, 28 Αυγούστου 1985. Retrieved 22 Φεβρουαρίου 2007
27. ↑  "Abdusalam Abubakar", Encyclopædia Britannica Online. Web. 26 Οκτωβρίου 2012.
28. ↑  Τα Νέα Αρχειοθετήθηκε 2012-12-06 στο Wayback Machine. *Νιγηρία: 400 οι νεκροί από τις συγκρούσεις*, 30 Νοεμβρίου 2008.
29. ↑  «Dozens killed in Nigeria clashes». Al Jazeera. 24 Δεκεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2011.
30. ↑  Olugbode, Michael (2011-02-02). «Nigeria: We Are Responsible for Borno Killings, Says Boko Haram». *allAfrica.com*.. Ανακτήθηκε στις 2012-01-31. *«The sect in posters written in Hausa and pasted across the length and breadth of Maiduguri Wednesday morning signed by the Warriors of Jamaatu Ahlis Sunna Liddaawati Wal Jihad led by Imam Abu Muhammed Abubakar Bi Muhammed a .k .a Shehu claimed they embarked on the killings in Borno "in an effort to establish Sharia system of government in the country".»*
31. ↑  «Boko Haram has killed over 12,000 Nigerians, plans to take over country, Jonathan says – Premium Times Nigeria». Premiumtimesng.com. 17 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2014.
32. ↑  *Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014*, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 184
33. ↑  "Facts and Statistics", *mormonnewsroom.org*
34. ↑  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
35. ↑  Νιγηρία Αρχειοθετήθηκε 2018-01-29 στο Wayback Machine. CIA World Factbook
36. ↑  «World Bank list of economies». http: www.worldbank.org. Ιανουάριος 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2011.
37. ↑  «Nigeria (07/08)». State.gov. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2008.
38. ↑  «IMF Survey: Nigeria Needs Sustained Reforms to Build on Success». Imf.org. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2008.
39. ↑  Aminu, Ayodele (13 Απριλίου 2008). «allAfrica.com: Africa: IMF Forecasts 9 Percent Growth for Nigeria (Page 1 of 1)». Allafrica.com.
40. ↑  Godwin, Atser (29 Φεβρουαρίου 2008). «The Punch: IMF predicts 9% GDP growth rate for Nigeria». Punchng.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαΐου 2011.
41. ↑  «FORGET THE BRICs: Citi's Willem Buiter Presents The 11 "3G" Countries That Will Win The Future». businessinsider.com. 22 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2011.
42. ↑  «Labour Force Statistics, 2010». Nigerian Bureau of Statistics. 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2015.
43. ↑  Ake, Claude (1996). *Democracy and Development in Africa*. Brookings Institution Press. σελ. 48. ISBN 0-8157-0220-5. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2008.
44. ↑  «Agriculture - Nigeria - export, growth, area, crops, farming, sector». Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2015.
45. ↑  Williams, Lizzie (2008). *Nigeria: The Bradt Travel Guide*. Bradt Travel Guides. σελ. 26. ISBN 1-84162-239-7. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Νιγηρία**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Νιγηρία** |


|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Atlas of Nigeria(Άτλας της Νιγηρίας)** |

### Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ

* Εξάντας: Δέλτα του Νίγηρα, οι βρώμικες δουλειές του πετρελαίου (*μέρος 1ο*) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Εξάντας: Δέλτα του Νίγηρα, οι βρώμικες δουλειές του πετρελαίου (*μέρος 2ο*) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Εξάντας: Δέλτα του Νίγηρα, οι βρώμικες δουλειές του πετρελαίου (*μέρος 3ο*) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες της Αφρικής |
| --- |
|  |
| Κυρίαρχα κράτη | 
* Αίγυπτος\*
* Αιθιοπία
* Ακτή Ελεφαντοστού
* Αλγερία
* Ανγκόλα
* Γκάμπια
* Γκαμπόν
* Γκάνα
* Γουινέα
* Γουινέα-Μπισσάου
* Ερυθραία
* Εσουατίνι
* Ζάμπια
* Ζιμπάμπουε
* Ισημερινή Γουινέα
* Καμερούν
* Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
* Κένυα
* Κομόρες
* Δημοκρατία του Κονγκό
* Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
* Λεσότο
* Λιβερία
* Λιβύη
* Μαδαγασκάρη
* Μαλάουι
* Μάλι
* Μαρόκο
* Μαυρίκιος
* Μαυριτανία
* Μοζαμβίκη
* Μπενίν
* Μποτσουάνα
* Μπουρκίνα Φάσο
* Μπουρούντι
* Ναμίμπια
* Νίγηρας
* Νιγηρία
* Νότια Αφρική
* Νότιο Σουδάν
* Ουγκάντα
* Πράσινο Ακρωτήριο
* Ρουάντα
* Σάο Τομέ και Πρίνσιπε
* Σενεγάλη
* Σεϋχέλλες
* Σιέρα Λεόνε
* Σομαλία
* Σουδάν
* Τανζανία
* Τζιμπουτί
* Τόγκο
* Τσαντ
* Τυνησία
 |  |
|  |
| Εξαρτημένα εδάφη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Γαλλία | 
* Μαγιότ
* Ρεϋνιόν
* Κροζέ
* Διασκορπισμένα νησιά στον Ινδικό Ωκεανό
 |
|  |
| Ηνωμένο Βασίλειο | 
Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια |
|  |
| Ισπανία | 
* Θέουτα
* Κανάριες Νήσοι
* Μελίγια
 |
|  |
| Ιταλία | 
* Παντελλερία
* Πελάγους Νήσοι
 |
|  |
| Νορβηγία | 
Μπουβέ |
|  |
| Πορτογαλία | 
Μαδέρα |
|  |
| Υεμένη | 
Σοκότρα |

 |
|  |
| Κράτη με περιορισμένη αναγνώριση | 
* Πούντλαντ
* Σομαλιλάνδη
* Δυτική Σαχάρα
 |
|  |
| 
\*Τμήμα της χώρας βρίσκεται στην Ασία. |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες της Κοινοπολιτείας των Εθνών |
| --- |
|  |
| Ανεξάρτητες χώρες | 
* Αγία Λουκία
* Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες
* Άγιος Χριστόφορος και Νέβις
* Αντίγκουα και Μπαρμπούντα
* Αυστραλία
* Βανουάτου
* Γκάμπια
* Γκαμπόν
* Γκάνα
* Γουιάνα
* Γρενάδα
* Δομινίκα
* Εσουατίνι
* Ζάμπια
* Ηνωμένο Βασίλειο
* Ινδία
* Καμερούν
* Καναδάς
* Κένυα
* Κιριμπάτι
* Κύπρος
* Λεσότο
* Μαλαισία
* Μαλάουι
* Μάλτα
* Μαυρίκιος
* Μοζαμβίκη
* Μπανγκλαντές
* Μπαρμπάντος
* Μπαχάμες
* Μπελίζ
* Μποτσουάνα
* Μπρουνέι
* Ναμίμπια
* Ναουρού
* Νέα Ζηλανδία
* Νησιά του Σολομώντα
* Νιγηρία
* Νότια Αφρική
* Ουγκάντα
* Πακιστάν
* Παπούα Νέα Γουινέα
* Ρουάντα
* Σαμόα
* Σεϋχέλλες
* Σιγκαπούρη
* Σιέρα Λεόνε
* Σρι Λάνκα
* Τανζανία
* Τζαμάικα
* Τόγκο
* Τόνγκα
* Τουβαλού
* Τρινιντάντ και Τομπάγκο
* Φίτζι
 |
|  |
| Εξαρτημένα εδάφη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Αυστραλία | 
* Αυστραλική Ανταρκτική Επικράτεια
* Νησιά Άσμορ και Κάρτιερ
* Νησιά Κόκος (Κήλινγκ)
* Νήσοι Θάλασσας των Κοραλλίων
* Νησί Νόρφολκ
* Νήσος των Χριστουγέννων
* Νήσοι Χερντ και Μακντόναλντ
 |
|  |
| Ηνωμένο Βασίλειο | 
* Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια
* Ακρωτήρι και Δεκέλεια
* Ανγκουίλα
* Βερμούδες
* Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι
* Βρετανικό Έδαφος Ανταρκτικής
* Βρετανικό Έδαφος Ινδικού Ωκεανού
* Γιβραλτάρ
* Γκέρνσεϊ
* Κέιμαν Νήσοι
* Μοντσερράτ
* Νήσοι Πίτκαιρν
* Νήσοι Φώκλαντ
* Νήσος του Μαν
* Νήσοι Νότια Γεωργία και Νότιες Σάντουιτς
* Τερκς και Κέικος
* Τζέρσεϊ
 |
|  |
| Νέα Ζηλανδία | 
* Εξαρτημένη Κτήση του Ρος
* Νήσοι Κουκ
* Νιούε
* Τοκελάου
 |

 |
|  |
| 
Πηγή: (Αγγλικά) Γραμματεία της Κοινοπολιτείας - Χώρες μέλη |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 130803976
* LCCN: n79056412
* ISNI: 0000 0001 2157 8678
* GND: 4042300-1
* SUDOC: 026439131
* BNF: cb11868654f (data)
* HDS: 003460
* NDL: 00568000
* NKC: ge130176
* BNE: XX452385

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Αφρική
 |

 |