Ο **Εντρέ Αντάλ Μίκσα ντε Τοθ** (ουγγρικά: *Endre Antal Miksa de Toth*‎‎), γνωστός ως **Αντρέ ντε Τοθ**, (15 Μαΐου 1913   – 27 Οκτωβρίου 2002), ήταν Ουγγροαμερικανός σκηνοθέτης, γεννημένος και μεγαλωμένος στο Μάκο της Αυστροουγγαρίας. 

Σκηνοθέτησε την τρισδιάστατη ταινία House of Wax (1953), παρόλο που δεν μπορούσε να δει σε 3D ο ίδιος, έχοντας χάσει ένα μάτι σε νεαρή ηλικία. Μετά την πολιτογράφηση ως πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών το 1945, πήρε το "Εντρέ Αντάλ Μίκσα ντε Τοθ *ως νόμιμο όνομα.*

Πρώτα χρόνια
------------

Γεννημένος το 1913, ο Αντρέ ντε Τοθ πήρε πτυχίο νομικής από το Βασιλικό Ουγγρικό Πανεπιστήμιο Pázmány Péter Science στη Βουδαπέστη στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Κέρδισε την αναγνώριση για έργα που έγραψε ως φοιτητής, αποκτώντας την καθοδήγηση του Φέρεντς Μολνάρ και έγινε μέρος της θεατρικής σκηνής στη Βουδαπέστη.

Καριέρα
-------

 Ο παραγωγός Αντρέ ντε Τοθ, ο σκηνοθέτης Κεν Ράσελ και ο ηθοποιός Μάικλ Κέιν στο Ελσίνκι κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του *Billion Dollar Brain* το 1967 — στο Sofiankatu, κοντά στο αστυνομικό τμήμα
Ο Ντε Τοθ μετακόμισε από εκεί στη βιομηχανία του κινηματογράφου και εργάστηκε ως σεναριογράφος, βοηθός σκηνοθέτη, μοντέρ και μερικές φορές ως ηθοποιός. Το 1939, λίγο πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, σκηνοθέτησε πέντε ταινίες, ξεκινώντας από την Ευρώπη. Αρκετές από αυτές τις ταινίες έλαβαν σημαντική κυκλοφορία στις ουγγρικές κοινότητες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τοθ πήγε στην Αγγλία, όπου πέρασε αρκετά χρόνια ως βοηθός του ομογενή του Ούγγρου μετανάστη Αλεξάντερ Κόρντα και τελικά μετακόμισε στο Λος Άντζελες το 1942. 

Βασισμένος στις ουγγρικές ταινίες του, την παραγωγή για τον Κόρντα και τη συγγραφή που είχε κάνει σε αμερικανικά έργα κατά τη διάρκεια προηγούμενων θητειών στο Λος Άντζελες, ο ντε Τοθ έλαβε προφορικό συμβόλαιο ως σκηνοθέτης στην Columbia Pictures από το οποίο τελικά απεγκλωβίστηκε με δικαστική διαμάχη. Προτίμησε να εργάζεται ως ανεξάρτητος και είχε προϋπολογισμό στην αρχή της καριέρας του. Έτσι, έπρεπε να συμπληρώνει το εισόδημά του από τη σκηνοθεσία με συγγραφικές εργασίες. Εισήχθη στα γουέστερν από τον Τζον Φορντ, εργάστηκε κυρίως σε αυτό το είδος κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, φέρνοντας συχνά στοιχεία των φιλμ νουάρ σε αυτές τις ταινίες. 

Το 1951, ο ντε Τοθ έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερου Σεναρίου (με συν-σεναριογράφο τον Γουίλιαμ Μπάουερς) για την ταινία *The Gunfighter* .

Αν και είναι γνωστός σε μεγάλο βαθμό ως σκηνοθέτη της πρώτης και πιο επιτυχημένης ταινίας 3D, *House of Wax*, ο ντε Τοθ σκηνοθέτησε επίσης τις ταινίες νουάρ *Ματωμένο Ρομάντζο* (1948) και *Η πόλη είναι σκοτεινή* (1954). 

Το 1996 δημοσίευσε τα απομνημονεύματά του με τίτλο *Fragments – Portraits from the Inside* (Λονδίνο: Faber and Faber, 1994;(ISBN 9780571190393) ).

Προσωπική ζωή
-------------

Ο Ντε Τοθ έχασε την όραση από το ένα μάτι και φόρεσε ένα μαύρο καλύμμα. Κατά τη διάρκεια των επτά γάμων του, ο ντε Τοθ έγινε πατέρας και πατριός 19 παιδιών,  συμπεριλαμβανομένου του εκδότη Νίκολας ντε Τοθ.  Ήταν παντρεμένος με την Βερόνικα Λέικ από το 1944 μέχρι το διαζύγιό τους το 1952.  Είχαν έναν γιο, τον Andre Anthony Michael de Toth III (γενν. 1945)  και μια κόρη, την Diana DeToth (γεννημένη το 1948).   Το 1953 παντρεύτηκε την ηθοποιό Mary Lou Holloway.   Την εποχή του θανάτου του το 2002, ο ντε Τοθ ήταν παντρεμένος με την έβδομη σύζυγό του, την Αν Γκριν.   

Στις 27 Οκτωβρίου 2002, ο ντε Τοθ πέθανε από ανεύρυσμα, σε ηλικία 89 ετών  Ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο Forest Lawn Memorial Park στο Hollywood Hills.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. Ανακτήθηκε στις 21  Ιουνίου 2019.
2. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12356217q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
3. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12356217q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
4. ↑  *CONOR.SI*. 99709283.
5. ↑  www.acmi.net.au/creators/72056.
6. ↑  «1913 given as year of birth on Petition for Naturalization (June 11, 1945, #124768, Central District of California, Los Angeles, California, USA), under the name **Endre Antal Miksa De Toth**». *ancestry.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2015.
7. ↑  «Extract of naturalization certification in the name of **Andre de Toth**». *familysearch.org*. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2015.
8. 1 2 3 4  Rick Lyman (November 1, 2002). «Andre De Toth, the Director Of Noted 3D Film, Is Dead». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 2008-03-09.
9. ↑  Obituary, independent.co.uk; accessed June 24, 2015. [*νεκρός σύνδεσμος*]
10. 1 2  Bergan, Ronald (October 31, 2002). "André de Toth". *The Guardian*. Retrieved 2020-04-09.
11. ↑  Nicolas DeToth profile, provideocoalition.com; accessed September 3, 2015.
12. ↑  "Andre De Toth." *Contemporary Theatre, Film and Television*, vol. 15. Farmington Hills, MI: Gale, 1996. Retrieved via *Gale In Context: Biography* database, 2020-04-09.
13. ↑  Lenburg, Jeff (2001). *Peekaboo: The Story of Veronica Lake*. Lincoln, NE: iUniverse. p. 163.
14. ↑  Cowan, Ruth. (December 26, 1948). "Prince Charles Tops List of 1948 Babies, Many of Whom Bear World-Famous Names". *Richmond Times-Dispatch*. p. 12C. Retrieved via *Newspapers.com* database. "A third child, a daughter, too, was born to Veronica Lake, 29. The baby is the second child of her marriage to Andre de Toth, 35, director."
15. ↑  Klemesrud, Judy (March 10, 1971). "For Veronica Lake, the Past Is Something to Write About." *New York Times*. p. 38. "[Veronica Lake] said she rarely sees her three children, Elaine, 30, ... Michael, 25, ... and Diana, 23, who is married and living in Rome."
16. ↑  "Director Marries". *The Yuma Daily Sun*. December 28, 1953. p. 2. Retrieved via Newspapers.com database. "Hollywood movie director Andre de Toth ... was married here [in Yuma] yesterday at the home of Richard 'Whitey' Stanton. The wedding party included ... the new bride, the former Mary Lou Stratton".
17. ↑  "Shorts". *Nashville Banner*. January 5, 1953. p. 16. Retrieved via Newspapers.com database. "Director Andre De Toth, ... has presented a two-karat diamond engagement ring to Mary Lou Holloway, a Hollywood model".
18. ↑  «ANDRE DE TOTH». *cinememorial.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2018.
19. ↑  «Obituary: Andre De Toth, film director». *The Scotsman*. 2007-11-07.. Ανακτήθηκε στις 2018-04-11. *«[De Toth] is survived by Ann Green, who is reputed to be his seventh wife, and by an unspecified number of the 19 children he is reported to have fathered.»*