Συντεταγμένες: 37°31′50″N 21°42′22″E﻿ / ﻿37.53056°N 21.70611°E﻿ / 37.53056; 21.70611

Η **Αρτέμιδα** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας και δήμου Ζαχάρως, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ηλείας, στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*.  Πριν το πρόγραμμα *Καλλικράτης* και το σχέδιο *Καποδίστριας*, ανήκε στην επαρχία Ολυμπίας του νομό Ηλείας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου. 

* Μέχρι το 1912 η Αρτέμιδα ονομαζόταν *Κομποθέκρα*, μέχρι το 1940 *Κουμποθέκρας* και μέχρι τη δεκαετία του 1980 *Κουμουθέκρας*.

Γεωγραφία
---------

Η Αρτέμιδα είναι χωριό στο νότιο τμήμα του νομού Ηλείας. Βρίσκεται στις νότιες πλαγιές του βουνού Λάπιθος (Λαπίθας), δίπλα στην επαρχιακή οδό Ζαχάρως-Ανδρίτσαινας και ΒΑ. της Ζαχάρως, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 420. Απέχει 43 χλμ. περίπου ΝΑ. του Πύργου. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 8,533 χμ² (2011).

Πληθυσμός
---------

Μόνιμος | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 202 |
| 2001 | 174 |
| 2011 | 150 |

Πραγματικός (de facto) | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1961 | 217 |
| 1971 | 207 |
| 1981 | 138 |
| 1991 | 225 |
| 2001 | 306 |
| 2011 | 152 |

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
--------------------------------------------

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1835 ως *Κομποθέκρα* και προσαρτήθηκε στον δήμο Αρήνης του νομού Μεσσηνίας. Το 1899 εντάχθηκε στον -τέως- νομό Τριφυλίας και το 1909 πάλι στον νομό Μεσσηνίας. Το 1912 η ονομασία του οικισμού διορθώθηκε σε *Κουμποθέκρας* και το 1939 υπήχθη οριστικά στον νομό Ηλείας. Το 1940 η ονομασία του οικισμού διορθώθηκε σε *Κουμουθέκρας* και το 1948 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Η ονομασία του άλλαξε σε *Αρτέμιδα* και με το ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αρτέμιδας και προσαρτήθηκε στον δήμο Ζαχάρως.

Γενικά στοιχεία
---------------

Το όνομα του χωριού προέρχεται από τη θεά Άρτεμη, που κατά τη μυθολογία, είχε ερωτευτεί ο Αλφειός. Η οικονομία στηρίζεται στην κτηνοτροφία και στη γεωργία.

Πυρκαγιά του 2007
-----------------

Την Παρασκευή 24 Αυγούστου 2007 η Αρτέμιδα βρέθηκε στο μέτωπο τεράστιας πυρκαγιάς, η οποία κατέκαψε το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Η Αρτέμιδα ήταν το δεύτερο χωριό που κάηκε -το πρώτο ήταν η Μάκιστος- με τραγικό απολογισμό 26 νεκρούς , μεταξύ των οποίων 7 παιδιά, τους περισσότερους από κάθε άλλο χωριό. Κατά την εγκατάλειψη του χωριού, κάποιοι προσπάθησαν να σβήσουν τη φωτιά και έδιωξαν τα παιδιά και τους γεροντότερους, ακολουθώντας όμως δύο διαφορετικές διαδρομές. Η μία ομάδα, ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό, εγκλωβίστηκε στο δρόμο κοντά στις φλόγες, λόγω ενός τροχαίου που είχε γίνει ανάμεσα σε αυτοκίνητο και πυροσβεστικό όχημα, μπλοκάροντας το δρόμο και 9 από αυτούς δεν τα κατάφεραν. Ανάμεσα τους ήταν και 4 παιδιά. Κάποιοι από αυτούς βρέθηκαν μέσα στα αυτοκίνητα απανθρακωμένοι ενώ 6 σε μικρή απόσταση προσπαθώντας να διαφύγουν πεζοί. Στους 6 ήταν τα τέσσερα παιδιά με τη μητέρα τους και τον αδελφό της. Ανάμεσα σε αυτούς που επέζησαν ήταν και ο δήμαρχος Ζαχάρως Πανταζής Χρονόπουλος. 

Στις 29 Αυγούστου 2007 η Κυπριακή Δημοκρατία ανακοίνωσε την, εκ μέρους της με έξοδα του Κυπριακού κράτους, ανοικοδόμηση της Αρτέμιδας. Στις 17 Ιανουαρίου 2010 η Κυπριακή Δημοκρατία παρέδωσε το ολοκληρωμένο έργο που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αντιπλημμυρικά έργα, έργα στήριξης και ασφάλειας καθώς και αισθητικής αναβάθμισης. Επιπλέον λήφθηκαν οικονομικά μέτρα στήριξης των παραγωγών της περιοχής.
Η κεντρική πλατεία του χωριού μετονομάστηκε "Πλατεία Κύπρου".

Παραπομπές
----------

1. 1 2
2. 1 2 3
3. 1 2 3 4  ΠΛ 8:887
4. 1 2 3 4  ΠΛΜ 35:376
5. ↑  Εκδόσεις «Ελλάδα»
6. ↑  «Διακοπές», σ. 477
7. ↑  Google Earth
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2009.
12. ↑
13. ↑
14. ↑

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
* Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ. 2010
* Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (εκδ. Βαρελάς)
* Google Earth
* eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ζαχάρως |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ζαχάρως | 
* Άγιος Νικόλαος
* Άγιος Ηλίας
* Αγραπιδιά
* Ανήλιο
* Αρήνη
* Αρτέμιδα
* Γιαννιτσοχώρι
* Δράκος
* Ζαχάρω
* Θολό
* Καϊάφας
* Κακόβατος
* Καλίδονα
* Κάμπος
* Κάτω Αρήνη
* Κάτω Ξηροχώρι
* Κάτω Ταξιάρχες
* Κοστομέρα
* Κοτρωνάκι
* Κοτρώνι Ξηροχωρίου
* Κοτρώνι Μίνθης
* Λέπρεο
* Λογγάκι
* Μάκιστος
* Μάραθος
* Μηλέα
* Μίνθη
* Μπούρμπουλας
* Νεοχώρι Νεοχωρίου
* Νεοχώρι Ξηροχωρίου
* Ξηροχώρι
* Παλαιοχώρι
* Παναγιά Ξηροχωρίου
* Παναγιά Σμέρνας
* Παναγιές
* Πανόραμα
* Πρασιδάκι
* Παλιό Πρασιδάκι
* Ρεβελαίικα
* Ροδινά
* Σκουπάς
* Σμέρνα
* Σχίνοι
* Ταξιάρχες
* Τρανή Λάκα
* Χρυσοχώρι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Φιγαλείας | 
* Κρυονέρι
* Νέα Φιγαλεία
* Περιβόλια
* Πετράλωνα
* Στόμιο
* Τριάντα
* Φασκομηλιά
* Φιγαλεία
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ζαχάρω
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |