**Στήλη  του Χοίρου της Έδεσσας**
Η στήλη χοίρου της Έδεσσας της Μακεδονίας είναι μια επιτύμβια στήλη ρωμαϊκής εποχής που βρέθηκε το 1968 κατά τη διάρκεια αρχαιολογικής ανασκαφής.

Επιγραφή
--------

Το ανάγλυφο απεικονίζει έναν άνδρα σε ένα τετράτροχο άρμα με τέσσερα άλογα και δύο γουρούνια, ένα κάτω από τον τροχό και ένα κάτω από τις οπλές του αλόγου. Η επιγραφή χρονολογείται στον δεύτερο ή τρίτο αιώνα μ.Χ. 

| Επιγραφή  | *Απόδοση* |
| --- | --- |
| **«χοῖρος ὁ πᾶσι φίλος,**
**τετράπους νέος,** 
**ἐνθάδε κεῖμαι**
**Δαλματίης δάπεδον προλιπὼν**
**δῶρον προσενεχθείς**
**καὶ Δυρράχιν δὲ ἐπάτησα**
**Ἀπολλωνίαν τε ποθήσας**
**καὶ πᾶσαν γαίην διέβην**
**ποσὶ μοῦνος ἄλιπτος**
**νῦν δὲ τροχοῖο βίῃ**
**τὸ φάος προλέλοιπα**
**Ἠμαθίην δὲ ποθῶν**
**κατιδεῖν φαλλοῖο δὲ ἅρμα**
**ἐνθάδε νῦν κεῖμαι**
**τῷ θανάτῳ μηκέτ’ ὀφειλόμενος»**  | *«Εγώ, ο Χοίρος, αγαπητός σε όλους*
*τετράποδος νέος,* 
*είμαι θαμμένος εδώ.* 
*Άφησα τη γη της Δαλματίας,*
*όταν με έκαναν δώρο.* 
*Πάτησα το Δυρράχιο και* 
*πόθησα την Απολλωνία,*
*και με τα πόδια μου γύρισα όλη τη Γη,* 
*μόνος κι ανίκητος.* 
*Τώρα όμως από τροχαίο έχασα* 
*το φως της ημέρας*
*εγώ που ποθούσα να δω την* 
*Ημαθία και το άρμα της Φαλληφόριας,* 
*τώρα βρίσκομαι θαμμένος εδώ,* 
*και δεν οφείλω πλέον τίποτα στο θάνατο».*  |

Περιγραφή της εικόνας
---------------------

**Στήλη  του Χοίρου της Έδεσσας -(λεπτομέρειες)**
Το ποίημα της επιγραφής είναι γραμμένο στο δακτυλικό εξάμετρο εκτός από το τελευταίο στοίχο που ακολουθεί το δακτυλικό πεντάμετρο. 

  

χοῖρος ὁ πᾶσι φίλος, τετρά-  

πους νέος, ἐνθάδε κεῖ-  

μαι | Δαλματίης δά-  

πεδον προλιπὼν  
 
δῶρον προσενε-  

χθείς• | καὶ   

Δυρρά-  

χιν δὲ ἐπάτησα Ἀπολλωνίαν τε πο-  

θήσας | καὶ πᾶσαν γαίην διέβην ποσὶ μοῦ-  

νος ἄλιπτος• | νῦν δὲ τροχοῖο βίῃ τὸ φά-  

ος προλέλοιπα• | Ἠμαθίην δὲ ποθῶν  

κατιδεῖν φαλλοῖο δὲ ἅρμα | ἐνθάδε  

νῦν κεῖμαι τῷ θανάτῳ μηκέτ’ ὀφει-  

λόμενος

Ερμηνείες
---------

Το κείμενο της αρχαίας επιγραφής προκάλεσε μεγάλη εντύπωση στους ειδικούς - Υπάρχουν διάφορες θεωρίες σχετικά με την ιστορία της στήλης του χοίρου. Κάποιοι αρχαιολόγοι μάλιστα νόμιζαν ότι η λέξη "Χοιρος" αντικαθιστούσε το όνομα κάποιου δούλου ωστόσο ο G. Daux διαφωνούσε με αύτη την άποψη (σελ. 155-156-Persée)  διότι υπάρχουν κι άλλες επιτύμβιες στήλες για ζώα κατά τη διάρκεια της ελληνορωμαϊκής εποχής που κατέγραψε ο G.Herrlinger 

Παράδειγμα από επιτύμβια στήλη στα λατινικά για κάποιο σκυλί που αναφέρει ο G.Herrlinger: 

**Raedarum custos,numquam latravit inepte.** 
**Nunc silet et cineres vindicat umbra suos.:**
*Για να φυλάξει την αμαξά μου δεν γαύγιζε ποτέ χωρίς λόγο*
*Τώρα όμως σιωπά και οι στάχτες του κατοικούν με τις σκιές*

Παραπομπές
----------

1. ↑  epigraphy.packhum.org
2. ↑  Δακτυλικό Μέτρο
3. ↑  στήλης του χοίρου
4. ↑  L'épitaphe du cochon d'Edesse -Publications de l'École française de Rome -Persée
5. ↑  Gerhard Herrlinger. Totenklage um Tiere in der antiken Dichtung

Βιβλιογραφία
------------

* G. Daux, "Epitaphe métrique d'un jeune porc, victime d'un accident," Bulletin de correspondance hellénique 94 (1970), 609-618.
* Supplementum epigraphicum graecum, Volume 26 edited by H W Pleket Page 182 (1976)
* Athens annals of archaeology, Volumes 3-4 Page 84 (1970)
* Opuscula romana, Volume 28 By Svenska institutet i Rom Page 47 2003

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Laments for Animals - Cambridge University Press