recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ο **Τεγουαρέκα Τεντόα** (Tewareka Tentoa, πέθανε στις 3 Νοεμβρίου 2000) ήταν πολιτικός από το Κιριμπάτι. Υπηρέτησε ως Αντιπρόεδρος για δύο θητείες από τις 12 Οκτωβρίου 1994 ως το 2000 επί προεδρίας του Τεμπουρόρο Τίτο. Η δεύτερη θητεία του Τεντόα διακόπηκε από τον αδόκητο θάνατό του.

Βιογραφία
---------

Καταγόταν από την Ονοτόα των Νήσων Γκίλμπερτ και από το 1982 ως τον θάνατό του εκλεγόταν συνεχώς βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια της γενέτειράς του. Ήταν παντρεμένος με την Μπέτα Τεντόα

Το 1983 ήταν υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές αλλά ήρθε 4ος. Ήταν πρόεδρος του κόμματος *Reitan Kiribati* και διεκδίκησε ξανά το αξίωμα του Προέδρου στις εκλογές που έγιναν στις 30 Σεπτεμβρίου 1994. Στις εκλογές εκείνες ο Τεντόα ήρθε 2ος με 18,3% πίσω από τον Πρόεδρο Τεμπουρόρο Τίτο.

Θάνατος
-------

Ο Τεντόα πέθανε εν ενεργεία στις 3 Νοεμβρίου 2000 κατά την δεύτερη θητεία του στο αξίωμα του Αντιπροέδρου. Ειδικότερα, ο θάνατός του επήλθε κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Βουλή. Τον διαδέχθηκε ο Μπενιάμινα Τίνγκα στις 17 Νοεμβρίου 2000.

Συγγραφικό έργο
---------------

Έγραψε το έργο "Αυτό Είναι το Κιριμπάτι" (*This is Kiribati*), που εκδόθηκε το 1982.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  «Kauoman Ni Beretitenti (Vice Presidents)». *Κοινοβούλιο του Κιριμπάτι*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-03-27.. Ανακτήθηκε στις 14-1-2012.
2. ↑  «Φωτογραφία της χήρας του Τεντόα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2012.
3. ↑  Atoll politics: the Republic of Kiribati, έργο του Howard Van Trease, μέσω των Google Books
4. ↑  Κιριμπάτι Αρχειοθετήθηκε 2021-06-03 στο Wayback Machine. Γενικές πληροφορίες 1994 (ανάκτηση 15-1-2012)
5. ↑  Σύνδεσμος που οδηγεί σε νεκρό σύνδεσμο, αναφέρεται η αιτία θανάτου του Τεντόα (πηγή: ABC News), ανάκτηση 15-1-2012.
6. ↑

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αντιπρόεδροι του Κιριμπάτι |
| --- |
|  |
| 
* Τεατάο Τεανάκι
* Ταομάτι Γιούτα
* Τεγουαρέκα Τεντόα
* Μπενιάμινα Τίνγκα
* Τέιμα Ονόριο
* Κουράμπι Νένεμ
 |  |

 |
Αναπαράσταση του βασιλιά Τιούστια από τον Αντρέι Αλιόσκιν.
Ο **Τιούστια** (μόκσα: Тюштень, 18ος αιώνας) είναι ένας επικός χαρακτήρας ήρωα των Μόκσα που βασίζεται σε μύθους των Μόκσα, οι οποίοι επιβίωσαν κυρίως μεταξύ των Μόκσα που ζουν στη δεξιά όχθη του Βόλγα και στη Σιβηρία. Χρησιμεύει ως σύμβολο του αγώνα του Μόκσα με τη Ρωσική επέκταση. Ο Τιούστια θεωρείται επίσης ο μεγάλος ηγέτης της συμμαχίας των Μόκσα, των Έρζυα και των Μεστσέρα. 

Στο έπος του Μαστοράβα, ο Τιούστια είναι ένας χωρικός που εκλέγεται από τους ανθρώπους για να είναι ο βασιλιάς και ο ηγέτης της συμμαχίας των Μόκσα, των Έρζυα και Μεστσέρα και ο πολέμαρχος του συμμαχικού στρατού. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, η χώρα των Μόκσα απλωνόταν από τη Βόλγα έως τον Δνείπερο και από την Όκα έως τη Μαύρη Θάλασσα.

Στη Μορδβινική μυθολογία, ο Τιούστια είναι Θεός της Σελήνης, γιος του θεού Κεραυνού και του θνητού κοριτσιού Λίτοβα. Η ηλικία του αλλάζει κάθε μήνα, ακολουθώντας τις φάσεις της Σελήνης.

Πιθανό ιστορικό πρωτότυπο
-------------------------

Μία από τις υποθέσεις σχετικά με το ιστορικό πρωτότυπο του Τιούστια είναι ότι ήταν ο γιος του Πουρές, που αναφέρεται στο Λαυρεντιανό χρονικό, αλλά ωστόσο είναι γνωστό ότι το πραγματικό όνομα του γιου του Πουρές ήταν το Ατενάς .

Παραπομπές
----------

1. ↑  Лаврентьевская летопись / Сост. прим. и указат. А. Г. Кузьмин, В. В. Фомин; вступ. ст. и пер. А. Г. Кузьмина. Арзамас, 1993.
2. ↑  «Мадуров Д.Ф. Волжские земли в истории и культуре России: Материалы Всероссийской научной конференции//Мадуров Д.Ф. События XIII века в истории эрзи и мокши. О сражении на Золотарёвском городище осенью 1237 г. МГУ им. Н.П. Огарева и др.; редкол.: Н.П. Макаркин (гл.ред.) и др. Саранск: тип. «Красный Октябрь», 2004. Ч. I - 264 с.». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2018.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* А.М. Sharonov, *Mastorava* Saranosh, 1994
* Tatiana Deviatkina, "Some Aspects of Mordvin Mythology", Folklore 17 (2001).
* Dubasov I.I. Ocherki iz istorii Tambovskogo kraya. – Tambov, 1890. – Issue. 1. – 225 p.
* Mordwinische Volksdichtung. Gesammelt von H. Paasonen. Herausgegeben und ubersetzt von Paavo Ravila. - Helsinki, 1938 - 1981.
* V.К. Radaev «Tyushtya»
* Fedoseeva, Е.А. Obraz tsarya Tyushti v folklore i v epose «Mastorava» / Е.А.Fedoseeva // Elektronnyy Vestnik CPPK FL. – 2007. – № 1
* [Fedoseeva, Е.А. Yavlenie bytovoy fantastiki v predanii «O Tyushte» v zapisi I.I.Dubasova / Е.А.Fedoseeva // Filologicheskie issledovaniya. 2003 – 2004: mezhvuzovskiy sbornik nauchnykh trudov. – Saranosh, 2005. – p. 209 – 217.
* Fedoseeva, Е.А. «Tyushtya» V.К.Radaeva v i folklornom prostranstvakh sovremennogo eposa / Е.А.Федосеева // HUMANITIES. Zhurnal gumanitarnykh issledovaniy: electronnoye izdaniye – 2007. – № 5-6 (January – June) Αρχειοθετήθηκε 2018-05-05 στο Wayback Machine.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Έπος του Μαστοράβα
Ο **Τζουρελάνγκ Ζεντκάια** (*Jurelang Zedkaia*, 1950-2015) ήταν ο πρόεδρος των Νήσων Μάρσαλ από το φθινόπωρο του 2009 ως τις 10 Ιανουαρίου 2012. Παραδοσιακός αρχηγός (Iroij) και πολιτικός, εξελέγη ο 5ος πρόεδρος της χώρας του στις 26 Οκτωβρίου 2009.

Καριέρα
-------

Γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1950. Είναι παραδοσιακός αρχηγός της ατόλλης Ματζούρο, όπου βρίσκεται και η πρωτεύουσα της χώρας. Υπηρέτησε επί πέντε θητείες ως γερουσιαστής (εκλεγμένος) στη βουλή (Νιτιτζέλα). Έγινε αντιπρόεδρος της βουλής και πρόεδρός της τον Ιανουάριο του 2008.

Στις 21 Οκτωβρίου 2009 ο προκάτοχος του Ζεντκάια, πρόεδρος Λιτόκουα Τομέινγκ ήρθε αντιμέτωπος με πρόταση μομφής στο κοινοβούλιο, που για πρώτη φορά στην ιστορία των νησιών, ήταν επιτυχής. Έτσι, η κυβέρνηση κατέρρευσε και ο Τομέινγκ αντικαταστάθηκε από τον υπηρεσιακό πρόεδρο Ρούμπεν Ζάκρας.

Στις 26 Οκτωβρίου 2009 το κοινοβούλιο εξέλεξε νέο πρόεδρο τον Ζεντκάια , με 17 ψήφους υπέρ έναντι 15 για τον πρώην πρόεδρο Κεσάι Νότε. Διόρισε ως νέο πρόεδρο της βουλής τον Άλβιν Τζάκλικ, ο οποίος εγκρίθηκε χωρίς καμιά αρνητική ψήφο. Η ορκωμοσία του Ζεντκάια έγινε στις 2 Νοεμβρίου 2009.

Πέθανε στις 7 Οκτωβρίου 2015 σε ηλικία 65 ετών.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.radionz.co.nz/international/pacific-news/286793/month-of-mourning-for-former-marshall-islands-president.
2. 1 2  «The Marshall Islands parliament has elected the Speaker, Jurelang Zedkaia, as its fifth President». *RNZI* (Islands Business). 26-10-2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-02-23.. Ανακτήθηκε στις 27-10-2009.
3. ↑  Solomon Star News, Zedkaia becomes new Marshalls president , 26-10-2009.
4. ↑  «Marshall Island parliament elects new President». *Radio New Zealand International*. 26-10-2009.. Ανακτήθηκε στις 27-10-2009.
5. ↑  «Month of mourning for former Marshall Islands President». Radio New Zealand International. 12-10-2015.. Ανακτήθηκε στις 12-10-2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Islands Business: Jurelang Zedkaia becomes new Marshall Islands President

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πρόεδροι των Νήσων Μάρσαλ |
| --- |
|  |
| 
* Α. Καμπούα
* Λεμάρι (προσωρινός)
* Ι. Καμπούα
* Νότε
* Τομέινγκ
* Ζάκρας (προσωρινός)
* Ζεντκάια
* Λόικ
* Νέμρα
* Χάινε
* Ντ. Καμπούα
 |

 |
Συντεταγμένες: 25°12′12.34″N 8°7′21.62″E﻿ / ﻿25.2034278°N 8.1226722°E﻿ / 25.2034278; 8.1226722

Το **Τζεμπέλ Αζαό** ή **Αντράρ Αφαό** είναι η υψηλότερη κορυφή στην οροσειρά Τασιλί ν'Ατζέρ στη νοτιοανατολική Αλγερία, σε υψόμετρο 2.158 μέτρων (7.080 ποδιών). Η περιοχή σχηματίζει τα βορειοδυτικά όρια της λεκάνης του Τσαντ.

Γεωγραφία
---------

Το Τζεμπέλ Αζαό είναι κορυφή στην οροσειρά του Αντράρ στο Τασιλί Ν'Ατζέρ, ένα οροπέδιο ψαμμίτη στα βορειοανατολικά του Χογκάρ. Το βουνό σχηματίζει κορυφογραμμή στο οροπέδιο, περίπου παράλληλα προς τον γκρεμό. Ο ορεινός όγκος αποτελείται κυρίως από ψαμμίτη, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό πολλών φυσικών λίθινων αψίδων. Το όρος Αφαό αποστραγγίζεται από διάφορα ουαντί, τα οποία συγκλίνουν στο Ουαντί Ιμιρχού. Το ουαντί αυτό ρέει βορειοανατολικά, στη συνέχεια στρέφεται βορειοδυτικά και εξαφανίζεται στην άμμο του Ισαουάν Εργκ στα δυτικά του Ιλιζί.

Παραπομπές
----------

### Αναφορές

1. ↑  Geography: LCBC.
2. 1 2 3  Hughes, Hughes & Bernacsek 1992, σελ. 25.
3. ↑  Hughes, Hughes & Bernacsek 1992, σελ. 12.
4. ↑  Climb or Hike...

### Πηγές

* «Climb or Hike the Majestic Mountains of Algeria». *Publiboda*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2020.
* «Geography». Lake Chad Basin Commission. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2020.
* Hughes, Ralph H.· Hughes, Jane S.· Bernacsek, G. M. (1992). *Iucn Directory of African Wetlands*. IUCN. ISBN 978-2-88032-949-5. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2013.
Πρότυπο σκηνής, ο τέταρτος τοίχος στην πλευρά του κοινού (audience)
Ο **τέταρτος τοίχος** (αγγλικά: Fourth wall) είναι μια νοητή επιφάνεια η οποία οριοθετεί τη θεατρική ή κινηματογραφική δράση σε σχέση με τον θεατή που την παρακολουθεί. Αν θεωρήσουμε ότι οι ηθοποιοί είτε στο θέατρο είτε στον κινηματογράφο βρίσκονται ανάμεσα σε τέσσερις τοίχους, οι τρεις από αυτούς είναι πραγματικοί τοίχοι που συνεισφέρουν στην θεατρική ή κινηματογραφική εικόνα και ο τέταρτος είναι «διάφανος» ως προς τον θεατή επιτρέποντας του να παρακολουθεί τα τεκταινόμενα, και «αδιαφανής» ως προς τους ηθοποιούς οι οποίοι αγνοούν την ύπαρξη του κοινού.

Ένα συχνό φαινόμενο στο θέατρο και στον κινηματογράφο είναι το σπάσιμο (ή γκρέμισμα) του τέταρτου τοίχου. Σε μια τέτοια περίπτωση οι ηθοποιοί αρχίζουν να επικοινωνούν με το κοινό κοιτώντας τους θεατές, είτε θέτοντας ερωτήσεις είτε σχολιάζοντας τα τεκταινόμενα στο έργο. Το σπάσιμό του τέταρτου τοίχου χρησιμοποιείται ως τεχνική προκειμένου να εμπλακούν οι θεατές πνευματικά και συναισθηματικά με τα δρώμενα της σκηνής, ενισχύοντας, για παράδειγμα, το δραματικό ή το κωμικό στοιχείο.

Παραδείγματα
------------

Μια χαρακτηριστική περίπτωση στον ελληνικό κινηματογράφο στην οποία φαίνεται ο τέταρτος τοίχος να σπάει, είναι το τέλος της δημοφιλούς ταινίας «Τα κίτρινα γάντια» όπου ο πρωταγωνιστής κοιτώντας την κάμερα λέει στους θεατές: «*Πηγαίνετε κι εσείς πηγαίνετε. Εγώ μια φορά, δεν πρόκειται να συνέλθω. Πηγαίνετε. Α, βέβαια. Πηγαίνετε*». 

Στο θέατρο αντίστοιχα, στην τελευταία σκηνή του θεατρικού έργου το Ουίλλιαμ Σαίξπηρ «*Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας*» , το ξωτικό Πουκ απευθύνεται στους θεατές και λέει: «*Και τώρα καληνύχτα σας. Αν είστε φίλοι χειροκροτήστε να μας δώσετε χαρά, κι ο Πουκ θα τά’χει όλα διορθώσει ως την επόμενη φορά*».

Παραπομπές
----------

1. ↑   ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ –ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗΣ ΝΥΧΤΑΣ Εκδόσεις Κέδρος - 2000 Μετάφραση Ερρίκος Μπελιές , σελ.107 ISBN 9789600417395

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Σπάζοντας τον τέταρτο τοίχο - «Κινηματογραφική Λέσχη - το φόρουμ για το σινεμά και την τηλεόραση»  Ανακτήθηκε στις 7/11/2021.
* Τέταρτος τοίχος στο θέατρο - Maxmag Ανακτήθηκε στις 7/11/2021.
Το *κόκκινο σπίτι* στην Τριέρη με την επιγραφή
Ο **Τρήβητος** ήταν γιος του μυθικού βασιλιά της Ασσυρίας Νίνου ο οποίος αναφέρεται σε κείμενα της Ελληνιστικής περιόδου και μιας Χαλδαίας βασίλισσας. Όταν η μητριά του, η Βασίλισσα Σεμίραμις, έδιωξε τον Τρήβητο από το βασίλειό της, αυτός κατέφυγε μαζί με ακολούθους του στην Ευρώπη και φτάνοντας στον ποταμό Μοζέλλα ίδρυσε το 2000 π.Χ. την πόλη Τριέρη, της οποίας έδωσε και το όνομα.

Ο μύθος αυτός καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1105 στις Πράξεις Τριβιρίων. Στην Τριέρη υπάρχει μια επιγραφή από το έτος 1684 που αναφέρεται στον μύθο αυτό.

*ANTE ROMAM TREVIRIS STETIT ANNIS MILLE TRECENTIS.*
*PERSTET ET ÆTERNA PACE FRVATVR. AMEN.*
*πρό της Ρώμης η Τριέρη εκτίσθη χρόνια χίλια τριακόσια*
*είθε να υπάρχει αιώνια εν ειρήνη*

Βιβλιογραφία
------------

* Ilse Haari-Oberg, Die Wirkungsgeschichte der Trierer Gründungssage vom 10. bis 15. Jahrhundert (Europäische Hochschulschriften, Reihe 3, Bd. 607), Bern u.a. 1994 (Diss. Bonn).
Ο **Φρειδερίκος**, λετονικά: Frīdrihs Ketlers, (25 Νοεμβρίου 1569 στο Mitau (τώρα Jelgava) - 17 Αυγούστου 1642) από τον Οίκο των Κέττλερ ήταν δούκας της Κουρλάνδης και Σεμιγαλίας (λετονικά: Kurzemes un Zemgales hercogiste, περιοχών που τώρα είναι μέρος της Λετονίας) από το 1587 έως το 1642.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Γκότχαρντ Κέττλερ 1ου δούκα της Κουρλάνδης και της Άννας, κόρης του Αλβέρτου Ζ΄ δούκα του Μεκλεμβούργου. 

Μέχρι το 1617 κυβέρνησε μόνο το ανατολικό τμήμα τού δουκάτου, το Zemgale (Σεμιγαλία), ενώ ο μικρότερος αδελφός του, ο Γουλιέλμος, κυβέρνησε το δυτικό τμήμα, την Κουρλάνδη. Ο Φρειδερίκος κυβέρνησε ολόκληρο το δουκάτο από το 1617 και μετά, όταν ο αδελφός του μετανάστευσε λόγω συγκρούσεων με τους ευγενείς.

Ο Φρειδερίκος στα νιάτα του είχε καλή εκπαίδευση και ταξίδεψε σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με την επιθυμία του Γκότχαρντ, το δουκάτο έπρεπε να χωριστεί μεταξύ των δύο γιων του.

Μετά το τέλος του πατέρα του το 1587, ο Φρειδερίκος και ο μικρότερος αδελφός του Γουλιέλμος, έγιναν συγκυβερνήτες του δουκάτου. Όταν ο Γουλιέλμος ενηλικιώθηκε το 1596, το δουκάτο χωρίστηκε επίσημα στα μέρη της Κουρλάνδης και της Σεμιγαλίας.

Κατά τη διάρκεια του Πολωνο-Σουηδικού Πολέμου, ο Φρειδερίκος και ο Γουλιέλμος οδήγησαν τα στρατεύματά τους σε μάχες εναντίον των Σουηδών, με τον Φρειδερίκο να οδηγεί 300 μεγάλες μονάδες ιππικού στη Μάχη των Σαλασπίλς (1605). Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι ευγενείς της Κουρλάνδης αύξησαν την αντίστασή τους απέναντι στους κυβερνήτες Κέττλερ.

Το 1617 η Επαρχιακή Συνέλευση (Landtag) της Κουρλάνδης κάθισε στο κάστρο Σρούντεν και αποφάσισε για τον Γουλιέλμο να του αφαιρεθεί ο τίτλος και να αποβληθεί από το δουκάτο. Τον επόμενο χρόνο ο Φρειδερίκος εκλέχθηκε ως ο μοναδικός δούκας της Κουρλάνδης και ενέκρινε ένα νέο σύνταγμα, τη *Formula Regiminis*, το οποίο έδωσε μεγαλύτερα δικαιώματα στους ευγενείς. Μεταξύ των νέων παραμέτρων που έθεσε αυτό το σύνταγμα, ήταν ότι ο δούκας δεν μπορούσε να εφαρμόσει αποφάσεις χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση τού συμβουλίου του δουκάτου, καθιστώντας έτσι την Κουρλάνδη μία συνταγματική μοναρχία.

Το 1622 η κατοικία του δούκα στο Mίταου περικυκλώθηκε από τον Σουηδικό στρατό, αναγκάζοντας τον Φρειδερίκο να μετακομίσει στο Γκόλντινγκεν (τώρα Κούλντιγκα).

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε το 1600 την Ελισάβετ-Μαγδαληνή, κόρη του Ερνέστου-Λουδοβίκου δούκα της Πομερανίας το 1600. Δεν είχαν απογόνους, οπότε το 1625 ο Φρειδερίκος πρότεινε να αναγνωριστεί ο γιος τού Γουλιέλμου, ο Ιάκωβος, ως κληρονόμος. Το συμβούλιο του δουκάτου συμφώνησε με αυτή την πρόταση και ο Ιάκωβος έγινε συγκυβερνήτης το 1638.

Πηγές
-----

* Heinz Mattiesen (1961), *Friedrich Kettler*, **5**, Berlin: Duncker & Humblot, σελ. 513 , (πλήρες κείμενο στο διαδίκτυο)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 59519724
* LCCN: nb2005020667
* ISNI: 0000 0000 3898 4878
* GND: 104213116
* BNF: cb158587302 (data)
* NKC: jo20201083701

 |

 |


1. ↑  dw.3479.
Η **Τράμπζονσπορ** (τουρκικά: *Trabzonspor*, προφέρεται: [ˈtrabzonspor]) είναι τούρκικος αθλητικός σύλλογος με έδρα την Τραπεζούντα. Ιδρύθηκε στις 2 Αυγούστου του 1967. Διαθέτει τμήματα ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης, χειροσφαίρισης, στίβου, κολύμβησης, επιτραπέζιας αντισφαίρισης, τζούντο και σκοποβολής.

Τα τμήματα ποδοσφαίρου και καλαθοσφαίρισης αγωνίζονται σε επαγγελματικό επίπεδο, ενώ τα υπόλοιπα τμήματα είναι ερασιτεχνικά.

Τμήμα ποδοσφαίρου
-----------------

Το ποδοσφαιρικό τμήμα είναι η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα της Τουρκίας που δεν εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη και η οποία κατέκτησε το πρωτάθλημα της πρώτης κατηγορίας της χώρας.

Τμήμα καλαθοσφαίρισης
---------------------

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης είναι το μοναδικό που έχει φτάσει σε τελικό ευρωπαϊκής διασυλλογικής διοργάνωσης, όταν το 2015 αγωνίστηκε στον τελικό του Γιουροτσάλεντζ, όπου και ηττήθηκε από τη Ναντέρ με 64–63.

Τμήμα χειροσφαίρισης
--------------------

Το 1984, η Τράμπζονσπορ σχεδίαζε να δημιουργήσει ομάδα χειροσφαίρισης, αλλά το εγχείρημα εγκαταλήφθηκε αργότερα. Έπειτα από 26 χρόνια, στις 24 Φεβρουαρίου του 2010 δημιουργήθηκε η ομάδα χειροσφαίρισης του συλλόγου, το τρίτο κατά σειρά ομαδικό τμήμα, η οποία γρήγορα κατάφερε να φτάσει στην κορυφαία κατηγορία της χώρας (Türkiye Erkekler Hentbol Süper Ligi).

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Μπαμ» με Καρντόζο η Τράμπζονσπορ sport-fm.gr
2. ↑  Lig TV (2 Αυγούστου 2015). «Trabzonspor'un 48. kuruluş yıldönümü». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2015.
3. ↑  NTVSpor (26 Απριλίου 2015). «Trabzon'da dramatik son...». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2015.
4. ↑  gunebakis.com.tr. «Hentbola TS damgası». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Αυγούστου 2010. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2010.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος
Συντεταγμένες: 13°47′40.5″S 76°18′31.31″W﻿ / ﻿13.794583°S 76.3086972°W﻿ / -13.794583; -76.3086972

Η **Τρίαινα του Παράκας** ή **Τρίαινα των Άνδεων** ή **Κηροπήγιο του Παράκας**, είναι ένας προϊστορικός γεωγλυφικός σχηματισμός πάνω σε αμμώδες έδαφος στη βόρεια πλευρά της χερσονήσου Παράκας στο Περού. Κεραμικά σκεύη που βρέθηκαν στην γύρω περιοχή χρονολογούνται στο 200 π.Χ. την περίοδο που άκμασε ο πολιτισμός των Παράκας.Ο ακριβής προσδιορισμός του σχηματισμού είναι αδύνατος καθώς δημιουργήθηκε με αφαίρεση της άμμου.

Περιγραφή
---------

Ο σχηματισμός μοιάζει με τρίαινα ή τρίφωτο κηροπήγιο, έχει ύψος 183 μέτρα, πλάτος 3,2 μέτρα, βάθος αυλακώσεων από 1 μέχρι 1,2 μέτρα και στη βάση του παρατηρείται ένα παραλληλόγραμμο με διαστάσεις 20 x 14 μέτρα.

Ιστορία
-------

Η ακριβής χρονολόγηση του γεωγλυφικού είναι άγνωστη. Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν κεραμικά στη γύρω περιοχή από τον πολιτισμό των Παράκας, που χρονολογούνται στο 200 π.Χ. αλλά δεν είναι σαφές αν ήταν αυτοί που κατασκεύασαν το γεωγλυφικό.

Σκοπός κατασκευής
-----------------

Ο σκοπός της κατασκευής του είναι άγνωστος, αν και υπάρχουν διάφορες υποθέσεις. Για να γίνει αντιληπτός ο σχηματισμός, λόγω του μεγάλου μεγέθους του, πρέπει να απομακρυνθούμε αρκετά από αυτόν, μέσα στη θάλασσα, όπου είναι εμφανής ακόμα και από απόσταση 20 χιλιομέτρων. Οπότε μια υπόθεση είναι να χρησίμευε ως βοήθεια για την πλεύση των ναυτικών. Άλλη θεωρία έχει να κάνει με το χρυσό ραβδί, σαν αστραπή, του θεού Βιρακότσα, που φαίνεται στη μυθολογία των λαών της Νότιας Αμερικής. Μια τρίτη ότι πρόκειται για την αναπαράσταση κάποιου φυτού, πιθανά κάποιου παραισθησιογόνου όπως το Στραμώνιο.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

*

Σχετικά λήμματα
---------------

* Γραμμές της Νάσκα

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  *Wiki Loves Monuments monuments database*. 7  Νοεμβρίου 2017. tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=pe&srlang=es&srid=ICA-081.
2. ↑
Ο **Τζόρτζε Βάιφερτ** (σερβικά: *Ђорђе Вајферт*, γερμανικά: *Georg Weifert*, 15 Ιουνίου 1850 - 12 Ιανουαρίου 1937) ήταν Σέρβος βιομήχανος γερμανικής καταγωγής, Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας (και αργότερα της Γιουγκοσλαβίας). Επιπλέον, θεωρείται ως ο ιδρυτής του σύγχρονου μεταλλευτικού τομέα στη Σερβία και ένας μεγάλος ευεργέτης.

Το 1890 ο Βάιφερτ διορίστηκε Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας. Υπηρέτησε υπό την ιδιότητα αυτή από το 1890 έως το 1902, και πάλι από το 1912 έως το 1914/1918. Κατά την περίοδο αυτή απέκτησε καλή φήμη διατηρώντας την αξία του σερβικού δηναρίου. Η πιο γνωστή διευθέτηση που έπραξε ως κυβερνήτης ήταν η μετατροπή της αυστροουγγρικής κορώνας στο νέο γιουγκοσλαβικό δηνάριο. Αυτό οδήγησε, επίσης, σε μεγάλη κριτική, καθώς το πρώην σερβικό δηνάριο ανταλλάχθηκε με αναλογία 1:1 με το νέο δηνάριο και το αυστριακό συνάλλαγμα με αναλογία 4:1. Αυτό οδήγησε σε σημαντικές απώλειες περιουσίας των Γιουγκοσλάβων που ζούσαν στην Αυστροουγγαρία.

Ο Τζόρτζε Βάιφερτ ήταν ένας σημαντικός προστάτης και υποστηρικτής ανθρωπιστικών και πολιτιστικών ιδρυμάτων. Δώρισε μια περίφημη συλλογή του αρχαίων νομισμάτων και την ιδιωτική βιβλιοθήκη του στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου. Στο Πάντσεβο, από όπου προέρχονταν οι γονείς του, Ιγνάτς και Άννα, άφησε στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ένα μικρό παρεκκλήσι, γνωστό ως «Άννα κρκβά» (*Εκκλησία της Άννας*), στη μνήμη της μητέρας του.

Ως μεγάλος ευεργέτης, άνοιξε ένα μεγάλο καθολικό νεκροταφείο στο Πάντσεβο, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται τα απομεινάρια των μελών της οικογένειας Βάιφερτ. Δημιούργησε, επίσης, ένα ταμείο για την καθολική εκκλησία της Αγίας Άννας του Πάντσεβο και πολλούς άλλους δημόσιους και κοινωφελείς οργανισμούς.

Πέθανε στις 12 Ιανουαρίου 1937, στο 17:20μμ στη βίλα του στο Βελιγράδι. Η νεκρώσιμη ακολουθία του πραγματοποιήθηκε στην καθολική εκκλησία της Αγίας Άννας του Πάντσεβο στις 14 Ιανουαρίου, και ενταφιάστηκε στο καθολικό νεκροταφείο της πόλης. Ο κληρονόμος της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του ήταν ο ανιψιός του, Φέρντιναντ Γκράμπεργκ. Από το 2001, το πορτραίτο του απεικονίζεται στο σερβικό χαρτονόμισμα των 1.000 δηναρίων.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.ubs-asb.com/Portals/0/Casopis/2014/4/UBS-Bankarstvo-4-2014-Matic.pdf.
2. ↑  viaf.org/processed/LC%7Cn%202018008952.
3. ↑  www.srbijanac.rs/biografija.php?stv=105&pismo=lat.
4. ↑  (Αγγλικά) *Library of Congress Authorities*. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. n2018008952. Ανακτήθηκε στις 26  Φεβρουαρίου 2020.
5. ↑  *Czech National Authority Database*. js2018981338. Ανακτήθηκε στις 1  Μαρτίου 2022.
6. ↑  *Czech National Authority Database*. js2018981338. Ανακτήθηκε στις 18  Δεκεμβρίου 2022.
7. 1 2 3  «Governors of the National Bank». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Απριλίου 2018.
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑  «Banknotes Withdrown from circulation». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2009. Ανακτήθηκε στις 21 Απριλίου 2018.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 2076151172694439210001
* LCCN: n2018008952
* GND: 1145340423
* NKC: js2018981338

 |

 |
Το βιβλίο **Φόρος Τιμής στην Καταλωνία** (ή **Πεθαίνοντας στην Καταλωνία**) είναι ένα βιβλίο-μαρτυρία του άγγλου συγγραφέα Τζωρτζ Όργουελ για τα γεγονότα κατά την διάρκεια της Ισπανικής Επανάστασης και Εμφυλίου στην Ισπανία κατά την δεκαετία του 1930.

Το βιβλίο δημοσιεύτηκε το 1938. Ο συγγραφέας ταξίδεψε στην Ισπανία το 1936 κατά την διάρκεια της κορύφωσης του εμφυλίου πολέμου, με σκοπό να γράψει άρθρα για τις Αγγλικές εφημερίδες. Τελικά έζησε από πρώτο χέρι τα γεγονότα και το κλίμα μίας από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης Ευρωπαϊκής ιστορίας, όντας ενταγμένος στην πολιτοφυλακή. Στο βιβλίο αυτό ο Τζωρτζ Όργουελ καταγράφει με ζωντάνια και αλήθεια την ορμή της εξέγερσης, τον πόλεμο των χαρακωμάτων, την οργάνωση των αντιμαχόμενων πλευρών και τις πολιτικές κινήσεις που έπαιξαν βασικό ρόλο στην έκβαση του εμφυλίου πολέμου. Ουσιώδες χαρακτηριστικό της συνολικής αφήγησης είναι το βίωμα της δραματικής προσπάθειας του ανθρώπου για μια νέα ζωή και την αξία αυτής, ανεξάρτητα των συγκεκριμένων ιστορικών γεγονότων.

Το βιβλίο επηρέασε μεταξύ άλλων και τον Νόαμ Τσόμσκι.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Πεθαίνοντας στην Καταλωνία - Αλφειός».
2. ↑  Kinna 2019, σελ. 341.

Πηγές
-----

* Kinna, Ruth (2019). *The Government of No One, The Theory and Practice of Anarchism*. Penguin Random House. ISBN 978-0-241-39655-1.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 183892463
* GND: 4820555-2
* SUDOC: 160624215
* BNF: cb16639841m (data)
* NLA: 36565063
* BNE: XX3383760

 |

 |
Εικόνα ενός φύλακα αγγέλου
*Φύλακας Άγγελος* από τον Πιέτρο ντα Κορτόνα, 1656
Ένας φύλακας άγγελος είναι ο άγγελος που έχει ανατεθεί να προστατεύει και να καθοδηγεί ένα συγκεκριμένο άτομο, ομάδα, βασίλειο ή χώρα. Η πίστη στους φύλακες αγγέλους μπορεί να ανιχνευθεί σε όλη την αρχαιότητα.

Η έννοια των αγγέλων που φυλάσσουν συγκεκριμένους ανθρώπους και εθνικότητες έπαιξε έναν κοινό ρόλο στον Αρχαίο Ιουδαϊσμό, ενώ μια θεωρία περί ανώτερων αγγέλων και της ιεραρχίας τους αναπτύχθηκε εκτενώς στον Χριστιανισμό τον 5ο αιώνα από τον Ψευδοδιονύσιο τον Αρεοπαγίτη.

Η θεολογία των αγγέλων και των φυλάκων πνευμάτων έχει υποστεί πολλές βελτιώσεις από τον 5ο αιώνα. Η πίστη τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση είναι ότι οι φύλακες άγγελοι χρησιμεύουν για να προστατεύσουν όποιον προστάζει ο Θεός, και παρουσιάζουν προσευχή προς τον Θεό για λογαριασμό αυτού του ατόμου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Catechism of the Catholic Church §336.

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Φύλακας άγγελος** |
Ο **Τελεσφόρος** (4ος αι. π.Χ.) ήταν ανιψιιός και στρατηγός στην υπηρεσία του Αντιγόνου Α΄ του *Μονόφθαλμου* και βασιλιάς της Ασίας, που τον έστειλε ο Ανίγονος Α΄ το 312 π.Χ. με στόλο 50 πλοίων και ένα σημαντικό στρατό στην Πελοπόννησο, για να αντιτεθεί στις δυνάμεις του Πολυπέρχοντα και του Κασσάνδρου.

Βιογραφία
---------

Στην αρχή ήταν πολύ επιτυχής: εκτόπισε τις φρουρές του Πολυπέρχοντα από όλες τις πόλεις στη χερσόνησο, εκτός της Σικυώνας και της Κορίνθου που τις κρατούσε ο ίδιος ο Πολυπέρχων. Όταν ακολούθησε τον Μήδιο σε μία προσπάθεια να ανακουφίσει τους Ωραιούς, τους οποίους πολιορκούσε ο Κάσσανδρος, νικήθηκαν με χάσιμο αρκετών πλοίων. Το ακόλουθο θέρος (311 π.Χ.) ο Αντίγονος ανέθεσε την αρχηγία του πολέμου στην Πελοπόννησο στον άλλο ανιψιό του Πτολεμαίο. Ο Τελεσφόρος αγανάκτησε τόσο, που διέρρηξε τη συμμαχία του και, έχοντας παρακινήσει μερικούς στρατιώτες του να τον ακολουθήσουν, εγκαταστάθηκε στην Ήλιδα για δικό του λογαριασμό. Ακόμη λεηλάτησε τους ιερούς θησαυρούς της Ολυμπίας. 

Ωστόσο λίγο αργότερα κλήθηκε από τον Πτολεμαίο να υποταγεί. Ο Αντίγονος πρέπει να τον συγχώρεσε, καθώς λίγα έτη μετά ο Τελεσφόρος εμφανίζεται στο προσωπικό του Δημητρίου, γιου του Αντιγόνου.

Πηγές
-----

* Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Telesphorus", Boston, (1867)
Η **Τινσούκια** είναι βιομηχανική πόλη στο ανατολικό Άσαμ της βορειοανατολικής Ινδίας. Βρίσκεται 480 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Γκουουαχάτι και απέχει 84 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Αρουνάτσαλ Πραντές.

Είναι η διοικητική έδρα της επαρχίας Τινσούκια στο Άσαμ της Ινδίας. Περιέχει ένα μείγμα ιθαγενών Ασσαμέζων και ατόμων που ομιλούν τα Χίντι.

Ιστορία
-------

Η Τινσούκια είναι ο χώρος του Μπενγκμάρα, το οποίο ήταν αρχικά γνωστό ως Τσανγκμάι Παθάρ. Ήταν η πρωτεύουσα του βασιλείου Μουτάκ, που ιδρύθηκε από τον Σουαργκαντέο Σαρμπανάντα Σίνγκα.

Ο Σουαργκαντέο Σαρμπανάντα Σίνγκα, γνωστός ως Μεζάρα, ήταν μέλος της πάλαι ποτέ βασιλικής οικογένειας των Τσούτια και αναρριχήθηκε για να γίνει ικανός διοικητής. Ο Μεζάρα υιοθέτησε το όνομα Σαρμπανάντα Σίνγκα αφότου έγινε Βασιλιάς. Ο Σουαργκαντέο Σαρμπανάντα Σίνγκα κέρματα με το όνομά του και στο Σάκα το 1716 και 1717. Επίσης, τα νομίσματά περιείχαν την επιγραφή Σουαργκαντέο.

Σύμφωνα με τις οδηγίες του Σουαργκαντέο Σαρμπανάντα Σίνγκα, ο Υπουργός του Γκοπινάθ Μπαρμπαρούαχ, επίσης γνωστός ως Γκόντα, έσκαψε μια τριγωνική λίμνη που είναι γνωστή ως ***Τινικούνια Πουχούρι***. Ένας σταθμός κατασκευάστηκε κοντά στη λίμνη το 1884, όταν δημιουργήθηκε η σιδηροδρομική γραμμή Ντίμπρου-Σάντιγια, η οποία ονομάστηκε Τινσούκια. Από τότε έχει γίνει γνωστή ως Τινσούκια.

Γεωγραφία
---------

Η Τινσούκια βρίσκεται στις γεωγραφικές συντεταγμένες 27°30'Β 95°22 ' E / 27.5°Β 95.37°Α / 27.5; 95.37. Έχει μέσο υψόμετρο 116 μέτρων.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Σύμφωνα με την ινδική απογραφή, η πόλη είχε πληθυσμό 125.216 κατοίκων. Οι άνδρες αποτελούσαν το 55% του πληθυσμού και γυναίκες το 45%. Ο μέσος όρος αλφαβητισμού της πόλης ήταν 70.15%, υψηλότερος από τον εθνικό μέσο όρο του 64.84%. Ο αλφαβητισμός ανδρών ήταν 77.89% ενώ των γυναικών ήταν 63.54%. Το 13.29% του πληθυσμού ήταν κάτω των 6 ετών.

Πολιτική
--------

Η Τινσούκια αποτελεί μέρος της εκλογικής περιφέρειας Ντιμπρουγκάρ της Λοκ Σάμπχα.

Μέσα ενημέρωσης
---------------

Η Ασσαμεζική καθημερινή εφημερίδα *Dainik Janambhumi* δημοσιεύεται από τη Τινσούκια, μαζί με το Γκουουαχάτι και το Τζορχάτ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Tinsukia». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2012.
2. ↑  Falling Rain Genomics, Inc - Tinsukia
3. ↑  «Census of India / Assam / Tinsukia». Census of India. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2012.
4. ↑  «Census Of India». Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2012.
5. ↑  «List of Parliamentary & Assembly Constituencies» (PDF). *Assam*. Election Commission of India. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαΐου 2006. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τινσούκια** |

* Επίσημη ιστοσελίδα της επαρχίας Τινσούκια

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 1038145424642486830829
* GND: 7748326-1

 |

 |
Η **Συνθήκη της Δάρας**, επίσης γνωστή ως Πεντηκονταετής Ειρήνη, ήταν μία συμφωνία ειρήνης, που συνομολογήθηκε μεταξύ της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τους Σασσανίδες της Περσίας στη συνοριακή πόλη του Δάρα Μεσοποταμίας το 562.

Το σύνορο των Ρωμαίων μ ετους Σασσανίδες, όπως ήταν το 565 με το τέλος του Ιουστινιανού Α΄.
Η συμφωνία, που διαπραγματεύθηκαν ο Πέτρος Πατρίκιος για τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α΄ και ο Ιζαδγουσάσπ για τον Σασσανίδη βασιλιά Χοσρόη Α΄, τελείωσε τον 20ετή πόλεμο για τη Λαζική στον Καύκασο.
Οι Σασσανίδες ανέλαβαν να εκκενώσουν τη Λαζική, αλλά η κατάσταση της γειτονικής περιοχής της Σουανίας έμεινε ασαφής, αφήνοντας μία μελλοντική αιτία διαφωνίας. Οι Σασσανίδες επρόκειτο να λαμβάνουν ετησίως μία επιδότηση 30.000 χρυσών νομισμάτων και τα πρώτα 7 έτη αυτά καταβαλλόταν άμεσα. Οι δαπάνες της γραμμής άμυνας στο Καύκασο εναντίον των νομάδων του βορρά, για τους οποίους υπήρχε αμοιβαίο συμφέρον και ήταν ευθύνη των Σασσανιδών, είχαν συμπεριληφθεί στις πληρωμές. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να μη δημιουργήσουν νέες οχυρώσεις, ούτε να οχυρώσουν τους υπάρχοντες οικισμούς στα σύνορα. Για να αποφευχθεί η κατασκοπεία, το εμπόριο περιορίστηκε στο Καλλίνικον, τη Νίσιβη και το Ντβιν, ενώ έμποροι από άλλα έθνη έπρεπε να περιοριστούν στον Δάρα (που ανήκε στους Ρωμαίους) και τη Νίσιβη (που ανήκε στους Σασσανίδες). Οι πρόσφυγες ήταν ελεύθεροι να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Σε ξεχωριστή συμφωνία οι Χριστιανοί στην αυτοκρατορία των Σασσανιδών είχαν την υπόσχεση τη ελευθερίας της θρησκείας τους.

Η συμφωνία ειρήνης επρόκειτο να κρατήσει 50 έτη, αλλά έμεινε σε ισχύ μόνο ως το 572, όταν ο Ιουστίνος Β΄ διέρρηξε τη συμφωνία, έπειτα από έτη αυξημένων εντάσεων σε πολλά μέτωπα, ξεκινώντας τον πόλεμο των ετών 572-591. Μεταξύ των αρχαίων πηγών, ο Μένανδρος προτήκτωρ και ο Θεοφύλακτος ο Σιμοκάτης κατηγορούν τον Ιουστίνο Β΄, ενώ ο Θεοφάνης ο Βυζάντιος διαφωνεί.

Πηγές
-----

* Evans, James Allan Stewart (2005). The Emperor Justinian and the Byzantine Empire. Greenwood Publishing Group. pp. 90, XXI. ISBN 0313325820.
* Kettenhofen, Erich. "JUSTINIAN I". Encyclopaedia Iranica. Retrieved 25 February 2020.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος Βυζαντινών συνθηκών
Ο **τελικός** μιας διοργάνωσης είναι ο αγώνας ή ο γύρος το αποτέλεσμα του οποίου καθορίζει τον νικητή ολόκληρης της διοργάνωσης.

Σε αθλητικούς αγώνες μετά από ένα σύστημα νοκ άουτ, όπου μόνο δύο άτομα ή ομάδες ανταγωνίζονται σε κάθε αγώνα, ο τελικός παίζεται συνήθως μεταξύ των νικητών δύο ημιτελικών. Ωστόσο, εάν περισσότεροι από δύο συμμετέχοντες απαιτούνται για κάθε αγώνα, τότε η πρόκριση για τον τελικό μπορεί να γίνει μέσω κάποιας άλλης διαδικασίας, όπως η νίκη στις σειρές*.*

Ο τελικός είναι συνήθως, αλλά όχι πάντα, ο τελευταίος αγώνας που θα παιχτεί σε ένα τουρνουά και ο νικητής αυτού του αγώνα ανακηρύσσεται ο νικητής ολόκληρου του τουρνουά. Σε πολλές διοργανώσεις, ο νικητής και ο φιναλίστ λαμβάνουν χρυσά και ασημένια μετάλλια αντίστοιχα. Ένας άλλος αγώνας μεταξύ των δύο παικτών ή ομάδων που έχασαν στους ημιτελικούς γίνεται για να καθοριστεί ποιος θα λάβει το χάλκινο μετάλλιο. Ασυνήθιστα, πολλές ομάδες (32 τα τελευταία χρόνια) προκρίνονται στους τελικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA. Αυτές οι ομάδες στη συνέχεια παίζουν μεταξύ τους σε διάφορες μορφές έως ότου οι δύο τελικοί «φιναλίστ» παίξουν για το χρυσό και ασημένιο μετάλλιο.

Εάν ο τελευταίος γύρος διεξαχθεί σε μορφή σειράς (συνήθως στις 4 νίκες), ο όρος μερικές φορές ονομάζεται «Τελικοί» (πλέι οφ) για να δηλώσει ότι υπάρχουν περισσότερα από ένα παιχνίδια (όπως οι «Τελικοί του NBA»). Το NHL έχει αναφερθεί στον «Τελικό του Στάνλεϊ Καπ» στον ενικό από τη σεζόν 2005-06, αν και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης χρησιμοποιούν συνήθως τον όρο «τελικοί του Στάνλεϊ Καπ» (με πεζό «τ») ή το παραδοσιακό όνομα «Τελικοί του Στάνλεϊ Καπ».

Δείτε επίσης
------------

* Μεγάλος τελικός
* Πλέι οφ
* Πρωτάθλημα

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Final (competition)». *TheFreeDictionary.com*. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020.
Η **Συνθήκη της Βιέννης** (δανικά: Freden i wien, γερμανικά: Frieden von Wien‎) ήταν μια συνθήκη ειρήνης, που υπογράφηκε στις 30 Οκτωβρίου 1864 στη Βιέννη μεταξύ της Αυστριακής αυτοκρατορίας, του βασιλείου της Πρωσίας και του βασιλείου της Δανίας. Η συνθήκη τερμάτισε τον Β΄ Πόλεμο του Σλέσβιχ. Η Δανία παραχώρησε το δουκάτο του Σλέσβιχ (εκτός από το νησί Έρε, το οποίο παρέμεινε δανικό) το δουκάτο του Χόλσταϊν και το δουκάτο του Λάουενμπουργκ. Θα κυβερνώντο από κοινού από την Πρωσία και την Αυστρία σε μια συγκυριαρχία. Μια μεταγενέστερη συνθήκη μεταξύ Αυστρίας και Πρωσίας στις 14 Αυγούστου 1865, γνωστή ως Σύμβαση του Γκάσταϊν, προέβλεπε ότι η Πρωσία θα διοικούσε το Σλέσβιχ και η Αυστρία θα διοικούσε ομοίως το Χόλσταϊν. Η Αυστρία πώλησε επίσης τα δικαιώματά της στο Λάουενμπουργκ στην Πρωσία. Οι διαφωνίες για τη διοίκηση του Σλέσβιχ και του Χόλσταϊν θα οδηγούσαν στον Αυστρο-Πρωσικό Πόλεμο του 1866. Όταν τελείωσε αυτός ο πόλεμος, η Πρωσία προσάρτησε το Σλέσβιχ και το Χόλσταϊν.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος συνθηκών
* Ερώτηση Σλέσβιχ-Χόλσταϊν

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. ↑  «The defeat of Austria» (στα English). Encyclopædia Britannica. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2021. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Κείμενο της συνθήκης ειρήνης (γερμανικά με γαλλική μετάφραση)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 304867286
* SUDOC: 170396797

 |

 |
Ο **Στεφάν Σεσενιόν** (γαλλικά:  *Stéphane Sessègnon*, γεννήθηκε 1 Ιουνίου 1984) είναι ποδοσφαιριστής από το Μπενίν που αγωνίζεται ως επιθετικός ή επιθετικός μέσος. Είναι κάτοχος του ρεκόρ διεθνών συμμετοχών και τερμάτων της  εθνικής ομάδας της χώρας του με 24 γκολ και 82 συμμετοχές.

Καριέρα
-------

Ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα στη χώρα του, όπου έμεινε μόνο για ένα χρόνο καθώς εντάχθηκε στη γαλλική ομάδα της δεύτερης κατηγορίας Κρετέιγ. Εκεί έκανε 68 εμφανίσεις πρωταθλήματος σημειώνοντας 10 γκολ σε δύο χρόνια. Το 2006 μετακόμισε στην πρώτη κατηγορία και τη Λε Μαν. Πάλεψε για την καθιέρωση στη βασική ενδεκάδα και ολοκλήρωσε 31 αγώνες πρωταθλήματος για τον σύλλογο τη σεζόν 2006–07. Η καλή του πορεία αγωνιζόμενος ευέλικτα ως επιθετικός ή επιθετικός μέσος του προσέφερε τριετή αγωνιστική παρουσία στην Παρί Σεν Ζερμέν. Η τρίτη χρονιά του ήταν δύσκολη χάνοντας τη θέση του στη βασική ομάδα, αλλά το ενδιαφέρον από αγγλικούς συλλόγους υλοποιήθηκε με μακροχρόνια συμφωνία με τη Σάντερλαντ τον Ιανουάριο του 2011. Μετά από πέντε χρόνια στην Αγγλία επανήλθε στη Γαλλία και την Μονπελιέ. 

Με την εθνική ομάδα του Μπενίν έκανε το ντεμπούτο του στις 24 Μαΐου 2004 στο ισόπαλο 1–1 με το Τόγκο. Σημείωσε το πρώτο του γκολ στο Κάιρο στις 4 Σεπτεμβρίου 2005 σε αγώνα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2006. Ήταν βασικό στέλεχος της ομάδας σε τρεις διοργανώσεις του Κύπελλο Εθνών Αφρικής το 2008, το 2010 και το 2019. Τον Ιούνιο του 2019 τιμήθηκε με ειδικό βραβείο από την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία του Μπενίν για τις υπηρεσίες του στην Εθνική ομάδα.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος κορυφαίων διεθνών σκόρερ ποδοσφαίρου ανδρών ανά χώρα

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Benin - Record International Players». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022.
2. 1 2  «Stéphane Sessègnon (Player)». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022.
3. ↑  «Ligue 1 - Sessegnon: "Kombouaré m'a insulté"». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022. CS1 maint: Unfit url (link)
4. ↑  «Ligue 1 Daily - Sessegnon left at home whilst Deschamps wants security». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022. CS1 maint: Unfit url (link)
5. ↑  «Sunderland sign Stéphane Sessègnon for £6m and Sulley Muntari on loan». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022.
6. ↑  «Stéphane Sességnon - Goals in International Matches». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022.
7. ↑  «Sessegnon buoyed by Benin Football Award ahead of Afcon». Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Στεφάν Σεσενιόν** |
Το **Χημικά Απαιτούμενο Οξυγόνο** (ΧΑΟ ή COD) είναι η ποσότητα του οξυγόνου η οποία απαιτείται για την ολική χημική οξείδωση των οργανικών συστατικών μιας ουσίας.

Ο προσδιορισμός του ΧΑΟ πραγματοποιείται με την κατανάλωση διχρωμικού καλίου. Το διχρωμικό κάλιο είναι ένας πολύ ισχυρός οξειδωτής κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την οξείδωση και των μη βιολογικά αποδομήσιμων και των εν μέρει βιοαποδομήσιμων ενώσεων. Ως εκ τούτου το προσδιοριζόμενο COD είναι πάντα μεγαλύτερο του BOD.

Τόσο η μέθοδος μέτρησης του BOD όσο και του COD αποσκοπούν στον προσδιορισμό της συγκέντρωσης του οργανικού φορτίου στα λύματα. Λόγω της διαφορετικής μεθοδολογίας που ακολουθείται, η μέτρηση του BOD προσδιορίζει το βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο, ενώ η μέτρηση του COD προσδιορίζει τόσο το βιοδιασπάσιμο όσο και το μη βιοδιασπάσιμο κλάσμα του οργανικού φορτίου στα λύματα. Με βάση τα ανωτέρω ο λόγος του BOD5/COD μπορεί προσεγγιστικά να υπολογισθεί από την ακόλουθη σχέση: BOD5/COD = βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο/ (βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο + μη βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο) Κατά την επεξεργασία των λυμάτων το βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο απομακρύνεται σε μεγαλύτερο ποσοστό από το άθροισμα του βιοδιασπάσιμου και μη βιοδιασπάσιμου οργανικού φορτίου. Συνεπώς ο λόγος BOD5 /COD αναμένεται να έχει υψηλότερη τιμή στα ανεπεξέργαστα λύματα από τα επεξεργασμένα, όπου στη περίπτωση που έχει απομακρυνθεί όλο το βιοδιασπάσιμο οργανικό φορτίο θα είναι μηδέν.
Η **Συνθήκη Σόφιας (1904)** συνάφθηκε μεταξύ Βουλγαρίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Σόφια στις 8 Απριλίου του 1904.

Κύριος στόχος της συνθήκης αυτής, όπως υποστηρίζουν πολλοί ιστορικοί, ήταν η προσπάθεια της Βουλγαρίας ν΄ αναβιώσει την πολιτική του Στέφαν Σταμπολόφ (προηγούμενου πρωθυπουργού Βουλγαρίας, που είχε δολοφονηθεί από τους πολιτικούς του αντιπάλους) σε μια νέα προσέγγιση με τον Σουλτάνο.

Κύρια θέματα
------------

Σύμφωνα μ΄ αυτή τη συνθήκη συνομολογήθηκε εκ μέρους της Βουλγαρίας η απαγόρευση σχηματισμών και διάλυση υφισταμένων ομάδων κομιτατζήδων που δρούσαν επί βουλγαρικού εδάφους με ενδεχόμενη τιμωρία τους καθώς και απαγόρευση αποστολής πολεμοφοδίων από τη Βουλγαρία σε άλλες ομάδες που κινούνταν στον ευρωπαϊκό χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  
 
Επίσης εκ μέρους της Οθωμ. Αυτοκρατορίας αναλήφθηκε η υποχρέωση της πιστής εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων που προβλέπονταν στο Πρόγραμμα Μυρστέγκ (3 Οκτωβρίου 1903), τη χορήγηση αμνηστείας στους Βουλγάρους κρατούμενους με την κατηγορία της συμμετοχής σε επαναστατικό κίνημα του θέρους του 1903, καθώς επίσης την από ξηράς και θαλάσσης "διευκόλυνση" των βουλγαρικών εισαγωγών, όπως και τη δυνατότητα διορισμού Βουλγάρων σε διοικητικές θέσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Παρατηρήσεις
------------

Η συμφωνία αυτή εμφανίσθηκε τότε ως "αμφοτεροβαρής" με εξασφάλιση ίσου κέρδους των συμβαλλομένων μερών. Στην πραγματικότητα όμως και επί της ουσίας ήταν ετεροβαρής εξασφαλίζοντας στη βουλγαρική Ηγεμονία περισσότερο κέρδος παρά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Συγκεκριμένα στη διάρκεια της προθεσμίας που προβλέπονταν η οθωμανική κυβέρνηση να εκτελέσει τις υποχρεώσεις της δεν υπήρχε αμφιβολία ότι η βουλγαρική κυβέρνηση ίσως και ν΄ απείχε από κάθε ενίσχυση ή ενθάρρυνση εθνικιστικών οργανώσεων της Σόφιας, και να τηρούσε έτσι τη νόμιμη στάση έναντι της άλλης πλευράς.  
 
Από της εκτέλεσης όμως των όρων εκ μέρους της Πύλης δεν προβλέπονταν καμία κύρωση που να δεσμεύει στη συνέχεια τη βουλγαρική κυβέρνηση στην τήρηση των υποχρεώσεων που είχε αναλάβει. Έτσι μετά την κάρπωση και την εξασφάλιση των συνομολογημένων πλεονεκτημάτων της συμφωνίας, θα μπορούσε η Βουλγαρία να συνεχίσει με τα ίδια μέσα του παρελθόντος την προαγωγή των συμφερόντων της στα Βιλαέτια της Μακεδονίας και του Κοσσυφοπεδίου.

Γεγονός πάντως ήταν πως σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της, η συνθήκη αυτή αθετείται και η δράση των βουλγαρικών συμμοριών εντάθηκε ακόμη περισσότερο στα παραπάνω βιλαέτια στη διάρκεια του θέρους του ίδιου έτους.

Πηγές
-----

* Ν. Βλάχου "Το Μακεδονικό ως φάσις του Ανατ. Ζητήματος" σ.313-314
* Δ. Ζάγκλη "Η Μακεδονία του Αιγαίου" σ.285
* Χαραλ. Νικολάου "Διεθνείς Συνθήκες" σ.178
Άντερλεχτ, Constant Vanden Stock StadiumΚλαμπ Μπρυζ, Jan Breydel StadiumΣταντάρ Λιέγης, Stade Maurice Dufrasne
Οι **Τρεις Μεγάλοι** (*ολλανδικά: De Grote Drie‎*) (*γαλλικά: La Grande Troi‎*) είναι το ψευδώνυμο των τριών πιο επιτυχημένων αθλητικών σωματείων στο Βέλγιο. Οι ποδοσφαιρικές ομάδες των Άντερλεχτ, Κλαμπ Μπρυζ και Σταντάρ Λιέγης έχουν μεγάλη αντιπαλότητα και είναι συνήθως οι κύριοι διεκδικητές του τίτλου. Συνδυαστικά, μοιράζονται συνολικά 57 από τα 113 Πρωταθλήματα Βελγίου που έγιναν ποτέ και γενικά καταλήγουν να μοιράζονται τις τρεις πρώτες θέσεις. Κανένας από αυτούς δεν έχει υποβιβαστεί ποτέ από την 1η Κατηγορία, από τον προβιβασμό τους στην κορυφή κατηγορία.

Αρκετοί άλλοι σύλλογοι έξω εκτός των τριών μεγάλων έχουν κερδίσει το Πρωτάθλημα, με την Union Saint-Gilloise να κατέχει τους τρίτους περισσότερους εθνικούς τίτλους, πίσω από την Άντερλεχτ και την Κλαμπ Μπρυζ, με συνολικά 11, έναν τίτλο πάνω από τη Στάνταρ Λιέγης. Σήμερα, οι κύριοι ανταγωνιστές των τριών είναι η Γάνδη και η Γκενκ.

Δείτε επίσης
------------

* Τρεις Μεγάλοι (Ελλάδα)
* Τρεις Μεγάλοι (Κόστα Ρίκα)
* Τρεις Μεγάλοι (Ολλανδία)
* Τρεις Μεγάλοι (Περού)
* Τρεις Μεγάλοι (Πορτογαλία)
* Τρεις Μεγάλοι (Τουρκία)

Παραπομπές
----------

1. ↑  «CLUBNIEUWS. Afdankertjes bij Anderlecht, Standard én Club Brugge». Nieuwsblad.be. 13 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2016.
2. ↑  «'Grote Drie' die samen nog eens winnen dat was al heel lang geleden». HLN.be. 30 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2016.
3. ↑  «Grote Drie pas voor de tweede keer samen aan het feest in de Jupiler Pro League». Voetbalkrant.com. 30 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2016.
4. ↑  «Grote drie moeten Europese eer verdedigen» (στα Dutch). Manoeuvre.be. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2016. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
Η **Συνθήκη της Ακυίσγρανου** ήταν συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε το 812 στην πόλη Ακυίσγρανος, όπως αποδόθηκε το όνομα από τους Βυζαντινούς, η λατινική Aquisqranum, το σημερινό Άαχεν. Η συνθήκη υπογράφηκε ανάμεσα στους απεσταλμένους της αυτοκράτειρας Ειρήνης και του Καρλομάγνου, ανάμεσα στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία και την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία[1].

Η αυτοκράτειρα Ειρήνη έχοντας πόλεμο με τους Άραβες στο ανατολικό της σύνορο θέλησε να διασφαλίσει τα δυτικά της σύνορα. Έστειλε αντιπροσωπία στο Ακυίσγρανο, πρωτεύουσα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τους Μιχαήλ Γανγκλιανό και τον ιερέα Θεόφιλο[1].

Η συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε προέβλεπε για ανταλλάγματα την κυριαρχία του Καρλομάγνου στην Ίστρια και το Μπενεβέτο ενώ ο Κάρολος απελευθέρωσε τον Σισσίνιο, αδελφό του πατριάρχη Ταράσιου που ήταν αιχμάλωτος των Φράγκων[1].

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  Μαρίλια Λυκάκη (2016, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)), Οι αιχμάλωτοι πολέμου στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία (6ος-11ος αι.): εκκλησία, κράτος, διπλωματία και κοινωνική διάσταση, σελ 123
Ιερείς του Άνουβι, του οδηγού των νεκρών και θεό της βαλσάμωσης, πραγματοποιεί το τελετουργικό του ανοίγματος του στόματος. 
Η **τελετή ανοίγματος του στόματος** (ή **τελετουργία**) ήταν ένα αρχαίο αιγυπτιακό τελετουργικό που περιγράφεται σε ταφικά κείμενα όπως τα Κείμενα των Πυραμίδων.

Ταφική μαγεία
-------------

Κομμάτι ανάγλυφου τάφου που απεικονίζει μια τελετουργική ταφική σκηνή. Αναπαριστά την προσφορά κρέατος της τελετής του ανοίγματος του στόματος. Τέλη της 18ης δυναστείας, Μουσείο Πέτρι Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων, Λονδίνο.
Ο Άυ πραγματοποιεί το Άνοιγμα του Στόματος για τον Τουταγχαμών.
Η τελετή περιελάμβανε το συμβολικό ζωντάνεμα ενός αγάλματος ή μούμιας ανοίγοντας με μαγεία το στόμα ώστε να μπορέσει να αναπνεύσει και να μιλήσει. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι το τελετουργικό αυτό απαντάται από το Παλαιό Βασίλειο ως τη Ρωμαϊκή περίοδο. Για την πραγματοποίησή της χρησιμοποιούνταν συγκεκριμένα εργαλεία, όπως ένα τελετουργικό σκεπάρνι, ένα θυμιατήρι με σχήμα χεριού, μια πεπλατυσμένη λεπίδα γνωστή ως *peseshkaf*, μια λεπίδα στην άκρη με σχήμα κεφαλιού φιδιού, και μια σειρά άλλων φυλακτών. Επίσης ένα πόδι μοσχαριού κρατιόταν μπροστά στο ύψος του στόματος.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι προκειμένου η ψυχή κάποιου να επιβιώσει στη μετά θάνατον ζωή θα χρειαζόταν τροφή και νερό. Το τελετουργικό του ανοίγματος του στόματος γινόταν συνεπώς έτσι ώστε ο νεκρός θα μπορεί να φάει και να πιει πάλι και στη μετά θάνατον ζωή.

Η τελετή περιελάμβανε μέχρι και 75 «επεισόδια» και, στην πλήρη μορφή της, περιελάμβανε τα ακόλουθα στάδια:

* **Επεισόδια 1–9** Προκαταρκτικά τελετουργικά
* **Επεισόδια 10–22** Ζωντάνεμα του αγάλματος
* **Επεισόδια 23–42** Προσφορές κρέατος σχετικά με την Πάνω Αίγυπτο
* **Επεισόδια 43–46** Προσφορές κρέατος σχετικά με την Κάτω Αίγυπτο
* **Επεισόδια 47–71** Ταφικό γεύμα
* **Επεισόδια 72–75** Τελετουργικά κλεισίματος (της τελετής)

Το *Βιβλίο των Νεκρών* επίσης περιέχει ξόρκι για τη διαδικασία, το οποίο μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνοι τους:

Το στόμα μου ανοίγεται από τον Πτα,  

Τα κόκαλα του στόματός μου χαλαρώνονται από τον θεό της πόλης μου.  

Ο Θωθ ήρθε πλήρως εξοπλισμένος με ξόρκια,  

Χαλαρώνει τους δεσμούς του Θωθ από το στόμα μου.  

Ο Ατούμ μου έδωσε χέρια,  

Τοποθετήθηκαν σαν φύλακες.  

  

Το στόμα μου δόθηκε σε εμένα,  

Το στόμα μου ανοίχθηκε από τον Πτα,  

Με αυτό το σκεπάρνι από μέταλλο,  

Με το οποίο άνοιξε το στόμα των θεών  

Είμαι η Σεκχμέτ-Ουατζέτ που κατοικώ στο δυτικό μέρος του ουρανού,  

Είμαι η Σαχίτ ανάμεσα στις ψυχές της Ων\*

\*Ηλιούπολη

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «The Opening of the mouth ritual». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2018.  University College London
2. ↑  Lichtheim, Miriam (1976). *Ancient Egyptian Literature, vol 2*. London, England: University of California Press. ISBN 0-520-02965-8.