Για άλλες χρήσεις, δείτε: Δήμος Παραλίας.
Αυτό το λήμμα αφορά δήμο.  Για την ομώνυμη κωμόπολη, δείτε: Παραλία Αχαΐας.  

Ο **Δήμος Παραλίας** υπήρξε δήμος παλαιότερης διοικητικής διαίρεσης της Αχαΐας. Συστάθηκε το 1997 βάσει του «Σχεδίου Καποδίστριας» και καταργήθηκε το 2010, όπου σύμφωνα με το «Πρόγραμμα Καλλικράτης» ο πρώην δήμος αποτελεί έκτοτε τμήμα του διευρυμένου Δήμου Πατρέων ως δημοτική ενότητά του, με τοπική έδρα της τον οικισμό της Παραλίας. Η έκταση του ήταν 11.978 στρέμματα και ο πληθυσμός του σύμφωνα με την Απογραφή του 2001 ανερχόταν σε 9.153 κάτοικους.

Τοποθεσία
---------

Εκτείνεται βόρεια-βορειοδυτικά της Αχαΐας και αποτελούσε τον μικρότερο σε έκταση «καποδιστριακό» δήμο στον νομό. Κοινό μέρος των οικισμών της Παραλίας και της Πάτρας και παράλληλα των ομώνυμων «καποδιστριακών» δήμων, είναι η περιοχή του Κόκκινου Μύλου η οποία μοιράζεται στη μέση και αποτελεί σύνορό τους. Ο δήμος συνόρευε επίσης, με την τον πρώην Δήμο Μεσσάτιδος στα ανατολικά και συγκεκριμένα με την περιοχή της Οβρυάς και της Θέας, αλλά και με τον πρώην Δήμο Βραχναίικων στα νότια και νοτιοδυτικά.

Δημοτικά διαμερίσματα
---------------------

Δημοτικά διαμερίσματα του δήμου ήταν: η Παραλία, τα Ροΐτικα και το Μιντιλόγλι, που παλιότερα υπήρξαν κοινότητες της Επαρχίας Πατρών.

Αναλυτικά, τα δημοτικά διαμερίσματα και οι οικισμοί του δήμου:

**Δ.δ. Παραλίας** -- η Παραλία [ 6.124 ]
**Δ.δ. Μιντιλογλίου** [ 1.909 ]
* το Μιντιλόγλιον [ 1.720 ]
* το Χαντζηλιάκον [ 189 ]

**Δ.δ. Ρογίτικων** -- τα Ρογίτικα [ 1.120 ]

Διατελέσαντες δήμαρχοι
----------------------

* Ηλίας Ζαχαρόπουλος: 1/1/1999 - 31/12/2006
* Δημήτριος Τσίγκας (1959 - 8/12/2009): 1/1/2007 - 8/12/2009
* Φώτιος Δημακόπουλος: 18/12/2009 - 31/12/2010

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Ενδεικτικά, η σύγχρονη δημογραφική εξέλιξη της πρώην Κοινότητας Παραλίας και του πρώην Δήμου Παραλίας είναι η εξής:

| Έτος | Πληθυσμός κοινότητας | Μεταβολή (ποσοστό %) | Πληθυσμός δήμου | Μεταβολή (ποσοστό %) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1981 | 2.730 | - | - | - |
| 1991 | 3.122 | 14,36% | - | - |
| 2001 | 6.012 | 92,57% | 9.074 | - |

Φυσιογνωμία
-----------

Στην πλειοψηφία τους οι κάτοικοι, και κυρίως στον οικισμό της Παραλίας, είναι μέτοικοι και καταγώμενοι από τα Καλάβρυτα, τη Σμύρνη και τη Λευκάδα. Στην Παραλία υπάρχουν μεταξύ άλλων χώροι εστίασης-αναψυχής και διάφορα καταστήματα εμπορικού και αλλού χαρακτήρα, καθώς επίσης και εργατικές κατοικίες.

Αξιοθέατα
---------

Η περιοχή φημίζεται για ένα μοναδικό φυσικό φαινόμενο, το ειδυλλιακό ηλιοβασίλεμά της με τα υπέροχα κόκκινα και πορτοκαλί χρώματα που παίρνει ο ουρανός όταν ο ήλιος γέρνει προς τη δύση του. Στην παραλιακή ζώνη βρίσκονται πολλά αξιοθέατα, όπως τα νεοκλασικά αρχοντικά κτήρια, γνωστά και ως «Εγγλέζικα», που επίσης υπάρχει ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου. Ακόμη, στην περιοχή της Παραλίας υπάρχει ο ναός του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου.

Στο Παυλόκαστρο, υπάρχουν τμήματα αρχαιοελληνικών τάφων της κλασικής περιόδου καθώς και διάφορα σκεύη και αγγεία που βρέθηκαν έπειτα από ανασκαφές.

Στην περιοχή των Ροϊτίκων η παραλιακή ζώνη προσφέρεται για κολύμβηση, περίπατο δίπλα στην ακτή αλλά και διάφορες άλλες δραστηριότητες, ενώ υπάρχουν και καταστήματα εστίασης.

Η περιοχή του Μιντιλογλίου δίνει την ευκαιρία στον επισκέπτη να θαυμάσει τη θέα προς τον Πατραϊκό κόλπο και τα βουνά της Αιτωλοακαρνανίας. Επίσης πάνω από το Μιντιλόγλι σώζονται τα ερείπια του σπιτιού του αγά Μιντίλογλου ο οποίος έδωσε και το όνομα του στον οικισμό. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται και δύο γραφικές οι μονές, του Σωτήρος και της Αναλύψεως, στις οποίες υπάρχουν εικόνες που χρονολογούνται από τα εποχή της Τουρκοκρατίας. Η μονή Αναλήψεως χτίστηκε το 699 και ανακαινίστηκε το 1703 και αποτελεί έναν από τους σταθμούς του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και των στρατευμάτων του τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821.

Αθλητισμός
----------

Η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής είναι η Δόξα Παραλίας, που αγωνίζεται στην Πρωτάθλημα της Α΄ Κατηγορίας της Ε.Π.Σ. Αχαΐας και η οποία έχει ως έδρα το Δημοτικό Γήπεδο Παραλίας, που βρίσκεται στην περιοχή «Εύα» δίπλα ακριβώς στην θάλασσα. Επίσημο έτος ίδρυσης του συλλόγου είναι το 1968.

Στο Μιντιλόγλι εδρεύει ο τοπικός Αστέρας που ιδρύθηκε το 1985 και αγωνιστική του έδρα αποτελεί το Δημοτικό Γήπεδο Μιντιλογλίου. Επίσης, στα Ροΐτικα έχουν και αυτά την τοπική τους ομάδα με την επωνυμία Α.Ε. Ροΐτικων με έδρα το ποδοσφαιρικό γήπεδο της περιοχής που βρίσκεται δίπλα από το Κλειστό Γήπεδο Ροΐτικων. Η Α.Ε. Ροΐτικων διαθέτει και τμήμα μπάσκετ. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1993.

Στην περιοχή δραστηριοποιείται και ο Α.Ο. Σείριος που ιδρύθηκε το 1997 με τμήμα ομάδας μπάσκετ. Το 2000 ξεκίνησαν τμήματα μπέιζμπολ ανδρών και σόφτμπολ γυναικών, ενώ το 2005 συμμετείχε μια φορά στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα με ομάδα σόφτμπολ ανδρών. Από το 2007 το τμήμα μπέιζμπολ είναι ανενεργό.

Ακόμη, υπάρχει η Ε.Α. Παραλίας, η οποία ιδρύθηκε το 1992 και διαθέτει ανδρικά και γυναικεία τμήματα μπάσκετ όλων των ηλικιακών ομάδων, καθώς και τμήμα βόλλεϋ γυναικών. Έδρα της ομάδας αποτελεί το Κλειστό Γυμναστήριο Ροΐτικων, ενώ διαθέτει και αθλητικές εγκαταστάσεις με ανοιχτούς αγωνιστικούς χώρους στην Παραλία, έναντι του πρώην ΠΙΚΠΑ και δίπλα στην εκεί ακτή.

Παραπομπές και υποσημειώσεις
----------------------------

1. ↑  Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
2. ↑  Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Παραλίας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 04/11/2017.
3. ↑  Σε αγκύλες αναφέρονται τα δημογραφικά στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού βάσει της Απογραφής του 2001.
4. 1 2  ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ - ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ. *eetaa.gr*. Ανακτήθηκε: 17/9/2021.
5. ↑  Την Κυριακή το μνημόσυνο του Δημήτρη Τσίγκα. *thebest.gr*. 8/1/2010. Ανακτήθηκε: 17/9/2021.
6. ↑  Ο Φώτης Δημακόπουλος νέος Δήμαρχος στον Δήμο Παραλίας. *thebest.gr*. 18/12/2009. Ανακτήθηκε: 17/9/2021.
7. 1 2 3  Λουλούδης 2010, σελ. 184.
8. ↑  Μόνιμος πληθυσμός: 3.120 κάτοικοι. Βλ. Απογραφή 2001
9. ↑  Μόνιμος πληθυσμός: 6.124 κάτοικοι. Βλ. Απογραφή 2001
10. ↑  Λουλούδης 2010, σελ. 183.
11. ↑  Μόνιμος πληθυσμός: 9.153 κάτοικοι. Βλ. Απογραφή 2001

Πηγές
-----

* Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.

Βιβλιογραφία
------------

* Θεόδωρος Η. Λουλούδης, *Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση*, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
* Βασίλης Οικονομόπουλος (εκδ.), *Πατρινό Αθλητικό Πανόραμα*, Εκδόσεις «ΠΑΝΟΡΑΜΑ», Πάτρα 1994.
* Τάσσος Σταθόπουλος, *Αχαϊκό Ποδόσφαιρο. Εκατόν είκοσι χρόνια (1891-2010)*, Εκδόσεις «Γιάννης Πικραμένος», Πάτρα 2010. ISBN 978-960-6628-27-6.
* 1o Γυμνάσιο Παραλίας Αχαΐας, *Φωτογράφισαν το χθες... Φωτογραφίζουμε το σήμερα...*, Πολιτιστικό Πρόγραμμα 2005-06, Τυπογραφείο «Κοντογιαννάτος Γραφικές Τέχνες», Πάτρα χ.χ.
* Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, *Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών*, Τόμοι Α΄-Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Παραλίας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 04/11/2017.
* Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας - Δήμος Παραλίας Αχαΐας. nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 04/09/2016.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Παραλίας Αχαΐας |
| --- |
|  |
| 
Παραλία  · Ροΐτικα  · Μιντιλόγλι |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δημοτικές Ενότητες του Δήμου Πατρέων |
| --- |
|  |
| 
* Βραχναίικων
* Μεσσάτιδος
* Παραλίας
* Πατρέων
* Ρίου
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Σχέδιο Καποδίστριας: Διοικητική διαίρεση του νομού Αχαΐας |
| --- |
|  |
| Δήμοι | 
* Πατρέων
* Αιγείρας
* Αιγίου
* Ακράτας
* Αροανίας
* Βραχναίικων
* Διακοπτού
* Δύμης
* Ερινεού
* Καλαβρύτων
* Λαρισσού (Λαρίσου)
* Λευκασίου (Κλειτορίας)
* Μεσσάτιδος
* Μόβρης
* Παΐων
* Παραλίας
* Ρίου
* Συμπολιτείας
* Τριταίας
* Φαρρών
* Ωλενίας
 |
|  |
| Κοινότητες | 
* Καλεντζίου
* Λεοντίου
 |

 |