Η **αρχιτεκτονική Μουδέχαρ της Αραγονίας** είναι μια αισθητική τάση του στιλ Μουδεχάρ, που απαντάται στην Αραγονία και έχει αναγνωριστεί σε ορισμένα αντιπροσωπευτικά κτήρια ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ο όρος Μουδέχαρ στιλ πιστώνεται στον José Amador de los Ríos το 1859.

Το αραγονικό Μουδέχαρ εκτείνεται από τον 12ο έως τον 17ο αιώνα και περιλαμβάνει πάνω από εκατό αρχιτεκτονικά μνημεία που βρίσκονται κυρίως στις κοιλάδες του  Έβρο, του Γιαλόν και του Χιλόκα. Στην περιοχή διαβιούσε μεγάλος πληθυσμός μουσουλμανικής προέλευσης, αν και πολλοί από αυτούς ήταν κατ' όνομα χριστιανοί ή εκχριστιανισμένοι δια της βίας. Οι Μουδέχαρ ή Μορίσκο διατήρησαν τα εργαστήρια και τις βιοτεχνικές τους παραδόσεις και σπάνια χρησιμοποιούσαν την πέτρα ως οικοδομικό υλικό. Από αυτή την άποψη είναι σημείο συνάντησης της τέχνης του ισλαμικού και χριστιανικού κόσμου.

Οι πρώτες εκδηλώσεις του συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού στιλ προέρχονται αφενός από την ανακτορική αρχιτεκτονική που συνδέεται με την μοναρχία, με την οποία τροποποιήθηκε και επεκτάθηκε το ανάκτορο Αλχαφερία, διατηρώντας την ισλαμική διακοσμητική παράδοση και αφετέρου από την παράδοση της ρωμαΐζουσας αρχιτεκτονικής (romanesque) στην κατασκευή της τοιχοποιίας, η οποία εμφανίζει συχνά διακοσμητικά στοιχεία ισπανικής προέλευσης. Παραδείγματα του τελευταίου τύπου αρχιτεκτονικής Μουδέχαρ μπορεί να δει κανείς στις εκκλησίες της Δαρόκα, οι οποίες ξεκίνησαν από πέτρα και τελείωσαν τον 13ο αιώνα με τούβλινα πάνελ Μουδέχαρ.

Γενικά χαρακτηριστικά
---------------------

Από την άποψη της κατασκευής, η αρχιτεκτονική Μουδέχαρ στην Αραγονία υιοθετεί κατά προτίμηση λειτουργικά σχέδια του κιστερκιανού γοτθικού ρυθμού, αλλά με κάποιες διαφορές. Τα υποστηρίγματα συχνά απουσιάζουν, ειδικά στις αψίδες που έχουν χαρακτηριστικά οκταγωνικό σχέδιο με παχιά τοιχώματα που μπορούν να συγκρατήσουν την στατική πίεση της οροφής και παρέχουν χώρο για τούβλινη διακόσμηση. Η αρχιτεκτονική Μουδέχαρ διαθέτει τα παρακάτω γενικά χαρακτηριστικά:

* Πεταλοειδείς (κυκλικές) αψίδες
* Λοβοειδείς αψίδες.
* Τα *αλφίζ*, δηλαδή χυτεύματα ή περιγράμματα γύρω από στρογγυλές καμάρες.
* Ξύλινα συστήματα στέγης που υποστηρίζουν την τυπική μεσογειακή οροφή με κεραμίδια με εκτεθειμένες γεωμετρικά οργανωμένες ξύλινες κατασκευές ως εσωτερικά διακοσμητικά στοιχεία, που γενικά ονομάζονται οροφές *artesanado*.
* Χρήση οπτής πλίνθου για την κατασκευή στηλών, τόξων, τοίχων.
* Χρήση κεραμικών πολυχρωματικών πλακιδίων.
* Χρήση διακοσμητικού στόκου και γύψου.

Κατάλογος μνημείων
------------------

Πύργος της Εκκλησίας τουΟυτέμπο.
Το 1986 η UNESCO κήρυξε το Μουδέχαρ σύμπλεγμα της Τερουέλ Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, με επέκταση το 2001, ώστε να περιλαμβάνονται και άλλα αραγονικά Μουδέχαρ κτήρια:

| Κωδικός | Όνομα | Τόπος | Έτος |
| --- | --- | --- | --- |
| 378-001 | Καθεδρικός της Τερουέλ | Τερουέλ | 1986 |
| 378-002 | Πύργος και εκκλησία του Σαν Πέδρο | Teruel | 1986 |
| 378-003 | Τόρρε ντε Σαν Μαρτίν | Τερουέλ | 1986 |
| 378-004 | Πύργος της εκκλησίας του Σαν Σαλβαδόρ και εκκλησία του Σωτήρος | Τερουέλ | 1986 |
| 378-005 | Κολεγκιάτα ντε Σάντα Μαρία λα Μαγιόρ (Καταλαγιού) | Καταλαγιού | 2001 |
| 378-006 | Ιγκλέσια ντε Σάντα Θέκλα (Σερβέρα ντε λα Κανάδα) | Σερβέρα ντε λα Κανάδα | 2001 |
| 378-007 | Ιγκλέσια ντα Σάντα Μαρία (Τοβέδ) | Τοβέδ | 2001 |
| 378-008 | Αλχαφερία | Σαραγόσα | 2001 |
| 378-009 | Σαν Πάμπλο (Σαραγόσα) | Σαραγόσα | 2001 |
| 378-010 | Καθεδρικός Λα Σέο | Σαραγόσα | 2001 |

Παραπομπές σημειώσεις
---------------------

1. ↑  «Mudéjar Style». Illustrated Architecture Dictionary. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2017.
2. ↑  «Mudéjar art». Spanish Culture. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2017.
3. ↑  Kiracofe, James Bartholomay. «Mudejar Art». Inter-American Institute for Advanced Studies in Cultural History. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2017.
4. ↑  Mudejar Architecture of Aragon Website of UNESCO World Heritage Centre

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μουδέχαρ αρχιτεκτονική της Αραγονίας** |

* UNESCO 'Aragon' World Heritage website
* Aragonese Mudejar Art, a complete book of Joseph Galiay Sarañana which is available free on the website of the Institution "Fernando el Católico."
* Aragonese Mudejar in the Government of Aragon website.
* Alphabetic index of Aragonese Mudejar.
* Aragonese Mudejar buildings belonging to the renowned World Heritage Site by UNESCO
* Online guide of Mudejar Aragonese Art.