Η **λατζιά** (επιστ. ***Δρυς η κληθρόφυλλος***, ***Quercus alnifolia*** Poech) είναι ένα είδος αείφυλλης σκληρόφυλλης δρυός που φύεται στην Κύπρο. Η λατινική ονομασία οφείλεται στο σχήμα των φύλλων που μοιάζει με το αντίστοιχο της κλήθρας. Η *Quercus alnifolia* είναι ενδημικό φυτό της Κύπρου και η εξάπλωσή της περιορίζεται στα πυριγενή πετρώματα της οροσειράς του Τροόδους. Τον Φεβρουάριο του 2006, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της Κύπρου, η λατζιά ανακηρύχθηκε σε εθνικό δέντρο της Κύπρου.

Ταξινομικό καθεστώς
-------------------

Η *Quercus alnifolia* ανήκει στο Τμήμα *Cerris*, όπως και οι πλείστες αείφυλλες μεσογειακές δρύες. Υβρίδια με το επίσης μεγογειακό αείφυλλο είδος *Quercus coccifera* ssp. *calliprinos* έχουν παρατηρηθεί και περιγραφεί.

Μορφολογική περιγραφή
---------------------

Η λατζιά είναι πολύκλαδος θάμνος έως μικρό δέντρο με ύψος μέχρι 10 μέτρα. Έχει φύλλα απλά, πλατυσμένα ως κυκλικά, μήκους 1,5-6(-10) εκ. και πλάτους 1-5 (-8) εκ. με γυαλιστερή άνω επιφάνεια χρώματος σκούρου πράσινου και πυκνό χρυσό μέχρι καφετί τρίχωμα στην κάτω επιφάνεια, παρυφές οδοντωτές και νεύρα εμφανή στην κάτω επιφάνεια. Ο μίσχος είναι ισχυρός, μήκους 6-10 (-12) χιλιοστών, πιληματώδης. Τα άνθη είναι μονογενή - οι αρσενικοί ίουλοι σχηματίζουν απλωτές ή κρεμάμενες πρασινοκίτρινες ταξιανθίες στις άκρες των κλαδιών, τα δε θηλυκά άνθη εμφανίζονται μονήρη ή σε ομάδες των 2-3. Τα βαλανίδια είναι επιμήκη, πλατυσμένα στην κορυφή και συνήθως πιο στενά στη βάση, χρώματος καστανού, μήκους 2-2,5 εκ και πλάτους 0,8-1,2 εκ. με ξυλώδες ενδοκάρπιο και κύπελλο με έντονα περιεστραμμένα λέπια .

Περιοχή εξάπλωσης - Βιότοπος
----------------------------

Η *Quercus alnifolia* απαντάται στην οροσειρά του Τροόδους, όπου φύεται αποκλειστικά σε πυριγενή πετρώματα σε υψόμετρο που κυμαίνεται από 400 ως 1800 μ.. Καταλαμβάνει ξηρούς βιοτόπους μαζί με την τραχεία πεύκη (*Pinus brutia*) ή σχηματίζει αμιγείς συνηρεφείς θαμνώνες σε σχετικά υγρές τοποθεσίες δημιουργώντας βαθιά δασικά εδάφη .

Οικολογική σημασία και καθεστώς προστασίας
------------------------------------------

Η λατζιά παίζει σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίση εδαφών και στην αποτροπή της διάβρωσης καθώς φύεται σε πετρώδεις πλαγιές. Εντός της περιοχής εξάπλωσής της, η *Quercus alnifolia* είναι το σημαντικότερο πλατύφυλλο είδος που σχηματίζει αμιγείς συστάδες, καθώς τα κυπριακά δάση κυριαρχούνται από την τραχεία πεύκη. Οι πυκνές συστάδες που σχηματίζει η *Quercus alnifolia* διαφοροποιούν σημαντικά τις συνθήκες υγρασίας επιτρέποντας τη δημιουργία ενδοχούμου (χούμος τύπου "mull") και ευνοώντας την ύπαρξη σκιανθεκτικών ποωδών φυτών.

Η λατζιά στην Κύπρο προστατεύεται άμεσα από το δασικό νόμο, ενώ ο οικότοπος "Θαμνώνες και χαμηλή βλάστηση της *Quercus alnifolia* (9310)" είναι οικότοπος προτεραιότητας της Ευρώπης (οδηγία 92/43/ΕΟΚ). Σημαντικές δασικές εκτάσεις κυριαρχούμενες από το είδος έχουν προταθεί για ένταξη στο δίκτυο Φύση 2000 (Natura 2000) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εικόνες
-------

* Θάμνος λατζιάς κοντά στα Κιόνια, ΤρόοδοςΘάμνος λατζιάς κοντά στα Κιόνια, Τρόοδος
* Φύλλα και βαλανίδια λατζιάςΦύλλα και βαλανίδια λατζιάς
* Φύλλα λατζιάςΦύλλα λατζιάς
* Φύλλα λατζιάςΦύλλα λατζιάς
* Κάτω επιφάνεια φύλλων λατζιάςΚάτω επιφάνεια φύλλων λατζιάς
* Συστάδες λατζιάς σε βραχώδεις πλαγιές του όρους Μαδαρή, ΤρόοδοςΣυστάδες λατζιάς σε βραχώδεις πλαγιές του όρους Μαδαρή, Τρόοδος
* Θάμνος λατζιάς σε συστάδα τραχείας πεύκης στον Καρβουνά, ΤρόοδοςΘάμνος λατζιάς σε συστάδα τραχείας πεύκης στον Καρβουνά, Τρόοδος

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Δηλώσεις του Αναπληρωτή Κυβερνητικού Εκπροσώπου κ. Χριστόδουλου Πασιαρδή μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου». *Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών*. 1 Φεβρουαρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2007.
2. ↑  Neophytou, Ch.; Palli G. Aravanopoulos F.A. (2007). «Morphological differentiation and hybridization between *Quercus alnifolia* Poech and *Quercus coccifera* L. (Fagaceae) in Cyprus». *Silvae Genetica* **56** (6): 271-277. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-07-18.. Ανακτήθηκε στις 2008-03-01.
3. ↑  Meikle, R.D. (1985). *Flora of Cyprus*. London: Bentham Moxon Trust. σελίδες 1481–1482. ISBN 0-950487-63-5.
4. ↑  Merlo, Maurizio (2005). *Valuing Mediterranean Forests: Towards Total Economic Value*. CABI Publishing. σελ. 217. ISBN 0851994806.
5. ↑   Barbéro, M.; Quézel P. (1979). «Contribution à l’ étude des groupements forestiers de Chypre». *Documents phytosociologiques* (IV): 9-34.
6. ↑   «Council Directive 92/43/EEC of 21 May 1992 on the conservation of natural habitats and of wild fauna and flora». *EUR-Lex*. European Union law. 22 Ιουλίου 1992. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Λατζιά** |