Ο **Σαλβατόρε "Τοτό" Ριίνα** (ιταλικά: *Salvatore "Toto" Riina*, 16 Νοεμβρίου 1930 - 17 Νοεμβρίου 2017) ήταν Ιταλός μαφιόζος και αρχηγός της Σικελικής μαφίας από το 1974 έως και την σύλληψη του το 1993.
Ο Ριίνα έγινε ευρέως γνωστός για την ανελέητη εκστρατεία δολοφονιών που κορυφώθηκε στις αρχές του 1990 με τις δολοφονίες των εισαγγελέων της Επιτροπής κατά της Μαφίας, Τζοβάνι Φαλκόνε και Πάολο Μπορσελίνο, με αποτέλεσμα την εκτεταμένη δημόσια κατακραυγή στην Ιταλία και μια μεγάλη καταστολή από τις Ιταλικές Αρχές.

Βιογραφία
---------

Γεννημένος το 1930 στο Κορλεόνε της Σικελίας, ο Τοτό Ριίνα είχε χάσει τον πατέρα του Τζιοβάνι και τον 7χρονο αδελφό του Φρανσέσκο, όταν εκείνος ήταν 13 ετών, ενώ προσπαθούσαν να εξάγουν εκρηκτική ύλη από παλιά αμερικανική βόμβα. 

Σε ηλικία 19 ετών θα γίνει μέλος της τοπικής μαφίας του Κορλεόνε και θα κάνει τον πρώτο του φόνο. Το 1969 θα συλλήφθει και θα δικαστεί κατηγορούμενος για διάφορες ανθρωποκτονίες αλλά αφέθηκε ελεύθερος χάρη στην επιείκεια των ενόρκων. 
Το 1974 ο Τοτό Ριίνα θα παντρεύτει την αδελφή του Καλοτζέρο Μπαγκαρέλα, Νινέτα και θα αποκτήσει 4 παιδιά. 
Οι δυο του γιοι, Τζιοβάνι και Τζουζέπε, ακολούθησαν και αυτοί το δρόμο της μαφίας και κατέληξαν επίσης στη φυλακή. Τον Νοέμβριο του 2001, ένα δικαστήριο στο Παλέρμο καταδίκασε τον τότε 24χρονο Τζιοβάνι σε ισόβια κάθειρξη για τέσσερις φόνους. 
Ο μικρότερος γιος του Ριίνα, Τζουζέπε καταδικάστηκε σε 14 χρόνια φυλάκιση για διάφορα εγκλήματα, μεταξύ των οποίων και η συμμετοχή στη μαφία και το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Εγκληματική δράση
-----------------

Ο Τοτό Ριίνα δεν τα έβαλε μόνο με τις άλλες φαμίλιες της μαφίας, αλλά και με το Ιταλικό κράτος: Αστυνομικούς, Εισαγγελείς και δικαστές. Το 1982 θα διατάξει τη δολοφονία του Στρατηγού των Καραμπινιέρι Κάρλο Αλμπέρτο Ντελα Κιέζα, ο οποίος έπειτα από τις επιτυχίες του εναντίον των Ερυθρών Ταξιαρχιών, θα σταλεί στη Σικελία από την Ιταλική κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει την Μαφία. Τον δολοφόνησαν μόλις εκατό μέρες μετά την άφιξή του στο Παλέρμο με τη σύζυγό του. 
Δέκα χρόνια μετά θα διατάξει την δολοφονία του Δικαστή Τζοβάνι Φαλκόνε, στις 23 Μαΐου 1992, ο οποίος είχε κκαταφέρει συντριπτικά χτυπήματα στην Σικελική Μαφία. Το αυτοκίνητο του Φαλκόνε και τα δύο συνοδευτικά οχήματα με τη ασφάλειά του ανατινάχθηκαν με εκατοντάδες κιλά εκρηκτικών, στην διαδρομή από το αεροδρόμιο στην πόλη του Παλέρμο. Μαζί με τον δικαστή σκοτώθηκαν η γυναίκα του και οι τρεις σωματοφύλακές του. 
Δύο μήνες αργότερα 
στις 19 Ιουλίου 1992 ο Ριίνα θα δώσει εντολή να δολοφονηθεί και ο συνάδελφος και διάδοχος του Φαλκόνε, Πάολο Μπορσελίνο, μετά από μια επίσκεψη στο σπίτι της μητέρας του.

Σύλληψη και καταδίκη
--------------------

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Mafia arrests reveal mob was 'going green'». 14  Σεπτεμβρίου 2010.
2. ↑  «Italy seizes $1.9 billion of assets as Mafia goes green». 14  Σεπτεμβρίου 2010.
3. ↑  «Toto Riina, l'ancien chef suprême de la Mafia, est mort».
4. ↑  «Toto Riina, Mafia 'boss of bosses', dies in jail aged 87». 17  Νοεμβρίου 2017.
5. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 30  Μαρτίου 2015.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2019.
7. 1 2  Βιογραφία του αρχηγού της σικελικής Κόζα Νόστρα, Τοτό Ριίνα στο NationalCrimeSyndicate.com (αγγλικά) ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2018
8. ↑  Η δολοφονία του Στρατηγού Ντελα Κιέζα από τη Σικελική μαφία στο Florentine.net (αγγλικά) ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2018
9. ↑  Η δολοφονία του Τζοβάνι Φαλκόνε από την Σικελική Μαφία στο biografieonline.it (ιταλικά) ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2018
10. ↑  Η δολοφονία του δικαστή Πάολο Μπορσελίνο από την Κόζα Νόστρα στο biografieonline.it(ιταλικά) ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2018