Το Τουβαλού είναι Συνταγματική Μοναρχία , όπου ο Πρωθυπουργός είναι Αρχηγός Κυβερνήσεως σε ένα πολυκομματικό σύστημα. Η εκτελεστική εξουσία ασκείται από την κυβέρνηση.

Πολιτικές εξελίξεις 2000-2006
-----------------------------

Έπειτα από το θάνατο του πρωθυπουργού Ιονάτανα Ιονάτανα στα τέλη του 2000, το Τουβαλού άλλαξε 4 πρωθυπουργούς σε διάστημα 2 ετών. Το γεγονός αυτό κατά ένα μέρος αντανακλά τις πιέσεις που δέχτηκε το μικρό κράτος , συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης από την οικονομία των συναλλαγών σε μια οικονομία με βάση το νόμισμα, ένα κληρονομικό σύστημα διακυβέρνησης με μόνο περιορισμένο σεβασμό στην παράδοση των κατοίκων του Τουβαλού και την έλλειψη ενός σαφούς δρόμου ΄’για να εφαρμοστεί το όραμα της νησιωτικής χώρας για το μέλλον.

Τον Ιούλιο του 2002 διεξήχθησαν ελεύθερες εκλογές, στις οποίες 6 επί συνόλου 15 μελών στο Κοινοβούλιο εξελέγησαν για πρώτη φορά. Ο Σαουφάτου Σαποάνγκα, πρώην δημόσιος υπάλληλος, έγινε πρωθυπουργός τον Αύγουστο του 2002. Αντικατέστησε τον Κολόα Ταλάκε, ο οποίος είχε αντικαταστήσει τον Φαϊμαλάγκα Λούκα, έπειτα από πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης, το 2001. Αναμενόταν ότι το Τουβαλού θα είχε περίοδο πολιτικής σταθερότητας. Ωστόσο, ο Σαποάνγκα απομακρύνθηκε από την εξουσία έπειτα από δύο χρόνια και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μαατία Τοάφα έγινε επίσημα πρωθυπουργός το 2004.

Ο Απισάι Ιελέμια έγινε πρωθυπουργός έπειτα από τη διεξαγωγή των εκλογών στις 3 Αυγούστου του 2006. Πολλοί από τους υπουργούς της προηγούμενης κυβέρνησης του Μαατία Τοάφα απέτυχαν να επανεκλεγούν στο νέο κοινοβούλιο.

Συνταγματικό δημοψήφισμα 2008
-----------------------------

Στις 30 Απριλίου του 2008 σε δημοψήφισμα οι ψηφοφόροι απέρριψαν την πρόταση να καταργηθεί η Συνταγματική Μοναρχία στη χώρα και να γίνει δημοκρατία. Η συμμετοχή ήταν χαμηλή και 1.260 ψηφοφόροι επέλεξαν να διατηρηθεί η μοναρχία, ενώ 679 ψήφισαν υπέρ μιας δημοκρατίας.

Εκτελεστική εξουσία
-------------------

Αρχηγός Κράτους είναι ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου από τις 8 Σεπτεμβρίου 2022. Γενικός Κυβερνήτης είναι ο Τοφίγκα Βαεβάλου Φαλάνι από τις 28 Σεπτεμβρίου 2021. Πρωθυπουργός της χώρας είναι ο Καουσέα Νατάνο από τις 19 Σεπτεμβρίου 2019.
Ο βασιλιάς του Τουβαλού, Κάρολος, εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη, ο οποίος διορίζεται με την έγκριση του Πρωθυπουργού. 
Η κυβέρνηση του Τουβαλού εκπροσωπείται στο Ηνωμένο Βασίλειο από έναν επίτιμο Πρόξενο, ο οποίος εδρεύει στο *Tuvalu House*, στο Λονδίνο.

### Γενικός Κυβερνήτης

Κύριο λήμμα: Γενικός Κυβερνήτης του Τουβαλού
Το αξίωμα του Γενικού Κυβερνήτη χρονολογείται από την ανεξαρτησία της χώρας, το 1978. Ο Γενικός Διοικητής εκπροσωπεί τη Βασίλισσα κατά την απουσία της.

Νομοθετική εξουσία
------------------

Το τοπικό κοινοβούλιο λέγεται *Fale I Fono* και έχει 15 μέλη, που εκλέγονται με τετραετή θητεία. Οι βουλευτές εκλέγουν τον Πρωθυπουργό και ο Γενικός Διοικητής διορίζει το υπουργικό συμβούλιο, με την έγκριση του πρωθυπουργού. Σε τοπικό επίπεδο κάποιοι ηλικιωμένοι επίσης ασκούν ανεπίσημα εξουσία. Δεν υπάρχουν επισήμως πολιτικά κόμματα στη χώρα και οι προεκλογικές εκστρατείες βασίζονται σε προσωπικούς και οικογενειακούς δεσμούς, όπως επίσης στη φήμη των υποψηφίων.

### Πρωθυπουργός

Κύριο λήμμα: Πρωθυπουργός του Τουβαλού

Εκλογές
-------

Κύριο λήμμα: Εκλογές στο Τουβαλού
Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν το 2024.

Δικαστική εξουσία
-----------------

Το Ανώτατο είναι το σημαντικότερο δικαστήριο. Υπάρχουν επίσης 8 Νησιωτικά Δικαστήρια με περιορισμένη δικαιοδοσία. Οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου μπορούν να εκδικαστούν σε δεύτερο βαθμό μόνο στο Εφετείο των Φίτζι.

Διοικητική διαίρεση
-------------------

Χάρτης του Τουβαλού
Ο μικρός πληθυσμός είναι κατανεμημένος σε 9 νησιά, 5 εκ των οποίων αποτελούν ατόλες. Το μικρότερο από αυτά, η Νιουλακίτα, ήταν ακατοίκητο, μέχρις ότου εγκαταστάθηκαν ξανά σε αυτό κάτοικοι από το Νιουτάο, το 1949. 

Διοικητικά διαιρείται σε 9 δήμους:

* **Βαϊτούπου**
* **Νανουμάνγκα**  (αποτελείται μόνο από ένα νησί)
* **Νανουμέα**
* **Νιουλακίτα** (απαρτίζεται μόνο από ένα νησί)
* **Νιουτάο** (συναποτελείται από ένα νησί μόνο)
* **Νούι**
* **Νουκουλαέλε**
* **Νουκουφετάου**
* **Φουναφούτι**

Διεθνείς σχέσεις
----------------

Το Τουβαλού έχει διπλωματικές σχέσεις με τα Φίτζι, την Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Δημοκρατία της Κίνας. Η τελευταία διατηρεί τη μοναδική πρεσβεία που κατοικείται στο Τουβαλού και συντελεί τα μέγιστα στην οικονομική αρωγή των νησιών.

Μέλος του ΟΗΕ από το 2000, η νησιωτική χώρα διατηρεί διπλωματικό γραφείο στη Νέα Υόρκη. Είναι επίσης μέλος της Ασιατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Το κράτος είναι επίσης εταίρος σε συνθήκη φιλίας με τις ΗΠΑ, η οποία υπογράφηκε αμέσως μετά την ανεξαρτησία και επικυρώθηκε από την αμερικανική Γερουσία το 1983. Με βάση το σύμφωνο αυτό , οι ΗΠΑ παραιτήθηκαν από κάθε κυριαρχικό δικαίωμα έναντι 4 νησιών του Τουβαλού υπό την Πράξη Γκουάνο.

Στρατός
-------

Το Τουβαλού δε διαθέτει πλέον στρατιωτικές δυνάμεις και δε δαπανά χρήματα για το στρατό. Υπάρχει αστυνομική δύναμη, που συμπεριλαμβάνει Μονάδα Θαλάσσιας Έρευνας για αναζητήσεις και διασώσεις ναυαγών και επιχειρήσεις εντοπισμού. Η αστυνομία έχει ένα περιπολικό σκάφος (*Te Mataili*) που παρέχεται από την Αυστραλία, στα πλαίσια ειδικού προγράμματος και χρησιμοποιείται για αλιευτικές περιπολίες και εντοπισμούς στη θάλασσα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  "Tuvalu votes to maintain monarchy", Radio Australia, 17 Ιουνίου 2008
2. ↑  «DOI Office of Insular Affairs (OIA) - FORMERLY DISPUTED ISLANDS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2008.