**Δίδυμος**, αρχαιοελληνικό αντρικό κύριο όνομα.

Ετυμολογία του ονόματος
-----------------------

Το όνομα *Δίδυμος* προέρχεται από το αρχαιοελληνικό επίθετο *δί-δυ-μος*, το οποίο, σύμφωνα με το *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας* του Γεωργίου Μπαμπινιώτη, παράγεται από εκφραστικό αναδιπλασιασμό του δύο.

Το όνομα έλκει την καταγωγή του από την παράδοση της ελληνικής μυθολογίας: *Διδύμη* και *Διδυμαίος* ή *Διδυμεύς*, ήταν ονόματα της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος, ως διδύμων· όσο και από τη βιβλική παράδοση: στην Καινή Διαθήκη με το όνομα *Δίδυμος* αποδίδεται στα ελληνικά το όνομα του αποστόλου Θωμά, «εἶπεν οὖν Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος τοῖς συμμαθηταῖς· Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ αὐτοῦ.» (Ιωάννης, ια΄ 16).

Έτσι, το όνομα *Δίδυμος* είναι σημασιολογικά ταυτόσημο με τα σημερινά ελληνικά αντρικά ονόματα *Γέμελλος* / *Γέμινος*, *Θωμάς* και *Τομάζος*.

Γυναικείος τύπος
----------------

* *Διδύμα*.

Διάδοση
-------

Στην αρχαιότητα το όνομα *Δίδυμος* δεν ήταν ιδιαίτερα συχνό. Σύμφωνα με τη *Θετίμα*, εμφανίζεται σε όλο το *Lexicon of Greek Personal Names (LGPN)* να το φέρουν 93 πρόσωπα. Η πρωιμότερη βέβαιη μαρτυρία είναι από την Αθήνα τον 4ο αι. π.Χ. και η τελευταία μαρτυρία από την Αιτωλία τον 6ο αι. μ.Χ. Γεωγραφική διασπορά του ονόματος: Μακεδονία, Λυκία, Λυδία, Κιλικία Πεδιάς, Κύπρος, Κυρηναϊκή, Κυρήνη, Βιθυνία, Αθήνα, Ιωνία, Θράκη, Καρία, Καμπανία, Βοιωτία, Αιτωλία, Μυσία, Δήλος, Θάσος, Κρήτη, Νίσυρος, Πάρος, Ρόδος, Τήνος, Παμφυλία, Αρκαδία, Σπάρτη, Σικελία, Τρωάδα. Παράλληλοι τύποι: *Didymus* (1ος αι. π.Χ.–1ος αι. μ.Χ. αυτοκρατορική περίοδος, 1ος–2ος αι. μ.Χ. Κάτω Ιταλία), *Didimus* (1ος αι. π.Χ.-1ος αι. μ.Χ. Κάτω Ιταλία).

Ονομαστική εορτή
----------------

* Θεοδώρας και Διδύμου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 5 Απριλίου και η Καθολική στις 28 Απριλίου·
* Διδύμου κ.ά. (δώδεκα κόμητες και τριβούνοι), η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 24 Μαΐου·
* Διοδώρου και Διδύμου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 11 Σεπτεμβρίου, και η Καθολική στις 9 Οκτωβρίου·
* Διδύμου, μάρτυρος, σύμφωνα με τον Σωφρόνιο Ευστρατιάδη, «τοπικός άγιος της Κύπρου», η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 20 Φεβρουαρίου.

Το όνομα σε άλλες γλώσσες
-------------------------

Μέσω του λατινικού *Dydimus*, το όνομα διαδόθηκε και σε άλλες γλώσσες:

* ισπανικά: *Dídimo*· καταλανικά: *Dídim*· βασκικά: *Didima*.
* γαλλικά: *Didyme*·
* πολωνικά: *Dydym*, *Dydymus*·
* πορτογαλικά: *Dídimo*·
* ρωσικά: *Дидим* (Δυδίμ)·
* σλοβένικα: *Didim*.

Πρόσωπα
-------

Δίδυμος ο Τυφλός (4ος αι. μ.Χ.)
* Δίδυμος (4ος/5ος αι. μ.Χ.), ξάδελφος του Ρωμαίου αυτοκράτορα Φλάβιου Ονώριου.
* Δίδυμος ο Χαλκέντερος (1ος π.Χ.–1ος αι. μ.Χ.), λόγιος και γραμματικός.
* Δίδυμος ο Τυφλός (4ος αι. μ.Χ.), θεολόγος και εκκλησιαστικός συγγραφέας.

Το όνομα στις τέχνες
--------------------

* Didimo Chierico, κεντρικός χαρακτήρας στο «Notizia intorno a Didimo Chierico» τού Φώσκολου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Δίδυμος**  |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Γεώργιος Μπαμπινιώτης, *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας*, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, ανατύπωση, 2005.
2. ↑  Νικόλαος Λωρέντης, "Λεξικόν των αρχαίων κυρίων ονομάτων της μυθολογίας, ιστορίας και γεωγραφίας.
3. ↑  «Δίδυμος», *Θετίμα*.
4. ↑  Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, *Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας*, Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1995 (ανατύπωση), σ. 181.
5. ↑  «Saint Didymus of Alexandria», *CatholicSaints.Info*.
6. ↑  Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, *ό.π.*, σ. 460.
7. ↑  Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, *ό.π.*, σ. 112.
8. ↑  «San Diodoro, Diomede e Didimo», *Santi e Beati*.
9. ↑  Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, *ό.π.*, σ. 112.
10. ↑  Josep M. Albaigès i Olivart, *Diccionari dels noms de noi*, Persona masculins, Edicions 62, Βαρκελώνη 1995, ISBN 84-297-3992-0, σ. 58.
11. ↑  Ugo Foscolo (Ούγκο Φόσκολο), «Notizia intorno a Didimo Chierico» Αρχειοθετήθηκε 2018-04-27 στο Wayback Machine. *Opere di Ugo Foscolo*, a cura di Mario Puppo, Ugo Mursia Editore, Μιλάνο 1962 (III έκδ. 1966).