Η **δολοφονία του Γκράμος Παλούσι** συνέβη στις 4 Σεπτεμβρίου 2004 στη Ζάκυνθο, όταν ο εικοσάχρονος Αλβανός Γκράμος Παλούσι (αλβανικά: Gramoz Palushi‎), που γιόρταζε την νίκη της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αλβανίας επί της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Ελλάδας, από Έλληνα κατά τη διάρκεια διαπληκτισμού μετά το τέλος του ποδοσφαιρικού αγώνα.

Το γεγονός οδήγησε σε εκτεταμένες διαμαρτυρίες σε διάφορες περιοχές της Αλβανίας και της Ελλάδας. Ο δράστης της δολοφονίας, Παναγιώτης Κλαδής, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη σε πρώτο βαθμό, ενώ αργότερα η ποινή του μειώθηκε στα 22 χρόνια από δευτεροβάθμιο δικαστήριο στις αρχές του 2010.

Περιστατικό
-----------

Στις 4 Σεπτεμβρίου 2004, μετά την νίκη της εθνικής Αλβανίας επί της αντίστοιχης ομάδας της Ελλάδας, το θύμα μαζί με τον αδελφό του και έναν φίλο τους, δέχθηκαν επίθεση στο νησί της Ζακύνθου από τον Ελληνοαμερικανό Παναγιώτη Κλαδή και ακόμα έναν οπαδό της ελληνικής ομάδας. Ο Γκράμος Παλούσι μαχαιρώθηκε θανάσιμα από τον Παναγιώτη Κλαδή, ενώ οι άλλοι δύο Αλβανοί τραυματίστηκαν. Η Ελληνική Αστυνομία συνέλαβε δύο άτομα για την επίθεση. Το 2006, ο Παναγιώτης Κλάδης καταδικάστηκε αρχικά σε ισόβια φυλάκιση και το 2010, σε μειωμένη ποινή 22 ετών κάθειρξης για δολοφονία, ενώ ο συνεργός του καταδικάστηκε σε 12 μήνες φυλάκιση και τρία χρόνια με περιοριστικούς όρους.

Αντιδράσεις
-----------

Η πρώτη συνεδρίαση του Κοινοβουλίου της Αλβανίας ξεκίνησε με τη ψήφιση δήλωσης διαμαρτυρίας των βουλευτών που καταδίκαζε τη δολοφονία του Γκράμος Παλούσι. Στη Θεσσαλονίκη διοργανώθηκε διαδήλωση με τη συμμετοχή του *Φόρουμ Αλβανών Μεταναστών* και αντιρατσιστικών οργανώσεων, ενώ δυο μέρες αργότερα αντιρατσιστική ομάδα κατέλαβε το πολιτικό γραφείο του τότε νομάρχη Θεσσαλονίκης Παναγιώτη Ψωμιάδη. Στην Αθήνα διοργανώθηκε από αντιρατσιστικές οργανώσεις πορεία προς τη Βουλή των Ελλήνων, ενώ ομάδα αναρχικών προκάλεσαν επεισόδια μικρής έκτασης με ρίψεις βομβών μολότοφ χωρίς να υπάρξουν τραυματίες και συλλήψεις. Ανάλογες κινητοποιήσεις έγιναν στα Χανιά και τα Ιωάννινα.

Στην Αλβανία, ομάδες νέων διοργάνωσαν πορείες προς την πλατεία Μητέρας Τερέζας
στα Τίρανα ενώ εκατοντάδες πολίτες παρευρέθηκαν στην κηδεία του. Το *Αλβανικό Συμβούλιο Νεολαίας* ζήτησε, από τον δήμο Τιράνων και τον τότε δήμαρχο και μετέπειτα πρωθυπουργό Έντι Ράμα, την μετονομασία οδού πλησίον του σταδίου Κεμάλ Στάφα στο όνομα του Γκράμος Παλούσι. Η εθνική ομάδα της Αλβανίας δώρισε στην οικογένεια του εκλιπόντος το ποσό των 10.000 δολαρίων, ενώ η Αλβανική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου αιτήθηκε από τη FIFA την άδεια ώστε οι παίκτες της εθνικής ομάδας να μπορούν να φορούν μαύρα περιβραχιόνια στον επόμενο αγώνα με την εθνική ομάδα της Γεωργίας.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  Varouhakis, Miron (9 Σεπτεμβρίου 2004). «Anti-racism rally held after deadly soccer game» (στα Αγγλικά). *USA Today*.. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
2. ↑  «Greek Courts Have the Opportunity to Demonstrate Their Effectiveness in Fighting Racism and Xenophobia». *Albanian Helsinki Committee* (στα Αγγλικά). Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
3. 1 2  «"Έσπασαν" τα ισόβια για τον Π. Κλάδη-Ξιφίτα» (στα Αγγλικά). Ιανουάριος 2010.. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
4. ↑  «Deklarate e Kuvendit te Republikes se Shqiperise». *ikub.al* (στα Αλβανικά). 6 Σεπτεμβρίου 2004. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016. [*νεκρός σύνδεσμος*]
5. ↑  «Anarchist block at antiracist demo in Athens» (στα Αγγλικά). ALTER-E. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
6. ↑  Kantouris, Costas. «Anti-racism rally held after deadly Greece-Albania soccer clash» (στα Αγγλικά). *AP Worldstream* (Associated Press). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-11-05.. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
7. ↑  Zirin, Dave (1 Ιουνίου 2007). *Welcome to the Terrordome: the pain, politics, and promise of sports* (στα Αγγλικά). Haymarket Books. σελ. 95. ISBN 978-1-931859-41-7. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
8. ↑  «Protest against violence against Albanian soccer fans held in Greek capital» (στα Αγγλικά). Τίρανα: ATA news agency. 10 Σεπτεμβρίου 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-03-05.. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.
9. ↑  «Albania buries and honors fan killed after weekend win over Greece» (στα Αγγλικά). *AP Worldstream* (Associated Press). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-11-05.. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2016.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
-------------------------

* *Γιάννης Γκολφινόπουλος: ««Ελληνας ποτέ...» Αλβανοί και ελληνικός Τύπος τη νύχτα της 4ης Σεπτεμβρίου 2004*. Προλεγόμενα: Αλεξάνδρα Χαλκιά. Ιωάννινα: Ισνάφι. 2007. σελ. 190.