Συντεταγμένες: 50°36′43″N 3°07′50″E﻿ / ﻿50.6118833°N 3.13042778°E﻿ / 50.6118833; 3.13042778

Το **Γκραν Σταντ Λιλ-Μετροπόλ** είναι ποδοσφαιρικό γήπεδο το οποίο βρίσκεται στη Βιλνέβ-ντ'Ασκ, σε κοντινή απόσταση της Λιλ, και του οποίου η ανέγερση ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2012. Επρόκειτο για το τελευταίο μεγάλο έργο του Πιέρ Μωρουά ως επικεφαλής της Μητροπολιτικής Περιοχής Λιλ (LMCU).

Πριν καν την κατασκευή του, επελέγη από τη Γαλλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FFF) για να φιλοξενήσει αγώνες του Euro 2016, καθώς η Γαλλία επελέγη ως διοργανώτρια χώρα από την UEFA. Αφού πέρασε αρκετές σεζόν στο Σταντιόμ Λιλ Μετροπόλ, η Λιλ ΟΣΚ αγωνίζεται στο νεόδμητο αυτό γήπεδο από την έναρξη της αγωνιστικής σεζόν 2012-2013.

Ιστορικό
--------

### Καταβολές

Η ανέγερση ενός νέου γηπέδου στη Λιλ αποφασίστηκε έπειτα από την αποτυχία της ανακατασκευής του παλαιού Σταντ Γκραμονπρέ-Ζουρί, καθώς το Διοικητικό Εφετείο του Ντουαί, με τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Δεκέμβριο του 2005 ακύρωσε τον Ιούλιο του 2005 την άδεια κατασκευής που είχε εκδώσει η Δήμαρχος της Λιλ, Μαρτίν Ωμπρί, η οποία είχε προηγουμένως εγκριθεί από το Διοικητικό Δικαστήριο της Λιλ, λόγω του καταφανούς λάθους που είχε γίνει με τη θετική γνωμοδότηση του *Architecte des Bâtiments de France* σε ένα σχέδιο το οποίο ήταν παράνομο λόγω του φωτεινού του σχεδιασμού, σε συνδυασμό με το σχήμα και το ύψος του, τα οποία έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με το, ευρισκόμενο σε κοντινή απόσταση, Φρούριο της Λιλ, ενώ, ταυτόχρονα, παρέβαινε το άρθρο ND10 περί περιορισμού στο ύψος των κατασκευών.

Η κατασκευή και στη συνέχεια η εκμετάλλευση του γηπέδου για διάστημα 31 ετών πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια συνεργασίας δημοσίου-ιδιώτη. Στις 1 Φεβρουαρίου 2008, το συμβούλιο της LMCU επέλεξε το σχέδιο της Eiffage (αρχιτέκτονες Valode et Pistre σε συνεργασία με τον Πιέρ Φερέ) σε συνεργασία με τη Stadia Consulting Group (τότε θυγατρική της Colony Capital, η οποία εξαγοράστηκε στη πορεία από το Groupe Lagardère) για την εμπορική εκμετάλλευση, με τις Bouygues και Vinci να έχουν επίσης καταθέσει, η καθεμιά τους, πρόταση για την ανάληψη του έργου. Το συμβόλαιο υπεγράφη στις 15 Οκτωβρίου 2008, με την Eiffage να διαθέτει τότε βάση συμβολαίου 45 μήνες για να παραδώσει το γήπεδο, κάτι που σήμαινε το καλοκαίρι του 2012 (15 Ιουλίου 2012). Οι χωματουργικές και εργασίες καθαρισμού ξεκίνησαν στις 7 Ιουλίου 2009. Η άδεια κατασκευής υπεγράφη από τους δημάρχους της Λεζέν και της Βιλνέβ-ντ'Ασκ στις 17 Δεκεμβρίου 2009. Η πρόεδρος της Μητροπολιτικής Περιοχής της Λιλ, Μαρτίν Ωμπρί, έδωσε το πράσινο φως στις 26 Μαρτίου 2010 ώστε οι εργασίες θεμελίωσης του γηπέδου να ξεκινήσουν στις 29 Μαρτίου.

Ο θεμέλιος λίθος του Γκραν Σταντ τοποθετήθηκε συμβολικά στις 27 Σεπτεμβρίου 2010 από τον πρόεδρο της Eiffage, ενώ οι εργασίες ολοκληρώθηκαν εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος με προβάδισμα τεσσάρων ετών, πριν από τα εγκαίνια του γηπέδου στις 17 Αυγούστου 2012.

### Ανέγερση του γηπέδου

Άποψη του εργοταξίου τον Σεπτέμβριο του 2010.
Εργοτάξιο τον Μάρτιο του 2012.
#### Προσφυγές ενάντια στην άδεια κατασκευής

Μια προσφυγή ενάντια στην αναθεωρημένη έκδοση τοπικού πλάνου αστικοποίησης, η οποία είχε ψηφιστεί από τη Μητροπολιτική Περιοχή της Λιλ τον Οκτώβριο του 2007 ώστε να δώσει τη δυνατότητα ανέγερσης του γηπέδου, κατατέθηκε στο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιλ τον Δεκέμβριο του 2007 από την οργάνωση *«Les 2sous du grand stade»*. Προσφυγή η οποία έκτοτε απορρίφθηκε σε πρώτο βαθμό.

Μια άλλη προσφυγή κατατέθηκε στο Διοικητικό Δικαστήριο στα τέλη του 2008 από τον Ερίκ Νταρκ, ο οποίος είχε ήδη προκαλέσει τη δίκη του Πιέρ Μωρουά για ψευδή επαγγελματικά στοιχεία, και η οποία απορρίφθηκε από το Διοικητικό Δικαστήριο. Η πλευρά του ενάγοντος ισχυριζόταν ότι το περιεχόμενο του καλέσματος για προσφορές είχε τροποποιηθεί μερικές ημέρες πριν από την ψηφοφορία μέσω LMCU και ότι οι όροι της σύμβασης είχαν τροποποιηθεί χωρίς οι ανταγωνίστριες εταιρίες να μπορέσουν να συμμετάσχουν στη νέα αυτή διαδικασία, ενώ το κοινωνικό σύνολο δεν μπορούσε να συγκρίνει τα προσφερόμενα ποσά, καθώς πλέον δεν διέθετε παρά μόνο μία απόκριση στο κάλεσμά της για προσφορές με βάση το νέο σχεδιασμό (Eiffage). Ωστόσο, η επανεκκίνηση του συνόλου της διαδικασίας του διαγωνισμού προσφορών για την ανάληψη του έργου δεν ήταν αναγκαία για μια τροποποίηση η οποία θεωρείτο μικρής έκτασης.

Στις 25 Μαΐου 2010 κατά τις πρωινές ώρες της ημέρας, η Nord Eclair ενημέρωσε τους αναγνώστες της μέσω της επίσημης ιστοσελίδας της ότι ο κρατικός εισηγητής Λαβάιγ δεν είχε προωθήσει την έκθεση του Ερίκ Νταρκ, στο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιλ. Το αίτημα ακύρωσης που είχε κατατεθεί από τον παλιό βουλευτή Λαμπερσατουά δεν έγινε αποδεκτό και, στις 14 Ιουνίου 2010, το Δικαστήριο της Λιλ απέρριψε την προσφυγή του Ερίκ Νταρκ. Ο τελευταίος δεν είχε πρόθεση να καταθέσει έφεση κατά της απόφασης αυτής, αλλά ανακοίνωσε την προετοιμασία μήνυσης κατά αγνώστου σε δικαστικό επίπεδο για το αδίκημα της ευνοιοκρατίας κατά την ανάθεση του έργου αυτού.

Αρκετές άλλες προσφυγές κατατέθηκαν σε βάρος της άδειας κατασκευής που εκδόθηκε από τις κοινότητες της Βιλνέβ-ντ'Ασκ και του Λεζέν στην εταιρεία *Elisa*. Δύο γειτονικά εμπορικά κέντρα (Centre Commercial V2 και Heron Parc) κατέθεσαν επίσης προσφυγές σε βάρος των δύο αρμοδίων δημοτικών αρχών. Από την πλευρά της, η οργάνωση *« Les 2sous du grand stade »* κατέθεσε, στις 18 Φεβρουαρίου 2010, προσφυγή για ακύρωση στο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιλ η οποία παραμένει ακόμη υπό εξέταση.

#### Κόστος και χρηματοδότηση

Η κατασκευή του μεγάλου αυτού γηπέδου εκτιμάτο στα 324 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 282 εκατομμύρια ευρώ για το γήπεδο και τους χώρους υπόγειας στάθμευσης και τα 42 εκατομμύρια για τους πρόσθετους χώρους (ξενώνας, χώροι εμπορικής χρήσης, εστίαση, παροχή υπηρεσιών, κτλ.).

Η κρατική χρηματοδότηση του σχεδίου αυτού και των υπόλοιπων αναγκαίων εργασιών έφτανε σε ένα μέγιστο ποσό της τάξεως των 613 εκατομμυρίων ευρώ για τη Μητροπολιτική Περιοχή της Λιλ (LMCU), ένα ποσό το οποίο ενδέχεται να μειωθεί αναλόγως με τη στήριξη του Κράτους και την προσέλευση στο γήπεδο. Η ανέγερση του γηπέδου θα χρηματοδοτηθεί από τη Μητροπολιτική Περιοχή της Λιλ μέσω ετησίου αντιτίμου ύψους 24,7 εκατομμυρίων ευρώ σε διάστημα 31 ετών με βάση ιδιωτικό συμφωνητικό. όμως στα πλαίσια της σύμβασης δημοσίου-ιδιώτη, η Eiffage θα καταβάλει ένα μέρος των εσόδων της από την εκμετάλλευση των χώρων, είτις το λιγότερο 5,9 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Επίσης, ο ποδοσφαιρικός σύλλογος της Λιλ ΟΣΚ θα χρηματοδοτήσει τις εγκαταστάσεις με ένα ποσό της τάξης των 7,5 εκατομμυρίων σε ετήσια βάση καθώς και το Περιφερειακό Συμβούλιο του Νορ-Πα-ντε-Καλαί με οικονομική συνεισφορά ύψους 45 εκατομμυρίων ευρώ. Καθώς σε αυτή τη μείωση θα προβλέπονται και τα παραπάνω κέρδη, η LMCU θα χρηματοδοτήσει λοιπόν το σχέδιο με μέγιστο οικονομικό ποσό τα 14,2 εκατομμύρια ευρώ για διάρκεια 31 ετών, είτις 613 εκατομμύρια ευρώ συνυπολογιζόμενων των 173 εκατομμυρίων που ξοδεύτηκαν για την προσβασιμότητα στις γηπεδικές εγκαταστάσεις. Έπειτα από μια ενημέρωση στη μεταξύ τους σύμβαση με την *LOSC* τον Σεπτέμβριο του 2008, το κόστος αυτό μειώθηκε στα 10,5 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση, κι έπειτα σε 7,2 εκατομμύρια ετησίως έπειτα από μια επαναδιαπραγμάτευση των οικονομικών όρων της συμφωνίας, με το οικονομικό κόστος να μειώνεται έπειτα από οικονομική κρίση.

Το τελικό κόστος του νέου γηπέδου - 324 εκατομμύρια ευρώ - ήταν τελικά 8,5 φορές υψηλότερο αυτού του σχεδίου ανακατασκευής του Σταντ Γκραμονπρέ-Ζουρί, το οποίο είχε εγκαταλειφθεί το 2006 (εκτιμάτο τότε στα 38 εκατομμύρια ευρώ).

Ο Ζεράρ Κωντρόν, δήμαρχος της Βιλνέβ-ντ'Ασκ, και ο Ρενέ Φαντιερεντόνκ, δήμαρχος του Ρουμπαί αντιτέθηκαν στο σχέδιο λόγω του κόστους του.

Το οικονομικό κόστος προκάλεσε τις επιφυλάξεις της UDF και την αντίθεση των Πρασίνων και της οργάνωσης *« Les 2sous du grand stade »*.

Τον Σεπτέμβριο του 2011, έγινε λόγος για πρόσθετο κόστος της τάξεως των 96 εκατομμυρίων ευρώ για την ανέγερση του γηπέδου λόγω της υποχρεωτικής προσαρμογής του κτίσματος στα όσα υπαγόρευε αντισεισμικός νόμος του Οκτώβριο του 2010, είτις μετά την έναρξη των εργασιών κατασκευής του γηπέδου. Λόγω απουσίας συμφωνίας στο κομμάτι της καταβολής του συγκεκριμένου ποσού, οι εργασίες αυτές δεν ξεκίνησαν άμεσα, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα ώστε να εκφράζονται φόβοι για μη-τήρηση του χρονοδιαγράμματος παράδοσης του έργου.
Ωστόσο, μια λύση φάνηκε να βρίσκεται για σχετικά με τα αντισεισμικά μέτρα : LMCU και Eiffage κατέληξαν σε συμφωνία ώστε να συνεχίσουν τις εργασίες σε βάθος χρόνου, ανάλογα με το επείγον του πράγματος, και μετά την έναρξη της λειτουργίας του γηπέδου. Έμενε όμως να βρεθεί το ποιος θα πλήρωνε το οικονομικό τους κόστος, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν φαινόταν πρόθυμη να χρηματοδοτήσει εργασίες οι οποίες δεν ήταν υποχρεωτικές (αλλά έντονα συνιστώμενες για ένα τέτοιο έργο), καθώς ο νέος νόμος περί πρόληψης για σεισμούς αφορούσε κτίρια και κατασκευές των οποίων η άδεια κατασκευής είχε κατατεθεί μετά την 1η Μαΐου 2011, ενώ αυτή του Γκραν Σταντ χρονολογούνταν από τις 17 Δεκεμβρίου 2009.

### Παράδοση

Έπειτα από αρκετούς μήνες συζήτησης επί των φόβων καθυστέρησης στην παραλαβή του έργου, ο Πιέρ Μπερζέ, νέος γενικός διευθυντής της Eiffage επιβεβαίωσε εμπρός της γενικής συνέλευσης των μετόχων ότι το γήπεδο θα παραδιδόταν τον Αύγουστο του 2012, περίοδο κατά την οποία γινόταν η εκκίνηση της αγωνιστικής σεζόν 2012-13 του γαλλικού πρωταθλήματος : η Λιλ ΟΣΚ έδωσε λοιπόν την πρώτη της εντός έδρας αναμέτρηση για τη σεζόν στη νέα της έδρα στις 17 Αυγούστου 2012 απέναντι στην ΑΣ Νανσί-Λωρραίνη.

Ήταν, κατά την παράδοσή του, το τρίτο μεγαλύτερο γαλλικό γήπεδο μετά το Σταντ ντε Φρανς του Σαιν-Ντενί και το Σταντ Βελοντρόμ της Μασσαλίας.

Λειτουργία
----------

Το γήπεδο ανήκει στον όμιλο Eiffage, μέσω της εταιρείας Elisa (Eiffage Lille Stadium Arena) και αυτό για τη διάρκεια της παραχώρησης, δηλαδή 31 έτη, είτις μέχρι το 2043. Μετά την ημερομηνία αυτή, η Μητροπολιτική Περιοχή της Λιλ (LMCU) θα γίνει ιδιοκτήτης του γηπέδου.

Η διαχείριση του γηπέδου εξαρτάται από δύο φορείς :

* Την εταιρεία Elisa Gestion (θυγατρική της Eiffage) η οποία διαχειρίζεται το προσωπικό του γηπέδου.
* Η GIE Grand Stade, η οποία αποτελείται κατά 50 % από την Elisa Gestion και 50 % από τη Λιλ ΟΣΚ, και η οποία διαχειρίζεται τα οικονομικά του γηπέδου.

Εγκαταστάσεις και εξοπλισμός
----------------------------

Άλλη άποψη του γηπέδου τον Σεπτέμβριο του 2010.
Με μέγιστη χωρητικότητα τις 50.186 ή 50157 θέσεις, το γήπεδο με σχήμα ημιδιαφανούς σκάφους που προτάθηκε από την Eiffage έχει μέγιστο ύψος τα 31 μέτρα. Καλύπτεται από κινούμενη οροφή που αποτελείται από δύο σκληρές ημισκεπές οι οποίες μπορούν να μετακινηθούν σε χρονικό διάστημα μισής ώρας. Ένα τμήμα του αγωνιστικού χώρου είναι μετακινούμενο ώστε να μπορεί να αφήσει χώρο για χώρο εκδηλώσεων ή άλλες αθλητικές δραστηριότητες προσφέροντας, ταυτόχρονα, έναν πρόσθετο αριθμό θέσεων της τάξεως των 6.500 με 30.000 θέσεων.

Μετράει 4.965 ή 5.233 θέσεις VIP, 1.842 θέσεις σουϊτών, 448 θέσεις πρωτοκόλλου και 326 θέσεις Τύπου.

Οι εγκαταστάσεις ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της ανωτάτης οικολογικής ποιότητος για τη διαχείριση της ενέργειας, του νερού και για τη συντήρηση. Είναι ακόμη εξοπλισμένο με δύο αιολικούς μύλους και μια φωτοβολταϊκή εγκατάσταση για την παραγωγή ενέργειας.

Η ποδοσφαιρική ομάδα της Λιλ ΟΣΚ είναι ένοικος του γηπέδου αυτού, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να φιλοξενεί όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές και διεθνείς διοργανώσεις. Ωστόσο οι εγκαταστάσεις αυτές προσφέρουν, επίσης, τη δυνατότητα φιλοξενίας κι άλλων εκδηλώσεων, μουσικών και πολιτισμικών. Ο ερχομός του Γκραν Σταντ αναμένεται να σηματοδοτήσει ένα νέο βήμα για τη Λιλ ΟΣΚ, η οποία επιθυμεί να « είναι μέλος του γαλλικού top 3 και να είναι σε θέση να ανταγωνιστεί τις κορυφαίες ομάδες στην Ευρώπη ».

Η χωρητικότητα των 50.186 θέσεων ορίστηκε με βάση την εκτιμώμενη προσέλευση στο γήπεδο και σε συνυπολογισμό με τον πληθυσμό της πόλης, μελετώντας ταυτόχρονα το παράδειγμα των γηπέδων που χτίστηκαν στη Γερμανία στα πλαίσια του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2006.

Ορισμένοι αντίθετοι θεωρούν ότι μια χωρητικότητα της τάξεως των 25.000 θα ήταν αρκετή, εάν ληφθεί υπόψη η προσέλευση στις εντός έδρας αναμετρήσεις της Λιλ για τη σεζόν 2011-2012 (16.000 θεατές σε ετήσιο μέσο όρο). Ωστόσο, η έλλειψη άνεσης, και η μικρή χωρητικότητα του αθλητικού γηπέδου του Σταντιόμ Νορ, το οποίο χωράει σήμερα 18.800 θέσεις καθήμενων, έχει σαφέστατο αντίκτυπο στην προσέλευση του κοινού, σε σύγκριση με ένα υπερσύγχρονο γήπεδο το οποίο έχει προβλεφθεί να φιλοξενεί και οικογένειες. Επίσης, στις αρχές Ιουλίου, ο σύλλογος είχε ήδη περισσότερα από 25.000 εγγεγραμμένα μέλη για εισιτήριο διαρκείας, με περισσότερο από έναν μήνα πριν από την έναρξη του νέου πρωταθλήματος, ενώ εκτιμόταν ότι θα έφτανε τα 30.000 μέλη.

Χρήση του γηπέδου
-----------------

Το γήπεδο αυτό έχει πέντε διαφορετικές δυνατότητες χρήσης:

### Γήπεδο Ποδοσφαίρου

50.000 θέσεις, 76 σουίτες και 7150 θέσεις VIP, με κινητή οροφή η οποία καλύπτει τον αγωνιστικό χώρο.

#### ΛΟΣΚ

Η Λιλ ΟΣΚ δίνει σε αυτό όλους τους εντός έδρας αγώνες της (Λιγκ 1, Κύπελλο Γαλλίας, Λιγκ Καπ Γαλλίας, Τσάμπιονς Λιγκ).
Το Γκραν Σταντ ήταν το πρώτο γήπεδο ποδοσφαίρου στη Γαλλία που φιλοξένησε αναμέτρηση με κλειστή την οροφή του.

#### Άλλοι αγώνες ποδοσφαίρου

Το γήπεδο ορίστηκε από την UEFA να φιλοξενήσει αγώνες στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 2016.

### Γήπεδο Ράγκμπι

50.000 θέσεις, 7233 θέσεις VIP, με κινητή οροφή η οποία καλύπτει τον αγωνιστικό χώρο. Οι πρώτες σειρές καθισμάτων βρίσκονται σε απόσταση 7 μ. από τις δύο περιοχές.

Το Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2012, η Εθνική Γαλλίας αντιμετώπισε την Αργεντινή, στο Γκραν Σταντ. Επρόκειτο για την πρώτη αναμέτρηση ράγκμπι επί γαλλικού εδάφους με σκεπασμένη οροφή. Το Σάββατο 30 Μαρτίου 2013, η Σταντ Φρανσαί και η Τουλόν ήρθαν αντιμέτωπες στα πλαίσια του Top 14.

### Χώρος συναυλιών

50.000 θέσεις, με κινητή οροφή η οποία κλείνει σε χρονικό διάστημα μισής ώρας.

### Αρένα Συναυλιών

25.000 θέσεις με πλήρη χωρητικότητα, 16.000 θέσεις με περιορισμένη χωρητικότητα.

Το γήπεδο μπορεί να φιλοξενήσει συναυλίες. Αυτή της Rihanna στις 20 Ιουλίου 2013 ήταν η πρώτη σε χώρο τύπου « Arena » ή « χώρου συναυλιών », με χωρητικότητα 25.000 θέσεων,.

### Αρένα Αθλητισμού

30.000 θέσεις με πλήρη χωρητικότητα, 19.000 θέσεις με περιορισμένη χωρητικότητα.

Το γήπεδο είναι μία από τις τοποθεσίες που θα φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Χειροσφαίρισης Ανδρών του 2017.

Περιβάλλων χώρος και πρόσβαση
-----------------------------

### Πρόσβαση στο γήπεδο

Η πρόσβαση στο Γκραν Σταντ γίνεται : 

* μέσω της γραμμής 1 του μετρό από τις στάσεις *Cité Scientifique - Pr Gabillard* ή *Quatre Cantons - Grand Stade*,
* μέσω της γραμμής 2 του μετρό, στη στάση *Les Près* και στη συνέχεια με ειδική λεωφορειακή γραμμή,
* με το λεωφορείο, τη γραμμή 18 και κατεύθυνση *La Corolle*, στάση *Versailles*.

### Αστικοποίηση

Συνολικά, σχεδόν 7.000 θέσεις στάθμευσης έχουν προβλεφθεί εκ των οποίων οι 500 στα υπόγεια του γηπέδου σε δύο επίπεδα, 3.000 στην επιφάνεια της γης και 3.500 σε διάφορους χώρους περιμετρικά του γηπέδου.

Ένας φαρδύς πεζόδρομος θα διευκολύνει την πρόσβαση και την κυκλοφορία των πεζών μεταξύ του γηπέδου και των γειτονικών εγκαταστάσεων (δύο ξενοδοχεία, έναν χώρο πρώτων βοηθειών και σχετικών υπηρεσιών, ένα κέντρο άθλησης και υγείας, εμπορικούς χώρους και εστιατόρια).

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  Minister of Youth Affairs and Sports: (Γαλλικά) *recensement des équipements sportifs, espaces et sites de pratiques en France*.
2. 1 2 3 4 5  « Foot - L1 - Lille - Eiffage construira le grand stade » Αρχειοθετήθηκε 2010-09-12 στο Wayback Machine. par Olivier Maillard, *L'Équipe*, 1er février 2008
3. ↑  (pdf) Grands Stades - rapport de la commission euro 2016 Αρχειοθετήθηκε 2014-02-01 στο Wayback Machine. - Portail du gouvernement
4. ↑  (pdf) Générateur d'émotions - *grandstade-lillemetropole.com*
5. 1 2  Rédaction, « Dans un autre monde », *L'Équipe*, vol. 67, no 21217, 15 août 2012, p. 4
6. 1 2  « Ça lui va comme un grand », *France Football*, no 3463, 21 août 2012, p. 5
7. 1 2
8. 1 2  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2013.
9. ↑  web.archive.org/web/20121025010639/https://www.lexpress.fr/actualite/sport/football/le-vrai-cout-du-grand-stade-de-lille\_1177507.html.
10. ↑  « Visite de la Borne de l'Espoir : *Emotion et fierté !*, LOSC Lille, losc.fr
11. 1 2  « Grand stade : le projet est choisi » sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine
12. ↑  Légifrance, arrêt du Conseil d'État du 28 décembre 2005, 284.863. Publié au recueil Lebon, cet arrêt a également fait jurisprudence en jugeant qu'en l'absence de dénaturation, l'atteinte portée à un monument historique relève des juges du fond et non des juges de cassation.
13. ↑  « Grimonprez-Jooris dans l'impasse » Αρχειοθετήθηκε 2010-08-05 στο Wayback Machine. dépêche de l'Agence France-Presse, sur le site du journal *L'Équipe*, 7 juillet 2005
14. ↑  Communiqué de presse du Conseil d'État du 28 décembre 2005
15. ↑  (pdf)« Réunion du CONSEIL du 01/02/2008 »[*νεκρός σύνδεσμος*] sur le site de Lille Métropole Communauté urbaine
16. ↑  Présentation des trois projets avec photos sur le site Zoom Sur Lille
17. ↑  « Les grandes étapes du projet » Αρχειοθετήθηκε 2010-12-02 στο Wayback Machine. chronologie sur le site de LMCU, mars 2008
18. ↑
19. ↑  Le Grand Stade de Lille attaque les fondations, chronofoot, 27 mars 2010
20. ↑  *Après le viaduc de Millau, le Grand Stade est notre ouvrage le plus médiatique* Αρχειοθετήθηκε 2016-03-09 στο Wayback Machine. La Voix Eco, Laurent Wattiez, 27/09/2010
21. ↑  « Gros sous et dessous du futur stade de Lille »[*νεκρός σύνδεσμος*] par Haydéé Sabéran, *Libération*, 22 décembre 2007
22. 1 2  Site officiel de l'association « Les 2sous du grand stade »
23. ↑  «Début des travaux espéré en janvier » Αρχειοθετήθηκε 2016-02-04 στο Wayback Machine. *Nord éclair*, 29 septembre 2009
24. ↑  « Encore un recours administratif contre le Grand Stade » Αρχειοθετήθηκε 2013-10-21 στο Wayback Machine. *Nord éclair*, 28 novembre 2008
25. ↑  « Les 2sous veulent « faire du bruit » avec leurs éléments de recours » Αρχειοθετήθηκε 2010-02-26 στο Wayback Machine. *La Voix du Nord*, 23 février 2010
26. ↑  « Le grand stade va jouer sa qualification au tribunal » Αρχειοθετήθηκε 2010-03-04 στο Wayback Machine. 20 minutes, 23 février 2010
27. 1 2 3  « Le coût du stade » Αρχειοθετήθηκε 2011-02-07 στο Wayback Machine. sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine
28. 1 2  (pdf) « Grand Stade – Contrat de Partenariat : Classement des offres finales – Désignation de l'attributaire pressenti »[*νεκρός σύνδεσμος*] sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine
29. ↑  « Grand stade : le contrat est voté » sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine, 26 septembre 2008
30. ↑
31. ↑  Ce qu'ils veulent faire du grand stade.
32. ↑  « Retard Grand stade de Lille : "une chance qui est non-nulle" (DG Eiffage) » Αρχειοθετήθηκε 2012-08-03 at Archive.is leparisien.fr, 1er septembre 2011
33. 1 2
34. ↑  Δύο γήπεδα αναμένεται σύντομα να το ξεπεράσουν, το Παρκ ντε Πρενς του οποίου η χωρητικότητα θα αυξηθεί ώστε να χωράει κοινό μεγαλύτερο των 50.000 θεατών και το Σταντ ντε Λυμιέρ το οποίο βρίσκεται υπό κατασκευή
35. ↑  Elisa Fiche société sur societe.com
36. ↑   Αρχειοθετήθηκε 2012-07-12 στο Wayback Machine. (pdf) www.eiffage.com
37. ↑  Elisa Gestion Fiche de la société sur www.societe.com
38. ↑  GIE Grand Stade Fiche société sur societe.com
39. ↑  Le stade en chiffres sur *grandstade-lillemetropole.com*. Consulté le 7 février 2013.
40. ↑  Grands Stades - rapport de la commission euro 2016 Αρχειοθετήθηκε 2014-02-01 στο Wayback Machine. (pdf) - Portail du gouvernement
41. ↑  Financement des équipements sportifs Αρχειοθετήθηκε 2014-03-16 στο Wayback Machine. (pdf) - www.acteursdusport.fr
42. ↑  « Vidéo de présentation du projet Eiffage »[*νεκρός σύνδεσμος*] sur le site officiel du cabinet d'architecture Pierre Ferret
43. ↑  Visuels du stade Αρχειοθετήθηκε 2010-01-10 στο Wayback Machine. sur le site officiel du cabinet d'architecture Pierre Ferret
44. ↑  « Le choix de l'ambition sur le site LMCU » Αρχειοθετήθηκε 2008-12-03 στο Wayback Machine. : présentation du projet sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine
45. 1 2  « Le projet Eiffage » Αρχειοθετήθηκε 2008-12-05 στο Wayback Machine. : caractéristiques sur le site officiel de Lille Métropole Communauté urbaine
46. ↑  Photos de la maquette du projet Eiffage sur le site officiel du LOSC
47. ↑  Un Grand Stade pour accueillir l'Euro 2016 Αρχειοθετήθηκε 2009-03-10 στο Wayback Machine. par Julien Lécuyer, La Voix du Nord 6 mars 2009
48. ↑  «« accélérer » au moment du Grand Stade». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2013.
49. ↑  «Affluence sur le site de la LFP». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2013.
50. ↑  «Grand Stade : 25 000 abonnés et bientôt vous ?». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2013.
51. ↑  «Grand Stade : la barre des 30 000 abonnes bientôt franchie». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2013.
52. ↑  Stade Français - Toulon au Grand Stade Lille
53. ↑  Concert de Rihanna au Grand stade : il n'y a plus de places!, lavoixdunord.fr, 15 février 2013
54. ↑  Rihanna en concert au Grand Stade de Lille le 20 juillet 2013, nord-pas-de-calais.france3.fr, 12 février 2013
55. ↑  Depeche Mode en concert au Grand Stade de Lille le 17 novembre, nord-pas-de-calais.france3.fr, 11 avril 2013

|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Grand Stade Lille Métropole  της Γαλλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |