Συντεταγμένες: 35°39′41″N 139°46′11″E﻿ / ﻿35.66139°N 139.76972°E﻿ / 35.66139; 139.76972

 Τσουκίτζι, όπως φαίνεται από το Σιοντόμε, 2018
Η **Ψαραγορά του Τσουκίτζι** (築地市場, *Tsukiji shijō*), εποπτευόμενη από την Κεντρική Αγορά Χονδρικής Πώλησης του Μητροπολιτικού Δήμου του Τόκιο (東京都中央卸売市場, *Tōkyō-to Chūō Oroshiuri Shijō*) ήταν η μεγαλύτερη αγορά χονδρικής πώλησης θαλασσινών στον κόσμο.  Ήταν επίσης μία από τις μεγαλύτερες υπεραγορές χονδρικής κάθε είδους. Η αγορά άνοιξε στις 11 Φεβρουαρίου 1935 ως αντικατάσταση μιας παλαιότερης αγοράς, που καταστράφηκε στον μεγάλο σεισμό του Καντό του 1923. Έκλεισε στις 6 Οκτωβρίου 2018, με τις εργασίες να μεταφέρονται στη νέα αγορά Τογιόσου.     

Η αγορά βρισκόταν στο Τσουκίτζι στο κέντρο του Τόκιο, ανάμεσα στον ποταμό Σουμίντα και την αριστοκρατική εμπορική περιοχή Γκίνζα. Όταν λειτουργούσε η εσωτερική αγορά χονδρικής, προσέφερε μόνο περιορισμένη πρόσβαση στους επισκέπτες.   Ενώ η εσωτερική αγορά χονδρικής έχει κλείσει, η εξωτερική αγορά λιανικής πώλησης, τα εστιατόρια και τα σχετικά καταστήματα προμηθειών εστιατορίων παραμένουν σε λειτουργία και η περιοχή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο τόσο για τους εγχώριους όσο και για τους ξένους επισκέπτες.

Τοποθεσία
---------

 Στους δρόμους του Τσουκίτζι ως τουρίστας
 Κοπή κατεψυγμένου τόνου με πριονοκορδέλα
Η αγορά βρίσκεται κοντά στο σταθμό Τσουκιτζισιτζό (Tsukijishijō) στη γραμμή Τοέι Οέντο και στο σταθμό Τσουκίτζι στη γραμμή Χιμπίγια του μετρό του Τόκιο.  Υπήρχαν δύο διακριτά τμήματα της αγοράς συνολικά, αλλά μετά τη μετεγκατάσταση στην αγορά Τογιόσου, παραμένει μόνο η εξωτερική αγορά. Η **εσωτερική αγορά** ( *jōnai-shijō*) ήταν η αδειοδοτημένη αγορά χονδρικής, όπου περίπου 900 χονδρέμποροι, που είχαν άδεια άσκησης επαγγέλματος, διατηρούσαν μικρούς πάγκους και όπου γίνονταν οι δημοπρασίες και το μεγαλύτερο μέρος της επεξεργασίας των ψαριών. Η **εξωτερική αγορά** ( *jōgai-shijō*) είναι ένας συνδυασμός καταστημάτων χονδρικής και λιανικής, που πωλούν ιαπωνικά εργαλεία κουζίνας, προμήθειες εστιατορίων, είδη παντοπωλείου και θαλασσινά, καθώς και πολλών εστιατορίων, ιδιαίτερα εστιατορίων σούσι.  Τα περισσότερα καταστήματα στην εξωτερική αγορά είναι κλειστά νωρίς το απόγευμα. Στην εσωτερική αγορά οι επισκέπτες επιτρέπονταν να εισέλθουν μόνο στις 10:00 π.μ. (11:00 μ.μ. από τότε που μετακόμισε η αγορά), οπότε η δραστηριότητα στην αγορά είχε μειωθεί σημαντικά ή σχεδόν είχε σταματήσει. Ωστόσο, επιτρεπόταν η είσοδος στην εσωτερική αγορά νωρίς το πρωί σε έναν μικρό αριθμό επισκεπτών, για να δουν τη δημοπρασία τόνου.

Ιστορία
-------

 Ένα *oroshi hocho* που χρησιμοποιείται στο Τσουκίτζι 
### Προέλευση

Η έκταση, στην οποία βρισκόταν η ψαραγορά, δημιουργήθηκε κατά την περίοδο Έντο από το σογκουνάτο Τοκουγκάβα μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του Μεϊρέκι το 1657. Δημιουργήθηκε μέσω του αναδασμού γης στον κόλπο του Τόκιο, και ως εκ τούτου η περιοχή ονομάστηκε Τσουκίτζι (Tsukiji) (築地), που σημαίνει "κατασκευασμένη γη" ή "αποστραγγισμένη γη". Η ψαραγορά ωστόσο βρισκόταν εδώ μέχρι τον 20ο αιώνα. 

Η πρώτη ψαραγορά στο Τόκιο βρισκόταν αρχικά στην περιοχή Νιχονμπάσι, δίπλα στη γέφυρα Νιχονμπάσι, που έδωσε το όνομά της στην περιοχή.  Η περιοχή ήταν ένα από τα πρώτα μέρη, που εγκαταστάθηκαν κάτοικοι, όταν το Έντο (όπως ήταν γνωστό το Τόκιο μέχρι τη δεκαετία του 1870) έγινε πρωτεύουσα από τον Τοκουγκάβα Ιεγιάσου και η αγορά παρείχε τροφή για το κάστρο Έντο, που ήταν χτισμένο σε έναν κοντινό λόφο. Ο Τοκουγκάβα Ιεγιάσου πήρε έναν αριθμό ψαράδων από την Τσουκούντα της Οσάκα στο Έντο, για να προμηθεύουν ψάρια στο κάστρο το 1590.  Τα ψάρια, που δεν τα αγόραζε το κάστρο, πωλούνταν στη συνέχεια κοντά στη γέφυρα Νιχονμπάσι, σε μια αγορά που ονομάζεται ουογκάσι (*uogashi)* (κυριολεκτικά, "αποβάθρα ψαριών"). 

Τον Αύγουστο του 1918, μετά τις λεγόμενες *Ταραχές του ρυζιού* (*Kome Sōdō*), που ξέσπασαν σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις ελλείψεις τροφίμων και τις κερδοσκοπικές πρακτικές των χονδρεμπόρων, η ιαπωνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να δημιουργήσει νέους θεσμούς για τη διανομή των τροφίμων, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές. Ένας νόμος για την κεντρική χονδρική αγορά θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 1923. 

Ο μεγάλος σεισμός του Καντό την 1η Σεπτεμβρίου 1923 κατέστρεψε μεγάλο μέρος του κεντρικού Τόκιο, συμπεριλαμβανομένης της ψαραγοράς Νιχονμπάσι. Η κυβέρνηση του Τόκιο, η οποία είχε ήδη σχέδια να μετεγκαταστήσει την αγορά λόγω των ανθυγιεινών συνθηκών της, που θεωρούνταν ακατάλληλες για μια περιοχή, που είχε εξελιχθεί σε επιχειρηματικό κέντρο, στη συνέχεια άδραξε την ευκαιρία να μεταφέρει την αγορά στην περιοχή Τσουκίτζι. 

### Κατασκευή και λειτουργία

 Ψαραγορά Τσουκίτζι
Μετά τον μεγάλο σεισμό του Καντό του 1923, αρχιτέκτονες και μηχανικοί από το Αρχιτεκτονικό Τμήμα της Δημοτικής Κυβέρνησης του Τόκιο στάλθηκαν στην Ευρώπη και την Αμερική, για να κάνουν έρευνα για τη νέα αγορά. Ωστόσο, λόγω του τεράστιου μεγέθους της αγοράς και του αριθμού των αντικειμένων, που ανταλλάσσονταν, αναγκάστηκαν να δημιουργήσουν το δικό τους μοναδικό σχέδιο. Το ημικυκλικό σχήμα επέτρεπε ευκολότερη πρόσβαση και χειρισμό για εμπορευματικά τρένα και η ατσάλινη κατασκευή από πάνω επέτρεπε έναν ευρύ, συνεχή χώρο απαλλαγμένο από κολώνες και υποδιαιρέσεις. Η μετεγκατάσταση της αγοράς θα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα έργα ανοικοδόμησης στο Τόκιο μετά τον σεισμό, που θα διαρκούσε πάνω από έξι χρόνια με τη συμμετοχή 419.500 εργαζομένων.

Το Τσουκίτζι άνοιξε επίσημα στις 11 Φεβρουαρίου 1935. Την ίδια μέρα, ο σταθμός Τόκιο-Σιτζό (東京市場駅) άνοιξε με διαδρομές σχεδιασμένες γύρω από την περιοχή της αγοράς.  Αυτό το έτος, οι τρεις μεγάλες αγορές (Τσουκίτζι, Κάντα και Κότο) άρχισαν να λειτουργούν ως σύστημα Κεντρικών Αγορών Χονδρικής της Μητροπολιτικής Κυβέρνησης του Τόκιο. Στη συνέχεια, άνοιξαν διαδοχικά μικρότερα υποκαταστήματα αγορών (η αγορά φρούτων και λαχανικών Εμπάρα, η αγορά Τοσίμα, η αγορά Αντάτσι και η αγορά κρέατος). 

### Μετεγκατάσταση στην αγορά Τογιόσου

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι συναλλαγές του Τσουκίτζι αυξήθηκαν σε όγκο και οι εγκαταστάσεις του έγιναν στενές και παλιομοδίτικες. Τα σχέδια μετεγκατάστασης είχαν εξεταστεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1950. Το υποψήφιο μέρος ήταν το Όχι, η τρέχουσα αγορά Όχτα. Ωστόσο, το σχέδιο δεν μπόρεσε να επιτύχει συναίνεση μεταξύ των ενδιαφερομένων. Υπήρχε ένα άλλο σχέδιο στα τέλη της δεκαετίας του 1980 για την κατασκευή προσωρινής αγοράς χρησιμοποιώντας την τεράστια τοποθεσία του Εμπορευματικού Τερματικού σταθμού Σιοντόμε και την ανοικοδόμηση προηγμένων εμπορικών εγκαταστάσεων στην περιοχή Τσουκίτζι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Ωστόσο, η διαπραγμάτευση με τους Εθνικούς Σιδηροδρόμους της Ιαπωνίας δεν ήταν ανεπιτυχής. 

το 1998, έξι βιομηχανικοί όμιλοι, που συμμετείχαν στην αγορά Τσουκίτζι, υπέβαλαν από κοινού αίτημα στη Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο για διεξαγωγή μελέτης και συζήτησης σχετικά με τη μετεγκατάσταση λειτουργιών της αγοράς στην περιοχή Tokyo Waterfront Area. Οι τέσσερις από αυτούς ήταν υπέρ της μετεγκατάστασης και οι υπόλοιποι δύο κατά. Καθ' όλη τη διάρκεια του 1999, πραγματοποιήθηκαν σχετικές δημοτικές ή πολεοδομικές μελέτες και πραγματοποιήθηκαν επιτροπές συζήτησης. Το 2000, έξι βιομηχανικοί όμιλοι και η Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο κατέληξαν σε συμφωνία για μετεγκατάσταση. 

Η ψαραγορά του Τσουκίτζι αποτελεί μια πολύτιμη ακίνητη περιουσία κοντά στο κέντρο της πόλης. Ο πρώην κυβερνήτης του Τόκιο Σιντάρο Ισιχάρα ζήτησε επανειλημμένα να μεταφερθεί η αγορά στο Τογιόσου, Κότο. Η πολυαναμενόμενη μετακόμιση στη νέα Αγορά Τογιόσου (豊洲市場) είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2016, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020,  αλλά στις 31 Αυγούστου 2016, η μετεγκατάσταση αναβλήθηκε.Υπήρχαν ανησυχίες ότι η νέα τοποθεσία ήταν πολύ μολυσμένη και έπρεπε να καθαριστεί.  Υπάρχουν σχέδια για διατήρηση μιας αγοράς λιανικής, περίπου το ένα τέταρτο της τρέχουσας λειτουργίας, στο Τσουκίτζι. Η υπόλοιπη περιοχή της αγοράς θα αναπτυχθεί εκ νέου.

Τον Ιούνιο του 2017 ξεκίνησαν εκ νέου τα σχέδια μετεγκατάστασης της ψαραγοράςαλλά καθυστέρησε τον Ιούλιο έως το φθινόπωρο του 2018. Στις 3 Αυγούστου 2017, ξέσπασε φωτιά σε ορισμένα από τα εξωτερικά κτήρια.

Αφού η νέα τοποθεσία είχε επιβεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλής μετά από μια επιχείρηση καθαρισμού, η ημερομηνία έναρξης της νέας αγοράς ορίστηκε για τις 11 Οκτωβρίου 2018. Η αγορά του Τσουκίτζι έκλεισε στις 6 Οκτωβρίου 2018, με τις επιχειρήσεις της εσωτερικής αγοράς να μετεγκαθίστανται στη νέα αγορά Τογιόσου μεταξύ 6 και 11 Οκτωβρίου. Παρόλο που η εσωτερική αγορά του Τσουκίτζι έχει μεταφερθεί στο Τογιόσου, η εξωτερική αγορά παραμένει πουλώντας τρόφιμα και άλλα αγαθά.  Η πρώην αγορά χρησιμοποιήθηκε προσωρινά ως κόμβος για οχήματα μεταφοράς κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο 2020. Θα εξελιχθεί σε συγκρότημα κτηρίων με ένα συνεδριακό κέντρο, ξενοδοχεία και άλλες εγκαταστάσεις μέχρι τη δεκαετία του 2040.

Οικονομία
---------

Η αγορά διαχειριζόταν περισσότερα από 480 διαφορετικά είδη θαλασσινών καθώς και 270 είδη άλλων προϊόντων, από φθηνά φύκια μέχρι το πιο ακριβό χαβιάρι και από μικροσκοπικές σαρδέλες έως 300 κιλών τόνους και αμφιλεγόμενου είδους φάλαινας.  Συνολικά, περισσότεροι από 700.000 μετρικοί τόνοι θαλασσινών διακινούνται κάθε χρόνο στις τρεις αγορές θαλασσινών στο Τόκιο, με συνολική αξία, που υπερβαίνει τα 600 δισεκατομμύρια γιεν (περίπου 5,4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ τον Αύγουστο του 2018). Στο Τσουκίτζι, περίπου 1.628 τόνοι θαλασσινών αξίας 1,6 δισεκατομμυρίων γιεν (14 εκατομμύρια δολάρια) μπορούν να πωληθούν σε μια τυπική ημέρα.  Υπήρχαν περίπου 900 αδειοδοτημένοι αντιπρόσωποι στην αγορά και ο αριθμός των εγγεγραμμένων υπαλλήλων κυμαινόταν από 60.000 έως 65.000, συμπεριλαμβανομένων χονδρεμπόρων, λογιστών, υπαλλήλων δημοπρασιών, αξιωματούχων εταιρειών και διανομέων.

Ωράριο Λειτουργίας
------------------

Η αγορά άνοιγε τα περισσότερα πρωινά (εκτός Κυριακής, αργιών και μερικές Τετάρτες) στις 3:00 π.μ. με την άφιξη των προϊόντων με πλοία, φορτηγά και αεροπλάνα από όλο τον κόσμο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η εκφόρτωση τόνων κατεψυγμένου τόνου. Οι οίκοι δημοπρασιών (χονδρέμποροι γνωστοί στα ιαπωνικά ως *oroshi gyōsha*) στη συνέχεια εκτιμούσαν την αξία και προετοίμαζαν τα εισερχόμενα προϊόντα για τις δημοπρασίες. Οι αγοραστές (με άδεια συμμετοχής στις δημοπρασίες) επιθεωρούσαν επίσης τα ψάρια, για να επιλέξουν για ποιο θα ήθελαν να υποβάλουν προσφορά και σε ποια τιμή.

Οι δημοπρασίες ξεκινούσαν γύρω στις 5:20 π.μ. Οι προσφορές μπορούσαν να υποβληθούν μόνο από αδειοδοτημένους συμμετέχοντες. Αυτοί οι πλειοδότες συμπεριλάμβαναν ενδιάμεσους χονδρεμπόρους (*nakaoroshi gyōsha*), που διαχειρίζονταν πάγκους στην αγορά και άλλους αδειοδοτημένους αγοραστές, που ήταν αντιπρόσωποι εστιατορίων, εταιρειών επεξεργασίας τροφίμων και μεγάλων λιανοπωλητών.

Οι πλειστηριασμοί τελείωναν συνήθως γύρω στις 10:00 π.μ. Στη συνέχεια, τα ψάρια που αγοράζονταν είτε φορτώνονταν σε φορτηγά, για να μεταφερθούν στον επόμενο προορισμό είτε σε μικρά καρότσια και μεταφέρονταν στα πολλά καταστήματα εντός της αγοράς. Εκεί οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων έκοβαν και ετοίμαζαν τα προϊόντα για λιανική. Στην περίπτωση μεγάλων ψαριών, για παράδειγμα τόνου και ξιφία, η κοπή και η προετοιμασία ήταν περίπλοκη. Ο κατεψυγμένος τόνος και ο ξιφίας κόβονταν συχνά με μεγάλα πριόνια και ο φρέσκος τόνος τεμαχιζόταν με εξαιρετικά μακριά μαχαίρια (μερικά πάνω από ένα μέτρο σε μήκος), που ονομάζονταν *oroshi-hōchō, maguro-bōchō* ή *hanchō-hōchō.*

* Οι πωλητές εκθέτουν τα αλιεύματα τους στην αγορά στις 4:00 π.μΟι πωλητές εκθέτουν τα αλιεύματα τους στην αγορά στις 4:00 π.μ
* Τέλος της δημοπρασίας φρέσκου τόνου στο ΤσουκίτζιΤέλος της δημοπρασίας φρέσκου τόνου στο Τσουκίτζι
* Ένας δίσκος με έξι ρουμπρίπες Takifugu σε πάγο προς πώληση στο ΤσουκίτζιΈνας δίσκος με έξι *Ιαπωνικούς λαγοκέφαλους (Takifugu rubripes)* σε πάγο προς πώληση στο Τσουκίτζι
* Δημοπρασία τόνου στο ΤσουκίτζιΔημοπρασία τόνου στο Τσουκίτζι
* Ψαράδες, που τεμαχίζουν ψάρια στο ΤσουκίτζιΨαράδες, που τεμαχίζουν ψάρια στο Τσουκίτζι
* Ψαράδες που τεμαχίζουν τόνο στο ΤσουκίτζιΨαράδες που τεμαχίζουν τόνο στο Τσουκίτζι

Η αγορά ήταν πιο πολυσύχναστη μεταξύ 6:30 και 9:00 π.μ. και η δραστηριότητα μειωνόταν σημαντικά στη συνέχεια. Πολλά καταστήματα άρχιζαν να κλείνουν γύρω στις 11:00 π.μ. και η αγορά έκλεινε για καθαρισμό γύρω στη 1:00 μ.μ. Οι τουρίστες επισκέπτονταν την αγορά καθημερινά από τις 5 το πρωί έως τις 6:15 π.μ. και παρακολούθησαν τις διαδικασίες από μια καθορισμένη περιοχή,  εκτός από τις περιόδους, που ήταν κλειστές για το κοινό.

Λόγω της αύξησης των περιηγητών και των συναφών προβλημάτων που προκαλούσαν, η αγορά απαγόρευσε όλους τους τουρίστες από τις δημοπρασίες τόνου σε πολλές περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρονικών περιόδων από τις 15 Δεκεμβρίου 2008 έως τις 17 Ιανουαρίου 2009,  10 Δεκεμβρίου 2009 έως τις 23 Ιανουαρίου 2010,  και 8 Απριλίου 2010 έως 10 Μαΐου 2010. Μετά την τελευταία απαγόρευση που έληξε τον Μάιο του 2010, οι δημοπρασίες τόνου άνοιξαν ξανά για το κοινό με μέγιστο όριο 120 επισκεπτών την ημέρα με σειρά προτεραιότητας.  Απαγορεύεται η είσοδος επισκεπτών στις εσωτερικές αγορές χονδρικής μέχρι μετά τις 11:00 π.μ.  Λόγω των σεισμών του Μαρτίου 2011, απαγορεύτηκε σε όλους τους τουρίστες να δουν τις δημοπρασίες τόνου μέχρι τις 26 Ιουλίου 2011, και έκτοτε επιτράπηκε ξανά η είσοδος στους τουρίστες. 

Επιθεωρητές από τη Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο επέβλεπαν τις δραστηριότητες στην αγορά για την επιβολή των νόμων για την υγιεινή των τροφίμων.

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ψαραγορά του Τσουκίτζι** |

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μητροπολιτική Κεντρική Αγορά Χονδρικής του Τόκιο(στα Αγγλικά)
* Τέλος εποχής για την μεγαλύτερη ψαραγορά του κόσμου - «Το Τόκιο χάνει ένα κομμάτι της ψυχής του» βίντεο στο Youtube.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 1  Ιουλίου 2019.
2. ↑  Bestor, Theodore C. (2004). «Tsukiji: The Fish Market at the Center of the World». University of California Press. ISBN 0-520-22024-2.
3. ↑  Tomoko Kamata (9 October 2018). «Tsukiji Market Ends 83-year History». *NHK*.. Ανακτήθηκε στις 8 March 2021.
4. ↑  Fumito Akiyama, Wataru Suzuki (6 October 2018). «Foodies bid farewell to Tokyo's famed Tsukiji fish market». *The Nikkei*.. Ανακτήθηκε στις 8 March 2021.
5. ↑  «Tsukiji: Japan's famed fish market to relocate». *BBC*. 6 October 2018.. Ανακτήθηκε στις 8 March 2021.
6. ↑  Katie Lockhart (1 October 2018). «A Famed Tokyo Fish Market Is Relocating». *New York Times*. .
7. ↑  Motoko Rich (6 October 2018). «As Tokyo Fish Market Closes, Sellers and Customers Honor an Era of Grime». *New York Times*. .
8. ↑  McCurry, Justin (5 Δεκεμβρίου 2008). «Tokyo catch: Fish market bars tourists». *The Guardian*. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2009.
9. ↑  Goldberg, Lina (24 Φεβρουαρίου 2013). «10 of the world's best fresh markets». *CNN Travel*. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2013.
10. ↑  «Tsukiji Outer Market». *Japan Guide*.
11. ↑  «Best Routes Guide to Tsukiji Fish Market from Near Stations». *Japan Travel Guide*.
12. ↑  «Jonai And Jogai: Find Your Way Around Tsukiji Fish Market Like A Pro». *Japan Travel Magazine*. 30 Οκτωβρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2022.
13. ↑  «Guide to Visiting Tokyo's Tsukiji Market». *Boutique Japan*.
14. ↑  «Tsukiji Fish Market». *Truly Tokyo*.
15. ↑  «Welcome to Tsukiji». *tsukiji.or.jp*.
16. ↑  «Tokyo 1890s - Nihonbashi Fishmarket». *Old Photos of Japan*.
17. ↑  Rosa Caroli, επιμ. (21 Αυγούστου 2017). *Fragile and Resilient Cities on Water: Perspectives from Venice and Tokyo*. σελίδες 158–159. ISBN 9781527500464.
18. ↑  «Nihonbashi no Kashi». *National Association of Japan-American Societies*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2022.
19. ↑  «Role». *Tokyo Metropolitan Government*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Αυγούστου 2018.
20. 1 2 3  Reiji Yoshida (October 6, 2018). «Tokyo's famed Tsukiji fish market, opened in the wake of Kanto quake, reaches an end». *Japan Times*. .
21. ↑  'Spring 2005, "Do\_co,mo.mo Japan: the 100 selection", *The Japan Architect*, No57, p54
22. ↑  *鉄道廃線跡を歩くVll*. JTB Publishing. 1999. σελίδες 192–194.
23. ↑  «Function and History / History of the Wholesale Market in Tokyo». *Tokyo Metropolitan Government*. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021.
24. ↑  «豊洲市場の移転整備 疑問解消BOOK» [Relocation and construction of Toyosu Market: Q&A Booklet] (pdf) (στα japanese). Tokyo Metropolitan Government / Metropolitan Central Wholesale Market. 2016. σελ. 8. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
25. ↑  «築地市場移転決定に至る経緯» [The process leading to the decision about the relocation of Tsukiji Market] (pdf) (στα japanese). Tokyo Metropolitan Government. 2012. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
26. ↑  Fukada, Takahiro (23 Οκτωβρίου 2010). «Tsukiji to relocate to Toyosu: Ishihara». The Japan Times. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2014.
27. ↑  «Tsukiji fish market to get new home in late 2016 as Olympics beckon». Asahi Shimbun. 18 Δεκεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2015.
28. ↑  «Smelling something fishy, Koike puts Tsukiji fish market relocation on ice». Japan Times. 31 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.
29. ↑  «Moving Tokyo's Fish Market: Tsukiji In Trouble | Consumers Union of Japan». Nishoren.org. 25 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2014.
30. ↑  Osumi, Magdalena Tsukiji workers demand answers over toxic soil at new site Feb 22, 2016 *The Japan Times* Retrieved February 23, 2016
31. ↑  Takei, Hiroyuki (9 Φεβρουαρίου 2012). «New fresh fish market planned when Tsukiji market moves». Asahi Shimbun. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2014.
32. ↑  Ito, Masami, "Tsukiji countdown: clock ticking on famed fish market", *Japan Times*, 1 November 2015, p. 14
33. ↑  Osumi, Magdalena; Aoki, Mizuho (20 June 2017). «Koike announces Tsukiji relocation, plans to retain its 'cultural legacy'». *Japan Times*.. Ανακτήθηκε στις 24 July 2017.
34. ↑  «Tsukiji market relocation to Toyosu delayed to autumn 2018». *The Mainichi*. 21 July 2017.. Ανακτήθηκε στις 24 July 2017.
35. ↑  «Japan's historic Tsukiji fish market catches fire». *BBC*. 4 August 2017. .
36. ↑  McCurry, Justin (26 August 2018). «Tokyo fears losing a part of its soul as world's biggest fish market moves». *The Guardian*. .
37. ↑  «Electric carts and forklifts begin moving from Tsukiji to Tokyo's new fish market at Toyosu». *Japan Times*. 7 October 2018. .
38. ↑  «Tsukiji: Japan's famed fish market to relocate». *CNN*. 8 Oct 2018. .
39. ↑  «Ceremony marks 1 year since opening of Tokyo's new fish market». *Kyodo News*. 11 October 2019. .
40. ↑  Heller, Peter (2006) "The Whale Warriors: Whaling in the Antarctic Seas" *National Geographic Adventure*
41. 1 2  Shoko Oda (5 October 2018). «End of an Era for Tokyo's Iconic Tsukiji Fish Market». *Bloomberg*. .
42. ↑  «Something fishy at dawn». *The Sydney Morning Herald*. 26 January 2008. .
43. ↑  «Takifugu rubripes, Japanese pufferfish : fisheries, aquaculture». *www.fishbase.de*. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2022.
44. ↑  BBC NEWS: "Tokyo scales back fish tourists" (28 March 2008). Retrieved on 3 December 2008.
45. ↑  "Too many foreigners forces ban on tourists to Tsukiji fish market," *Mainichi Daily News*, December 3, 2008. Retrieved on 3 December 2008.
46. ↑  *Nikkei Shimbun*, November 24, 2009 (in Japanese)[*νεκρός σύνδεσμος*].
47. ↑  «Tsukiji to temporarily close tuna auction area to the public». *Mainichi Daily News*. 2010-04-07. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις April 10, 2010.. Ανακτήθηκε στις 2010-04-07.
48. ↑  «Tsukiji tuna auction site reopens to visitors». *Mainichi Daily News*. 2010-05-11. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις May 12, 2010.. Ανακτήθηκε στις 2010-05-13.
49. ↑  "Tsukiji Today" Αρχειοθετήθηκε 2016-11-01 στο Wayback Machine.Tsukiji Sushi Workshop. Retrieved 29 October 2014
50. ↑  «Tsukiji Market News Update: May 25th, 2018: Opening Time Shifted to 11am». FoodiesGoLocal.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2018.
51. ↑  «Tsukiji Outer Market». *Tokyo Guide*.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* «豊洲市場の移転整備 疑問解消BOOK» [Μετεγκατάσταση και κατασκευή της Αγοράς Τογιόσου: Φυλλάδιο με ερωτήσεις-απαντήσεις] (pdf) (στα Ιαπωνικά). Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο / Μητροπολιτική Κεντρική Αγορά Χονδρικής. 2016. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021.
* «築地市場移転決定に至る経緯» [Η διαδικασία λήψης απόφασης μετεγκατάστασης της Αγοράς του Τσουκίτζι] (pdf) (στα Ιαπωνικά). Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο. 2012. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021.
* Bestor, Theodore C. (2004), *Tsukiji: The Fish Market at the Center of the World*, Berkeley: University of California Press, ISBN 0-520-22024-2,
* "Tokyo's Tsukiji Fish Market Threatened By Globalization," Bloomberg News, 28 Σεπτεμβρίου 2005.
* Ντοκιμαντέρ 'The Cost of Sushi; Emptying the Seas' (2012) από τον σκηνοθέτη Πέντρο Μπαρμπαντίγιο.


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ασία
* Πύλη:Ιαπωνία
 |

 |