Ο **Ρόυ Κέλτον Όρμπισον** (αγγλ. *Roy Kelton Orbison*, 23 Απριλίου 1936 – 6 Δεκεμβρίου 1988) ήταν Αμερικανός τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός της ροκ, χαρακτηριζόμενος από τη σύνθετη δομή των τραγουδιών του και τις σκοτεινές αισθηματικές μπαλάντες του. Η μουσική του χαρακτηρίσθηκε από κριτικούς ως «οπερατική», από όπου και προήλθαν τα προσωνύμια «ο Καρούζο της ροκ» και «ο Μεγάλος O». Ξεχώριζε από τους άλλους τραγουδιστές της ροκ από τον τρόπο με τον οποίο ερμήνευε: στεκόταν ακίνητος, φορώντας απλά μαύρα ρούχα, που ταίριαζαν με τα σκούρα γυαλιά ηλίου που φορούσε προκειμένου να αντιμετωπίζει τον ντροπαλό χαρακτήρα του.

Γεννήθηκε στη μικρή πόλη Βέρνον του Τέξας ως ο μεσαίος από τους τρεις γιους του μηχανικού Όρμπι Λη Όρμπισον και της νοσοκόμας Ναντίν Βέστ Σουλτς. Στα έκτα του γενέθλια ο πατέρας του του έκανε δώρο μια κιθάρα και μέσα σε ένα έτος, όπως είχε δηλώσει ο ίδιος, «ήταν τελειωμένος για κάθε τι άλλο». Στην εφηβεία του άρχισε να τραγουδά σε ένα συγκρότημα rockabilly και κάντρι μουσικής, τους «Wink Westerners». Υπέγραψε συμβόλαιο και πραγματοποίησε τις πρώτες ηχογραφήσεις του με την εταιρεία Sun Records του Σαμ Φίλιπς το 1956, αλλά σημείωσε τη μεγαλύτερη επιτυχία του με τη Monument Records. Από το 1960 μέχρι το 1966, 22 τραγούδια του έφθασαν στο «Top 40» του περιοδικού *Billboard*. Ο Όρμπισον έγραψε ο ίδιος, μόνος του ή σε συνεργασία, τα περισσότερα από τα τραγούδια που ερμήνευσε και έφθασαν στο «τοπ 10», όπως μεταξύ άλλων τα «Only the Lonely» (1960), «Running Scared» (1961), «Crying» (1961), «In Dreams» (1963) και «Oh, Pretty Woman» (1964).

Κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1960 ο Όρμπισον υπέστη μια σειρά από προσωπικές τραγωδίες και η σταδιοδρομία του σχεδόν διακόπηκε. Γνώρισε μια αναβίωση της δημοφιλίας του τη δεκαετία του 1980, μετά την επιτυχία αρκετών εκτελέσεων τραγουδιών του από άλλους καλλιτέχνες. Το 1988, μαζί με τους Τζωρτζ Χάρισον, Μπομπ Ντίλαν, Τομ Πέτι και Τζεφ Λυν, ίδρυσε τους «Traveling Wilburys» (ένα supergroup), αλλά πέθανε από καρδιακή προσβολή οκτώ μήνες αργότερα στο σπίτι της μητέρας του, στο Χέντερσονβιλ του Τενεσί σε ηλικία μόλις 52 ετών. Λίγες εβδομάδες αργότερα το τραγούδι του «You Got It» (1989) κυκλοφόρησε ως σόλο σινγκλ και έγινε το πρώτο του που έφθασε στο «τοπ 10» των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.

Οι τιμητικές διακρίσεις του Όρμπισον περιλαμβάνουν την εισαγωγή του στο Rock and Roll Hall of Fame το 1987 και μεταθανατίως στο Songwriters Hall of Fame το 1989, ένα Βραβείο Γκράμι για τη συνολική του προσφορά και 5 άλλα Βραβεία Γκράμι. Το περιοδικό *Rolling Stone* τον τοποθέτησε στην 37η θέση στον κατάλογό του με τους «Μεγαλύτερους καλλιτέχνες όλων των εποχών» και στη δέκατη τρίτη θέση στον κατάλογό του με τους «Μεγαλύτερους τραγουδιστές όλων των εποχών». Το 2002 το περιοδικό *Billboard* τον κατέταξε εβδομηκοστό τέταρτο στον κατάλογό του με τους κορυφαίους 600 ηχογραφημένους καλλιτέχνες.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
2. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb138981121. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
3. 1 2  «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Roy-Orbison. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb138981121. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
5. ↑  Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2019.
6. ↑  www.acclaimedmusic.net/song/S1144.htm.
7. ↑  www.acclaimedmusic.net/song/S1114.htm.
8. ↑  www.acclaimedmusic.net/song/S1028.htm.
9. ↑  Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2021.

Πηγές
-----

* Amburn, Ellis: *Dark Star: The Roy Orbison Story*, Carol Publishing Group, 1990, ISBN 0-8184-0518-X
* Clayson, Alan: *Only the Lonely: Roy Orbison's Life and Legacy*, St. Martin's Press, 1989, ISBN 0-312-03961-1

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος
* Ο Ρ. Όρμπισον στο AllMusic
* Ο Όρμπισον στο «Βρες τον τάφο του»
* Ο Όρμπισον στην Internet Movie Database
* Το τραγούδι «You Got It» στο *YouTube*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 71578923
* **Europeana**: agent/base/60245
* LCCN: n87128095
* ISNI: 0000 0000 7358 057X
* GND: 118937758
* SUDOC: 074703684
* BNF: cb138981121 (data)
* BIBSYS: 1037776
* MusicBrainz: 0bbbc496-c7b5-4b3f-bb6d-bd312827d6e5
* NKC: xx0016147
* BNE: XX1053783

 |

 |