:::::**ΔΟΜΗ**
Χορός από αρρώστους που ψάλλει τον ύμνο της και δηλώνει ότι θα λάβει μέρος στα όργια της **30-53**  

* Στο πρώτο στάσιμο (πάροδος) ο χορός επικαλείται τη θεά του πόνου και τη φωνάζει να έρθει κοντά τους και να τους απαλλάξει από τους πόνους **83-111**
* Μετά το δεύτερο *στάσιμο* με τον ύμνο του χορού στη θεά εμφανίζεται ο άγγελος και αναγγέλει την άφιξη των δύο γιατρών **204-217**

**ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ**
* Ο ποδαγρός διεκτραγωδεί τα βάσανά του **1-29**
* Στο δεύτερο επεισόδιο ο ποδαγρός συνεχίζει να κλαίει για τα βάσανά του και αναρωτιέται... **54-82**
* Στο τρίτο επεισόδιο εμφανίζεται η ανίκητη θεά που κανένα φάρμακο και κανένας γιατρός δεν μπορεί να την αντιπαλέψει **138-190**
* Άφιξη δύο γιατρών που ισχυρίζονται πως μπορούν να τη βγάλουν έξω από τη ζωή των θνητών **265** και **271-274**

**ΕΠΙΛΟΓΟΣ**
* Μετάνοια των γιατρών που επλήγησαν απροσδόκητα από τους πόνους **297-307**
* Ας ανέχεται, λοιπόν, ο κάθε ασθενής να εμπέ-ζεται και να περιγελιέται, αφού τέτοια φύση έχει το πράγμα τούτο (τοῖον γὰρ ἔφυ τόδε πρᾶγμα). **332-334**

Λουκιανός, Ποδάγρα

«Σιχαμένο όνομα (Ὦ στυγνὸν οὔνομα), μισητό στους θεούς, Ποδάγρα, που φέρνεις τόσους στεναγμούς (πολυστένακτε), παιδί του Κωκυτού β[›] που στα βαθύσκιωτα κατάβαθα του Ταρτάρου η Μέγαιρα Ερινύα σε γέννησε από τα σπλάχνα της, σ΄ έθρεψε στο μαστό της και στου άσπλαγχνου βρέφους τα χείλη έσταξε η Αληκτώ γάλα· ποιος, λοιπόν, θεός, φριχτό όνομα, ανέβασε στο φως; Ήλθες για το κακό των ανθρώπων».
Λουκιανός, Ποδάγρα, (1 1-8) μτφ. φιλολογική ομάδα Κάκτου, 1994 ISBN 960-352-023-3

Η **Ποδάγρα**α[›] ή τραγοποδάγρα ή τραγωδοποδάγρα, που εμφανίζεται σε ορισμένους κώδικες, είναι τραγωδία σε σατυρικό ύφος του Λουκιανού για τέσερεις ηθοποιούς: τον Ασθενή (ποδαγρόν), τη θεά Ποδάγρα, τον Άγγελο, τον Γιατρό, τον Χορό και τους Πόνους.

Η αυθεντικότητα του έργου
-------------------------

Πολλοί εκδότες των έργων του Λουκιανού θεωρούν ότι η *Ποδάγρα* είναι νόθο ποίημα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι το ποίημα ''Ωκύπους''  και η *Ποδάγρα* αποτελούν την αρχή και το τέλος του ίδιου έργου.

Ωστόσο Ο M.D. Macleod (ένας από τους μεταφραστές και σχολιαστές των έργων του Λουκιανού στην έκδοση Loeb) υποστηρίζει πως η ποδάγρα είναι σαφώς γνήσιο έργο. Το ύφος, η στιχουργική ικανότητα και η χρήση του ποιητικού λεξιλογίου προδίδουν ικανότατο συγγραφέα, που ξέρει να χειρίζεται τους ιάμβους και αναπαίστους, ακολουθώντας τους κανόνες σϋνθεσης τραγικών στίχων. Ένας άλλος εκδότης του έργου, ο J. Zimmermann, στηριζόμενος στη θέση του έργου στον κώδικα Γ (Λαυρεντιανός 10ου αι.), στη συγκρατημένη ασέβεια προς τους θεούς και στη στιχουργική δεξιοτεχνία τού δημιουργού, θεωρεί επίσης ότι η *Ποδάγρα* είναι γνήσιο έργο του Λουκιανού.

Η αιτία της συγγραφής
---------------------

Ο λόγος που οδήγησε τον Λουκιανό να γράψει σατιρκό ποίημα για την ποδάγρα ήταν προσωπικός παρ΄όλο που στον Μένιππο και στα προς Κρόνον αναφέρει ότι η αρρώστια αυτή έπληττε μόνο τους πλούσιους, από το έργο Ηρακλής και τις σχετικές αναφορές στο Περί των επιμισθώ συνόντων (συντηρουμένων) διαφαίνεται πως ήταν και ο ίδιος θύμα της.

Επικρίσεις ποδάγρας για τα πολυμήχανα φάρμακα
---------------------------------------------

Αφότου πρωτοεμφανίστηκε το ανθρώπινο γένος όλοι δοκιμάζουν να αφανίσουν τη δύναμή μου, ανακατώνοντας διαρκώς πολυμήχανα φάρμακα. Καθένας δοκιμάζει διαφορετικό τέχνασμα εναντίον μου· τρίβουν αρνόγλωσσα και σέλινα για να με πολεμήσουν, φύλλα μαρουλιού (θριδάκων) και αντράκλα (ανδράχνην), άλλοι τσουκνίδες (κνίδας), βολβούς, μήκωνα (παπαρούνα), άλλοι κουβαλούν φακές (φακούς), βρασμένα καρότα (σταφυλῖνον ἑφθόν), άλλοι φύλλα ροδακινιάς (Περσικών), ρόδια (σίδια), φύλλα καλοβρασμένου λάχανου (κράμβης), αλεύρι από κουκιά (άλευρα κυάμων), γύψο από την Πάρο· μαγειρεύουν φρύνους, αρουραίους (μυγαλάς), σαύρες, γάτες (γαλάς), ύαινες (υαίνας), αντιλόπες (τραγελάφους) αλεπούδες (αλώπεκας).

Για την Άτη γ[›], που έγραψε ο Όμηρος, είμαι εγώ αυτή που βαδίζει πάνω στο κεφάλι των ανδρών με ανάλαφρο βήμα. Οι πιο πολλοί όμως θνητοί με αποκαλούν Ποδάγρα, επειδή κυνηγώ τα πόδια.

Σημειώσεις
----------

**^** **α:**  Στην ιατρική ποδάγρα χαρακτηρίζεται η μονοαρθρίτιδα η οποία οφείλεται σε εναπόθεση ουρικού οξέος στους ιστούς των κάτω άκρων (ουρική αρθρίτιδα). Οι εναποθέσεις του ουρικού οξέος, κυρίως στις αρθρώσεις και στο πτερύγιο του αφτιού, σχηματίζουν όζους που ονομάζονται *τόφοι*.

**^** **β:** Ο Κωκυτός\_(μυθολογία), μαζί με τον Αχέροντα και τον Πυριφλεγέθοντα, ήταν ένας από τους τρεις ποταμούς του κάτω κόσμου. Ήταν, όπως δηλώνει και το όνομά του (κωκύω: θρηνώ και οδύρομαι), ο ποταμός των στεναγμών.

**^** **γ:** Η Άτη (σύγχυση φρενών) αποτελεί το δεύτερο στάδιο εν προόδω της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας που ακολουθεί την Ύβριν **ὓβρις→ἂτη→νέμεσις→τίσις** και προηγείται της νέμεσης και της τιμωρίας.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ιωάννης Συκουτρής, Ο ψευδολουκιάνειος Ωκύπους, 1929
2. ↑  Λουκιανός Άπαντα, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ τόμ. 8, 1994 ISBN 960-352-023-3
3. ↑  Λουκιανός, Μένιππος, 10
4. ↑  Λουκιανός, Προς Κρόνον, 28
5. ↑  Λουκιανός, Ηρακλής, 7
6. ↑  Λουκιανός, Περί των επί μισθώ συνόντων, 31 και 39
7. ↑  Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμ. 24 σ. 216 ISBN 960-8177-74-X

Βιβλιογραφία
------------

* Λουκιανός, Ποδάγρα, εκδ. Δαίδαλος 2008 ISBN 960-227-371-2

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource logoWikisource logo | Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:  **Ποδάγρα (Λουκιανός)** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εργογραφία Λουκιανού |
| --- |
|  |
| Έργα χωρίς διάλογο(Επιδεικτικοί ήρητορικοί λόγοι) | 
* Προς τον απαίδευτον και πολλά βιβλία ωνούμενον
* Αποκηρυττόμενος
* Αρμονίδης
* Αλέξανδρος ή ψευδόμαντις
* Δίκη συμφώνων
* Περί των διψάδων
* Ευνούχος
* Ζεύξις ή Αντίοχος
* Ηρόδοτος ή Αετίων
* Πως δει ιστορίαν συγγράφειν
* Τα προς Κρόνον
* Υπέρ του εν τη προσαγορεύσει πταίσματος
* Περί του μη ραδίως πιστεύειν διαβολή
* Περί των επί μισθώ συνόντων
* Περί της Περεγρίνου τελευτής
* Τυραννοκτόνος
* Φάλαρις Α και Β
 |
|  |
| Προλαλιές | 
* Διόνυσος
* Ηρακλής
* Περί του ηλέκτρου ή των κύκνων
* Περί του οίκου
 |
|  |
| Βιογραφικές πραγματείες | 
* Απολογία
* Δημώνακτος βίος
* Περί του ενυπνίου ήτοι βίος Λουκιανού
* Νιγρίνος
 |
|  |
| Τριλογία Διός και θεών | 
* Θεών εκκλησία
* Ζεύς ελεγχόμενος
* Ζεύς τραγωδός
 |
|  |
| Έργα με διάλογο | 
* Ανάχαρσις ή Περί γυμνασίων
* Βίων πράσις
* Δραπέται
* Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος
* Κατάπλους ή Τύραννος
* Μένιππος ή Νεκυομαντεία
* Περί παρασίτου, ότι τέχνη η παρασιτική
* Προμηθεύς ή Καύκασος
* Πλοίον ή Ευχαί
* Τίμων ή Μισάνθρωπος
* Τόξαρις ή Περί φιλίας
* Φιλοψευδής ή Απιστών
* Χάρων ή Επισκοπούντες
 |
|  |
| Περί ύφους | 
* Λεξιφάνης
* Ψευδολογιστής ή Περί της αποφράδος κατά Τιμάρχου
* Προς τον ειπόντα, Προμηθεύς εί εν λόγοις
* Ρητόρων διδάσκαλος
* Ψευδοσοφιστής ή Σολοικιστής
 |
|  |
| Έκφραση | 
* Ιππίας ή Βαλανείον
* Εικόνες
* Υπέρ των εικόνων
 |
|  |
| Ιδιαίτερης κατηγορίας | 
* Ενάλιοι διάλογοι
* Εταιρικοί διάλογοι
* Θεών διάλογοι
* Νεκρικοί διάλογοι
 |
|  |
| Σάτιρες | 
* Αλιεύς ή Αναβιούντες
* Δις κατηγορούμενος ή Δικαστήρια
* Μυίας εγκώμιον
* Ερμότιμος ή περί αιρέσεων
* Όνειρος ή Αλεκτρύων
* Συμπόσιον ή Λαπίθαι
* Λούκιος ή Όνος
 |
|  |
| Ανένταχτα | 
* Αληθούς ιστορίας
* Πρός Νιγρίνον επιστολή
 |
|  |
| Ποιητικά | 
* Τραγωδοποδάγρα
* Επιγράμματα

---

 |
|  |
| Ψευδολουκιάνεια έργα | 
* Αλκυών ή Περί μεταμορφώσεως
* Δημοσθένους εγκώμιον
* Έρωτες
* Κυνικός
* Μακρόβιοι
* Πατρίδος Εγκώμιο
* Περί αστρολογίης
* Φιλόπατρις ή διδασκόμενος
* Χαρίδημος ή περί κάλλους

---

 |
|  |
| Αμφισβητούμενα | 
* Διάλεξις πρoς Ησίοδον
* Περί θυσιών
* Περί ορχήσεως
* Περί πένθους
* Περί της Συρίης θεού
* Σκύθης ή πρόξενος
* Ωκύπους
 |
|  |
| 
Βικιθήκη |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δεύτερη σοφιστική |
| --- |
|  |
| Δεύτερη σοφιστική | 
* Αίλιος Αριστείδης
* Δίων ο Κάσσιος
* Δίων ο Χρυσόστομος
* Ερμογένης ο Ταρσεύς
* Ηρώδης ο Αττικός
* Λουκιανός ο Σαμοτεύς
* Πολέμων
* Φλάβιος Φιλόστρατος
 |

 |