Η **Γκόρντανα Τσόμιτς** (σερβικά κυριλλικά: Гордана Чомић‎; γεννημένη στις 16 Ιουνίου 1958) είναι Σέρβα πολιτικός, που υπηρέτησε ως υπουργός για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και τον κοινωνικό διάλογο από το 2020 έως το 2022. Επί μακρόν μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος (DS), αποκλείστηκε από το κόμμα το 2020, αφού ανακοίνωσε την αντίθεσή της στο μποϊκοτάζ στις βουλευτικές εκλογές της Σερβίας του 2020.  Έκτοτε, δραστηριοποιείται ως ανεξάρτητη πολιτικός.

Νεανικά χρόνια και καριέρα
--------------------------

Η Τσόμιτς γεννήθηκε στο Νόβι Σαντ της Βοϊβοντίνας, στην τότε Λαϊκή Δημοκρατία της Σερβίας στην Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Εκπαιδεύτηκε ως φυσικός και εργάστηκε στη Σχολή Τεχνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Νόβι Σαντ από το 1984 έως το 1999. Από το 1999 έως το 2004, εργάστηκε στο τμήμα μάρκετινγκ για την JP *SPC Vojvodina*. 

Ο Τσόμιτς ήταν μία από τους πρώτους Σέρβους πολιτικούς, που δημιούργησε blog, ξεκινώντας το 2006.

Πολιτική καριέρα
----------------

### Πρώιμα χρόνια (1992–2001)

Η Τσόμιτς εντάχθηκε στο δημοτικό συμβούλιο του Δημοκρατικού Κόμματος του Νόβι Σαντ το 1992. Αργότερα έγινε εκπρόσωπος του κόμματος σε επίπεδο πόλης και επαρχίας, ηγήθηκε της εκλογικής έδρας του κόμματος στο Νόβι Σαντ το 1996 και ήταν πρόεδρος του επαρχιακού συμβουλίου του από το 1998 έως το 2001. 

Η Τσόμιτς συμπεριλήφθηκε στους εκλογικούς καταλόγους του *Δημοκρατικού Κόμματος* για το Νόβι Σαντ στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1992 και του 1993, αν και δεν συμπεριλήφθηκε στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός της σε καμία περίπτωση.  (Από το 1992 έως το 2000, ο εκλογικός νόμος της Σερβίας όριζε ότι το ένα τρίτο των κοινοβουλευτικών εδρών θα εκχωρούνταν σε υποψηφίους, που συμπεριλαμβάνονταν σε λίστες επιτυχόντων με αριθμητική σειρά, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα θα κατανέμονταν μεταξύ άλλων υποψηφίων κατά την κρίση των κομμάτων ή συνασπισμών, που τους υποστήριζαν. Η Τσόμιτς δεν έλαβε αρκετά υψηλή θέση στη λίστα σε καμία περίπτωση, για να καταλάβει αυτόματα έδρα στο κοινοβούλιο, ούτε της δόθηκε κάποια έδρα κατ' εξαίρεση στη συνέχεια.) 

Το *Δημοκρατικό Κόμμα* (DS) διεκδίκησε τις γιουγκοσλαβικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 1996 ως μέρος του συνασπισμού *Zajedno* (Μαζί) και η Τσόμιτς ήταν στην ηγετική θέση στον εκλογικό του κατάλογο για το Ζρένιανιν.  Η λίστα δεν πέρασε το εκλογικό όριο, για να κερδίσει κάποια έδρα στο τμήμα.  Η Τσόμιτς, ωστόσο, εξελέγη στη Συνέλευση της Βοϊβοντίνας για το δέκατο τρίτο τμήμα του Νόβι Σαντ στις ταυτόχρονες επαρχιακές εκλογές του 1996.  Το *Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας* (*Socijalistička partija Srbije*, SPS) κέρδισε την πλειοψηφία και η Τσόμιτς ηγήθηκε της αντιπολίτευσης στη συνέλευση από το 1997 έως το 2000. Σε δημοτικό επίπεδο, ήταν μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του Νόβι Σαντ το 1997, μετά τη νίκη του *Zajedno* στην πόλη αυτή. 

Το 2000, το *Δημοκρατικό Κόμμα* έγινε ένα από τα κύρια κόμματα στη *Δημοκρατική Αντιπολίτευση της Σερβίας* (*Demokratska opozicija Srbije*, DOS), έναν ευρύ και ιδεολογικά ετερόκλητο συνασπισμό κομμάτων, που αντετίθεντο στο αυταρχικό καθεστώς του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο υποψήφιος του DOS Βόισλαβ Κοστούνιτσα νίκησε τον Μιλόσεβιτς στις προεδρικές εκλογές της Γιουγκοσλαβίας το 2000, ένα γεγονός που προκάλεσε εκτεταμένες αλλαγές στην πολιτική κουλτούρα της Γιουγκοσλαβίας και της Σερβίας. Η Τσόμιτς επανεξελέγη για το δέκατο τμήμα του Νόβι Σαντ στις ταυτόχρονες επαρχιακές εκλογές του 2000. Το DOS κέρδισε μια συντριπτική νίκη σε επαρχιακό επίπεδο και η Τσόμιτς υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος της συνέλευσης της Βοϊβοντίνα από το 2000 έως το 2001  Ήταν επίσης στη λίστα του DOS για το Επιμελητήριο των Δημοκρατιών της Γιουγκοσλαβίας το 2000, αν και δεν έλαβε καμία έδρα σ' αυτό το σώμα. 

  

### Κοινοβουλευτικά καθήκοντα

#### 2000–12

Η κυβέρνηση της Σερβίας έπεσε μετά την ήττα του Μιλόσεβιτς στις γιουγκοσλαβικές εκλογές και προκηρύχθηκαν νέες σερβικές κοινοβουλευτικές εκλογές για τον Δεκέμβριο του 2000. Έγινε μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος της Σερβίας πριν από την ψηφοφορία, έτσι ώστε ολόκληρη η χώρα έγινε ένα ενιαίο εκλογικό τμήμα και όλες οι έδρες ανατέθηκαν σε υποψηφίους με βάση καταλόγους επιτυχόντων κατά τη διακριτική ευχέρεια των κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων, ανεξαρτήτως αριθμητικής σειράς.  Η Τσόμιτς έλαβε την εικοστή πρώτη θέση στον εκλογικό κατάλογο του DOS.  Ο κατάλογος κέρδισε συντριπτική πλειοψηφία με 176 από τις 250 έδρες και συμπεριλήφθηκε στην αντιπροσωπεία του DS όταν συγκλήθηκε η νέα συνέλευση τον Ιανουάριο του 2001.  Έγινε αντιπρόεδρος του κόμματος αργότερα μέσα στο έτος και υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος της συνέλευσης. 

Τον Οκτώβριο του 2003, η Τσόμιτς καθυστέρησε την ψηφοφορία δυσπιστίας στην κυβέρνηση του Ζόραν Ζίβκοβιτς, ωθώντας ορισμένα μέλη της αντιπολίτευσης να κατηγορήσουν ότι η καθυστέρηση ήταν απλώς μια μέθοδος, για να δοθεί στην κυβέρνηση περισσότερος χρόνος για να δημιουργήσει μια πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.  Η πρόεδρος Νατάσα Μιτσιτς διέλυσε τελικά τη συνέλευση για νέες εκλογές στις 13 Νοεμβρίου 2003. Το Δημοκρατικό Κόμμα διεκδίκησε τις προκύπτουσες βουλευτικές εκλογές του 2003 επικεφαλής της δικής του συμμαχίας και η Τσόμιτς έλαβε την έκτη θέση στον εκλογικό του κατάλογο.  Η λίστα κέρδισε τριάντα επτά έδρες και η Τσόμιτς συμπεριλήφθηκε ξανά στην αντιπροσωπεία του κόμματός της.  Το αντίπαλο *Δημοκρατικό Κόμμα της Σερβίας* (*Demokratska stranka Srbije*, DSS) αναδείχθηκε επικεφαλής μιας κυβέρνησης συνασπισμού μετά τις εκλογές και το Δημοκρατικό Κόμμα παρέμεινε στην αντιπολίτευση.

Η Τσόμιτς υποστήριξε την υποψηφιότητα του Ζίβκοβιτς έναντι του Μπόρις Τάντιτς για την ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος τον Ιανουάριο του 2004.  Αναφέρθηκε ότι ο Τάντιτς ως αντίδραση εμποόδισε την Τσόμιτς να γίνει η νέα κοινοβουλευτική εκπρόσωπος, μια θέση που περίμενε να λάβει.  Ο Τάντιτς επιλέχθηκε ως αρχηγός του κόμματος στις αρχές του 2004 και η Τσόμιτς ηττήθηκε στην ταυτόχρονη υποψηφιότητά της για επανεκλογή ως αντιπρόεδρος του κόμματος. 

Διετέλεσε πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων στο κοινοβούλιο της περιόδου 2004–07 και υπηρέτησε επίσης στις επιτροπές για την προστασία του περιβάλλοντος και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.  Το 2006 διορίστηκε ως μέλος της αντιπροσωπείας της Σερβίας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ PA).  Υποστήριξε την ένταξη της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επέκρινε αυτό που θεωρούσε ως προσπάθειες για αύξηση της εξάρτησης της χώρας από τη Ρωσία.  Το 2006, εργάστηκε με βουλευτές από το Μαυροβούνιο σε έναν περιφερειακό χάρτη των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. 

Η Τσόμιτς επιλέχθηκε και πάλι για την αντιπροσωπεία της συνέλευσης του Δημοκρατικού Κόμματος αφού η λίστα του κόμματος κέρδισε εξήντα τέσσερις έδρες στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2007.   Το κόμμα επέστρεψε στην κυβέρνηση μετά τις εκλογές σε έναν ασταθή συνασπισμό με το DSS και το G17 Plus. Η Τσόμιτς υπηρέτησε ως αναπληρωτής πρόεδρος της επιτροπής προστασίας του περιβάλλοντος σε αυτή την κοινοβουλευτική θητεία και συνέχισε να υπηρετεί στην επιτροπή ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 

  

Ο συνασπισμός DS–DSS κατέρρευσε στις αρχές του 2008 και προκηρύχθηκαν νέες κοινοβουλευτικές εκλογές για τον Μάιο του ίδιου έτους. Το DS διεκδίκησε τις εκλογές επικεφαλής της συμμαχίας *Για μια Ευρωπαϊκή Σερβία* (*Za evropsku Srbiju*, ZES). Η Τσόμιτς συμπεριλήφθηκε στη λίστα του και κατέλαβε μία έδρα για τέταρτη θητεία, όταν η συμμαχία κέρδισε 102 από τις 250 έδρες.    Τα συνολικά αποτελέσματα των εκλογών δεν ήταν οριστικά, αλλά η ZES σχημάτισε τελικά κυβέρνηση συνασπισμού με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Η Τσόμιτς εξελέγη για τη δεύτερη θητεία της ως αντιπρόεδρος, όταν συγκλήθηκε η συνέλευση.  Υπηρέτησε επίσης στις επιτροπές εξωτερικών υποθέσεων και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ήταν μέλος μιας ομάδας εργασίας για τα δικαιώματα του παιδιού και αναπληρωτής μέλος της επιτροπής συνταγματικών υποθέσεων και της επιτροπής μείωσης της φτώχειας, ηγήθηκε της κοινοβουλευτικής ομάδας φιλίας της Σερβίας με το Ισραήλ και ήταν μέλος των ομάδων φιλίας με την Ινδονησία, την Πορτογαλία, το Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. 

Δήλωσε την υποστήριξή της για το Καταστατικό της Αυτόνομης Επαρχίας της Βοϊβοντίνας τον Ιανουάριο του 2009, υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν ένα αυτονομιστικό έγγραφο (όπως είχαν προτείνει ορισμένοι) και ότι θα ωφελούσε τόσο τη Βοϊβοντίνα όσο και τη Σερβία στο σύνολό της. 

#### 2012–20

Έγινε μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος της Σερβίας ξανά το 2011, έτσι ώστε οι κοινοβουλευτικές έδρες κατανεμήθηκαν με αριθμητική σειρά στους υποψηφίους των καταλόγων επιτυχόντων. Η Τσόμιτς έλαβε τη δέκατη πέμπτη θέση στη λίστα του συνασπισμού *Επιλογή του Δημοκρατικού Κόμματος για μια Καλύτερη Ζωή* στις εκλογές του 2012 και επανεξελέγη όταν ο κατάλογος κέρδισε εξήντα επτά βουλευτές.  Αυτό το SPS σχημάτισε μια νέα διοίκηση με το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (*Srpska napredna stranka*, SNS) και άλλα κόμματα μετά τις εκλογές, και το DS πέρασε στην αντιπολίτευση. Η Τσόμιτς συνέχισε να υπηρετεί στην αντιπροσωπεία της Σερβίας στην ΠΑ του ΟΑΣΕ και επελέγη από αυτό το όργανο ως εισηγήτρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη μετανάστευση.  Ήταν επίσης μέλος των επιτροπών της εθνικής συνέλευσης για την προστασία του περιβάλλοντος, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τα δικαιώματα του παιδιού. Ήταν αναπληρωματικό μέλος της επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και την ισότητα των φύλων και μέλος των ομάδων φιλίας με την Ουγγαρία, το Ισραήλ, το Μεξικό, το Μαυροβούνιο, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Τον Νοέμβριο του 2013, η Τσόμιτς ηγήθηκε αντιπροσωπείας της Παλαιστινιακής Αρχής του ΟΑΣΕ, που επέβλεπε τις προεδρικές εκλογές στο Τατζικιστάν το 2013.  Ήταν επικριτική για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η ψηφοφορία, λέγοντας: «Ενώ ήταν ήσυχες και ειρηνικές, αυτές ήταν εκλογές χωρίς πραγματική επιλογή. Το να είσαι στην εξουσία απαιτεί τήρηση των δεσμεύσεων του ΟΑΣΕ, χωρίς να εκμεταλλευτείς την εξουσία, όπως είδαμε εδώ. Ο μεγαλύτερος γνήσιος  πλουραλισμός θα είναι κρίσιμος για  το Τατζικιστάν προκειμένου να εκπληρώσει τις δημοκρατικές του δεσμεύσεις."

Έλαβε την έκτη θέση στη λίστα του DS στις βουλευτικές εκλογές του 2014 και επανεξελέγη παρόλο που ο κατάλογος είχε μόνο δεκαεννέα έδρες συνολικά.  Παρέμεινε μέλος της επιτροπής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της επιτροπής για τα δικαιώματα του παιδιού και επίσης υπηρέτησε ως αναπληρωματικό μέλος της επιτροπής προστασίας περιβάλλοντος και της επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και την ισότητα των φύλων, καθώς και ως μέλος των ομάδων φιλίας με την Κροατία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, τη Σλοβακία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έπαψε να είναι πλήρες μέλος της αντιπροσωπείας της OSCA PA της Σερβίας και έγινε αναπληρωματικό μέλος. Τον Ιούνιο του 2014 επιλέχθηκε και πάλι ως αντιπρόεδρος του DS. 

Προήχθη στην πέμπτη θέση της λίστας του DS στις βουλευτικές εκλογές του 2016 και επανεξελέγη καθώς η λίστα αποτελείτο από δεκαέξι έδρες.  Κατά τη διάρκεια του κοινοβουλίου 2016–20, ήταν αναπληρώτρια πρόεδρος της επιτροπής συνταγματικών και νομοθετικών θεμάτων, μέλος της επιτροπής για το Κοσσυφοπέδιο και Μετόχια, της επιτροπής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της επιτροπής για τα δικαιώματα του παιδιού, αναπληρωματικό μέλος της επιτροπής προστασίας του περιβάλλοντος και της επιτροπής άμυνας και εσωτερικών υποθέσεων, αναπληρωματικό μέλος της Επιτροπής Σταθεροποίησης και Σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης -Σερβίας, μέλος μιας επιτροπής για τη «διερεύνηση των συνεπειών του βομβαρδισμού του ΝΑΤΟ το 1999 στην υγεία των πολιτών της Σερβίας, καθώς και στο περιβάλλον, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις των βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου», αναπληρωματικό μέλος της αντιπροσωπείας της Σερβίας στην κοινοβουλευτική συνέλευση της *Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης* και μέλος των κοινοβουλευτικών ομάδων φιλίας με την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Κροατία, τη Γερμανία, το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνέχισε να υπηρετεί ως αντιπρόεδρος της συνέλευσης όλα τα χρόνια που το DS ήταν στην αντιπολίτευση.

Η Τσόμιτς ήταν πρώιμη υποστηρίκτρια της υποψηφιότητας του Σάσα Γιάνκοβιτς για πρόεδρο της Σερβίας στις εκλογές του 2017.  Η υποψηφιότητα του Γιάνκοβιτς τελικά επικυρώθηκε από το Δημοκρατικό Κόμμα και τερμάτισε δεύτερος απέναντι στον Αλεξάνταρ Βούτσιτς του Προοδευτικού Κόμματος. 

Το Δημοκρατικό Κόμμα άρχισε να μποϊκοτάρει την εθνοσυνέλευση στις αρχές του 2019, στο πλαίσιο σημαντικών διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης της Σερβίας. Η Τσόμιτς παρακολούθησε μια συνεδρίαση της συνέλευσης αψηφώντας το μποϊκοτάζ ένα χρόνο αργότερα, υπερασπιζόμενη την απόφασή της με το επιχείρημα ότι σκοπός της ήταν να παρουσιάσει νομοσχέδιο, που απαιτούσε να εκπροσωπούνται οι γυναίκες στους εκλογικούς καταλόγους σε ποσοστό τουλάχιστον σαράντα τοις εκατό τόσο σε επίπεδο κοινοβουλίου όσο και σε δημοτικό επίπεδο.  (Η νομοθεσία ήταν τελικά επιτυχής και οι εκλογικοί νόμοι της Σερβίας άλλαξαν αναλόγως.) Η Τσόμιτς αποβλήθηκε από το DS λίγο μετά από αυτό.

Συμμετείχε στις βουλευτικές εκλογές του 2020 ως μη κομματική υποψήφια, εμφανιζόμενη στην τέταρτη θέση στον εκλογικό κατάλογο της συμμαχίας της *Ενωμένης Δημοκρατικής Σερβίας* (*Ujedinjena demokratska Srbija*, UDS).  Η λίστα δεν πέρασε το εκλογικό όριο για να κερδίσει την εκπροσώπηση στο κοινοβούλιο και η θητεία της έληξε στις 3 Αυγούστου 2020.

### Θητεία ως Υπουργός (2020–2022)

Η Τσόμιτς διορίστηκε στο υπουργικό συμβούλιο της πρωθυπουργού Άνα Μπρνάμπιτς τον Οκτώβριο του 2020 ως υπουργός ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαιωμάτων των μειονοτήτων και κοινωνικού διαλόγου. 

Τον Μάρτιο του 2021, η Τσόμιτς παρουσίασε ένα σχέδιο νόμου κατά των διακρίσεων για τα ομόφυλα συνδικάτα στη Σερβία.  Η νομοθεσία επεκτείνει τα πολιτικά δικαιώματα στα ομόφυλα ζευγάρια, αν και δεν αφορά θέματα γάμου ή υιοθεσίας. Η Τσόμιτς υποστηρίζει ότι αυτά τα ζητήματα είναι θέματα οικογενειακού δικαίου, ενώ η νομοθεσία της επικεντρώνεται σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Ακόμη και τα περιορισμένα δικαιώματα που επεκτείνονται στις ενώσεις ομοφυλοφίλων βάσει της νομοθεσίας έχουν προκαλέσει την αντίθεση από πιο συντηρητικούς κύκλους.    Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωσε ότι δεν θα υπογράψει τον νόμο με την αιτιολογία ότι παραβιάζει το σύνταγμα της Σερβίας. Η Τσόμιτς υποβάθμισε τη σημασία της αντιπολίτευσης του Βούτσιτς εναντίον της, επιβεβαιώνοντας τη συνταγματικότητα του νόμου και λέγοντας ότι η εγκυρότητά του θα καθοριστεί τελικά από το συνταγματικό δικαστήριο της Σερβίας.  Τον Μάιο του 2022, μετά τις βουλευτικές εκλογές εκείνης της χρονιάς, ανέφερε ότι το σχέδιο νόμου είχε ολοκληρωθεί με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων από το Συμβούλιο της Ευρώπης και ότι ήταν έτοιμο για την επερχόμενη κυβέρνηση της Σερβίας.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.parlament.gov.rs/national-assembly/composition/members-of-parliament/current-legislature.487.html. Ανακτήθηκε στις 25  Οκτωβρίου 2018.
2. ↑  Ανακτήθηκε στις 28  Αυγούστου 2021.
3. ↑  «Members of Government». (Αγγλικά) Ανακτήθηκε στις 28  Αυγούστου 2021.
4. ↑  "Чомић обавештена да је избрисана из чланства у ДС", *Politika*, 15 May 2020, accessed 18 June 2020.
5. ↑  "Serbian expert says parties unaware of potential of internet, social networking," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 27 May 2010 (Source: Danas website, Belgrade, in Serbian 26 May 10); "Serbian politicians turn to Twitter to express views without "censorship"- paper," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 31 January 2012 (Source: Vecernje novosti website, Belgrade, in Serbian 23 Jan 12).
6. ↑  The Democratic Party ran in an alliance with the Reformist Democratic Party of Vojvodina in Novi Sad for the 1992 election. Čomić received the twenty-fourth position on the alliance's electoral list; the list won two seats. See Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 20. и 27. децембра 1992. године и 3. јануара 1993. године – ЗБИРНЕ ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (6 Нови Сад) and Извештај о укупним резултатима избора за народне посланике у Народну скупштину Републике Србије, одржаних 20. и 27. децембра 1992. године и 3. јануара 1993. године, Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 30 July 2021. In 1993, Čomić received the seventh position on the Democratic Party's list; the list won four seats. See Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 19. и 26. децембра 1993. године и 5. јануара 1994. године – ЗБИРНЕ ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (6 Нови Сад) and Извештај о укупним резултатима избора за народне посланике у Народну скупштину Републике Србије, одржаних 19. и 26. децембра 1993. године и 5. јануара 1994. године, Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 30 July 2021.
7. ↑  *Srpska reč*, Volume 161, 17 October 1996, p. 23.
8. ↑  ИЗБОРИ '96: ВЕЋЕ ГРАЂАНА САВЕЗНЕ СКУПШТИНЕ, Federal Republic of Yugoslavia Department of Statistics (1996), p. 40.
9. ↑  Извештај о укупним резултатима избора за посланике у Скупштину Аутономне Покрајине Војводине одржаних 3. и 17. новембра 1996. године, Provincial Election Commission, Autonomous Province of Vojvodina, Republic of Serbia, accessed 5 April 2017.
10. ↑  Извештај о укупним резултатима избора за посланике у Скупштину Аутономне Покрајине Војводине одржаних 24. септембра и 8. октобра 2000. године, Provincial Election Commission, Autonomous Province of Vojvodina, Republic of Serbia, accessed 5 April 2017.
11. ↑  Serbia's Law on the Election of Representatives (2000) stipulated that parliamentary mandates would be awarded to electoral lists (Article 80) that crossed the electoral threshold (Article 81), that mandates would be given to candidates appearing on the relevant lists (Article 83), and that the submitters of the lists were responsible for selecting their parliamentary delegations within ten days of the final results being published (Article 84). See Law on the Election of Representatives, Official Gazette of the Republic of Serbia, No. 35/2000, made available via LegislationOnline, accessed 28 February 2017.
12. ↑  Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 23. децембра 2000. године и 10. јануара 2001. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (4 Демократска опозиција Србије – др Војислав Коштуница (Демократска странка, Демократска странка Србије, Социјалдемократија, Грађански савез Србије, Демохришћанска странка Србије, Нова Србија, Покрет за демократску Србију, Лига социјалдемократа Војводине, Реформска демократска странка Војводине, Коалиција Војводина, Савез војвођанских Мађара, Демократска алтернатива, Демократски центар, Нова демократија, Социјалдемократска унија, Санxачка демократска партија, Лига за Шумадију, Српски покрет отпора – Демократски покрет), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 2 July 2021.
13. ↑  PRVA KONSTITUTIVNA SEDNICA, 22.01.2001. Otvoreni Parlament, 11 January 2001, accessed 18 July 2021.
14. ↑  Misha Savic, "Serbian government under threat of no-confidence vote, possible early elections," *Associated Press Newswires*, 14 October 2003.
15. ↑  Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 28. децембра 2003. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (5. ДЕМОКРАТСКА СТРАНКА – БОРИС ТАДИЋ), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 2 July 2021.
16. ↑  "Serbia: Democratic Party submits list of assembly deputies," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 14 January 2004 (Source: Tanjug news agency, Belgrade, in English 1518 gmt 14 Jan 04).
17. ↑  "Serbia: DS main committee members back Zivkovic's nomination for party chairman," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 18 January 2004 (Source: Beta news agency, Belgrade, in Serbian 1712 gmt 18 Jan 04).
18. ↑  "Democratic Party proposes Tadic for Serbian president, Zivkovic for premier," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 25 January 2004 (Source: Radio Belgrade in Serbian 1400 gmt 25 Jan 04); "Serbia: DSS official notes difficulties in reaching agreement with DS," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 1 February 2004 (Source: Beta news agency, Belgrade, in Serbian 1620 gmt 31 Jan 04).
19. ↑  ДЕТАЉИ О НАРОДНОМ ПОСЛАНИКУ: ЧОМИЋ, ГОРДАНА, «Archived copy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2022. , National Assembly of the Republic of Serbia, accessed 20 May 2022.
20. ↑  "Serbia appoints delegations to European bodies," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 21 June 2006.
21. ↑  "Pro-Western parties criticize Serbia's premier over EU comments," *Associated Press Newswires*, 22 June 2006; "Speaker regrets Serbia not Russian province, vows it will not be EU colony," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 9 May 2007 (Source: Source: TV Pink, Belgrade, in Serbian 1715 gmt 8 May 07).
22. ↑  "WESTERN BALKANS MPS DEBATE EU ACCESSION, WAR CRIMES TRIBUNAL AND VISAS AT EP," US Fed News, 27 June 2006.
23. ↑  She received the thirteenth position on the party's list. See Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 21. јануара и 8. фебрауара 2007. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (1 Демократска странка – Борис Тадић), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
24. ↑  "НОВИ ПАРЛАМЕНТ ОД СРЕДЕ", *Novosti*, 10 February 2007, accessed 10 September 2022.
25. ↑  ДЕТАЉИ О НАРОДНОМ ПОСЛАНИКУ: ЧОМИЋ, ГОРДАНА, «Archived copy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2022. , National Assembly of the Republic of Serbia, accessed 20 May 2022.
26. ↑  She received the 244th position on the party's *For a European Serbia* list in 2008, due to the fact that the list was largely arranged in alphabetical order (the letter "Č" appears near the end of the Serbian alphabet). See Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 11. маја 2008. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (1 ЗА ЕВРОПСКУ СРБИЈУ – БОРИС ТАДИЋ), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
27. ↑  14 February 2007 legislature, National Assembly of the Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
28. ↑  11 June 2008 legislature, National Assembly of the Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
29. ↑  "Serbian assembly elects six deputy Speakers," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 26 June 2008 (Source: Radio B92 text website, Belgrade, in English 1308 gmt 26 Jun 08).
30. ↑  "Serbian opposition officials say Vojvodina Statue encourages separatism," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 16 January 2009 (Source: Radio B92 text website, Belgrade, in English 0856 gmt 16 Jan 09).
31. ↑  Избори за народне посланике Народне скупштине, 6. мај 2012. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (1 ИЗБОР ЗА БОЉИ ЖИВОТ- БОРИС ТАДИЋ), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
32. ↑  "The OSCE is concerned about the reduction of its offices," Turan Information Agency (Azerbaijan), 24 October 2013. In 2015, she was the chair of the OSCE's PA's committee on democracy, human rights and humanitarian questions. See "Stronger OSCE field presence, civil society co-operation and human rights focus recommended at PA seminar," *ForeignAffairs.co.nz*, 29 May 2015.
33. ↑  "Polls Open In Tajik Presidential Election," *Radio Free Europe Documents and Publications*, 6 November 2013.
34. ↑  "Tajik Elections Short of Democratic Standards: OSCE," *Dow Jones International News*, 7 November 2013.
35. ↑  "OSCE PA Annual Session: Migrants' rights, political prisoners at core of human rights committee resolution," *News Press*, 20 June 2014.
36. ↑  Избори за народне посланике Народне скупштине одржани 16. и 23. марта 2014. године – ИЗБОРНЕ ЛИСТЕ (8 *СА ДЕМОКРАТСКОМ СТРАНКОМ ЗА ДЕМОКРАТСКУ СРБИЈУ*), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
37. ↑  "Serbian opposition party gets new leader," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 2 June 2014 (Source: Radio B92 text website, Belgrade, in English 0000 gmt 2 Jun 14).
38. ↑  Избори за народне посланике 2016. године – Изборне листе (2 ЗА ПРАВЕДНУ СРБИЈУ – ДЕМОКРАТСКА СТРАНКА (НОВА, ДСХВ, ЗЗС)), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 10 July 2021.
39. ↑  "Serbian ex-minister seen preparing for presidential race," *British Broadcasting Corporation Broadcasting European*, 2 January 2017 (Source: Vecernje novosti website in Serbian 28 Dec 16).
40. ↑  "Serbian ex-minister seen preparing for presidential race," *British Broadcasting Corporation Monitoring European*, 2 January 2017 (Source: Vecernje novosti website in Serbian 28 Dec 16).
41. ↑  "'NAPRAVILA SAM IZBOR' U srpskom parlamentu rasprava o izbornim zakonima, Gordana Čomić (DS) se vratila u skupštinsku salu", *Blic* (Source: *Tanjug*), 6 February 2020, accessed 29 June 2021.
42. ↑  ИЗБОРИ ЗА НАРОДНЕ ПОСЛАНИКЕ НАРОДНЕ СКУПШТИНЕ, 21. ЈУН 2020. ГОДИНЕ Изборне листе (7 УЈЕДИЊЕНА ДЕМОКРАТСКА СРБИЈА (Војвођански фронт, Србија 21, Лига социјалдемократа Војводине, Странка модерне Србије, Грађански демократски форум, ДСХВ, Демократски блок, Заједно за Војводину, Унија Румуна Србије, Војвођанска партија, Црногорска партија)), Republic Election Commission, Republic of Serbia, accessed 16 June 2020.
43. ↑  Među nestranačkim kadrovima i oni koji to nisu, za fotelju – 'hvala predsedniku'", N1, 26 October 2020, accessed 29 June 2021.
44. ↑  "Čomić: Predlogom zakona o istopolnim zajednicama briše diskriminaciju", N1, 10 March 2021, accessed 29 June 2021.
45. ↑  Tatjana Aleksić, "Zakon o istopolnim zajednicama – reguliše zajednički život, ne i usvajanje dece", N1, 22 March 2021, accessed 29 June 2021.
46. ↑  Emina Muminović, "Is Serbia ready for the Law on Same-Sex Unions?", *European Western Balkans*, 6 April 2021, accessed 29 June 2021.
47. ↑  "Obradović: Gordana Čomić ništa ne radi sama u Vučićevoj vladi", *Danas*, 21 May 2021, accessed 29 June 2021.
48. ↑  "Šešelj: SRS zahteva da se Čomić smeni sa mesta ministra", *Danas*, 1 July 2021, accessed 2 July 2021.
49. ↑  "Čomić o Vučićevoj izjavi: Ima pravo na svoj stav, neću ga javno kritikovati", N1, 6 May 2021, accessed 29 June 2021.
50. ↑  Vojin Radovanović, "Čomić: Zakon o istopolnim zajednicama spreman za mandat sledeće Vlade", *Danas*, 17 May 2022, accessed 20 May 2022.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 6091156012386849700000

 |

 |