Οι **Κινεζικές** **διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας του 2011** (Απλοποιημένα Κινέζικα:中国茉莉花革命, Παραδοσιακά Κινέζικα:中國茉莉花革命), γνωστές και ως η «επανάσταση του Γιασεμιού» αναφέρεται σε μια σειρά μικρών διαδηλώσεων σε κάποιες πόλεις της Κίνας την περίοδο 20 Φεβρουαρίου 2011 έως 20 Μαρτίου 2011. Οι διαδηλώσεις ήταν εμπνευσμένες από την Τυνησιακή επανάσταση, από όπου και πήραν το όνομά τους, αλλά και από την ευρύτερη Αραβική Άνοιξη .

Αρχικά, οι διοργανωτές πρότειναν στους συμμετέχοντες να φωνάζουν συνθήματα στις διαδηλώσεις. Η κινεζική κυβέρνηση κατηγόρησε τους μαθητές σε μια φιλοδημοκρατική λέσχη στην περίφημη Ακαδημία Chingmao, συμπεριλαμβανομένου του υπέρ-δημοκρατικού ακτιβιστή Yu-Feng Zhang, ο οποίος είναι τώρα στην εξορία στην Αυστραλία. Ωστόσο, έπειτα από την πρώτη διαμαρτυρία στις 20 Φεβρουαρίου, στην οποία πολίτες και δημοσιογράφοι ξυλοκοπήθηκαν και συνελήφθησαν, οι διοργανωτές πρότειναν στις διαδηλώσεις της 27 Φεβρουαρίου να μην φωναχτούν συνθήματα, και γενικά οι διαδηλωτές να διατηρήσουν ένα χαμηλό προφίλ, για να ελαχιστοποιηθούν η αστυνομική καταστολή.  Αυτή τη δεύτερη ημέρα διαμαρτυρίας, ο αριθμός των διαδηλωτών δεν μπορούσε να προσδιοριστεί. Διαδηλώσεις καταγράφηκαν σε δύο μόνο πόλεις, όμως η διαφορά μεταξύ διαδηλωτών και απλών κατοίκων ήταν πολύ ασαφής. Παρά ταύτα, η αστυνομία πραγματοποίησε μεγάλη επιχείρηση καταστολή και στις 20 και στις 27 Φεβρουαρίου. Πηγές ανέφεραν ότι στις 27 Φεβρουαρίου, ο δημοσιογράφος Στέφεν Ένγκλ από το Bloomberg News και ο Ντάμιαν Γκραμάτικας του BBC είχαν ξυλοκοπηθεί από αστυνομικούς στο Πεκίνο. Επίσης, η αστυνομία συνέλαβε πολλούς διαδηλωτές. Στη Σαγκάη, οι διαδηλωτές πέτυχαν να ξεφύγουν από τον ασφυκτικό έλεγχο της αστυνομίας και κατάφεραν να πουν τα συνθήματά τους σε ξένους δημοσιογράφους. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, περίπου 35 ακτιβιστές και δικηγόροι για τα ανθρώπινα δικαιώματα συνελήφθησαν και πέντε άτομα κατηγορήθηκαν για υποκίνηση ανατροπής της κρατικής εξουσίας.

Στόχοι διαμαρτυρίας
-------------------

### Αρχικό κάλεσμα

Αρχικά, στις 19 Φεβρουαρίου 2011 έγινε διαδικτυακά μία ανώνυμη πρόσκληση για μια «επανάσταση Γιασεμιού» σε 13 μεγάλες πόλεις της Κίνας, και συγκεκριμένα πρώτα στον ιστότοπο του Boxun.com, και μετά στο Twitter. Η έκκληση ζητούσε να οργανώνονται διαμαρτυρίες κάθε Σαββατοκύριακο, υποστηρίζοντας ότι «η συνεχής δράση θα δείξει στην κινεζική κυβέρνηση ότι ο λαός της αναμένει την λογοδοσία και την διαφάνεια που δεν υπάρχει στο ισχύον μονοκομματικό σύστημα». 

| Πόλη | Επαρχία | Τοποθεσία  |
| --- | --- | --- |
| Πεκίνο | - | McDonald's στο Wangfujing |
| Τσανγκτσούν | Τζιλίν | Πολιτιστική Πλατεία, Δυτική Οδός Minzhu, μπροστινή πόρτα του σούπερ μάρκετ Corogo |
| Τσανγκσά | Χουνάν | Πλατεία Wuyi, πόρτα κτηρίου Xinda |
| Τσενγκντού | Σιτσουάν | Πλατεία Tianfu, κάτω από το άγαλμα του προέδρου Μάο |
| Γκουάνγκτζου | Γκουανγκντόνγκ | Στο πάρκο του Λαού, Starbucks |
| Χανγκζού | Ζετζιάνγκ | Στην πλατεία Wulin, μπροστινή πόρτα του πολυκαταστήματος Hangzhou |
| Χάρμπιν | Χεϊλονγκγιάνγκ | Σττην μπροστινή πόρτα του κινηματογράφου Harbin |
| Ναντζίνγκ | Τζιανγκσού | Στον πύργο Drum , οδός Xiushui |
| Σαγκάη | - | Πλατεία του Λαού, μπροστινή πόρτα του Peace Cinema |
| Σενγιάνγκ | Λιαονίνγκ | Οδός Nanjing-Bei (Βόρειο Ναντζίνγκ), μπροστινή πόρτα του KFC |
| Τιαντζίν | - | Κάτω από τον πύργο Drum Tianjin |
| Γουχάν | Χουμπέι | Οδός Απελευθέρωσης, πλατεία παγκόσμιου εμπορίου, μπροστινή πόρτα McDonald |
| Ξι Αν | Σαανξί | Οδός Beida (北 大街), μπροστινή πόρτα του Carrefour |

### Στρατηγική και τακτική των διαδηλωτών

Προσκαλούμε κάθε συμμετέχοντα να προσποιείται ότι περπατάει, να παρακολουθήσει ή και απλώς να περάσει. Όσο είστε παρόντες, η αυταρχική κυβέρνηση θα τρέμει από φόβο.
Ανοιχτή επιστολή, 22 Φεβρ. 2011

**Προτοινόμμενα συνθήματα για τις διαδηλώσεις:** 

| Μετάφραση στα Αγγλικά | Κινέζικα |
| --- | --- |
| Θέλουμε φαγητό, θέλουμε δουλειά, θέλουμε στέγαση! | 我们要食物、我们要工作、我们要住房！ |
| Θέλουμε δικαιοσύνη, θέλουμε δικαιοσύνη! | 我们要公平、我们要正义！ |
| Ξεκινήστε την αλλαγή στην πολιτική μεταρρύθμιση, σταματήστε τη μονοκομματική δικτατορία! (ή «τερματίστε την μονοκομματική εξουσία»  ) | 启动政治改革、结束一党專政! (ή 停止一党專政) |
| Άρετε τους περιορισμούς, ελευθερώστε τον τύπο! | 开放报禁、新闻自由！ |
| Ζήτω η ελευθερία, Ζήτω η δημοκρατία! | 自由万岁、民主万岁！ |

Στις 2 Μαρτίου, οι διοργανωτές ανακοίνωσαν μία στρατηγική τριών σταδίων. Το πρώτο στάδιο θα διαρκούσε «μερικές εβδομάδες, μερικούς μήνες, ένα χρόνο ή ακόμα περισσότερο». Το δεύτερο στάδιο θα ήταν το εξής: «κρατώντας ένα λουλούδι γιασεμιού και [χρησιμοποιώντας] κινητά τηλέφωνα ή συσκευές αναπαραγωγής μουσικής παίξτε [το λαϊκό τραγούδι] *Ένα τόσο όμορφο γιασεμί* ». Οι διοργανωτές δήλωσαν το τρίτο στάδιο θα ήταν «όταν η επανάσταση του δρόμου θα είναι μη αναστρέψιμη». Θα περιελάμβανε ανθρώπους που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση ανοιχτά και χωρίς φόβο. 

Οι διοργανωτές ανέφεραν στις 2 Μαρτίου ότι είχαν δικαιωθεί, καθώς δήλωσαν ότι, "τώρα η κυβέρνηση της Κίνας δείχνει σαφώς τη φρίκη και το φόβο της για τον λαό, σαν να αντιμετωπίζει έναν θανατηφόρο εχθρό. Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων, απλώς περπατώντας, απέδειξε τη δύναμη του λαού και η ανταπόκριση της κυβέρνησης αποκάλυψε τις αδυναμίες της στον κόσμο. "Για τις 6 Μαρτίου, οι διαδηλωτές κλήθηκαν «είτε να συγκεντρωθούν κοντά σε εστιατόρια fast-food και να κάνουν μια βόλτα, είτε να φάνε στα εστιατόρια».

Φεβρουάριος 2011
----------------

### 20 Φεβρουαρίου

Το Associated Press ανέφερε ότι μόνο «λίγοι άνθρωποι» συμμετείχαν ενεργά στις συγκεντρώσεις στις μεγάλες πόλεις. Οι *Globe and Mail* ανέφεραν ότι στην πρώτη διαδήλωση της 20ής Φεβρουαρίου ανταποκρίθηκαν περίπου 200 άτομα στο Πεκίνο, τα οποία και συναντήθηκαν στο μέρος που είχε κανονιστεί. Υπήρξε μια παρόμοια διαμαρτυρία στη Σαγκάη με περίπου 100 συμμετέχοντες.

Μια ηλικιωμένη διαδηλωτής στη Σαγκάη δήλωσε: «Η χώρα μας δεν διαθέτει κράτος δικαίου, είναι μια μονοκομματική δικτατορία, μια τυραννία, που καταπιέζει τους πολίτες».

Στο πεκίνο, ο Πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κίνα, Τζον Χούντσμαν ήταν παρόν στο μέρος όπου είχε δοθεί το ραντεβού. Ο Χούντσμαν αντάλλαξε λίγα λόγια με ανθρώπους στα κινέζικα και στη συνέχεια αναχώρησε αμέσως από το μέρος αυτό. Ο εκπρόσωπος της πρεσβείας των ΗΠΑ είπε ότι ο Χούντσμαν και η οικογένειά του πήγαιναν σε ένα μουσείο και «έφυγαν αμέσως» μόλις συνειδητοποίησαν τι συνέβαινε. Το Atlantic Wire αναφέρει ότι: «αυτό δεν εμπόδισε τους εθνικιστές Κινέζους μπλόγκερ να χαρακτηρίσουν την εμφάνιση του Χούντσμαν ως απόδειξη μιας αμερικανικής συνωμοσίας για την αποσταθεροποίηση της Κίνας».

Πλήθος μπροστά από το McDonald's στο Wangfujing, Πεκίνο, 20 Φεβρουαρίου 2011
### 27 Φεβρουαρίου

Μετά την έντονη καταστολή των διαδηλώσεων από την αστυνομία στις 20 Φεβρουαρίου, οι διοργανωτές κάλεσαν τους συμμετέχοντες να μην φωνάζουν πλέον συνθήματα, αλλά απλά να συγκεντρωθούν σιωπηλά στα σημεία συνάντησης, σαν να πήγαιναν για περίπατο. Η ανακοίνωση αυτή έγινε στον ιστότοπο της Boxun.com στις 22 Φεβρουαρίου. Λίγο πριν από την προγραμματισμένη συγκέντρωση της 27ης Φεβρουαρίου, οι αρχές έβαλαν μία σιδερένια περίφραξη τόσο έξω από το εστιατόριο McDonald's στο Πεκίνο, στο οποίο επρόκειτο να συμβεί η συγκέντρωση, όσο και έξω από το σπίτι του βραβευμένου με Νόμπελ και αντιφρονούντος Λίου Σιαμπό. Ανήμερα της 27ης Φεβρουαρίου, εκατοντάδες μέλη των σωμάτων ασφαλείας τοποθετήθηκαν προληπτικά στο κέντρο του Πεκίνου. Η αστυνομία άρχισε διώχνει όποιον βρισκόταν εκεί λίγο μετά την ώρα που είχε προγραμματιστεί η διαδήλωση.

Στις 27 Φεβρουαρίου, ακτιβιστές στο Πεκίνο και στη Σαγκάη συμμετείχαν σε συγκεντρώσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, επτά άτομα συνελήφθησαν στη Σαγκάη και η αστυνομία προσήγαγε δημοσιογράφους, συμμετέχοντες καθώς και απλούς περιπατητές. Δεδομένου ότι οι διοργανωτές είχαν προτείνει στους διαδηλωτές να περπατήσουν σιωπηλά για να διαμαρτυρηθούν, ήταν αδύνατο να διακρίνει κανείς ποιοι ήταν διαδηλωτές και ποιοι απλοί πολίτες. *Η Wall Street Journal* δήλωσε ότι «ενώ αρκετοί Κινέζοι δήλωσαν ότι είχαν δει διαμάχες με την αστυνομία, δεν υπήρχαν ενδείξεις πραγματικών διαδηλώσεων».

Μάρτιος 2011
------------

### 6 Μαρτίου

Το Πεκίνο ήταν υπό στενή επιτήρηση λόγω της συνόδου του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου και περίπου 180.000 αστυνομικοί και 560.000 εθελοντές ασφαλείας βρίσκονταν σε περιπολία. Υπήρξε έντονη παρουσία της αστυνομίας την Κυριακή σε περιοχές του Πεκίνου, της Σαγκάης, και της Σενζέν, σε μέρη που είχαν προγραμματιστεί διαμαρτυρίες. Στο Πεκίνο, οι δημοσιογράφοι δεν είδαν κανένα εμφανές σημάδι διαδηλωτών. Ομοίως, στη Σαγκάη, τα περισσότερα πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν την απουσία φανερών διαδηλωτών. Ωστόσο, η Deutsche Presse-Agentur (DPA) ανέφερε ότι υπήρξε μία συγκέντρωση περίπου εκατό διαδηλωτών «περιτριγυρισμένοι από εκατοντάδες αστυνομικούς με στολή».

Υπήρξαν ακόμη περισσότερες αναφορές για κράτηση ξένων δημοσιογράφων στη Σαγκάη, κάτι το οποίο οδήγησε σε έντονες διαμαρτυρίες από τα Υπουργεία Εξωτερικών της Γερμανίας και τη Αυστραλίας.

### 13 Μαρτίου

Σύμφωνα με την Deutsche Presse-Agentur, υπήρχαν αρκετές εκατοντάδων αστυνομικών στο κέντρο του Πεκίνου, συμπεριλαμβανομένης της ένστολων αστυνομικών με σκύλους, παραστρατιωτικών, καθώς και αστυνομικών με πολιτικά. Περισσότεροι από 40 αστυνομικοί ήταν παρόντες στο Peace Cinema στη Σαγκάη. Σύμφωνα με την Agence France-Presse, «δεν υπήρχε μαζική παρουσία αστυνομίας, όπως φαίνεται τις προηγούμενες Κυριακές».

### 20 Μαρτίου

Στο Πεκίνο, εκατοντάδες αστυνομικών ήταν παρόντες σε μερικές από τις οκτώ προτεινόμενες περιοχές διαμαρτυρίας «με περίπατο».

Κυβερνητική αντίδραση
---------------------

### Απαγόρευση του Γιασεμιού

Στις 10 Μαΐου 2011, οι *New York Times* ανέφεραν ότι η αστυνομία του Πεκίνου είχε απαγορεύσει την πώληση λουλουδιών γιασεμιού σε διάφορα λουλουδοπωλεία. Ορισμένοι πωλητές ανέφεραν ότι η αστυνομία του Πεκίνου ζητούσε γραπτές διαβεβαιώσεις ότι δεν θα πωλούνται άνθη γιασεμιού στους πάγκους τους. Ακόμα, οι διοργανωτές του ετήσιου Διεθνούς Πολιτιστικού Φεστιβάλ Γασεμιού της Κίνας, δήλωσαν ότι αξιωματούχοι τους ακύρωσαν το καλοκαιρινό φεστιβάλ του 2011.

Δείτε επίσης
------------

* Αραβική άνοιξη
* Φθινόπωρο των Εθνών
* Διαδηλώσεις στην πλατεία Τιενανμέν 1989
* Κινεζική ενοποίηση
* Κορεάτικη επανένωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ανάλυση ειδήσεων «Αραβικές εξεγέρσεις από το Πεκίνο» του Didi Kirsten Tatlow στους *New York Times* 23 Φεβρουαρίου 2011
* Γνώμη "Στην Κίνα, Περπατώντας για Μεταρρύθμιση" των Archer Wang και Scott Savitt στους *The New York Times, 4 Μαρτίου 2011.*
* "Jasmine stirrings in China: No awakening, but crush it anyway: The government goes to great lengths to make sure all is outwardly calm ", 3 Μαρτίου 2011

### Βίντεο

* "Crackdown on pro-democracy rallies in China", ITN News London στις 20 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2011.
* "Chinese Jasmine Revolution", Φωνή της Αμερικής, Πεκίνο 21 Φεβρουαρίου 2011 (στα κινέζικα). Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2011.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Hille, Kathrin (23 February 2011). «'Jasmine revolutionaries' call for weekly China protests». *Financial Times*.. Ανακτήθηκε στις 23 February 2011.
2. 1 2 3 4 5 6  «Organizers urge sustained street protests in China». Associated Press. Mercury News. 23 February 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 August 2011.. Ανακτήθηκε στις 26 February 2011.
3. 1 2 3  Pierson, David (26 February 2011). «Online call for protests in China prompts crackdown». *Los Angeles Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 October 2017.. Ανακτήθηκε στις 26 February 2011.
4. 1 2 3  Page, Jeremy; James T. Areddy (27 February 2011). «China Takes Heavy Hand to Light Protests». *The Wall Street Journal*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 27 February 2011.
5. ↑  Grammaticas, Damian (28 February 2011). «Calls for protests in China met with brutality». BBC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 February 2011.. Ανακτήθηκε στις 28 February 2011.
6. 1 2 3  Clem, Will (3 March 2011). «The flowering of an unconventional revolution». *South China Morning Post* (Hong Kong). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2011.
7. ↑  Ramzy, Austin (21 February 2011). «China Cracks Down After 'Jasmine Revolution' Protest Call». *Time*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-02-23.. Ανακτήθηκε στις 22 February 2011.
8. ↑  AFP via Google. "China web users call for 'Jasmine Revolution'." *China web users call for 'Jasmine Revolution'.* Retrieved on 21 February 2011.
9. ↑  Dw-world.de. "Dw-world.de." *网传"茉莉花革命"，中国当局全线戒备 .* Retrieved on 21 February 2011.
10. 1 2 3  «網民發動中國茉莉花革命解放軍嚴陣以待». *Apple Daily*. Hong Kong. Φεβρουαρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2011.
11. 1 2  Jiangtao, Shi (1 March 2011). «Fresh call goes out for Beijing 'jasmine' rallies». *South China Morning Post* (Hong Kong). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2011.
12. ↑  Ford, Peter (3 Mar 2011) "Report on China's 'Jasmine Revolution'? Not if you want your visa.", *The Christian Science Monitor*, Yahoo! News
13. ↑  Canada. «China halts online call for a 'jasmine revolution'». *The Globe and Mail* (Toronto). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 February 2011.. Ανακτήθηκε στις 22 February 2011.
14. ↑  «"The Chinese authorities have cracked down on a small pro-democracy rally apparently modelled on the protests sweeping the Arab world", ITN News London 20 February 2011». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2011.
15. ↑  Hudson, John (23 Φεβρουαρίου 2011). «Spotted: Jon Hunstman Goes Revolutionary Chic». The Atlantic Wire. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2011. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
16. ↑  «BBC 中文网 – 两岸三地 – 洪博培在茉莉花示威地点属巧合». *BBC News*. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
17. ↑  Lizza, Ryan (7 Ιανουαρίου 2009). «The Huntsman Walk». *The New Yorker*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
18. ↑  Burr, Thomas (24 Φεβρουαρίου 2011). «Huntsman at China rally – by accident». *The Salt Lake Tribune*. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
19. ↑  «China's Wen addresses concerns amid protest call». France 24. 27 February 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 February 2011.. Ανακτήθηκε στις 28 February 2011.
20. ↑  «China protest call smothered in police blanket». *Reuters*. 9 February 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-08-26.. Ανακτήθηκε στις 28 February 2011.
21. ↑  «Chinese police detain German journalists covering protests». Deutsche Welle. 24 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
22. 1 2  «China arrests more activists for urging protests». Agence France-Presse. Emirates24. 13 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 14 March 2011.
23. ↑  Blanchard, Ben (6 March 2011). «Beijing says jasmine protest calls doomed to fail». *Reuters*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-03-09.. Ανακτήθηκε στις 15 March 2011.
24. ↑  From Jaime FlorCruz, CNN (7 March 2011). «Chinese official: Protests will 'never happen' in Beijing». CNN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 15 March 2011.
25. ↑  France, Agence (6 Μαρτίου 2011). «Chinese state media slams calls for protests – Latest news around the world and developments close to home – MSN Malaysia News». MSN. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2011. [*νεκρός σύνδεσμος*]
26. 1 2  Staff Reporters (7 March 2011). "Police out in force again to stop 'jasmine' rallies flowering", *South China Morning Post*
27. 1 2  dpa/bk (6 March 2011). «Stern journalist detained in China». The Local Germany's news in English. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 7 March 2011.
28. ↑  «Scores gather for Shanghai 'stroll'; Beijing quiet». 6 March 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 October 2012.. Ανακτήθηκε στις 6 March 2011.
29. ↑  «China detains 15 more foreign journalists». *The Times of India* (India). 6 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 7 March 2011.
30. ↑  Sainsbury, Michael (7 March 2011). «Australian government condemns violent crackdown on media». *The Australian*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 December 2012.. Ανακτήθηκε στις 7 March 2011.
31. ↑  «China keeps heavy security on fourth "Jasmine" day». DPA. Monsters and Critics. 13 March 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 13 March 2011.
32. ↑  «Beijing screens more "jasmine" sites but no sign of protest». Deutsche Presse-Agentur. Monsters and Critics. 21 March 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 March 2011.. Ανακτήθηκε στις 21 March 2011.
33. ↑  Jacobs, Andrew; Jonathan Ansfield (10 May 2011). «Catching Scent of Revolution, China Moves to Snip Jasmine». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 April 2012.. Ανακτήθηκε στις 28 May 2011.