Συντεταγμένες: 35°11′59.60″N 25°28′14.34″E﻿ / ﻿35.1998889°N 25.4706500°E﻿ / 35.1998889; 25.4706500

Το **Λαγού** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Οροπεδίου Λασιθίου, της περιφερειακής ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 46 κατοίκους. Απέχει 46 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικόλαο και 57 από το Ηράκλειο. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 830 μ.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Στην πλαγιά του λόφου Κεφάλι έχουν βρεθεί ίχνη κεραμικής από την υστερομινωική εποχή μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο. Στη θέση Ντονάδης ανασκάφηκαν το 1937 λείψανα οικίας των αρχαϊκών χρόνων και στη θέση Κόλονα, περίπου 5 χιλιόμετρα ανατολικά του χωριού ανασκάφηκαν δύο κτίρια της αρχαϊκής περιόδου, ενώ η ίδια ανασκαφή απέδωσε όστρακα της κλασικής και ελληνιστικής εποχής. Στη θέση Κεράσα, ανατολικά του χωριού, έχει βρεθεί νεκροταφείο των αρχαϊκών και ελληνιστικών χρόνων.

Το οροπέδιο Λασιθίου κατά τα πρώτα ενετικά χρόνια ήταν εστία αναβρασμού και έδρα συχνών επαναστάσεων εναντίον των Βενετών, με αποτέλεσμα οι Βενετοί το 1364 να αποφασίσουν να καταστρέψουν τα χωριά του οροπέδιου και να απαγορεύσουν την κατοίκηση σε αυτό. Το 1465 όμως αποφασίστηκε να αρχίσει πάλι η καλλιέργεια σιτηρών στο οροπέδιο, αρχίζοντας τότε η εποχική κατοίκηση του οροπεδίου κατά τη σπορά και τη συγκομιβή. Αυτοί οι προσωρινοί οικισμοί - μετόχια έγιναν με τον καιρό μόνιμοι οικισμοί. Ένα από αυτά τα μετόχια ήταν και το μετόχι Λαγού, *Mettochio di Lago* όπως αναφέρεται στην απογραφή του Καστροφύλακα το 1583, ο οποίος όμως δεν καταγράφει τον πληθυσμό του. Το όνομα προέρχεται από το όνομα του πρώτου οικιστή, καθώς μνημονεύεται σε έγγραφα της εποχής το επώνυμο Λαγός. Ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα το αναφέρει και στη δική του απογραφή το 1630, ως *metochio Lagu* με 10 σπίτια. Στην τουρκική απογραφή του 1671 είχε 29 χαράτσια.

Στην απογραφή η οποία διεξήχθη από τους Αιγυπτίους το 1834, το Λαγού αναφέρεται μαζί με το Πινακιανό και είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, με συνολικά 20 οικογένειες να κατοικούν στα δύο χωριά. Στην απογραφή του 1881 υπάγοταν στον δήμο Τζερμιάδω και σύμφωνα με την απογραφή είχε μαζί με το Πινακιανό 141 χριστιανούς κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 96 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Το 1920 είχε οριστεί έδρα αγροτικού δήμου. Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Τζερμιάδου. Το 1948 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας η οποία διατηρήθηκε μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Οροπεδίου Λασιθίου.

*Δείτε: **Κοινότητα Λαγού***

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

| Απογραφή | 1900 | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 96 | 119 | 158 | 167 | 197 | 189 | 135 | 104 |  | 77 | 46 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. 1 2 3 4  Σπανάκης, Στέργιος (1993). *Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄*. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 453.
3. ↑  «Κεφάλι». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
4. ↑  «Ντονάδης». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
5. ↑  «ΚΟΛΟΝΝΑ». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
6. ↑  «ΚΕΡΑΣΑ». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
7. ↑  «Λαγού (Λασιθίου)». *Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά*. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου (ανά δημοτική ενότητα) |
| --- |
|  |
| 
* Αβρακόντες
* Άγιος Γεώργιος
* Άγιος Κωνσταντίνος
* Άγιος Χαράλαμπος
* Μονή Κρυσταλλένιας
* Καμινάκι
* Κάτω Μετόχι
* Κουδουμαλιά
* Λαγού
* Μαγουλάς
* Μαρμακέτο
* Μέσα Λασιθάκι
* Μέσα Λασίθι
* Νικηφόρηδων
* Μονή Βιδιανής
* Πινακιανό
* Πλάτη
* Σμαλιανό
* Τζερμιάδο
* Φαρσάρο
* Ψυχρό
 |
|  |
| 
* Έδρα: Τζερμιάδο
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου |
| --- |
|  |
| Κοινότητα Αβρακόντε | 
Αβρακόντες · Κουδουμαλιά |
|  |
| Κοινότητα Αγίου Γεωργίου Λασιθίου | 
Άγιος Γεώργιος |
|  |
| Κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου | 
Άγιος Κωνσταντίνος · Μονή Κρυσταλλένιας |
|  |
| Κοινότητα Καμινακίου | 
Καμινάκι |
|  |
| Κοινότητα Κάτω Μετοχίου | 
Άγιος Χαράλαμπος · Κάτω Μετόχι · Μονή Βιδιανής |
|  |
| Κοινότητα Λαγού | 
Λαγού · Πινακιανό |
|  |
| Κοινότητα Μαρμακέτου | 
Μαρμακέτο · Φαρσάρο |
|  |
| Κοινότητα Μέσα Λασιθίου | 
Μέσα Λασιθάκι · Μέσα Λασίθι · Νικηφόρηδων · Σμαλιανό |
|  |
| Κοινότητα Πλάτης | 
Πλάτη |
|  |
| Κοινότητα Τζερμιάδου | 
Τζερμιάδο |
|  |
| Κοινότητα Ψυχρού | 
Μαγουλάς · Ψυχρό |
|  |
| 
* Έδρα: Τζερμιάδον
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |