Συντεταγμένες: 56°52′08″N 24°50′28″E﻿ / ﻿56.8689°N 24.8411°E﻿ / 56.8689; 24.8411

Η **Λετονία** ή **Λεττονία**, επίσημα **Δημοκρατία της Λετονίας** (λετονικά: *Latvijas Republika*), είναι χώρα στην περιοχή της Βαλτικής στη Βόρεια Ευρώπη. Συνορεύει με την Εσθονία, τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και τη Λιθουανία. Η Λετονία έχει έκταση 64.589 τ.χλμ. και πληθυσμό 1.872.500 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2024.

Πρωτεύουσα της Λετονίας είναι η Ρίγα (826.500 κάτοικοι). Το 60% του πληθυσμού είναι Λετονοί, ενώ σχεδόν το 30% είναι Ρώσοι. Επίσημη γλώσσα είναι η λετονική, η οποία ανήκει στην ομάδα των βαλτικών γλωσσών. Επίσημο νόμισμα είναι το Ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Η Λετονία είναι μία από τις τρεις βαλτικές χώρες που μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο προσαρτήθηκαν στην τότε ΕΣΣΔ. Απέκτησε την ανεξαρτησία της από την ΕΣΣΔ τον Αύγουστο του 1991. Την 1η Μαΐου 2004 η χώρα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο στρατός της χώρας, από την 1η Ιανουαρίου 2007, είναι πλήρως επαγγελματικός. Οι τελευταίοι μη επαγγελματίες στρατιώτες απολύθηκαν στις 23 Νοεμβρίου 2006.

Ιστορία
-------

Κύριο λήμμα: Ιστορία της Λετονίας
Περίπου το 3000 π.Χ. οι πρωτο-Βαλτικοί πρόγονοι του λετονικού λαού εγκαταστάθηκαν στην ανατολική ακτή της Βαλτικής Θάλασσας. Οι Βάλτες δημιούργησαν εμπορικές οδούς προς τη Ρώμη και το Βυζάντιο, που εμπορεύονταν το τοπικό κεχριμπάρι για πολύτιμα μέταλλα. Το 900 μ.Χ. τέσσερις ξεχωριστές φυλές της Βαλτικής κατοικούσαν στη Λετονία: οι Κουρλανδοί, οι Λατγάλιοι, οι Σελόνιοι, οι Σεμιγάλλιοι (στα λετονικά: kurši, latgaļi, sēļi και zemgaļi), καθώς και οι Λιβόνιοι (*lībieši*) που μιλούσαν μια φιννική γλώσσα.

Τον 12ο αιώνα στην επικράτεια της Λετονίας, υπήρχαν 14 εδάφη με τους ηγέτες τους: Βανέμα, Βεντάβα, Μπαντάβα, Πιέμαρε, Ντούβζαρε, Τσέκλις, Μεγκάβα, Πίλσατς, Ουπμάλε, Σέλιγια, Κόκνεσε, Γιέρσικα, Τάλαβα και Άντζελε.

### Μεσαιωνική εποχή

Τέρρα Μαριάνα, η μεσαιωνική Λιβονία
Το κάστρο Τουράιντα κοντά στη Σιγκούλντα, χτισμένο το 1214 υπό τον Αλβέρτο της Ρίγας
Το 1282 η Ρίγα έγινε μέλος της Χανσεατικής Ένωσης
Παρόλο που οι ντόπιοι είχαν επαφή με τον έξω κόσμο εδώ και αιώνες, έγιναν πιο ενταγμένοι στο ευρωπαϊκό κοινωνικοπολιτικό σύστημα τον 12ο αιώνα. Οι πρώτοι ιεραπόστολοι, που απεστάλησαν από τον Πάπα, ταξίδευσαν στον ποταμό Νταουγκάβα στα τέλη του 12ου αιώνα, αναζητώντας πιστούς. Οι ντόπιοι, ωστόσο, δεν προσηλυτίστηκαν στον Χριστιανισμό τόσο εύκολα όσο ήλπιζε η Εκκλησία. Οι Γερμανοί σταυροφόροι στάλθηκαν ή πιθανότατα αποφάσισαν να πάνε με δική τους συμφωνία, καθώς ήταν γνωστό ότι έκαναν αναζήτηση παγανιστών για να σκοτώσουν και να λεηλατήσουν σε ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη. Ο Άγιος Μάινχαρντ του Σέγκεμπεργκ έφθασε στο Ίκσκιλε, το 1184, ταξιδεύοντας με εμπόρους στη Λιβονία, σε μια καθολική αποστολή να μετατρέψει τον πληθυσμό από τις αρχικές παγανιστικές πεποιθήσεις. Ο Πάπας Κελεστίνος Γ΄ είχε ζητήσει μια σταυροφορία κατά των παγανιστών στη Βόρεια Ευρώπη το 1193. Όταν τα ειρηνικά μέσα προσηλυτισμού απέτυχαν να αποδώσουν αποτελέσματα, ο Μάινχαρντ σχεδίασε να προσηλυτίσει τους Λιβόνιους με τη δύναμη των όπλων.

Στις αρχές του 13ου αιώνα, οι Γερμανοί κυβερνούσαν μεγάλα τμήματα της σημερινής Λετονίας. Μαζί με τη νότια Εσθονία, οι κατακτημένες αυτές περιοχές αποτελούσαν το κράτος σταυροφόρων που έγινε γνωστό ως Τέρρα Μαριάνα ή Λιβονία. Το 1282, η Ρίγα, και αργότερα οι πόλεις Σέσις, Λιμπάζι, Κόκνεσε και Βαλμιέρα, έγιναν μέρος της Χανσεατικής Ένωσης. Η Ρίγα έγινε ένα σημαντικό σημείο του εμπορίου Ανατολής-Δύσης και δημιούργησε στενούς πολιτιστικούς δεσμούς με τη Δυτική Ευρώπη.

### Η περίοδος της μεταρρύθμισης και η πολωνολιθουανική κυριαρχία

Η Σουηδική Αυτοκρατορία (1560–1815). Η Ρίγα έγινε η πρωτεύουσα της Σουηδικής Λιβονίας και η μεγαλύτερη πόλη στην αυτοκρατορία
Μετά τον πόλεμο της Λιβονίας (1558-1583), η Λιβονία έπεσε υπό πολωνική και λιθουανική κυριαρχία. Το νότιο τμήμα της Εσθονίας και το βόρειο τμήμα της Λετονίας προσαρτήθηκαν στο Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας και σχημάτισαν την περιοχή Ντουκάτους Ουλτραντουνένσις (Pārdaugavas hercogiste). Ο Γκότχαρντ Κέτλερ, ο τελευταίος Δάσκαλος του Τάγματος της Λιβονίας, σχημάτισε το Δουκάτο της Κουρλάνδης και της Σεμιγαλλίας. Αν και το δουκάτο ήταν υποτελές στην Πολωνία, διατηρούσε ένα σημαντικό βαθμό αυτονομίας και γνώρισε μια χρυσή εποχή τον 17ο αιώνα. Η Λατγαλία, η ανατολική περιφέρεια της Λετονίας, έγινε μέρος του Βοϊβοδάτου Ινφλάντι της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας.

Στον 17ο και στις αρχές του 18ου αιώνα, η Πολωνολιθουανική Κοινοπολιτεία, η Σουηδία και η Ρωσία αγωνίστηκαν για την υπεροχή στην ανατολική Βαλτική. Μετά τον πόλεμο Πολωνίας-Σουηδίας, η βόρεια Λιβονία (συμπεριλαμβανομένης του Βίντζεμε) τέθηκε υπό σουηδική κυριαρχία. Η Ρίγα έγινε η πρωτεύουσα της σουηδικής Λιβονίας και η μεγαλύτερη πόλη σε ολόκληρη τη σουηδική αυτοκρατορία. Ο πόλεμος συνεχίστηκε σποραδικά μεταξύ Σουηδίας και Πολωνίας μέχρι την Εκεχειρία του Άλτμαρκ το 1629. Στη Λετονία, η περίοδος κυριαρχίας της Σουηδίας γενικά εκτιμάται ως θετική. Η Δουλοπαροικία ελαφρύνθηκε, δημιουργήθηκε ένα δίκτυο σχολείων για την αγροτιά και μειώθηκε η ισχύς των περιφερειακών βαρόνων.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου σημειώθηκαν αρκετές σημαντικές πολιτιστικές αλλαγές. Στη σουηδική και σε μεγάλο βαθμό στη γερμανική κυριαρχία, η δυτική Λετονία υιοθέτησε ως κύρια θρησκεία τον λουθηρανισμό. Οι αρχαίες φυλές των Κουρλανδών, των Σεμιγάλλων, των Σελόνων, των Λιβών και των βόρειων Λατγαλιών αφομοιώθηκαν για να σχηματίσουν τον λαό της Λετονίας, μιλώντας μια λετονική γλώσσα. Ωστόσο, καθ 'όλη τη διάρκεια των αιώνων, δεν υπήρχε καθιερωμένο πραγματικό κράτος της Λετονίας, οπότε τα σύνορα και οι ορισμοί του ποιος ακριβώς εμπίπτει σε αυτήν την ομάδα είναι σε μεγάλο βαθμό υποκειμενικοί. Εν τω μεταξύ, σε μεγάλο βαθμό απομονωμένο από την υπόλοιπη Λετονία, οι νότιοι Λατγάλιοι υιοθέτησαν τον καθολικισμό υπό την Πολωνο-Ιησουητική επιρροή. Η εγγενής διάλεκτος παρέμεινε ξεχωριστή, παρόλο που απέκτησε πολλά δάνεια από τα πολωνικά και τα ρωσικά.

### Η Λετονία στη Ρωσική Αυτοκρατορία (1710-1917)

Η συνθηκολόγηση της Εσθονίας και της Λιβονίας το 1710 και η Συνθήκη του Νύσταντ και το τέλος του Μεγάλου Βόρειου Πολέμου το 1721, έδωσε το Βίντζεμε στη Ρωσία (έγινε μέρος του Κυβερνείου της Ρίγας). Η περιοχή των Λατγάλιων παρέμεινε μέρος της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας ως Βοϊβοδάτο Ινφλάντι μέχρι το 1772, όταν ενσωματώθηκε στη Ρωσία. Το Δουκάτο της Κουρλάνδης και της Σεμιγαλλίας έγινε μια αυτόνομη ρωσική επαρχία (η κυβέρνηση της Κουρλάνδης) το 1795, προσαρτώντας όλη τη σημερινή Λετονία στη Ρωσική Αυτοκρατορία. Και οι τρεις επαρχίες της Βαλτικής διατηρούσαν τοπικούς νόμους, τα γερμανικά ως τοπική επίσημη γλώσσα και το δικό τους κοινοβούλιο, το Λάνταγκ.

Κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Βόρειου Πολέμου (1700-1721), μέχρι το 40% των Λετονών πέθανε από την πείνα και την πανώλη. Ο μισός πληθυσμός της Ρίγας πέθανε από την πανώλη το 1710-1711.

Η χειραφέτηση των δουλοπάροικων πραγματοποιήθηκε στην Κουρλάνδη το 1817 και στο Βίντζεμε το 1819. Στην πράξη, ωστόσο, η χειραφέτηση ήταν πραγματικά πλεονεκτική για τους γαιοκτήμονες και την ευγένεια, καθώς απαλλοτρίωνε τη γη των αγροτών χωρίς αποζημίωση, αναγκάζοντάς τους να επιστρέψουν στη δουλειά στα ακίνητα «με δική τους ελεύθερη βούληση».

Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η κοινωνική δομή άλλαξε δραματικά. Μια τάξη ανεξάρτητων αγροτών εγκαταστάθηκε μετά από μεταρρυθμίσεις που επέτρεψαν στους αγρότες να επαναγοράσουν τη γη τους, αλλά παρέμειναν πολλοί αγρότες χωρίς γη. Επίσης, αναπτύχθηκε ένα αυξανόμενο αστικό προλεταριάτο και μια αυξανόμενα επιδραστική Λετονική αστική τάξη. Οι Νεαροί Λετονοί ήταν ένα κίνημα που έθεσε το έδαφος για τον εθνικισμό από τα μέσα του αιώνα, και πολλοί από τους ηγέτες ήταν με το μέρος των Σλαβόφιλων για στήριξη ενάντια στην επικρατούσα Γερμανική κοινωνική τάξη. Η αύξηση της χρήσης της λετονικής γλώσσας στη λογοτεχνία και στην κοινωνία έγινε γνωστή ως η πρώτη εθνική αφύπνιση. Ο Εκρωσισμός ξεκίνησε στη Λατγαλία μετά την Πολωνική εξέγερση του Ιανουαρίου 1863: αυτό εξαπλώθηκε στο υπόλοιπο της σημερινής Λετονίας από τη δεκαετία του 1880. Οι Νεαροί Λετονοί επηρρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από το Νέο Ρεύμα, ένα ευρύ αριστερές κοινωνικό και πολιτικό κίνημα, στη δεκαετία του 1890. Η λαϊκή δυσαρέσκεια εξερράγη στη Ρωσική επανάσταση του 1905, η οποία πήρε έναν εθνικιστικό χαρακτήρα στις επαρχίες της Βαλτικής.

Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο αιώνων η Λετονία γνώρισε οικονομική και κατασκευαστική άνθηση - τα λιμάνια διευρύνθηκαν (η Ρίγα έγινε το μεγαλύτερο λιμάνι της Ρωσικής Αυτοκρατορίας), κατασκευάστηκαν σιδηροδρομικές γραμμές. δημιουργήθηκαν νέα εργοστάσια, τράπεζες και ένα πανεπιστήμιο. Επίσης εγκαταστάθηκαν πολλά οικιστικά, δημόσια (θέατρα και μουσεία) και σχολικά κτίρια, δημιουργήθηκαν νέα πάρκα και ούτω καθεξής. Οι λεωφόροι της Ρίγας και ορισμένοι δρόμοι έξω από την παλιά πόλη χρονολογούνται από αυτήν την περίοδο.

Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι η αριθμητική ήταν επίσης υψηλότερη στα εσθονικά και λετονικά τμήματα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, τα οποία μπορεί να επηρεάστηκαν από την προτεσταντική θρησκεία των κατοίκων.

### Ανακήρυξη της ανεξαρτησίας

Ο Κάρλις Ουλμάνις
Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος κατέστρεψε το έδαφος του μελλοντικού κράτους της Λετονίας και άλλων δυτικών τμημάτων της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οι αιτήσεις αυτοδιάθεσης αρχικά περιορίστηκαν στην αυτονομία μέχρι να δημιουργηθεί ένα κενό ισχύος από τη Ρωσική Επανάσταση το 1917, ακολουθούμενο από τη Συνθήκη του Μπρεστ - Λιτόφσκ μεταξύ της Ρωσίας και Γερμανίας τον Μάρτιο του 1918 και τη Συμμαχική ανακωχή με τη Γερμανία στις 11 Νοεμβρίου 1918. Στις 18 Νοεμβρίου του 1918 το Λαϊκό Συμβούλιο της Λετονίας στη Ρίγα ανακήρυξε την ανεξαρτησία της νέας χώρας, και ο Κάρλις Ουλμάνις ήταν ο επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης. 

Ο πόλεμος της ανεξαρτησίας που ακολούθησε ήταν μέρος μιας γενικής χαοτικής περιόδου εμφυλίων και νέων συνοριακών πολέμων στην Ανατολική Ευρώπη. Την άνοιξη του 1919 υπήρχαν στην πραγματικότητα τρεις κυβερνήσεις - η κυβέρνηση Ουλμάνις, η λετονική σοβιετική κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Πέτερις Στούτσκα, των οποίων οι δυνάμεις, υποστηριζόμενες από τον Κόκκινο Στρατό, κατέλαβαν σχεδόν ολόκληρη τη χώρα, και η γερμανική κυβέρνηση του Ενωμένου Δουκάτου της Βαλτικής, με επικεφαλής τον Αντρίεβς Νιέντρα και με την υποστήριξη του Μπάλτισε Λάντεσβεχρ και της γερμανικής μονάδας Διαίρεση Σιδήρου των Φράικορπς.

Οι εσθονικές και λετονικές δυνάμεις νίκησαν τους Γερμανούς στη μάχη του Βέντεν τον Ιούνιο του 1919 και τον Νοέμβριο απωθήθηκε μια μαζική επίθεση από μια κυρίως γερμανική δύναμη - τον Δυτικό Ρωσικό Εθελοντικό Στρατό υπό τον Πάβελ Μπέρμοντ-Αβάλοφ. Η Ανατολική Λετονία εκκαθαρίστηκε από τις δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού από τα λετονικά και πολωνικά στρατεύματα στις αρχές του 1920 (από την πολωνική προοπτική η μάχη του Νταουγκαβπίλς ήταν μέρος του Πολωνοσοβιετικού πολέμου).

Μια ελεύθερα εκλεγμένη Συντακτική Συνέλευση συνήλθε την 1η Μαΐου 1920 και υιοθέτησε ένα φιλελεύθερο σύνταγμα, το Σατβέρσμε, τον Φεβρουάριο του 1922. Το σύνταγμα ανεστάλη εν μέρει από τον Κάρλις Ουλμάνις μετά το πραξικόπημα του το 1934, αλλά αποκαταστάθηκε το 1990. Έκτοτε, τροποποιήθηκε και εξακολουθεί να ισχύει στη Λετονία σήμερα. Με το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής βάσης της Λετονίας εκκενωμένο στο εσωτερικό της Ρωσίας το 1915, η ριζική μεταρρύθμιση της γης ήταν το κεντρικό πολιτικό ζήτημα για το νέο κράτος. Το 1897, το 61,2% του αγροτικού πληθυσμού ήταν χωρίς γη και μέχρι το 1936, το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 18%.

Μέχρι το 1923, η έκταση της καλλιεργούμενης γης ξεπέρασε το προπολεμικό επίπεδο. Η καινοτομία και η αυξανόμενη παραγωγικότητα οδήγησαν σε ταχεία ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά σύντομα υπέφεραν από τις επιπτώσεις της Μεγάλης Ύφεσης. Η Λετονία έδειξε σημάδια οικονομικής ανάκαμψης και το εκλογικό σώμα κινήθηκε σταθερά προς το κέντρο κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου. Στις 15 Μαΐου 1934, ο Ουλμάνις πραγματοποίησε ένα αναίμακτο πραξικόπημα, εγκαθιδρύνοντας μια εθνικιστική δικτατορία που κράτησε μέχρι το 1940. Μετά το 1934, ο Ουλμάνις δημιούργησε κυβερνητικές εταιρείες για να αγοράσει ιδιωτικές επιχειρήσεις με στόχο τη «λετονοποίηση» της οικονομίας.

### Η Λετονία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Δείτε επίσης: Σοβιετική κατοχή της Λετονίας το 1940 , Γερμανική κατοχή της Λετονίας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Ολοκαύτωμα στη Λετονία, Λετονοί παρτιζάνοι, και Λετονικό αντιναζιστικό κίνημα αντίστασης (1941-45)
Δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού μπαίνουν στη Ρίγα (1940)
Νωρίς το πρωί της 24ης Αυγούστου 1939, η Σοβιετική Ένωση και η Ναζιστική Γερμανία υπέγραψαν ένα 10ετές σύμφωνο μη επίθεσης, γνωστό ως σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ. Το σύμφωνο περιείχε ένα μυστικό πρωτόκολλο, που αποκαλύφθηκε μόνο μετά την ήττα της Γερμανίας το 1945, σύμφωνα με την οποία τα κράτη της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης χωρίστηκαν σε γερμανικές και σοβιετικές «σφαίρες επιρροής». Στον βορρά, η Λεττονία, η Φινλανδία και η Εσθονία εντάχθηκαν στη σοβιετική σφαίρα. Μια εβδομάδα αργότερα, στις 1 Σεπτεμβρίου 1939, η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία και ακολούθησε η Σοβιετική Ένωση στις 17 Σεπτεμβρίου.:32

Μετά τη σύναψη του συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, οι περισσότεροι Γερμανοί της Βαλτικής έφυγαν από τη Λετονία κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης Ουλμάνις και της Ναζιστικής Γερμανίας στο πλαίσιο του προγράμματος Χάιμ ινς Ράιχ. Συνολικά 50.000 Γερμανοί της Βαλτικής έφυγαν μέχρι την προθεσμία του Δεκεμβρίου 1939. 1.600 να παραμένουν για να ολοκληρώσουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητές τους και 13.000 επέλεξαν να παραμείνουν στη χώρα. Οι περισσότεροι από αυτούς που παρέμειναν έφυγαν για τη Γερμανία το καλοκαίρι του 1940, όταν συμφωνήθηκε ένα δεύτερο πρόγραμμα επανεγκατάστασης. Οι φυλετικά εγκεκριμένοι πολίτες επανεγκαταστάθηκαν κυρίως στην Πολωνία, και τους δόθηκαν γη και επιχειρήσεις σε αντάλλαγμα για τα χρήματα που έλαβαν από την πώληση των προηγούμενων περιουσιακών τους στοιχείων.:46

Στις 5 Οκτωβρίου 1939, η Λετονία αναγκάστηκε να δεχθεί σύμφωνο «αμοιβαίας βοήθειας» με τη Σοβιετική Ένωση, παρέχοντας στους Σοβιετικούς το δικαίωμα να σταθμεύσουν ανάμεσα σε 25.000 και 30.000 στρατεύματα στη λετονική επικράτεια. Οι κρατικοί υπάλληλοι εκκαθαρίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από σοβιετικά στελέχη. Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν με φιλοσοβιετικούς υποψηφίους για πολλές θέσεις. Η συνέλευση των λαών που προέκυψε ζήτησε αμέσως την ένωση με την ΕΣΣΔ, την οποία έδωσε η Σοβιετική Ένωση. Η Λετονία, τότε μια κυβέρνηση-μαριονέτα, με επικεφαλής τον Άουγκουστς Κιρχενστέινς. Η Σοβιετική Ένωση ενσωμάτωσε τη Λετονία στις 5 Αυγούστου 1940 ως Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Λετονίας.

Γερμανοί στρατιώτες μπαίνουν στη Ρίγα, Ιούλιος 1941
Οι Σοβιετικοί αντιμετώπιζαν σκληρά τους αντιπάλους τους - πριν από την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, σε λιγότερο από ένα χρόνο, τουλάχιστον 34.250 Λετονοί απελάθηκαν ή σκοτώθηκαν. Οι περισσότεροι απελάθηκαν στη Σιβηρία όπου οι θάνατοι εκτιμήθηκαν στο 40 τοις εκατό, οι αστυνομικοί του λετονικού στρατού πυροβολήθηκαν επί τόπου.

Στις 22 Ιουνίου 1941 γερμανικά στρατεύματα επιτέθηκαν σε σοβιετικές δυνάμεις στην επιχείρηση Μπαρμπαρόσα. Υπήρξαν κάποιες αυθόρμητες εξεγέρσεις των Λετονών εναντίον του Κόκκινου Στρατού, οι οποίες βοήθησαν τους Γερμανούς. Μέχρι τις 29 Ιουνίου είχαν φτάσει στη Ρίγα και ενώ οι Σοβιετικές δυνάμεις είχαν σκοτωθεί, συλληφθεί ή υποχωρήσει, η Λετονία κατελήφθη από τις γερμανικές δυνάμεις στις αρχές Ιουλίου. Η κατοχή ακολουθήθηκε αμέσως από στρατεύματα SS Einsatzgruppen τα οποία έπρεπε να ενεργούν σύμφωνα με το Ναζιστικό Γκενεραλπλάν Οστ που απαιτούσε να μειωθεί ο πληθυσμός της Λετονίας κατά 50%.

Υπό από τη γερμανική κατοχή, η Λετονία διοικήθηκε ως μέρος του Ραϊχσκομισαριάτ Όστλαντ. Οι Λετονικές παραστρατιωτικές και βοηθητικές αστυνομικές μονάδες που συστάθηκαν από την κατοχική αρχή συμμετείχαν στο Ολοκαύτωμα και άλλες θηριωδίες. 30.000 Εβραίοι πυροβολήθηκαν στη Λετονία το φθινόπωρο του 1941. Άλλοι 30.000 Εβραίοι από το γκέτο της Ρίγας σκοτώθηκαν στο δάσος Ρούμπουλα τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 1941, για να μειώσουν τον υπερπληθυσμό στο γκέτο και να δώσουν χώρο για περισσότερους Εβραίους που εισάγονταν από τη Γερμανία και τη Δύση. Υπήρξε μια παύση στις μάχες, εκτός από τη δραστηριότητα των παρτιζάνων, μέχρι που η πολιορκία του Λένινγκραντ έληξε τον Ιανουάριο του 1944 και οι σοβιετικοί στρατιώτες προχώρησαν, εισήλθαν στη Λετονία τον Ιούλιο και τελικά κατέλαβαν τη Ρίγα στις 13 Οκτωβρίου 1944.

Περισσότεροι από 200.000 Λετονοί έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, συμπεριλαμβανομένων περίπου 75.000 Λετονών Εβραίων δολοφονημένων κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Οι Λετονοί στρατιώτες πολέμησαν και στις δύο πλευρές της σύγκρουσης, κυρίως στη γερμανική πλευρά, με 140.000 άνδρες στη Λετονική Λεγεώνα των Waffen-SS, Η 308η Λετονική Διοίκηση Τουφεκιών σχηματίστηκε από τον Κόκκινο Στρατό το 1944. Μερικές φορές, ειδικά το 1944, οι αντίθετοι στρατιώτες της Λετονίας αντιμετώπισαν ο ένας τον άλλον στη μάχη. Η δραστηριότητα έφτασε στο ανώτατο σημείο στα τέλη του 1946.

### Σοβιετική εποχή (1940-41, 1944-91)

Το 1944, όταν ο σοβιετικός στρατός έφτασε στη Λετονία, έγιναν βαριές συγκρούσεις στη Λετονία μεταξύ Γερμανικών και Σοβιετικών στρατευμάτων, η οποία κατέληξε σε μια άλλη γερμανική ήττα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, και οι δύο δυνάμεις κατοχής στρατολόγησαν τους Λετονούς στους στρατούς τους, αυξάνοντας έτσι την απώλεια των «ζωντανών πόρων» του έθνους. Το 1944, μέρος της επικράτειας της Λετονίας ήρθε για άλλη μια φορά υπό τον έλεγχο της Σοβιετικής Ένωσης. Οι Σοβιετικοί άρχισαν αμέσως να αποκαταστήσουν το σοβιετικό σύστημα. Μετά τη γερμανική παράδοση, κατέστη σαφές ότι οι σοβιετικές δυνάμεις ήταν εκεί για να παραμείνουν και οι λετονικοί εθνικιστές, που σύντομα εντάχθηκαν στους γερμανούς συνεργάτες, άρχισαν να αγωνίζονται ενάντια στον νέο κατακτητή.

Γύρω στους 120.000 με 300.000 Λετονούς κατέφυγαν στη Γερμανία και τη Σουηδία. Οι περισσότερες πηγές υπολογίζουν 200.000 έως 250.000 πρόσφυγες που εγκαταλείπουν τη Λετονία, και ίσως 80.000 με 100.000 από αυτούς συνελήφθησαν από τους Σοβιετικούς ή σε λίγους μήνες αμέσως μετά το τέλος του πολέμου, επιστράφηκαν από τη Δύση.
Οι σοβιετικοί επανέκτησαν τη χώρα το 1944-45 και ακολούθησαν περαιτέρω απελάσεις καθώς η χώρα κολλεκτιβοποιήθηκε και σοβιετικοποιήθηκε.

Στις 25 Μαρτίου 1949, 43.000 κάτοικοι της υπαίθρου («κουλάκοι») και λετονοί πατριώτες («εθνικιστές») απελάθηκαν στη Σιβηρία στη σαρωτική επιχείρηση Πριμπόι και στις τρεις βαλτικές χώρες, η οποία σχεδιάστηκε και εγκρίθηκε προσεκτικά στη Μόσχα ήδη στις 29 Ιανουαρίου 1949. Αυτή η επιχείρηση είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα να μειώσει την αντι-σοβιετική παρτιζανική δραστηριότητα. Ανάμεσα σε 136.000 με 190.000 Λετονοί, ανάλογα με τις πηγές, φυλακίστηκαν ή απελάθηκαν στα σοβιετικά στρατόπεδα συγκέντρωσης (Γκουλάγκ) στα μεταπολεμικά χρόνια, από το 1945 έως το 1952. Μερικοί κατάφεραν να ξεφύγουν από τη σύλληψη και να προσχωρήσουν στους αντάρτες.

Ανακατασκευή ενός δωματίου Γκουλάγκ στο Μουσείο Κατοχής της Λετονίας στη Ρίγα
Κατά τη μεταπολεμική περίοδο, η Λετονία έπρεπε να υιοθετήσει σοβιετικές μεθόδους γεωργίας. Οι αγροτικές περιοχές αναγκάστηκαν να μεταβούν στην κολλεκτιβοποίηση. Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα για την επιβολή διγλωσσίας άρχισε στη Λετονία, περιορίζοντας τη χρήση της λετονικής γλώσσας σε επίσημες χρήσεις υπέρ της χρήσης της ρωσικής ως κύριας γλώσσας. Όλα τα σχολεία μειονοτήτων (Εβραϊκή, Πολωνική, Λευκορωσική, Εσθονική, Λιθουανική) έκλεισαν αφήνοντας μόνο δύο γλώσσες διδασκαλίας στα σχολεία: τα λετονικά και τα ρωσικά. Αυτό ξεκίνησε μια εισροή εργατών, διαχειριστών, στρατιωτικού προσωπικού και των εξαρτώμενων από αυτούς πρόσωπα από τη Ρωσία και άλλες σοβιετικές δημοκρατίες. Μέχρι το 1959 περίπου 400.000 άνθρωποι έφθασαν από άλλες σοβιετικές δημοκρατίες και ο εθνοτικός πληθυσμός της Λετονίας είχε πέσει στο 62%.

Δεδομένου ότι η Λετονία είχε διατηρήσει μια καλά αναπτυγμένη υποδομή και εκπαιδευμένους ειδικούς, η Μόσχα αποφάσισε να στηρίξει μερικές από τις πιο προηγμένες κατασκευές της Σοβιετικής Ένωσης στη Λετονία. Έτσι ξεκίνησε νέα βιομηχανία στη Λετονία, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου εργοστασίου εργοστασίων μηχανημάτων RAF στη Γιελγκάβα, ενός εργοστασίου ηλεκτροτεχνίας στη Ρίγα, χημικά εργοστασίων στο Νταουγκαβπίλς, τη Βαλμιέρα και το Ολάινε - και ορισμένες μονάδες επεξεργασίας τροφίμων και πετρελαίου. Η Λετονία κατασκεύαζε τρένα, πλοία, μικρά λεωφορεία, μοτοποδήλατα, τηλέφωνα, ραδιόφωνα και συστήματα hi-fi, ηλεκτρικούς κινητήρες και κινητήρες ντίζελ, υφάσματα, έπιπλα, ρούχα, τσάντες και αποσκευές, υποδήματα, μουσικά όργανα, οικιακές συσκευές, ρολόγια, εργαλεία και εξοπλισμό, γεωργικό εξοπλισμό και ένα μακρύ κατάλογο άλλων αγαθών. Η Λετονία είχε τη δική της κινηματογραφική παραγωγή και εργοστάσιο μουσικών δίσκων. Ωστόσο, δεν υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι για να λειτουργούν τα νεοσύστατα εργοστάσια. Για να διατηρηθεί και να επεκταθεί η βιομηχανική παραγωγή, ειδικευμένοι εργάτες μετανάστευσαν από όλη τη Σοβιετική Ένωση, μειώνοντας το ποσοστό των εθνοτικών Λετονών στη δημοκρατία. Ο πληθυσμός της Λετονίας έφθασε στο αποκορύφωμά του το 1990 σε μόλις 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους.

### Αποκατάσταση της ανεξαρτησίας το 1991

Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '80, ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ άρχισε να εισάγει πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις στη Σοβιετική Ένωση που ονομάζονταν γκλάσνοστ και περεστρόικα. Το καλοκαίρι του 1987, οι πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στη Ρίγα στο Μνημείο Ελευθερίας - σύμβολο της ανεξαρτησίας. Το καλοκαίρι του 1988, ένα εθνικό κίνημα, το οποίο μετεξελίχθηκε στο Λαϊκό Μέτωπο της Λετονίας, ήταν ενάντια της Ιντερφρόντ. Η Λετονική ΣΣΔ, μαζί με τις άλλες βαλτικές δημοκρατίες, είχε μεγαλύτερη αυτονομία και το 1988 η παλαιά προπολεμική σημαία της Λετονίας επισημοποιήθηκε και πάλι, αντικαθιστώντας τη σημαία της Σοβιετικής Λετονίας ως επίσημη σημαία το 1990.

Το 1989, το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ ενέκρινε ψήφισμα για την κατοχή των βαλτικών κρατών, όπου δήλωσε ότι η κατοχή «δεν είναι σύμφωνη με τον νόμο» και χωρίς τη «βούληση του σοβιετικού λαού». Οι υποψήφιοι του φιλοανεξαρτησιακού Λαϊκού Μετώπου της Προεδρίας της Λετονίας έλαβαν πλειοψηφία δύο τρίτων Ανώτατο Συμβούλιο στις δημοκρατικές εκλογές του Μαρτίου 1990. Στις 4 Μαΐου 1990, το Ανώτατο Συμβούλιο ενέκρινε τη Διακήρυξη για την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας της Λετονίας και η Λετονική ΣΣΔ μετονομάστηκε σε Δημοκρατία της Λετονίας.

Ωστόσο, η κεντρική εξουσία στη Μόσχα συνέχισε να θεωρεί τη Λετονία ως σοβιετική δημοκρατία το 1990 και το 1991. Τον Ιανουάριο του 1991 οι σοβιετικές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις προσπάθησαν ανεπιτυχώς να ανατρέψουν τις αρχές της Δημοκρατίας της Λετονίας καταλαμβάνοντας τον κεντρικό εκδοτικό οίκο στη Ρίγα και συγκροτώντας επιτροπή Εθνικής Σωτηρίας για να χρησιμοποιήσει τις κυβερνητικές λειτουργίες. Κατά τη μεταβατική περίοδο, η Μόσχα διατήρησε πολλές κεντρικές σοβιετικές κρατικές αρχές στη Λετονία.

Παρ΄όλα αυτά, το 73% όλων των κατοίκων της Λετονίας επιβεβαίωσε την ισχυρή υποστήριξή τους για ανεξαρτησία στις 3 Μαρτίου 1991, σε μη δεσμευτικό συμβουλευτικό δημοψήφισμα. Το Λαϊκό Μέτωπο της Λετονίας υποστήριξε ότι όλοι οι μόνιμοι κάτοικοι είναι επιλέξιμοι για τη λετονική ιθαγένεια και αυτό βοήθησε πολλούς εθνοτικούς Ρώσους για να ψηφίσουν για ανεξαρτησία. Ωστόσο, δεν υιοθετήθηκε καθολική υπηκοότητα για όλους τους μόνιμους κατοίκους. Αντ΄αυτού, η ιθαγένεια χορηγήθηκε σε άτομα που ήταν πολίτες της Λετονίας την ημέρα της απώλειας της ανεξαρτησίας τους το 1940, καθώς και για τους απογόνους τους. Κατά συνέπεια, η πλειοψηφία των αλλοδαπών πολιτών δεν έλαβε τη λετονική υπηκοότητα, αφού ούτε αυτοί ούτε οι γονείς τους δεν είχαν γίνει ποτέ πολίτες της Λετονίας, καθιστώντας τους κατοίκους χωρίς υπηκοότητα ή πολίτες άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Μέχρι το 2011, περισσότεροι από τους μισούς μη πολίτες είχαν λάβει εξετάσεις πολιτογράφησης και έλαβαν τη λετονική ιθαγένεια. Ακόμα, σήμερα στη Λετονία υπάρχουν 290.660 μη-πολίτες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 14,1% του πληθυσμού. Δεν έχουν ιθαγένεια οποιασδήποτε χώρας και δεν μπορούν να ψηφίσουν στη Λετονία.

Η Δημοκρατία της Λετονίας κήρυξε το τέλος της μεταβατικής περιόδου και αποκατέστησε την πλήρη ανεξαρτησία στις 21 Αυγούστου 1991, μετά το αποτυχημένο σοβιετικό πραξικόπημα.

Η Λετονία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2004 και υπέγραψε τη συμφωνία της Λισαβόνας το 2007.
Το Σαέιμα, το κοινοβούλιο της Λετονίας εκλέχθηκε και πάλι το 1993. Η Ρωσία τερμάτισε τη στρατιωτική της παρουσία ολοκληρώνοντας την απόσυρση των στρατευμάτων της το 1994 και τερματίζοντας τον σταθμό ραντάρ Σκρούντα-1 το 1998. Οι κύριοι στόχοι της Λετονίας στη δεκαετία του 1990 ήταν να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που επιτεύχθηκαν το 2004. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ του 2006 πραγματοποιήθηκε στη Ρίγα.

Οι νόμοι της γλώσσας και της ιθαγένειας έχουν αντιταχθεί από πολλούς ρωσόφωνους. Η ιθαγένεια δεν επεκτάθηκε αυτομάτως στους πρώην σοβιετικούς πολίτες που εγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια της σοβιετικής κατοχής ή στους απογόνους τους. Τα παιδιά που γεννιούνται από αλλοδαπούς μετά την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας αποκτούν αυτόματα την ιθαγένεια. Περίπου το 72% των Λετονών πολιτών είναι Λετονοί, ενώ το 20% είναι Ρώσοι. Λιγότερο από το 1% των μη πολιτών είναι Λετονοί, ενώ το 71% είναι Ρώσοι. Η κυβέρνηση αποεθνικοποίησε την ιδιωτική περιουσία που κατασχέθηκε από τους Σοβιετικούς, και την επέστρεψε ή αποζημίωσε τους ιδιοκτήτες για αυτό, ιδιωτικοποίησε τις περισσότερες κρατικές βιομηχανίες, επαναφέροντας το προπολεμικό νόμισμα. Παρόλο που αντιμετώπισε μια δύσκολη μετάβαση σε μια φιλελεύθερη οικονομία και τον επαναπροσανατολισμό της προς τη Δυτική Ευρώπη, η Λετονία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2014, η Ρίγα ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, το ευρώ εισήχθη ως το νόμισμα της χώρας και ένας Λετονός ονομάστηκε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το 2015 η Λετονία κατείχε την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεγάλα ευρωπαϊκά γεγονότα γιορτάστηκαν στη Ρίγα, όπως ο Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision το 2003 και τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου 2014. Την 1η Ιουλίου 2016 η Λετονία έγινε μέλος του ΟΟΣΑ.

Γεωγραφία
---------

Κύριο λήμμα: Γεωγραφία της Λετονίας
Δείτε επίσης: Βαλτική θάλασσα, Βαλτικά κράτη, και Βόρεια Ευρώπη
Το ακρωτήριο Κόλκα, στη βόρεια Λετονία στον Κόλπο της Ρίγας
Η Λετονία βρίσκεται στη Βόρεια Ευρώπη, στις ανατολικές ακτές της Βαλτικής Θάλασσας
Η Λετονία βρίσκεται στη Βόρεια Ευρώπη, στις ανατολικές ακτές της Βαλτικής Θάλασσας και στο βορειοδυτικό τμήμα του κρατήρα της Ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των γεωγραφικών πλατών 55° και 58° Β (μια μικρή περιοχή είναι βόρεια του 58° βόρειου παράλληλου), και μηκών 21° και 29° Α (μια μικρή περιοχή είναι δυτικά του 21° αντολικού μεσημβρινού). Η Λετονία έχει συνολική έκταση 64.559 τ.χλμ. από τα οποία τα 62.157 είναι γη, τα 18.159 τ.χλμ. είναι γεωργική γη, τα 34.964 τ.χλμ. είναι δασική γη και τα υπόλοιπα 2.402 τ.χλμ. είναι εσωτερικά ύδατα.

Το συνολικό μήκος των συνόρων της χώρας είναι 1.866 χιλιόμετρα. Το συνολικό μήκος των χερσαίων συνόρων είναι 1.368 χλμ. εκ των οποίων 343 χλμ. μοιράζονται με την Εσθονία στον βορρά, 276 χλμ. με τη Ρωσική Ομοσπονδία προς τα ανατολικά, 161 χλμ. με τη Λευκορωσία προς τα νοτιοανατολικά και 588 χλμ. με τη Λιθουανία προς τον νότο. Το συνολικό μήκος του θαλάσσιου συνόρων είναι 498 χιλιόμετρα, τα οποία μοιράζονται με την Εσθονία, τη Σουηδία και τη Λιθουανία. Εκτείνεται σε 210 χλμ. από τον νότο έως τον βορρά και σε 480 χλμ. από τη δύση έως την ανατολή.

Το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας της Λετονίας έχει υψόμετρο χαμηλότερο των 100 μέτρων. Η μεγαλύτερη λίμνη της χώρας, η Λουμπάνς, έχει έκταση 80,7 τ.χλμ. η βαθύτερη λίμνη της, η Ντρίντζις είναι 65,1 μέτρα βαθιά. Ο μακρύτερος ποταμός στη λετονική επικράτεια είναι ο Γκάουτζα με μήκος 452 χιλιόμετρα. Ο μακρύτερος ποταμός που διέρχεται από τη Λετονική επικράτεια είναι ο Νταουγκάβα, ο οποίος έχει συνολικό μήκος 1.005 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 352 χλμ. βρίσκονται στη λετονική επικράτεια. Το υψηλότερο σημείο της Λετονίας είναι το Γκαϊζινκάλνς, 311,6 μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Το μήκος της Βαλτικής ακτής της Λετονίας είναι 494 χλμ. Μία είσοδος της Βαλτικής Θάλασσας, ο ρηχός Κόλπος της Ρίγας βρίσκεται στα βορειοδυτικά της χώρας.

### Κλίμα


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Υγρό ηπειρωτικό κλίμα με θερμά καλοκαίρια |  | Υγρό ηπειρωτικό κλίμα με θερμά καλοκαίρια |
|   Υγρό ηπειρωτικό κλίμα με θερμά καλοκαίρια |  |   Ωκεάνιο κλίμα |

Η Λετονία έχει εύκρατο κλίμα που έχει περιγραφεί σε διάφορες πηγές είτε ως υγρό ηπειρωτικό (τύπος Dfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) είτε ως ωκεάνιο / θαλάσσιο (τύπος *Cfb* της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν).

Οι παράκτιες περιοχές, ιδίως η δυτική ακτή της χερσονήσου της Κουρλάνδης, διαθέτουν περισσότερο θαλάσσιο κλίμα με πιο δροσερά καλοκαίρια και πιο ήπιους χειμώνες, ενώ τα ανατολικά τμήματα παρουσιάζουν ένα πιο ηπειρωτικό κλίμα με θερμότερα καλοκαίρια και χειρότερους χειμώνες.

Η Λετονία έχει τέσσερις σαφείς εποχές σχεδόν ισοδύναμου μήκους. Ο χειμώνας ξεκινά στα μέσα Δεκεμβρίου και διαρκεί μέχρι τα μέσα Μαρτίου. Οι μέσες χειμωνιάτικες θερμοκρασίες φτάνουν τους -6 °C και χαρακτηρίζονται από σταθερό χιόνι, λαμπερή ηλιοφάνεια και σύντομες μέρες. Υπάρχουν περίοδοι του χειμώνα με ψυχρούς ανέμους, ακραίες θερμοκρασίες που φτάνουν περίπου μέχρι τους -30 °C και οι έντονες χιονοπτώσεις είναι συνηθισμένες. Το καλοκαίρι ξεκινά τον Ιούνιο και διαρκεί μέχρι τον Αύγουστο. Τα καλοκαίρια είναι συνήθως ζεστά και ηλιόλουστα, με δροσερές βραδιές και νύχτες. Οι μέσες καλοκαιρινές θερμοκρασίες φτάνουν τους 19 °C, ενώ οι ακραίες θερμοκρασίες φτάνουν έως τους 35 °C. Η άνοιξη και το φθινόπωρο έχουν αρκετά ήπιο καιρό.

Καιρικές καταγραφές στη Λετονία| Καιρική καταγραφή | Τιμή | Τοποθεσία | Ημερομηνία |
| --- | --- | --- | --- |
| Υψηλότερη θερμοκρασία | 36.4 °C | Νταουγκαβπίλς | 4 Αυγούστου 1943 |
| Χαμηλότερη θερμοκρασία | –43.2 °C | Νταουγκαβπίλς | 8 Φεβρουαρίου 1956 |
| Τελευταία ανοιξιάτικη παγωνιά | – | μεγάλο μέρος της επικράτειας | 24 Ιουνίου 1982 |
| Πρώτη φθινοπωρινή παγωνιά | – | Ενορία Σένας | 15 Αυγούστου 1975 |
| Υψηλότερη ετήσια βροχόπτωση | 1.007 χιλ. | Ενορία Πριεκούλι | 1928 |
| Χαμηλότερη ετήσια βροχόπτωση | 384 χιλ. | Αϊνάζι | 1939 |
| Υψηλότερη ημερήσια βροχόπτωση | 160 χιλ. | Βένιτσπιλς | 9 Ιουλίου 1973 |
| Υψηλότερη μηνιαία βροχόπτωση | 330 χιλ. | Ενορία Νίσα | Αύγουστος 1972 |
| Χαμηλότερη μηνιαία βροχόπτωση | 0 χιλιοστά | μεγάλο μέρος της επικράτειας | Μάιος 1938 και Μάιος 1941 |
| Παχύτερη χιονοκάλυψη | 126 εκατοστά | Γκαϊζινκάλνς | Μάρτιος 1931 |
| Μήνας με τις περισσότερες μέρες με χιονοθύελλες | 19 ημέρες | Λιεπάγια | Φεβρουάριος 1956 |
| Περισσότερες ημέρες με ομίχλη σε ένα έτος | 143 ημέρες | περιοχή Γκαϊζινκάλνς | 1946 |
| Ομίχλη με τη μεγαλύτερη διάρκεια | 93 ώρες | Αλούκσνε | 1958 |
| Υψηλότερη ατμοσφαιρική πίεση | 799.5 χιλιοστά | Λιεπάγια | Ιανουάριος 1907 |
| Χαμηλότερη ατμοσφαιρική πίεση | 699.7 χιλιοστά | Υψίπεδο Βίντζεμε | 13 Φεβρουαρίου 1962 |
| Περισσότερες μέρες με καταιγίδα σε ένα έτος | 52 ημέρες | Υψίπεδο Βίντζεμε | 1954 |
| Δυνατότερος άνεμος | 34 μίλια/δευτερόλεπτο, έως 48 μίλια | μη ορισμένη | 2 Νοεμβρίου 1969 |

### Περιβάλλον

Η Λετονία έχει το πέμπτο μεγαλύτερο ποσοστό γης που καλύπτεται από δάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας αποτελείται από εύφορες πεδινές πεδιάδες και μέτριους λόφους. Σε ένα τυπικό λετονικό τοπίο, ένα μωσαϊκό απέραντων δασών εναλλάσσεται με χωράφια, αγροκτήματα και βοσκότοπους. Η καλλιεργήσιμη γη εντοπίζεται με σημύδες και δασώδεις συστάδες, οι οποίες προσφέρουν ένα οικοσύστημα για πολλά φυτά και ζώα. Η Λετονία έχει εκατοντάδες χιλιόμετρα υποανάπτυκτης παραλίας που είναι γεμάτη από πευκοδάση, αμμόλοφους και συνεχείς παραλίες λευκής άμμου.

Η Λετονία έχει το 5ο υψηλότερο ποσοστό γης που καλύπτεται από δάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Εσθονία και τη Σλοβενία. Τα δάση αντιπροσωπεύουν 3.497.000 εκτάρια (8.640.000 στρέμματα) ή το 56% της συνολικής έκτασης.

Η Λετονία έχει πάνω από 12.500 ποτάμια, τα οποία εκτείνεται σε 38.000 χλμ. Στα μεγάλα ποτάμια περιλαμβάνονται ο ποταμός Νταουγκάβα, ο Λιελούπε, ο Γκάουτζα, ο Βέντα και ο Σαλάκα, ο μεγαλύτερος χώρος αναπαραγωγής σολομού στην ανατολική Βαλτική. Υπάρχουν 2.256 λίμνες μεγαλύτερες από 1 εκτάριο, με συνολική έκταση 1.000 χλμ. Τα Μίρε καταλαμβάνουν το 9,9% της επικράτειας της χώρας. Το 70% των μίρε είναι ανέγγιχτο από τον πολιτισμό και αποτελούν καταφύγιο για πολλά σπάνια είδη φυτών και ζώων.

Οι αγροτικές περιοχές καταλαμβάνουν 4.487.000 στρέμματα ή το 29% της συνολικής έκτασης. Με την κατάργηση των συλλογικών αγροκτημάτων, η περιοχή που αφιερώνεται στην καλλιέργεια μειώθηκε δραματικά – τώρα οι εκμεταλλεύσεις είναι κυρίως μικρές. Περίπου 200 αγροκτήματα, που καταλαμβάνουν 6.800 στρέμματα ασχολούνται με την οικολογικά καθαρή γεωργία (χρήση χωρίς τεχνητά λιπάσματα ή φυτοφάρμακα).

Τα εθνικά πάρκα της Λετονίας είναι το Εθνικό Πάρκο Γκάουτζα (από το 1973), το Εθνικό πάρκο Κεμέρι στη Σεμιγαλλία (1997), το Εθνικό Πάρκο Σλίτερε στο Κούρζεμε (1999) και το Εθνικό Πάρκο Ράζνα στη Λατγαλία (2007).

Η Λετονία έχει μακρά παράδοση διατήρησης. Οι πρώτοι νόμοι και κανονισμοί εκδόθηκαν τον 16ο και 17ο αιώνα. Υπάρχουν 706 ειδικές προστατευόμενες φυσικές περιοχές στη Λετονία: τέσσερα εθνικά πάρκα, ένα πάρκο βιόσφαιρας, 42 φυσικά πάρκα, εννέα περιοχές προστατευόμενων τοπίων, 260 φυσικά καταφύγια, τέσσερα αυστηρά φυσικά καταφύγια, 355 μνημεία φύσης και 24 μικροπάρκα. Οι εθνικά προστατευόμενες περιοχές αντιπροσωπεύουν 12.790 τ.χλμ. ή περίπου το 20% της συνολικής έκτασης της Λετονίας. Το κόκκινο βιβλίο της Λετονίας (Κατάλογος απειλούμενων ειδών της Λετονίας), το οποίο ιδρύθηκε το 1977, περιέχει 112 είδη φυτών και 119 είδη ζώων. Η Λετονία έχει επικυρώσει τις διεθνείς συμβάσεις της Ουάσιγκτον, της Βέρνης και τη Ραμσάρ.

Ο Δείκτης Περιβαλλοντικής Απόδοσης 2012 κατατάσσει τη χώρα στη δεύτερη θέση, μετά την Ελβετία, με βάση τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των πολιτικών της χώρας.

* Ο καταρράκτης Βέντα στην Κουλντίγκα είναι ο πλατύτερος καταρράκτης στην Ευρώπη και φυσικό μνημείο της ΛετονίαςΟ καταρράκτης Βέντα στην Κουλντίγκα είναι ο πλατύτερος καταρράκτης στην Ευρώπη και φυσικό μνημείο της Λετονίας
* Βράχοι αμμόλιθου του Δεβόνιου στο εθνικό πάρκο Γκάουτζα, το μεγαλύτερο και παλαιότερο εθνικό πάρκο της ΛετονίαςΒράχοι αμμόλιθου του Δεβόνιου στο εθνικό πάρκο Γκάουτζα, το μεγαλύτερο και παλαιότερο εθνικό πάρκο της Λετονίας
* Το εθνικό πάρκο Κεμέρι είναι το σπίτι σε μίρε, φυσικές μεταλλικές πηγές, βούρκους και λίμνες οι οποίες είναι πρώην λιμνοθάλασσες της Θάλασσας ΛιτορίναΤο εθνικό πάρκο Κεμέρι είναι το σπίτι σε μίρε, φυσικές μεταλλικές πηγές, βούρκους και λίμνες οι οποίες είναι πρώην λιμνοθάλασσες της Θάλασσας Λιτορίνα
* Το εθνικό πάρκο Σλίτερε στο Ακρωτήριο Κόλκα περιλαμβάνει αρκετά Λιβονικά ψαροχώρια της Λιβονικής ακτής (Λιβονικά: Līvõd Rānda)Το εθνικό πάρκο Σλίτερε στο Ακρωτήριο Κόλκα περιλαμβάνει αρκετά Λιβονικά ψαροχώρια της Λιβονικής ακτής (Λιβονικά: *Līvõd Rānda*)

### Βιοποικιλότητα

Η λευκή σουσουράδα είναι το εθνικό πτηνό της Λετονίας.
Περίπου 30.000 είδη χλωρίδας και πανίδας έχουν καταχωρηθεί στη Λετονία. Στα κοινά είδη άγριας πανίδας και χλωρίδας στη Λετονία περιλαμβάνονται τα ελάφια, τα αγριογούρουνα, οι άλκεις, οι λύγκες, οι αρκούδες, οι αλεπούδες, οι κάστορες και οι λύκοι. Τα μη θαλάσσια μαλάκια της Λετονίας περιλαμβάνουν 159 είδη.

Τα είδη που απειλούνται με εξαφάνιση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά είναι κοινά στη Λετονία περιλαμβάνουν τον μαύρο πελαργό, τον Ευρασιατικό λύκο, τον Ευρασιατικό κάστορα και άλλα είδη.

Φυτογεωγραφικά, η Λετονία μοιράζεται μεταξύ των περιφερειών της Κεντροευρωπαϊκής και της Βόρειας Ευρώπης της περιφέρειας της περιφέρειας στο Βορειοανατολικό Βασίλειο. Σύμφωνα με το WWF, η επικράτεια της Λετονίας ανήκει στην οικολογική περιοχή των Σαρματικών μικτών δασών. Το 56 τοις εκατό της επικράτειας της Λετονίας καλύπτεται από δάση, κυρίως σκωτσέζικα πεύκα, σημύδα και ερυθρελάτη.

Διάφορα είδη χλωρίδας και πανίδας θεωρούνται εθνικά σύμβολα. Η βελανιδιά (Quercus robur, λετονικά: ozols) και η φιλύρα (Tilia cordata, λετονικά: liepa) είναι τα εθνικά δένδρα της Λετονίας και το λευκάνθεμο (Leucanthemum vulgare, λετονικά: pīpene) το εθνικό λουλούδι. Η λευκή σουσουράδα (Motacilla alba, λετονικά: baltā cielava) είναι το εθνικό πουλί της Λετονίας. Το εθνικό έντομο είναι η πασχαλίτσα με δύο βούλες (Adalia bipunctata, λετονικά: divpunktu mārīte). Το κεχριμπάρι, η απολιθωμένη ρητίνη δέντρων, είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά σύμβολα της Λετονίας. Στην αρχαιότητα, το κεχριμπάρι που βρέθηκε κατά μήκος της ακτής της Βαλτικής Θάλασσας ζητήθηκε από τους Βίκινγκς καθώς και εμπόρους από την Αίγυπτο, την Ελλάδα και τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη της οδού του Κεχριμπαρίου.

Αρκετά φυσικά καταφύγια προστατεύουν τα παρθένα τοπία με μια ποικιλία μεγάλων ζώων. Στο Εθνικό Πάρκο Πάπε, όπου έχουν επανεισαχθεί οι ευρωπαϊκοί βίσονες, τα άγρια άλογα και τα αναδημιουργημένα άουροχς, υπάρχει τώρα σχεδόν πλήρης υπερπανίδα που περιλαμβάνει επίσης άλκεις, ελάφια και λύκους.

### Διοικητικές διαιρέσεις

Οι ιστορικές περιοχές: η Κουρλάνδη με πορτοκαλί, η Σεμιγαλλία με πράσινο, η Σελόνια με καφέ, το Βίντζεμε με κίτρινο και η Λατγαλία με μπλε
Διοικητικές διαιρέσεις της Λετονίας
Κύριο λήμμα: Διοικητικές διαιρέσεις της Λετονίας
Δείτε επίσης: Κατάλογος πόλεων της Λετονίας, Περιοχές σχεδιασμού της Λετονίας, Στατιστικές περιοχές της Λετονίας, και Ιστορικές περιοχές της Λετονίας
Η Λετονία είναι ένα ενιαίο κράτος, το οποίο επί του παρόντος χωρίζεται σε 110 δήμους ενός επιπέδου (λετονικά: novadi) και σε 9 δημοκρατικές πόλεις (λετονικά: republilikas pilsētas) με δικό τους δημοτικό συμβούλιο και διοίκηση, οι οποίες είναι το Ντάουγκαβπιλς, το Γιεκαμπίλς, η Γιέλγκαβα, η Γιούρμαλα, η Λιεπάγια, το Ρέζεκνε, η Ρίγα, η Βαλμιέρα και το Βέντσπιλς. Υπάρχουν τέσσερις ιστορικές και πολιτιστικές περιοχές στη Λετονία - η Κουρλάνδη, η Λατγαλία, το Βίντζεμε, και η Σεμιγαλλία οι οποίες αναγνωρίζονται στο Σύνταγμα της Λετονίας. Η Σελόνια, μέρος της Σεμιγαλλίας, θεωρείται μερικές φορές πολιτισμικά ξεχωριστή περιοχή, αλλά δεν αποτελεί μέρος κάποιας επίσημης διαίρεσης. Τα σύνορα των ιστορικών και πολιτιστικών περιοχών συνήθως δεν καθορίζονται ρητά και σε διάφορες πηγές μπορεί να διαφέρουν. Σε επίσημες διαιρέσεις, η περιφέρεια Ρίγα, η οποία περιλαμβάνει την πρωτεύουσα και τμήματα άλλων περιφερειών που έχουν ισχυρή σχέση με την πρωτεύουσα, περιλαμβάνεται επίσης συχνά στις περιφερειακές διαιρέσεις. π.χ. υπάρχουν πέντε περιοχές προγραμματισμού της Λετονίας (λετονικά: plānošanas reģioni), οι οποίες δημιουργήθηκαν το 2009 για την προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης όλων των περιφερειών. Κάτω από αυτή τη διαίρεση η περιφέρεια της Ρίγας περιλαμβάνει μεγάλα τμήματα περιοχών που παραδοσιακά ανήκουν στο Βίντζεμε, στην Κουρλάνδη και στη Σεμιγαλλία. Οι στατιστικές περιφέρειες της Λετονίας, οι οποίες δημιουργήθηκαν σύμφωνα με την ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων της ΕΕ, αντιγράφουν αυτό το τμήμα, αλλά χωρίζουν την περιφέρεια της Ρίγας σε δύο μέρη, με μόνη την πρωτεύουσα να αποτελεί χωριστή περιοχή.

Η μεγαλύτερη πόλη στη Λετονία είναι η Ρίγα, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη είναι το Νταουγκαβπίλς και η τρίτη μεγαλύτερη πόλη είναι η Λιεπάγια.

Πριν τις 1 Ιουλίου 2009, η Λετονία διαιρούταν σε 26 νομούς (apriņķis, πληθυντικός- apriņķi) (πιο συχνά - rajons (rajoni)) και 7 πόλεις (lielpilsētas; ενικός - lielpilsēta), οι οποίες φαίνονται με αστερίσκο:

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Άιζκραουκλε | 12 | Γιέλγκαβα\* | 23 | Ρέζεκνε |  |
| 2 | Άλουκσνε | 13 | Γιούρμαλα\* | 24 | Ρέζεκνε\* |
| 3 | Μπάλβι | 14 | Κράσλαβα | 25 | Ρίγα |
| 4 | Μπάουσκα | 15 | Κούλντιγκα | 26 | Ρίγα\* |
| 5 | Τσέσις | 16 | Λιέπαγια | 27 | Σάλντους |
| 6 | Ντάουγκαβπιλς | 17 | Λιέπαγια\* | 28 | Τάλσι |
| 7 | Ντάουγκαβπιλς\* | 18 | Λίμπαζι | 29 | Τούκουμς |
| 8 | Ντόμπελε | 19 | Λούντζα | 30 | Βάλκα |
| 9 | Γκούλμπενε | 20 | Μάντονα | 31 | Βάλμιερα |
| 10 | Γιέκαμπιλς | 21 | Όγκρε | 32 | Βέντσπιλς |
| 11 | Γιέλγκαβα | 22 | Πρέιλι | 33 | Βέντσπιλς\* |

Εκλογές
-------

Κύριο λήμμα: Εκλογές στη Λετονία
Η **Λετονία** είναι κοινοβουλευτική αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Η εκλογή του Προέδρου της Λετονίας γίνεται από το κοινοβούλιο (Saeima). Το κοινοβούλιο είναι μονοθάλαμο και αριθμεί 100 βουλευτές που εκλέγονται κάθε 4 χρόνια αναλογικά. Έδρα παίρνουν τα κόμματα που θα φτάσουν στο εκλογικό όριο του 5%.

Δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Στις 3 Ιουνίου 2015 το Κοινοβούλιο εξέλεξε νέο πρόεδρο τον υπουργό Άμυνας Ράιμοντς Βεγιόνις έπειτα από 5 γύρους, με τις θετικές ψήφους των 55 βουλευτών από τους συνολικά 100.

Αυτόν διαδέχθηκε στην προεδρία το 2019 ο Έγκιλς Λέβιτς.

Δημογραφία
----------

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 75,4 χρόνια (70,6 χρόνια οι άνδρες και 79,8 οι γυναίκες).


| Κάτοικοι της Λετονίας ανά εθνικότητα (2011) |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Λετονοί |    | 62.1% |
| Ρώσοι |    | 26.9% |
| Λευκορώσοι |    | 3.3% |
| Ουκρανοί |    | 2.2% |
| Πολωνοί |    | 2.2% |
| Λιθουανοί |    | 1.2% |
| Άλλοι |    | 2.1% |

Ο πληθυσμός της Λετονίας (σε εκατομμύρια) από το 1920 έως το 2014
Το συνολικό ποσοστό γονιμότητας το 2013 εκτιμήθηκε σε 1,52 παιδιά ανά γυναίκα, το οποίο είναι χαμηλότερο από το ποσοστό αντικατάστασης 2,1. Το 2016, το 40,9% των γεννήσεων ήταν σε ανύπαντρες γυναίκες. Το 2017, εκτιμάται ότι η Λετονία έχει τον χαμηλότερο λόγο αρσενικού προς θηλυκό στον συνολικό πληθυσμό, στο 0,86.

### Εθνικές ομάδες

Ο πληθυσμός της Λετονίας είναι πολυεθνικός εδώ και αιώνες, αν και τα δημογραφικά στοιχεία μετατοπίστηκαν δραματικά τον 20ό αιώνα λόγω των παγκόσμιων πολέμων, της μετανάστευσης και της απομάκρυνσης των Βαλτικών Γερμανών, του Ολοκαυτώματος και της κατοχής από τη Σοβιετική Ένωση. Σύμφωνα με την Απογραφή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας του 1897, οι Λετονοί αποτελούσαν το 68,3% του συνολικού πληθυσμού των 1,93 εκατομμυρίων. Οι Ρώσοι αντιπροσώπευαν το 12%, οι Εβραίοι 7,4%, οι Γερμανοί 6,2% και οι Πολωνοί 3,4%.

Τον Μάρτιο του 2011, οι Λετονοί αποτελούσαν το 62,1% του πληθυσμού, ενώ το 26,9% είναι Ρώσοι, το 3,3% είναι Λευκορώσοι, το 2,2% είναι Ουκρανοί, το 2,2% είναι Πολωνοί, το 1,2% είναι Λιθουανοί, το 0,3% είναι Εβραίοι, το 0,3% ήταν Ρομά, το 0,1% ήταν Γερμανοί, το 0,1% ήταν Εσθονοί και το 1,3% ήταν άλλων εθνικοτήτων. 250 άτομα αναγνωρίζονται ως Λιβονιανοί (Βαλτική φυλή που προέρχεται από τη Λετονία). Υπήρχαν 290.660 μη-πολίτες που ζούσαν στη Λετονία ή το 14,1% των Λετονών κατοίκων, κυρίως εθνοτικοί Ρώσοι που έφθασαν μετά την κατοχή το 1940 καθώς και οι απόγονοί τους.

Σε ορισμένες πόλεις όπως το Νταουγκαβπίλς και το Ρέζεκνε οι εθνοτικοί Λετονοί αποτελούν μια μειονότητα του συνολικού πληθυσμού. Παρά το γεγονός ότι η αναλογία των Εθνοτικών Λετονών αυξάνεται σταθερά για περισσότερο από μια δεκαετία, οι Εθνοτικοί Λετονοί συνιστούν επίσης ελαφρώς λιγότερο από το ήμισυ του πληθυσμού της πρωτεύουσας της Λετονίας - Ρίγα.

Το ποσοστό των Εθνοτικών Λετονών μειώθηκε από το 77% (1.467.035) το 1935 στο 52% (1.387.757) το 1989. Το 2011, υπήρχαν ακόμα λιγότεροι Λετονοί από ότι το 1989, αν και το μερίδιο τους στο συνολικό πληθυσμό ήταν μεγαλύτερο - 1.285.136 άτομα (62.1% του πληθυσμού).

### Γλώσσες

Η μόνη επίσημη γλώσσα της Λετονίας είναι τα Λετονικά, τα οποία ανήκουν στην υποομάδα των βαλτικών γλωσσών του βαλτοσλαβικού κλάδου της ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας. Μια άλλη αξιοσημείωτη γλώσσα της Λετονίας είναι η σχεδόν εξαφανισμένη λιβονική γλώσσα του κλάδου της οικογένειας των Ουραλλίων, η οποία απολαμβάνει προστασία από τον νόμο. Τα Λατγαλικά - που αναφέρεται είτε ως διάλεκτος είτε ως ξεχωριστή γλώσσα των Λετοικών, προστατεύεται επίσης επίσημα από τη νομοθεσία της Λετονίας, αλλά μόνο ως ιστορική διακύμανση της λετονικής γλώσσας. Τα ρωσικά, ευρέως ομιλούμενα κατά τη διάρκεια της σοβιετικής περιόδου, εξακολουθεί να είναι η πιο διαδεδομένη μειονοτική γλώσσα (περίπου το 34% την ομιλεί στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που δεν είναι εθνοτικά Ρώσοι). Ενώ τώρα απαιτείται να μάθουν όλοι οι μαθητές τα λετονικά, τα περισσότερα σχολεία περιλαμβάνουν επίσης τα αγγλικά και τα γερμανικά ή τα ρωσικά στα προγράμματα σπουδών τους. Η αγγλική γλώσσα είναι ευρέως αποδεκτή στη Λετονία, ιδίως στον τομέα των επιχειρήσεων και του τουρισμού. Το 2014 υπήρχαν 109 σχολεία για τις μειονότητες που χρησιμοποιούν τη ρωσική ως γλώσσα διδασκαλίας για το 40% των μαθημάτων (το υπόλοιπο 60% των μαθημάτων διδάσκονται στη λεττονική γλώσσα).

Στις 18 Φεβρουαρίου 2012, η Λετονία πραγματοποίησε συνταγματικό δημοψήφισμα σχετικά με το αν θα υιοθετήσει τη ρωσική γλώσσα ως δεύτερη επίσημη γλώσσα. Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, το 74,8% καταψήφισε την πρόταση, το 24,9% ψήφισε υπέρ και η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 71,1%.

### Θρησκεία


| Θρησκεία στη Λετονία (2011) |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Λουθηρανισμός |    | 34.2% |
| Ρωμαιοκαθολικισμός |    | 24.1% |
| Ρώσοι Ορθόδοξοι |    | 17.8% |
| Παλαιοί Πιστοί |    | 1.6% |
| Άλλοι Χριστιανοί |    | 1.2% |
| Άλλα ή άθρησκοι |    | 21.1% |

Ο Καθεδρικός Ναός της Ρίγας
Η μεγαλύτερη θρησκεία στη Λετονία είναι ο Χριστιανισμός (79%), και οι μεγαλύτερες θρησκευτικές ομάδες ήταν οι εξής:

* Ευαγγελική Λουθηρανή Εκκλησία της Λετονίας – 708,773
* Ρωμαιοκαθολικοί – 500,000
* Ρώσοι Ορθόδοξοι – 370,000

Στη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου του 2010, το 38% των Λετονών πολιτών απάντησε ότι «πιστεύουν ότι υπάρχει Θεός», ενώ 48% απάντησαν ότι «πιστεύουν ότι υπάρχει κάποιο είδος πνεύματος ή δύναμης ζωής» και το 11% δήλωσε ότι «δεν πιστεύουν ότι υπάρχει κάποιο είδος πνεύματος, Θεού ή δύναμης ζωής».

Ο λουθηρανισμός ήταν πιο γνωστός πριν από τη σοβιετική κατοχή, και η θρησκεία αυτή εξασκούταν από το 60% των κατοίκων της χώρας λόγω ισχυρών ιστορικών δεσμών με τις σκανδιναβικές χώρες και επιρροής της Χάνσας και της Γερμανίας γενικότερα. Από τότε, ο λουθηρανισμός μειώθηκε σε λίγο μεγαλύτερο βαθμό από τον Ρωμαιοκαθολικισμό και στις τρεις χώρες της Βαλτικής. Η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία, με περίπου 600.000 μέλη το 1956, επηρεάστηκε περισσότερο αρνητικά. Ένα εσωτερικό έγγραφο της 18ης Μαρτίου 1987, κοντά στο τέλος της κομμουνιστικής κυριαρχίας, μίλησε για μια ενεργό συμμετοχή που είχε συρρικνωθεί σε μόλις 25.000 άτομα στη Λετονία, αλλά από τότε η πίστη έχει αναβιώσει. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί της χώρας ανήκουν στη Λετονική Ορθόδοξη Εκκλησία, ένα ημιαυτόνομο σώμα στο πλαίσιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το 2011, στη Λετονία ζούσαν 416 Εβραίοι και 319 Μουσουλμάνοι.

Υπάρχουν περισσότεροι από 600 λετονοί νεοπαγανιστές, οι Ντιεβτούρι, των οποίων η θρησκεία βασίζεται στη λετονική μυθολογία. Περίπου το 21% του συνολικού πληθυσμού δεν είναι συνδεδεμένο με συγκεκριμένη θρησκεία.

### Εκπαίδευση και επιστήμες

Πανεπιστήμιο της Λετονίας
Το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Ρίγας και το Πανεπιστήμιο της Λετονίας είναι δύο μεγάλα πανεπιστήμια στη χώρα, και τα δύο ιδρύθηκαν με βάση το Πολυτεχνείο της Ρίγας και βρίσκονται στη Ρίγα. Άλλα δύο σημαντικά πανεπιστήμια, τα οποία ιδρύθηκαν στη βάση του κρατικού πανεπιστημίου της Λετονίας, είναι το Πανεπιστήμιο Γεωργίας της Λετονίας (ιδρύθηκε το 1939 με βάση τη Σχολή Γεωργίας) και το Πανεπιστήμιο Ρίγα Στραντίνς (ιδρύθηκε το 1950 με βάση τη Σχολή Ιατρικής) - και σήμερα καλύπτουν μια ποικιλία διαφορετικών πεδίων. Το Πανεπιστήμιο Νταουγκαβπίλς είναι ένα άλλο σημαντικό κέντρο εκπαίδευσης. Η Λετονία έκλεισε 131 σχολεία από το 2006 έως το 2010, σημειώνοντας μείωση κατά 12,9%, ενώ κατά την ίδια περίοδο η εγγραφή σε εκπαιδευτικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 54.000 άτομα, σημειώνοντας μείωση κατά 10,3%.

Η λετονική πολιτική επιστήμης και τεχνολογίας ορίζει τον μακροπρόθεσμο στόχο - τη μετάβαση από την εργατική καταναλωτική οικονομία σε οικονομία βασισμένη στη γνώση. Μέχρι το 2020, η κυβέρνηση στοχεύει σε χρηματοδότηση 1,5% του ΑΕΠ για την έρευνα και την ανάπτυξη, με το ήμισυ των επενδύσεων να προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Η Λετονία αναπτύσσει το επιστημονικό δυναμικό της με βάση τις υπάρχουσες επιστημονικές παραδόσεις, ιδίως στην οργανική χημεία, την ιατρική χημεία, τη γενετική μηχανική, τη φυσική, την επιστήμη των υλικών και τις τεχνολογίες πληροφοριών. Ο μεγαλύτερος αριθμός εφευρέσεων, οι οποίες κατοχυρώνονται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τόσο σε εθνικό όσο και στο εξωτερικό, γίνονται στον κλάδο της ιατρικής χημείας.

### Υγεία

Το λετονικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης είναι ένα καθολικό πρόγραμμα, το οποίο χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό μέσω της φορολογίας του δημοσίου. Είναι από τα χαμηλότερης κατηγορίας συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη, λόγω των υπερβολικών χρόνων αναμονής για θεραπεία, της ανεπαρκούς πρόσβασης στα τελευταία φάρμακα και άλλων παραγόντων. Υπήρχαν 59 νοσοκομεία στη Λετονία το 2009, 94 το 2007 και 121 το 2006.

Οικονομία
---------

Κύριο λήμμα: Οικονομία της Λετονίας
Τον Ιανουάριο του 2009 στη Ρίγα πραγματοποιήθηκαν ταραχές αναφορικά με την οικονομική κρίση και τη λήψη μέτρων λιτότητας από την κυβέρνηση. Οι διαδηλωτές ζήτησαν τη διάλυση του Κοινοβουλίου, ενώ ο Πρόεδρος Βάλντις Ζάτλερς προειδοποίησε για προκήρυξη πρόωρων εκλογών, αν αποτύχει η Βουλή να ικανοποιήσει τα αιτήματα των πολιτών. Η κυβέρνηση μεταξύ άλλων προέβη σε περικοπές μισθών, με σκοπό να λάβει χρηματοδότηση ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την ΕΕ. Για τον ίδιο λόγο προχώρησε στην απόσυρση των λιγοστών στρατιωτών της (17) από το Κοσσυφοπέδιο, τον Αύγουστο του 2009.

Την 1η Ιανουαρίου 2014 η χώρα έγινε μέλος της ευρωζώνης.. Μέχρι την ημέρα εκείνη, το εθνικό νόμισμα της χώρας ήταν το Λατς.

Μεταφορές
---------

Λειτουργεί σιδηροδρομικό δίκτυο, με ένα μικρό μέρος των αμαξοστοιχιών να είναι ηλεκτροκίνητες.

Οι αεροπορικές συγκοινωνίες εξυπηρετούνται κυρίως από το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρίγας.
Επίσης υπάρχει ένα αεροδρόμιο στη Γιέλγκαβα. Σήμερα λειτουργούν συνολικά γύρω στα 50 αεροδρόμια. Τρία μεγάλα λιμάνια αποτελούν χώρο εξαγωγής για το ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο διοχετεύεται εκεί με αγωγούς.

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Έχει αναθεωρηθεί πολλές φορές.
2. 1 2  «Population and key vital statistics 1995M01 - 2024M01». Official Statistics Portal Official Statistics of Latvia. Ανακτήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2024.
3. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2012.
4. 1 2 3 4  «Latvia». IMF.
5. ↑  *Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World* (PDF). *hdr.undp.org*. United Nations Development Programme. 8 Σεπτεμβρίου 2022. σελίδες 272–276. ISBN 978-9-211-26451-7. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 8 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2022.
6. ↑  «Data: 3000 BC to 1500 BC». *The European Ethnohistory Database*. The Ethnohistory Project. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2006. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2006.
7. ↑  A History of Rome, M Cary and HH Scullard, p455-457, Macmillan Press, (ISBN 0-333-27830-5)
8. ↑  Latvijas vēstures atlants, Jānis Turlajs, page 12, Karšu izdevniecība Jāņa sēta, (ISBN 978-9984-07-614-0)
9. ↑  «Data: Latvia». *Kingdoms of Northern Europe – Latvia*. The History Files.
10. 1 2 3 4 5 6  «Latvian History, Lonely Planet». Lonelyplanet.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2010.
11. ↑  «The Crusaders». City Paper. 22 Μαρτίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2007.
12. ↑  Ceaser, Ray A. (Ιούνιος 2001). «Duchy of Courland». University of Washington. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαρτίου 2003. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2017.
13. ↑  Culture and Customs of the Baltic States By Kevin O'Connor; p. 14 (ISBN 978-0-313-33125-1)
14. ↑  Kasekamp, p. 47
15. ↑  H. Strods, "'Dobrye Shvedskie Vremena' v Istoriografii Latvii (Konets XVIII V. – 70-E Gg. XX V.). ["'The good Swedish times' in Latvian historiography: from the late 18th century to the 1970s"] *Skandinavskii Sbornik*, 1985, Vol. 29, pp. 188–199
16. ↑  J. T. Kotilaine (1999). «Riga's Trade With its Muscovite Hinterland in the Seventeenth Century». *Journal of Baltic Studies* **30** (2): 129–161. doi:10.1080/01629779900000031. .
17. ↑  V. Stanley Vardys (1987). «The Role of the Churches in the Maintenance of Regional and National Identity in the Baltic Republics». *Journal of Baltic Studies* **18** (3): 287–300. doi:10.1080/01629778700000141. .
18. ↑  Kevin O'Connor (1 Ιανουαρίου 2003). *The History of the Baltic States*. Greenwood Publishing Group. σελίδες 29–. ISBN 978-0-313-32355-3.
19. ↑  «Collector Coin Dedicated to 18th Century Riga». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2010. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link). Bank of Latvia.
20. ↑  Baten, Jörg (2016). *A History of the Global Economy. From 1500 to the Present*. Cambridge University Press. σελ. 50. ISBN 9781107507180.
21. ↑  Bleiere, p. 155
22. ↑  Bleiere, p. 195
23. 1 2  «Timeline: Latvia». BBC News. 20 Ιανουαρίου 2010.. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2010.
24. ↑  Nicholas Balabkins· Arnolds P. Aizsilnieks (1975). *Entrepreneur in a small country: a case study against the background of the Latvian economy, 1919–1940*. Exposition Press. σελίδες xiv, 143. ISBN 978-0-682-48158-8. JSTOR 2119564. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2012.
25. 1 2  *Text of the Nazi-Soviet Non-Aggression Pact* Αρχειοθετήθηκε 2014-11-14 στο Wayback Machine. εκτελέστηκε στις 23 Αυγούστου 1939
26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Buttar, Prit. *Between Giants*. ISBN 9781780961637.
27. 1 2  Lumans, pp. 71–74
28. ↑  Lumans pp. 110–111
29. ↑  Lumans, p. 79
30. 1 2  Wettig, Gerhard, *Stalin and the Cold War in Europe*, Rowman & Littlefield, Landham, Md, 2008, (ISBN 0-7425-5542-9), pp. 20–21
31. ↑  Lumans, pp. 98–99
32. ↑  Simon Sebag Montefiore. *Stalin: The Court of the Red Tsar*. σελ. 334.
33. ↑  "Patriots or Nazi collaborators? Latvians march to commemorate SS veterans". *The Guardian*. 16 Μαρτίου 2010
34. ↑  Lumans, pp. 395–396
35. ↑  Lumans, p. 349
36. ↑  Lumans, pp. 384–385
37. ↑  Lumans, p. 391
38. ↑  Strods, Heinrihs; Kott, Matthew (2002). «The File on Operation 'Priboi': A Re-Assessment of the Mass Deportations of 1949». *Journal of Baltic Studies* **33** (1): 1–36. doi:10.1080/01629770100000191. .
39. ↑  Lumans, pp. 398–399
40. ↑  Bleiere, p. 384
41. ↑  Bleiere, p. 411
42. ↑  Bleiere, p. 418
43. ↑  Bleiere, p. 379
44. ↑  Lumans, p. 400
45. 1 2  Eglitis, Daina Stukuls (1 Νοεμβρίου 2010). *Imagining the Nation: History, Modernity, and Revolution in Latvia* (στα Αγγλικά). Penn State Press. ISBN 0271045620.
46. ↑  «Stories of Statelessness: Latvia and Estonia – IBELONG». 12 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2017.
47. ↑  «History». Embassy of Finland, Riga. 9 Ιουλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2010. Latvia declared independence on 21 August 1991...The decision to restore diplomatic relations took effect on 29 August 1991
48. ↑  «NATO Press Release». *www.nato.int*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2017.
49. ↑  Commercio Michele E (2003). «Emotion and Blame in Collective Action: Russian Voice in Kyrgyzstan and Latvia». *Political Science Quarterly* **124** (3): 489–512.
50. ↑  «Latvia's accession to the OECD». OECD. 1 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2016.
51. 1 2  «Agriculture – Key Indicators». Central Statistical Bureau Republic of Latvia. 28 Απριλίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
52. 1 2 3  «Forestry – Key Indicators». Central Statistical Bureau Republic of Latvia. 18 Αυγούστου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
53. 1 2 3  «Geographical Data – Key Indicators». Central Statistical Bureau Republic of Latvia. 5 Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
54. 1 2  «Latvia in brief». Latvian Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
55. 1 2  «Latvia in crosscut». Liepājas Universitāte. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2013.
56. ↑  «Latvia». Global Water Partnership. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2012.
57. ↑  «Latvia in brief». RPIVA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2017.
58. ↑  «The climate and weather conditions». Latvia.travel. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
59. ↑  *Latvijas ģeogrāfijas atlants*. Rīga: Jāņa sēta. 2004. σελ. 13. ISBN 9984073637.
60. 1 2 3 4 5 6  «Nature and Environment». Latvian Institute. 2002. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
61. ↑  «Land Use/Cover Area frame Survey 2012 Buildings, roads and other artificial areas cover 5% of the EU …and forests 40%». Eurostat Commission. 25 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2014.
62. ↑  «Protected areas». Nature Conservation Agency Republic of Latvia. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
63. ↑  «2012 Environmental Performance Index (EPI)». Yale University and Columbia University in collaboration with The World Economic Forum and European Commission. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
64. ↑  "National symbols of Latvia" (Ρωσικά)
65. ↑  *Latvijas enciklopēdija* (στα Λετονικά). 3rd volume. Riga, Latvia: Valērija Belokoņa izdevniecība. 2005. σελ. 695. ISBN 9984-9482-3-4.
66. ↑  «List of species». Nature of Latvia. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Φεβρουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2007.
67. ↑  «National Symbols of Latvia». Latvian Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2012.
68. ↑  Lake Pape – Latvia Αρχειοθετήθηκε 4 June 2015[Date mismatch] στο Wayback Machine.
69. ↑  RAYYAN SABET-PARRY,Latvian Parliament Chooses Defense Minister as President Αρχειοθετήθηκε 2015-06-05 στο Wayback Machine. Associated Press, 2015-06-03.
70. ↑  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
71. ↑  «Share of live births outside marriage». Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table. 17 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2018.
72. ↑  «Country Comparison to the World». *Central Intelligence Agency*. Central Intelligence Agency. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2016.
73. ↑  Latvia – Population. Source: *U.S. Library of Congress.*
74. ↑  Population Census 2011 – Key Indicators. Csb.gov.lv. Retrieved 2012-02-19.
75. ↑  Pike, John. «Latvia - Population». *www.globalsecurity.org*. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2017.
76. ↑  «About Latvia». Latvian Academy of Culture. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2007. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2007.
77. ↑  «TSG11-06. RESIDENT POPULATION ON MARCH 1, 2011 BY ETHNICITY, SEX AND AGE GROUP». Central Statistical Bureau of Latvia. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2017.
78. ↑  «THNICITIES OF RESIDENT POPULATION IN STATISTICAL REGIONS, CITIES UNDER STATE JURISDICTION AND COUNTIES BY LANGUAGE MOSTLY SPOKEN AT HOME; ON 1 MARCH 2011». Central Statistical Bureau of Latvia. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2014.
79. ↑  «Referendum on the Draft Law 'Amendments to the Constitution of the Republic of Latvia'». Central Election Commission of Latvia. 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2012.
80. ↑  «Results of the referendum on the Draft Law 'Amendments to the Constitution of the Republic of Latvia'» (στα Latvian). Central Election Commission of Latvia. 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2012. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
81. 1 2 3 4 5 6 7  «Tieslietu ministrijā iesniegtie reliģisko organizāciju pārskati par darbību 2011. gadā» (στα Latvian). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2012. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
82. ↑  «Latvia – SOCIETY». Mongabay.com. 18 Μαρτίου 1987. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2010.
83. ↑  «Statistics of approved parishes in Latvia». *Reliģiju Enciklopēdija* (στα Λετονικά). The Latvian Bible Society. 1 Ιανουαρίου 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2007.
84. ↑  «Riga Polytechnical Institute Home Page». Rtu.lv. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2010.
85. ↑  «Latvijas Statistika». Csb.gov.lv. 17 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2010. [*νεκρός σύνδεσμος*]
86. ↑  «Ministry of Education and Science».
87. ↑  «Latvian Academy of Sciences». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2020.
88. ↑  «Inventions and Inventors of Latvia». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2017.
89. ↑  «Latvia's Healthcare System is Funded by General Taxation and All Latvians and Foreign Residents Are Guaranteed Medical Care | Find Articles at BNET». Findarticles.com. 18 Νοεμβρίου 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιουλίου 2012.. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2010.
90. ↑  The Baltic Course – Балтийский курс (14 Νοεμβρίου 2008). «Latvia has worst health care system in Europe :: The Baltic Course | Baltic States news & analytics». The Baltic Course. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2010.
91. ↑  David Jolly (18 June 2009). «Latvian Health Official Resigns Over Cuts». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2010.
92. ↑  «The basic indicators of health care, at the end of the year». Csb.gov.lv. 22 Ιανουαρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2010.
93. ↑  «The Baltic States and their health systems – From Soviet to EU». European-Hospital. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2010.
94. ↑  Έθνος Αρχειοθετήθηκε 2009-07-23 στο Wayback Machine.  *Έκρηξη οργής για την κρίση*, 15 Ιανουαρίου 2009.
95. ↑  Καθημερινή[*νεκρός σύνδεσμος*], Αποχώρηση των Λετονών στρατιωτών από το Κόσοβο, 18 Αυγούστου 2009.
96. ↑  Ο Φιλελεύθερος, Στην Ευρωζώνη εντάσσεται η Λετονία από την 1η Ιανουαρίου 2014, 5 Ιουνίου 2013.
97. ↑  Συλλογικό έργο, Παγκόσμιος Γεωγραφικός Άτλας, εκδ, ΔΟΜΗ, 2007, τ. 2, σελ. 506.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Λετονία**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Λετονία** |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Atlas of Latvia(Άτλας της Λετονίας)** |

* Welcome to Latvia!, Latvian Institute
* Official Latvian Tourism Portal, Latvian Tourism Development Agency
* Λετονία στο Curlie

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης  |
| --- |
|  |
| Μέλη της Ευρωζώνης | 
* Αυστρία
* Βέλγιο
* Γαλλία
* Γερμανία
* Ελλάδα
* Εσθονία
* Ιρλανδία
* Ισπανία
* Ιταλία
* Κροατία
* Κύπρος
* Λετονία
* Λιθουανία
* Λουξεμβούργο
* Μάλτα
* Ολλανδία
* Πορτογαλία
* Σλοβακία
* Σλοβενία
* Φινλανδία
 |
|  |
| Εκτός Ευρωζώνης | 
* Βουλγαρία
* Δανία
* Ουγγαρία
* Πολωνία
* Ρουμανία
* Σουηδία
* Τσεχία
 |
|  |
| Πρώην Μέλη της ΕΕ | 
* Ηνωμένο Βασίλειο
 |
|  |
| Υπερπόντια Εδάφη μέλη της ΕΕ | 
* Άγιος Μαρτίνος
* Γαλλική Γουιάνα
* Γουαδελούπη
* Μαρτινίκα
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ |
| --- |
|  |
| Κράτη Μέλη του NATO, που είναι επίσης και κράτη μέλη και της ΕΕ | 
* Βέλγιο
* Βουλγαρία
* Γαλλία
* Γερμανία
* Δανία
* Ελλάδα
* Εσθονία
* Ισπανία
* Ιταλία
* Κροατία
* Λετονία
* Λιθουανία
* Λουξεμβούργο
* Ολλανδία
* Ουγγαρία
* Πολωνία
* Πορτογαλία
* Ρουμανία
* Σλοβακία
* Σλοβενία
* Τσεχία
* Φινλανδία
 |
|  |
| Κράτη Μέλη του ΝΑΤΟ εκτός Ευρώπης | 
* Ηνωμένες Πολιτείες
* Καναδάς
 |
|  |
| Ευρωπαϊκά Κράτη Μέλη μόνο του ΝΑΤΟ | 
* Αλβανία
* Βόρεια Μακεδονία
* Ηνωμένο Βασίλειο
* Ισλανδία
* Μαυροβούνιο
* Νορβηγία
* Τουρκία
 |
|  |
| Υπερπόντια Εδάφη υπό την προστασία άλλων χωρών | 
* Γαλλική Γουιάνα
* Γροιλανδία
* Νήσοι Φερόες
 |
|  |
| Υποψήφιες προς ένταξη στο NATO | 
* Σουηδία
 |
|  |
| Σε εκκρεμότητα | 
* Βοσνία και Ερζεγοβίνη
* Γεωργία
* Ουκρανία
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χώρες της Ευρώπης |
| --- |
|  |
| Κυρίαρχα κράτη | 
* Άγιος Μαρίνος
* Αζερμπαϊτζάν1
* Αλβανία
* Ανδόρρα
* Αρμενία2
* Αυστρία
* Βατικανό
* Βέλγιο
* Βόρεια Μακεδονία
* Βοσνία και Ερζεγοβίνη
* Βουλγαρία
* Γαλλία3
* Γερμανία
* Γεωργία1
* Δανία
* Ελβετία
* Ελλάδα
* Εσθονία
* Ηνωμένο Βασίλειο3
* Ιρλανδία
* Ισλανδία
* Ισπανία3
* Ιταλία
* Καζακστάν1
* Κροατία
* Κύπρος2
* Λετονία
* Λευκορωσία
* Λιθουανία
* Λίχτενσταϊν
* Λουξεμβούργο
* Μάλτα
* Μαυροβούνιο
* Μολδαβία
* Μονακό
* Νορβηγία3
* Ολλανδία3
* Ουγγαρία
* Ουκρανία
* Πολωνία
* Πορτογαλία
* Ρουμανία
* Ρωσία1
* Σερβία
* Σλοβακία
* Σλοβενία
* Σουηδία
* Τουρκία1
* Τσεχία
* Φινλανδία
 |  |
|  |
| Εξαρτημένα εδάφη | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δανία | 
Νήσοι Φερόες |
|  |
| Ηνωμένο Βασίλειο | 
* Ακρωτήρι και Δεκέλεια
* Γιβραλτάρ
* Γκέρνσεϊ
* Νήσος του Μαν
* Τζέρσεϊ
 |
|  |
| Νορβηγία | 
* Σβάλμπαρντ
* Γιαν Μάγεν
 |
|  |
| Φινλανδία | 
* Ώλαντ
 |

 |
|  |
| Αμφισβητούμενα εδάφη | 
* Κριμαία
* Ναγκόρνο Καραμπάχ
* Νήσος Ρόκαλ
 |
|  |
| Μη αναγνωρισμένα κράτη | 
* Αμπχαζία
* Αρτσάχ2
* Κόσοβο
* Νότια Οσσετία
* Τ.Δ.Β.Κ.2
* Υπερδνειστερία
 |
|  |
| 
1. Διηπειρωτικές χώρες με επικράτεια στην Ευρώπη και στην Ασία. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Κράτη που περιλαμβάνουν υπερπόντια εδάφη και σε άλλες ηπείρους με την μητροπολιτική περιοχή να βρίσκεται στην Ευρώπη. |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Παραλήπτες του *Polar Music Prize* |
| --- |
|  |
| Δεκαετία του 1990 | 
* Σερ Πωλ ΜακΚάρτνεϋ \ Εσθονία \ Λετονία \ Λιθουανία (1992)
* Ντίζι Γκιλέσπι \ Βίτολντ Λουτοσλάβσκι (1993)
* Νικόλαους Άρνονκουρτ \ Κουίνσι Τζόουνς (1994)
* Σερ Έλτον Τζον \ Μεστισλάβ Ροστροπόβιτς (1995)
* Πιερ Μπουλέζ \ Τζόνι Μίτσελ (1996)
* Έρικ Έρικσον \ Μπρους Σπρίνγκστιν (1997)
* Ρέι Τσαρλς \ Ραβί Σανκάρ (1998)
* Στίβι Γουόντερ \ Ιάννης Ξενάκης (1999)
 |
|  |
| Δεκαετία του 2000 | 
* Μπομπ Ντίλαν \ Άιζακ Στερν (2000)
* Μπερτ Μπάκαρακ \ Ρόμπερτ Μουγκ \ Καρλχάιντς Στοκχάουζεν (2001)
* Σοφία Γκουμπαϊντούλινα \ Μίριαμ Μακέμπα (2002)
* Κιθ Τζάρετ (2003)
* B.B. King \ Γκιέργκι Λίγκετι (2004)
* Χιλμπέρτο Χιλ \ Ντίτριχ Φίσερ-Ντίσκαου (2005)
* Led Zeppelin \ Βαλερί Γκέργκιεβ (2006)
* Σόνι Ρόλινς \ Στιβ Ράιτς (2007)
* Pink Floyd \ Ρενέ Φλέμιγκ (2008)
* Χοσέ Αντόνιο Αμπρό \ El Sistema \ Πίτερ Γκάμπριελ (2009)
 |
|  |
| Δεκαετία του 2010 | 
* Μπγιορκ \ Ένιο Μορικόνε (2010)
* Κουαρτέτο Κρόνος \ Πάττι Σμιθ (2011)
* Πολ Σάιμον \ Γιο-Γιο Μα (2012)
* Γιουσού Ν’ Ντουρ \ Kaija Saariaho (2013)
* Τσακ Μπέρι \ Πίτερ Σέλαρς (2014)
* Έμιλου Χάρις \ Έβελιν Γκλένι (2015)
* Μαξ Μάρτιν \ Τσετσίλια Μπάρτολι (2016)
* Στινγκ \ Γουέιν Σόρτερ (2017)
* Metallica \ Εθνικό Μουσικό Ινστιτούτο του Αφγανιστάν (2018)
* Grandmaster Flash \ Αν Σοφί Μάτερ \ Playing for Change (2019)
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 237710820
* LCCN: n80150219
* ISNI: 0000 0001 2151 8114
* GND: 4074187-4
* SUDOC: 032618697
* BNF: cb119455515 (data)
* HDS: 006628
* NDL: 00569322
* NKC: ge128512

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Ευρωπαϊκή Ένωση
 |

 |