|  |
| --- |
| Μέρος της σειράς του |
| Εραλδικού επιτεύγματος |
| 
Συμβατικά στοιχεία του θυρεού |
| 

 Ασπίδα 
 Άνω λωρίδα 
 Πεδίο 
 (Βάμμα) 
 Χώρισμα 
 Υποστηρικτής 
 Υποστηρικτής 
 Σύνθημα 
 Κορυφή 
 Στεφάνι 
 Μανδύας 
 Περικεφαλαία 
 Κορώνα 
 Βάση 
 Τάγμα 
Τμήμα
Κοινά στοιχεία
 Ρητό 
 Dexter 
 Sinister 
 *(δεξιά)* 
 *(αριστερά)* 
Θυρεός

 |
| Portal icon Πύλη Εραλδική  |
| π • σ • ε
 |

Τα **βάμματα** αποτελούν την περιορισμένη παλέτα χρωμάτων και μοτίβων που χρησιμοποιούνται στην εραλδική. Η χρήση τους χρονολογείται από την εποχή της διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής εραλδικής, δηλαδή τον 12ο και 13ο αιώνα μ.Χ. αλλά η ποικιλία των βαμμάτων και ο τρόπος απεικόνισης και περιγραφής τους εξελίχθηκε με την πάροδο του χρόνου, καθώς αναπτύχθηκαν νέες παραλλαγές και πρακτικές. Η ανάγκη να οριστούν και να απεικονιστούν σωστά τα διάφορα βάμματα είναι επομένως μια από τις σημαντικότερες πτυχές της εραλδικής τέχνης και του σχεδιασμού.

Ορισμός
-------

Τα χρώματα και τα σχέδια της εραλδικής παλέτας χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες, συνήθως γνωστές ως «**μεταλλικά χρώματα**» (*metals*), «**κανονικά χρώματα**» (*colours*) και τα «**δευτερεύοντα χρώματα**» ή «**γούνες**» (*furs*). Στην αρχική του έννοια, το «βάμμα» αναφέρεται μόνο στην ομάδα του «μεταλλικού χρώματος». Όμως, καθώς η λέξη «χρώμα» φαίνεται ανεφάρμοστη στα εραλδικά χρώματα και κανένας άλλος όρος δεν καλύπτει σαφώς και τις τρεις κατηγορίες, η λέξη «βάμμα» έχει χρησιμοποιηθεί με αυτή την ευρύτερη έννοια, ενώ το «χρώμα» όχι.

Ανάπτυξη και ιστορία
--------------------

Οι κανόνες εφαρμογής των εραλδικών βαμμάτων χρονολογούνται από τον τον 12ο και 13ο αιώνα. Μέχρι τις πρώτες έγχρωμες εραλδικές απεικονίσεις, στα μέσα του 13ου αιώνα, η χρήση των βαμμάτων είχε τυποποιηθεί και από τότε η μεγάλη πλειοψηφία της εραλδικής τέχνης έχει χρησιμοποιήσει εννέα βάμματα.

Με την πάροδο του χρόνου αναπτύχθηκαν παραλλαγές στα βασικά βάμματα, ιδιαίτερα αυτά που είχαν σχέση με τις *γούνες*, αν και οι απόψεις διίστανται ως προς το αν πρέπει να θεωρούνται ξεχωριστά βάμματα ή απλά ποικιλίες των υφιστάμενων. Δύο πρόσθετα χρώματα εμφανίστηκαν και έγιναν γενικά αποδεκτά από τους εραλδικούς καλλιτέχνες, και τελικά ονομάστηκαν «*λεκέδες*» (*stains*), με την πεποίθηση ότι είχαν χρησιμοποιηθεί για να δηλώσουν κάποια ατιμία από την πλευρά του κομιστή. Η πρακτική της απεικόνισης των «*σωστών*» (*proper*) βαμμάτων, καθιερώθηκε τον 17ο αιώνα. Άλλα χρώματα εμφανίζονται περιστασιακά από τον 18ο αιώνα, αλλά η χρήση τους είναι σπάνια.

Τα εραλδικά χρώματα
-------------------

Πίνακας των βαμμάτων
Στον αγγλόφωνο κόσμο, η εραλδική ορολογία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εκείνη της Βρετανίας, η οποία με τη σειρά του βασίζεται στη νορμανδο-γαλλική. Όσον αφορά τα εραλδικά βάμματα, η γαλλική εραλδική, η οποία συχνά αναφέρεται από τους εραλδικούς καλλιτέχνες, χρησιμοποιεί παρόμοια ορολογία. Αντίθετα, η γερμανική εραλδική, που έχει επίσης μεγάλη επιρροή, χρησιμοποιεί διαφορετικό *λεξιλόγιο*, δηλαδή ονοματίζει τα χρώματα με τα καθημερινά τους ονόματα.

### Μεταλλικά χρώματα

Τα *μεταλλικά χρώματα* διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

* **Χρυσό** ή **Κίτρινο** (*Or*) και το
* **Αργυρό** ή **Άσπρο** (*Argent*)

### Κανονικά χρώματα

Τα *κανονικά χρώματα* χωρίζονται στα:

* **Κυανό ή Μπλε** (*Azure*)
* **Ερυθρό ή Κόκκινο** (*Gules*)
* **Πορφυρό ή Μωβ** (*Purpure*)
* **Μέλαν ή Μαύρο** (*Sable*) και
* **Πράσινο** (*Vert*)

Στα βάμματα, όταν απεικονίζονται σε μονόχρωμα σχέδια, χρησιμοποιούνται διάφορα μοτίβα ασπρόμαυρων γραμμών, όπως φαίνονται παρακάτω.

### Δευτερεύοντα χρώματα ή γούνες

Οι *γούνες* όπου, αν και μοτίβα, κατατάσσονται στα χρώματα του φόντου.

* **Γούνα ερμίνας**
* **Γούνα σκίουρου**
* **Καστανέρυθρο** (*Murrey*)
* **Γκρενά ή *κόκκινο του αίματος*** (*Sanguine*)
* **Σκούρα Ώχρα** (*Tenné*)
* **Μπλε του Ουρανού** (*Bleu celestre*)
* **Χρώμα του δέρματος** (*Carnation*)
* **Σταχτί ή Γκρι** (*Cendrée*)
* **Πορτοκαλί** (Orange)

Παραπομπές
----------

1. ↑  Arthur Charles Fox-Davies, *A Complete Guide to Heraldry*, Dodge Publishing Company, New York (1909), reprinted by Bonanza Books, New York (1978), p. 70.
2. ↑  John Woodward and George Burnett, *A Treatise on Heraldry: British and Foreign*, W. & A. K. Johnson, Edinburgh and London (1892), vol. 1, p. 60.
3. ↑  Ottfried Neubecker, *Heraldry: Sources, Symbols and Meaning*, Macdonald and James Publishers (1977), pp. 86–87.
4. ↑  Stephen Slater, *The Complete Book of Heraldry*, Hermes House, New York (2003), p. 72.
5. ↑  Woodward and Burnett, *A Treatise on Heraldry*, vol. 1, pp. 60–61.
6. ↑  Woodward and Burnett, *A Treatise on Heraldry*, vol. 1, pp. 61–62.
7. ↑  Fox-Davies, *A Complete Guide to Heraldry*, p. 74.