Ο **Ντομένικο Γκαττιλούζιο** (περ.1422 - 1458), εξελληνισμένα Δομήνικος Γατελούζος, ήταν γενουάτης άρχοντας της Λέσβου λίγο μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, συγκεκριμένα από το 1455 ως το 1458. Δεν είχε ανεξαρτησία αλλά μερική αυτονομία καταβάλλοντας μεγάλο φόρο υποτέλειας στους Οθωμανούς Τούρκους.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Γεννήθηκε περι το 1422 στη Φώκαια της Μικράς Ασίας, που τότε διοικούσαν οι Γκαττιλούζιο. Ο Ντομένικο ήταν δεύτερος γιος του Ντορίνο Α΄ Γκαττιλούζι και της Οριέττα Ντόρια. Ήταν αδελφός του Φραντσέσκο Γ' κυρίου της Θάσου, του Νικολό Γκαττιλούζι, της Τζινέβρας, της Κατερίνας και της Μαρίας.

Το 1449 ο πατέρας του αρρώστησε τόσο βαριά που η εξουσία πέρασε ουσιαστικά στο Ντομένικο, αφού ο μεγαλύτερος αδελφός του Φραντσέσκο είχε ήδη πεθάνει. Σύμβουλός και γραμματέας του ήταν ο βυζαντινός λόγιος Δούκας. Το 1450 δέχτηκε επίθεση από το στόλο των Οθωμανών αλλά το νησί, παρά τις απώλειες, άντεξε και κράτησε τη διοίκηση σε χέρια χριστιανών. Το 1453 μετά την Άλωση, έστειλε το Δούκα στην Κωνσταντινούπολη για την καταβολή του ετήσιου φόρου υποτελείας. Ο Μωάμεθ Β' του ζήτησε περισσότερα και του δωσε σε αντάλλαγμα και τη Λήμνο, όπου οι Γκατιλλούζιο κατείχαν ως τότε μονο το λιμάνι του Κότσινου. 

Το 1455 έκανε την εμφάνισή του μπρος στο λιμάνι της Μυτιλήνης ο στόλος του Χαμζά Μπέη. Ο Ντομένικο έστειλε το Δούκα με πλούσια δώρα και τρόφιμα για να κερδίσει την ουδετερότητα κι ανεξαρτησία του. Στις 30 Ιουνιου 1455 πέθανε ο πατέρας του κι ο Ντομένικο έγινε και επίσημα άρχοντας της Λέσβου. Για άλλη μια φορά έστειλε το Δούκα για να ενημερώσει το σουλτάνο και να καταβάλει τον ετήσιο φόρο υποτελείας, αυτη τη φορά στην Αδριανούπολη. Ο Τούρκος όμως απαίτησε να έλθει ο ίδιος ο Ντομένικο ενώπιόν του. Ο Δούκας επέστρεψε εσπευσμένα στη Λέσβο, ενημέρωσε το Ντομένικο και μαζί αναχώρησαν και πάλι για να βρουν το Μωάμεθ που εν τω μεταξύ ήταν στη Ζλάτικα της Βουλγαρίας. Εκεί τον βρήκε, πλήρωσε το φόρο κι εγινε αποδεκτός ως νέος υποτελής άρχοντας αλλά με ακόμα μεγαλύτερο φόρο(απο 3000 σε 4000 χρυσά δουκάτα) και με την υποχρέωση να παραχωρήσει τη Θάσο.

Το 1458 όμως ο αδελφός του Νικολό τον κατηγόρησε για συνεργασία με τους Τούρκους, τον φυλάκισε και διέταξε να τον πνίξουν, παρουσία της συζύγου του Μαρία Τζουστινιάνι. Ο Νικολό υφάρπαξε την εξουσία και τέσσερα χρόνια αργότερα το Σεπτέμβριο του 1462 κατά την πολιορκία της Μυτιλήνης από τον Μωάμεθ Β', παρέδωσε την πόλη στους Οθωμανούς Τούρκους.

Θυρεός των Ντόρια της Γένουας

Γενεαλογία
----------

Γενεαλογία Γκαττιλούζι (Γατελούζοι)

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «GATTILUSIO, Domenico in "Dizionario Biografico"». *www.treccani.it* (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. [*νεκρός σύνδεσμος*]

Πηγές
-----

* Miller, William (1913). «The Gattilusj of Lesbos (1355–1462)». Byzantinische Zeitschrift

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Cawley, Charles, *LESBOS (GATTILUSIO)*, Foundation for Medieval Genealogy, ανακτήθηκε στις August 2012
* Marek, Miroslav. «Gattilusio family». *genealogy.euweb.cz*. Genealogy.EU].

|  |
| --- |
| Ντομένικο Γκαττιλούζιο **Γκαττιλούζων****Γέννηση:**  ; **Θάνατος:** 1458 |
| ΠροκάτοχοςΝτορίνο Α΄ Γκαττιλούζιο | **Άρχοντας της Λέσβου**1455–1458 | ΔιάδοχοςΝικολό Γκαττιλούζιο |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ηγεμόνες της Λέσβου |
| --- |
|  |
| Ρωμαϊκή κυριαρχία | 
* Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος
 |  |
|  |
| Οίκος των Γκαττιλούζι | 
* Φραντσέσκο Α'
* Φραντσέσκο Β'
* Τζάκοπο
* Ντορίνο
* Ντομένικο
* Νικολό
 |
|  |
| Οθωμανοί | 
* Μωάμεθ Β' Οσμανιδών
 |

 |