Το νεκροταφείο στη Τζούλφα πριν καταστραφεί
Το **αρμενικό νεκροταφείο της Τζούλφα** (αρμενικά: Ջուղայի գերեզմանատուն, *Τζουγαγί γκερεζμανατούν*) ήταν νεκροταφείο κοντά στην πόλη Τζούλφα (γνωστή ως Τζουγά στα αρμενικά), στο εξκλάβιο Ναχτσιβάν του Αζερμπαϊτζάν που αρχικά φιλοξενούσε περίπου 10.000 ταφικά μνημεία. Οι επιτύμβιες στήλες αποτελούνταν κυρίως από χιλιάδες *χατσκάρ* - μοναδικά διακοσμημένοι πέτρινοι σταυροί χαρακτηριστικό της μεσαιωνικής χριστιανικής αρμενικής τέχνης. Το νεκροταφείο έστεκε ακόμα στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν άρχισε μια συστηματική εκστρατεία καταστροφής των μνημείων.

Αρκετές εκκλήσεις υποβλήθηκαν τόσο από αρμενικούς όσο και από διεθνείς οργανισμούς, καταδικάζοντας την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν και καλώντας την να σταματήσει αυτού του είδους τη δραστηριότητα. Το 2006, το Αζερμπαϊτζάν απαγόρευσε στα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διερευνήσουν τις αξιώσεις, επιβάλλοντάς τα μια «μεροληπτική και υστερική προσέγγιση» στο ζήτημα και δηλώνοντας ότι θα δεχόταν μια αντιπροσωπεία μόνο αν επισκεπτόταν επίσης ελεγχόμενο από την Αρμενία έδαφος. Την άνοιξη του 2006, ένας δημοσιογράφος από το Ινστιτούτο για την Αναφορά Πολέμου και Ειρήνης (αγγλικά: Institute for War and Peace Reporting) που επισκέφθηκε την περιοχή ανέφερε ότι δεν υπήρχαν ορατά ίχνη του νεκροταφείου. Την ίδια χρονιά, φωτογραφίες που ελήφθησαν από το Ιράν έδειξαν ότι η περιοχή του νεκροταφείου είχε μετατραπεί σε στρατιωτικό πεδίο βολής. Η καταστροφή του νεκροταφείου περιγράφηκε ευρέως από τις αρμενικές πηγές και από ορισμένες μη αρμενικές πηγές ως πράξη «πολιτιστικής γενοκτονίας».

Μετά τη μελέτη και τη σύγκριση των δορυφορικών φωτογραφιών της Τζούλφα που ελήφθησαν το 2003 και το 2009, το Δεκέμβριο του 2010 ο Αμερικανικός Σύνδεσμος για την Πρόοδο της Επιστήμης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το νεκροταφείο κατεδαφίστηκε και ισοπεδώθηκε.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Aivazian, Argam (1983). «Ջուղայի գերեզմանատուն (The Cemetery of Jugha)». *Αρμενική Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια Volume IX*. Yerevan: Armenian Academy of Sciences. σελ. 550.
2. ↑  Castle, Stephen (23 October 2011). «Azerbaijan 'flattened' sacred Armenian site». *The Independent*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-06-27.. Ανακτήθηκε στις 2018-09-04.
3. ↑  Abbasov, Idrak; Rzayev, Shahin; Mamedov, Jasur; Muradian, Seda; Avetian, Narine; Ter-Sahakian, Karine (27 April 2006). «Azerbaijan: Famous Medieval Cemetery Vanishes». Institute for War and Peace Reporting. .
4. ↑  Maghakyan, Simon (November 2007). «Sacred Stones Silenced in Azerbaijan». *History Today* **57** (11): 4–5. .
5. ↑  Antonyan, Yulia· Siekierski, Konrad (2014). «A neopagan movement in Armenia: the children of Ara». Στο: Aitamurto, Kaarina· Simpson, Scott. *Modern Pagan and Native Faith Movements in Central and Eastern Europe*. Routledge. σελ. 280. By analogy, other tragic events or threatening processes are designated today by Armenians as "cultural genocide" (for example, the destruction by Azerbaijanis of the Armenian cemetery in Julfa)...
6. ↑  Ghazinyan, Aris (13 January 2006). «Cultural War: Systematic destruction of Old Julfa khachkars raises international attention». *ArmeniaNow*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2015-11-25.. Ανακτήθηκε στις 2018-09-04. *«...another "cultural genocide being perpetrated by Azerbaijan."»*
7. ↑  Kevork Ayvazyan (2015). «Cultural genocide: Destruction of material and non-material human culture». Στο: Carmichael, Cathie· Maguire, Richard C. *The Routledge History of Genocide*. Routledge. σελ. 250. ISBN 9781317514848.
8. ↑  «High-Resolution Satellite Imagery and the Destruction of Cultural Artifacts in Nakhchivan, Azerbaijan». Αμερικανικός Σύνδεσμος για την Πρόοδο της Επιστήμης. 8 Δεκεμβρίου 2010.