Ο **Γιαν Κιλίνσκι** (πολωνικά: Jan Kiliński) (1760, Τσεμέσνο - 28 Ιανουαρίου 1819, Βαρσοβία) ήταν Πολωνός στρατιωτικός και ένας από τους διοικητές της Εξέγερσης του Κοστσιούσκο. Υποδηματοποιός στο επάγγελμα, διέταξε την Εξέγερση της Βαρσοβίας το 1794 εναντίον της ρωσικής φρουράς που στάθμευε στη Βαρσοβία. Έγινε επίσης μέλος της προσωρινής κυβέρνησης της Πολωνίας.

Βιογραφία
---------

 Άγαλμα του Κιλίνσκι στη Βαρσοβία, του Στανίσουαφ Γιατσκόφσκι
Ο Κιλίνσκι γεννήθηκε στο Τσεμέσνο, μια μικρή πόλη στο Βοεβοδάτο Πόζναν. Το 1780 εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία, όπου έγινε μάστορας υποδηματοποιίας το 1788. Ένας από τους πιο εξέχοντες δημαγωγούς της εποχής, εξελέγη μέλος του δημοτικού συμβουλίου τρεις συνεχόμενες φορές μεταξύ 1791 και 1793. Κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης της Βαρσοβίας του 1794, ο Κιλίνσκι σχημάτισε μια μονάδα Εθνικής Πολιτοφυλακής και οδήγησε τις δυνάμεις του, μαζί με τις δυνάμεις του τακτικού στρατού, ενάντια στις ρωσικές δυνάμεις κατοχής. Στις 19 Απριλίου του ίδιου έτους, μετά τη ρωσική αποχώρηση, υπέγραψε την Πρόσβαση της πόλης της Βαρσοβίας στην Εξέγερση του Κοστσιούσκο και εισήλθε στο Προσωρινό Συμβούλιο του Δουκάτο της Μασοβίας, ένα προσωρινό διοικητικό όργανο της πόλης.

Το συμβούλιο σύντομα διαλύθηκε και πέρασε τις εξουσίες του στον Ταντέους Κοστσιούσκο και ο Κιλίνσκι επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των πολιτοφυλακών του. Οι δυνάμεις του αυξήθηκαν σε πάνω από 20.000 άνδρες με όπλα και στις 28 Ιουνίου 1794 στάλθηκαν στο μέτωπο για να συνδεθούν με τον τακτικό Πολωνικό Στρατό. Στις 2 Ιουλίου του ίδιου έτους, ο Κοστσιούσκο προήγαγε τον Κιλίνσκι στον βαθμό του συνταγματάρχη. Μετά την αποτυχία της εξέγερσης, ο Κιλίνσκι συνελήφθη από τις πρωσικές αρχές και παραδόθηκε στους Ρώσους, οι οποίοι στη συνέχεια τον φυλάκισαν στο Φρούριο Πέτρου και Παύλου, στην Αγία Πετρούπολη. Μετά την απελευθέρωσή του το 1796, έζησε στη Βίλνα για μικρό χρονικό διάστημα. Ωστόσο, συνελήφθη και πάλι για συνωμοσία κατά των τσαρικών αρχών και επανεγκαταστάθηκε βίαια στη Ρωσία. Μετά την επιστροφή του εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία, όπου πέθανε στις 28 Ιανουαρίου 1819. Ο Κιλίνσκι θάφτηκε σε μια κρύπτη στην εκκλησία του Κοιμητηρίου Ποβόνσκι. Τα απομνημονεύματά του εκδόθηκαν μετά θάνατον το 1830 και το 1899 (1ος και 2ος τόμος, αντίστοιχα).

Αφιερώματα
----------

Το Πάρκο Κιλίνσκι, στο Λβιβ, πήρε το όνομά του.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. 123797160. Ανακτήθηκε στις 13  Αυγούστου 2015.
2. ↑  Άαρον Σβαρτς: «Jan Kiliński». (Αγγλικά, Ισπανικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Τσεχικά, Κροατικά, Τελούγκου) *Open Library*. OL4901799A.
3. ↑  *Faceted Application of Subject Terminology*. 119461. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. 1 2  10.130.17.
5. ↑  (Πολωνικά) *Internetowy Polski Słownik Biograficzny*. jan-kilinski.
6. ↑  «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) *IdRef*. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 23  Μαΐου 2020.
7. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 30  Μαρτίου 2015.
8. ↑  Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2022.
9. ↑  Reid, Anna (2 Ιουνίου 2000). *Borderland: A Journey Through the History of Ukraine*. ISBN 9780813337920. [*νεκρός σύνδεσμος*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 57529768
* LCCN: n83195007
* ISNI: 0000 0001 0975 9118
* GND: 123797160
* SUDOC: 069882282
* BNF: cb10440057n (data)
* NKC: xx0156905

 |

 |