Το **κίσελ** (πολωνικά: *kisiel*, ρώσικα: кисель, λευκορωσικά: кісель, εσθονικά: *kissell*, φινλανδικά: *kiisseli*, λετονικά: *ķīselis*, λιθουανικά: *kisielius*, ουκρανικά: кисiль, λιβονικά: *kīsõl*) είναι ιξώδες πιάτο φρούτων, δημοφιλές ως επιδόρπιο και ως ποτό στη Βόρεια, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Αποτελείται από τον ζαχαρούχο χυμό μούρων, όπως το μορς, αλλά γίνεται παχύρρευστο με άμυλο αραβοσίτου, άμυλο πατάτας ή μαραντία. Μερικές φορές προστίθεται κόκκινο κρασί ή φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα.

Το κίσελ μπορεί να σερβιριστεί είτε ζεστό είτε κρύο, μαζί με ζαχαρούχο κουάρκ ή πουτίγκα σιμιγδαλιού. Μπορεί επίσης να σερβιριστεί σε τηγανίτες ή με παγωτό. Εάν το κίσελ παρασκευάζεται με λιγότερο πυκνωτικό άμυλο, μπορείτε να καταναλωθεί ως ρόφημα - αυτό είναι συνηθισμένο στην Πολωνία, τη Ρωσία και την Ουκρανία.

Ετυμολογία και ιστορία
----------------------

 Παρασκευή του κίσελ στο Μπέλγκοροντ Κιέφσκι. Μια μινιατούρα από το *Χρονικό του Ραντζίβιουου*.
Το όνομά του προέρχεται από μια σλαβική λέξη που σημαίνει «ξινός» (ρωσικό кислый *kisly*), μετά από ένα παρόμοιο παλιό σλαβικό πιάτο - ένα ζυμωτό χυλό αλευριού (ή μαλακό προζύμι) που παρασκευαζόταν από δημητριακά - συνήθως βρώμη, αλλά οποιοδήποτε σιτάρι, ακόμη και όσπρια όπως μπιζέλια ή φακές, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, αν και συνήθως τα φασόλια κίσελ δεν είχαν ζυμωθεί — και δεν είχαν τη γλυκύτητα των σύγχρονων παραλλαγών. Το κίσελ αναφέρεται για πρώτη φορά στο παλιό Ανατολικοσλαβικό Πρώτο Χρονικό, όπου υπάρχει μια ιστορία για το πώς έσωσε τη ρωσική πόλη Μπέλγκοροντ Κιέφσκι του 10ου αιώνα, που πολιορκήθηκε από Πετσενέγους νομάδες το 997. Όταν το φαγητό στην πόλη λιγόστεψε και άρχισε η πείνα, οι κάτοικοι της πόλης ακολούθησαν τη συμβουλή ενός γέρου, που τους είπε να φτιάξουν κίσελ από τα υπολείμματα σιτηρών και ένα γλυκό ποτό από το τελευταίο υδρόμελι που βρήκαν. Έπειτα γέμισαν ένα ξύλινο δοχείο με το κίσελ και ένα άλλο με το ρόφημα από υδρόμελι, έβαλαν αυτά τα δοχεία στις τρύπες στο έδαφος και έφτιαξαν δύο ψεύτικα πηγάδια πάνω τους. Όταν οι Πετσενέγοι πρεσβευτές ήρθαν στην πόλη, είδαν πώς οι κάτοικοι έπαιρναν το φαγητό από εκείνα τα «πηγάδια», και στους Πετσενέγους επετράπη ακόμη και να δοκιμάσουν το κίσελ και το ρόφημα από υδρόμελι. Εντυπωσιασμένοι από αυτό το σόου και τη γευσιγνωσία, οι Πετσενέγοι αποφάσισαν να άρουν την πολιορκία και να φύγουν, έχοντας καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι Ρουθήνιοι τρέφονταν μυστηριωδώς από την ίδια τη γη.

* Εμπορικό κίσελ με γεύση φράουλα από την ΠολωνίαΕμπορικό κίσελ με γεύση φράουλα από την Πολωνία
* Ρωσικό σιρνίκι με κίσελΡωσικό σιρνίκι με κίσελ
* Ουκρανικό κίσελ φραγκοστάφυλου ως ρόφημαΟυκρανικό κίσελ φραγκοστάφυλου ως ρόφημα

Πολιτιστικές αναφορές
---------------------

Στα ρωσικά παραμύθια, η χώρα των θαυμάτων περιγράφεται ως η χώρα των «ποταμών γάλακτος και των όχθων κίσελ». Αυτή η έκφραση έγινε ιδίωμα στα ρωσικά για την ευημερούσα ζωή ή τον «επίγειο παράδεισο».

Μια άλλη φράση κοινή στη Ρωσία και την Πολωνία, «το έβδομο νερό μετά το κίσελ» (πολωνικά: siódma woda po kisielu, «*σιούντμα βόντα πο κισιέλου*»), χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν μακρινό συγγενή.

Δείτε επίσης
------------

* Κομπόστα
* Κόμποτ

Παραπομπές
----------

1. ↑  *The Oxford Companion to Food* (2014, (ISBN 019104072X)), σελ. 446
2. 1 2  *Encyclopedia of Contemporary Russian Culture* (2013, (ISBN 1136787852)), σελ. 73
3. ↑  The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text. Μετάφραση και επιμέλεια από Samuel Hazzard Cross και Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor. Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America, 1953, σελ. 122. Το κίσελ μεταφράζεται ως "χυλός" σε αυτή την έκδοση.
4. ↑  «МОЛОЧНЫЕ РЕКИ И КИСЕЛЬНЫЕ БЕРЕГА - это... Что такое МОЛОЧНЫЕ РЕКИ И КИСЕЛЬНЫЕ БЕРЕГА?». *Словари и энциклопедии на Академике* (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2021.
5. ↑  «седьмая вода на киселе - это... Что такое седьмая вода на киселе?». *Словари и энциклопедии на Академике* (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2021.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

### Συνταγές

* Κίσελ με μήλο και κράνμπερι με γλυκόξινη κρέμα
* Συνταγή κίσελ μούρων
* Κίσελ με κράνμπερι[*νεκρός σύνδεσμος*]
* Κίσελ με ζεστά κράνμπερι
* Καλοκαιρινό κίσελ με μπούρα και βασιλικό[*νεκρός σύνδεσμος*]