Η **Μαρί Μπεϊλεριάν** (αρμενικά: *Մառի Պեյլերյան*, 1877 ή 1880 – 1915) ήταν Αρμένισσα φεμινίστρια, συγγραφέας, εκδότρια και εκπαιδευτικός που έδρασε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την Αίγυπτο. Έχασε τη ζωή της κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Αρμενίων.

Βιογραφία
---------

Εξώφυλλο του περιοδικού *Άρτεμις*.
Η Μπεϊλεριάν γεννήθηκε το 1877 ή το 1880 στη συνοικία Μπεσίκτας της Κωνσταντινούπολης και φοίτησε στην αρμενική σχολή Εσαγιάν, ενώ ενδεχομένως συνέχισε τις σπουδές της στη σχολή Νουριγιάν που έδρευε στο Πέραν. Σε νεαρή ηλικία έγινε μέλος του αρμενικού πολιτικού κινήματος χντσαγκ και συμμετείχε ενεργά σε διάφορες δράσεις του, ενώ ξεκίνησε και την αρθρογραφία της σε έντυπα υπό το ψευδώνυμο *Καλυψώ*. Το 1895 έλαβε μέρος σε διαδήλωση της αρμενικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης στην Υψηλή Πύλη, η οποία διαλύθηκε βίαια από τις αρχές με επακόλουθο τον θάνατο αρκετών διαδηλωτών, ενώ η ίδια αναγκάστηκε το 1896 να εγκαταλείψει την Οθωμανική Αυτοκρατορία προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψη, βρίσκοντας καταφύγιο στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Κατά τη διάρκεια της εξορίας της, η Μπεϊλεριάν δίδαξε σε αρμενικά σχολεία της Αιγύπτου και της Κύπρου, ίδρυσε περιοδικό φιλολογικού ενδιαφέροντος υπό τον τίτλο *Άρτεμις* (κυκλοφόρησε από τον Ιανουάριο του 1902 μέχρι τον Δεκέμβριο του 1903) και ασχολήθηκε με διάφορα ζητήματα, όπως η μόρφωση και η κοινωνική θέση των Αρμενίων γυναικών. Η ίδια ήταν μεταξύ άλλων αντίθετη σε νοοτροπίες έναντι των γυναικών όπως οι υποχρεωτικοί γάμοι και οι αυξημένες υποχρεώσεις του νοικοκυριού, ενώ υποστήριζε την ισότητα των παιδιών στη μόρφωση ανεξαρτήτως φύλου.

Επέστρεψε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1909, λίγο καιρό μετά την επικράτηση των Νεότουρκων και τη χορήγηση συντάγματος. Τα επόμενα χρόνια δίδαξε σε αρμενικές σχολές της Σμύρνης και της Τοκάτης και συνέχισε τη συγγραφή κειμένων επί διαφόρων κοινωνικών, εθνικών και πολιτικών θεμάτων, ενώ το 1914 εξέδωσε βιβλίο που περιλάμβανε συλλογή διαφόρων κειμένων της. Συνελήφθη τον Απρίλιο του 1915 από τις οθωμανικές αρχές μαζί με περίπου 200 ακόμη επιφανή πρόσωπα της αρμενικής κοινότητας και σκοτώθηκε το ίδιο έτος, στο πλαίσιο της εφαρμοζόμενης Γενοκτονίας. Σε ό,τι αφορά την προσωπική της ζωή, η Μπεϊλεριάν ήταν παντρεμένη με το μέλος του κόμματος Χντσαγκ, Άβο Νακασιάν.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  «Հայկական հարց» (Aρμενικά) 1996.
2. 1 2 3 4 5 6 7  «Beyleryan, Mari». *aiwainternational.org* (στα Αγγλικά). AIWA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2020.
3. 1 2 3  Victoria Rowe, *A History of Armenian Women's Writing.1880-1922*, Cambridge Scholars Press, 2003, σελ. 135.
4. 1 2  Haroyan, Arpine (14 Ιανουαρίου 2019). «From the Forgotten Pages of History: The Life and Times of Mari Beylerian». *evnreport.com* (στα Αγγλικά). EVN Report. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2020.
5. 1 2  Krassimira Daskalova, *Aspasia. The International Yearbook of Central, Eastern, and Southeastern European Women's and Gender History*, Berghahn Books, 2008, σελ. 60.
6. ↑  Daskalova, 2008, σελ. 66.
7. ↑  Daskalova, 2008, σελ. 68.
8. ↑  Barbara J. Merguerian, Doris D. Jafferian, *Armenian Women in a Changing World. Papers Presented at the First International Conference of the Armenian International Women's Association, September 19-21, 1994, Church House Conference Center, London, England*, Armenian International Women's Association, 1995, σελ. 104.

Βιβλιογραφία
------------

* Krassimira Daskalova, *Aspasia. The International Yearbook of Central, Eastern, and Southeastern European Women's and Gender History*, Berghahn Books, 2008.
* Barbara J. Merguerian, Doris D. Jafferian, *Armenian Women in a Changing World. Papers Presented at the First International Conference of the Armenian International Women's Association, September 19-21, 1994, Church House Conference Center, London, England*, Armenian International Women's Association, 1995.
* Victoria Rowe, *A History of Armenian Women's Writing.1880-1922*, Cambridge Scholars Press, 2003.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* «Beyleryan, Mari». *aiwainternational.org* (στα Αγγλικά). AIWA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2020.