Συντεταγμένες: 39°59′57″N 20°53′5″E﻿ / ﻿39.99917°N 20.88472°E﻿ / 39.99917; 20.88472

Το **Βρυσοχώρι** είναι ορεινό βλαχόφωνο χωριό στην Ήπειρο και την Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων.

Γεωγραφικά - Ιστορικά στοιχεία
------------------------------

Το Βρυσοχώρι βρίσκεται σε δασωμένη περιοχή που σήμερα αποτελεί μέρος του Εθνικού Πάρκου της Βόρειας Πίνδου και είναι κτισμένο στη βορειοανατολική πλαγιά του όρους Τύρφη σε υψόμετρο 940 μέτρα. Νοτιοδυτικά υψώνονται οι κορυφές της Τσούκα-Ρόσιας και της Γκαμήλας, ενώ σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από το χωριό και προς τα βόρεια κυλά ο Αώος ποταμός.

Ο οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά σε χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Β΄ το 1295 με την βλάχικη ονομασία **Λιασινίτσα**. Επεκράτησε όμως η εξελληνισμένη ονομασία **Λεσινίτσα**, ενώ Βρυσοχώρι ονομάστηκε το 1927 με ΦΕΚ.

Απέχει από τα Ιωάννινα περίπου 75 χιλιόμετρα Β.-ΒΑ. και 48 χιλιόμετρα ΒΑ. από τους Ασπραγγέλους (έδρα του δήμου). Εύκολη είναι η πρόσβαση και από τα Γρεβενά, καθώς λίγα χιλιόμετρα χωματόδρομου, καλής όμως βατότητας, συνδέουν το Βρυσοχώρι με τον ασφαλτοστρωμένο οδικό άξονα που οδηγεί από το χιονοδρομικό της Βασιλίτσας προς τα χωριά της Λάκκας, του Αώου και την Κόνιτσα.

Από τις αρχές του 18ου και το 19ο αιώνα το χωριό παρουσίασε μεγάλη ανάπτυξη και οικονομική ακμή που συνεχίστηκε ως και τις αρχές του 20ου αιώνα και αριθμούσε σταθερά πάνω από 1.600 κατοίκους, που σε ορισμένες χρονικές περιόδους έφτασαν και τους 1.800.

Ξεκίνησε τότε ένα μεταναστευτικό ρεύμα με προορισμό μέρη περισσότερο εύφορα και φιλόξενα, όπως την Κωνσταντινούπολη, την Ανατολική Θράκη κλπ. και οι Βρυσοχωρίτες ασχολήθηκαν κατά κύριο λόγο με το εμπόριο και τις επιχειρήσεις. Με χρήματα που έστελναν και την προσωπική εργασία των κατοίκων, κτίστηκαν και συντηρήθηκαν εκκλησίες και πέτρινα γεφύρια, στρώθηκαν καλντερίμια, λειτούργησαν σχολεία και έγιναν πολλά κοινωφελή έργα.

Το 1940 το Βρυσοχώρι είχε μεταβληθεί σε νευραλγικό κέντρο των ελληνικών δυνάμεων που μάχονταν κατά των Ιταλών και οι γυναίκες του χωριού φορτώνονταν πυρομαχικά για να τα μεταφέρουν σε απόκρημνες χαράδρες και βουνοκορφές. Τα γεγονότα εκείνης της δεκαετίας έπληξαν το Βρυσοχώρι και το χωριό κινδύνευσε με ολοκληρωτική καταστροφή.

Στο Βρυσοχώρι εδρεύει και ο Μορφωτικός και Ορειβατικός Σύλλογος Βρυσοχωρίου, ενώ από το Βρυσοχώρι έχουν/είχαν την καταγωγή τους ο ηθοποιός/σκηνοθέτης Τζον Κασσαβέτης, ο υποψήφιος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών το 1988 Μάικλ Δουκάκης και η πρώτη Ελληνίδα που αποφοίτησε από Αμερικανικό Πανεπιστήμιο, Ευτέρπη Μπούκη-Δουκάκη.

Διοικητικά - Πληθυσμιακά στοιχεία
---------------------------------

Ως οικισμός αναφέρεται με την παλιά ονομασία του *Λεσινίτσα*, μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, το 1919 στο ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 να ορίζεται έδρα της τότε κοινότητας Λεσινίτσης. Μετονομάστηκε σε Βρυσοχώρι το 1927 με το ΦΕΚ 76Α - 02/05/1927. Σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης* αποτελεί την κοινότητα Βρυσοχωρίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Τύμφης του Δήμου Ζαγορίου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 90 κατοίκους.

##### Απογραφές πραγματικού πληθυσμού (*de facto)*

| Απογραφή | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 205 | 215 | 83 | 152 | 94 | 109 | 90 |

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μορφωτικός και Ορειβατικός Σύλλογος Βρυσοχωρίου
* Eικονική περιήγηση 360° στο Βρυσοχώρι

Παραπομπές
----------

1. 1 2  *Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα*. **15**. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 350.
2. ↑  «Προορισμός ΒΡΥΣΟΧΩΡΙ (Χωριό) ΙΩΑΝΝΙΝΑ - Greek Travel Pages». *www.gtp.gr*. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2022.
3. ↑  Πανδέκτης - Μετονομασίες οικισμών
4. ↑  βιογραφικό Δουκάκη Αρχειοθετήθηκε 2009-08-21 στο Wayback Machine. άρθρο της ιστοσελίδας voiceofgreece.gr
5. ↑  «Η πρώτη ελληνίδα απόφοιτος αμερικάνικου πανεπιστημίου». *www.tovivlio.gr*. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2022.
6. ↑  «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». *www.eetaa.gr*. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2022.
7. ↑  «Νόμος 4555/2018 - ΦΕΚ 133/Α/19-7-2018 ( Άρθρα 1 - 151) (Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ) (Κωδικοποιημένος)». *e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας*. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2022.
8. ↑  «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10567 (σελ. 93 του pdf)
9. ↑   *Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951*, σελ. 85 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. .
10. ↑   *Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961*, σελ. 87 του pdf. .
11. ↑   *Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971*, σελ. 85 του pdf. .
12. ↑   *Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981*, σελ. 97 του pdf. .
13. ↑   *Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991*, σελ. 111 του pdf. .
14. ↑   *Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001*, σελ. 119 του pdf. .

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ζαγορίου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ανατολικού Ζαγορίου | 
* Αγία Βαρβάρα
* Αγία Παρασκευή
* Άγιος Γεώργιος
* Άμπελος\*
* Ανθρακίτης
* Βουτανσαίοι
* Γρεβενίτι
* Δεμάτι
* Δίλακκο
* Δόλιανη
* Ελατοχώρι
* Ιτέα
* Καβαλλάρι
* Καρυές
* Καστανώνας
* Λιάπη
* Μακρίνο
* Μηλιωτάδες
* Πέτρα
* Ποταμιά
* Τρίστενο
* Φλαμπουράρι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Βοβούσης | 
* Βοβούσα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κεντρικού Ζαγορίου | 
* Άγιος Μηνάς
* Άνω Πεδινά
* Αρίστη
* Ασπράγγελοι
* Βίκος
* Βίτσα
* Δικόρυφο
* Δίλοφο
* Διπόταμο
* Ελάτη
* Ελαφότοπος
* Καλύβια
* Καλουτάς
* Κάτω Πεδινά
* Μανασσής
* Μεσοβούνι
* Μονοδένδρι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Παπίγκου | 
* Πάπιγκο
* Μικρό Πάπιγκο
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Τύμφης | 
* Βραδέτο
* Βρυσοχώρι
* Ηλιοχώρι
* Καπέσοβο
* Κήποι
* Κουκκούλι
* Λαΐστα
* Λεπτοκαρυά
* Νεγάδες
* Σκαμνέλλι
* Τσεπέλοβο
* Φραγκάδες
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ασπράγγελοι
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ζαγοροχώρια |
| --- |
|  |
| Ανατολικό Ζαγόρι | 
* Βοβούσα
* Ανθρακίτης
* Γρεβενίτι
* Δεμάτι
* Δόλιανη
* Ελατοχώρι
* Καβαλλάρι
* Ιτέα
* Καρυές
* Καστανώνας
* Μακρίνο
* Πέτρα
* Τρίστενο
* Φλαμπουράρι
 |
|  |
| Κεντρικό Ζαγόρι | 
* Ασπράγγελοι
* Αρίστη
* Βίκος
* Άγιος Μηνάς
* Μεσοβούνι
* Βίτσα
* Μονοδένδρι
* Δίλοφο
* Ελάτη
* Ελαφότοπος
* Άνω Πεδινά
* Κάτω Πεδινά
* Δίκορφο
* Μανασσής
* Καλουτάς
* Διπόταμο
 |
|  |
| Δυτικό Ζαγόρι | 
* Πάπιγκο
* Τσεπέλοβο
* Βραδέτο
* Βρυσοχώρι
* Ηλιοχώρι
* Καπέσοβο
* Κήποι
* Κουκούλι
* Λάιστα
* Λεπτοκαρυά
* Νεγάδες
* Σκαμνέλι
* Φραγκάδες
 |
|  |
| Ιστορία | 
* Κοινό των Ζαγορισίων
* Συνθήκη του Βοϊνίκου
 |

 |