Ο **Αλί Ενβέρ Αλίεβ** (κριμαϊκά ταταρικά: Ali Enver oğlu Aliyev
, ρωσικά: Али Энверович Алиев‎; γεννήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 1955). Είναι Κριμαίος Τάταρος Αμερικανός φυσικός, καθηγητής στο Ινστιτούτο NanoTech και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής, στη Σχολή Φυσικών Επιστημών και Μαθηματικών, στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ντάλας.  Το 2011 ανακηρύχθηκε εφευρέτης της χρονιάς από το περιοδικό Time.  Τα τρέχοντα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι η νανοεπιστήμη και η νανοτεχνολογία, ο ηλεκτροχρωμισμός και η ακουστική. Κατέχει αρκετά διπλώματα ευρεσιτεχνίας από το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών (USPTO).

Βιογραφικό
----------

Ο Αλί Αλίεβ γεννήθηκε στην Τασκένδη από οικογένεια Τατάρων της Κριμαίας, οι οποίοι είχαν εκτοπιστεί βίαια στη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν ως ειδικοί έποικοι (επίσημα πολίτες δεύτερης κατηγορίας) μαζί με το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των Τατάρων της Κριμαίας τον Μάιο του 1944. Παρά τις πολλές δυσκολίες, το 1973 ο πατέρας του Ενβέρ έγινε ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας για τις επιδόσεις του στην παραγωγή βαμβακιού, αλλά στη συνέχεια αντιμετώπισε την επίκριση των ηγετών του κόμματος για την έγκριση μιας επιστολής που ζητούσε το δικαίωμα επιστροφής στην Κριμαία και δεν κατάφερε να επιστρέψει στην πατρίδα του μέχρι το 1990.  

Το 1977, ο Αλίεβ αποφοίτησε με διάκριση από τη Σχολή Ραδιομηχανικών του Εθνικού Πανεπιστημίου Ραδιοηλεκτρονικής του Χάρκοβο. Το 1984 πήρε το διδακτορικό του στη μοριακή και θερμική φυσική από την Ακαδημία Επιστημών του Ουζμπεκιστάν, με τίτλο διατριβής *"Μελέτη της γρήγορης ιοντικής μεταφοράς σε φθοριούχα εδάφη",* 1992 - Πτυχίο Διδακτορικών Επιστημών στη Φυσική. Από το 1988 έως το 2004, εργάστηκε στο τμήμα φυσικής θερμότητας της Ουζμπεκικής Ακαδημίας Επιστημών. Κατά το διάστημα μεταξύ 1992-2004, διετέλεσε επικεφαλής του Εργαστηρίου Φυσικής Ακουστικής Έρευνας του ίδιου τμήματος. Από το 2004, ο Αλίεβ είναι καθηγητής στο Ινστιτούτο Alan MacDiarmid Nanotech του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Ντάλας. 

Ο Αλί Αλίεβ έχει συγγράψει περισσότερα από 100 επιστημονικά άρθρα και κατέχει δεκατρία διπλώματα ευρεσιτεχνίας στον τομέα της νανοεπιστήμης και της νανοτεχνολογίας, μεταξύ των οποίων, για παράδειγμα, ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον μανδύα θερμικής ορατότητας.  

Ο Αλίεβ είναι παντρεμένος με την Ελβίρα Ουμέροβα, με την οποία έχει δύο κόρες.

Βραβεία
-------

* Εφευρέτης της χρονιάς 2011 από το περιοδικό Time.
* Βραβείο Nano 50 στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2006 με θέμα: Διαδικασίες για την παραγωγή νήματος και φύλλων Carbon Nanotube, Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ντάλας.
* 2006 Βραβείο NanoVic για την Καινοτομία στη Νανοτεχνολογία από το Nanotechnology Victoria της Αυστραλίας.
* Επιστημονικό βραβείο στη φυσική το 2004: Κρατικό βραβείο της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν «για την ανάπτυξη των νανοϋλικών και της νανοτεχνολογίας», που δόθηκε από τον Υπουργό Επιστημών και Τεχνολογίας της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν.
* Μεγάλο Βραβείο για τα επιτεύγματά του στην επιστήμη, 2001: Παραλήπτης του μεταλλίου «Δόξα» για τα επιτεύγματά του στην επιστήμη που απονεμήθηκε από την κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν.
* Το όνομά του συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο του Marquis «Who's Who in Science and Engineering» 8η (2005-2006) έκδοση, NJ.
* Υποτροφία από το κορεατικό κυβερνητικό πρόγραμμα και το Ινστιτούτο Πολιτικής Επιστήμης και Τεχνολογίας (STEPI), 1999-2000.
* Βραβείο (μετάλλιο και δίπλωμα) για την «Ανάπτυξη και Σχεδιασμό Υπερήχων Μηχανών Διατρήσεων» που του απονεμήθηκε στο 26ο Διεθνές Σαλόνι στη Γενεύη το 1998.
* Βραβείο Νέου Επιστήμονα της Διεθνούς Ένωσης Ραδιοεπιστήμης (URSI), Γενική Συνέλευση, Κιότο, Ιαπωνία το 1993.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ali Aliev, Research Professor — Nanotech Institute
2. ↑  *Time*: The 50 Best Inventions, Nov. 28, 2011
3. 1 2 3 4  Avdet: Али Алиев — крымскотатарский гений – изобретатель невидимки Αρχειοθετήθηκε 2020-02-23 στο Wayback Machine. 13.02.2012
4. ↑  «Энвера Алиева (1927)». *Республиканская крымскотатарская библиотека им. И. Гаспринского* (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
5. ↑  Guerra, Amanda. «Scientist creates thermal 'invisibility cloak'». *NBC News* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.

Πρόσθετες πηγές
* Ο Αλί Αλίεβ είναι Αμερικανός επιστήμονας. Είναι Τάταρος της Κριμαίας , στο YouTube.
* Али Алиев - крымский татарин, создавший материал- «невидимку», στο YouTube.