Ο **Στάσυς Γκιρένας** (Stasys Girėnas, γεννημένος ως **Στάσυς Γκίρσκις** [Stasys Girskis]), γνωστός ως **Στάνλεϊ Τ. Γκιρένας** (Stanley T. Girenas) στις ΗΠΑ (4 Οκτωβρίου 1893, Βυτογκάλα, Κυβερνείο Κόβνο - 17 Ιουλίου 1933, κοντά στο Σόλντιν, Γερμανία), ήταν Λιθουανός-Αμερικανός πιλότος, ο οποίος πέθανε το 1933 κατά τη διάρκεια μιας απευθείας πτήσης από τη Νέα Υόρκη προς την πόλη Κάουνας της Λιθουανίας.

Βιογραφία
---------

Ο Γκιρένας γεννήθηκε στη Βιτογκάλα (Vytogala), στην περιφέρεια Σίσαλε (Šilalė) της Λιθουανίας, τότε τμήμα του Κυβερνείου Κόβνο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οι γονείς του (Juozas και Marcelė Girskis) είχαν 16 παιδιά από τα οποία επέζησαν μόνο τα τέσσερα. Τα υπόλοιπα αδέλφια του πέθαναν από παιδικές ασθένειες. Το 1910, όταν ήταν 17 ετών και αφού στο μεταξύ είχαν πεθάνει οι γονείς του, μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκαταστάθηκε στο Σικάγο. Ως νεαρός εργάστηκε σε τυπογραφείο. Το 1917, με την είσοδο των ΗΠΑ στον Α 'Παγκόσμιο Πόλεμο, στρατολογήθηκε στον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου εκπαιδεύτηκε ως μηχανικός. Το 1919, αφού απολύθηκε με τιμή, εργάστηκε ως οδηγός ταξί, και ταυτόχρονα έμαθε να πετάει. Απέκτησε ένα αεροπλάνο το 1925. Παρά τον τραυματισμό του σε αεροπορικό δυστύχημα, συνέχισε να πετά και εργάζεται στην πολιτική αεροπορία. Το 1931 κέρδισε το πρώτο βραβείο στο Αεροπορικό Φεστιβάλ του Σικάγου για την καλύτερη προσγείωση ενός αεροπλάνου με τον κινητήρα του σβησμένο.

### Θάνατος

Στις 15 Ιουλίου 1933, μαζί με τον Στέπονας Ντάριους, προσπάθησε μια απευθείας πτήση από τη Νέα Υόρκη, προς Κάουνας, Λιθουανία - συνολικά 7,186 km (4,465 mi), σε ένα αεροπλάνο Bellanca CH-300 Pacemaker με την *ονομασία Lituanica*. Μετά την επιτυχή διέλευση του Ατλαντικού Ωκεανού σε 37 ώρες και 11 λεπτά, το αεροπλάνο τους έπεσε στις 17 Ιουλίου, ώρα 0:36 π.μ. (ώρα Βερολίνου) στο χωριό Κούνταμ (Kuhdamm), κοντά στο Σόλντιν (Soldin) της Γερμανίας (τώρα Πστσέλνικ, Πολωνία). Οι δύσκολες καιρικές συνθήκες σε συνδυασμό με ελαττώματα του κινητήρα ήταν τα ευρήματα της επίσημης έρευνας. Και οι δύο αεροπόροι σκοτώθηκαν στο ατύχημα. Είχαν καλύψει μια απόσταση 6.412 χιλιομέτρων (3.984 μιλίων) χωρίς προσγείωση, μόνο 650 χιλιόμετρα (400 μίλα) πριν από τον τελικό προορισμό τους.

Βραβεία και τιμές
-----------------

* Στη Νέα Υόρκη, το 1957, οι επιβάτες του αεροπλάνου τιμήθηκαν με ένα γρανίτη, που έδειχνε το ζευγάρι σε ανάγλυφο. Το μνημείο βρίσκεται στην Πλατεία Λιθουανίας, στο Γουιλιαμσμπούργκ (Williamsburg) του Μπρούκλιν.
* Το 1934 το Ταχυδρομείο της Λιθουανίας κυκλοφόρησε μία σειρά γραμματοσήμων με τα πρόσωπα των Ντάριους και Γκιρένας.
* Το 1993 εκδόθηκε το πρώτο αναμνηστικό νόμισμα της Λιθουανίας με τα πρόσωπα των Ντάριους και Γκιρένας.
* Το 1993 κυκλοφόρησε τραπεζογραμμάτιο των 10 λίτας στη Λιθουανία με τα πρώσωπα των δύο πιλότων στη μία μεριά και το αεροπλάνο τους στην πίσω πλευρά.
* Ο αστεροειδής 288961 Stasysgirėnas, που ανακαλύφθηκε από τους αστρονόμους Καζιμιέρας Τσέρνις (Kazimieras Černis) και Ζούστας Ζνταναβίτσιους (Justas Zdanavičius) το 2004, ονομάστηκε στη μνήμη του. Η επίσημη ονοματοδοσία δημοσιεύθηκε από το Minor Planet Center στις 9 Ιουνίου 2017 ( M.P.C. 105279 ).

Εικόνες
-------

* Ο Γκιρένας (αριστερά) και ο Στεπόνας Ντάριους  πριν από τη διατλαντική πτήση Lituanica το 1933Ο Γκιρένας (αριστερά) και ο Στεπόνας Ντάριους πριν από τη διατλαντική πτήση *Lituanica το 1933*
* Ο Ντάριους (αριστερά) και ο Γκιρένας σε τραπεζογραμμάτιο 10 λίτας στη ΛιθουανίαΟ Ντάριους (αριστερά) και ο Γκιρένας σε τραπεζογραμμάτιο 10 λίτας στη Λιθουανία
* Λιθουανική σφραγίδα 2013Λιθουανική σφραγίδα 2013
* μνημείο για τους δύο πιλότους στο Σικάγομνημείο για τους δύο πιλότους στο Σικάγο
* νόμισμα 10 λίτας της Λιθουανίας με τα πρόσωπα του Ντάριους και του Γκιρέναςνόμισμα 10 λίτας της Λιθουανίας με τα πρόσωπα του Ντάριους και του Γκιρένας
* Στεπόνας Ντάριους και Στάσυς ΓκιρέναςΣτεπόνας Ντάριους και Στάσυς Γκιρένας
* μνημείο για τους δύο πιλότους στο Σίλαλε (Šilalė)μνημείο για τους δύο πιλότους στο Σίλαλε (Šilalė)

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Stasys Girėnas - Lietuvos Aviacijos Istorija 1919 - 1940 m». *www.plienosparnai.lt*. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2021.
2. ↑  Dotting the Parks, Monuments to the Famous or Forgotten, by Lisa W Foderaro, 12 January 2014, New York Times

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μουσείο Αεροπορίας Λιθουανίας, Ένωση Μουσείων Λιθουανίας

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 67859485
* LCCN: n84031435
* ISNI: 0000 0001 1664 0190
* GND: 11904739X
* SUDOC: 220158614

 |

 |