Συντεταγμένες: 43°31′40″N 5°26′44″E﻿ / ﻿43.52778°N 5.44556°E﻿ / 43.52778; 5.44556

Η **Αιξ-αν-Προβάνς** ή συντομότερα **Αιξ** (γαλλ. *Aix-en-Provence*, οξιτανικά προβηγκίας *Ais de Provença*) είναι πόλη στη νότια Γαλλία, 30 χιλιόμετρα βορείως της Μασσαλίας, στην περιφέρεια της Προβηγκίας. Η πόλη έχει πληθυσμό περίπου 140.000 κατοίκων, ενώ αποτελεί αρχιεπισκοπική έδρα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Ιστορία
-------

Ερείπια από τα ρωμαϊκά λουτρά του Σέξτιου
Η Αιξ ιδρύθηκε το 123 π.Χ. από το Ρωμαίο ύπατο Σέξτιο Καλβίνο, ο οποίος και έδωσε το όνομά του στην πόλη με τις πολυάριθμες πηγές: **Aquae Sextiae**. Το 102 π.Χ. κοντά στην πόλη έγινε μεγάλη μάχη, στην οποία οι Ρωμαίοι με ηγέτη το Γάιο Μάριο νίκησαν τους Κίμβρους και τους Τεύτονες προβαίνοντας σε μαζική σφαγή.

Το 477 καταλήφθηκε από τους Βησιγότθους. Στους επόμενους αιώνες, λεηλατήθηκε επανειλημμένα από Φράγκους και Λομβαρδούς, ενώ καταλήφθηκε από τους Σαρακηνούς το 731 και τον Κάρολο Μαρτέλο το 737. Κατά το Μεσαίωνα η Αιξ ήταν πρωτεύουσα της Προβηγκίας, ενώ μετά το 12ο αιώνα άρχισε να αναπτύσσεται ως σημαντικό καλλιτεχνικό κέντρο και πηγή γνώσης και μόρφωσης.

Η Αιξ παραχωρήθηκε στο γαλλικό στέμμα μαζί με την υπόλοιπη Προβηγκία το 1487 και το 1501 ο Λουδοβίκος ΙΒ΄ της Γαλλίας εγκαθίδρυσε το Κοινοβούλιο της Προβηγκίας, που έπαψε να υφίσταται το 1789.

Αρχαιολογικά μνημεία και αξιοθέατα
----------------------------------

Η Αιξ έχει το δεύτερο σημαντικότερο Δικαστικό Μέγαρο εκτός του Παρισιού, το οποίο βρίσκεται κοντά στο πρώην Παλάτι των Κομήτων της Προβηγκίας.

Το Hôtel de Ville, κτίριο κλασικής αρχιτεκτονικής του 17ου αιώνα, περιλαμβάνει περίτεχνα ξυλόγλυπτα και ταπισερί, ενώ δίπλα του στέκεται ένας πύργος-ρολόι, που κατασκευάστηκε το 1510.

Σε μικρή απόσταση βρίσκονται οι θερμές πηγές, που έδωσαν στην πόλη το ρωμαϊκό όνομά της, ενώ κοντά στα ερείπια των ρωμαϊκών λουτρών του Σέξτιου χτίστηκε ένα σπα το 1705.

### Η οδός Μιραμπό

Η οδός Μιραμπό
Η μπρασερί Deux Garcons
Η Οδός Μιραμπό είναι ένας στενός δρόμος διακοσμημένος με σιντριβάνια, πλατάνια και περίτεχνα κτίρια. Ακολουθεί τη γραμμή που χάρασσαν τα παλαιά τείχη της πόλης και τη χωρίζει στη Νέα και την Παλαιά Πόλη, η οποία βρίσκεται βόρεια και περιλαμβάνει παλαιούς δρόμους, κατοικίες και επαύλεις που χρονολογούνται από το 16ο ως το 18ο αιώνα. Στη Μιραμπό υπάρχει η μπιραρία (brasserie) *Deux Garcons*, που χτίστηκε το 1792 κι είναι διάσημη για τους εξέχοντες πελάτες της, όπως ο Πωλ Σεζάν, ο Εμίλ Ζολά και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ.

### Ο Καθεδρικός του Σωτήρα

Ο Καθεδρικός του Σωτήρα
Ο καθεδρικός της πόλης βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της. Έχει χτιστεί πάνω στα ερείπια μιας αρχαίας ρωμαϊκής αγοράς και ενσωματώνει στοιχεία όλων των αρχιτεκτονικών τεχνοτροπιών από τον 5ο ως το 17ο αιώνα. Στο εσωτερικό του βρίσκονται ταπισερί του 16ου αιώνα, ένα τρίπτυχο του 15ου αιώνα, ένα βαπτιστήριο μεροβίγγειας εποχής και ο αναγεννησιακός θόλος του, ο οποίος στηρίζεται σε ρωμαϊκές κολόνες.

### Μον Σεντ Βικτουάρ

Mont Sainte-Victoire, Πωλ Σεζάν 1882-5
Το όρος Σεντ Βικτουάρ βρίσκεται στα ανατολικά της Αιξ και αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της περιοχής. Ήταν αγαπημένο θέμα στους πίνακες του Σεζάν μέχρι το τέλος της ζωής του. Κοντά στο βουνό υπάρχει ένα μικρό χωριό, που ονομάζεται Λε Τολονέ (le Tholonet), στο οποίο σύχναζε ο ζωγράφος και μια μικρή καλύβα στην οποία έμενε για να ζωγραφίσει. Στους πρόποδες του βουνού προς το βορρά βρίσκεται το χωριό Βωβενάργκ, στο παλάτι του οποίου ενταφιάστηκε το 1973 ο Πάμπλο Πικάσο.

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

Η Εξ-αν-Προβάνς είναι αδελφοποιημένη επισήμως με τις παρακάτω πόλεις:

* Ασκελόν, Ισραήλ
* Μπαθ (Σόμερσετ), Ηνωμένο Βασίλειο
* Καρχηδόνα, Τυνησία
* Κόιμπρα, Πορτογαλία
* Γρανάδα, Ισπανία
* Περούτζια, Ιταλία
* Τύμπιγκεν, Γερμανία

Προσωπικότητες της Αιξ-αν-Προβάνς
---------------------------------

* Ελεονώρα της Προβηγκίας
* Πωλ Σεζάν, ζωγράφος
* Ελέν Γκριμό, πιανίστα
* Αρνό Κλεμάν, τενίστας

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  «Base officielle des codes postaux» La Poste. 1  Οκτωβρίου 2018.
2. ↑  (Γαλλικά) *Code INSEE*.
3. ↑  «Populations légales 2020» Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών. 29  Δεκεμβρίου 2022.
4. ↑  *répertoire géographique des communes*. Institut national de l'information géographique et forestière. Ανακτήθηκε στις 26  Οκτωβρίου 2015.
5. ↑  *Στράβωνα Γεωγραφικά, Βιβλίο Δ', Κεφάλαιο 1,5, p177*
6. ↑  *Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι, Γάιος Μάριος*
7. ↑  «Pablo Picasso's Last Days and Final Journey». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Αιξ-αν-Προβάνς**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αιξ-αν-Προβάνς** |

* Ιστοσελίδα του Φεστιβάλ της Προβηγκίας
* Επίσημη ιστοσελίδα της πόλης
* Ταξιδιωτική παρουσίαση της πόλης από το ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ Αρχειοθετήθηκε 2008-05-15 στο Wayback Machine.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 312740180
* LCCN: n79091185
* ISNI: 0000 0001 2348 4317
* GND: 4000860-5
* SUDOC: 026358506
* BNF: cb15247283s (data)
* NKC: ge134007

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Γαλλία
 |

 |