Η **Η Έλεν Πατρίσια Σάρμαν,** CMG, OBE, HonFRSC (γεννήθηκε στις 30 Μαΐου 1963) είναι χημικός που έγινε η πρώτη Βρετανίδα αστροναύτης και η πρώτη γυναίκα της Δυτικής Ευρώπης στο διάστημα (και συγκεκριμένα η πρώτη Βρετανίδα κοσμοναύτης ) καθώς και η πρώτη γυναίκα που επισκέφτηκε το *Διαστημικός σταθμός Mir* τον Μάιο του 1991.

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση
---------------------------

Η Σάρμαν γεννήθηκε στο Grenoside του Σέφιλντ, όπου παρακολούθησε το Grenoside Junior and Infant School και μετακόμισε αργότερα στο Greenhill. Μετά από σπουδές στο Jordanthorpe Comprehensive, απέκτησε πτυχίο χημείας BSUTc στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ το 1984 και διδακτορικό από το Birkbeck, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου το 1987. Εργάστηκε ως τεχνολόγος έρευνας και ανάπτυξης για την GEC στο Λονδίνο και αργότερα ως χημικός για τον Άρη που ασχολείται με αρωματικές ιδιότητες σοκολάτας.   Αυτό αργότερα οδήγησε τον βρετανικό τύπο να την ονομάσει "Το κορίτσι από τον Άρη".

Πρόγραμμα Juno
--------------

Μετά την απάντησή της σε μια ραδιοφωνική διαφήμιση που ζητούσε από τους αιτούντες να γίνουν ο πρώτος βρετανός εξερευνητής διαστήματος, η Έλεν Σάρμαν επιλέχθηκε για την αποστολή ζωντανά στο ITV, στις 25 Νοεμβρίου 1989, μπροστά από σχεδόν 13.000 άλλους υποψηφίους.   Το πρόγραμμα ήταν γνωστό ως Project Juno και ήταν μια συνεταιριστική Σοβιετική Ένωση - βρετανική αποστολή που συγχρηματοδοτήθηκε από μια ομάδα βρετανικών εταιρειών. 

 Διαστημικό κοστούμι Sokol που φορούσε η Σάρμαν, στο Εθνικό Διαστημικό Κέντρο στο Λέστερ .
Η Σάρμαν επιλέχθηκε σε μια διαδικασία που έδωσε βάρος σε επιστημονικά, εκπαιδευτικά και αεροδιαστημικά υπόβαθρα καθώς και στην ικανότητα εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας. 

Πριν από την πτήση, η Σάρμαν πέρασε 18 μήνες στην εντατική εκπαίδευση πτήσεων στο Star City. Η κοινοπραξία του προγράμματος Juno απέτυχε να συγκεντρώσει τα προσδοκώμενα χρήματα και το πρόγραμμα σχεδόν ακυρώθηκε. Με σκοπό τον αντίκτυπο της πτήσης στις διεθνείς σχέσεις, το έργο προχώρησε με σοβιετική δαπάνη, αν και ως μέτρο εξοικονόμησης κόστους, τα λιγότερο ακριβά πειράματα αντικατέστησαν αυτά που περιλαμβάνονται στα αρχικά σχέδια. 

Η αποστολή Soyuz TM-12, η οποία περιελάμβανε τους σοβιετικούς κοσμοναύτες Anatoly Artsebarsky και Sergei Krikalev, ξεκίνησε στις 18 Μαΐου 1991  και διήρκεσε οκτώ ημέρες, από τις οποίες το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου πέρασε στο διαστημικό σταθμό *Mir.* Τα καθήκοντα της Σάρμαν περιελάμβαναν ιατρικές και γεωργικές εξετάσεις,  φωτογράφηση των Βρετανικών Νήσων, και συμμετοχή σε ένα  ερασιτεχνικό ραδιοερασιτεχνική εκπομπή με βρετανούς μαθητές. Προσγειώθηκε στο Soyuz TM-11 στις 26 Μαΐου 1991, μαζί με τον Viktor Afanasyev και τον Musa Manarov .

Η Σάρμαν ήταν 27 ετών και 11 μηνών όταν πήγε στο διάστημα, γεγονός το οποίο την έκανε ( Ως τις 2017[update] ) το έκτο νεότερο από τα 556  άτομα που έχουν πετάξει στο διάστημα. Η Σάρμαν δεν έχει επιστρέψει στο διάστημα, αν και ήταν μία από τις τρεις βρετανικές υποψήφιες στη διαδικασία επιλογής αστροναύτη της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας του 1992 και ήταν στη λίστα των 25 υποψηφίων το 1998. 

Δεδομένου ότι το πρόγραμμα Juno δεν ήταν αποστολή του Ευρωπαικού Οργανισμού Διαστήματος, ο Tim Peake έγινε ο πρώτος Βρετανός αστροναύτης της ESA περισσότερο από 20 χρόνια αργότερα.

Για τα επιτεύγματά της στο πρόγραμμα Juno, η Σάρμαν έλαβε ένα αστέρι στο Sheffield Walk of Fame. 

Η Σάρμαν έσπασε πολλά ρεκόρ όπως:

| Ρεκόρ | Ημερομηνία |
| --- | --- |
| πρώτη Βρετανίδα κοσμοναύτης | 25 Νοεμβρίου 1989 |
| πρώτο Βρετανό άτομο στο διάστημα | 18 Μαΐου 1991 |
| πρώτη ευρωπαϊκή γυναίκα στο διάστημα | 18 Μαΐου 1991 |

Σταδιοδρομία
------------

 Η Σάρμαν τον Οκτώβριο του 2015
Η Σάρμαν πέρασε τα οκτώ χρόνια μετά την αποστολή της στο *Mir*, ως αυτοαπασχολούμενη επικοινωνώντας την επιστήμη με το κοινό.  Η αυτοβιογραφία της, *Seise the Moment*, δημοσιεύθηκε το 1993.  Το 1997 δημοσίευσε ένα παιδικό βιβλίο, *The Space Place*.  Έχει παρουσιάσει ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένων των σχολείων BBC. 

Μέχρι το 2011, εργαζόταν στο Εθνικό Εργαστήριο Φυσικής ως επικεφαλής της ομάδας Surface and Nanoanalysis Group.  Η Σάρμαν έγινε Διευθύντρια Επιχειρήσεων για το Τμήμα Χημείας στο Imperial College London το 2015.  Συνεχίζει τις δραστηριότητες προσέγγισης που σχετίζονται με τη χημεία και τον διαστημική πτήση της και το 2015 της απονεμήθηκε επίτιμη υποτροφία από την British Science Association. 

Τον Αύγουστο του 2016, η Σάρμαν εμφανίστηκε ως η ίδια σε ένα επεισόδιο της σαπουνόπερας Channel 4 *Hollyoaks*. 

Τον Ιανουάριο του 2020, η Σάρμαν είπε σε μια συνέντευξή της ότι "υπάρχουν εξωγήινοι, δεν υπάρχει αμφιβολία γι 'αυτό" αλλά ότι "είναι δυνατόν ... απλά δεν μπορούμε να τους δούμε", μια αναφορά στην ιδέα μιας σκιώδους βιόσφαιρας .

Βραβεία και διακρίσεις
----------------------

 Αστέρι στο Sheffield Walk of Fame
Η Έλεν Σάρμαν απονεμήθηκε το χάλκινο, ασημένιο και χρυσό μετάλλιο του Royal Aero Club, το 1990. Στη συνέχεια, το 1991, επιλέχθηκε να ανάψει τη φλόγα στο 1991 Summer Universiade, που πραγματοποιήθηκε στο Σέφιλντ. Σε ζωντανή διεθνή τηλεόραση, έπεσε ενώ έτρεχε μέσα από το πεδίο του Don Valley Stadium, στέλνοντας την φωτιά από τη δάδα της στην πίστα. Ενθαρρυμένη να συνεχίσει το τρέξιμό της, χωρίς φλόγα από το φακό, προχώρησε γύρω από την πίστα και ανέβηκε στην τελετουργική φλόγα. Παρά την έλλειψη φωτιάς από τη δάδα, η τελετουργική φλόγα συνέχισε να ανάβει. 

Για τις αποφασιστικές πρωτοποριακές της προσπάθειες, η Σάρμαν διορίστηκε αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (ΟΒΕ) στα Γενέθλια του 1992 και τον επόμενο χρόνο ως Επίτιμος Συνεργάτης της Βασιλικής Εταιρείας Χημείας (HonFRSC).  Η Σάρμαν διορίστηκε Σύντροφος του Τάγματος των St Michael και St George (CMG) στις Τιμές Πρωτοχρονιάς του 2018 για υπηρεσίες στο Science and Technology Outreach. 

Στις 26 Μαΐου 1991, με διάταγμα του Προέδρου της ΕΣΣΔ Νο. UP-2010, απονεμήθηκε στην Έλεν το «Τάγμα Φιλίας των Λαών». Στις 12 Απριλίου 2011, με διάταγμα του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας αρ. 437, της απονεμήθηκε το μετάλλιο "Αξίας για την Εξερεύνηση του Διαστήματος".

Το Βρετανικό Σχολείο στο Άσεν της Ολλανδίας ονομάζεται Σχολή Έλεν Σάρμαν μετά από αυτήν. Επιπλέον, υπάρχει ένα σπίτι που πήρε το όνομά του στο Γυμνάσιο Wallington για τα κορίτσια, ένα σχολείο γραμματικής στο δήμο του Λονδίνου του Sutton, όπου κάθε σπίτι πήρε το όνομά του από μια γυναίκα με μεγάλη επιτυχία και επιρροή. Το επιστημονικό μπλοκ της σχολής Bullers Wood, Chislehurst, Kent άνοιξε η Σάρμαν 1994 και ονομάζεται σπίτι Σάρμαν.

Υπάρχει επίσης ένα σπίτι που φέρει το όνομά της στο Rugby High School for Girls, ένα γυμνάσιο σχολείο θηλέων όπου τα σπίτια πήραν το όνομά τους από τέσσερις γυναίκες με επιρροή,  και ένα σπίτι Σάρμαν στο Moorlands School, Leeds, όπου τα σπίτια πήραν το όνομά τους από αξιέπαινους ανθρώπους από το Γιορκσάιρ .  Επιπλέον, μια οικιστική ανάπτυξη στο Stafford στα West Midlands της Αγγλίας έχει έναν δρόμο που ονομάζεται δρόμος Έλεν Σάρμαν προς τιμήν της, καθώς και πιο πρόσφατα ένα συγκρότημα φοιτητικών διαμερισμάτων στο Σέφιλντ φέρει το όνομά της. 

Έχει λάβει πολλά τιμητικά πτυχία από πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως:

| Ετος | Τιμή | Πανεπιστήμιο | Αναφορά |
| --- | --- | --- | --- |
| 1991 | Επίτιμη συνεργάτης | Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam |  |
| 1995 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο του Κεντ |  |
| 1996 | Επίτιμη πτυχιούχος Διδάκτωρ Τεχνολογίας | Πανεπιστήμιο του Πλύμουθ |  |
| 1997 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο Southampton Solent |  |
| 1998 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο Staffordshire |  |
| 1999 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο του Έξετερ |  |
| 2010 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο Brunel Λονδίνο |  |
| 2017 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο Κίνγκστον |  |
| 2017 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο του Χαλ |  |
| 2017 | Επίτιμος τίτλος διδακτορικών επιστημών | Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ |  |
| 2018 | Τιμητικός τίτλος γιατρού Επιστημών Υγείας | Πανεπιστήμιο Υόρκης St John |  |

Βιβλιογραφία
------------

* *Bums on Seats: Πώς να δημοσιεύσετε την εκπομπή σας* (A & C Black, 1992.(ISBN 978-0713636628) )
* *Seise the Moment: Αυτοβιογραφία του πρώτου αστροναύτη της Βρετανίας*, αυτοβιογραφία, με τον Christopher Priest και πρόλογο του Arthur C. Clarke (Λονδίνο : Gollancz, 1993 -(ISBN 0-575-05819-6)
* *The Space Place (Making Sense of Science)*, παιδικό βιβλίο, εικονογραφημένο από τον Mic Rolph (Portland Press, 1997).(ISBN 1-85578-092-5)ISBN 1-85578-092-5 )

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *Internet Speculative Fiction Database*. 123255. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  «The International Who's Who of Women 2006» Routledge. Οκτώβριος 2005. ISBN-13 978-1-85743-325-8.
3. 1 2 3  «bbk: Birkbeck's Magazine, Issue 29, SPRING 2011» (PDF). Birkbeck University. σελ. 16. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015.
4. 1 2  «Helen Sharman, Made in Sheffield». *Made in Sheffield Dot Com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2006.
5. ↑  Dubbs, Chris· Paat-Dahlstrom, Emeline (2011). *Realizing Tomorrow: The Path to Private Spaceflight*. U of Nebraska Press. σελ. 96.
6. ↑  «Soviets Launch 1st Briton Into Space on Dream Flight». *Arizona Republic* (Phoenix, Arizona): σελ. A16. May 19, 1991. .
7. ↑  «On This Day 1991: Sharman becomes first Briton in space». BBC.. Ανακτήθηκε στις 18 May 2016.
8. ↑  «Brits In Space». *Chicago Tribune*. 30 May 1990.. Ανακτήθηκε στις 21 September 2015.
9. ↑  p. 8 in 
Eric Seedhouse (2014). *Tourists in Space. A Practical Guide*. Springer. ISBN 978-3-319-05037-9.
10. ↑  «Sharman becomes first Briton in space». The BBC. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015.
11. ↑  «Helen Sharman becomes the first Briton in space». BT Group. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015.
12. ↑  *Children's Britannica Yearbook 1992*. Encyclopaedia Britannica Inc. σελ. 42. ISBN 0-85229-236-8.
13. ↑  «Astronaut/Cosmonaut Statistics». *www.worldspaceflight.com*.
14. ↑  Klimek, Chris. «Twenty-Five Years Ago, Helen Sharman Traveled to Space as a Private Citizen». *Air & Space Magazine* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2020.
15. ↑  «Sheffield Legends». Sheffield City Council. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2016.
16. ↑  Sharman, Helen (28 Οκτωβρίου 1993). *Seize the Moment: The Autobiography of Britain's First Astronaut: Autobiography of Helen Sharman*. Victor Gollancz. ISBN 0575056282.
17. ↑  Sharman, Helen (12 Μαρτίου 1997). *The Space Place*. Portland Press. ISBN 1855780925.
18. ↑  «Helen Patricia Sharman OBE - 2010». Brunel University. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015.
19. ↑  «Former astronaut Dr Helen Sharman finds a new space at Imperial». Imperial College London. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2015.
20. ↑  «Public engagement and media big hitters honoured by British Science Association». British Science Association. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015.
21. ↑  Lindsay, Duncan (2 Αυγούστου 2016). «Hollyoaks spoilers: Alfie Nightingale and Jade Albright plan to lose their virginity». *metro.co.uk*. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2016.
22. ↑  Segalov, Michael (5 January 2020). «Helen Sharman: 'There's no greater beauty than seeing the Earth from up high'». *The Guardian*.. Ανακτήθηκε στις 28 May 2020.
23. ↑  Binding, Lucia (6 January 2020). «Aliens exist and could already be on earth, first British astronaut says». *Sky News*.. Ανακτήθηκε στις 6 January 2020.
24. ↑  «Helen Sharman: 'Aliens exist and could be here on Earth'». *BBC*. 6 January 2020.. Ανακτήθηκε στις 6 January 2020.
25. ↑  «Aliens exist but we may simply not see them, says first British astronaut into space». *The Telegraph*. 6 January 2020.. Ανακτήθηκε στις 6 January 2020.
26. ↑  «Baton charge duty for Becks». The Guardian Online. 25 July 2002.. Ανακτήθηκε στις 4 September 2012.
27. ↑  «Our Honorary Fellows». Royal Society of Chemistry. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2017.
28. ↑  «Rugby High School prospectus». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2019.
29. ↑  «Sharman Court». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2021.
30. ↑  «Honorary Awards». Sheffield Hallam University. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
31. ↑  «Honorary graduates 1990-99». University of Kent. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
32. ↑  «Honorary Degrees». Times Higher Education Online. 19 January 1996.. Ανακτήθηκε στις 8 September 2015.
33. ↑  «Honorary Graduates». Southampton Solent University. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
34. ↑  «Recipients of Honorary Awards». Staffordshire University. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
35. ↑  «Honorary Graduates of the University». University of Exeter. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
36. ↑  «Helen Patricia Sharman OBE - 2010». Brunel University London. 28 Απριλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2015.
37. ↑  «First British astronaut Helen Sharman named Honorary Doctor of Science by Kingston University». Kingston University. 24 Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2017.
38. ↑  «Helen Sharman Awarded Honorary Degree by Hull University». University of Hull. 12 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2018.
39. ↑  «Former astronaut and first Briton in space honoured by the University of Sheffield». *University of Sheffield*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2018.
40. ↑  «York St John University announces 2018 honorary graduates». *York St John University*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2018.

Eξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Η επίσημη ιστοσελίδα της Ελένης Σάρμαν
* «Ζωή στο διάστημα» Ένα Masterclass για παιδιά από την Helen Sharman Freeview Video από το Vega Science Trust
* Βιογραφία Spacefacts της Ελένης Σάρμαν
* BSN - The Helen Sharman School, Άσεν

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 92008000
* LCCN: nb2015017899
* ISNI: 0000 0000 6482 6021
* GND: 1089131321
* NLA: 35285391

 |

 |