recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ο **Ερνέστος Α΄** (π. 1305 - 24 Απριλίου 1367) από τον Οίκο των Γουέλφων ήταν πρίγκιπας του Γκέτινγκεν (1344-67), μέρους του δουκάτου του Μπράουνσβαϊγκ-Λύνεμπουργκ.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο 5ος γιος του Αλβέρτου Β΄ πρίγκιπα των Βολφενμπύτελ, Γκέτινγκεν και της Ρίξας του Μεκλεμβούργου, κόρης του Ερρίκου Α΄ πρίγκιπα του Μεκλεμβούργου-Βέρλε. Ο πατέρας του απεβίωσε το 1318 και τον κληρονόμησε ο πρώτος γιος του Όθων ο ήπιος, που όμως απεβίωσε το 1344. Δύο αδελφοί ήταν επίσκοποι, έτσι τα πριγκιπάτα μοιράστηκαν στους υπόλοιπους: ο 4ος γιος Μάγκνους Α΄ έλαβε το Βολφενμπύτελ και ο Ερνέστος Α΄ το Γκέτινγκεν. Η πόλη του Μπράουνσβαϊγκ έμεινε μοιρασμένη μεταξύ των διαφόρων Γουέλφων.

Το μερίδιό του, που λεγόταν και Άνω Δάσος, ήταν το πτωχότερο του δουκάτου. Υπερασπίστηκε τις πόλεις ενάντια στους τοπικούς βαρόνους που λυμαινόταν τα κάστρα της περιοχής. Συνήψε συμμαχίες με τους γείτονές του και ζούσε ειρηνικά· ήρθε σε διαμάχη μόνο με την επισκοπή του Χιλντεσχάιμ και τους συμμάχους της.

Τα τελευταία τρία χρόνια είχε παραχωρήσει μέρος της διακυβέρνησης στον πρωτότοκο γιο του Όθωνα Α΄. Απεβίωσε το 1367 και τον διαδέχθηκε ο γιος του αυτός.

Οικογένεια
----------

Το 1339 νυμφεύτηκε την Ελισάβετ, κόρη του Ερρίκου Β΄ μαρκήσιου (landgrave) της Έσσης και είχε τέκνα:

* Όθων Α΄ π. 1330-1394 πρίγκιπας του Γκέτινγκεν.
* άλλα 5 τέκνα, από τα οποία ο μικρότερος έγινε κληρικός.

Πηγές
-----

* Dietrich Denecke and Helga-Maria Kühn (eds.): Göttingen. Geschichte einer Universitätsstadt, 3 vols. vol. 1, Göttingen, 1987, ISBN 3-525-36196-3
* Paul Ehrenpfordt: Otto der Quade, Herzog von Braunschweig zu Göttingen (1367 - 1394), Geibel, Hannover, 1913
* Edgar Kalthof: Geschichte des südniedersächsischen Fürstentums Göttingen und des Landes Calenberg im Fürstentum Calenberg 1285–1584, Verlag Otto Zander, Herzberg (Harz)-Pöhlde, 1982, ISBN 3-923336-03-9

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 90996383
* GND: 138740240

 |

 |
Ανακοίνωση για την εκτέλεση του ορατορίου *Μεσσίας* του Χαίντελ, στις 30 Δεκ. 1860, στη Βοστώνη
Ο ***Μεσσσίας*** (*Messiah* (HWV 56)) είναι ορατόριο του Γερμανού συνθέτη Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ, το οποίο γράφτηκε το 1741 σε λιμπρέτο του Τσαρλς Τζένενς, συμπεριλαμβάνοντας αποσπάσματα από τη Βίβλο καθώς και Ψαλμούς από το Αγγλικανικό Προσευχητάριο. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο Δουβλίνο στις 13 Απριλίου 1742 και έκτοτε είναι ένα το συχνότερα εκτελούμενα χορωδιακά έργα του ρεπερτορίου της δυτικής μουσικής. 

Ο Χαίντελ, ήδη εγκατεστημένος στην Αγγλία από το 1712, είχε εδραιώσει τη φήμη του ως συνθέτης όπερας και η στροφή του προς το ορατόριο οφείλεται κυρίως στις αισθητικές επιταγές του αγγλικού κοινού. Εντούτοις, τα ορατόριά του μοιράζονται πολλά κοινά στοιχεία από τη μορφολογία της ιταλικής όπερας, όπως την συνύπαρξη του ρετσιτατίβο, της άριας και των χορωδιακών, παραλείποντας ωστόσο το δραματικό στοιχείο. Ο *Μεσσίας* χωρίζεται σε τρία μέρη: το α΄ αρχίζει με τις προφητείες του Ησαΐα και τον ευαγγελισμό των ποιμένων· στο β΄ μέρος το κείμενο επικεντρώνεται στο Θείο Πάθος, το οποίο και κλείνει με το περίφημο χορωδιακό *Αλληλούια*· τέλος, το γ΄ μέρος έχει ως κεντρικό θέμα την Ανάσταση νεκρών και τη δόξα του Ιησού στους Ουρανούς. 

Από τεχνικής πλευράς, ο *Μεσσίας* απαιτεί σχετικά μικρό όγκο τραγουδιστών και μουσικών, ενώ πολλά από τα επιμέρους τμήματά του ενδέχονται εναλλακτικές ενορχηστρώσεις, τονικότητες κλπ. Λόγω της δημοτικότητάς του, στις δεκαετίες που ακολούθησαν, το έργο «παραμορφώθηκε» τρόπον τινά, με χρήση γιγαντιαίων ορχηστρών και χορωδιών, ενώ ανάμεσα στις πολυάριθμες ενορχηστρώσεις και διασκευές συνέβαλλε και με τη δική του εκδοχή ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. 

Στο κατώφλι του 21ου αιώνα η τάση για μια πιο «πιστή στο πρωτότυπο» εκτέλεση οδήγησε εν τέλει στην άνοδο της ιστορικά τεκμηριωμένης εκτελεστικής πρακτικής. Ο *Μεσσίας* συνεχίζει απρόσκοπτα στις μέρες να παρουσιάζεται κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο –ακόμη και σε ημι-σκηνοθετημένη μορφή–, ενώ κυκλοφορούν στο εμπόριο πάμπολλες ηχογραφήσεις και μαγνητοσκοπήσεις, καλύπτοντας ένα μεγάλο φάσμα εκτελεστικών προσεγγίσεων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μεσσίας (Χαίντελ)** |

* Πλήρες κείμενο, αναφορές στις Γραφές και επί μέρους μουσικά τμήματα (δείγματα μουσικής) *Messiah* στο Αγγλικό Wikisource
* Ο Μεσσίας του Χαίντελ στο Stanford University Center for Computer Research in Music and Acoustics
* Der Messias, ed. Wolfgang Amadeus Mozart, K. 572: Παρτιτούρα και κριτική (στα Γερμανικά) στο Neue Mozart-Ausgabe
* Hallelujah Chorus Flash Mob στο YouTube
* Ηλίας Χρυσοχοϊδης, "Τα Πάθη και η Ανάσταση του Χαίντελ"

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 175149282
* LCCN: n82066674
* GND: 300065175
* SELIBR: 136935
* SUDOC: 157435431
* BNF: cb13913106d (data)
* NLA: 35167840
* BNE: XX2014615

 |

 |
Συντεταγμένες: 35°N 123°E﻿ / ﻿35°N 123°E﻿ / 35; 123

Η **Κίτρινη Θάλασσα** είναι θάλασσα του βορειοδυτικού Ειρηνικού ωκεανού. Αποτελεί θαλάσσια λεκάνη που ορίζεται βόρεια και δυτικά από την Κίνα και ανατολικά από τη χερσόνησο της Κορέας. Έχει συνολική έκταση 404.000 τετρ. χιλιόμετρα. 

Η Κίτρινη Θάλασσα χωρίζεται προς νότο από τη βόρεια (τμήμα) της Ανατολικής Κινεζικής θάλασσας, από τη νοητή γραμμή κατά διεύθυνση ΝΔ-ΒΑ, που συνδέει τον λιμένα Σαγκάης με το νοτιοδυτικό κορεάτικο νησί Τζέτζου.

Ονομασία
--------

Η Κίτρινη Θάλασσα πήρε το όνομά της από το χρώμα της ιλύος και της άμμου που μεταφέρουν σε αυτήν τα ποτάμια. Επίσης παίρνει κίτρινο χρώμα κατά τις σφοδρές αμμοθύελλες από τις οποίες και πλήττεται συχνά, που προκαλούνται από την έρημο Γκόμπι της Μογγολίας που βρίσκεται βορειοδυτικά.

Οι Κορεάτες αποκαλούν τη θάλασσα αυτή *Δυτική Θάλασσα*, σε αντιδιαστολή με την Ιαπωνική, που την αποκαλούν *Ανατολική Θάλασσα*.

Γεωγραφία
---------

Στο βόρειο τμήμα της η Κίτρινη Θάλασσα περιλαμβάνει, δυτικά, μία επιμέρους εσωτερική θάλασσα, τη Θάλασσα Μποχάι ή Πετσιχλί ή Θάλασσα Τσιχλί και ανατολικά τον κόλπο της Κορέας.

Στην Κίτρινη Θάλασσα εκβάλουν δύο μεγάλοι ποταμοί, ο Κίτρινος Ποταμός και ο Χάι-χε.

Οικολογία
---------

Η Κίτρινη Θάλασσα φημίζεται για τους πλούσιους ψαρότοπους καθώς και για τους πολλούς υδροβιότοπους που της χαρίζουν οι εκβολές των ποταμών της.

Παραπομπές
----------

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* «Πώς πήρε το όνομά της η Κίτρινη Θάλασσα στην Κίνα», άρθρο στον ιστότοπο in.gr, 10 Δεκεμβρίου 2012.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 247262397
* LCCN: sh85149106
* NDL: 00630712
* NKC: ge239516

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ασία
 |

 |
Η **Ζάρα Βάγκενκνεχτ** (*Sahra Wagenknecht*, 16 Ιουλίου 1969) είναι Γερμανίδα πολιτικός, ιδρύτρια και ηγέτιδα του πολιτικού συνδέσμου BSW – Για την Λογική και την Δικαιοσύνη. Έχει υπάρξει αντιπρόεδρος του κόμματος της Αριστεράς. Είναι μέλος της Μπούντεσταγκ.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε το 1969 στην Ιένα, στην τότε Ανατολική Γερμανία.

Το 1989 προσχώρησε στο Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Γερμανίας. Στο διάστημα 1990 - 1996 σπούδασε Φιλοσοφία και Σύγχρονη Γερμανική λογοτεχνία. Το 1991 εκλέχτηκε μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του κόμματος. Το Μάιο του 1997 παντρεύεται τον Ραλφ-Τόμας Νιμέγιερ.

Από το 2004 έως το 2009 ήταν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στις 12 Νοεμβρίου 2011 ο Όσκαρ Λαφοντέν δήλωσε δημοσίως ότι ο ίδιος και η Βάγκενκνεχτ έχουν γίνει «στενοί φίλοι» και βρίσκονται σε διάσταση από τους συζύγους τους. Το 2014 παντρεύτηκε τον Λαφοντέν.

Πολιτικές θέσεις
----------------

Τον Μάιο του 2016 δήλωσε πως θα πρέπει να περιοριστούν οι προσφυγικές ροές και πως υπάρχουν όρια στην ενσωμάτωση των προσφύγων στην κοινωνία. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την αντίδραση ενός ακτιβιστή, ο οποίος τις έριξε μια τούρτα στο πρόσωπο.

Πηγές
-----

1. ↑  www.faz.net/aktuell/gesellschaft/menschen/geheime-hochzeit-oskar-lafontaine-und-sahra-wagenknecht-haben-geheiratet-13497210.html.
2. ↑   «Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο / Ευρωβουλευτές». Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2015.
3. ↑  «Lafontaine und Wagenknecht ein Paar» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2015.
4. ↑  «Geheime Hochzeit: Oskar Lafontaine und Sahra Wagenknecht haben geheiratet» (στα γερμανικά). ISSN 0174-4909.. Ανακτήθηκε στις 2019-03-27.
5. ↑  Γερμανία: Πέταξαν τούρτα στην Σάρα Βάγκενκνεχτ

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ζάρα Βάγκενκνεχτ** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 13113951
* LCCN: n95064600
* ISNI: 0000 0000 3033 9356
* GND: 119253925
* SUDOC: 079921086
* BIBSYS: 1634286306076
* MusicBrainz: d65c2f6c-46ab-43ad-ac13-c6b9c6c5ed6c
* MGP: 245241

 |

 |
The **Ξενοδοχείο Chelsea** είναι βρίσκεται στην 222 West 23rd Street στη γειτονιιά Chelsea του Μανχάταν στην Νέα Υόρκη. Χτίστηκε μεταξύ του 1883 και του 1884, σε σχέδια του Philip Hubert με ρυθμό που περιγράφεται είτε ως Queen Anne Revival ή Βικτοριανό - Γοτθικό. Το κτίριο έχει 12 ορόφους, λειτούργησε αρχικά ως συγκρότημα κατοικιών, και αποτέλεσε κατοικία για πολλούς συγγραφείς, μουσικούς, καλλιτέχνες, κάποιοι απο τους οποίους μένουν ακόμα σε αυτό κατά τον 21ο αιώνα. Μέχρι το 2022, το μεγαλύτερο μέρος του κτιρίου λειτουργεί ως πολυτελές ξενοδοχείο. Το κτίριο αποτελεί τοπόσημο της Νέας Υόρκης και βρίσκεται στη λίστα του Εθνικού Αρχείου Ιστορικών Τοποθεσιών. 

Η πρόσοψη του ξενοδοχείου Chelsea έχει 11 ορόφους, ενώ το πίσω μέρος του ξενοδοχείου 12 ορόφους. Ήταν από τα πρώτα κτίρια της πόλης με διώροφα και ρετιρέ διαμερίσματα, ενώ διαθέτει επίσης βεράντα στον τελευταίο όροφο. Το ξενοδοχείο αρχικά δεν είχε περισσότερα από 100 διαμερίσματα. Χωρίστηκε σε 400 διαμερίσματα κατά τον 20ο αιώνα ενώ από το 2022 έχει 155 διαμερίσματα.

Με τα χρόνια, στο κτίριο έχουν μείνει πολλοί αξιόλογοι καλλιτέχνες όπως ο Άρθουρ Μίλερ, ο Μπομπ Ντύλαν, ο Άρθουρ Σ. Κλαρκ και ο Βίρτζιλ Τόμσον. Το ξενοδοχείο Chelsea αποτέλεσε το σκηνικό ή την έμπνευση για πολλά καλλιτεχνικά έργα και έχει χρησιμοποιηθεί ως χώρος εκδηλώσεων και χώρος γυρισμάτων.

 Εξωτερική λεπτομέρεια
 Διακόσμηση στη σκάλα του ξενοδοχείου Chelsea.
 Μια σουίτα στο ξενοδοχείο πριν από την ανακαίνιση του 2010 και του 2020
A close-up of the hotel's signage Κοντινό πλάνο της ταμπέλας του ξενοδοχείου
 Το ξενοδοχείο όπως φαίνεται από τα βορειοανατολικά
 Χώρος υποδοχής του ξενοδοχείου το 2010
 Οι σκάλες του ξενοδοχείου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος

1. 1 2  (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) *archINFORM*. 59690. Ανακτήθηκε στις 1  Αυγούστου 2018.
2. ↑  (Αγγλικά) *National Register of Historic Places*. 77000958.
Ο **Μάνος Σοφιανός** (1922 - 1986) ήταν Έλληνας ζωγράφος. Γεννήθηκε στη Καστέλλα στον Πειραιά, αργότερα μετοίκησε στο Μοσχάτο και από το 1963 διέμενε στην Αθήνα μέχρι το θάνατό του. Μαθήματα ζωγραφικής έλαβε από τον ζωγράφο Θ. Δρόσο. Το 1961 μετέβη στην Ευρώπη όπου και έκανε ελεύθερες σπουδές κοντά σε εξπρεσιονιστές ζωγράφους. Αργότερα παρακολούθησε την εργασία του Γ. Σικελιώτη.

Το 1972 βραβεύτηκε με τον Χρυσό Φοίνικα στο Μόντε Κάρλο (**PALME D**' OR **DES BEAUX** – ARTS **Monte Carlo)**

Εργα του υπαρχουν στην **Πινακοθήκη Εθνικής Τράπεζας στο Υπουργειο Πολιτισμου στην Πινακοθηκη Πειραιά**

Στο πλούσιο σχετικά έργο του προσπάθησε να μορφοποιήσει τον υποκειμενικό κόσμο του δίνοντας έτσι στο θέμα του δευτερεύουσα θέση. Επεδίωκε πάντα να δίνει στους πίνακές του μνημειακή και στέρεη οργάνωση από τους οποίους να πηγάζει βαθιά αισθητική συγκίνηση. Υπό αυτές τις επιδιώξεις τελικά το έργο του χαρακτηρίστηκε σοβαρό και επιτυχές.

Πηγές
-----

* "Πειραϊκόν Ημερολόγιον" Αρχείο Πειραϊκών Σπουδών (1966) τομ.1ος σελ.78

1. 1 2  www.invaluable.com/features/viewArtist.cfm?artistRef=fejcomohiw.
Ο **Κάρλος Έντουιν Κολόν Jr.** (*Carlos Edwin "Carly" Colón Jr*, 21 Φεβρουαρίου 1979) είναι Πορτορικανός παλαιστής, περισσότερο γνωστός με το ψευδώνυμο που χρησιμοποιεί στα ρινγκ, **Καρλίτο**, ή Καρλί(-τος) Κολόν.

Καριέρα
-------

### Διάφορες εταιρείες

Ξεκίνησε την καριέρα του το 1999, στην εταιρεία του πατέρα του Κάρλος Κολόν, τη World Wrestling Counsil και έμεινε εκεί έως το 2003. Κατέκτησε 13 φορές το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στην συγκεκριμένη εταιρεία. Επίσης πραγματοποίησε εμφανίσεις και σε άλλες εταιρείες ανεξάρτητης σκηνής. Από το 2003 έως το 2010, πάλευε στο WWE. Από το 2010 και έπειτα εμφανίζεται σε μικρότερες εταιρείες πάλης.

### WWE

Το 2003, υπέγραψε συμβόλαιο με το WWE και αμέσως μεταφέρθηκε σε θυγατρικές εταιρείες για περαιτέρω εξέλιξη. Το 2004 έκανε το τηλεοπτικό του ντεμπούτο. Στην καριέρα του στην εταιρεία, κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ηνωμένων Πολιτειών και το Διηπειρωτικό Πρωτάθλημα, καθώς και το Ομαδικό Πρωτάθλημα WWE, αλλά και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ομάδων, μαζί με τον αδερφό του, Πρίμο Κολόν. Απολύθηκε από την εταιρεία το 2010.

Πηγές
-----

* Προφίλ στο IMDb.com
* Προφίλ στο OWoW.com

1. ↑  208.
Η **Σπεράντζα Καλό** (*Spéranza Calo-Séailles* ; ή Ελπίδα Καλογεροπούλου ; 17 Μαΐου 1885 - 18 Φεβρουαρίου 1949) ήταν Ελληνίδα ζωγράφος, εφευρέτης και τραγουδίστρια της όπερας. Είναι γνωστή ως τραγουδίστρια και καλλιτέχνης, όμως εφηύρε ένα είδος διακοσμητικού σκυροδέματος που έλαβε το όνομα **Lap**.

Βιογραφία
---------

1913 Publicity for Spéranza Calo-Séailles
by Spéranza Calo-Séailles
The Lap Society of 1,000,000 francs
Η Κάλο γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1885, όπου το όνομά της ήταν Ελπίδα Καλογεροπούλου. Έλαβε την προσοχή του κοινού ως τραγουδίστρια μέτζο-σοπράνο και ένας μάνατζερ που την άκουσε, αποφάσισε να την αναλάβει και να προωθήσει την καριέρα της.

Το 1923 εφηύρε ένα είδος διακοσμητικού σκυροδέματος το οποίο εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο 1923. Το νέο αυτό υλικό έλαβε το όνομα **Lap**. Η εφεύρεσή της αναπτύχθηκε από την ίδια και τον σύζυγό της που ήταν καθηγητής στην Σορβόνη.

Το 1929 τα υλικά για την εφεύρεση Lap χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή και διακόσμηση των Halles de Boulongrin στο Ρέιμς. Αποτέλεσαν πρόκληση κατά την ανακαίνιση του κτιρίου το 2012 και τα πάνελ αντικαταστάθηκαν από GR.

Το 1930 δημιούργησε έργο μέσω της χρήσης του Lap μαζί με τον Tsuguharu Foujita. Ο Foujita έφτιαξε το πορτραίτο της και επίσης δημιούργησε αρκετά έργα με το υλικό Lap στην έδρα της εταιρείας στο Antony.

Η Κάλο πέθανε στο Παρίσι το 1949.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb14986837x. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. ↑  «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) *IdRef*. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 8  Μαΐου 2020.

Πηγές
-----

* Croft, Catherine; Macdonald, Susan (2019-01-15). Concrete : case studies in conservation practice, Getty Publications, σελίδα 42
* Léonard Tsuguharu Foujita and Speranza Calo-Séailles Cat and Kittens www.bonhams.com
* Buisson, Sylvie; Buisson, Dominique (1987). Foujita www.acr-edition.com

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 24875759
* ISNI: 0000 0000 0311 2826
* SUDOC: 148735487
* BNF: cb14986837x (data)

 |

 |
Ο **Windham Lawrence Rotunda** (23 Μαΐου 1987 - 24 Αυγούστου 2023) ήταν Αμερικανός παλαιστής που παλεύε στο WWE, γνωστός με το ψευδώνυμο **Bray Wyatt** και από το 2012-2017 ήταν στην Ομάδα του WWE **The Wyatt Family.**

Καριέρα επαγγελματικής πάλης
----------------------------

Ο Μπρέι Γουάιατ είναι επαγγελματίας παλαιστής τρίτης γενιάς που ακολουθεί τα βήματα του παππού του Μπλάκτζακ Μίλιγκαν , του πατέρα του Μάικ Ροτόντα και δύο από τους θείους του, Μπάρι και Κένταλ Γουίντχαμ. Ο μικρότερος αδερφός του Taylor Rotunda είναι επίσης επαγγελματίας παλαιστής, γνωστός ως Bo Dallas. Παράλληλα με τον αδερφό του, κατείχε το FCW Florida Tag Team Championship δύο φορές, ενώ στο τότε αναπτυσσόμενο έδαφος του WWE Florida Championship Wrestling (FCW), όπου πάλησε με διάφορα ονόματα μεταξύ του 2009 και του 2012. Επίσης, αγωνίστηκε σύντομα στο κύριο ρόστερ του WWE από το 2010 έως 2011 με το δαχτυλίδι Husky Harris, κυρίως ως μέλος του The Nexus .

Αφού επέστρεψε στα αναπτυξιακά εδάφη του WWE, η Ροτόντα μετονομάστηκε ως Bray Wyatt , ο κακός ηγέτης λατρείας της οικογένειας The Wyatt , με το γκρουπ να κάνει το πρώτο ντεμπούτο του στο ρόστερ το 2013. Έκτοτε έχει γίνει τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής στο WWE. το WWE Championship μία φορά και το Universal Championship δύο φορές. Έχει επίσης πραγματοποιήσει το SmackDown Tag Team Championship (με τους Luke Harper και Randy Orton υπό τον κανόνα του Freebird ) και το πρωτάθλημα Raw Tag Team (με τον Matt Hardyμία φορά το καθένα. Αφού έκανε ένα κενό τον Αύγουστο του 2018, ο Wyatt επέστρεψε στον προγραμματισμό WWE τον Απρίλιο του 2019 με ένα νέο τέχνασμα ενός παιδιού διασκεδαστή, φιλοξενώντας μια εκπομπή που ονομάζεται Firefly Fun House. Λίγο αργότερα, έκανε επίσης ντεμπούτο σε ένα απαίσιο alter ego γνωστό ως The Fiend .

Απεβίωσε από τον Έμφραγμα του μυοκαρδίου σε ηλικία 36 ετών στις 24 Αυγούστου 2023

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Former WWE champion Bray Wyatt dies at age 36». (Αγγλικά) ESPN. Ανακτήθηκε στις 25  Αυγούστου 2023.
2. ↑  «Bray Wyatt (Windham Rotunda) Cause Of Death Given». Ανακτήθηκε στις 25  Αυγούστου 2023.
3. ↑  Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2021.
4. ↑  7659.
5. ↑  «Bray Wyatt: Πέθανε ο παλαιστής του WWE σε ηλικία 36 ετών». *NewsIT*. 25 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2023.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Windham Rotunda στο Wikimedia Commons
Ο **Ντάγκλας Κλέιτον Ντερντλ** (γενν. 1 Σεπτεμβρίου 1972) είναι Βρετανός πρώην επαγγελματίας παλαιστής, γνωστός στα ρινγκ που εμφανίζόταν ως **Ντάγκλας Γουίλιαμς**. Αυτή την περίοδο εργάζεται στο TNA Wrestling ως εκπαιδευτής.

Σταδιοδρομία
------------

### Πρώτα χρόνια

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Γουίλιαμς άρχισε να εκπαιδεύεται στην επαγγελματική πάλη. Το 1993 έκανε το ντεμπούτο του και ξεκίνησε να δουλεύει σε ανεξάρτητες διοργανώσεις. 

### Ring of Honor

Το 2002 ο Γουίλιαμς πρωτοεμφανίστηκε στο Ring of Honor και στον πρώτο του αγώνα νίκησε τον Μπράιαν Ντάνιελσον. Σύντομα διεκδίκησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του ROH, χωρίς επιτυχία. Το 2004 ο Γουίλιαμς κατέκτησε το «Καθαρό» Πρωτάθλημα και απεχώρησε απο την εταιρεία το 2007.

### TNA Wrestling

Αφού έφυγε απο το ROH, ο Γουίλιαμς εντάχθηκε στο TNA Wrestling το 2008. Τον επόμενο χρόνο συμμετείχε στην ομάδα «Αγγλική Εισβολή», μαζί με τους συμπατριώτες του Μπρούτους Μάγκνους και Ρομπ Τέρι. Ο Γουίλιαμς μαζί με τον Μάγκνους κέρδισαν τον ομαδικό τίτλο IWGP και δύο φορές το Ομαδικό Πρωτάθλημα TNA. Έπειτα διασπάστηκε απο την ομάδα και κατέκτησε το Πρωτάθλημα Κατηγορίας Χ σε δύο περιπτώσεις. Αργότερα κέρδισε και το Τηλεοπτικό Πρωτάθλημα. 

Το 2011, η «Αγγλική Εισβολή» επανενώθηκε, με τους Γουίλιαμς & Μάγκνους να αποκτούν αντιπαθή χαρακτήρα. Σύντομα λόγω αποτυχιών η ομάδα διαλύθηκε. Ο Γουίλιαμς συνέχισε μόνος και τον Δεκέμβριο τραυματίστηκε (σεναριακά) απο τον Γκάνερ. Οι εμφανίσεις του στην τηλεόραση έγιναν πιο σποραδικές, μέχρι που τελείωσαν. Στο νέο του πόστο ο Γουίλιαμς εργάζεται ως εκπαιδευτής παλαιστών στο θυγατρικό Ohio Valley Wrestling.

Πηγές
-----

* Προφίλ στο Prowrestling.com

  


1. ↑  249.
Ο **Xέρτσμπεργκ (Herzberg)** είναι αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος, όπως αυτό ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα, 11,71. Ανακαλύφθηκε το 1984 από τον Αμερικανό αστρονόμο Έντουαρντ Μπόουελ, που παρατηρούσε από την `Αντερσον Μέσα (σταθμός του Αστεροσκοπείου Λόουελ), και πήρε το όνομά του προς τιμή του Καναδογερμανού φυσικοχημικού Γκέρχαρντ Xέρτσμπεργκ (Βραβείο Νόμπελ Χημείας 1971).

Φυσικά χαρακτηριστικά
---------------------

Η μέση διάμετρος του Xέρτσμπεργκ εκτιμάται σε 17 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,052. Ο Xέρτσμπεργκ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του *πιθανώς* μία φορά κάθε 9 έως 10 ώρες.

Πηγές - εξωτερικοί σύνδεσμοι
----------------------------

* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα

Αστεροειδείς| 3315 Τσαντ | 3316 Χέρτσμπεργκ | 3317 Πάρις |

1. ↑  www.minorplanetcenter.net/db\_search/show\_object?object\_id=3316.
Στον Αρθουριανό κύκλο, ο **Σερ Μπορς** (γαλλ. *Bohort*) ήταν γιος του Βασιλιά Μπορς της Γαλατίας κι αδερφός του Λάιονελ. Ο Βασιλιάς Μπορς ο Πρεσβύτερος ήταν αδερφός του βασιλιά Μπαν, κι έτσι θείος του Λάνσελοτ.

Μετά το θάνατο του πατέρα τους, τα δυο αδέρφια Μπορς και Λάιονελ στάλθηκαν για εκπαίδευση στον ξάδερφό τους, Λάνσελοτ, κι αργότερα τον συνόδευσαν στην αυλή του Βασιλιά Αρθούρου, όπου έγιναν Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης.

Ο Γκάλαχαντ, ο Μπορς κι ο Πέρσιβαλ βρίσκουν το Άγιο Δισκοπότηρο
Κατά την αναζήτηση για το Άγιο Δισκοπότηρο, ο Λάιονελ δέχτηκε επίθεση και κινδύνευσε να πεθάνει, αλλά ο Μπορς δεν κατάφερε να τον βοηθήσει, καθώς την ίδια στιγμή έπρεπε να σώσει από βιασμό μια νεαρή κοπέλα. Αργότερα, ο Λάιονελ απειλεί να σκοτώσει τον αδερφό του, αλλά ο Μπορς αρνείται να σηκώσει όπλο ενάντια στον αδερφό του και σώζεται από θεϊκή παρέμβαση. Έτσι, σε αντίθεση με τον Μπορς, ο Λάιονελ αποδεικνύεται ανάξιος για το Δισκοπότηρο.

Μαζί με τον Γκάλαχαντ, συνοδεύουν τον Πέρσιβαλ στην ολοκλήρωση της αποστολής τους και βρίσκουν το Άγιο Δισκοπότηρο. 

Ο Μπορς πηγαίνει στην εξορία με το Λάνσελοτ μετά την αποκάλυψη της παράνομης σχέσης του με την Γκουίνιβερ. Επιστρέφουν στη Βρετανία για να καταστείλουν τα εναπομείναντα στρατεύματα του Μόρντρεντ. Ο Λάιονελ σκοτώνεται από το γιο του Μόρντρεντ, Μέλεχαν, κι ο Μπορς εκδικείται το θάνατό του. Τελικά, αναχωρεί μαζί με άλλους Ιππότες σε Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους, όπου και σκοτώθηκε.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Βιογραφία του Σερ Μπορς

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αρθουριανός κύκλος |
| --- |
|  |
| Το περιβάλλον του Αρθούρου | 
* Στρογγυλή Τράπεζα
* Εξκάλιμπερ
* Άγιο Δισκοπότηρο
* Κάμελοτ
* Άβαλον
* Μέρλιν ο Μάγος
* Γκουίνεβιρ
* Ούθερ Πεντράγκον
* Μόρντρεντ
* Ιγκρέιν
* Μοργκάνα λε Φέι
* Μοργκάουζ
* Κυρά της Λίμνης
* Ρίενς
 |  |
|  |
| Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης | 
* Άγκλοβαλ
* Άγκραβαϊν
* Γκάγουεν
* Γκάρεθ
* Γκάλαχαντ
* Γκρίφλετ
* Σερ Έκτορ
* Σερ Κέι
* Λάμορακ
* Λάνσελοτ
* Λεόντεγκρανς
* Λάιονελ
* Λούκαν
* Μάλαγκαντ
* Μπέντβιρ
* Σερ Μπορς
* Ούριενς
* Πέλλινορ
* Πέρσιβαλ
 |

 |
Ο **Τουργκένιεφ (Turgenev)** είναι μικρός αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος, όπως αυτό ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα, 13,5. Ανακαλύφθηκε το 1979 από τον Ρώσο και Σοβιετικό αστρονόμο Νικολάι Τσερνίχ, που παρατηρούσε από το Ναούτσνι της Κριμαίας, και πήρε το όνομά του προς τιμή του Ρώσου λογοτέχνη Ιβάν Τουργκένιεφ.

Αξιοσημείωτη είναι η μικρή κλίση της τροχιάς του Τουργκένιεφ ως προς την εκλειπτική, μόλις 42΄25΄΄, κάτι που θα καθιστούσε ευκολότερη μία πιθανή αποστολή διαστημοπλοίου από τη Γη προς αυτόν.

Φυσικά χαρακτηριστικά
---------------------

Η μέση διάμετρος του Τουργκένιεφ εκτιμάται σε μόλις 4,8 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,30 ± 0,05. Είναι άγνωστο αν και με ποια περίοδο περιστρέφεται ο Τουργκένιεφ γύρω από τον εαυτό του.

Πηγές - εξωτερικοί σύνδεσμοι
----------------------------

* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα

Αστεροειδείς| 3322 Λίντιγια | 3323 Τουργκένιεφ | 3324 Αβσιούκ |

1. ↑  www.minorplanetcenter.net/db\_search/show\_object?object\_id=3323.
Η **Αφάγκ Μπασίργκιζι** (αζερικά: Afaq Bəşirqızı‎, γεννηθείσα Αφάγκ Μπασίρ γκίζι Σαφάροβα, το1955) είναι μια Αζερμπαϊτζανή ηθοποιός.

Βιογραφία
---------

Η Αφάγκ Μπασίργκιζι γεννήθηκε το 1955 στην οικογένεια του διάσημου Αζερμπαϊτζανού κωμικού, Μπασίρ Σαφάρογλου. Την περίοδο 1974 -1979, σπούδασε στη Σχολή Πολιτιστικής Εκπαίδευσης του Κρατικού Πανεπιστημίου Πολιτισμού και Τεχνών του Αζερμπαϊτζάν. Το 1973 ξεκίνησε την σταδιοδρομία της ως ηθοποιός στο Κρατικό Θέατρο Δράματος Λανκαράν, και σύντομα αναγνωρίστηκε το ταλέντο της. Το 1975, μετακόμισε στο Σουμγκαγήτ για να εργαστεί στο Θέατρο Δράματος του Σουμγκαγήτ. Πρωταγωνιστώντας κυρίως σε κωμωδίες, η Αφάγκ Μπασίργκιζι θεωρείται ως μία από τις κορυφαίες Αζερμπαϊτζανές κωμικές ηθοποιούς. Μία από τις καλύτερες εμφανίσεις της ήταν στο ρόλο της *Söylü (Σοϊλού)*, της συζύγου ενός ατάλαντου ποιητή και έγκυος μητέρα έξι παιδιών, στην ταινία *Το Δαχτυλίδι του Αρραβώνα (2005)*.

Το 1989, άρχισε να εργάζεται στο Θέατρο Δράματος του Αζερμπαϊτζάν και εμφανίστηκε σε σημαντικούς ρόλους έργων όπως τα: *Subaylarınızdan görəsiniz* (μπάτσελορ), *O olmasın, bu olsun* (Αν Όχι Αυτό, Τότε Αυτό, 2011), *Bankir adaxlı* (Τραπεζίτης φίλος), *Məhəbbət oyunu* (Το Παιχνίδι της Αγάπης), *Itgin gəlin* (Η χαμένη νύφη), *Məsmə xala dayımdır* (Η Θεία Μέσμε είναι ο θείος μου), κ.α.. Επίσης πρωταγωνίστησε στις Αζερμπαϊτζάν ταινίες *Bəxt üzüyü* (Το Δαχτυλίδι του Αρραβώνα), *Yaşıl eynəkli Αδάμ* (Ο άνθρωπος με τα πράσινα γυαλιά), *Nekroloq* (Το Νεκρολόγιο).

Επί του παρόντος, η Μπασίργκιζι διδάσκει υποκριτική στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Πολιτισμού και Τεχνών του Αζερμπαϊτζάν. Το 2009 άνοιξε *το Θέατρο Μπασίρ Σαφάρογλου* στη Μόσχα, προς τιμήν του μακαρίτη πατέρα της.

Η Αφάγκ Μπαρίργκιζι είναι παντρεμένη με ένα γιο.

Βραβεύσεις
----------

* Τιμημένη Ηθοποιός, 1989
* Δημοφιλής Καλλιτέχνης, 1993
* Qızıl Dərviş (Χρυσός Δερβίσης), 1993, 2003
* Προεδρικό Βραβείο, 2010
* Η καλύτερη από τους καλύτερους, 2011

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Afaq Bəşirqızı» (στα Αζερμπαϊτζανικά). Qadin. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2019.
2. ↑  «Afaq Bəşirqızı. Aktrisa» (στα Αζερμπαϊτζανικά). Quba. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Αυγούστου 2011.
3. ↑  «Women and Art and Culture» (στα English). Azerbaijan Gender Information Center. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2019. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
4. 1 2 3  «Bu gün Afaq Bəşirqızının doğum günüdür» (στα Αζερμπαϊτζανικά). Baku Today. 15 Αυγούστου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2019.
5. ↑  President awards art figures Αρχειοθετήθηκε 2012-07-19 at Archive.is Azeri Press Agency, May 5, 2010
6. ↑  «Afaq Bəşirqızı "Yaxşıların yaxşısı" seçildi» (στα Αζερμπαϊτζανικά). Azadliq. 3 Μαΐου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Νοεμβρίου 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* **Europeana**: agent/base/44412

 |

 |
Η **Παμφυλία Ταναϊλίδη** (*αζερικά:  Panfiliya Tanailidi‎*, γεννημένη το 1891 στο Μπασκάντ - απεβίωσε στις 15 Οκτωβρίου 1937 στο Μπακού) ήταν ηθοποιός από το Αζερμπαϊτζάν ελληνοποντιακής καταγωγής.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Γεννήθηκε στον ορεινό χωριό Μπασκάντ στο ουγιέζντ του Ζανγκεζούρ στο κυβερνείου της Ελιζαμπέταπολ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (σήμερα Μουσκ στην επαρχία Σιουνίκ της Αρμενίας) με την καταγωγή των γονέων της να είναι από το Καρς της σημερινής Τουρκίας. Πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή το 1905 στην Τυφλίδα όπου συμμετείχε σε διάφορους θιάσους. Στα πρώτα της βήματα, συμμετείχε σε παραστάσεις γνωστών δραματουργών, όπως του Ουζεγίρ Χατζιμπέγιοφ, του Ζαφάρ Ζάμπαρλι, του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και πολλών άλλων, τόσο στα αζερικά όσο και στα ελληνικά. Το 1917, περιόδευσε μαζί με άλλους γνωστούς Αζέρους ηθοποιούς της εποχής στο Ιράν. Το 1919, ήταν η χρονιά που ρόλος έγινε ευρύτερα γνωστή λόγω της ερμηνείας στον ρόλο της "*Asya*" στο έργο του Χατζιμπέγιοφ "*Arshin Mal Alan*". Το 1924, εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Μπακού και εργάστηκε στο Κρατικό Δραματικό Θέατρο του Αζερμπαϊτζάν. Αργότερα, συμμετείχε στις ταινίες "*Ismat*" (1934) και "*Almaz"* (1936).

Το 1937, η Σοβιετική Κυβέρνηση την κατηγόρησε ότι λειτουργούσε ως πράκτορας του Ιράν. Η στενή της φιλία με την Γκοβχάρ Χατζίεβα, μιας Αζέρας συναδέλφου της που είχε μεταναστεύσει το 1920 στο Ιράν, καθώς και με τον Αχμέτ Τρίνιτς, έναν δημοσιογράφο γεννημένο στην Αλβανία που φυλακίστηκε το 1936 και αυτοκτόνησε τον επόμενο χρόνο, αρκούσε για να τεκμηριώσει την κατηγορία της κατασκοπείας και στην ίδια. Μετά από δεκαπεντάλεπτη δίκη, καταδικάστηκε με την εσχάτη των ποινών και τυφεκίστηκε από εκτελεστικό απόσπασμα στις 15 Οκτωβρίου 1937. Ο τόπος ταφής της παραμένει ακόμα και σήμερα άγνωστος. Μετά θάνατον, το 1957, η Παμφυλία Ταναηλίδη απαλλάχθηκε των κατηγοριών.

Θεωρείται ότι υπήρξε θύμα της Μεγάλης Εκκαθάρισης εναντίον του πληθυσμού ελληνικής καταγωγής στην περιοχή του Καυκάσου. Υπήρξε δεινή ομιλήτρια τέσσερα γλωσσών, όπως ποντιακά ελληνικά, αζέρικα, τούρκικα και γεωργιανά. Υπήρξε φανατική καπνίστρια, ενώ σύμφωνα με τον ποιητή Σουλεϊμάν Ρουστάμ, ένας από τους λόγους που οδήγησαν τις αρχές στη σύλληψή της, ήταν η προτίμηση που είχε η ίδια στα ιρανικά τσιγάρα, εν αντιθέσει με τα σοβιετικά, που τα θεωρούσε ευτελή.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Αζερικά) Farah Aliyeva. «Xx əsr azərbaycan musiqi tarixi – totalitar zaman kəsiyində (Η ιστορία της μουσικής του Αζερμαϊτζάν στον 20ό αιώνα - Η εποχή του ολοκληρωτισμού)». *Musiqi Dunyasi* **266**.. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2018.
2. ↑  Ivan Pilijov (3 Σεπτεμβρίου 2009). «Греки в Азербайджане (Έλληνες στο Αζερμπαϊτζάν)». *Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού* (στα Ρωσικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2018.
Ο **Νέντζελ (Nedzel)** είναι μικρός αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 13,2. Ανακαλύφθηκε το 1982 από τον Αμερικανό αστρονόμο Λώρενς Τζ. Ταφ, που παρατηρούσε από τον πειραματικό σταθμό του Εργαστηρίου Λίνκολν του MIT, κοντά στο Σοκόρο του Νέου Μεξικού, και πήρε το όνομά του στη μνήμη του Β. Αλεξάντερ Νέντζελ (*V. Alexander Nedzel*, θάν. 1984), επικεφαλής του αεροδιαστημικού τομέα του Εργαστηρίου Λίνκολν.

Τροχιά
------

Εξαιτίας της μεγάλης εκκεντρότητας της τροχιάς του, ο Νέντζελ κοντά στο περιήλιο της τροχιάς του υπερβαίνει τα εσώτατα όρια (τα προς την πλευρά του Ήλιου) της Κύριας Ζώνης και φθάνει σε μικρότερη απόσταση από τον Ήλιο από όσο ο πλανήτης Άρης στο δικό του αφήλιο. Αν και χαρακτηρίζεται εξ αυτού ως «Mars-crosser», κάτι που εννοεί ότι τέμνει την τροχιά του Άρη, η επίσης μεγάλη κλίση της τροχιάς του Νέντζελ προς την εκλειπτική (25 μοίρες και 9 δευτερόλεπτα της μοίρας) εξασφαλίζει ότι σπανίως τα δύο σώματα (Άρης και Νέντζελ) πλησιάζουν σχετικώς κοντά το ένα στο άλλο. Ο Νέντζελ ανήκει σε μια δυναμικώς ασταθή ομάδα αστεροειδών.

Φυσικά χαρακτηριστικά
---------------------

Η μέση διάμετρος του Νέντζελ εκτιμάται από 5,2 έως 6,8 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι μάλλον **S** (λιθώδης), ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του εκτιμάται μεταξύ 0,22 και 0,37. Ο Νέντζελ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 5 ώρες 27 λεπτά και 43 δευτερόλεπτα, χρόνος εκπληκτικά κοντά στην αντίστοιχη περίοδο του 3314 Μπηλς. Η καμπύλη φωτός του εμφανίζει μεγάλη μεταβολή καθώς ο αστεροειδής περιστρέφεται, κάτι που μάλλον υποδηλώνει πως το σχήμα του είναι επίμηκες (μακρόστενο).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι - πηγές
----------------------------

* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα

Αστεροειδείς| 3342 Φάιβσπαρκς | 3343 Νέντζελ | 3344 Μοδένα |

1. ↑  www.minorplanetcenter.net/db\_search/show\_object?object\_id=3343.
Ο **Σμιθ (Smith)** είναι μικρός αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος, όπως αυτό ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα, 12,9. Ανακαλύφθηκε το 1980 από τον Αμερικανό αστρονόμο Έντουαρντ Μπόουελ, που παρατηρούσε από την `Αντερσον Μέσα (σταθμός του Αστεροσκοπείου Λόουελ). Ο αστεροειδής πήρε το όνομά του στη μνήμη του Αμερικανού αστροναύτη Μάικλ Τζων Σμιθ, που σκοτώθηκε στην καταστροφή του διαστημικού λεωφορείου «Τσάλεντζερ» το 1986. Στους αστεροειδείς με τον προηγούμενο και τους επόμενους αύξοντες αριθμούς δόθηκαν επίσης ονόματα (όλων των) μελών της ίδιας αποστολής (οι ονομασίες δόθηκαν μετά την καταστροφή).

Εξαιτίας της μεγάλης εκκεντρότητας της τροχιάς του, ο Σμιθ διατρέχει σε κάθε περιφορά του όλο σχεδόν το πλάτος της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και κατά το αφήλιό του φθάνει μέχρι και το εξώτατο όριό της (προς την πλευρά του πλανήτη Δία).

Φυσικά χαρακτηριστικά
---------------------

Η μέση διάμετρος του Σμιθ εκτιμάται σε 7,3 ± 0,7 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,25. Ο Σμιθ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 7 έως 8 ώρες περίπου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.minorplanetcenter.net/db\_search/show\_object?object\_id=3351.

Πηγές - εξωτερικοί σύνδεσμοι
----------------------------

* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα

Αστεροειδείς| 3350 Σκόμπη | 3351 Σμιθ | 3352 Μακώλιφ |
Ο **Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης** (**Ο.Σ.Ε.Θ.**) είναι Ανώνυμη Εταιρεία, που ιδρύθηκε με το Ν. 4482/2017 και εποπτεύεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Έχει σκοπό την ανάπτυξη, τον συντονισμό, την εποπτεία και τον έλεγχο των δημοσίων επιβατικών αστικών συγκοινωνιών λεωφορείων και μέσων, υπόγειων και επίγειων, σταθερής τροχιάς, καθώς και των θαλάσσιων μεταφορών με σκοπό τη μεταφορά και εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης: λεωφορεία, μετρό, τραμ, θαλάσσιες συγκοινωνίες, αστικά ΚΤΕΛ και παράλληλα επίσης, με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τον έλεγχο των αγοραίων ταξί.

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εννέα μέλη, και διορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ο.Σ.Ε.Θ. αποτελείται από: α) ένα μέλος που προτείνεται από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, β) ένα (1) μέλος από το Δήμο Θεσσαλονίκης, γ) ένα μέλος από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, δ) ένα μέλος από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας), το Εμπορικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, το Επαγγελματικό και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης. Το μετοχικό κεφάλαιο του Ο.Σ.Ε.Θ. ορίστηκε στα 6.000.000 ευρώ και κατατέθηκε σε μετρητά σε πιστωτικό ίδρυμα στο όνομα της Ο.Σ.Ε.Θ. με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου, που αποτελεί και μοναδικό μέτοχο της εταιρείας.

Ο Ο.Σ.Ε.Θ. ελέγχει και εποπτεύει τον Οργανισμό Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης μέχρι τις 31/12/2022, οπότε και θα μεταβιβαστεί ο Ο.Α.Σ.Θ. στον Ο.Σ.Ε.Θ. Σκοπός του Ο.Σ.Ε.Θ. από την 1/1/2023 (την χρονιά που θα ανοίξει το Μετρό) θα είναι η εκτέλεση του αστικού συγκοινωνιακού έργου με λεωφορεία και με μέσα σταθερής τροχιάς (Μετρό Θεσσαλονίκης). Ωστόσο, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ο.Σ.Ε.Θ. στις 19 Οκτωβρίου 2023, η λειτουργία του Ο.Α.Σ.Θ. σε καθεστώς εκκαθάρισης θα παραμείνει έως και το 2024, να συνεχίσει το έργο του αλλά και να προωθήσει την προετοιμασία για την (όποια) μετεξέλιξη αποφασισθεί να λάβει χώρα για το υπάρχον σχήμα λειτουργίας ώστε να υπάρξει διαδοχή αυτού τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με την τροπολογία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που ενσωματώνεται σε υπό ψήφιση νομοσχέδιο

Παραπομπές
----------

1. ↑  «ΟΣΕΘ | Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης». Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2020.
2. ↑  «ΠΑΡΑΤΑΣΗ «ΖΩΗΣ» ΣΤΟΝ ΟΑΣΘ ΜΕ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΣΤΙΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ». *Ο.Σ.Ε.Θ*. 19 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2023.

Πηγές
-----

Νόμος 4482/2017[*νεκρός σύνδεσμος*]
Στον Αρθουριανό κύκλο ο **Σερ Μάλαγκαντ** (αγγλ. *Sir Meleagant, Maleagant, Malagant*) ήταν αρχικά ένας από τους Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης, γιος του Βασιλιά Bagdemagus. 

Ο Μάλαγκαντ ήταν κρυφά ερωτευμένος με τη Βασίλισσα Γκουίνιβερ. Τα αισθήματά του αποκαλύφθηκαν κάπως όταν αναμείχθηκε σε διαμάχη με το Λάμορακ για τη σύγκριση σε ομορφιά μεταξύ της Γκουίνιβερ και της Μοργκάουζ του Όρκνεϊ.

Ο Μάλαγκαντ αποφάσισε να αποκτήσει αυτό που ήθελε με δραστικά και βίαια μέσα. Έστησε ενέδρα στη βασίλισσα και τη συνοδεία της σε έναν από τους περιπάτους της, την απήγαγε και τη μετέφερε στο βασίλειό του. Τα νέα έφτασαν στον αγαπημένο της, Λάνσελοτ, ο οποίος αποφάσισε να τη σώσει. Έφτασε στο κάστρο και απέτρεψε βιαιοπραγία του Μάλαγκαντ απέναντί της. Ο Λάνσελοτ προκάλεσε σε μονομαχία τον Μάλαγκαντ, αλλά εκείνος του έστησε παγίδα και τον φυλάκισε σε ένα υπόγειο κελί. Ο Λάνσελοτ κατάφερε να ελευθερωθεί και στη μονομαχία που ακολούθησε, σκότωσε τελικά το Μάλαγκαντ.

Η ιστορία του Μάλαγκαντ φαίνεται να έχει προγενέστερες ρίζες σε ουαλικές ιστορίες σχετικά με τον Αρθούρο, όπου εμφανίζεται με το συγγενές ετυμολογικά όνομα **Melwas**.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* 

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αρθουριανός κύκλος |
| --- |
|  |
| Το περιβάλλον του Αρθούρου | 
* Στρογγυλή Τράπεζα
* Εξκάλιμπερ
* Άγιο Δισκοπότηρο
* Κάμελοτ
* Άβαλον
* Μέρλιν ο Μάγος
* Γκουίνεβιρ
* Ούθερ Πεντράγκον
* Μόρντρεντ
* Ιγκρέιν
* Μοργκάνα λε Φέι
* Μοργκάουζ
* Κυρά της Λίμνης
* Ρίενς
 |  |
|  |
| Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης | 
* Άγκλοβαλ
* Άγκραβαϊν
* Γκάγουεν
* Γκάρεθ
* Γκάλαχαντ
* Γκρίφλετ
* Σερ Έκτορ
* Σερ Κέι
* Λάμορακ
* Λάνσελοτ
* Λεόντεγκρανς
* Λάιονελ
* Λούκαν
* Μάλαγκαντ
* Μπέντβιρ
* Σερ Μπορς
* Ούριενς
* Πέλλινορ
* Πέρσιβαλ
 |

 |
Η **Φυλακή** ήταν πόλη της αρχαιότητας, η οποία σύμφωνα με τον ιστορικό Αθανάσιο Σταγειρίτη, την αναφέρει ως πόλη της Κασσωπαίας χώρας. Η πόλη είχε υπό την επιρροή της την περιοχή από δυσμάς μέχρι την Λάμαρη και πότε δεν άγγιξε το Φανάρι. Ο ιστορικός Λίβιος αναφέρει και αυτός ότι η πόλη υπάγονταν στην Κασσωπαία χώρα και και κατοικούνταν από Μολοσσούς. Ο Όμηρος γράφει στην ραψωδία λ στους στίχους 288-291 της Οδύσσειας τα εξής: <<... ούτε τι Νηλευς τω ος μη έλικας βοας ευρυμέτωπους εκ Φυλακής ελάσειε βίης Ιφικτη ειής αργάλέας... >>
<<... Όμως ο Νηλευς δεν την έδιδε, παρά σε όποιον ελικοκέρατα βόδια ευρυμέτωπα από την Φυλακής θα έφερνε, του δυνατού Ιφίκτου τα φοβερά... >> Η εκτροφή βοδιών στην περιοχή της Φυλακής είναι πιθανό πως υπήρχε κατά την εποχή του Ομήρου και ίσως αποτελεί προέλευση του γνωστού θρύλου με τα βόδια του Γηρυόνη.
Η **Αντιόχεια της Πισιδίας** ήταν αρχαία πόλη της Μικράς Ασίας παρά τη μεθόριο της Φρυγίας και Πισιδίας. Τα ερείπια απεκάλυψαν ο Αρουντέλ και ο Ότο φον Ρίχτερ εντός της σημερινής πόλης Γιάλοβα του Βιλαετίου Χαμινταμπάντ της Τουρκίας. Κτίστηκε επί ιερού χώρου φρυγιακού αδύτου στη δεξιά όχθη του αρχαίου χείμαρρου Ανθίου από τον Σέλευκο τον Νικάτορα πριν το 280 π.Χ. Επί ρωμαϊκής περιόδου απετέλεσε «ελεύθερη πόλη» (189 π.Χ.).
Ήταν μια καθαρά ελληνική πόλη που διατηρούσε όλες τις παραδόσεις, ήθη και έθιμα παρότι βρισκόταν πλησίον Φρυγών με μικτό πληθυσμό και πολλούς ιουδαίους. Στα τέλη του 3ου αιώνα στην Αντιόχεια Πισιδίας έζησε η Αγία Μαρίνα η μεγαλομάρτυς.

Πριν το 11 π.Χ. ο Αυτοκράτωρ Αύγουστος την κατέστησε ρωμαϊκή αποικία με το όνομα Καισάρεια γενόμενη έκτοτε κέντρο της πολιτικής και στρατιωτικής διοίκησης της νότιας Γαλατίας. Ο εκρωμαϊσμός της έγινε γρήγορα μέχρι των ημερών του Κλαύδιου (41 – 54 μ.Χ) όταν την επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος (Πρ. Αποστ. 13:14, 14:21, 16:6 και 18:23) και ο Βαρνάβας όπου κήρυξαν τη νέα θρησκεία. Στη δεύτερη επίσκεψή τους κατέστησαν την πόλη κέντρο χριστιανικής κίνησης για όλη την περιοχή της βόρειας Πισιδίας και σε μεγάλη ακτίνα εντός της Φρυγίας. Αργότερα η **Αντιόχεια** αυτή έγινε από τις πρώτες έδρα Μητροπολίτη, κατά δε τη Βυζαντινή περίοδο πρωτεύουσα της Βόρειας Πισιδίας.

Από τα ερείπια συνάγεται ότι υπήρξε πόλη ελληνορωμαϊκού τύπου με ισχυρή οχύρωση. Βρέθηκαν πολλά αρχαία νομίσματα εποχής Αυγούστου μέχρι Κλαύδιου του Γοτθικού. Άπαντα χαλκά φέρουν την λατινική επιγραφή COL. CAES. ANTIOCH.  δηλαδή Colonia Caesaria Antiochia (= Αποικία Καισάρεια Αντιόχεια) και τα γράμματα S.R. δηλαδή Senatus Romanus. Πολλά αναφέρονται στη λατρεία του Μηνός «Ασκινού» που κατείχε διάσημο ιερό στην πόλη αυτή. Ο θεός παρίσταται σε όρθια στάση με φρύγιο πίλο και μηνίσκο στους ώμους κρατώντας στη δεξιά σκήπτρο και στην αριστερά τη Νίκη, στηρίζοντας το ένα πόδι επί βουκράνου και δίπλα ίσταται πετεινός. Επίσης βρέθηκαν πολλές λατινικές επιγραφές, μεταξύ των οποίων και αντίγραφο πεπραγμένων (Res Gestae) του Αυγούστου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Βιβλικά μέρη  (στα αγγλικά)
* Φωτογραφίες του αρχαιολογικού χώρου της Αντιόχειας

  


|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αντιόχεια Πισιδίας** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 17144648190861285629
* LCCN: sh91003950
* GND: 4590398-0

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ασία
* Πύλη:Τουρκία
 |

 |
Η **Βάντια Σαμέντοβα** (γεννήθηκε την 24 Νοεμβρίου 1924 στο Μπακού, πέθανε την 24 Οκτωβρίου 1965  ) ήταν μία Αζερμπαϊτζανή καλλιτέχνιδα που ασχολήθηκε κυρίως με τη ζωγραφική. Είναι γνωστή για τα πορτρέτα και τις τοπιογραφίες της  .

Βιογραφία
---------

Το 1944 η Βάντια Σαμάντοβα αποφοίτησε από την Κρατική Σχολή Τεχνών του Αζερμπαϊτζάν . Η διπλωματική της εργασία ήταν μία συλλογική προσωπογραφία των Αζερμπαϊτζανών συνθετών. Παράλληλα με τη δημιουργική της δραστηριότητα, είχε επίσης δημόσια και εκπαιδευτικά ενδιαφέροντα. Τα έργα της Σαμάντοβα έχουν εκτεθεί σε διεθνείς εκθέσεις στη Βιέννη, το Κάιρο, τη Βηρυτό , τη Βαρσοβία, το Βερολίνο, τη Βουδαπέστη και τη Σόφια  . 

Η Σαμάντοβα πέθανε την 24 Οκτωβρίου 1965 στο Μπακού από μια μακροχρόνια ασθένεια. Όπως ζήτησε η ίδια, τάφηκε σε ένα κοινό μουσουλμανικό νεκροταφείο . Στα τέλη του 1966 άνοιξε η μεταθανάτια έκθεση έργων της Σαμάντοβα στο καλλιτεχνικό σαλόνι της Ένωσης Καλλιτεχνών του Αζερμπαϊτζάν στο Μπακού. Στα περίπου 200 έργα της καλλιτέχνιδας που συγκεντρώθηκαν στην έκθεση περιλαμβάνονται: πορτρέτα, γενικές εικόνες, τοπία, νεκρές φύσεις, ελαιογραφίες, υδατογραφίες και ζωγραφιές με παστέλ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2019.
2. 1 2 3   *Vəcihə Səmədova (1924-1965)*,
3. ↑   *Vəcihə Səmədova*,
4. 1 2   *Габибов, Наджафов*, 1960
5. ↑   *Vəcihə Səmədova (1924-1965) | Xalq Bank*, ανακτήθηκε στις 2019-04-02
6. ↑   *Габибов, Наджафов*, 1967
7. ↑   *Эфенди*, 1967

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 8481154260450824480005

 |

 |
Τα οξυντικά κύτταρα του στομάχου του ανθρώπου (σε *ρόζ* χρώση).
Τα **τοιχωματικά κύτταρα** ή αλλιώς **οξυντικά κύτταρα** (*Parietal cells*) είναι επιθηλιακά κύτταρα στο στομάχι που εκκρίνουν υδροχλωρικό οξύ (HCl) -κύριο μέρος του γαστρικού υγρού- και επίσης εκκρίνουν *ενδογενή παράγοντα* ο οποίος είναι μία γλυκοπρωτεΐνη. 

Αυτά τα κύτταρα βρίσκονται στους γαστρικούς αδένες που υπάρχουν πάνω στην επένδυση του βυθού και στις περιοχές του σώματος του στομάχου.
 Περιέχουν ένα εκτεταμένο εκκριτικό δίκτυο καναλιών από το οποίο παράγεται και εκκρίνεται το HCl με ενεργή μεταφορά στο στομάχι. Το ένζυμο ATPάση υδρογόνου-καλίου (H+/K + ATPase) είναι μοναδικό στα οξυντικά κύτταρα και μεταφέρει τα κατιόντα H+ σε ολική συγκέντρωση περίπου 3 εκατομμύρια προς 1, που είναι η πιο οξεία απαντώμενη ύπαρξη ιόντων που συντίθεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Τα τοιχωματικά κύτταρα ρυθμίζονται κυρίως μέσω σηματοδότησης ισταμίνης, ακετυλοχολίνης και γαστρίνης τόσο από κεντρικούς όσο και από τοπικούς ρυθμιστές.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Hunt, A; Harrington, D; Robinson, S (4 June 2014). «Vitamin B12 deficiency.». *BMJ* **349**: g5226. doi:10.1136/bmj.g5226. PMID 25189324. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-03-12.. Ανακτήθηκε στις 9 May 2018. Ελεύθερη ανάγνωση
2. ↑  Boulpaep, Walter (2009). *Medical Physiology*. Philadelphia: Saunders. σελίδες 898–899. ISBN 978-1-4160-3115-4.
3. ↑  «Gastric acid secretion - Homo sapiens». KEGG. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2011.
Ο **Αινείας Βασιλειάδης** (1926 – 2 Απριλίου 2007) ήταν Έλληνας χημικός.

Γεννήθηκε στη Λάρνακα της Κύπρου, αλλά από το 1931 είχαν εγκατασταθεί με την οικογένειά του στην Αθήνα. Σπούδασε στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου πήρε το πτυχίο του με άριστα το 1951. Κατόπιν, με υποτροφία του ΙΚΥ, σπούδασε μεταπτυχιακά στο Πανεπιστήμιο του Ληντς της Αγγλίας, από όπου πήρε και το διδακτορικό του τον Νοέμβριο του 1956.

Από τον Απρίλιο του 1957 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1958 εργάσθηκε ως έκτακτος και κατόπιν, μέχρι τον Απρίλιο του 1959, ως τακτικός Βοηθός του Εργαστηρίου Βιομηχανικής Χημείας, στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Απρίλιο του 1961 πήγε με υποτροφία και εργάσθηκε ερευνητικά στο Ινστιτούτο Μαλλιού του Άαχεν της Γερμανίας. Τον Ιούλιο του 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα και προσλήφθηκε στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, μέχρι τον Φεβρουάριο του 1964, οπότε και ανέλαβε καθήκοντα επιμελητή στο Εργαστήριο Βιομηχανικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1968 εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών και το 1970 τακτικός καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, θέση στην οποία ολοκλήρωσε τη σταδιοδρομία του. Απεβίωσε τη Μεγάλη Δευτέρα του 2007, σε ηλικία 81 ετών.

Πηγές
-----

* Το ομώνυμο λήμμα στο *Λεξικό θετικών επιστημών* των Β.Ε. Σουρβίνου & Ι. Γουδέλη, εκδ. «Χάρη Πάτση», Αθήναι 1970, σελ. 453

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Σύντομο βιογραφικό στη μνήμη του
|  |
| --- |
| 
Καλλιτεχνική γραφήΜέγα Ετυμολογικόν, 1499 |
| Ελληνικό αλφάβητο |
| Αα | Άλφα | Νν | Νι |
| Ββ | Βήτα | Ξξ | Ξι |
| Γγ | Γάμμα | Οο | Όμικρον |
| Δδ | Δέλτα | Ππ | Πι |
| Εε | Έψιλον | Ρρ | Ρω |
| Ζζ | Ζήτα | Σσς | Σίγμα |
| Ηη | Ήτα | Ττ | Ταυ |
| Θθ | Θήτα | Υυ | Ύψιλον |
| Ιι | Ιώτα | Φφ | Φι |
| Κκ | Κάππα | Χχ | Χι |
| Λλ | Λάμδα | Ψψ | Ψι |
| Μμ | Μι | Ωω | Ωμέγα |
| Ιστορία |
| Αρχαϊκές τοπικές παραλλαγές* Δίγαμμα
* Ήτα
* Σαν
* Τσαν
* Κόππα
* Σαμπί
 |
| Σημεία στίξης Συμπλέγματα |
| Αριθμοί ϛ (6) ϟ (90) ϡ (900) |
| Σε άλλες γλώσσες |
| * Βακτριανά
* Μυσικά
* Λυκιακά
* Καρικά
* Γοτθικά
* Ελληνοϊβηρικά
* Κοπτικά
* Παλαιονουβικά
* Καραμανλήδικα
 |
| Σχετικά λήμματα |
| * Πολυτονική γραφή
* Μικρογράμματη γραφή
* Ελληνικός κώδικας Μπράιγ
* Κώδικας Μορς
* Επιστημονικά σύμβολα
 |
| 

---

* **Κατηγορία Κατηγορία**
* **Commons page Κοινά**

---

π • σ • ε |

Το γράμμα **χι** (κεφαλαίο **Χ**, πεζό **χ**) είναι το εικοστό δεύτερο γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου. Στα αρχαία ελληνικά συμβόλιζε το δασύ υπερωικό κλειστό φώνημα /kh/ ενώ στα νέα ελληνικά αντιστοιχεί με το άηχο υπερωικό τριβόμενο σύμφωνο /x/ που πραγματώνεται είτε με τον αντίστοιχο φθόγγο [x] (**χ**άνω) είτε ως ουρανικός [ç] έναντι εμπρόσθιων φωνηέντων (π.χ. έ**χ**ει). Όπως το Φ και το Ψ, το Χ προστέθηκε στο αλφάβητο από τους Έλληνες και δεν έχει κάποιο αντίστοιχο στο φοινικικό αλφάβητο. Προήλθε είτε από το <Τ> (αναπαριστάμενο ως <+>), είτε από το <Θ>.

Στα δυτικά ελληνικά αλφάβητα χρησιμοποιείτο για την αναπαράσταση της ακολουθίας /ks/, κάτι που συνεχίστηκε στο αντίστοιχο λατινικό γράμμα X, x. Από την άλλη, για τη μεταγραφή στο λατινικό αλφάβητο ελληνικών λέξεων που το περιέχουν χρησιμοποιείται από τυποποιημένες μεθόδους το διπλό γράμμα <ch> ή εναλλακτικώς το <kh>, αν και στην καθημερινότητα συνηθίζεται περισσότερο η απόδοσή του με <x>. Στα κυριλικά αλφάβητα αντιστοιχεί στα σύμφωνα /k/ ή /h/ ενώ στο Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο μια παραλλαγή του, γνωστή ως λατινικό χι αντιπροσωπεύει το άηχο σταφυλικό τριβόμενο σύμφωνο /χ/.

Στο ελληνικό σύστημα αρίθμησης έχει αριθμητική αξία χ´=600. Σε παλαιότερο ελληνικό αριθμητικό σύστημα, το ακροφωνικό σύστημα αρίθμησης, συμβόλιζε τον αριθμό χίλια.

Στα μαθηματικά δηλώνει έναν άγνωστο παράγοντα ή μεταβλητή.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Μποτίνης, Α. (2011): *Φωνητική της ελληνικής*. ISEL. σελ. 89, 111.
2. ↑  Μπαμπινιώτης, Γ. (2005): *Λεξικό της Νέας Ελληνικής γλώσσας*. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. *s.v.* «X».
3. ↑  *Encyclopaedia Britannica*, s.v. Achaea.
4. ↑  IPA (1999): *Handbook of the IPA*. Cambridge University Press.

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **χι**  |