Συντεταγμένες: 40°45′36″N 22°31′32″E﻿ / ﻿40.76000°N 22.52556°E﻿ / 40.76000; 22.52556

Για για την αρχαία πόλη, δείτε: Αρχαία Πέλλα.  

Η **Πέλλα** είναι κωμόπολη στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας της Μακεδονίας. **Πέλλα** ονομάζεται η πόλη που ιδρύθηκε από τον Αρχέλαο κοντά στο 400 π.Χ.. Στη διάρκεια της Βυζαντινής και της Οθωμανικής αυτοκρατορίας η ονομασία της είχε αλλάξει σε **Άγιοι Απόστολοι** και ήταν γνωστή και ως **Ποστόλ**. Το 1926 (ΦΕΚ 97Α) ξαναπήρε την αρχική της ονομασία.

Πέλλα
-----

Η πόλη **Πέλλα** (Αρχαία Πέλλα επίσης) είναι κτισμένη επάνω σε λόφο σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από την οδική αρτηρία Θεσσαλονίκης - Έδεσσας και τον αρχαιολογικό χώρο και 7 χλμ από τα Γιαννιτσά. Νοτίως του δρόμου βρίσκεται ο εύφορος κάμπος που προέκυψε από την αποξήρανση της Λουδίας λίμνης ή λίμνης των Γιαννιτσών από την Αμερικανική εταιρεία Foundation μεταξύ των ετών 1927-1937.

Η Πέλλα έχει έκταση περίπου 3 τ. χμ. και πληθυσμό 2450 κατοίκους.

Επί Τουρκοκρατίας είχε 70 περίπου οικογένειες που ήταν κολλήγοι του Τούρκου Αγά και ενός Εβραίου Ιταλικής υπηκοότητας, του Σαούλ Μοδιάνο.

Η **Νέα Πέλλα** βρίσκεται 2 χλμ μετά τον αρχαιολογικό χώρο με κατεύθυνση προς Γιαννιτσά και είναι μία νέα πόλη. Τα πρώτα σπίτια άρχισαν να χτίζονται το 1925 από τους πρώτους κατοίκους της που ήρθαν πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία.

Ανταλλαγή πληθυσμών
-------------------

Κύριο λήμμα: Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923
Κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών με την συνθήκη της Λωζάνης (24 Ιουλίου 1923) ήρθαν στην Πέλλα:

* Πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη που έφυγαν από το χωριό Αρναούτκιοϊ της περιοχής Τσατάλτζα-Μητροπόλεως Δέρκων και Τυρολόης, που βρίσκεται 18 χμ. δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Οι κάτοικοι του χωριού αυτού εγκαταστάθηκαν εκτός της Πέλλας και στο χωριό Διονυσίου της Χαλκιδικής.
* Πρόσφυγες από το χωριό Νεοχώριo (Γενίκιοϊ) της Καλλίπολης που εγκαταστάθηκαν εκτός της Πέλλας και στα χωριά Εξαπλάτανος, Άθυρα, Κουφάλια και αλλού.
* Πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία που ήρθαν στην Πέλλα το 1918 -1924 από το χωριό Μοναστήρι της σημερινής Βουλγαρίας και μοιράστηκαν στην Πέλλα στο Μικρό Μοναστήρι Νομού Θεσσαλονίκης και το Νέο Μοναστήρι (Τζόμπα) περιοχής Δομοκού.

Έτσι υπερδιπλασιάσθηκε ο πληθυσμός του χωριού, σε σχέση μ' αυτόν που είχε στις αρχές του αιώνα. Τέλος ήλθαν στο χωριό το 1947, περίπου 50 οικογένειες Σαρακατσάνων, προερχόμενοι από τις περιοχές της Φλώρινας.

Ο Δήμος Πέλλας
--------------

Η Πέλλα αναγνωρίσθηκε ως κοινότητα στις 28 Ιουνίου 1918 με την ονομασία «Άγιοι Απόστολοι», αποτελούμενη και από τους συνοικισμούς Ραχώνας, Λειβαδίτσας και Αγροσυκιάς. Οι δύο τελευταίοι αποσπάστηκαν από την Πέλλα το 1922 και προσαρτήθηκαν στην κοινότητα Αθύρων.

Στις 2 Μαρτίου 1926 μετονομάστηκε σε «Παλαιά Πέλλα». To 1975 ονομάστηκε «Πέλλα».

Η κοινότητα αναβαθμίστηκε σε δήμο το 1989, για ιστορικούς λόγους, με το Προεδρικό Διάταγμα 592/21-12-1989.

Με το σχέδιο Καποδίστριας, ο Δήμος Πέλλας διευρύνεται και περιλαμβάνει τις μέχρι τώρα κοινότητες Νέας Πέλλας, Αθύρων, Δυτικού, Αγροσυκιάς και Ραχώνας με τον οικισμό της Λειβαδίτσας. Με το σχέδιο Καλλικράτης ο Δήμος διευρύνεται ακόμα περισσότερο και συγχωνεύεται με τους δήμους Γιαννιτσών, Κύρρου, Κρύας Βρύσης και Μεγάλου Αλεξάνδρου και η έδρα μεταφέρεται στα Γιαννιτσά. Έτσι ο Δήμος Πέλλας σήμερα είναι ο πολυπληθέστερος του νομού έχει πάνω από 63.122 κατοίκους.

Φωτογραφίες
-----------

* ΜωσαϊκόΜωσαϊκό
* Άποψη της ΠέλλαςΆποψη της Πέλλας
* Βρύση στο κέντρο της ΠέλλαςΒρύση στο κέντρο της Πέλλας

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Πέλλα ΠΕΛΛΑΣ, Δήμος ΠΕΛΛΑΣ». *buk.gr*. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2022.
2. ↑  «Διοικητικές μεταβολές δήμων και κοινοτήτων. Κ. Πέλλης (Πέλλης)». ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2018.
3. ↑  ΦΕΚ 152 1918
4. ↑  ΦΕΚ 97, τεύχος Α΄ 1926
5. ↑  ΦΕΚ Α΄ 251 /29-12-1989

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Πέλλας |
| --- |
|  |
| Δημοτική ενότητα Γιαννιτσών | 
* Αμπελειές
* Αρχοντικό
* Ασβεσταριό
* Γιαννιτσά
* Δαμιανό
* Ελευθεροχώρι
* Λεπτοκαρυά
* Μελίσσι
* Μεσιανό
* Παραλίμνη
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Κρύας Βρύσης | 
* Άγιος Λουκάς
* Ακρολίμνη
* Εσώβαλτα
* Κρύα Βρύση
* Σταυροδρόμι
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Κύρρου | 
* Αξός
* Αραβησσός
* Αχλαδοχώρι
* Κρώμνη
* Λάκκα
* Νέος Μυλότοπος
* Παλαιός Μυλότοπος
* Πλαγιάρι
* Ποντοχώρι
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Μεγάλου Αλεξάνδρου | 
* Άγιος Γεώργιος
* Γαλατάδες
* Γυψοχώρι
* Δροσερό
* Καρυώτισσα
* Λιπαρό
* Παλαίφυτο
* Τριφύλλι
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Πέλλας | 
* Αγροσυκιά
* Άθυρα
* Δυτικό
* Νέα Πέλλα
* Πέλλα
* Λιβαδίτσα
* Ραχώνα
 |
|  |
| Ιστορικοί οικισμοί | 
* Βραστή
* Εξώβαλτα
* Κύρρος
* Παλαιά Καρυώτισσα
* Πυργάρι
* Υδρόμυλοι
 |
|  |
| Μονές | 
* Μονή Αγίας Παρασκευής
* Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου
 |
|  |
| 
* Έδρα: Γιαννιτσά
* Ιστορική έδρα: Πέλλα
* Ιστότοπος: giannitsa.gr
 |

 |