Το **oρθοχλωροβενζαμαλονονιτρίλιο** με χημικό τύπο C10H5ClN2 είναι συστατικό ενός "δακρυγόνου" που αναφέρεται γενικά ως κατασταλτικό **Αέριο CS**. Στην πραγματικότητα είναι είδος αεροζόλ, πτητικό διάλυμα που εξατμίζεται εύκολα με 2-2-χλωροβενζαμαλονονιτρίλιο, το οποίο είναι σε στερεά κατάσταση σε θερμοκρασία δωματίου. Το αέριο CS είναι γενικά αποδεκτό ως "μη θανατηφόρο" και ανακαλύφθηκε από δύο Αμερικανούς, τον Μπεν Κόρσον και τον Ρότζερ Στάουτον στο Κολέγιο Μίντλμπουρι το 1928. Το όνομα του χημικού προέρχεται από τον συνδυασμό των πρώτων γραμμάτων των επωνύμων των δύο επιστημόνων.

Τοξικότητα
----------

Παρόλο που θεωρείται μη θανατηφόρο, εντούτοις είναι δυνατόν να δημιουργήσει σημαντική ζημιά στο αναπνευστικό, όπως επίσης σημαντική καταστροφή στην καρδιά και το ήπαρ.

Στις 28 Σεπτεμβρίου, 2000, ο καθ. Ούβε Χάινριχ δημοσίευσε μελέτη του, σύμφωνα με την οποία το αέριο CS μπορεί να είναι θανατηφόρο, **αν δεν χρησιμοποιείται μάσκα και χρησιμοποιηθεί σε κλειστό χώρο**. Υφίστανται επίσης αναφορές ότι η έκθεση στο αέριο CS είναι δυνατόν να προκαλέσει αποβολή εμβρύων, καθώς συνδέεται με ασυνήθιστες αλλαγές χρωμοσώματος (κλαστογενική επίδραση) σε κύτταρα θηλαστικών.

Όταν το αέριο CS μεταβολίζεται, ανιχνεύεται κυανίδιο στον ανθρώπινο ιστό. Σύμφωνα με τις υγειονομικές υπηρεσίες προληπτικής ιατρικής του αμερικανικού στρατού το αέριο CS παράγει ιδιαίτερα τοξικούς καπνούς και οι μεγάλες συγκεντρώσεις του συνιστούν άμεσο κίνδυνο για τη ζωή και την υγεία του θύματος. Οι ίδιες υπηρεσίες συνιστούν άμεση ιατρική περίθαλψη σε περίπτωση έκθεσης στο αέριο. Εκτός του αερίου, το διαλυτικό μέσο MiBK είναι αφεαυτού επιβλαβές και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς, δερματίτιδα, εγκαύματα στους δερματικούς ιστούς και καταστροφή του ήπατος.

Συμπτώματα
----------

Το αέριο CS προκαλεί κατά την επαφή του με τον ανθρώπινο οργανισμό δάκρυα, ισχυρούς πόνους και σπασμούς των βλεφάρων και ερύθημα του επιπεφυκότος αν εκτεθούν τα μάτια. Κοινή συμπτωματολογία είναι επίσης η ρινόρροια και η ρινική ενόχληση, συνοδευόμενη συνήθως από αίσθημα ναυτίας και έμετο. Συχνό φαινόμενο είναι επίσης ο πόνος στο, λαιμό, το φτέρνισμα, ο βήχας σφίξιμο στο στήθος και η ιδιαίτερη έκκριση σιέλου.

Αν τα δακρυγόνα εκτοξευτούν από κοντινή απόσταση, υπάρχει περίπτωση επιπλοκών, στις οποίες περιλαμβάνεται το συμβλέφαρο, η μολυσματική κερατίτιδα και η πιθανή αιμορραγία του υαλώδους. Δευτερογενώς το αέριο είναι δυνατόν να προκαλέσει ερυθηματώδη δερματίτιδα και δερματίτιδα επαφής με φουσκάλες, κύστεις και εφελκιδώσεις, κάτι που συνοδεύεται συχνά από έντονα πρηξίματα.

Απολύμανση
----------

Η μόλυνση από αέριο CS μπορεί να αφαιρεθεί με πλύση αλκαλικού διαλύματος νερού και δισουλφίδιου (διθειούχου) νατρίου, καθώς οι ενώσεις που περιέχουν χλώριο πρέπει να εξουδετερώνονται με διθειούχο νάτριο. Ως απολυμαντικό επίσης προτείνεται και η πλύση με φυσιολογικό ορό.

Παραπομπές - σημειώσεις
-----------------------

1. ↑  Τόσο οι χλωρο-ενώσεις, όσο και η βενζιδίνη και οι ενώσεις της είναι κύριες ευαισθητοποιές ουσίες του δέρματος στη βιομηχανία Αρχειοθετήθηκε 2013-05-01 στο Wayback Machine.
2. ↑  Cs definition.
3. ↑  Hu, Howard et al. (1989). "The Use of Chemical Weapons: Conducting an Investigation Using Survey Epidemiology". *Journal of the American Medical Association* 262 (5): 640–3.
4. ↑  Heinrich, U. "Possible lethal effects of CS tear gas on Branch Davidians during the FBI raid on the Mount Carmel compound near Waco, Texas." [*νεκρός σύνδεσμος*] Σεπτέμβριος 2000.
5. ↑  Heinrich, U. "Possible lethal effects of CS tear gas on Branch Davidians during the FBI raid on the Mount Carmel compound near Waco, Texas." www.veritagiustizia.it Σεπτέμβριος 2000.
6. 1 2 3  Στο ίδιο.
7. ↑  Williams, Kenneth E. "Detailed Facts About Tear Agent O-Chlorobenzylidene Malononitrile (CS)." U.S. Army Center for Health Promotion and Preventive Medicine. Αρχειοθέτηση 26 Σεπτεμβρίου 2007 Wayback Machine.
8. ↑  8 data for methyl isobutyl ketone[*νεκρός σύνδεσμος*]." *Material Safety Data Sheet hosted by The Physical and Theoretical Chemistry Laboratory Oxford University Αρχειοθετήθηκε 2007-10-16 στο Wayback Machine..* Τελευταία ενημέρωση 16 Ιουνίου, 2005. Αρχειοθέτηση Wayback Machine Αρχειοθετήθηκε 2007-10-16 στο Wayback Machine. 25 Σεπτ 2007.
9. ↑  *Δημόσια Υγεία* στο GoogleBooks
10. ↑  Bhattacharya, S. T.; Hayward, AW (1993). "CS gas implications for the anaesthetist". *Anaesthesia* 48 (10): 896.
11. ↑  Orthochlorobenzylidenemalononitrile ClC6H4CHCCN(CN)2 Αρχειοθετήθηκε 2006-11-28 στο Wayback Machine. στο Zarc International.
12. ↑  Αφαλάτωση νερού με αντίστροφη όσμωση στο *Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών*].

Διαδίκτυο
---------

* Gas Chromatography Gas-Chrom Gas Chromatography στο *NIST*
* Army Center for Health Promotion and Preventive Medicine[*νεκρός σύνδεσμος*] General Facts About Tear Agent O-Chlorobenzylidene Malononitrile (CS)
* Patten report recommendations 69 and 70 relating to public order equipment
* Committees on toxicity, mutagenicity and carcinogenicity of chemicals in food, consumer products and the environment statement on 2-chlorobenzylidene malononitrile (CS) and CS spray, September 1999. (pdf)
* Journal of Non-lethal Combatives, January 2003
* "Crowd Control Technologies: An Assessment Of Crowd Control Technology Options For The European Union" – The Omega Foundation (pdf)
* Health and safety in policing Αρχειοθετήθηκε 2008-09-22 στο Wayback Machine. University of Nottingham paper on CS use in the UK.
* Information and effects of CS and CN gas
* BBC 'wiki' site – entry on CS gas
* eMedicine Information on irritants: Cs, Cn, Cnc, Ca, Cr, Cnb, PS

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χημικά όπλα |
| --- |
|  |
| Δηλητήρια του αίματος | 
Υδροκυάνιο (CK) · Χλωριούχο κυάνιο (AC) |  |
|  |
| Καυστικές ουσίες | 
Αιθυλοδιχλωροαρσίνη (ED)  · Μεθυλοδιχλωροαρσίνη (MD)  · Φαινυλοδιχλωροαρσίνη (PD)  · Λεβισίτης (L)  · Μουστάρδα θείου (HD, H, HT, HL, HQ)  · Αζωτούχες μουστάρδες (HN1, HN2, HN3)  · Οξίμη του φωσγενίου (CX) |
|  |
| Παράγοντες νεύρων | 
***Παράγοντες G***: Ταμπούν (GA)  · Σαρίν (GB)  · Σομάν (GD)  · Κυκλοσαρίν  · GV  ***Παράγοντες V***: EA-3148  · VE  · VG  · VM  · VR  · VX  ***Παράγοντες Νόβιτσοκ*** |
|  |
| Ασφυξιογόνες ουσίες | 
Χλώριο  · Χλωροπικρίνη (PS)  · Φωσγένιο (CG)  · Διφωσγένιο (DP) |
|  |
| Ψυχοτρόπες ουσίες | 
Μπαζ (BZ)  · EA-3167  · Kolokol-1 |
|  |
| Ερεθιστικές ουσίες | 
***Δακρυγόνα***: Σπρέι πιπεριού (OC)  · Κυανιούχο βρωμοβενζύλιο (CA)  · Χλωροακετοφαινόνη (CN)  · Αέριο CR  · Αέριο CS  ***Πταρμογόνα***: Αδαμσίτης (DM) |
|  |
| Ζιζανιοκτόνα | 
Κακωδυλικό οξύ (Μπλε ουσία)  · Βρωμακίλη (Hyvar / Urox B)  · 2,4-D  · 2,4,5,-T (Esteron 245)  · Διοξίνες |

 |