Χάρτης της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης. Ο Λύκος διασχίζει την πόλη από τα βορειοδυτικά προς τα νότια.
Ο **Λύκος** (Τουρκικά: *Bayrampaşa Deresi*) είναι ποταμός, ο οποίος διερχόταν μέσα από τη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη.

Ουσιαστικά επρόκειτο για ρεύμα και όχι για ποταμό, το οποίο λειτουργούσε αποστραγγιστικά για το μεγαλύτερο μέρος της περιτειχισμένης πόλης. Το μέγιστο πλάτος της κοιλάδας, που σχημάτιζε, έφτανε τα 3,5 χιλιόμετρα και καταλάμβανε το 1/3 της έκτασης της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης. Οι πηγές του θα πρέπει να αναζητηθούν στους λόφους, που βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της σημερινής περιοχής Bayrampaşa, 3,5 περίπου χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Πύλης της Αδριανούπολης (Edirne Kapιsι) των θεοδοσιανών τειχών.

Ο Λύκος έφτανε μπροστά από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης στο ύψος της Πύλης του Πέμπτου, περνούσε κάτω από τα τείχη και εισερχόταν εντός της πόλης. Στο σημείο εκείνο υπήρχε πύργος για την προστασία του ποταμού, ο οποίος σήμερα είναι γνωστός ως "Sulukale", δηλαδή  «πύργος του νερού».  Ο Λύκος συνέχιζε τη διαδρομή του εντός των τειχών προς τα νοτιοανατολικά, περνώντας νότια της Μονής Λιβός και φτάνοντας στο Φόρο του Βοός. Εκεί έστριβε απότομα προς τον Νότο και εξέβαλλε στον Λιμένα του Θεοδοσίου. Ένα τείχος που χώριζε το λιμάνι σε δύο μέρη λειτουργούσε ως φράγμα που συγκρατούσε τις προσχώσεις που έφερνε ο ποταμός σε περιπτώσεις υψηλής βροχόπτωσης. Παρόλο βέβαια που το προστατευμένο τμήμα άντεξε περισσότερο από το υπόλοιπο λιμάνι, ωστόσο ούτε αυτό κατάφερε να αποφύγει τελικά την επίχωση. Έτσι υπολογίζεται ότι από τον 12ο-13ο αιώνα οι προσχώσεις του Λύκου σταδιακά εξαφάνισαν το λιμάνι και στη θέση του δημιούργησαν την περιοχή που ονομάστηκε Βλάγγα και η οποία χρησιμοποιούνταν για καλλιέργεια κηπευτικών μέχρι σχετικά πρόσφατα.

Στην ύπαρξη του νερού του Λύκου θα πρέπει προφανώς να αναζητήσουμε και κάποιους από τους λόγους για τους οποίους η περιοχή των εκβολών του, η οποία με την άνοδο της θαλάσσιας στάθμης μετατράπηκε στον βυζαντινό Λιμένα του Θεοδοσίου, ευνόησε την ανάπτυξη νεολιθικού οικισμού.

Η κοιλάδα του Λύκου χρησιμοποιούνταν μέχρι τη δεκαετία του 1950 ως γεωργική έκταση. Την περίοδο 1956-1957 αποφασίστηκε η κατασκευή νέας λεωφόρου πάνω από την κοίτη με αποτέλεσμα ο ποταμός να βρίσκεται σήμερα κάτω από το επίπεδο του δρόμου. Πρόκειται για τη λεωφόρο Vatan.

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  (Γαλλικά) Janin, Raymond (1964). *Constantinople byzantine: développement urbain et répertoire topographique*. Παρίσι: Institut Français d’Études Byzantines. σελ. 266-267 & 299-300.
4. ↑
5. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δημόσιοι χώροι της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης |
| --- |
|  |
| Οδοί και πλατείες | 
* Αυγουσταίον
* Μέση οδός
* Τα Αμαστριανού
* Φιλαδελφείον
* Φόρος του Αρκαδίου
* Φόρος του Βοός
* Φόρος του Θεοδοσίου
* Φόρος του Κωνσταντίνου
 |
|  |
| Παλάτια και επαύλεις | 
* Μέγα Παλάτιον
* (Παλάτι του Βουκολέοντα
* Χαλκή πύλη
* Χρυσοτρίκλινος
* Παλάτι της Δάφνης
* Κονσιστόριον)
* Παλάτι του Αντιόχου
* Παλάτι των Βλαχερνών
* Παλάτι των Πηγών
* Παλάτι του Λαύσου
* Μάγγανα
* Παλάτι του Πορφυρογέννητου
* Παλάτι της Πλακιδίας
* Φυλακή του Ανεμά
* Κτήριο Συγκλήτου (Μαγναύρα)
 |
|  |
| Λιμάνια | 
* Λιμένας του Ελευθερίου
* Κοντοσκάλιον
* Λιμένας των Νεωρίων
* Λιμένας του Προσφόριου
 |
|  |
| Δημόσια κτήρια | 
* Βασιλική Κινστέρνα
* Λουτρά Ζευξίππου
* Κιστέρνα του Αετίου
* Κιστέρνα του Άσπαρος
* Κινστέρνα του Βώνου
* Κιστέρνα του Εβδόμου
* Κινστέρνα του Θεοδοσίου
* Κινστέρνα του Μοδέστρου
* Κινστέρνα του Μωκίου
* Κινστέρνα του Παλατίου
* Κινστέρνα του Φιλοξένου
* Κινστέρνα του Φωκά
* Κινστέρνα του Ψυχρόι
* Ιππόδρομος της Κωνσταντινούπολης
* Αυτοκρατορική βιβλιοθήκη
* Στρατηγείο
* Υδραγωγείο του Ουάλεντος
* Θέρμες του Αχιλλέως
* Θέρμες του Ζευξίππου
 |
|  |
| Αγάλματα καιστήλες της πόλης | 
* Στήλη της Αγίας Ελένης
* Στήλη του Αρκαδίου
* Στήλη των Γότθων
* Στήλη της Ευδοξίας
* Στήλη του Θεοδοσίου
* Στήλη του Ιουστινιανού
* Στήλη του Κωνσταντίνου Α´
* Στήλη του Λέοντα Α΄
* Στήλη του Μαρκιανού
* Στήλη του Κωνσταντίνου Ζ´
* Τρικάρηνος Όφις
* Άλογα του Αγίου Μάρκου
* Μίλιον
* Οβελίσκος του Θεοδοσίου
* Σύμπλεγμα της τετραρχίας
 |
|  |
| Ιστορικές περιγραφές | 
* Notitia Urbis Constantinopolitanae
* Περί κτισμάτων
* Επαρχικόν Βιβλίον
* Τυπικόν
* Παραστάσεις Σύντομοι Χρονικαί
* Έκθεσις της βασιλείου τάξεως
* Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως
* Χρονική διήγησις
 |
|  |
| Άλλα | 
* Λύκος (ποταμός)
* Συνοικίες της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης
* Επτά λόφοι της Κωνσταντινούπολης
 |
|  |
| 
Για εκκλησίες και μοναστήρια, δείτε Βυζαντινές εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη. |

 |