Η **Αμαλία της Ορλεάνης** (γαλλικά: *Amélie d'Orléans*, 28 Σεπτεμβρίου 1865 - 25 Οκτωβρίου 1951) ήταν η τελευταία Βασίλισσα της Πορτογαλίας ως σύζυγος του Καρόλου Α΄. Στην Πορτογαλία έγινε γνωστή ως *Μαρία Αμαλία της Ορλεάνης* (πορτογαλικά: *Maria Amélia de Orleães*)..

Βιογραφία
---------

Η *Μαρία Αμαλία Λουίζα Ελένη* γεννήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1865 στο Λονδίνο με γονείς τον Φίλιππο, Δούκα της Ορλεάνης, γνωστό ως Κόμη του Παρισιού, και της Μαρίας Ισαβέλλας της Ορλεάνης, κόρης του Αντωνίου, Δούκα του Μονπανσιέ.

Στις 22 Μαΐου 1886 η Αμαλία παντρεύτηκε τον Κάρολο, Διάδοχο της Πορτογαλίας και πρωτότοκο γιο του Λουδοβίκου Α΄ και της Μαρίας Πίας της Σαβοΐας. Ο γάμος τους είχε σχεδιαστεί από τις οικογένειές τους, έπειτα από την αποτυχία των γονιών της Αμαλίας να την παντρέψουν με ένα μέλος της αυστριακής ή της ισπανικής δυναστείας. Το ζευγάρι απέκτησε τα εξής τρία παιδιά:

* Λουδοβίκος Φίλιππος, Δούκας του Μπραγκάνσα (21 Μαρτίου 1887 – 1 Φεβρουαρίου 1908).
* Μαρία Άννα (14 Δεκεμβρίου 1887), θνησιγενής.
* Εμμανουήλ Β΄ της Πορτογαλίας (15 Νοεμβρίου 1889 – 2 Ιουλίου 1932).

Η Αμαλία διαδραμάτισε ενεργό ρόλο ως βασίλισσα και υπήρξε καταπραϋντικός παράγοντας για την αυξανόμενη κριτική προς τη μοναρχία, παρότι η ίδια είχε κατηγορηθεί για τα προσωπικά της έξοδα. Ήταν ενεργή σε πολλά κοινωνικά προγράμματα, όπως η πρόληψη και η θεραπεία της φυματίωσης και η θεμελίωση φιλανθρωπικών οργανώσεων, σανατορίων και φαρμακείων. Σε σχέση με την πεθερά της, Μαρία Πία, χαρακτηρίστηκε λιγότερο τυπική και έμαθε να ομιλεί καλά την πορτογαλική γλώσσα. Έδειξε ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία, την όπερα και το θέατρο, ενώ της άρεσε να συντάσσει ημερολόγια και να ζωγραφίζει. Το 1892 ο Πάπας Λέων ΙΓ´ της χορήγησε ένα Χρυσό Τριαντάφυλλο. 

Στις 19 Οκτωβρίου 1889 ο πεθερός της πέθανε κι έτσι ο Κάρολος τον διαδέχθηκε στο θρόνο. Η Αμαλία έτσι έγινε η νέα βασίλισσα της Πορτογαλίας. Ωστόσο, ο σύζυγός της έμεινε γνωστός για τις εξωσυζυγικές σχέσεις του, ενώ η δημοτικότητα της πορτογαλικής μοναρχίας άρχισε να φθίνει, συνεπικουρούμενη από την πτωχευμένη οικονομία, τις βιομηχανικές αναταραχές, το σοσιαλιστικό και δημοκρατικό κίνημα και την κριτική από τον τύπο. Κατά τη διάρκεια της απουσίας του συζύγου της, το 1895, εκείνη ενήργησε ως αντιβασίλισσα της Πορτογαλίας. Το 1902, λόγω της κρουαζιέρας που πραγματοποίησε στη Μεσόγειο Θάλασσα, επικρίθηκε εντονότατα.

Την 1η Φεβρουαρίου 1908 η βασιλική οικογένεια δέχτηκε δολοφονική επίθεση, με αποτέλεσμα το θάνατο του Βασιλιά Καρόλου και του Διαδόχου Λουδοβίκου Φιλίππου. Η Αμαλία δεν τραυματίστηκε, παρότι προσπαθούσε τη στιγμή της επίθεσης να προστατεύσει τον νεότερο γιο της Εμμανουήλ με το μπουκέτο λουλουδιών που κρατούσε στο χέρι της. Οι δύο δολοφόνοι, που ήταν μέλη του Πορτογαλικού Δημοκρατικού Κόμματος και της αριστερής μασονικής οργάνωσης *Καρμπονάρια*, πυροβολήθηκαν επί τόπου από μέλη της βασιλικής φρουράς.

Με την άνοδο του γιου της Εμμανουήλ Β΄ στο θρόνο της Πορτογαλίας το τέλος της μοναρχίας για τη χώρα ήταν πλέον φανερό. Ένα στρατιωτικό κίνημα τον Οκτώβριο του 1910 εκθρόνισε τον Εμμανουήλ και η βασιλική οικογένεια πήγε στην εξορία. Η Αμαλία έζησε το μεγαλύτερο μέρος της υπολειπόμενης ζωής της στη Γαλλία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η πορτογαλική κυβέρνηση την κάλεσε να επιστρέψει στην Πορτογαλία, αλλά εκείνη αρνήθηκε την προσφορά της. Την επισκέφθηκε μετά το πέρας του πολέμου για μία τελευταία φορά, το 1945.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Αγγλικά) *SNAC*. w6z99dm2. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. 1 2  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*. p11099.htm#i110984. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  «Annuaire prosopographique : la France savante» 102117. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  www.arqnet.pt/dicionario/mariaamelia\_rainha.html.
5. ↑  «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) *IdRef*. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 5  Μαρτίου 2020.
6. ↑  87231352.
7. ↑  p11099.htm#i110984. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
8. ↑  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
9. 1 2 3 4 5 6 7  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2016.
10. ↑
11. ↑
12. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2016.
13. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2016.
14. ↑
15. ↑
16. ↑
17. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2016.
18. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 87231352
* LCCN: n92113172
* ISNI: 0000 0001 1476 9206
* GND: 119553155
* SUDOC: 034460799
* BNF: cb12521475z (data)
* ICCU: MUSV001485

 |

 |