Η **Άστον Βίλα** (αγγλικά: *Aston Villa*) είναι ένας από τους παλιότερους, ιστορικούς και πιο ένδοξους ποδοσφαιρικούς συλλόγους της Αγγλίας. Εδρεύει στο Γουίτον του Μπέρμιγχαμ και αγωνίζεται στην Πρέμιερ Λιγκ. Η Βίλα, όπως συχνά αποκαλείται, ιδρύθηκε το 1874, έχει έμβλημα το χρυσό λιοντάρι και εμφανίσεις: βυσσινί φανέλες με γαλάζια μανίκια, λευκά παντελονάκια και γαλάζιες κάλτσες. Τα ψευδώνυμα της ομάδας είναι το «Villans» (Βίλανς) και «The Lions» (Τα Λιοντάρια), ενώ λανθασμένα και μόνο στην Ελλάδα έχει επικρατήσει να λέγονται και «Χωριάτες» από το όνομα της ομάδας, το οποίο αν και σημαίνει η «Βίλλα - κυριολεκτικά - του Άστον» (περιοχή του Μπέρμινγχαμ) παραφράστηκε λάθος τους παλαιότερους χρόνους ως «το χωριό του Άστον» (Aston village). Το προσωνύμιο *Villans* αποδίδεται σε έναν πρωτοπόρο σχεδιαστή προγραμμάτων αγώνων της Άστον Βίλα, τον Jack Urry. Γήπεδό της, είναι το εξαίσιας αρχιτεκτονικής, Βίλα Παρκ (*Villa Park*), χωρητικότητας 42.657 θεατών και το χρησιμοποιεί από το 1897.

Η Άστον Βίλα ήταν ιδρυτικό μέλος τόσο της αγγλικής επαγγελματικής ποδοσφαιρικής ένωσης (Football League) το 1888, όσο και της Πρέμιερ Λιγκ το 1992. Έχει κατακτήσει 7 φορές το αγγλικό πρωτάθλημα κι άλλες τόσες το Κύπελλο Αγγλίας, καθώς επίσης και 5 φορές το Λιγκ Καπ. Το 1982 κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης. Με 22 τρόπαια είναι η έκτη πιο επιτυχημένη αγγλική ποδοσφαιρική ομάδα, αν και τα περισσότερα τα κατέκτησε προπολεμικά.

Τοπικός της αντίπαλος είναι η Μπέρμιγχαμ Σίτι. Το ντέρμπι με την Μπέρμιγχαμ, αποκαλούμενο *Second City Derby* (το ντέρμπι της 2ης [μεγαλύτερης] πόλης) είναι ένα από τα κλασικά της Αγγλίας, από το 1879, παρόλο που γεωγραφικά η Άστον Βίλα είναι πιο κοντά με τη Γουέστ Μπρόμιτς Άλμπιον.

Ιστορία
-------

### Ίδρυση

Η **Άστον Βίλα** ιδρύθηκε το Μάρτιο του 1874 από τα μέλη ενός παρεκκλησιού του Άστον, του «Villa Cross Wesleyan Chapel». Τότε το Άστον ήταν ξεχωριστή κωμόπολη ενώ τώρα αποτελεί τμήμα της πόλης του Μπέρμιγχαμ. Τα τέσσερα ιδρυτικά μέλη του συλλόγου ήταν οι: Τζακ Χιουζ, Φρέντερικ Μάθιους, Ουόλτερ Πράις και Ουίλλιαμ Σκάτεργκουντ.

Ο πρώτος αγώνας της Άστον Βίλα ήταν εναντίον του τοπικού συλλόγου ράγκμπι «Aston Brook St Mary's» και για να γίνει ο αγώνας οι δυο ομάδες συμφώνησαν να παίξουν το πρώτο ημίχρονο με κανόνες ράγκμπι και το δεύτερο με κανόνες ποδοσφαίρου. Σύντομα η Βίλα έγινε μια από τις πιο δυνατές ομάδες των Midlands και το 1880 κέρδισε το πρώτο της τρόπαιο, το *Birmingham Senior Cup*, υπό την καθοδήγηση του Σκωτσέζου Τζωρτζ Ράμσεϊ.

### Περίοδος θριάμβων

Το 1887 κατέκτησε για πρώτη φορά το Κύπελλο Αγγλίας και το επόμενο έτος ήταν από τα 12 ιδρυτικά μέλη της Football League. Άλλωστε, ο παράγοντας του συλλόγου Ουίλλιαμ Μακγκρέγκορ ήταν ο εμπνευστής της νεότευκτης Λίγκας. Τα χρόνια που ακολούθησαν η Άστον Βίλα εξελίχθηκε στην πιο επιτυχημένη αγγλική ομάδα, κερδίζοντας έξι Πρωταθλήματα και πέντε Κύπελλα ως το 1913.

Το 1897 κατέκτησε το νταμπλ, κάτι εξαιρετικά σπάνιο για το αγγλικό ποδόσφαιρο, έτσι έγινε η δεύτερη από τις 8 ομάδες που το έχουν καταφέρει. Το ίδιο έτος μετακόμισε στο σημερινό γήπεδό της, το Aston Lower Grounds, όπως ονομαζόταν τότε. Η ονομασία Villa Park καθιερώθηκε σταδιακά, από τους φιλάθλους του συλλόγου.

### Από τη δόξα στη μετριότητα

Το 1920 η Βίλα κέρδισε το έκτο της κύπελλο αλλά στη συνέχεια ο πιο ένδοξος τότε αγγλικός ποδοσφαιρικός σύλλογος άρχισε σιγά-σιγά να περνά στη μετριότητα, με αποτέλεσμα το 1936 να υποβιβαστεί για πρώτη φορά στην ιστορία του.

Ήταν μια από τις χειρότερες σεζόν. Η άμυνα της ομάδας δέχτηκε 110 γκολ, μεταξύ των οποίων 7 σε ένα ντροπιαστικό 1-7 εντός έδρας από την Άρσεναλ, με σκόρερ μάλιστα τον Τεντ Ντρέικ που πέτυχε και τα επτά γκολ! Το 1938 επανήλθε στην Α' κατηγορία, ως πρωταθλήτρια της Β', αλλά ο πόλεμος που ακολούθησε ανέκοψε την ανοδική της πορεία.

Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο την ανασυγκρότηση της ομάδας ανέλαβε ο Άλεξ Μάσυ, παλιός ποδοσφαιριστής του συλλόγου. Το 1957 ο σύλλογος κατέκτησε ένα ανέλπιστο τρόπαιο μετά από 37 χρόνια! Έπειτα από μια ανεπανάληπτη σειρά νικών κατέκτησε το Κύπελλο Αγγλίας νικώντας στον τελικό τους «Busby Babes», τους «μπέμπηδες του Ματ Μπάσμπι», την περίφημη νεανική ομάδα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Δύο χρόνια αργότερα η ομάδα υποβιβάστηκε ξανά, για να ξανανεβεί το 1960. Παρά τη μέτρια παρουσία στο πρωτάθλημα, ένα νέο τρόπαιο προστέθηκε στο μουσείο του συλλόγου το 1961, το Λιγκ Καπ. 

Η δεκαετία του '60 ήταν απογοητευτική για το σύλλογο. Το 1967 υποβιβάστηκε ξανά και το 1970 ένας νέος υποβιβασμός οδήγησε την ομάδα στη Γ΄ κατηγορία, για πρώτη φορά στην ιστορία της.

### Στην κορυφή της Ευρώπης

Αν και ομάδα Γ΄ κατηγορίας η Βίλα δεν έχασε τις φιλοδοξίες της. Το 1971 έφτασε στον τελικό του Λιγκ Καπ, όπου ηττήθηκε από την Τότεναμ Χότσπερ και το 1972 ανέβηκε στη Β΄ κατηγορία με ρεκόρ 70 βαθμών.

Το 1973 το σύλλογο ανέλαβε ο Ρον Σώντερς, ο οποίος έμελλε να τον οδηγήσει στην κορυφή της Ευρώπης. Το 1975 κατέκτησε το Λιγκ Καπ. Το 1977 ανέβηκε ξανά στην Α΄ κατηγορία. Επίσης, κατέκτησε ξανά το Λιγκ Καπ κι έπαιξε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.

Η ανοδική πορεία δεν σταμάτησε εκεί. Το 1981 η Άστον Βίλα κερδίζει το πρωτάθλημα έπειτα από 71 χρόνια! Την επόμενη σεζόν, συνεχίζει να εκπλήσσει οπαδούς και φιλάθλους, φτάνοντας ως τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Όμως, παραδόξως, το Μάρτιο του 1982 κι ενώ ο σύλλογος είχε ήδη προκριθεί στα προημιτελικά, ο Σώντερς παραιτείται έπειτα από διαφωνία με τον πρόεδρο της ομάδας. Ως μάνατζερ αναλαμβάνει ο βοηθός Τόνι Μπάρτον, που οδηγεί την ομάδα σε μια ανεπανάληπτη νίκη στον τελικό επί της Μπάγερν Μονάχου με 1-0. Σκόρερ ήταν ο Πίτερ Γουίθ και αρχηγός ο Ντένις Μόρτιμερ. Αυτή παραμένει η μεγαλύτερη στιγμή στην ιστορία του συλλόγου.

Την επόμενη σεζόν κατέκτησε και το Σούπερ Κύπελλο Ευρώπης νικώντας τη Μπαρτσελόνα στο διπλό τελικό με 0-1, 3-0 (στην παράταση).

### Επιστροφή στη μετριότητα

Τα επόμενα χρόνια η Βίλα επανήλθε σταδιακά στη μετριότητα. Υποβιβάστηκε το 1987 αλλά επανήλθε την αμέσως επόμενη περίοδο και υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Πρέμιερ Λιγκ το 1992. 

Στις επιτυχίες αυτής της περιόδου συγκαταλέγονται οι δεύτερες θέσεις στο πρωτάθλημα (1990, 1993) και δύο Λιγκ Καπ (1994, 1996). Επίσης, η συμμετοχή της στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας το 2000, για πρώτη φορά από το 1957. Ηττήθηκε από την Τσέλσι με 1-0 σε έναν σημαδιακό αγώνα, αφού ήταν ο τελευταίος στο παλιό Στάδιο Γουέμπλεϊ.

Την σεζόν 2009-10 είχε μια εξαιρετική χρονιά, τερμάτισε 6η για 2η συνεχόμενη σεζόν, κερδίζοντας ξανά το εισιτήριο για το Γιουρόπα Λιγκ, έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου και στον τελικό του Λιγκ Καπ, όπου έχασε από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Το 2015 έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας, αλλά έχασε με κάτω τα χέρια από την Άρσεναλ. Η επόμενη χρονιά ήταν τραγική· τερμάτισε 20η στο πρωτάθλημα και υποβιβάστηκε μετά από 29 χρόνια, για πρώτη φορά στην εποχή της Πρέμιερ Λιγκ. Στη δεύτερη προσπάθειά της μέσω των πλέι οφ, τη σεζόν 2018-19, ανέβηκε και πάλι στην πρώτη κατηγορία.

Την επομενη σεζόν έφτασε στον τελικό του Λιγκ Καπ μετά από 10 χρόνια, όπου ηττήθηκε ξανά από ομάδα του Μάντσεστερ, αυτή τη φορά τη Μάντσεστερ Σίτι.

Έμβλημα
-------

* 2000–20072000–2007
* 2007–20232007–2023
* 2023–σήμερα2023–σήμερα

Το Στάδιο
---------

Τα πρώτα γήπεδα που αγωνίστηκε η Άστον Βίλα ήταν το «Aston Park» (Άστον Παρκ, 1874–1876) και το «Perry Barr» (Πέρι Μπαρ, 1876–1897). Το 1897 εγκαταστάθηκε στο «Villa Park» (Βίλα Παρκ), το οποίο είναι το μεγαλύτερο των Midlands και το όγδοο σε όλη την Αγγλία.

Το Βίλα Παρκ έχει φιλοξενήσει 16 αγώνες της Εθνικής Αγγλίας, με τον πρώτο το 1899 και τον τελευταίο το 2005. Είναι αξιοσημείωτο ότι έγινε το πρώτο αγγλικό στάδιο που φιλοξένησε διεθνή αγώνα σε τρεις διαφορετικούς αιώνες (19ο, 20ο και 21ο αιώνα). 

Το Βίλα Παρκ με 55 ημιτελικούς, είναι το στάδιο που έχει χρησιμοποιηθεί πιο συχνά από κάθε άλλο για τη διεξαγωγή ημιτελικών του Κυπέλλου Αγγλίας. 

Ο σύλλογος σχεδιάζει την επέκταση της βόρειας κερκίδας, ώστε η χωρητικότητα να φτάσει τους 51.000 θεατές.

Εκτός από το γήπεδο η ομάδα έχει ένα χώρο προπονήσεων, το Bodymoor Heath, στο βόρειο Warwickshire από τις αρχές της δεκαετίας του ’70.

Στατιστικά
----------

* Έχει αγωνιστεί 106 σεζόν στην ανώτερη κατηγορία. Μόνο η Έβερτον με 117 έχει περισσότερες. Κατά συνέπεια το ζευγάρι Άστον Βίλα-Έβερτον είναι το πιο πολυπαιγμένο στην ποδοσφαιρική ιστορία της Αγγλίας.
* Είναι η έκτη σε επιτυχίες αγγλική ομάδα με 22 τρόπαια.
* Κατέχει το ρεκόρ γκολ σε μια σεζόν: 128 γκολ (1930-31).
* Το 1887 ο ποδοσφαιριστής της Βίλα Άρτσυ Χάντερ έγινε ο πρώτος που σκόραρε σε όλους τους γύρους του Κυπέλλου Αγγλίας.
* Ήταν αήττητη στο γήπεδό της σε 19 αγώνες Κυπέλλου επί 13 χρόνια (1888-1901).
* Ήταν η πρώτη ομάδα που νίκησε τη Μπάγερν Μονάχου σε ευρωπαϊκό τελικό, το 1982.
* Έχει παίξει και κερδίσει περισσότερα παιχνίδια από κάθε άλλη ομάδα στο θεσμό του Λιγκ Καπ (248 και 145 αντίστοιχα), τον οποίο έχει κατακτήσει πέντε φορές.

Τίτλοι
------

### Διεθνείς

* **Κύπελλο Πρωταθλητριών / Τσάμπιονς Λιγκ (1)**:
	+ 1982
* **Σούπερ Καπ Ευρώπης (1)**:
	+ 1982
* **Κύπελλο Ιντερτότο (2)**:
	+ 2001, 2008

### Εγχώριοι

* **Α' Αγγλίας (7)**:
	+ 1894, 1896, 1897, 1899, 1900, 1910, 1981.
* **Κύπελλο Αγγλίας (7)**:
	+ 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920, 1957.
* **Λιγκ Καπ Αγγλίας (5)**:
	+ 1961, 1975, 1977, 1994, 1996
* **Τσάριτι Σιλντ** **(1)**:
	+ 1981

Παραπομπές
----------

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος