Συντεταγμένες: 37°46′21″N 22°22′45″E﻿ / ﻿37.77250°N 22.37917°E﻿ / 37.77250; 22.37917

Η **Κανδήλα** είναι κωμόπολη της επαρχίας Μαντινείας, του νομού Αρκαδίας. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 714 μόνιμοι κάτοικοι.

Τοποθεσία
---------

Βρίσκεται Β.Α. της Τρίπολης κοντά στον αρχαίο αρκαδικό Ορχομενό, στους πρόποδες του όρους Ολίγυρτος ή Σκήπιζα (1940μ.), το οποίο είναι προέκταση τους όρους Κυλλήνη (Ζήρεια) και στα διοικητικά όρια των νομών Αρκαδίας, Κορινθίας και Αργολίδος. Η Κανδήλα ζωντανή ακόμα σε πείσμα της ερήμωσης της υπαίθρου και με πολλούς νέους είναι χτισμένη στα 775μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Υπάγεται στον μεγάλο καλλικρατικό Δήμο της πρωτεύουσας του νομού της Τρίπολης. Οι αποστάσεις από την Κανδήλα είναι: Τρίπολη 35χλμ. Αθήνα μέσω σήραγγας Αρτεμισίου 180χλμ. 165χλμ. μέσω Νεμέας και 170χλμ. μέσω Κιάτου και λίμνης Στυμφαλίας.

Οροπέδιο (κλειστή γεωλογική λεκάνη) Βλαχέρνα-Χωτούσσα-Κανδήλα
Άποψη του θεάτρου του Ορχομενού και το κοίλωμα του καρστικό Οροπέδιο

Ιστορία
-------

Υπάρχουν αναφορές (περιηγητής Παυσανίας) για την ύπαρξη οικισμών στην περιοχή από το 176 μ.Χ. Στη συνέχεια την πρώτη αναφορά το 1467 ως «Κανδήλα καταφύγιο» και κατόπιν το 1700 με την απογραφή που έκαναν οι Βενετοί σε όλη την Πελοπόννησο. Η Κανδήλα αναφέρεται εκεί ως *Cadilla*. Το 1821 η Κανδήλα είχε σημαντική παρουσία στην πορεία της επανάστασης. Πολλοί αγωνιστές Κανδηλαίοι συμμετείχαν σε μάχες.
Η ιερά Μονή της (10ος αιών) χτισμένη στα 940μ. εντός σπηλαίου είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Παναγίας, είχε εξέχοντα ρόλο στον αγώνα καθώς υπήρξε άσυλο για τους χριστιανούς της περιοχής, κέντρο εφοδιασμού πυρίτιδας, αλλά και θεραπευτήριο για τους αγωνιστές. Πρωτεργάτης όλου αυτού υπήρξε ο Ηγούμενος της Μονής Καλλίνικος Μιχαλιάδης ο οποίος ασκούσε εμπειρικά την ιατρική σε όποιον την είχε ανάγκη. Για να εμπλουτίσει δε τις γνώσεις του είχε μεταβεί στην Πάδουα της Ιταλίας για να φοιτήσει στην ομώνυμη ιατρική σχολή, φέρνοντας μαζί του στο γυρισμό και ιατρικά εργαλεία. Το 1699 με τα Ορλωφικά η Μονή πυρπολήθηκε και κάηκε ένα μεγάλο μέρος του αρχείου της.
Στις 19 Ιουλίου 1826 στο διάσελο της Κανδήλας και στο μοναστήρι έγινε η νικηφόρα Μάχη της Κανδήλας κατά των τουρκο-αιγυπτίων του Ιμπραήμ με οπλαρχηγούς τον Παναγιωτάκη Νοταρά και τον γενναίο Ηγούμενο Καλλίνικο που σημειωτέον είχε πολεμήσει και σε άλλες πολλές μάχες. Επίσης την Ιερά Μονή είχε επισκεφθεί πολλές φορές και με το γιο του ο ίδιος ο Γέρος του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ήταν σε στενή επαφή με τον Ηγούμενο, κάτι που το μαρτυρεί και μια ιδιόχειρη επιστολή του, που σώζεται και εκτίθεται στο μοναστήρι με την υπογραφή και τη σφραγίδα του.

Ιστορικό πληθυσμού
------------------

| Απογραφή | Πληθυσμός | Διάγραμμα εξέλιξης πληθυσμού |
| --- | --- | --- |
| 1951 | 1.915 |  |
| 1961 | 1.598 |
| 1971 | 1.289 |
| 1981 | 1.119 |
| 1991 | 933 |
| 2001 | 846 |
| 2011 | 714 |

Τουρισμός
---------

Αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια, καθώς επισκέπτες προσελκύονται από την Ιερά Μονή Κανδήλας, λόγω της γειτνίασης με το αρχαίο θέατρο του Αρκαδικού Ορχομενού, καθώς και από τις πολύ καλές ταβέρνες που φημίζονται για τις παραδοσιακές συνταγές τους.

Αθλητισμός
----------

Η ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής ονομάζεται Π.Α.Ο. Κανδήλας. Ιδρύθηκε το 1983 και χρώματά της είναι το πράσινο και το λευκό. Αγωνίζεται στις τοπικές κατηγορίες της Ε.Π.Σ. Αρκαδίας.

Το 2012 ιδρύθηκε ομάδα μπάσκετ με το όνομα ΑΣ Πάνας Κανδήλας ( αργότερα μετονομάστηκε σε Πάνας Τρίπολης ) με χρώματα το πορτοκαλί και το μαύρο , η οποία αγωνίζεται στις τοπικές κατηγορίες της ΕΚΑΣΚΕΝΟΠ.

Δείτε επίσης
------------

* Στυμφαλία
* Λίμνη Φενεού
* Βλαχέρνα Αρκαδίας
* Καταβόθρα

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (Ελληνικά) *Ελληνική απογραφή 2011*. Ελληνική Στατιστική Αρχή. 1  Μαΐου 2011.
2. ↑  «Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος - Απογραφή Πληθυσμού-Kατοικιών 2001» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 16 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.
3. ↑  «Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή Πληθυσμού-Kατοικιών 2011». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.
4. ↑  Πληροφορίες ΠΑΟ ΚΑΝΔΗΛΑΣ Αρχειοθετήθηκε 2016-11-18 στο Wayback Machine. από epsarkadias.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

*Η αρχική έκδοση του άρθρου χρησιμοποιεί υλικό από την ιστοσελίδα* 
*Η περιγραφή και το υπόλοιπο κείμενο είναι του Προέδρου του Συλλόγου των εν Αθήναις και Απανταχού Κανδυλιωτών "Η Πρόοδος" Παναγιώτη Χρ. Ευσταθίου. Ο ιστότοπος της Κανδήλας ευρίσκεται στο* 
*Ανάλυση παραδοσιακών κτηρίων και συνόλων: Κανδήλα Αρκαδίας, προπτυχιακή εργασία Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ (2007),* Ιωσήφ Δακορώνιας-Μαρίνα, Σταύρος Καραγιαννίδης, Άρης Καφαντάρης, Βασιλική Κολιάκη, Ηρακλής Παπαθεοδώρου

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Τρίπολης |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Βαλτετσίου | 
* Αγριακόνα
* Αθήναιο
* Αμπελάκι
* Αραχαμίτες
* Ασέα
* Βαλτέτσι
* Δάφνη
* Δόριζας
* Καλτεζές
* Κάτω Ασέα
* Κεραστάρης
* Κουβέλια
* Λιανός
* Μάναρης
* Μανιάτης
* Μαρμαριά
* Μαυρογιάννης
* Μονή των Καλτεζών
* Παλαιοχούνη
* Πάπαρης
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κορυθίου | 
* Αγιωργίτικα
* Ελαιοχώρι
* Ζευγολατειό
* Μονή Βαρσών
* Νεοχώρι
* Παρθένι
* Παρόρι
* Στενό
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Λεβιδίου | 
* Βλαχέρνα
* Δάρας
* Διακόπι
* Κανδήλα
* Καρδαράς
* Κώμη
* Λεβίδι
* Λίμνη
* Μονή Κανδήλας
* Ορχομενός
* Παλαιόπυργος
* Παναγίτσα
* Ρούσσης
* Χωτούσσα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Μαντινείας | 
* Αρτεμίσιο
* Κάψας
* Λουκάς
* Μηλέα
* Μηλιά
* Μονή Γοργοεπηκόου
* Νέος Καρδαράς
* Νεστάνη
* Πικέρνης
* Σάγκας
* Σιμιάδες
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Σκιρίτιδας | 
* Αγία Βαρβάρα
* Αλεποχώρι
* Αχούρι\*
* Βλαχοκερασιά
* Βούρβουρα
* Βουτούχος
* Κερασιά
* Κολλίνες
* Λαγκάδα
* Πηγαδάκια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Τεγέας | 
* Άγιος Σώστης
* Άκρα
* Αλέα
* Βουνό
* Γαρέα
* Γιοκαραίικα
* Δεμίρι
* Επισκοπή
* Καμάρι
* Κάνδαλος
* Κερασίτσα
* Λιθοβούνια
* Μαγούλα
* Μανθυρέα
* Μαυρίκι
* Μπουζαναίικα
* Ρίζες
* Στάδιο
* Στρίγκος
* Τζίβας
* Ψηλή Βρύση
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Τρίπολης | 
* Άγιος Βασίλειος
* Άγιος Κωνσταντίνος
* Εύανδρο
* Θάνας
* Μάκρη
* Μερκοβούνι
* Μηλιά
* Μονή Επάνω Χρέπας
* Παλλάντιο
* Πέλαγος
* Περθώρι
* Περπατάρης
* Σανατόριο Μάκρης
* Σκοπή
* Τρίπολη
* Χάνια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Φαλάνθου | 
* Αλωνίσταινα
* Δαβιά
* Κάτω Δαβιά
* Μαίναλο
* Μανταίικα
* Πιάνα
* Ροεινό
* Σιλίμνα
* Τσελεπάκος
* Χρυσοβίτσι
 |
|  |
| 
* Έδρα: Τρίπολη
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 232158328
* BNF: cb15321058b (data)

 |

 |