Ο **Εμμανουήλ Φιλιβέρτος**, ιταλ. *Emanuele Filiberto*, (13 Ιανουαρίου 1869 - 4 Ιουλίου 1931) από τον Οίκο της Σαβοΐας ήταν 2ος δούκας της Αόστας (1890-1931) και διάδοχος της Ισπανίας (1870-73). Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν διοικητής της 3ης Στρατιάς στην Ιταλία, που έμεινε αήττητη, από όπου και η προσωνυμία του ως ο *αήττητος δούκας*. Μετά έγινε στρατηγός της Ιταλίας.

Βιογραφία
---------

O Eμανουέλε-Φιλιμπέρτο-Βιτόριο-Εουτζένιο-Αλμπέρτο-Τζένοβα-Τζιουτζέπε-Μάριο γεννήθηκε στη Γένουα ως ο πρωτότοκος γιος του Αμεδαίου Α΄ δούκα της Αόστας και της Μαρίας-Βικτωρίας νταλ Πότσο, κόρης του Κάρλο-Εμανουέλε πρίγκιπα ντελα Τσιστέρνα. Το επόμενο έτος της γέννησής του ο πατέρας του εκλέχθηκε βασιλιάς της Ισπανίας (1870-73) και ο ίδιος έγινε *πρίγκιπας των Αστουριών*, δηλαδή διάδοχος. Ο πατέρας του παραιτήθηκε έπειτα από τρία έτη και επέστρεψαν στην Ιταλία.

Από τη γέννησή του είχε τον τίτλο του δούκα της Απουλίας, αλλά όταν το 1890 απεβίωσε ο πατέρας του τον διαδέχθηκε ως 2ος δούκας της Αόστας. Το 1876 διαδέχθηκε τη μητέρα του ως πρίγκιπας ντελα Τσιστέρνα.

Ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία γενόμενος αντισυνταγματάρχης το 1905 στη Νάπολη. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν διοικητής της 3ης Στρατιάς, που κέρδισε την επωνυμία η *αήττητη στρατιά* (armata invitta). Μετά τον πόλεμο προήχθη σε στρατηγό από τον Μπενίτο Μουσολίνι το 1926.

Απεβίωσε το 1931 στο Τορίνο και σύμφωνα με επιθυμία του τάφηκε στο Φολιάνο Ρεντιπούλια στο Φρίουλι - Βενέτσια Τζούλια, μαζί με χιλιάδες στρατιωτών της 3ης Στρατιάς. Το όνομά του δόθηκε στη *γέφυρα του δούκα της Αόστας* στη Ρώμη, όταν αυτή κτίστηκε το 1942· σε άλλη επί του Πάδου, στο Ιέζολο του Βένετο, που εγκαινιάσθηκε το 1927· σε οδό της Ρώμης και σε ένα καταδρομικό πλοίο του Βασιλικού Ναυτικού.

Οικογένεια
----------

Το 1895 στο Κίνγκστον επί του Τάμεση, στο ναό του Αγ. Ραφαήλ νυμφεύτηκε την Ελένη της Ορλεάνης, κόρη του Φιλίππου κόμη του Παρισιού και είχε τέκνα:

* Αμεντέο Β΄ 1898-1942, 3ος δούκας της Αόστας.
* Αϊμόνε 1900-1948, 4ος δούκας της Αόστας.

Πρόγονοι
--------

| Πρόγονοι του Εμμανουήλ-Φιλιβέρτου δούκα της Αόστης |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Κάρολος Αλβέρτος της Σαρδηνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Βίκτωρ Εμμανουήλ Β΄ της Σαρδηνίας, μετά της Ιταλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας (1801-1855) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Αμεδαίος της Ισπανίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ράινερ Ιωσήφ, αρχιδούκας της Αυστρίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Αδελαΐδα της Αυστρίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ελισάβετ της Σαβοΐας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | **Εμμανουήλ-Φιλιβέρτος δούκας της Αόστης** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Τζιουζέπε-Αλφόνσο νταλ Πότσο, 4ος πρίγκιπας ντελλα Κιστέρνα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Κάρολος Εμμανουήλ νταλ Πότσο, 5ος πρίγκιπας ντελλα Κιστέρνα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Μαρία-Άννα Μπάλμπο-Μπερτόνε |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Μαρία Βιττόρια νταλ Πότσο ντε λα Κιστέρνα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Βέρνερ του Μερόντ-Βέστερλοο |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Λουίζα του Μερόντ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Βικτώρια φαν Σπάνγκεν ντ'Ουιτερνές |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

Πηγές
-----

* Encyclopædia Britannica (1950)
* Biography of the 2nd duke of Aosta Αρχειοθετήθηκε 2017-01-28 στο Wayback Machine.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 27869893
* LCCN: n88082282
* ISNI: 0000 0000 6299 1138
* GND: 1044798904
* SUDOC: 031548407
* BNF: cb12274221q (data)
* NLA: 35136172
* BNE: XX1257952

 |

 |