Ο **Αλφόνσος Δ΄ της Αραγωνίας**, (Αραγωνική γλώσσα: *Alfons ΙV*, 2 Νοεμβρίου 1299 - 24 Ιανουαρίου 1336) ήταν Βασιλιάς της Αραγωνίας, Βασιλιάς της Βαλένθια, Βασιλιάς της Σαρδηνίας και της Κορσικής και Κόμης της Βαρκελώνης (1327 - 1336). Ο Αλφόνσος Δ΄ ήταν δευτερότοκος υιός του Ιακώβου Β΄ της Αραγωνίας βασιλιά της Αραγωνίας και της Λευκής του Ανζού δεύτερης κόρης του Βασιλιά της Νεαπόλεως Καρόλου Β΄ και της Μαρίας της Ουγγαρίας.
Γεννήθηκε στη Νάπολη και κατά τη διάρκεια εξουσίας του πατέρα του ήταν γενικός πληρεξούσιος (procurator) του στέμματος. Κατά τη βασιλεία του αποκτήθηκε η Κομητεία του Ουρζέλ, το Δουκάτο των Αθηνών και το Δουκάτο Νέων Πατρών (Υπάτης). Νυμφεύτηκε πρώτα την Τερέζα ντ' Εστένσα διάδοχο του Ουρζέλ που ήταν συνομήλικη με αυτόν. Ο μεγαλοθείος της Τερέζας Ερμενγκόλ Ι΄ του Ουρζέλ πέθανε άτεκνος, όρισε διάδοχο του τον Αλφόνσο Δ΄ με τον όρο να παντρευτεί τη μικρανεψιά του Τερέζα, ο Αλφόνσος συμφώνησε. Ο Αλφόνσος και η Τερέζα παντρεύτηκαν στον Καθεδρικό ναό της Λιέιδα σε εφηβική ηλικία, ο γάμος έγινε με τόσο μεγάλη πολυτέλεια που οι βασιλικοί σύμβουλοι αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις δαπάνες, απέκτησαν επτά παιδιά. Ο Αλφόνσος έγινε διάδοχος του θρόνου της Αραγωνίας τον Δεκέμβριο του 1319, ο μεγαλύτερος αδελφός του Ιάκωβος παραιτήθηκε από τα δικαιώματα του για να γίνει μοναχός. Διορίστηκε από τον πατέρα του Γενικός Στρατηγός Προστάτης του Στέμματος και ανέλαβε να κατακτήσει τη Σαρδηνία (1323 - 1324).

Βασιλιάς της Αραγωνίας
----------------------

Σφραγίδα του Αλφόνσου Δ΄ της Αραγωνίας
Η σύζυγος του Τερέζα πέθανε στη γέννα (20 Οκτωβρίου 1327), σε λίγες μέρες πέθανε και ο πατέρας του Αλφόνσος Β΄ (2 Νοεμβρίου 1327). Ο Αλφόνσος Δ΄ ορκίστηκε βασιλιάς και ξεκίνησε μακρόχρονο πόλεμο με τη Δημοκρατία της Γένοβας. Η πόλη του Σάσσαρι παραδόθηκε στον Αλφόνσο (1323) αλλά εξεγέρθηκε τρεις φορές, η κατοχή της αμφισβητήθηκε από τη Γένοβα που συγκρούστηκε μαζί του σκληρά. Τον Φεβρουάριο του 1319 ο Αλφόνσος Δ΄ παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο την Ελεονώρα, αδελφή του Αλφόνσου ΙΑ΄ της Καστίλης. Η Ελεονώρα είχε παντρευτεί για σύντομο χρόνο τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλφόνσου Δ΄ Ιάκωβο τον Μοναχό, ο γάμος δεν ολοκληρώθηκε και ο Ιάκωβος ζήτησε διαζύγιο (1319 - 1320), η Ελεονώρα αποσύρθηκε κατόπιν σε μοναστήρι και παρέμεινε άγαμη. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς απέκτησαν τον πρώτο γιο τους Φερδινάνδο, 5 χρόνια αργότερα απέκτησαν τον δεύτερο γιο τους Ιωάννη. Η Ελεονώρα προσπάθησε να αναδείξει τα συμφέροντα των δικών της γιων σε σχέση με τον μεγαλύτερο θετό της γιο Πέτρο. Έπεισαν τον Αλφόνσο Δ΄ τελικά να δώσει στον Φερδινάνδο την Τορτόζα και μια μεγάλη σειρά από πόλεις. Ο μικρότερος γιος της Ιωάννης που γεννήθηκε σε 5 χρόνια πήρε μια άλλη μεγάλη σειρά από πόλεις που είχε υπό τον έλεγχο της η Ελεονώρα, είχε υπό την κατοχή της την Ουέσκα από την εποχή του αρραβώνα τους. Ο Αλφόνσος Δ΄ είχε επιχειρήσει ωστόσο να δώσει στον Φερδινάνδο πολλές πόλεις που ανήκαν στο Βασίλειο της Βαλένθια αλλά τον είχαν εμποδίσει, όταν τις έδωσε η αριστοκρατία αντέδρασε και αναγκάστηκε να ανακαλέσει. Οι δωρεές αυτές εξασθένησαν σημαντικά την κληρονομιά του Πέτρου, μεγαλύτερου γιου του Αλφόνσου Δ΄ από τον πρώτο του γάμο, ήταν ωστόσο πολύ μικρός και αδύναμος για να αντιδράσει αλλά η αριστοκρατία χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα. Ο Αλφόνσος Δ΄ πέθανε τον Ιανουάριο του 1336 σε ηλικία μόλις 36 ετών, τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του από τον πρώτο του γάμο ως Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας σε ηλικία 16 ετών.

Οικογένεια
----------

Πρώτα το 1314 νυμφεύτηκε την Τερέζα ντ'Εστένσα κόμισσα του Ουρζέλ με την οποία απέκτησε:

* Αλφόνσος 1315 - 1317
* Κωνσταντία 1318 - 1346, παντρεύτηκε τον Ιάκωβο Γ' της Μαγιόρκας.
* Πέτρος Δ΄ 1319 - 1387, διαδέχθηκε τον πατέρα του ως βασιλιάς της Αραγωνίας.
* Ιάκωβος Α΄ 1321 - 1347, κόμης του Ουρζέλ.
* Ισαβέλλα απεβ. 4 ετών, Αλφόνσος απεβ. 2 ετών, Φαδρίκε, Σάντσο απεβ. σύντομα.
* Φρειδερίκος
* Σάντσο 1327, πέθανε σε λίγες μέρες

Το 1329 έκανε το δεύτερο γάμο του με την Ελεονώρα των Ιβρέα, κόρη του Φερδινάνδου Δ΄ της Καστίλης με την οποία απέκτησε:

* Φερδινάνδος 1329 - 1363 μαρκήσιος της Τορτόσα, νυμφεύτηκε τη Μαρία Πορτογαλίας, κόρη του Πέτρου Α΄ της Πορτογαλίας.
* Ιωάννης 1331 - 1358, λόρδος του Έλκε, Μπίλε και Μπόλσα, νυμφεύτηκε την Ισαβέλλα Νούνεζ ντε Λάρα, κόρη του Ιωάννη Νούνιεθ Γ΄ δε Λάρα (δισεγγονού του Αλφόνσου Ι΄ της Καστίλης).

Πρόγονοι
--------

| Πρόγονοι του Αλφόνσου Δ΄ της Αραγωνίας |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 8. Ιάκωβος Α΄ της Αραγωνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 4. Πέτρος Γ΄ της Αραγωνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 9. Γιολάνδη της Ουγγαρίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 2. Ιάκωβος Β΄ της Αραγωνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 10. Μανφρέδος της Σικελίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. Κωνσταντία Χοενστάουφεν της Σικελίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 11. Βεατρίκη της Σαβοΐας (Μαρκησία του Σαλούτσο) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 1. **Αλφόνσος Δ΄**  |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 12. Κάρολος Α΄ της Νάπολης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. Κάρολος Β΄ της Νάπολης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 13. Βεατρίκη της Προβηγκίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. Λευκή του Ανζού |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 14. Στέφανος Ε΄ της Ουγγαρίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 7. Μαρία της Ουγγαρίας, βασίλισσα της Νάπολης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 15. Ελισάβετ η Κουμάνα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

Παραπομπές
1. ↑  O'Callaghan 1975, σ. 408
2. ↑  Gerli & Armistead 2003, σ. 95
3. ↑  Previté-Orton 1952, σ. 903
4. ↑  Ramón Pont 1983, σσ. 63–64
5. ↑  Arco y Garay 1945, σ. 258
6. ↑  Ramón Pont 1983, σσ. 63–65
7. ↑  Previté-Orton 1952, σ. 903
8. ↑  Previté-Orton 1952, σ. 903
9. ↑  Previté-Orton 1952, σ. 903

Πηγές
* Diccionario universal de historia y de geografía, p. 152. By Lucas Alamán, Manuel Orozco y Berra
* Medieval Iberia: an encyclopedia, Ed. E. Michael Gerli, Samuel G. Armistead, Routledge, 2003.
* O'Callaghan, Joseph F. A History of Medieval Spain, Cornell University Press, 1975.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 57908129
* LCCN: n80032175
* ISNI: 0000 0000 9609 462X
* GND: 118859080
* SELIBR: 174766
* SUDOC: 137045239
* BNF: cb14606991t (data)

 |

 |

|  |
| --- |
| Αλφόνσος Δ΄ της Αραγωνίας **Οίκος της Βαρκελώνης****Γέννηση:** 2 Νοεμβρίου 1299 **Θάνατος:** 24 Ιανουαρίου 1336 |
| ΠροκάτοχοςΙάκωβος Β΄ της Αραγωνίας | **Βασιλιάς της Αραγωνίας**1327 - 1336 | ΔιάδοχοςΠέτρος Δ΄ της Αραγωνίας |
| **Βασιλιάς της Βαλένθια**1327 - 1336 |
| **Βασιλιάς της Σαρδηνίας και της Κορσικής**1327 - 1336 |
| **Κόμης της Βαρκελώνης1327-1396** |
| ΠροκάτοχοςΕρμενγκόλ Ι΄ του Ουρζέλ | **Κόμης της Ουρζέλ**1314 - 1327 | ΔιάδοχοςΙάκωβος Α΄ του Ουρζέλ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Μονάρχες της Αραγωνίας |
| --- |
|  |
| 
Κατάλογος μοναρχών της Αραγωνίας |
|  |
| Οίκος των Χιμένεθ | 
* Ραμίρο Α΄
* Σάντσο
* Πέτρος Α΄
* Αλφόνσος Α΄
* Ραμίρο Β΄
* Πετρονίλα
 |
|  |
| Οίκος της Βαρκελώνης | 
* Αλφόνσος Β΄
* Πέτρος Β΄
* Ιάκωβος Α΄
* Πέτρος Γ΄
* Αλφόνσος Γ΄
* Ιάκωβος Β΄
* Αλφόνσος Δ΄
* Πέτρος Δ΄
* Ιωάννης Α΄
* Μαρτίνος
 |
|  |
| Οίκος της Τραστάμαρα | 
* Φερδινάνδος Α΄
* Αλφόνσος Ε΄
* Ιωάννης Β΄
* Φερδινάνδος Β΄
 |
|  |
| Οίκος των Αψβούργων | 
* Κάρολος Α΄
* Φίλιππος Α΄
* Φίλιππος Β΄
* Φίλιππος Γ΄
* Κάρολος Β΄
 |
|  |
| Οίκος των Βουρβόνων | 
Φίλιππος Δ΄ |

 |



 |