Ο **Μορφωτικός Γυμναστικός Σύλλογος Καλαμαριάς ο Απόλλων** είναι ελληνικό αθλητικό σωματείο το οποίο εδρεύει στην Καλαμαριά. Ιδρύθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1926 από μία παρέα Ποντίων, για τους οποίους αποτελεί σημείο αναφοράς μέχρι σήμερα. Τα επίσημα χρώματα του είναι το μαύρο και το κόκκινο. Στο έμβλημα του απεικονίζεται ο θεός της μουσικής, των τεχνών και του φωτός, Απόλλων.

Ο αθλητικός σύλλογος διατηρεί σήμερα τα εξής τμήματα: ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης, στίβου, κολύμβησης, αντισφαίρισης, επιτραπέζιας αντισφαίρισης, πυγμαχίας και άρσης βαρών. Στο παρελθόν είχε δραστηριοποιηθεί σε ποικιλία άλλων αθλημάτων.

Ιστορία
-------

### Ίδρυση και σύμβολα

Ο θεός Απόλλων
Ο Απόλλων Καλαμαριάς ιδρύθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1926 στην Καλαμαριά από Πόντιους πρόσφυγες. Η αρχική ιδέα ήταν η ίδρυση ενός συλλόγου με σκοπό τη διάδοση της πλούσιας μουσικής παράδοσης των Ποντίων, όπου τα μέλη θα συγκεντρώνονταν για να παίξουν μαντολίνο και κιθάρα. Έτσι επιλέχθηκε ως έμβλημα της ομάδας η κεφαλή του Απόλλωνα, θεού της μουσικής στην αρχαία ελληνική μυθολογία. Αργότερα ακολούθησε η ίδρυση θεατρικού και αθλητικών τμημάτων. Τα χρώματα που επιλέχτηκαν για να αντιπροσωπεύουν το σύλλογο ήταν συμβολικά για την ποντιακή ιστορία: κόκκινο για το αίμα των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους κατά τον εκπατρισμό των Ποντίων και μαύρο για το πένθος. Πρώτος πρόεδρος ορίστηκε ο Εμμανουήλ Μαγιόπουλος, ελαιοχρωματιστής στο επάγγελμα.

### 1926–1960

Το 1927 ο σύλλογος εγγράφηκε στη δύναμη των ποδοσφαιρικών σωματείων Μακεδονίας και συμμετείχε για πρώτη φορά στο Πρωτάθλημα Γ' Κατηγορίας Θεσσαλονίκης. Το ντεμπούτο του συλλόγου στην Α' Εθνική Κατηγορία ποδοσφαίρου πραγματοποιήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 1959 εναντίον της Προοδευτικής στο γήπεδο «Γεώργιος Καραϊσκάκης». Το ποδοσφαιρικό τμήμα συμπλήρωσε τους εκατό αγώνες στην κατηγορία αυτή στις 2 Δεκεμβρίου 1962, στο γήπεδο της Τούμπας, νικώντας τον Ολυμπιακό. Λίγες ημέρες μετά, στις 8 Δεκεμβρίου, ο παίκτης της ομάδας Νικήτας Μαλιόγλου «στέφθηκε» πρώτος παίκτης στην ιστορία της Α' Εθνικής που συμπλήρωνε τις 100 συμμετοχές.

Το πρώτο τμήμα καλαθοσφαίρισης του Απόλλωνα Καλαμαριάς ιδρύθηκε το 1959 με πρωτοβουλία του Γιώργου Μελιάδη. Πρώτος προπονητής της ομάδας υπήρξε ο Ανέστης Πεταλίδης.

Οργανωμένο τμήμα πετοσφαίρισης του Απόλλωνα δεν υπήρχε από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του, αν και υπήρχε ως αγώνισμα με ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια για τη δημιουργία σχετικών τμημάτων παίδων, εφήβων, ανδρών και γυναικών ανάγονται στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Με δεδομένα τα προβλήματα υποδομής και την έλλειψη ενδιαφέροντος από νέους αθλητές, η λειτουργία του τμήματος ανεστάλη το 1976.

### 1961–1980

Ένας άλλος ποδοσφαιριστής που συνέδεσε το όνομά του με δύο αξιοσημείωτα επιτεύγματα ήταν ο Παναγιώτης Κυπριανίδης. Αποτέλεσε τον πρώτο ποδοσφαιριστή που κλήθηκε να αγωνιστεί με τα χρώματα της Εθνικής Ελλάδος όσο αγωνιζόταν στον Απόλλωνα (22 Μαΐου 1963), και το ίδιο καλοκαίρι, αποτέλεσε τον πρώτο ποδοσφαιριστή στη χώρα που ξεπέρασε το φράγμα του ενός εκατομμυρίου δραχμών για μεταγραφή, φορώντας τη φανέλα του Ολυμπιακού. Από την πλευρά του, ένας άλλος ποδοσφαιριστής, ο Κυριάκος Μυταριώτης, συμπλήρωσε στην καριέρα του τα 39 γκολ με τη φανέλα του Απόλλωνα Καλαμαριάς στην Α' Εθνική Κατηγορία, αποτελώντας το μοναδικό παίκτη στην ιστορία του συλλόγου που έχει να επιδείξει ανάλογο επίτευγμα μέχρι σήμερα.

Το γυναικείο τμήμα καλαθοσφαίρισης ιδρύθηκε εννέα χρόνια μετά την ίδρυση του ανδρικού, το 1968 με πρόεδρο του συλλόγου τον Ιωάννη Μαρκόπουλο, έφορο του ανδρικού τμήματος τον Πέτρο Μουσικίδη και πρώτο προπονητή το Θόδωρο Παυλίδη.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1973, η ομάδα ποδοσφαίρου επέστρεψε από τη Β΄Εθνική στο δικό της πλέον γήπεδο. Το 1976 έγινε μέλος της ομάδας ο Δημήτρης (Τάκης) Τομπουλίδης. Ο τελευταίος αγωνίστηκε με τα χρώματα του συλλόγου μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90, αγωνιζόμενος στο κέντρο της άμυνας. Αποτελεί τον παίκτη με τις περισσότερες συμμετοχές στην ιστορία του Απόλλωνα Καλαμαριάς στην Α' Εθνική Κατηγορία, 233 στο σύνολο.

Κατά την αγωνιστική περίοδο 1973-74 ο Απόλλων αναδείχθηκε Πρωταθλητής Θεσσαλονίκης στο γυανικείο μπάσκετ, λαμβάνοντας το δικαίωμα συμμετοχής στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα που εκείνη τη χρονιά διεξήχθη ανάμεσα σε τέσσερις ομάδες. Πράγματι η ομάδα μπάσκετ γυναικών κατέκτησε τον τίτλο ενθουσιάζοντας τους φιλάθλους.

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης ανδρών του Απόλλωνα Καλαμαριάς αποτελεί ένα από τα σωματεία που το 1976 ίδρυσαν την Ε.ΚΑ.Σ.Θ. την πρώτη ένωση καλαθοσφαιρικών σωματείων που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα.

### 1981–2000

Στις 4 Σεπτεμβρίου 1983 πραγματοποιήθηκε ο πρώτος αγώνας του Απόλλωνα Καλαμαριάς στην Α' Εθνική Κατηγορία ως Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρεία (ΠΑΕ) με αντίπαλο τον ΠΑΟΚ στο γήπεδο Χαριλάου. Στο 60' ο Ηλίας Χατζηελευθερίου σημείωσε το πρώτο «επαγγελματικό» γκολ της Καλαμαριάς στη μεγάλη κατηγορία.

Το τμήμα χειροσφαίρισης ανδρών του συλλόγου ιδρύθηκε το 1986, οπότε και εντάχθηκε στο δυναμικό της Ε.Σ.Χ.Θ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, μια παρέα αθλητών – που αξιοσημείωτα ήταν προχωρημένης ηλικίας – μεσολάβησε για την επανίδρυση του τμήματος πετοσφαίρισης ανδρών, επιτυγχάνοντας αξιόλογα αποτελέσματα. Το τμήμα πετοσφαίρισης λειτουργεί επίσημα από το 1987.

Το 1990 η ομάδα μπάσκετ κορασίδων κατέκτησε το πρώτο από τα τέσσερα Πανελλήνια Πρωταθλήματα Κορασίδων που έχει στην τροπαιοθήκη της: (1990, 1993, 1995, 2003). Η γυναικεία ομάδα μπάσκετ με προπονητή τον Γκάρι Αριουτιούνοφ, αναδείχθηκε Πρωταθλήτρια της Α' Εθνικής Κατηγορίας για την περίοδο 1991-92.

Η νίκη της ποδοσφαιρικής ομάδας επί του Απόλλωνα Αθηνών στις 4 Απριλίου 1993, ήταν σημαντική για την ιστορία του συλλόγου καθώς με αυτή έφτασε τις εκατό νίκες στην Α' Εθνική Κατηγορία. Το τμήμα πετοσφαίρισης γυναικών του Απόλλωνα έχει κατακτήσει ένα Πρωτάθλημα Α' Κατηγορίας Γυναικών της Ε.ΠΕ.Σ.Θ. εκείνο του έτους 1995.

Η ομάδα μπάσκετ νεανίδων κατέκτησε Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Νεανίδων, το 1995,

Στις 9 Απριλίου 1997, η γυναικεία ομάδα μπάσκετ κατέκτησε στην Κατερίνη το Κύπελλο Ελλάδος κερδίζοντας με σκορ 57-55 τον Ολυμπιακό Βόλου. Προπονητής ήταν ο Δημήτρης Νικολαΐδης και έφορος η Ρένα Δημητριάδου.
Το τμήμα βόλεϊ παμπάιδων του συλλόγου κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ε.ΠΕ.Σ.Θ. κατά την αγωνιστική περίοδο του 1997.

### 2001–2010

Κατά την αγωνιστική περίοδο 2002-03 η κατάκτηση της 2ης θέσης στο Πρωτάθλημα της Α2 Εθνικής Κατηγορίας επέτρεψε τμήμα χάντμπολ να ανέλθει στην Α1 Εθνική Κατηγορία της ελληνικής χειροσφαίρισης, στην οποία αγωνίστηκε έως το 2009.

Κατά την περίοδο 2007-08 ο Απόλλων Καλαμαριάς αγωνιζόταν στην Α' Εθνική από την οποία και τελικά υποβιβάστηκε. Ωστόσο το πέρασμα αυτό της ομάδας από την Super League έμελλε να κρίνει εμμέσως και τον πρωταθλητή της χρονιάς εκείνης, διαμέσου της εξέλιξης της πολύκροτης *«Υπόθεσης Βάλνερ»* (από το όνομα του Αυστριακού ποδοσφαιριστή της ομάδας, Ρόμαν Βάλνερ), που έφτασε μέχρι το διεθνές αθλητικό δικαστήριο της Λωζάνης (CAS).

Τους επόμενους μήνες ο σύλλογος βρέθηκε σε δεινή οικονομική θέση, με τα χρέη του να ανέρχονται, σύμφωνα με το μεγαλομέτοχο του Απόλλωνα, Ευθύμη Σολομωνίδη, στα 3,5 εκατομμύρια. Το Δεκέμβριο τέσσερις ποδοσφαιριστές κατέθεσαν προσφυγή, ζητώντας τα οφειλόμενα και παράλληλα τη λύση των συμβολαίων τους. Οι ιθύνοντες αναζήτησαν ποσό της τάξης των 300.000 ευρώ για άμεση πληρωμή των προσφυγών των παικτών, των ληξιπρόθεσμων δόσεων, των διακανονισμών σε ΙΚΑ και εφορία και τη συμμετοχή της ομάδας στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής Κατηγορίας. Η υποβολή δήλωσης συμμετοχής εκτός της προθεσμίας από την προκήρυξη του Πρωταθλήματος οδήγησε τον ιστορικό σύλλογο στη Δ' Εθνική Κατηγορία.

Η περίοδος 2007-08 μπορεί να χαρακτηριστεί η πιο επιτυχημένη στην ιστορία του τμήματος βόλεϊ ανδρών καθώς, αν και νεοφώτιστο στην Α2 Εθνική Κατηγορία, κατέλαβε την πρώτη θέση, με προπονητές το Γιώργο Καραβιδόπουλο αρχικά και κατόπιν το Γιώργο Περσιανλή. Έκτοτε λαμβάνει μέρος στο Πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας ανδρών.

Το καλοκαίρι του 2009, παρά το γεγονός ότι το τμήμα χάντμπολ είχε δηλώσει συμμετοχή στο Πρωτάθλημα της Α2 Εθνικής για την επόμενη χρονιά, ο πρόεδρος του ερασιτέχνη, Απόστολος Παπαδόπουλος, ανακοίνωσε την οριστική διάλυση του τμήματος, καθώς οικονομικές δυσχέρειες επέβαλλαν το να δοθεί προτεραιότητα στη διάσωση άλλων τμημάτων και κυρίως του ποδοσφαιρικού.

Τμήματα
-------

| Κατηγορία | Τμήματα |
| --- | --- |
| Ανδρικά | Ποδόσφαιρο · Καλαθοσφαίριση · Πετοσφαίριση · Υδατοσφαίριση · Χειροσφαίριση ανδρών |
| Γυναικεία | Ποδόσφαιρο · Καλαθοσφαίριση · Πετοσφαίριση · Υδατοσφαίριση |
| Ατομικά | Κολύμβηση · Αντισφαίριση · Μπάντμιντον · Επιτραπέζια Αντισφαίριση |
| Βαρέα | Πυγμαχία · Άρση Βαρών · Πάλη |
| Ανενεργά | Χειροσφαίριση γυναικών |

Τίτλοι
------

### Τμήμα ποδοσφαίρου

* 3 Πρωταθλήματα Β΄ Εθνικής Κατηγορίας: 1973, 1983, 1992
* 3 Πρωταθλήματα Γ΄ Εθνικής Κατηγορίας: 1980, 2013, 2017
* 1 Πρωτάθλημα Δ΄ Εθνικής Κατηγορίας: 2011

* 1 Πρωτάθλημα Πρωταθλητριών Ε.Π.Σ.: 1976
* 2 Πρωταθλήματα Ε.Π.Σ. Μακεδονίας: 1958, 1976

### Τμήμα καλαθοσφαίρισης γυναικών

* 2 **Πρωταθλήματα Ελλάδας**: 1974, 1992
* 1 **Κύπελλο Ελλάδας**: 1997

### Τμήματα υποδομών καλαθοσφαίρισης

* 1 **Πρωτάθλημα Ελλάδας Νεανίδων**: 1995
* 4 **Πρωταθλήματα Ελλάδας Κορασίδων**: 1990, 1993, 1995, 2003

### Τμήμα πυγμαχίας

* 1 **Πρωτάθλημα ανδρών (πολυνίκης)**: 2004

### Τμήμα beach handball

* 2 **Πρωταθλήματα Ελλάδας**: 2020, 2021
* 2 **Κύπελλα Ελλάδας**: 2019, 2020

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Εγγεγραμμένα σωματεία | Ηλεκτρονικό Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση». *somateia2023.gga.gov.gr*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2024.
2. 1 2 3 4 5  «Η ιστορία του Απόλλωνα Καλαμαριάς». Ιστοσελίδα Π.Α.Ε. Απόλλωνα Καλαμαριάς. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2009.
3. ↑  «Απόλλων Καλαμαριάς». Σ.Φ. Απόλλωνα Club Rossoneri. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιανουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2009.
4. 1 2 3 4 5 6  «Ιστορικό Τμήματος», πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα του τμήματος πετοσφαίρισης ανδρών.
5. 1 2 3 4 5 6  «Ιστορικό γυναικείου τμήματος καλαθοσφαίρισης». Επίσημος ιστότοπος του τμήματος. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Οκτωβρίου 2009.
6. ↑  «Ένωση Καλαθοσφαιρικών Σωματείων Θεσσαλονίκης». *Πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.Ο.Κ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουλίου 2014.
7. ↑  «Σωματεία Χειροσφαίρισης Θεσσαλονίκης». *Επίσημος ιστότοπος της Ε.Σ.Χ.Θ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιανουαρίου 2012.
8. ↑  «Πρωταθλητές Κορασίδων». *Πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.Ο.Κ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2013.
9. ↑  «Πρωταθλητές Α1 Εθνικής Κατηγορίας Γυναικών». *Πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.Ο.Κ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2014.
10. 1 2  «Πρωταθλητές & Κυπελλούχοι Ε.ΠΕ.Σ.Θ.» Αρχειοθετήθηκε 2012-04-12 στο Wayback Machine. πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της ένωσης.
11. ↑  «Πρωταθλητές Νεανίδων». *Πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.Ο.Κ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2013.
12. ↑  «Τελικοί Κυπέλλου Ελλάδος Γυναικών». *Πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.Ο.Κ*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2014.
13. ↑  «Στατιστικά Ομάδων - Βαθμολογία», επίσημος ιστότοπος της Ο.Χ.Ε.
14. ↑  Π. Παναγιώτας (2008-02-17). «Τι αποκαλύπτει το μπάχαλο στην «υπόθεση Βάλνερ»». «Το Βήμα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-04-30.. Ανακτήθηκε στις 2009-03-23.
15. ↑  ««Σολομωνίδης: "Στην κόψη του ξυραφιού ο Απόλλων"»». *Ιστότοπος Sport24.gr*. 2009-08-18. .
16. ↑  ««Προσφυγές από τέσσερις παίχτες»». www.sportime.gr. 2008-12-07. . [*νεκρός σύνδεσμος*]
17. ↑  ««Στη Δ’ Εθνική ο Απόλλων Καλαμαριάς!»». *NovaΣΠΟΡ fm 94,6*. 2010-08-24. .
18. ↑  «Οριστικά στην Δ΄Εθνική ο Απόλλων Καλαμαριάς». *Sport24.gr*. 2009-09-04. .
19. ↑  «Πρωταθλητές & Κυπελλούχοι Ελλάδος» Αρχειοθετήθηκε 2012-04-13 στο Wayback Machine. πληροφορίες στον επίσημο ιστότοπο της Ε.ΠΕ.Σ.Θ.
20. ↑  «Αποσύρεται ο Απόλλωνας Καλαμαριάς». Greek Handball. 22 Ιουλίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Σεπτεμβρίου 2011.

Βιβλιογραφία
------------

* *Απόλλων Καλαμαριάς*, στο: Συλλογικό: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τόμος 2, εκδόσεις Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη, 2007, σελίδες 28-35

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μ.Γ.Σ. Απόλλων Καλαμαριάς – Επίσημος ιστότοπος
* Ιστότοπος Φιλάθλων: «Απόλλων, Πόντος, Προσφυγιά κι αίμα της καρδιάς»
* Απόλλων Καλαμαριάς, πρώην επίσημος ιστότοπος του τμήματος ποδοσφαίρου ανδρών
* Μ.Γ.Σ. Απόλλων Καλαμαριάς, ανενεργός επίσημος ιστότοπος του τμήματος καλαθοσφαίρισης ανδρών και γυναικών.
* MGS Apollon Kalamarias, συμμετοχές σε διοργανώσεις της FIBA Europe.
* Απόλλων Καλαμαριάς, πρώην επίσημος ιστότοπος του τμήματος πετοσφαίρισης ανδρών
* Απόλλων Καλαμαριάς, στοιχεία του συλλόγου στον πρώην επίσημο ιστότοπο της Volley League.
* Απόλλων Καλαμαριάς, πρώην επίσημος ιστότοπος του τμήματος κολύμβησης

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Ποδόσφαιρο
* Πύλη:Καλαθοσφαίριση
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
 Μ.Γ.Σ. Απόλλων Καλαμαριάς |
| --- |
|  |
| Ανδρικά τμήματα | 
Ποδόσφαιρο · Μπάσκετ · Βόλεϊ · Χάντμπολ · Πόλο |
|  |
| Γυναικεία τμήματα | 
Ποδόσφαιρο · Μπάσκετ · Βόλεϊ · Χάντμπολ · Πόλο |
|  |
| Ατομικά τμήματα | 
Κολύμβηση · Τέννις · Μπάντμιντον · Πινγκ Πονγκ |
|  |
| Ατομικά βαρέα | 
Πυγμαχία · Άρση Βαρών · Πάλη |
|  |
| Πρόεδροι τμημάτων | 
Φώτης Μπαλτίδης |
|  |
| Έδρες τμημάτων | 
Στάδιο Καλαμαριάς · Κλειστό Καλαμαριάς |
|  |
| Αθλητές | 
Ποδοσφαιριστές · Καλαθοσφαιριστές · Πετοσφαιριστές · Υδατοσφαιριστές · Κολυμβητές · Πυγμάχοι · Παλαιστές · Αρσιβαρίστες |
|  |
| Προπονητές | 
Ποδοσφαίρου · Μπάσκετ · Βόλεϊ · Πόλο · Πυγμαχίας · Πάλης |

 |