Το **Lancia Beta** ήταν ένα μεσαίο αυτοκίνητο, που παρήχθη από την ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία Lancia, από τον Νοέμβριο του 1972 έως τον Δεκέμβριο του 1984. Αντικατέστησε το Lancia Fulvia και τοποθετήθηκε σε ελαφρώς πολυτελέστερη κατηγορία, με αποτέλεσμα να αναφέρεται ως μοντέλο της μεσαίας κατηγορίας D, αλλά και ως compact πολυτελές αυτοκίνητο. Αντικαταστάθηκε τον Νοέμβριο του 1982 από το Lancia Prisma.

Ήταν το πρώτο μοντέλο που εξελίχθηκε μετά την εξαγορά της εταιρείας από την Fiat το 1969 και το πρώτο που επανέφερε την ιστορική ονοματολογία των μοντέλων της Lancia με ελληνικά ονόματα. Οι μηχανικοί της Lancia, για πρώτη φορά, δανείστηκαν σε μεγάλο βαθμό στοιχεία από το τεχνολογικό υπόβαθρο των τότε μοντέλων της Fiat, αν και ειδικότερα στο Beta μόνο από τους κινητήρες.

Ονομασία
--------

Η εταιρεία επέλεξε το όνομα «Beta» για το νέο της μοντέλο, υποδηλώνοντας έτσι ένα νέο ξεκίνημα, με δυναμική στροφή προς τις παραδοσιακές ρίζες της. Συγκεκριμένα, ο ιδρυτής της μάρκας, Βιντσέντζο Λάντσια (Vincenzo Lancia, 1881 – 1937), χρησιμοποιούσε εξ αρχής γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, όπως Alpha, Beta, Gamma, Delta κλπ. Ειδικότερα το «Beta», είχε χρησιμοποιηθεί ξανά στο παρελθόν για ένα μοντέλο αυτοκινήτου που είχε παραχθεί το 1909, καθώς και για ένα ελαφρύ φορτηγό του 1950 - 1961. 

Αν και η λογικότερη επιλογή για να υποδηλωθεί νέο ξεκίνημα, ήταν το πρώτο γράμμα της αλφαβήτου, δίνοντας το όνομα «Alpha», και μάλιστα το είχε χρησιμοποιήσει στο πρώτο μοντέλο της ιστορίας της, ωστόσο επέλεξε να μην το επαναφέρει, και μάλιστα το «Άλφα» παραμένει, μέχρι σήμερα, το μόνο γράμμα που δεν ξαναχρησιμοποίησε ποτέ. Αυτό συμβαίνει για να μην συγχέεται με την εταιρεία Alfa Romeo, η οποία μάλιστα το 1986 εξαγοράστηκε επίσης από τον Όμιλο της Fiat.

Τεχνολογικό υπόβαθρο
--------------------

Η εξέλιξη του Beta ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1970 και τελικώς το μοντέλο παρουσιάστηκε επίσημα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Τορίνο τον Νοέμβριο του 1972. Ορισμένοι το αντιμετώπισαν τότε επιφυλακτικά, θεωρώντας το ως ένα πολυτελέστερο μοντέλο της Fiat, αντί για πραγματική Lancia, λόγω του ότι έφερε κινητήρες που βασίζονταν σε αυτούς της Fiat. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, η Lancia είχε επιτύχει υψηλό βαθμό αυτονομίας από την μητρική Fiat, κατά την εξέλιξη του Beta, με το σασί, την αισθητική, την ανάρτηση και το σαλόνι να παραμένουν ανεξάρτητα.

Ακόμα και οι κινητήρες της Fiat, που είχαν σχεδιαστεί από τον Aurelio Lampredi, ο οποίος μάλιστα κατασκεύαζε μηχανικά σύνολα για την Ferrari, προτού προσληφθεί από την Fiat, ήταν από τους πλέον προηγμένους 4-κύλινδρους κινητήρες στην Ευρώπη την τότε εποχή. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η παραγωγή τους συνεχίστηκε έως τη δεκαετία του 1990 και μάλιστα βελτιωμένες εκδοχές τους χρησιμοποιήθηκαν σε μεταγενέστερα σπορ μοντέλα, όπως στην κορυφαία έκδοση Lancia Delta Integrale (1987 - 1994) και στο Fiat Coupé (1993 - 2000).

Ενεργητική και παθητική ασφάλεια
--------------------------------

Το ταμπλό του Lancia Beta Trevi της αρχικής λεζάντας.
Ιδιαίτερα μεγάλη έμφαση είχε δοθεί και στην ασφάλεια, με αποτέλεσμα το Lancia Beta να διαθέτει υψηλό επίπεδο ασφαλείας για τα τότε στάνταρ. Όλες οι εκδόσεις του Beta έφεραν, ήδη από την έναρξη της παραγωγής, ως στάνταρ: 4 δισκόφρενα, ανεξάρτητη ανάρτηση και στους 4 τροχούς, αρθρωτή και αποτελούμενη από τρία μέρη κολώνα τιμονιού που καταρρέει σε μετωπική πρόσκρουση, γυαλί ασφαλείας στο παρμπρίζ, σημαντικές ενισχύσεις στις πλευρικές κολώνες του σασί, για το ενδεχόμενο της πλευρικής πρόσκρουσης, κλωβό ασφαλείας για ενδεχόμενη ανατροπή, εσωτερική επένδυση ασφαλείας, με επιβραδυντικά καύσης, και αισθητήρα βίαιου τραντάγματος που διέκοπτε την παροχή καυσίμου σε συμβάν πρόσκρουσης, για αποτροπή εκδήλωσης φωτιάς.

Κινητήρες
---------

Lancia Beta Coupé 2.0ie του 1982.
Το Lancia Beta προσφερόταν με μια μεγάλη ποικιλία κινητήρων, όλοι βενζίνης και 4-κύλινδροι σε σειρά (Ι4) 16-βάλβιδοι:

| Moντέλο | Έτη | Κυβισμός | Ισχύς | Τροφοδότηση |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **1400** | 1972 - 1974 | 1.438 cm³ | 66 kW / 89 hp | καρμπυρατέρ |
| **1600** | 1972 - 1974 | 1.592 cm³ | 74 kW / 99 hp -78 kW / 105 hp | καρμπυρατέρ |
| **1800** | 1972 - 1974 | 1.756 cm³ | 81 kW / 108 hp -88 kW / 118 hp | καρμπυρατέρ |
| **1300** | 1974 - 1975 | 1.297 cm³ | 60 kW / 81 hp | καρμπυρατέρ |
| **1600** | 1975 - 1984 | 1.585 cm³ | 74 kW / 99 hp | καρμπυρατέρ |
| **2000** | 1975 - 1984 | 1.995 cm³ | 88 kW / 117 hp | καρμπυρατέρ |
| **1300** | 1976 - 1979 | 1.301 cm³ | 63 kW / 84 hp | καρμπυρατέρ |
| **2000 i.e.** | 1980 - 1984 | 1.995 cm³ | 90 kW / 120 hp | injection |
| **2000 VX** | 1982 - 1984 | 1.995 cm³ | 99 kW / 133 hp | καρμπυρατέρυπερπλήρωση |

Εκδοχές αμαξώματος
------------------

Lancia Beta Trevi 2.0 VX του 1983 / εμπρός.
Lancia Beta Trevi 2.0 VX του 1983 / πίσω.
* **Berlina**: 4-πορτο σεντάν, ήταν η πρώτη και συχνότερη μορφή.
* **Trevi**: παραδοσιακή μορφή λιμουζίνας.
* **Coupé**: η δεύτερη δημοφιλέστερη μορφή, ήταν ένα δίπορτο κουπέ, με σαλόνι 2+2.
* **Spider**: σπορ έκδοση.
* **Montecarlo**: σπορ έκδοση.
* **HPE**: 3-πορτο station wagon ή hatchback.

### Παραγωγή των εκδοχών

| Εκδοχή | Αντίτυπα | Χρονική περίοδος |
| --- | --- | --- |
| **Berlina** | 194.914 | Νοέμβριος 1972 – Δεκέμβριος 1981 |
| **Coupé** | 111.801 | Ιούνιος 1973 – Δεκέμβριος 1984 |
| **Spider** | 9.390 | Νοέμβριος 1974 – Αύγουστος 1982 |
| **HPE** | 71.258 | Απρίλιος 1975 – Δεκέμβριος 1984 |
| **Montecarlo** | 7.595 | Σεπτέμβριος 1975 – Μάιος 1981 |
| **Trevi** | 36.784 | Μάρτιος 1980 – Δεκέμβριος 1984 |

### Φωτογραφίες

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Lancia Beta Berlina | Lancia Beta Trevi | Lancia Beta Coupé |
| Lancia Beta Spider | Lancia Beta Montecarlo | Lancia Beta HPE |
| Αγωνιστικό Beta Montecarlo Turbo | Ανεπίσημη μετατροπή σε ημι-καμπριολέ | Το σαλόνι του προηγούμενου Lancia Beta 2000 |

Αναφορές
--------

1. ↑  «La Lancia», page 310.
2. ↑  «Lancia Beta - A Collector's Guide».
3. ↑  Graham Robson, A-Z of Cars of the 1970s, page 91.

Βιβλιογραφία
------------

* Lancia Beta - A Collector's Guide, author Brian Long, ISBN 0-947981-62-4.
* La Lancia, 3rd edition, author Wim Oude Weernink, ISBN 90-806496-2-7.
* Lancia Beta Gold Portfolio 1972–1984, ISBN 1-85520-195-X.
* Mike Covello: Standard Catalog of Imported Cars 1946–2002. Krause Publications, Iola (USA) 2002, ISBN 0-87341-605-8, p. 469.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Lancia Beta** |

* Ιστορία του Lancia Beta
* Lancia-Beta.de