To **μπρέτσελ** είναι ψημένο αρτοσκεύασμα που παρασκευάζεται από ζύμη και έχει χαρακτηριστικό σχήμα κόμπου με τρεις τρύπες. Η συνταγή προέρχεται από την Ευρώπη, ενδεχομένως από μοναχούς στις αρχές του Μεσαίωνα. Συναντάται στους φούρνους όλους του κόσμου και είναι δημοφιλές συστατικό της γερμανικής κουζίνας. Έχει τραγανή καφετιά κρούστα και χαρακτηριστική γεύση που προκύπτει από αντίδραση Μαϊγιάρ κατόπιν επεξεργασίας της διαμορφωμένης ζύμης με μαγειρική σόδα ή αλισίβα. Συνήθως είναι καρυκευμένο με αλάτι, ή εναλλακτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα αρτύματα, όπως ζάχαρη και κανέλα, γλυκάνισος, σπόροι ή κάρυα. Υπάρχει νηστίσιμη εκδοχή του, γλυκές και αλμυρές παραλλαγές. Μπορεί να είναι επικαλυμμένο με τυριά, ζάχαρη, σοκολάτα, γλάσο, καραμέλα ή γιαούρτι. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία τύπων με διάφορους βαθμούς σκληρότητας, αφράτα μπρέτσελ που πρέπει να καταναλώνονται αμέσως μετά την παρασκευή τους, και σκληρά ψημένα μπρέτσελ που έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής στο ράφι και διατίθενται συσκευασμένα στα σούπερ μάρκετ. 

Στην εικόνα από την Αλσατιανή εγκυκλοπαίδεια του 1190 μ.Χ. απεικονίζεται το πρώτο μπρέτσελ της Ιστορίας με το χαρακτηριστικό σχήμα του.

Ιστορία
-------

Υπάρχουν πολλές ιστορίες για την προέλευση των μπρέτσελ. Ετυμολογικά, η λέξη μπρέτσελ ίσως προέρχεται από την Λατινική λέξη *brachium* που σημαίνει χέρι και συνδέεται με την ελληνική λέξη βραχίονας*.*

Συνοδεύει τους Χριστιανούς στη νηστεία και για πολλούς το σχήμα του αναπαριστά τη στάση προσευχής ενός μοναχού με σταυρωμένα χέρια ενώ κάθε τρύπα του αντιστοιχεί σε ένα μέλος της Αγίας Τριάδας.

Σε μία ιστορία αναφέρεται ότι ένας φούρναρης, που κατηγορείτο για κλοπή, είχε μόνο μια ευκαιρία για να απαλλαγεί από την ποινή του. Έπρεπε να φτιάξει ένα αρτοσκεύασμα, μέσα από το οποίο θα μπορούσε να περάσει ο ήλιος, τρεις φορές. Ο εφευρετικός φούρναρης διαμόρφωσε κατά τέτοιο τρόπο το ζυμάρι, ώστε προέκυψε το μπρέτσελ.

Βιομηχανική παρασκευή μπρέτσελ
Η πρώτη γραφική απεικόνιση μπρέτσελ ήταν στην εγκυκλοπαίδεια της Αλσάτιας *Hortus deliciarum* το 1160 μ.Χ.

Το μπρέτσελ είναι παραδοσιακό σύμβολο της συντεχνίας των αρτοποιών, και απεικονίζεται στα οικόσημά τους, στις ταμπέλες των καταστημάτων τους και στα λογότυπα πολλών εταιρειών, παραγωγών και εμπόρων ειδών αρτοποιίας. 

Από το 2016 υπάρχει μουσείο ειδικά για τα μπρέτσελ στο Ερντμανχάουσεν του Λούντβιγκσμπουργκ Γερμανίας.

Το μεγαλύτερο μπρέτσελ στον κόσμο παρασκευάστηκε την 25η Οκτωβρίου 2015 στο CIFCO του Σαν Σαλβαδόρ. Ζύγιζε 783,81 κιλά, είχε 8,93 μ. μήκος και 4,06 μ. πλάτος.

Συλλογή φωτογραφιών
-------------------

* Μπρέτσελ και μπερλίνερ σε αρτοποιείοΜπρέτσελ και μπερλίνερ σε αρτοποιείο
* Ποικιλία μπρέτσελ στο Μόναχο ΓερμανίαςΠοικιλία μπρέτσελ στο Μόναχο Γερμανίας
* Σε Χριστουγεννιάτικο πανηγύρι στο ΣτρασβούργοΣε Χριστουγεννιάτικο πανηγύρι στο Στρασβούργο
* Μεγάλη ποικιλία μπρέτσελ σε αρτοποιείο του Λέερ Κάτω Σαξονίας.Μεγάλη ποικιλία μπρέτσελ σε αρτοποιείο του Λέερ Κάτω Σαξονίας.
* Καντίνα για μπρέτσελ στο Λας Βέγκας.Καντίνα για μπρέτσελ στο Λας Βέγκας.
* Μπρέτσελ στο «Γεύμα» του Γιάκομπ Φόππενς φαν ΕςΜπρέτσελ στο «Γεύμα» του Γιάκομπ Φόππενς φαν Ες
* Μπρέτσελ σε έμβλημα αρτοποιών στο Ζιστ Κάτω Σαξονίας.Μπρέτσελ σε έμβλημα αρτοποιών στο Ζιστ Κάτω Σαξονίας.
* Σε καρναβαλική παρέλαση στο Νέκαρ ΓερμανίαςΣε καρναβαλική παρέλαση στο Νέκαρ Γερμανίας

Παραπομπές
----------

1. ↑  Silverman, Sharon Hernes (2001). *Pennsylvania Snacks*. Stackpole Books. σελ. 30.
2. ↑  Miller, Jeffrey (26 April 2018). «How the pretzel went from soft to hard – and other little-known facts about one of the world’s favorite snacks». *The Conversation*.. Ανακτήθηκε στις 26 April 2018.
3. ↑  «Definition of PRETZEL». *www.merriam-webster.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
4. 1 2  Silverman, Sharon Hernes (20 Νοεμβρίου 2000). *Pennsylvania Snacks: A Guide to Food Factory Tours*. Stackpole Books. σελ. 30. ISBN 9780811728744.
5. ↑  «Πρίτζελ». *Σαν Σήμερα .gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2019.
6. ↑  vélodidacte, PiP. «L'histoire de la Bretzel selon l'Hortus Deliciarum». *Autour du Mont-Sainte-Odile* (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2019.
7. ↑  Administrator, G. W. (9 Μαρτίου 2016). «Pretzels: A Medieval German Delicacy». *German World* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
8. ↑  Hassani, Nadia (2004). *Spoonfuls of Germany: Culinary Delights of the German Regions in 170 Recipes*. Hippocrene Books. ISBN 9780781810579.
9. ↑  «BREZELMUSEUM» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
10. ↑  «Oktoberfest: 10 bayrische Rekorde, auf die Du anstoßen kannst». *Guinness World Records* (στα Γερμανικά). 19 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.

Πηγές
-----

* Irene Krauß: *Gelungen geschlungen. Das große Buch der Brezel*. Silberburg-Verlag, Tübingen 2004, ISBN 3-87407-550-8.
* Barbara Kosler, Irene Krauß: *Die Brez’l – Geschichte und Geschichten*. Verlag Edition Infotainment, München 1993, OCLC 314467774. (zu beziehen beim Deutschen Brotmuseum Ulm)
* *Brotrezepte aus ländlichen Backstuben*. Landbuch Verlag, Hannover 2001, ISBN 3-7842-0614-X.
* Oskar Maria Graf: *3 Bäckergeschichten nebst 150 Rezepten für die Brezelbäckerei*. Undatierter Nachdruck aus den Jahrbüchern der Firma Diamalt.
* Karl Kietz: *Die Zwieback- und Brezelbäckerei in Groß- und Kleinbetrieb.* Nordhausen 1922, OCLC 252313301.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Pretzels στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* LCCN: sh85106591
* GND: 4340797-3

 |

 |