Συντεταγμένες: 38°27′01.48″N 23°41′15.72″E﻿ / ﻿38.4504111°N 23.6877000°E﻿ / 38.4504111; 23.6877000

Το **Αφράτι** είναι πεδινός οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας με υψόμετρο 40 μέτρων.

Γεωγραφία - Ιστορία
-------------------

Το Αφράτι βρίσκεται στην κεντρική Εύβοια σε απόσταση (οδηγικά) 6,5 χλμ. Α.-ΝΑ. της Χαλκίδας. Είναι κτισμένο στον κάμπο Ληλαντίων (Ληλάντιο πεδίο), ανατολικά του ποταμού Λήλα και βορειοανατολικά από τα Φύλλα. Το όνομα του χωριού, σύμφωνα με μια άποψη, οφείλεται στα «αφράτα», γόνιμα και απαλά χώματα του κάμπου Ληλαντίων που εκτείνεται και στις δύο όχθες του ποταμού Λήλα μέχρι τον Ευβοϊκό κόλπο. Σύμφωνα με άλλη, από τον άρχοντα Αφράτιο, που την περίοδο του Βυζαντίου υπήρξε γαιοκτήμονας της γύρω περιοχής. Πολιούχος άγιος είναι ο Άγιος Χαράλαμπος και η εκκλησία του είναι μονόκλιτη βασιλική με κτισμένη το 1857 από τον Τήνιο τεχνίτη Φραγκίσκο Λυρίτη, που συμμετείχε στην ανοικοδόμηση του Ναού της Ευαγγελιστρίας Τήνου (1823-1831).

Το Αφράτι αναφέρεται το 1474 σε τουρκικό κατάστιχο γραμμένο στην αραβική που αποτελούσε *«σύντομο αντίγραφο του μητρώου του νησιού του Ευρίπου, μιας κατακτημένης χώρας και τμήμα της αυτοκρατορίας, γραμμένο από το χέρι του Μουλά Ca'fer και την πένα του Ibri Χότζα συντάχτηκε την 20η του Serval του έτους 878 της Εγίρας»*. Σύμφωνα με το κατάστιχο, είχε 33 σπίτια..

Έξω από το χωριό, στο λόφο του Αγίου Χαραλάμπους, έχουν βρεθεί ίχνη αρχαίας κατοίκησης (λεπίδες, ξέστρα από την Νεολιθική περίοδο και προϊστορικά όστρακα). Στα Β.-ΒΑ. του χωριού υπάρχει η «Μαύρη σπηλιά» διακοσμημένη με μαύρους σταλακτίτες, το χρώμα των οποίων οφείλεται στο οξείδιο του Μαγνησίου ενώ βόρεια και στην βορειοδυτική όχθη του ποταμού Λήλα υπάρχουν απομεινάρια σε πολύ καλή κατάσταση από χάνι της εποχής της τουρκοκρατίας που ονομαζόταν «Πάνω Χάνι».

Διοικητικά
----------

Μετά την απελευθέρωση, αναφέρεται επίσημα το 1835 να προσαρτάται στον τότε δήμο Χαλκιδος. Το 1912 με το ΦΕΚ 245Α - 16/08/1912 ορίζεται έδρα της νεοϊδρυθείσας κοινότητας Αφρατίου. Σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης* μαζί με τα Γυρίσματα και τις Λεχριές αποτελούν την τοπική κοινότητα Αφρατίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Ληλαντίων του Δήμου Χαλκιδέων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα έχει πληθυσμό 1.416 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 1.405.

Απογραφές πληθυσμού
-------------------

| Απογραφή | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 1018 | 967 | 1027 | 1134 | 1163 | 1275 | 1430 | ; | 1405 |

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Αγγελή Φωτεινή - Βαρβάρα, Αφράτι Εύβοιας, 8ο, 89, 2002-03 από τον ιστότοπο Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Δημοκρήτιου Πανεπιστημίου Θράκης
* Tοπική ιστορία του χωριού "Αφράτι" από τους βυζαντινούς χρόνους έως το σήμερα...! από τον ιστότοπο του Δημοτικού σχολείου Αφρατίου Ευβοίας

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. ↑  *Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή*. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 119, τομ.6.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, *Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας*, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 114.
4. ↑  Evangelia Balta, "L' EUBEE A LA FIN DU XVe SIECLE", Economie et Population Les registres de l' annee 1474. ΑΕΜ, ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΣΤ΄ Τόμου (Αθήνα, 1989). σ. 311
5. ↑  «ΑΦΡΑΤΙ (Κωμόπολη) ΧΑΛΚΙΔΑ - GTP». *www.gtp.gr*. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2019.
6. ↑  «Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών». *ΕΕΤΑΑ*. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2019.
7. 1 2  «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10660 (σελ. 186 του pdf)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Oικισμοί του Δήμου Χαλκιδέων |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ανθηδόνος | 
* Ανθηδόνα
* Δροσιά
* Κτυπονήσι Εύβοιας (νησίδα)\*
* Κρόνια
* Λουκίσια
* Ξηρόβρυση
* Προφήτης Ηλίας\*
* Σκροπονέρια
* Υλίκη
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αυλίδος | 
* Βαθύ
* Καλοχώρι-Παντείχι
* Μικρό Βαθύ
* Παραλία Αυλίδας
* Παραλία
* Ριτσώνα
* Φάρος
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ληλαντίων | 
* Άγιος Νικόλαος
* Αφράτι
* Βασιλικό
* Γυρίσματα
* Καμάρι
* Λεχριές\*
* Μονή Αγίου Γεωργίου ΑΡΜΑ
* Μύτικας
* Νέα Λάμψακος
* Πανόραμα
* Φύλλα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Νέας Αρτάκης | 
* Νέα Αρτάκη
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Χαλκιδέων | 
* Χαλκίδα
 |
|  |
| 
* Έδρα: Χαλκίδα
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)]
 |

 |