Αρμάου-Μπαχώμη-Μπεναρδή-Τσιμπουράκη, εφ. "Ακρόπολις" (22/9/1930).
Οι **Γ΄ Γυναικείοι Αθλητικοί Αγώνες** του Πανιωνίου διεξήχθησαν την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 1928, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το πρωί της δεύτερης ημέρας των "τρισυλλογικών ομαδικών αγώνων εφήβων" που συνδιοργάνωσε με την ΑΕΚ και τον Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου. Δεδομένου πως δεν υπήρχε ακόμα κάποια επίσημη διοργάνωση γυναικείου στίβου οι αγώνες αυτοί αποτέλεσαν ένα άτυπο γυναικείο πρωτάθλημα, τουλάχιστον για την Αθήνα, διότι το έτος αυτό αναφέρονται οι πρώτοι γυναικείοι αγώνες στη Θεσσαλονίκη.

Οι Γ΄ Γυναικείοι Αγώνες
-----------------------

Στην Αθήνα ο Πανιώνιος διοργάνωνε στο Στάδιο τους Γ΄ Γυναικείους Αγώνες την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 1928, το πρωί της δεύτερης ημέρας των τρισυλλογικών ομαδικών αγώνων εφήβων που συνδιοργάνωσε με την ΑΕΚ και τον ΑΟΠ Φαλήρου. Τη χρονιά αυτή ο σύλλογος είχε προμηθευτεί τα ειδικά όργανα γυναικείων ρίψεων: σφαίρα 4,5 kg και δίσκο 1 kg, ώστε οι επιδόσεις να αναγνωριστούν ως επίσημα ρεκόρ. Ήδη ο Πανιώνιος είχε 45 αθλήτριες και αναμενόταν μεγάλος ανταγωνισμός. Πράγματι οι αγώνες σημείωσαν επιτυχία αλλά η συμμετοχή των αθλητριών ήταν περιορισμένη εξαιτίας της επιδημίας δάγκειου πυρετού που είχε ξεσπάσει στην πρωτεύουσα:

*"Οι αγώνες σημείωσαν αρίστην επιτυχίαν παρά το ολιγάριθμον των μετασχουσών αθλητριών, λόγω του δαγκείου, όστις ανάγκασε πολλάς εκ τούτων να απουσιάσουν."* 
Πολυνίκης, όπως τα προηγούμενα δύο έτη, ήταν η Σοφία Μπεναρδή που επικράτησε στα 80μ, 150μ, μήκος και σφαίρα. Στο ύψος νίκησε η Λάουρα Μπαχώμη, στο δίσκο η Ειρήνη Αρμάου και στις κορασίδες οι Κ. Κοντού (50μ και μήκος) και Νίκη Ζησίμου (ύψος).

### Τα αποτελέσματα

| Αγωνίσματα | Νικήτριες | Επιδόσεις |
| --- | --- | --- |
| **νεανίδων** |  |  |
| 80μ | **1. Σοφία Μπεναρδή**   2. Αλίκη Τσιμπουράκη 3. Ειρήνη Αρμάου | 11.21,5μ διαφορά; |
| 150μ | **1. Σοφία Μπεναρδή**  2. Αλίκη Τσιμπουράκη 3. Ειρήνη Αρμάου 4. Λάουρα Μπαχώμη | 22.2; ;; |
| μήκος | **1. Σοφία Μπεναρδή** 2. Αλίκη Τσιμπουράκη 3. Ειρήνη Αρμάου | 4,63 4,033,94 |
| ύψος | **1. Λάουρα Μπαχώμη** 2. Σοφία Μπεναρδή  3. Βενιεράτου | 1,201,16 1,07 |
| σφαιροβολία | **1. Σοφία Μπεναρδή** 2. Ειρήνη Αρμάου 3. Βενιεράτου | 7,86  7,797,71 |
| δισκοβολία | **1. Ειρήνη Αρμάου**  2. Σοφία Μπεναρδή 3. Βενιεράτου | 23,2222,04 16,73 |
| **κορασίδων** |  |  |
| 50μ | **1. Κ. Κοντού** 2. Νίκη Ζησίμου  3. Μαρία Κοντού | 8.6;; |
| μήκος | **1. Κ. Κοντού** 2. Νίκη Ζησίμου  3. Κοκόλη | 3,663,60 3,42 |
| δίσκος | **1. Νίκη Ζησίμου**  2. Κ. Κοντού  3. Κοκκόρη | 18,3318,09 15,46 |

Ο γυναικείος αθλητισμός το 1928
-------------------------------

### Αγώνες στη Θεσσαλονίκη

Εκτός από την Αθήνα, όπου ο Πανιώνιος είχε ενεργό γυναικείο τμήμα και είχε διοργανώσει γυναικείους αγώνες το 1926 και το 1927, το 1928 ο γυναικείος αθλητισμός έκανε το πρώτα οργανωμένα του βήματα και στη Θεσσαλονίκη. Τη χρονιά αυτή αναφέρονται οι πρώτοι γυναικείοι αγώνες στη συμπρωτεύουσα, από την "Γυμναστική Αθλητική Ένωση Αποφοίτων Ανωτέρου Παρθεναγωγείου Θεσσαλονίκης" που είχε ιδρυθεί το προηγούμενο έτος. Αυτός ο αποκλειστικά γυναικείος αθλητικός σύλλογος υπήρξε πολύ δραστήριος. Είχε πρόεδρο τη γυμνάστρια Μαρίκα Χρηστάκου και μέλη τις δίδες: Αν. Βλαχουλά, Μαίρη Σίσκου, Χαρίση, Μιχαηλίδου, Βλάμου, Καντζά, Ηλ. Βόγα και έφορο τον Κλ. Βόγα. Τα επόμενα χρόνια ο σύλλογος μετονομάστηκε και είναι πιο γνωστός ως "Γ.Α.Ε. Άρτεμις Θεσσαλονίκης".

Οι γυναικείοι αγώνες που διοργάνωσε διεξήχθησαν με επισημότητα στις 14 Οκτωβρίου στο στάδιο του Γ΄ Σώματος Στρατού παρουσία του διοικητή Βλ. Τσιρογιάννη που ήταν και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, του αστυνομικού διευθυντή και πολλών γνωστών πολιτών από την κοινωνία της πόλης. Στην έναρξη των αγώνων μαζί με τις αθλήτριες παρήλασε η Φιλαρμονική της Φρουράς δίνοντας πανηγυρικό τόνο. Έγιναν επτά στιβικά αγωνίσματα και ένας αγώνας ποδηλατοδρομίας με τις εξής νικήτριες:

* 60μ: 1) Ελένη Δεληγιάννη 9.2, 2 ) Αθηνά Γούση 9.3, 3) Σοφία Δουμπόγλου (ή Δίμπογλου).
* 80μ: 1) Θεοδώρα Γούση 13.0, 2 ) Τερέζα Παονέζι 14.0, 3) Ελένη Παονέζι (ή Παονέζι).
* μήκος: 1) Ελένη Δεληγιάννη 3,99μ, 2) Καίτη Παντελάκη 3,98μ, 3) Τσιώτσιου 3,69μ.
* δισκοβολία: 1) Μαρίκα Γκίνη 16,98μ, 2) Κατίνα Καζαντζή 15,99μ, 3) Καίτη Παντελάκη 14,94μ, 4) Αναστασία Ρήγα 14,00μ.
* ακοντισμός: 1) Μαρίκα Γκίνη 19,45μ, 2) Κατίνα Καζαντζή 19,35μ, 3) Καίτη Παντελάκη 18,63μ.
* λιθοβολία: 1) Κατίνα Καζαντζή 10,84μ, 2) Μαρίκα Γκίνη 10,17μ, 3) Καίτη Παντελάκη 9,59μ.
* σκυταλοδρομία: 1) Θ. Γούση, Τσικλιτάκη, Δεληγιάννη, Τσιροπούλου.
* ποδηλατοδρομία: 1) Κατίνα Καζαντζή 4΄24΄΄, 2) Τερέζα Παονέζι 4΄55΄΄, 3) Σοφία Δουμπόγλου.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης γυμναστικές ασκήσεις Σουηδικής γυμναστικής και επίδειξη 14 ελληνικών χορών (καλαματιανό, κλέφτικο, καρυάτιδων, μπάλλο, θεσσαλικό, πεντοζάλη, κουλουριώτικο, χανιώτικο, διπλό κλέφτικο Ηπείρου, μακεδονικό πηδηχτό, τράτα Μεγάρων, μελενίτικο ή βυζαντινό, διπλό Πελοποννήσου και τσακώνικο), τους οποίους χόρεψαν όλες οι παραπάνω αθλήτριες μαζί με τις: Φανούλα Οικονόμου, Τρούλα Τσιώμη, Αναστασιάδου, Νάτση, Μαντάλακα, Νικοδημοπούλου, Κανταρτζή, Ελένη Μπόσκου κ.ά.

Μια άλλη γυναικεία αθλητική δραστηριότητα είχε γίνει στη Θεσσαλονίκη λίγους μήνες ενωρίτερα, στις 27 Μαΐου, όταν σε ποδηλατικούς αγώνες είχαν διεξαχθεί και δύο αγωνίσματα γυναικών δημοσίας οδού στις αποστάσεις 7,5 χλμ και 3,5 χλμ. Συμμετείχαν 13 αθλήτριες των συλλόγων "Μακεδονικός Αστήρ" και "ΑΕΚ Θεσσαλονίκης". Νικήτριες αναδειχτήκαν αντίστοιχα η Πηνελόπη Καστοριάδου (ΑΕΚ Θεσ.) και η Μαρία Κατσικοπούλου (Μακεδ. Αστήρ) αλλά ξέσπασαν διαφωνίες κατά πόσον στην ομαδική βαθμολογία τα γυναικεία αγωνίσματα έπρεπε να υπολογιστούν αυτόνομα ή όχι και οι διοργανωτές κατέφυγαν στον έμπειρο Πανιώνιο ζητώντας διευκρινίσεις.

### Η Επιτροπή Γυναικείου Αθλητισμού του ΣΕΓΑΣ

Αλλά το σημαντικότερο γεγονός του 1928 για το γυναικείο στίβο ήταν η ίδρυση της Επιτροπής Γυναικείου Αθλητισμού στον ΣΕΓΑΣ, έπειτα από εισήγηση του προέδρου του Πανιωνίου Δημητρού Δάλλα, ο οποίος ορίστηκε και πρόεδρος της Επιτροπής. Η συγκρότηση της επιτροπής ολοκληρώθηκε στις αρχές Νοεμβρίου 1928 και τα υπόλοιπα μέλη της ήταν οι Γιαννούλης, Μιχ. Χρυσάφης, Π. Χριστόπουλος, Γ. Τρυπάνης, Θεσπιάς Δημητριάδου, Ισμήνη Χατζηκωνσταντίνου.

Εκτός από την "Γ.Α.Ε. Άρτεμις" του Παρθεναγωγείου Θεσσαλονίκης ιδρύονται και στην Αθήνα δύο γυναικεία σωματεία: ο "Αθλητικός Όμιλος Νεανίδων" από την Ισμ. Χατζηκωνσταντίνου και "Γυμναστικός Όμιλος Ελληνίδων" από τη Θεσπ. Δημητριάδου. Επίσης, γυναικείο αθλητικό αγωνιστικό τμήμα είχαν το "Διδασκαλείο Γυμναστικής", το Κολλέγιο Αθηνών και η "Χριστιανική Ένωσις Νεανίδων" (Χ.Ε.Ν.).

Σταδικά και άλλοι σύλλογοι δημιουργούν γυναικείο τμήμα στίβου, όπως ο Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου και ο Θερμαϊκός Θεσσαλονίκης ή άλλων αθλημάτων, όπως βόλεϊ: Ακοάχ Θεσσαλονίκης, Άρης Θεσσαλονίκης, Ηρακλής Θεσσαλονίκης, Παμμακεδονικός, ΧΕΝ Θεσσαλονίκης, Μακαμπή Θεσσαλονίκης, Μέγας Αλέξανδρος Θεσσαλονίκης και ποδηλασίας: ΑΕΚ Θεσσαλονίκης και Μακεδονικός Αστήρ.

Πηγές
-----

* Πέτρος Λινάρδος, "Η Σμύρνη του Πανιωνίου", 1998.
* Θοδωρής Μπελίτσος, "Οι Αγώνες Αθλητριών του Πανιωνίου (1926-1930) εισάγουν το γυναικείο αθλητισμό στην Ελλάδα", εφ. "Κυανέρυθρη Πλατεία", φ. 48 (27/10/2012).
* εφ. "Εμπρός", 19/10 ως 23/10/1928.
* εφ. "Σκριπ", 22/10/1928.
* Στεργιανής Παργιανά, "Ο Γυναικείος Αθλητισμός στη Θεσσαλονίκη από το 1900 έως το 1940", Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΦΑΑ Α.Π.Θ. 2009.
* εφ. "Η Αθλητική", 20 και 21/10/1928, ψηφ. σελ. 5 και 12. Αρχειοθετήθηκε 2016-03-17 στο Wayback Machine.

Αναφορές
--------

1. ↑  Στους ομαδικούς αυτούς εφηβικούς αγώνες πολυνίκης αναδείχθηκε ο Πανιώνιος με 114β, 2η ΑΕΚ με 107,5 και 3ο το Παλ. Φάληρο με 80,5β. εφ. "Η Αθλητική", 22/10/1928, ψηφ. σελ. 11. Αρχειοθετήθηκε 2016-03-17 στο Wayback Machine.
2. ↑  "Σκριπ", 22/10/1928.
3. ↑  Στεργιανής Παργιανά, "Ο Γυναικείος Αθλητισμός στη Θεσσαλονίκη από το 1900 έως το 1940".
4. ↑  εφ. "Εμπρός", 19/10/1928.
5. ↑  «"Η Αθλητική", 3/11/1928, ψηφ. σελ. 27». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2012.
6. ↑  «*"Ίδρυσις του πρώτου γυναικείου ομίλου"*, εφ. "Η Αθλητική", 17/11/1928». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2012.

Δες επίσης
----------

1. Αγώνες Αθλητριών Πανιωνίου 1926
2. Γυναικείοι Αγώνες Πανιωνίου 1927
3. Γυναικείοι Αγώνες Πανιωνίου 1929
4. Γυναικείοι Αθλητικοί Αγώνες 1930