|  |
| --- |
| 
Αρχείο:Sigma letter, Mega ΒΘΦΦΠΙΛΟΟΥΣΤΟΘΔΙΟ, 1499.svgΚαλλιτεχνική γραφήΜέγα Ετυμολογικόν, 1499 |
| Ελληνικό αλφάβητο |
| Αα | Άλφα | Νν | Νι |
| Ββ | Βήτα | Ξξ | Ξι |
| Γγ | Γάμμα | Οο | Όμικρον |
| Δδ | Δέλτα | Ππ | Πι |
| Εε | Έψιλον | Ρρ | Ρω |
| Ζζ | Ζήτα | Σσς | Σίγμα |
| Ηη | Ήτα | Ττ | Ταυ |
| Θθ | Θήτα | Υυ | Ύψιλον |
| Ιι | Ιώτα | Φφ | Φι |
| Κκ | Κάππα | Χχ | Χι |
| Λλ | Λάμδα | Ψψ | Ψι |
| Μμ | Μι | Ωω | Ωμέγα |
| Ιστορία |
| Αρχαϊκές τοπικές παραλλαγές* Δίγαμμα
* Ήτα
* Σαν
* Τσαν
* Κόππα
* Σαμπί
 |
| Σημεία στίξης Συμπλέγματα |
| Αριθμοί ϛ (6) ϟ (90) ϡ (900) |
| Σε άλλες γλώσσες |
| * Βακτριανά
* Μυσικά
* Λυκιακά
* Καρικά
* Γοτθικά
* Ελληνοϊβηρικά
* Κοπτικά
* Παλαιονουβικά
* Καραμανλήδικα
 |
| Σχετικά λήμματα |
| * Πολυτονική γραφή
* Μικρογράμματη γραφή
* Ελληνικός κώδικας Μπράιγ
* Κώδικας Μορς
* Επιστημονικά σύμβολα
 |
| 

---

* **Κατηγορία Κατηγορία**
* **Commons page Κοινά**

---

π • σ • ε |

Το γράμμα **σίγμα** (κεφαλαίο **Σ**, πεζό **σ**, πεζό τελικό **ς**) είναι το δέκατο όγδοο γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου. 

Στα νέα ελληνικά αναπαριστά το άηχο τριβώμενο φατνιακό σύμφωνο /s/ και το αντίστοιχο αλλόφωνο (π.χ. πέρα**σ**α), έχοντας παράλληλα και ηχηρές πραγματώσεις [z] μπροστά από ηχηρά σύμφωνα (π.χ. **Σ**μύρνη). Το φώνημα συμβολίζεται σε μερικές περιπτώσεις και με το διπλό σίγμα (π.χ. θάλα**σσ**α).

Σε άλλα ελληνικά αλφάβητα χρησιμοποιήθηκαν αλλόγραφα όπως το σαν (<Ϻ>) και το σαμπί που ήταν αλλόγραφο του διπλού σίγμα. Το τελικό σίγμα *<ς>* μοιάζει και εσφαλμένα ταυτίζεται με το {\displaystyle \varsigma } (στίγμα, <στ> ή σίγμα ταυ), το οποίο όμως έχει αριθμητική αξία {\displaystyle \varsigma }´=6. Το τελικό σίγμα δεν χρησιμοποιείται ως αριθμητικό.

Το <Σ> αντλεί την καταγωγή του από το φοινικικό γράμμα Sin Σιν, ενώ αντιστοιχεί στο γράμμα **S s** του λατινικού αλφαβήτου, το οποίο προήλθε από το **Σ.**

Στο ελληνικό σύστημα αρίθμησης έχει αριθμητική αξία σ´=**200.**

Μηνοειδές σίγμα
---------------

Στη βυζαντινή γραφή γραφόταν και ως **Ϲ ϲ,** το οποίο χρησιμοποιείται ακόμα στην αγιογραφία και σε κάποιες εκδόσεις. Παρά την ομοιότητα με το λατινικό **C c** (και το ότι συμβολίζουν τον ίδιο ήχο [s] σε κάποιες γλώσσες) δεν πρόκειται για το ίδιο γράμμα. Το λατινικό προήλθε από στρογγυλεμένη μορφή του **Γ**.

*Δίκη συμφώνων*
---------------

Στον διάλογο του Λουκιανού *Δίκη συμφώνων* το προσωποποιημένο σίγμα εμφανίζεται να κατηγορεί το ταυ για το ότι πολλές λέξεις της Αττικής διαλέκτου, που γράφονταν αρχικά με διπλό <σ>, βαθμιαία μετέβαλαν προφορά και γραφή και το διπλό <σ> αντικαταστάθηκε από διπλό <τ>.

Χρήση ως σύμβολο
----------------

Το **σ** χρησιμοποιείται ως σύμβολο για:

* τη διακύμανση ή διασπορά στη στατιστική
* τη σταθερά Στέφαν-Μπόλτσμαν στη φυσική
* τους πίνακες του Πάουλι

Το **Σ** χρησιμοποιείται ως σύμβολο για:

* τον τελεστή αθροίσματος στα μαθηματικά (σχηματίζει σειρές).

Παραπομπές
----------

1. ↑  Μποτίνης, Α. (2011): *Φωνητική της ελληνικής*. ISEL. σελ. 111.
2. 1 2  Μπαμπινιώτης, Γ. (2005): *Λεξικό της Νέας Ελληνικής γλώσσας*. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. *s.v.* «Σ».
3. ↑  Edward M. Thompson (1912), *Introduction to Greek and Latin paleography*, Oxford: Clarendon. p. 108, 144
4. ↑  Santamaría Hernández και Herrera Santana (1999): «El discurso sobre la defensa de la Tau del médico valenciano miguel Jerónimo Ledesmaun testimonio del griego renacentista» στο Minerva: Revista de filología clásica, 0213-9634, Nº 13, págs. 259-281

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **σίγμα**  |