Συντεταγμένες: 40°21′15″N 27°58′21″E﻿ / ﻿40.35417°N 27.97250°E﻿ / 40.35417; 27.97250

Η **Πάνορμος**, σήμερα στα τουρκικά **Μπαντίρμα** (τουρκικά: *Bandırma*) είναι πόλη της Τουρκίας στη Μικρά Ασία. Βρίσκεται στα νότια παράλια της Προποντίδας, σε απόσταση 60 ναυτικών μιλίων από την Κωνσταντινούπολη και 100 περίπου χλμ. από την Προύσα, κοντά στην αρχαία Κύζικο. Έχει σήμερα 145.089 κατοίκους (2014) και ανήκει στην επαρχία του Μπαλικεσίρ.

Συνδέεται σιδηροδρομικά με τις πόλεις του Μπαλικεσίρ και της Σμύρνης. Διαθέτει ασφαλές λιμάνι το οποίο και βοηθά στο εμπόριο μεταξύ των δύο μεγάλων πόλεων της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης. Στην πόλη λειτουργούν πανεπιστημιακές σχολές του Πανεπιστημίου του Μπαλικεσίρ, η Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών, η Σχολή Ναυτιλιακών και η Σχολή Υγείας.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Οι πρώτες ενδείξεις για την κατοίκηση της πόλης ανάγονται μεταξύ του 8ου και 9ου π.Χ. αιώνα. Ο πρώτος οικισμός ήταν ένας «ασφαλής λιμένας», εξ ου και η ονομασία Πάνορμος η οποία διατηρείται ως και σήμερα, με την ανάλογη παραφθορά, στα τουρκικά. Κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο το 334 π.Χ. μετά πέρασε στην κυριαρχία των Ρωμαίων και κατόπιν έγινε τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι Βυζαντινοί την έχασαν το 1345, όταν έπεσε στα χέρια των Οθωμανών του Ορχάν. Με τη μεγάλη πυρκαγιά του 1874 ολόκληρη η Πάνορμος καταστράφηκε. Μετά την πυρκαγιά ανοικοδομήθηκε σύμφωνα με το ιπποδάμειο σύστημα. Με το τέλος του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1876- 1878 στην Πάνορμο εγκαταστάθηκαν Τάταροι από την Κριμαία, γεγονός που άλλαξε την φυσιογνωμία της πόλης και οδήγησε στην αύξηση πληθυσμού της. Σύμφωνα με την οθωμανική απογραφή του 1901 η πόλη είχε περίπου 16.500 κατοίκους, από αυτούς οι περισσότεροι, 10.000 κάτοικοι, ήταν μουσουλμάνοι (Τούρκοι, Τάταροι, Κιρκάσιοι, Τσιγγάνοι), οι Έλληνες ήταν 5.800 και 630 ήταν από άλλες εθνότητες (Αρμένιοι, Εβραίοι κ.λ.π.). Μετά την Μικρασιατική καταστροφή οι Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη στις 17 Σεπτεμβρίου του 1922 όταν μαζί με το Γ΄ Σώμα Στρατού αποχώρησαν και πέρασαν στις απέναντι ακτές (Ραιδεστό) της Ανατολικής Θράκης.

Υποδοχή του βασιλέα Αλεξάνδρου Α΄ της Ελλάδας στο Μπαντιρμά από τον τοπικό ελληνικό πληθυσμό και Έλληνες στρατιωτικούς, το 1920.
Οι Έλληνες της Πανόρμου διέθεταν ακμάζουσα κοινότητα με τέσσερις εκκλησίες, ημιγυμνάσιο αρρένων, οικοτροφείο θηλέων, έντεκα πρωτοβάθμιες σχολές αρρένων και δύο θηλέων. Μετά τη συνθήκη της Λωζάνης, το 1922, οι Παντερμαλήδες προσέφυγαν σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Θεσσαλονίκη, το Πολύκαστρο κ.α.

Πηγές
-----

1. ↑  TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İlçelere göre il/ilçe merkezi ve belde/köy nüfusu – 2014, webcitation.org
2. ↑  Balıkesir Üniversitesi - Academic Informations Αρχειοθετήθηκε 2015-12-13 στο Wayback Machine. balikesir.edu.tr
3. ↑  Bandırma Belediyesi BANDIRMA Tarihçe Αρχειοθετήθηκε 2015-12-13 στο Wayback Machine. bandirma-bld.gov.tr
4. ↑  Σταματόπουλος, Δημήτριος (17 Νοεμβρίου 2002). «Πάνορμος (Πάντερμο)». *Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού - Μικρά Ασία*. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2023.
5. ↑  Πηγή: Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν, τόμος 15, σελ. 421, εκδ. ΗΛΙΟΣ, Αθήναι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Πάνορμος Κυζίκου** |

* (Τουρκικά) Επίσημος ιστότοπος

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Τουρκικές πόλεις βάσει πληθυσμού |
| --- |
|  |
| 
Κατάλογος πόλεων |
|  |
| 10.000.000+ | 
Κωνσταντινούπολη |
|  |
| 1.000.000+ | 
* Άγκυρα
* Σμύρνη
* Προύσα
* Άδανα
* Γκαζιαντέπ
* Ικόνιο
* Αττάλεια
* Ντιγιάρμπακιρ
 |
|  |
| 500.000+ | 
* Μερσίνη
* Καισάρεια
* Εσκισεχίρ
* Γκέμπτζε
* Ντενιζλί
* Σαμψούντα
* Σανλιούρφα
* Καχραμάνμαρας
* Ανταπαζαρί
 |
|  |
| 100.000+ | 
* Βαν
* Μαλάτεια
* Μπατμάν
* Ερζερούμ
* Μανίσα
* Έλαζιγ
* Σεβάστεια
* Αντάκια (Αντιόχεια)
* Ιζμίτ
* Μπαλίκεσιρ
* Τσόρλου
* Τραπεζούντα
* Τσορούμ
* Ταρσός
* Αντιγιαμάν
* Κιουτάχεια
* Αϊδίνιο
* Ισπάρτα
* Αφιόν Καραχισάρ
* Οσμανίγιε
* Ακσαράι
* Ουσάκ
* Ινεγκιόλ
* Κιρίκαλε
* Αλεξανδρέττα
* Κιζίλτεπε
* Σηλυβρία
* Ντούζτζε
* Τεκιρντάγ
* Μπολού
* Τόρμπαλι
* Αδριανούπολη
* Αλάνια
* Καράκοπρου
* Καραμάν
* Κόρφεζ
* Μενεμένη
* Γκιολτζούκ
* Τοκάτ
* Σιίρτ
* Ταλάς
* Ορντού
* Μανάβγκατ
* Σίβερεκ
* Τουργκουτλού
* Νίγδη
* Κίρσεχιρ
* Ντερίντζε
* Τσανάκκαλε
* Πάνορμος Κυζίκου (Μπαντιρμά)
* Ερζιντζάν
* Γιάλοβα
* Ακχισάρ
* Τζίζρε
* Τσερκέζκιοϊ
* Ναζιλί
* Καραμπούκ
* Κασταμονή
* Μαρντίν
* Λουλέ Μπουργκάς (Αρκαδιούπολη)
* Μπινγκιόλ
* Καραντενίζ Ερεγλί
* Αδραμύττιο
* Άγρι
* Κερασούντα
* Τζεϋχάν
* Αμάσεια
* Νιζίπ
* Νεβσεχίρ
* Βιράνσεχιρ
* Κάρτεπε
* Κάπακλι
* Μπόντρουμ (Αλικαρνασσός)
* Ερεγλί
* Σαλιχλή
* Ζονγκουλντάκ
* Γκέμλικ
* Μους
* Ρίζε
* Ελμπιστάν
* Φετίγιε (Μάκρη)
* Κιλίς
* Πόλατλι
 |
|  |
| 
* Κατηγορία Κατηγορία
* Commons page Κοινά
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ασία
* Πύλη:Τουρκία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 153719228
* NKC: ge994214

 |

 |