|  |
| --- |
|  **Απογραφές Πληθυσμού** |
| ← 1879 | **1889** | → 1896 |

Η **ελληνική απογραφή του 1889** ήταν η δέκατη όγδοη επίσημη απογραφή του ελληνικού κράτους. Διεξήχθη 15-16 Απριλίου 1889. Ο συνολικός πληθυσμός σύμφωνα με την υπογραφή ήταν 2.187.208, ενώ παρουσιάστηκε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή του 1879, κατά 507.738 άτομα. Από αυτούς οι 344.067 κατοικούσαν στις νεοπροσαρτηθείσες περιοχές της Θεσσαλίας και της Άρτας (1881). Όσον αφορά την εδαφική κατάσταση της χώρας, η συνολική επιφάνεια ανερχόταν στα 63.606 τ.χλμ. και περιλαμβάνονταν οι εξής επαρχίες: Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Κυκλάδες, Επτάνησα, Θεσσαλία και ένα μικρό μέρος της Ηπείρου, η Άρτα. Η πυκνότητα του πληθυσμού ήταν 34,4 κάτ/τ.χλμ. Το ποσοστό του αστικού πληθυσμού ήταν 15,1%, του ημιαστικού 14% και του αγροτικού 70,9%. Ο μεγαλύτερος δήμος ήταν ο δήμος Αθηναίων με πληθυσμό 114.355, ενώ ο πληθυσμός του κεντρικού οικισμού του, της Αθήνας, ήταν 107.251.

Ήταν η πρώτη πραγματική απογραφή που πληρούσε τους βασικούς όρους διαμορφώθηκαν στα Διεθνή Στατιστικά συνέδρια των Βρυξελλών (1853), του Παρισιού (1855) και της Βιέννης (1857). Ήταν η πρώτη απογραφή που διεξήχθη σε μια μέρα, με τη χρήση ειδικών οικογενειακών απογραφικών δελτίων. Αν και στην απογραφή του 1889 συλλέχθηκαν στοιχεία τόσο για το φύλλο και την ηλικία όσο και για τη θρησκεία και τη γλώσσα, ωστόσο η επεξεργασία των στοιχείων δεν ολοκληρώθηκε με αποτέλεσμα τα δημοσιευμένα στοιχεία να είναι εξαιρετικά φτωχά, αφού περιελάμβαναν μόνο τον πραγματικό πληθυσμό.

Κάτοικοι κατά νομούς
--------------------

| Θέση | Νομός | Πληθυσμός | Πολυπληθέστερος δήμος | Πληθυσμός |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Αττικής και Βοιωτίας | 257.764 | Δήμος Αθηναίων | 114.355 |
| 2 | Αχαΐας και Ήλιδος | 210.713 | Δήμος Πατρέων | 44.970 |
| 3 | Μεσσηνίας | 183.232 | Δήμος Καλαμών | 15.479 |
| 4 | Λαρίσης | 168.034 | Δήμος Λαρίσης | 15.859 |
| 5 | Ακαρνανίας και Αιτωλίας | 162.020 | Δήμος Μεσολογγίου | 11.735 |
| 6 | Αρκαδίας | 148.285 | Δήμος Τριπόλεως | 15.521 |
| 7 | Αργολίδος και Κορινθίας | 144.836 | Δήμος Αργείων | 12.057 |
| 8 | Τρικκάλων | 143.143 | Δήμος Τρικκαίων | 21.622 |
| 9 | Φθιώτιδος και Φωκίδος | 136.470 | Δήμος Λαμιέων | 11.458 |
| 10 | Κυκλάδων | 131.508 | Δήμος Ερμουπόλεως | 22.104 |
| 11 | Λακωνίας | 126.088 | Δήμος Σπάρτης | 12.995 |
| 12 | Κερκύρας | 114.535 | Δήμος Κερκυραίων | 28.372 |
| 13 | Ευβοίας | 103.442 | Δήμος Χαλκιδέων | 15.713 |
| 14 | Κεφαλληνίας | 80.178 | Δήμος Κρανίων | 10.241 |
| 15 | Ζακύνθου | 44.070 | Δήμος Ζακύνθου | 18.906 |
| 16 | Άρτης | 32.890 | Δήμος Άρτης | 9.090 |
| - | Βασίλειο της Ελλάδας | 2.187.208 | Αθήνα |
|

Μεγαλύτεροι δήμοι
-----------------

| Θέση | Δήμος | Πληθυσμός | Νομός |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Δήμος Αθηναίων | 114.355 | Αττικής και Βοιωτίας |
| 2 | Δήμος Πατρέων | 44.970 | Αχαΐας και Ήλιδος |
| 3 | Δήμος Πειραιώς | 34.569 | Αττικής και Βοιωτίας |
| 4 | Δήμος Κερκυραίων | 28.372 | Κερκύρας |
| 5 | Δήμος Λετρίνων | 25.515 | Αχαΐας και Ήλιδος |
| 6 | Δήμος Ερμουπόλεως | 22.104 | Κυκλάδων |
| 7 | Δήμος Τρικκαίων | 21.622 | Τρικκάλων |
|

Απογραφή αποδήμων
-----------------

Στην απογραφή των προξενικών αρχών του 1889 καταγράφηκαν 135.500 Έλληνες υπήκοοι στο εξωτερικό, εκ των οποίων το 37% στο ευρωπαϊκό τµήµα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το 32% στο ασιατικό, το 15,5% στην Αφρική (Αίγυπτο) και το 12,5% στην ανατολική Ευρώπη.

Παραπομπές
----------

* Πληθυσμός 1889 - Υπουργείον Εσωτερικών-Τμήμα Δημόσιας Οικονομίας και Σταιστικής, Εθνικό Τυπογραφείο και Λιθογραφείο, Αθήνα, 1890

1. 1 2 3  Απογραφές - *e-Demography*
2. 1 2  Οι δηµογραφικές εξελίξεις στη νεώτερη Ελλάδα (1830-2007) Αρχειοθετήθηκε 2012-02-27 στο Wayback Machine. Β. Κοτζαµάνης, Ε. Ανδρουλάκη
3. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ελληνικές απογραφές πληθυσμού |
| --- |
|  |
| 19ος αιώνας | 
1828  · 1829  · 1834  · 1837  · 1838  · 1839  · 1840  · 1841  · 1842  · 1843  · 1844  · 1845  · 1848  · 1853  · 1856  · 1861  · 1870  · 1879  · 1889  · 1896 |
|  |
| 20ός αιώνας | 
1907  · 1913  · 1920  · 1928  · 1940  · 1951  · 1961  · 1971  · 1981  · 1991 |
|  |
| 21ος αιώνας | 
2001  · 2011  · 2021 |

 |