***Η Συνομιλία*** (αγγλικά: *The Conversation*‎‎) είναι αμερικανική ταινία θρίλερ μυστηρίου του 1974 σε σενάριο, παραγωγή και σκηνοθεσία του Φράνσις Φορντ Κόπολα και με πρωταγωνιστές τους Τζιν Χάκμαν, Τζον Καζάλε, Άλεν Γκάρφιλντ, Σίντι Γουίλιαμς, Φρέντερικ Φόρεστ, Χάρισον Φορντ, Τέρι Γκαρ και Ρόμπερτ Ντιβάλ. Η ταινία περιστρέφεται γύρω από έναν ειδικό παρακολούθησης και το ηθικό δίλημμα που αντιμετωπίζει όταν οι ηχογραφήσεις του αποκαλύπτουν έναν πιθανό φόνο. Ο Κόπολα ανέφερε το θρίλερ του Μικελάντζελο Αντονιόνι *Blowup* (1966) ως βασική επιρροή. Ωστόσο, από τη στιγμή που η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους λίγους μήνες πριν παραιτηθεί ο Ρίτσαρντ Νίξον από την προεδρία, ένιωσε ότι το κοινό ερμήνευσε την ταινία ως αντίδραση στο σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ.

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ των Καννών το 1974, όπου κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα, το υψηλότερο βραβείο του φεστιβάλ, και κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 7 Απριλίου 1974 από την Paramount με αποδοχή από τους κριτικούς αλλά απογοήτευση στο box office, εισπράττοντας 4,2 εκατομμύρια δολάρια με 1,6 δολάρια προϋπολογισμού εκατομμυρίων. Η ταινία έλαβε τρεις υποψηφιότητες στα 47α Όσκαρ. Καλύτερη Ταινία, Καλύτερο Πρωτότυπο Σενάριο και Καλύτερο Ήχο.

Το 1995, επιλέχθηκε για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντική».

Πλοκή
-----

Ο εμπειρογνώμονας παρακολούθησης Χάρι Κολ, ο οποίος έχει τη δική του εταιρεία στο Σαν Φρανσίσκο, έχει εμμονή με τη δική του ιδιωτική ζωή. Το διαμέρισμά του είναι σχεδόν άδειο πίσω από την τριπλή κλειδωμένη πόρτα και τον συναγερμό για διαρρήξεις, χρησιμοποιεί τηλέφωνα για να πραγματοποιεί κλήσεις, ισχυρίζεται ότι δεν έχει τηλέφωνο στο σπίτι και το γραφείο του είναι κλεισμένο σε ένα κλουβί με αλυσίδα σε μια γωνία μιας πολύ μεγαλύτερης αποθήκης. Δεν έχει φίλους, η κοπέλα του η Έιμι γνωρίζει ελάχιστα γι' αυτόν και το μοναδικό του χόμπι είναι να παίζει δίσκους τζαζ με ένα σαξόφωνο μόνος στο διαμέρισμά του.

Ο Κολ επιμένει ότι δεν είναι υπεύθυνος για το πραγματικό περιεχόμενο των συνομιλιών που καταγράφει ή για τη χρήση στην οποία οι πελάτες του χρησιμοποιούν τις δραστηριότητες παρακολούθησης. Ωστόσο, τον κυριεύει η ενοχή για μια προηγούμενη εργασία υποκλοπής μετά την οποία δολοφονήθηκαν τρία άτομα. Αυτή η αίσθηση της ενοχής ενισχύεται από τον ευσεβή καθολικισμό του.

Ο Κολ, ο συνάδελφός του Σταν και μερικοί ανεξάρτητοι συνεργάτες έχουν επιφορτιστεί με την παρατήρηση της συζήτησης ενός ζευγαριού καθώς περπατούν μέσα από την πολυσύχναστη Union Square στο Σαν Φρανσίσκο, περιτριγυρισμένοι από θορύβους. Μέσα στη κουβέντα, το ζευγάρι συζητά για φόβους ότι τους παρακολουθούν και αναφέρει μια διακριτική συνάντηση σε δωμάτιο ξενοδοχείου σε λίγες μέρες. Το δύσκολο έργο της καταγραφής αυτής της συνομιλίας ολοκληρώνεται από έναν αριθμό χειριστών παρακολούθησης που βρίσκονται σε διαφορετικές θέσεις γύρω από την πλατεία. Αφού ο Κολ συγχωνεύσει και φιλτράρει τις διάφορες κασέτες, το τελικό αποτέλεσμα είναι μια ηχογράφηση στην οποία οι ίδιες οι λέξεις είναι σαφείς, αλλά το νόημα είναι διφορούμενο.

Όταν ο πελάτης δεν είναι στο γραφείο του, ο Κολ αρνείται να αφήσει την κασέτα με τον βοηθό του πελάτη του, Μάρτιν Στέτ. Ο βοηθός τον προειδοποιεί να μην εμπλακεί, λέγοντάς του ότι οι κασέτες είναι «επικίνδυνες». Νιώθοντας όλο και πιο ανήσυχος για το τι μπορεί να συμβεί στο ζευγάρι μόλις ο πελάτης ακούσει την κασέτα, ο Κολ παίζει επανειλημμένα την κασέτα, βελτιώνοντας σταδιακά την ηχογράφηση. Χρησιμοποιώντας ένα φίλτρο, αποκαλύπτει μια φράση-κλειδί που κρύβεται κάτω από τον ήχο ενός μουσικού του δρόμου: «Θα μας *σκότωνε* αν είχε την ευκαιρία».

Ο Κολ αποφεύγει να παραδώσει την κασέτα στον βοηθό του άνδρα που ανέθεσε την παρακολούθηση. Στη συνέχεια, πιέζεται όλο και περισσότερο από τον βοηθό του πελάτη και τον παρακολουθούν, τον εξαπατούν και τον κοροϊδεύουν. Η κασέτα της συνομιλίας του κλέβεται τελικά ενώ η φρουρά του είναι κάτω. Πηγαίνει στον πελάτη για να βρει ότι έχει λάβει τις κασέτες, και μαθαίνει ότι η γυναίκα στην ηχογράφηση είναι η σύζυγος του πελάτη, προφανώς έχει σχέση με τον άλλο άντρα στις κασέτες.

Ο Κολ κάνει κράτηση για ένα δωμάτιο ξενοδοχείου δίπλα σε αυτό που αναφέρεται στην ηχογράφηση της συνομιλίας. Χρησιμοποιεί εξοπλισμό για να κρυφακούσει τον πελάτη σε μια έντονη διαμάχη με τη γυναίκα του. Όταν πηγαίνει στο μπαλκόνι για να παρακολουθήσει με περιέργεια τα γεγονότα από τα παράθυρα, βλέπει αυτό που πιστεύει ότι είναι η σύζυγος που δολοφονείται, και υποχωρεί σοκαρισμένος. Αργότερα εισβάλλει στο δωμάτιο του ξενοδοχείου για να βρει κάποιο σημάδι σκηνής φόνου, εκτός από την τουαλέτα που ξεχειλίζει από ματωμένο χαρτί υγείας.

Ο Κολ επιχειρεί αργότερα να αντιμετωπίσει τον πελάτη στο γραφείο του στο Embarcadero Center, αλλά ο πελάτης απουσιάζει. Κατά την αναχώρηση, ο Κολ παρατηρεί τη σύζυγο, ζωντανή και αβλαβή, σε μια λιμουζίνα. Μαθαίνει ότι ο πελάτης του σκοτώθηκε σε «ατύχημα» και ανακαλύπτει την αλήθεια. Το ζευγάρι που άκουσε στην Union Square μιλούσε για τη δολοφονία του συζύγου της γυναίκας και η δολοφονία που είδε ο Κολ ήταν στην πραγματικότητα αυτή του πελάτη του και όχι της συζύγου. Ο άνδρας στην ηχογράφηση είπε στην πραγματικότητα: «Θα *μας* σκότωνε αν του δινόταν η ευκαιρία».

Ο Κολ λαμβάνει ένα τηλεφώνημα από τον Στετ, ο οποίος παίζει μια ηχογράφηση του σαξόφωνου του Κολ που παίζει λίγα δευτερόλεπτα νωρίτερα και του λέει να μην ψάξει άλλο για το θέμα, προσθέτοντας, "Θα σε ακούσουμε". Ο Κολ ψάχνει μανιωδώς για μια συσκευή ακρόασης, κάνοντας άνω κάτω το διαμέρισμά του, χωρίς αποτέλεσμα. Κάθεται ανάμεσα στα συντρίμμια και παίζει το σαξόφωνό του, το μόνο πράγμα στο διαμέρισμά του που έμεινε ανέπαφο.

Διανομή ρόλων
-------------

* Τζιν Χάκμαν ως Χάρι Κολ
* Τζον Καζάλε ως Σταν
* Άλεν Γκάρφιλντ ως Γουίλιαμ Μοράν
* Σίντι Γουίλιαμς ως Ανν
* Φρέντερικ Φόρεστ ως Μαρκ
* Χάρισον Φορντ ως Μάρτιν Στετ
* Μάικλ Χόγκινς ως Πολ
* Ελίζαμπεθ ΜακΡέι ως Μέρεντιθ
* Τέρι Γκαρ ως Έιμι
* Μαρκ Γουέλερ ως Ρεσεψιονίστ
* Ρόμπερτ Σιλντ ως Μίμος
* Φοιμπ Αλεξάντερ ως Λορλέν
* Ρόμπερτ Ντιβάλ ως Ο Διευθυντής

Παραγωγή
--------

Ο Κόπολα ανέφερε το *Blowup* (1966) του Μικελάντζελο Αντονιόνι ως βασική επιρροή στην εννοιολόγηση των θεμάτων της ταινίας, όπως η επιτήρηση έναντι της συμμετοχής και η αντίληψη έναντι της πραγματικότητας. «Ο Φράνσις το είχε δει ένα ή δύο χρόνια πριν και είχε την ιδέα να συνδυάσει την ιδέα του *Blowup* με τον κόσμο της ηχητικής επιτήρησης». 

Στο σχόλιο του DVD, ο Κόπολα λέει ότι σοκαρίστηκε όταν έμαθε ότι η ταινία χρησιμοποιούσε τον ίδιο εξοπλισμό παρακολούθησης και υποκλοπής που χρησιμοποιούσαν τα μέλη της κυβέρνησης Νίξον για να κατασκοπεύσουν πολιτικούς αντιπάλους πριν από το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Ο Κόπολα είπε ότι αυτός είναι ο λόγος που η ταινία κέρδισε μέρος της αναγνώρισης που έλαβε, αλλά ότι αυτό είναι εντελώς τυχαίο. Όχι μόνο ολοκληρώθηκε το σενάριο για *την ταινία* στα μέσα της δεκαετίας του 1960 (πριν ανέλθει στην εξουσία η διοίκηση Νίξον), αλλά και ο κατασκοπευτικός εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε στην ταινία ανακαλύφθηκε επίσης μέσω έρευνας και χρήσης τεχνικών συμβούλων, και όχι, όπως πολλοί πίστευαν, από αποκαλυπτικές ιστορίες εφημερίδων για την διάρρηξη του Γουότεργκεϊτ. Ο Κόπολα σημείωσε επίσης ότι τα γυρίσματα του *The Conversation* είχαν ολοκληρωθεί αρκετούς μήνες πριν οι πιο αποκαλυπτικές ιστορίες του Watergate βγουν στον Τύπο. Δεδομένου ότι η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους μόλις λίγους μήνες πριν παραιτηθεί ο Ρίτσαρντ Νίξον από την προεδρία, ο Κόπολα θεώρησε ότι το κοινό ερμήνευσε την ταινία ως αντίδραση τόσο στο σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ όσο και στην κατάρρευσή του.

Ο αρχικός διευθυντής φωτογραφίας του *The Conversation* ήταν ο Χάσκελ Γουέξλερ. Σοβαρές δημιουργικές και προσωπικές διαφορές με τον Κόπολα οδήγησαν στην απόλυση του Γουέξλερ λίγο μετά την έναρξη της παραγωγής και ο Κόπολα τον αντικατέστησε με τον Μπιλ Μπάτλερ. Τα πλάνα του Γουέξλερ στο *The Conversation* επαναλήφθηκαν πλήρως, εκτός από την τεχνικά πολύπλοκη σκηνή παρακολούθησης στην Union Square.  Αυτή ήταν η πρώτη από τις δύο υποψήφιες για Όσκαρ ταινίες όπου ο Γουέξλερ θα απολυόταν και θα αντικατασταθεί από τον Μπάτλερ, η δεύτερη ήταν το *Στη Φωλιά του Κούκου* (1975), όπου ο Γουέξλερ είχε παρόμοια προβλήματα με τον Μίλος Φόρμαν. 

Ο Γουόλτερ Μαρτς υπηρέτησε μοντέρ και σχεδιαστής ήχου. Ο Μαρτς είχε λίγο πολύ ελεύθερο έλεγχο κατά τη διαδικασία του μοντάζ, αφού ο Κοπολα δούλευε ήδη στο *Νονό II* εκείνη την εποχή.  Ο Κόπολα σημείωσε στο σχολιασμό του DVD ότι ο Χάκμαν δυσκολεύτηκε πολύ να προσαρμοστεί στον χαρακτήρα του Χάρι Κολ επειδή δεν έμοιαζε πολύ με τον εαυτό του. Ο Κόπολα ανέφερε ότι ο Χάκμαν ήταν εκείνη την εποχή ένα εξωστρεφές και προσιτό άτομο που προτιμούσε casual ρούχα, ενώ ο Κολ προοριζόταν να είναι ένας κοινωνικά δύστροπος μοναχικός που φορούσε ένα αδιάβροχο παλτό και γυαλιά εκτός στυλ. Ο Κόπολα είπε ότι οι προσπάθειες του Χάκμαν να αξιοποιήσει τον χαρακτήρα έκαναν τον ηθοποιό κυκλοθυμικό και οξύθυμο στα γυρισμάτα, αλλά κατά τα άλλα ο Κόπολα τα πήγαινε καλά με τον ηγετικό του άνδρα. Ο Κόπολα σημειώνει επίσης στο σχόλιο ότι ο Χάκμαν θεωρεί αυτή μια από τις αγαπημένες του παραστάσεις.

Η ταινία περιλαμβάνει μια παρτιτούρα πιάνου που συνέθεσε και ερμήνευσε ο Ντειβιντ Σάιρ. Η παρτιτούρα δημιουργήθηκε πριν από τα γυρίσματα της ταινίας.  Σε ορισμένες ενδείξεις, ο Σάιρ χρησιμοποίησε συγκεκριμένες τεχνικές *musique*, παίρνοντας τους μαγνητοφωνημένους ήχους του πιάνου και παραμορφώνοντάς τους με διαφορετικούς τρόπους για να δημιουργήσει εναλλακτικούς τόνους για να ολοκληρώσει τη παρτιτούρα. Η παρτιτούρα κυκλοφόρησε σε CD από την Intrada Records το 2001. 

### Εμπνευση

Ο χαρακτήρας του Χάρι Κολ εμπνεύστηκε από τον ειδικό της τεχνολογίας επιτήρησης Μάρτιν Κάιζερ, ο οποίος υπηρέτησε και ως τεχνικός σύμβουλος στην ταινία.   Σύμφωνα με τον Κάιζερ, η τελευταία σκηνή της ταινίας -στην οποία ο Κολ είναι πεπεισμένος ότι κρυφακούεται στο διαμέρισμά του, δεν μπορεί να βρει τη συσκευή ακρόασης και παρηγορείται παίζοντας το σαξόφωνό του- ήταν εμπνευσμένη από τις συσκευές παθητικής κρυφής ακρόασης που δημιούργησε ο Léon Theremin, όπως το σφάλμα Μεγάλης Φώκιας. «Δεν μπορούσε να βρει πού ήταν [το ζωύφιο] επειδή ήταν το ίδιο το όργανο». 

Ο Κόπολα βασίστηκε επίσης στον Κολ στον πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος του Έρμαν Έσσε του 1927, *Ο λύκος της στέπας*, Χάρι Χάλερ, έναν «ειδικό κρυπτογράφησης» που ζει μόνος του σε μια πανσιόν. Ο Κόπολα έκανε επίσης τον Κολ θρησκευτικό, σκοπεύοντας αρχικά ο χαρακτήρας να έχει μια σκηνή εξομολόγησης. Ο Κόπολα έχει πει ότι η πρακτική της εξομολόγησης είναι «μία από τις πρώτες μορφές παραβίασης της ιδιωτικής ζωής - οι πρώτες μορφές παρακολούθησης».

Υποδοχή
-------

### Box office

Η ταινία είχε προϋπολογισμό 1.600.000 $ και είχε εισπράξεις 4.420.000 $ στο εσωτερικό.

### Κριτικές

Σύμφωνα με τον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes, το 96% των κριτικών έχει δώσει στην ταινία θετική κριτική βασισμένη σε 57 κριτικές, με μέση βαθμολογία 8,7/10. Η συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: "Αυτό το τεταμένο, παρανοϊκό θρίλερ παρουσιάζει τον Φράνσις Φορντ Κόπολα στα καλύτερά του - και προβάλλει μερικά αξιοσημείωτα προχωρημένα επιχειρήματα σχετικά με τον ρόλο της τεχνολογίας στην κοινωνία που αντηχούν ακόμη σήμερα".  Στο Metacritic, η ταινία έχει σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 85 στα 100 με βάση 15 κριτικούς, υποδηλώνοντας «καθολική αναγνώριση». 

Η σύγχρονη κριτική του Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στο *The Conversation* τέσσερα στα τέσσερα αστέρια και περιέγραψε την απεικόνιση του Κολ από τον Χάκμαν ως "έναν από τους πιο συγκινητικούς και τραγικούς χαρακτήρες στις ταινίες".  Το 2001, ο Ίμπερτ πρόσθεσε *το The Conversation* στη λίστα του "Great Movies", περιγράφοντας την ερμηνεία του Hackman ως "αιχμή καριέρας" και γράφοντας ότι η ταινία "προέρχεται από άλλη εποχή και τόπο από τα σημερινά θρίλερ, τα οποία είναι τόσο συχνά απλοϊκά". 

Το 1995, η ταινία επιλέχθηκε για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντικό».  Ο Τζιν Χάκμαν έχει χαρακτηρίσει την ταινία την αγαπημένη του από όλες αυτές που έχει κάνει. Η ερμηνεία του στον πρωταγωνιστικό ρόλο καταγράφηκε ως η 37η καλύτερη στην ιστορία από το περιοδικό Premiere το 2006.  Το 2012, το Motion Picture Editors Guild κατέταξε την ταινία ως την 11η καλύτερη επεξεργασμένη ταινία όλων των εποχών με βάση μια έρευνα των μελών της. 

  

### Βραβεία & Υποψηφιότητες

*Η Συνομιλία* κέρδισε το Grand Prix du Festival International du Film, την υψηλότερη διάκριση στο Φεστιβάλ των Καννών το 1974.  Η ταινία ήταν επίσης υποψήφια για τρία Βραβεία Όσκαρ για το 1974,  αλλά η Ακαδημία προτίμησε τον *Νονό Μέρος II* του Κόπολα, σε αντίθεση με τους κριτικούς στο Εθνικό Συμβούλιο Επιθεώρησης και την Εθνική Εταιρεία Κριτικών Κινηματογράφου. 

| Βραβείο | Ημερομηνία | Κατηγορία | Υποψήφιος | Αποτέλεσμα | Παρ. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Βραβεία Όσκαρ | 8 Απριλίου 1975 | Καλύτερη ταινία | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Νίκη |  |
| Καλύτερο πρωτότυπο σενάριο | Υποψηφιότητα |
| Καλύτερος Ήχος | Γουόλτερ Μαρτς και Αρτ Ρότσεστερ | Υποψηφιότητα |
|
| BAFTA | 1975 | Καλύτερη Σκηνοθεσία | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Υποψηφιότητα |  |
| Καλύτερο Σενάριο | Υποψηφιότητα |
| Α' Ανδρικός Ρόλος | Τζιν Χάκμαν | Υποψηφιότητα |
| Καλύτερο Μοντάζ | Γουόλτερ Μαρτς, Ρίτσαρντ Τσο | Νίκη |
| Καλύτερο Soundtrack | Αρτ Ρότσεστερ, Νατ Μπόξερ, Μάικ Έτζβ,Γουόλτερ Μαρτς | Νίκη |
|
| Φεστιβάλ Καννών | 9–24 Μαΐου 1974 | Χρυσός Φοίνικας | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Νίκη |  |
| Χρυσές Σφαίρες | 25 Ιανουαρίου 1975 | Καλύτερη Ταινία - Δράμα |  | Υποψηφιότητα |  |
| Καλύτερη Σκηνοθεσία | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Υποψηφιότητα |
| Καλύτερο Σενάριο | Υποψηφιότητα |
| Α' Ανδρικός Ρόλος σε Ταινία - Δράμα | Τζιν Χάκμαν | Υποψηφιότητα |
|
| Σωματείο Σκηνοθετών της Αμερικής | 1974 | Σκηνοθετικό επίτευγμα σε κινηματογραφικές ταινίες | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Υποψηφιότητα |  |
|
| Εθνικό Συμβούλιο Αναθεώρησης | 25 Δεκεμβρίου 1974 | Καλύτερη Ταινία |  | Νίκη |  |
| Καλύτερη Σκηνοθεσία | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Νίκη |
| Α' Ανδρικός Ρόλος | Τζιν Χάκμαν | Νίκη |
| Οι δέκα κορυφαίες ταινίες |  | Νίκη |
|
| Εθνική Εταιρεία Κριτικών Κινηματογράφου | 5 Ιανουαρίου 1975 | Καλύτερη Σκηνοθεσία | Φράνσις Φορντ Κόπολα | Νίκη |  |
|

Επιρροή και κληρονομιά
----------------------

Σύμφωνα με τον κριτικό κινηματογράφου Κιμ Νιούμαν, η ταινία του 1998 *Enemy of the State*, στην οποία πρωταγωνιστεί και ο Τζιν Χάκμαν ως συμπρωταγωνιστής, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως "συνέχεια του *The Conversation* ". Η φωτογραφία του Lyle στο αρχείο του NSA είναι στην πραγματικότητα μια φωτογραφία του Κολ. Επίσης, ο χαρακτήρας του Χάκμαν στο *Enemy of the State* μοιάζει πολύ με τον Κολ: φοράει το ίδιο ημιδιαφανές αδιάβροχο και το εργαστήριό του είναι σχεδόν πανομοιότυπο με του Κολ. *Το Enemy of the State* περιλαμβάνει επίσης μια σκηνή που μοιάζει πολύ με την εναρκτήρια σκηνή παρακολούθησης του *The Conversation* στην Union Square του Σαν Φρανσίσκο. 

Η ταινία κατέλαβε την 33η θέση στη λίστα του BBC για το 2015 με τις «100 καλύτερες αμερικανικές ταινίες», που ψηφίστηκε από κριτικούς κινηματογράφου από όλο τον κόσμο.  Το 2016, το *The Hollywood Reporter* κατέταξε την ταινία στην 8η θέση μεταξύ των 69 καταμετρημένων νικητών του *Χρυσού Φοίνικα* μέχρι σήμερα, καταλήγοντας: «Φτιαγμένο αστραπιαία μεταξύ των δύο πρώτων ταινιών Νονός, το υπαρξιακό κατασκοπευτικό θρίλερ του Κόπολα έχει γίνει από τότε η κορυφή του είδους». 

Ένας τηλεοπτικός πιλότος με πρωταγωνιστή τον Κάιλ ΜακΛάχλαν ως Χάρι Κολ παρήχθη για το NBC. Παόολα αυτά δεν έγινε μια πλήρη σειρά.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.imdb.com/title/tt0071360/. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
2. 1 2 3 4 5  www.allocine.fr/film/fichefilm\_gen\_cfilm=9955.html. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  www.ofdb.de/film/12904,Der-Dialog. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  www.imdb.com/title/tt0071360/fullcredits. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
5. 1 2  www.metacritic.com/movie/the-conversation. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
6. ↑  stopklatka.pl/film/rozmowa-1974. Ανακτήθηκε στις 15  Απριλίου 2016.
7. ↑  flickfacts.com/movie/1624/the-conversation.
8. ↑  www.filmaffinity.com/en/film963644.html.
9. ↑  www.timeout.com/london/film/the-conversation.
10. ↑  www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=MOVIE&itemid=12992.
11. ↑  moviesincolor.com/post/61324374557/francis-ford-coppola-week-the-conversation-1974.
12. ↑  www.cinematographers.nl/PaginasDoPh/wexlerhaskell.htm.
13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22  www.imdb.com/title/tt0071360/releaseinfo.
14. ↑  «Complete National Film Registry Listing». Library of Congress. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2020.
15. ↑  Hilditch, Nick (27 Φεβρουαρίου 2002). «The Conversation (1974)». BBC. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
16. ↑  Ondaatje 2002, σελ. 152.
17. ↑  Stafford, Jeff. «The Conversation (1974)». Turner Classic Movies. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
18. ↑  Townsend, Sylvia (19 Δεκεμβρίου 2014). «Haskell Wexler and the Making of 'One Flew Over the Cuckoo's Nest'». Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2015.
19. ↑  Ondaatje 2002, σελ. 157.
20. ↑  «discussion of soundtrack». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2017.
21. ↑  Intrada Special Collection Volume 2
22. ↑  «Martin Kaiser». *IMDb*. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2017.
23. ↑  Kaiser, Martin· Stokes, Bob. «Odyssey of an Eavesdropper». *Martykaiser.com*. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2017.
24. ↑  «The Last HOPE: TSCM - A Brief Primer on Electronic Surveillance and 'Bug' Detection (Complete)». GBPPR2. 22 Σεπτεμβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2017. CS1 maint: Unfit url (link)
25. ↑  Suton, Koraljka (2 Οκτωβρίου 2019). «'The Conversation': Francis Ford Coppola's Paranoia-Ridden Tale of Surveillance, Guilt and Isolation». *Cinephilia & Beyond* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2022.
26. ↑  «The Conversation (1974)». *Rotten Tomatoes*. Fandango. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2021.
27. ↑  «The Conversation Reviews». *Metacritic*. CBS Interactive. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2019.
28. ↑  Ebert, Roger (1974). "The Conversation Αρχειοθετήθηκε 2012-11-02 στο Wayback Machine.". January 1, 1974. Retrieved 28 November 2012.
29. ↑  Ebert, Roger (2001). "The Conversation Αρχειοθετήθηκε 2012-09-20 στο Wayback Machine.". February 4, 2001. Retrieved 28 November 2012.
30. ↑  Liebenson, Donald. «Cinematic Legends Take Their Place in National Film Registry». *Chicago Tribune* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2020.
31. ↑  «100 Greatest Movie Performances of All Time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2022.
32. ↑  «The 75 Best Edited Films». *Cinemontage - Journal of the Motion Picture Editors Guild*. 1 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2019.
33. 1 2  «Festival de Cannes: The Conversation». *festival-cannes.com*. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2009.
34. 1 2  «The 47th Academy Awards (1975) Nominees and Winners». Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2011.
35. ↑  Berliner 2010, σελ. 61.
36. ↑  «Film in 1975». British Academy of Film and Television Arts. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
37. ↑  «Conversation, The». Hollywood Foreign Press Association. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
38. ↑  «DGA Awards History». Directors Guild of America. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
39. ↑  «1974 Award Winners». National Board of Review. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
40. ↑  «Past Awards». National Society of Film Critics. 19 Δεκεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2017.
41. ↑  Pramaggiore & Wallis 2005, σελ. 283.
42. ↑  «100 Greatest American Films». *BBC*. 20 Ιουλίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2015.
43. ↑  THR Staff (10 Μαΐου 2016). «Cannes: All the Palme d'Or Winners, Ranked». *The Hollywood Reporter*. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2016.
44. ↑  Schneider, Michael. (2008-08-06). AMC, Krantz talking ‘Conversation’. *Variety*. Archived on 2015-11-23.

### Βιβλιογραφία

* Berliner, Todd (2010). *Hollywood Incoherent: Narration in Seventies Cinema*. Austin: University of Texas Press. ISBN 978-0292739543.
* Ondaatje, Michael (2002). *The Conversations: Walter Murch and the Art of Editing Film*. London: Bloomsbury Publishing.
* Pramaggiore, Maria T.· Wallis, Tom (2005). *Film: A Critical Introduction*. London: Laurence King Publishing. ISBN 1856694429. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2017. CS1 maint: Unfit url (link)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *The Conversation* δοκίμιο του Peter Keough στο National Film Registry
* *The Conversation* δοκίμιο του Daniel Eagan στο America's Film Legacy: The Authoritative Guide-to the Landmark Movies in the National Film Registry, A&C Black, 2010(ISBN 0826429777), σελίδες 704-705
* *Η Συνομιλία* στο Rotten Tomatoes
* *Η Συνομιλία*   στην IMDb
* The Conversation
* *Η Συνομιλία* στο AllMovie
* *Η Συνομιλία* στο Metacritic
* *Η Συνομιλία* στο Box Office Mojo

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών |
| --- |
|  |
| 1939-1954Μέγα Βραβείο | 
* (1939) Η μεγάλη περιπέτεια
* (1946) Μαρτύριο
* (1946) Το Χαμένο Σαββατοκύριακο
* (1946) Κόκκινα Λιβάδια
* (1946) Neecha Nagar
* (1946) Σύντομη συνάντηση
* (1946) Πορτρέτο της Μαρίας
* (1946) Σημείο καμπής
* (1946) Ποιμενική συμφωνία
* (1946) Τελευταία ευκαιρία
* (1946) Άνθρωποι χωρίς φτερά
* (1946) Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη
* (1947) -
* (1948) -
* (1949) Ο Τρίτος Άνθρωπος
* (1950) -
* (1951) Δεσποινίς Τζούλι
* (1951) Θαύμα στο Μιλάνο
* (1952) Οθέλλος
* (1952) Δυο πεντάρες ελπίδα
* (1953) Το μεροκάματο του τρόμου
* (1954) Πύλη της Κολάσεως
 |
|  |
| 1955-1963Χρυσός Φοίνικας | 
* (1955) Μάρτι
* (1956) Ο Κόσμος της Σιωπής
* (1957) Ο άνθρωπος χωρίς όπλα
* (1958) Όταν πετούν οι γερανοί
* (1959) Ορφέο Νέγκρο
* (1960) Γλυκιά ζωή
* (1961) Η μακρά απουσία
* (1961) Βιριδιάνα
* (1962) Η υπόσχεση
* (1963) Ο Γατόπαρδος
 |
|  |
| 1964-1974Μέγα Βραβείο του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών | 
* (1964) Οι Ομπρέλες του Χερβούργου
* (1965) Το Νακ… και πως να το αποκτήσετε
* (1966) Ένας Άνδρας και Μια Γυναίκα
* (1966) Κυρίες και Κύριοι
* (1967) Blow-Up
* (1968) -
* (1969) Επαναστατημένη γενιά
* (1970) M\*A\*S\*H
* (1971) Ο μεσάζων
* (1972) Η εργατική τάξη πάει στον παράδεισο
* (1972) Υπόθεση Ματέι
* (1973) Το μίσθαρνο όργανο
* (1973) Το Σκιάχτρο
* (1974) Η Συνομιλία
 |
|  |
| 1975-2000 Χρυσός Φοίνικας | 
* (1975) Χρονικό του έτους της φωτιάς
* (1976) Ο Ταξιτζής
* (1977) Πατέρας αφέντης
* (1978) Το δέντρο με τα τσόκαρα
* (1979) Αποκάλυψη, Τώρα!
* (1979) Το Ταμπούρλο
* (1980) Και η παράσταση αρχίζει
* (1980) Καγκεμούσα
* (1981) Ο άνθρωπος από σίδερο
* (1982) Ο Δρόμος
* (1982) Ο Αγνοούμενος
* (1983) Η Μπαλάντα του Ναραγιάμα
* (1984) Παρίσι, Τέξας
* (1985) Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές
* (1986) Η αποστολή
* (1987) Κάτω από τον Ήλιο του Σατανά
* (1988) Πελέ ο κατακτητής
* (1989) Σεξ, ψέματα και βιντεοταινίες
* (1990) Ατίθαση καρδιά
* (1991) Μπάρτον Φινκ
* (1992) Οι καλύτερες προθέσεις
* (1993) Αντίο, παλλακίδα μου
* (1993) Μαθήματα Πιάνου
* (1994) Pulp Fiction
* (1995) Underground
* (1996) Μυστικά και ψέματα
* (1997) Η γεύση του κερασιού
* (1997) Το χέλι
* (1998) Μία αιωνιότητα και μία μέρα
* (1999) Ροζέτα
* (2000) Χορεύοντας στο σκοτάδι
 |
|  |
| 2001-σήμερα Χρυσός Φοίνικας | 
* (2001) Το δωμάτιο του γιου μου
* (2002) Ο Πιανίστας
* (2003) Ελέφαντας
* (2004) Φαρενάιτ 9/11
* (2005) Το παιδί
* (2006) Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι
* (2007) 4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 μέρες
* (2008) Ανάμεσα στους τοίχους
* (2009) Η Λευκή Κορδέλα
* (2010) Ο θείος Μπουνμί θυμάται τις προηγούμενες ζωές του
* (2011) Το Δέντρο της Ζωής
* (2012) Αγάπη
* (2013) Η Ζωή της Αντέλ
* (2014) Χειμερία νάρκη
* (2015) Dheepan
* (2016) Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ
* (2017) Το Τετράγωνο
* (2018) Κλέφτες καταστημάτων
* (2019) Παράσιτα
* (2020) *δεν διεξήχθη φεστιβάλ*
* (2021) Titane
* (2022) Το τρίγωνο της θλίψης
* (2023) Ανατομία μιας Πτώσης
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου ΗΠΑ |
| --- |
|  |
| Δεκαετία 1910 | 
* Η Γέννηση ενός Έθνους (1915)
 |
|  |
| Δεκαετία 1920 | 
* Οι τέσσερις καβαλάρηδες της αποκάλυψης (1921)
* Ο Χρυσοθήρας (1925)
* Ο Στρατηγός (1926)
* Το Λυκόφως της Δόξας (1928)
 |
|  |
| Δεκαετία 1930 | 
* Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο (1930)
* Ο Άρχων του Εγκλήματος (1931)
* Δράκουλας (1931)
* Τα Φώτα της Πόλης (1931)
* Σκάρφεϊς (1932)
* Φασαρία στον Παράδεισο (1932)
* Κινγκ Κονγκ (1933)
* Τρία Γουρουνάκια (1933)
* Master Hands (1936)
* Ο Αιχμάλωτος της Ζέντα (1937)
* Ζέζεμπελ (1938)
* Γκάνγκα Ντιν (1939)
* Γυναίκες (1939)
* Ο Πύργος των Καταιγίδων (1939)
 |
|  |
| Δεκαετία 1940 | 
* Ο Μεγάλος Δικτάτωρ (1940)
* Ρεβέκκα (1940)
* Τα σταφύλια της οργής (1940)
* Η γυναίκα πειρασμός (1941)
* Ο Λοχίας Γιορκ (1941)
* Πολίτης Κέιν (1941)
* Το Γεράκι της Μάλτας (1941)
* Η Γυναίκα της Χρονιάς (1942)
* Καζαμπλάνκα (1942)
* Να ζει κανείς ή να μη ζει (1942)
* Οι Υπέροχοι Άμπερσον (1942)
* Ο ουρανός της δόξας (1942)
* Τα ταξίδια του Σάλιβαν (1942)
* Το ξέσπασμα μιας ψυχής (1942)
* Η Πόλη του Μίσους (1943)
* Η Σκιά της Αμφιβολίας (1943)
* Κολασμένη Αγάπη (1944)
* Λάουρα (1944)
* Ας την κρίνει ο Θεός (1945)
* Θύελλα σε μητρική καρδιά (1945)
* Το Χαμένο Σαββατοκύριακο (1945)
* Μια Υπέροχη Ζωή (1946)
* Οι Δολοφόνοι (1946)
* Πάθος και αίμα (1946)
* Παράκαμψη (1945)
* Τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας (1946)
* Τζίλντα (1946)
* Υπόθεση Νοτόριους (1946)
* Αμάρτημα του παρελθόντος (1947)
* Συμφωνία Κυρίων (1947)
* Το Θαύμα της 34ης Οδού (1947)
* Ο θησαυρός της Σιέρα Μάντρε (1948)
* Ο Νόμος των Γκάνγκστερς (1948)
* Ο μεγάλος αμαρτωλός (1949)
* Από το Πλευρό του Αδάμ (1949)
* Όλοι οι Άνθρωποι του Βασιλιά (1949)
 |
|  |
| Δεκαετία 1950 | 
* Γεννημένη Χθες (1950)
* Η Ζούγκλα της Ασφάλτου (1950)
* Η Λεωφόρος της Δύσης (1950)
* Κυνηγώντας τον δολοφόνο μου (1950)
* Σε έναν έρημο τόπο (1950)
* Σταχτοπούτα (1950)
* Ένας Αμερικανός στο Παρίσι (1951)
* Η βασίλισσα της Αφρικής (1951)
* Λεωφορείον ο Πόθος (1951)
* Το Τελευταίο Ατού (1951)
* Η Ωραία και το Κτήνος (1952)
* Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (1952)
* Τραγουδώντας στη βροχή (1952)
* Άρπαγες της γης (1953)
* Η μεγάλη κάψα (1953)
* Ο Δολοφόνος της Λεωφόρου (1953)
* Ο πορτοφολάς (1953)
* Σιωπηλός Μάρτυς (1954)
* Το λιμάνι της αγωνίας (1954)
* Ανατολικά της Εδέμ (1955)
* Άσχημη μέρα στο μαύρο βράχο (1955)
* Επαναστάτης Χωρίς Αιτία (1955)
* Η Νύχτα του Κυνηγού (1955)
* Ο άνθρωπος με το χρυσό χέρι (1955)
* Η Αιχμάλωτος της Ερήμου (1956)
* Ο Γίγας (1956)
* Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι (1957)
* Οι 12 ένορκοι (1957)
* Σκοτεινοί Δολοφόνοι (1957)
* Ανατομία ενός Εγκλήματος (1959)
* Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων (1959)
* Δεσμώτης του Ιλίγγου (1958)
* Μπεν Χουρ (1959)
 |
|  |
| Δεκαετία 1960 | 
* Σπάρτακος (1960)
* Ψυχώ (1960)
* Γουέστ Σάιντ Στόρι (1961)
* Η εκδίκηση είναι δική μου (1961)
* Ο κόσμος είναι δικός μου (1961)
* Πρόγευμα στο Τίφανις (1961)
* Τα απόρρητα της Νυρεμβέργης (1961)
* Και οι επτά ήταν υπέροχοι (1962)
* Ο άνθρωπος της Μαντζουρίας (1962)
* Ο Λόρενς της Αραβίας (1962)
* Σκιές και Σιωπή (1962)
* Αμέρικα, Αμέρικα (1963)
* Τα Πουλιά (1963)
* Φιλμ Ζαπρούντερ (1963)
* S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα (1964)
* Μαίρη Πόππινς (1964)
* Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ; (1966)
* Αυτοί οι τρελοί τρελοί παραγωγοί (1967)
* Εν ψυχρώ (1967)
* Ιστορία ενός Εγκλήματος (1967)
* Μάντεψε ποιος θα 'ρθει το βράδυ (1967)
* Μπόνι και Κλάιντ (1967)
* Ο Επαναστάτης του Αλκατράζ (1967)
* Ο Πρωτάρης (1967)
* Το Μωρό της Ρόζμαρι (1967)
* 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος (1968)
* Η νύχτα των ζωντανών νεκρών (1968)
* Κάποτε στη Δύση (1968)
* Μπούλιτ (1968)
* Ο Πλανήτης των Πιθήκων (1968)
* Άγρια συμμορία (1969)
* Ξένοιαστος Καβαλάρης (1969)
* Οι Δύο Ληστές (1969)
* Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου (1969)
* Τοπάζ (1969)
 |
|  |
| Δεκαετία 1970 | 
* MASH (1970)
* Πάττον, ο θρύλος της Νορμανδίας (1970)
* Η Τελευταία Παράσταση (1971)
* Ο Άνθρωπος από τη Γαλλία (1971)
* Ο επιθεωρητής Κάλαχαν (1971)
* Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (1971)
* Καμπαρέ (1972)
* Ο Νονός (1972)
* Όταν Ξέσπασε η Βία (1972)
* Κακόφημοι δρόμοι (1973)
* Ο Κίτρινος Πράκτωρ του Χονγκ Κονγκ (1973)
* Ο Εξορκιστής (1973)
* Το Κεντρί (1973)
* Chinatown (1974)
* Η Συνομιλία (1974)
* Μια γυναίκα εξομολογείται (1974)
* Ο Νονός ΙΙ (1974)
* Σκυλίσια μέρα (1975)
* Στη Φωλιά του Κούκου (1975)
* Τα σαγόνια του καρχαρία (1975)
* Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου (1976)
* Ο Ταξιτζής (1976)
* Κάρι, Έκρηξη Οργής
* Ρόκυ: Τα Χρυσά Γάντια (1976)
* Ο Πόλεμος των Άστρων (1977)
* Στενές επαφές τρίτου τύπου (1977)
* Η Νύχτα με τις Μάσκες (1978)
* Ο Ελαφοκυνηγός (1978)
* Σούπερμαν (1978)
* Αποκάλυψη, Τώρα! (1979)
* Νόρμα Ρέι (1979)
 |
|  |
| Δεκαετία 1980 | 
* Ατλάντικ Σίτι (1980)
* Οι ατσίδες με τα μπλε (1980)
* Μια Απίθανη... Απίθανη Πτήση (1980)
* Οργισμένο Είδωλο (1980)
* Ο Ιντιάνα Τζόουνς και οι κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού (1981)
* Τούτσι (1982)
* Ghostbusters (1984)
* Αμαντέους (1984)
* Ο Εξολοθρευτής (1984)
* Breakfast Club (1985)
* Επιστροφή στο Μέλλον (1985)
* Γκούνις: Το Κυνήγι της Μεγάλης Περιπέτειας (1985)
* Πλατούν (1986)
* Top Gun (1986)
* Το κύκλωμα (1987)
 |
|  |
| Δεκαετία 1990 | 
* Τα Καλά Παιδιά (1990)
* Χορεύοντας με τους Λύκους (1990)
* Η Πεντάμορφη και το Τέρας (1991)
* Η Σιωπή των Αμνών (1991)
* Θέλμα & Λουίζ (1991)
* Ελ Μαριάτσι (1992)
* Το Δικό Τους Παιχνίδι (1992)
* Οι Ασυγχώρητοι (1992)
* Η Μέρα της Μαρμότας (1993)
* Η Λίστα του Σίντλερ (1993)
* Pulp Fiction (1994)
* Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ (1994)
* Toy Story (1995)
* Λος Άντζελες: Εμπιστευτικό (1997)
* Τιτανικός (1997)
* Η Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν (1998)
* Ο Αρχάριος (1998)
* Ο Μεγάλος Λεμπόφσκι (1998)
* The Matrix (1999)
 |
|  |
| Δεκαετία 2000 | 
* The Hurt Locker (2008)
* Ο Σκοτεινός Ιππότης (2008)
 |
|  |
| 
(Οι ημερομηνίες αναφέρονται στο έτος κυκλοφορίας των ταινιών και όχι στο έτος ένταξης τους στο μητρώο) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 316751756
* SUDOC: 084652071
* BNF: cb171160061 (data)
* BNE: XX5299619

 |

 |