Συντεταγμένες: 37°43′46″N 15°00′17″E﻿ / ﻿37.7294°N 15.0047°E﻿ / 37.7294; 15.0047


Φωτογραφία της έκρηξης του ηφαιστείου το 2002 από το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Η **Αίτνα** είναι ενεργό ηφαίστειο στις ανατολικές ακτές της Σικελίας, το μεγαλύτερο και ψηλότερο ενεργό ηφαίστειο στην Ευρώπη (ύψος 3.350 μέτρα). Η Αίτνα καλύπτει έκταση 1190 τετραγωνικών χιλιομέτρων με περιφέρεια βάσης 140 χιλιόμετρα.

Είναι από τα πιο ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο. Αν και οι εκρήξεις του μπορεί να είναι μερικές φορές πολύ καταστροφικές, γενικά δεν θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο και χιλιάδες κάτοικοι ζουν στις πλαγιές του ηφαιστείου και τις γύρω περιοχές. Το γόνιμο έδαφος είναι κατάλληλο για εκτεταμένες γεωργικές δραστηριότητες.

Τον Ιούνιο του 2013, η UNESCO ανακοίνωσε την ένταξη της Αίτνας στον κατάλογο με τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Προέλευση ονόματος και Μυθολογία
--------------------------------

Η ονομασία **Αίτνα** μπορεί να προέρχεται από την ελληνική λέξη *αίθω*, που σημαίνει «καίγομαι», ή τη φοινικική λέξη «*attano*». Οι Άραβες ονόμαζαν το βουνό **Gibel Utlamat**, *το βουνό της φωτιάς*. Η ονομασία αυτή εξελίχτηκε αργότερα σε *Mons Gibel* κι έτσι στην τοπική διάλεκτο το ηφαίστειο ονομάζεται *Mongibeddu*.

Στην Ελληνική μυθολογία, ο Αίολος είχε φυλακίσει τους ανέμους στις σπηλιές κάτω από την Αίτνα. Ο Γίγαντας Εγκέλαδος καταπλακώθηκε από το όρος Αίτνα, σύμφωνα με τον ποιητή Αισχύλο, και ήταν η αιτία των ηφαιστειακών εκρήξεων. Στη Ρωμαϊκή μυθολογία, ο Βούλκαν, θεός της φωτιάς, είχε το εργαστήριό του κάτω από την Αίτνα .

Γεωλογία - Ιστορικές εκρήξεις
-----------------------------

Η ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Αίτνα ξεκίνησε περίπου πριν 500.000 χρόνια, με υποθαλάσσιες εκρήξεις κατά μήκος των ακτών της Σικελίας.

Πριν 35.000 χρόνια και για μια χρονική περίοδο περίπου 20.000 χρόνων, έλαβαν χώρα μερικές ιδιαίτερα ισχυρές εκρήξεις, στάχτη από τις οποίες είχε φτάσει ακόμα και μέχρι τη Ρώμη, περίπου 800 χιλιόμετρα βόρεια της Αίτνας.
Πριν 3.500 χρόνια, μια ηφαιστειακή έκρηξη προκάλεσε μια γιγάντια κατολίσθηση στην ανατολική πλαγιά του βουνού. Το γεγονός μνημονεύει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και αποτελεί την πρώτη γνωστή μαρτυρία για έκρηξη της Αίτνας. Η επόμενη κατολίσθηση θα γινόταν μετά από 1500 περίπου χρόνια, δημιουργώντας καλντέρα.

Το 396 π.Χ. λέγεται ότι μια έκρηξη της Αίτνας ματαίωσε τα σχέδια των Καρχηδονίων για εισβολή στις Συρακούσες κατά τον Πρώτο Σικελικό Πόλεμο.

Η Αίτνα έχει εκραγεί τουλάχιστον 60 φορές από το 1600 μ.Χ. ενώ ενδεικτικά αναφέρονται οι πρόσφατες εκρήξεις του 2001, 2004, 2005, 2006, 2007, 2010, 2013, και 2022-2023.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Unesco, Etna nel patrimonio dell'umanità.
2. ↑  «Global Volcanism Program | Etna». *Smithsonian Institution | Global Volcanism Program* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2023.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάνη

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αίτνα** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 18144647638815926529
* LCCN: sh85045454
* GND: 4084764-0
* SUDOC: 027773361
* BNF: cb11974404r (data)
* NKC: ge305372

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Ιταλία
 |

 |