Το **RationalWiki** είναι ένα wiki του οποίου οι δηλωμένοι στόχοι είναι να "αναλύσει και να αντικρούσει την ψευδοεπιστήμη και το κίνημα κατά της επιστήμης, να εξερευνήσει θεωρίες συνωμοσίας, τον αυταρχισμό και τον φονταμενταλισμό και να αναλύσει τον τρόπο χειρισμού αυτών των θεμάτων στα μέσα ενημέρωσης."  Δημιουργήθηκε το 2007 ως αντίστιξη στην Conservapedia μετά από ένα περιστατικό στο οποίο ορισμένοι εκδότες της Conservapedia είχαν αποκλειστεί. Το RationalWiki έχει περιγραφεί ως "φιλελεύθερο".

Ιστορία
-------

### Προέλευση

Τον Απρίλιο του 2007, ο Πίτερ Λίπσον, γιατρός εσωτερικής ιατρικής, προσπάθησε να επεξεργαστεί το άρθρο της Conservapedia για τον καρκίνο του μαστού ώστε να συμπεριλάβει στοιχεία ενάντια στον ισχυρισμό της Conservapedia ότι η άμβλωση συνδέεται με την ασθένεια. Η Conservapedia είναι μια εγκυκλοπαίδεια που ιδρύθηκε από τον Άντυ Σκλάφλυ ως εναλλακτική λύση στη Βικιπαίδεια, την οποία ο Schlafly αντιλήφθηκε ότι πάσχει από μια φιλελεύθερη και αθεϊστική προκατάληψη. Αυτός και οι διαχειριστές της Conservapedia "αμφισβήτησαν τα διαπιστευτήρια [του Λίπσον] και έκλεισαν τη συζήτηση". Μετά την επαναφορά και τον αποκλεισμό, "Ο Λίπσον και αρκετοί άλλοι συνεισφέροντες σταμάτησαν να προσπαθούν να εποπτεύσουν τα άρθρα [στη Conservapedia] και άνοιξαν τον δικό τους ιστότοπο, το RationalWiki".  

### Ίδρυμα RationalMedia

Πριν από το 2010, οι τομείς του RationalWiki είχαν καταχωρηθεί στο Trent Toulouse και το wiki φιλοξενούνταν από έναν διακομιστή που βρισκόταν στο σπίτι του. Το 2010, ο Trent Toulouse ίδρυσε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό, το RationalWiki Foundation Inc. για τη διαχείριση των υποθέσεων και την πληρωμή των λειτουργικών εξόδων του ιστότοπου. Τον Ιούλιο του 2013, το Ίδρυμα RationalWiki άλλαξε το όνομά του σε Ίδρυμα RationalMedia, δηλώνοντας ότι οι στόχοι του εκτείνονται πέρα από τον ιστότοπο RationalWiki μόνο.

Το RationalWiki επιχειρεί να συλλέξει πληροφορίες για την ψευδοεπιστήμη  και να εκπαιδεύσει «άτομα με ανορθόδοξες απόψεις».

Το RationalWiki διαφέρει κατά πολλούς τρόπους από τη φιλοσοφία της Wikipedia και ορισμένων άλλων ενημερωτικών wiki. Είναι γραμμένο από μια αυτο-περιγραφόμενη «ψυχρή σκοπιά» και «επιστημονική άποψη» (και τα δύο συντομογραφούνται ως SPOV) και όχι από μια «ουδέτερη άποψη» (NPOV) και δημοσιεύει απόψεις, εικασίες και πρωτότυπη έρευνα.  Πολλά άρθρα του RationalWiki περιγράφουν κοροϊδευτικά πεποιθήσεις στις οποίες αντιτίθεται το RationalWiki, ειδικά όταν καλύπτουν θέματα όπως η εναλλακτική ιατρική ή οι φονταμενταλιστές Χριστιανοί.

Κάποια δραστηριότητα στο RationalWiki χρησιμοποιείται για κριτική και "παρακολούθηση της Conservapedia". Οι συνεργάτες του RationalWiki, μερικοί από τους οποίους είναι πρώην συνεργάτες της Conservapedia, είναι συχνά έντονα επικριτικοί για την Conservapedia και σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στους *Los Angeles Times* το 2007, τα μέλη του RationalWiki "κατά δική τους παραδοχή" βανδαλίζουν την Conservapedia. Ο Λέστερ Χάινς του *The Register* δήλωσε: «Η καταχώρισή του με τίτλο «Conservapedia:Delusions» χλευάζει αμέσως τους ισχυρισμούς ότι «Η ομοφυλοφιλία είναι μια ψυχική διαταραχή», «Οι άθεοι είναι κοινωνιοπαθείς» και «Κατά τη διάρκεια των 6 ημερών της δημιουργίας ο Θεός τοποθέτησε τη Γη μέσα σε μια μαύρη τρύπα για να επιβραδύνει το χρόνο, ώστε το φως από μακρινά αστέρια να έχει χρόνο να φτάσει σε εμάς».

Και οι Yan *et al.* 2019  και Knoche *et al.*,  δύο άρθρα σχετικά με την ταξινόμηση των προκαταλήψεων ενός συγγραφέα μέσω ανάλυσης κειμένου, υποστήριξαν ότι η Conservapedia ήταν "συντηρητική" και η RationalWiki ήταν "φιλελεύθερη".

Αποδοχή
-------

### Ανάλυση

Ο Αντρέα Μπαλατόρε, λέκτορας GIS στο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, κατηγοριοποιεί το RationalWiki ως έναν ιστότοπο απομυθοποίησης σε μια μελέτη του 2015, βρίσκοντας ότι είναι ο τρίτος πιο ορατός ιστότοπος κατά την έρευνα θεωριών συνωμοσίας όσον αφορά τα αποτελέσματα αναζήτησης Google και Bing.

Στο *Intelligent Systems 2014*, ο Alexander Shvets δήλωσε ότι το RationalWiki είναι ένας από τους λίγους διαδικτυακούς πόρους που "παρέχουν κάποιες πληροφορίες σχετικά με ψευδοεπιστημονικές θεωρίες". Ομοίως, οι Keeler et al. ανέφερε ότι ιστότοποι όπως το RationalWiki μπορούν να βοηθήσουν στην "διευθέτηση των περιπλοκών" που προκύπτουν όταν "μεταφέρονται μακρινά, άγνωστα και περίπλοκα πράγματα σε μεγάλες μάζες ανθρώπων". Ο βιολόγος και κριτικός ψευδοεπιστήμης Τζέρι Κόιν έχει γράψει ότι τα άρθρα του φαίνονται λοξά προς την «αυταρχική Αριστερά».

Μια μελέτη του 2019 για την ανάλυση μεροληψίας βασισμένη στην ενσωμάτωση λέξεων στο RationalWiki, το Conservapedia και τη Wikipedia από ερευνητές από το Πανεπιστήμιο RWTH Aachen βρήκε ότι όλα είχαν σημαντικές προκαταλήψεις ως προς το φύλο, αντανακλώντας τα κλασικά στερεότυπα φύλου, αλλά αυτές οι προκαταλήψεις ήταν λιγότερο έντονες στο RationalWiki. Οι ερευνητές πληροφοριών Νόα Καρλ και Μάικλ Γούντλεϊ επέκριναν τις βιογραφίες ορισμένων ερευνητών πληροφοριών στον ιστότοπο ως σελίδες επίθεσης γεμάτες με πραγματικά λάθη και μια «ανεξέλεγκτη ιδεολογική προκατάληψη». Ο χαρακτηρισμός της γηγενούς επιστήμης ως ψευδοεπιστήμη από το RationalWiki περιγράφηκε ως «Ευρωκεντρική θυρωρία» από τη Λίντυ Όρθια του Εθνικού Πανεπιστημίου της Αυστραλίας.

### Χρήση

Στο *Critical Thinking: Pseudoscience and the Paranormal*, ο Τζόναθαν Σμιθ παραθέτει το RationalWiki σε μια άσκηση για την εύρεση και τον εντοπισμό σφαλμάτων. Το Snopes παρέθεσε το RationalWiki για το ιστορικό του Sorcha Faal των European Union Times.     Η περιγραφή του RationalWiki για την «υπόθεση Lenski » αναφέρθηκε από τον Μάγκνους Ράμαντζ στο *Perspectives on Information*  και αναφέρθηκε από τον Τομ Κάντεν στο *Creationism and Anti-Creationism στις Ηνωμένες Πολιτείες*.  Αναφέρθηκε από τον Τόμας Λέιτς στη *Wikipedia U: Knowledge, Authority, and Liberal Education in the Digital Age* σχετικά με την ιστορία του Citizendium.  Το RationalWiki αναφέρθηκε από τους Ντόριτ Ρουμπινστάιν Ράις και Λόις Γουέιτχορν στο *Responding to the Childhood Vaccination Crisis* σχετικά με τον ιστότοπο Whale.to, λέγοντας ότι είναι ένας "διαβόητος ιστότοπος συνωμοσίας", χρησιμοποιώντας το RationalWiki ως πηγή.  Η εξήγηση του RationalWiki για τους καλπασμούς Gish αναφέρθηκε από την *The Guardian* σε ένα άρθρο σχετικά με την άρνηση της κλιματικής αλλαγής  Η περιγραφή του RationalWiki της ιστορίας και της ιδιότητας μέλους του LessWrong αναφέρθηκε από την Μπεθ Σίνγκλερ στο *Existential Hope and Existential Despair in AI Apocalypticism and Transhumanism*  και αναφέρθηκε από τους Σάσγουατ Σαράνγκι και Πάνκατζ Σάρμα στο *Artificial Intelligence*. *Ο συγγραφέας του Daily Beast* Τσαρλς Ντέιβις ισχυρίζεται ότι, σύμφωνα με το Libcom.org, το *Kill All Normies* της Άντζελα Νάγκλ έχει "αρκετά αποσπάσματα" που "μοιάζουν με καταχωρήσεις στη Wikipedia και σε μια άλλη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια, τη RationalWiki".

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος wiki
* Κατάλογος Βικιπαιδειών
* Εγκυκλοπαίδεια

Παραπομπές
----------

1. ↑  «RationalWiki:Languages». RationalWiki. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2018.
2. ↑  «RationalWiki:Copyrights». RationalWiki. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2018.
3. ↑  «About». RationalMedia Foundation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2019.
4. ↑  «RationalWiki:General disclaimer». RationalWiki. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2015.
5. 1 2  Keeler, Mary· Johnson, Josh· Majumdar, Arun (2011). «Crowdsourced Knowledge: Peril and Promise for Complex Knowledge Systems» (PDF). New England Complex Systems Institute. σελ. 756. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 13 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2015.
6. 1 2 3 4  Simon, Stephanie (June 19, 2007). «A conservative's answer to Wikipedia». *Los Angeles Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις May 5, 2019.. Ανακτήθηκε στις June 13, 2019.
7. 1 2  Yan, Hao; Das, Sanmay; Lavoie, Allen; Li, Sirui; Sinclair, Betsy (2018). «The Congressional Classification Challenge: Domain Specificity and Partisan Intensity». *EC '19 Proceedings of the 2019 ACM Conference on Economics and Computation*. EC '19: 71–89. doi:10.1145/3328526.3329582. ISBN 9781450367929. .
8. 1 2 3  Knoche, Markus; Popović, Radomir; Lemmerich, Florian; Strohmaier, Markus (2019). «Identifying Biases in Politically Biased Wikis through Word Embedding». *Proceedings of the 30th ACM Conference on Hypertext and Social Media*. HT '19: 253–257. doi:10.1145/3342220.3343658. ISBN 9781450368858. .
9. 1 2 3  Haines, Lester (20 Ιουνίου 2007). «Need hard facts? Try Conservapedia». *The Register*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2015.
10. ↑  «A message from our Chair». RationalMedia Foundation blog. 30 Ιουλίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2017. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
11. 1 2  Shvets, Alexander (2 Οκτωβρίου 2014). Filev, επιμ. *Intelligent Systems'2014: Proceedings of the 7th IEEE International Conference Intelligent Systems IS'2014, September 24–26, 2014, Warsaw, Poland, Volume 2: Tools, Architectures, Systems, Applications. Series: Advances in Intelligent Systems and Computing, Vol. 323*. Springer Publishing. ISBN 978-3-319-11310-4.
12. ↑  Brojakowski, Benjamin (Αυγούστου 2017). «Digital Whiteness Imperialism: Redefining Caucasian Identity Post-Boston Bombing». Bowling Green State University (dissertation). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2017.
13. ↑  «RationalWiki:What is a RationalWiki article?». RationalWiki. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2015.
14. ↑  Ballatore, Andrea (June 19, 2015). «Google chemtrails: A methodology to analyze topic representation in search engine results.». *First Monday*. 20.7 (2015) **20** (7). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις March 8, 2016.. Ανακτήθηκε στις March 15, 2016.
15. ↑  Coyne, Jerry (13 Φεβρουαρίου 2016). «RationalWiki guts a reader's attempt to correct its article on female genital mutilation». *Why Evolution Is True*. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2021.
16. ↑  Carl, Noah; Woodley of Menie, Michael A. (2019). «A scientometric analysis of controversies in the field of intelligence research» (στα αγγλικά). *Intelligence* **77**: 101397. doi:10.1016/j.intell.2019.101397. .
17. ↑  Orthia, Lindy A. (2020). «Strategies for including communication of non-Western and indigenous knowledges in science communication histories». *Journal of Science Communication* **19** (2): A02. doi:10.22323/2.19020202. ISSN 1824-2049. .
18. ↑  Smith, Jonathan C. (2017). *Critical Thinking: Pseudoscience and the Paranormal*. John Wiley & Sons. σελ. 77. ISBN 978-1-119-02948-9.
19. ↑  Mikkelson, David (29 Μαΐου 2013). «Russia Warns Obama: Monsanto». *Snopes*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2015.
20. ↑  Mikkelson, David (10 Οκτωβρίου 2013). «Pentagon Warns to Expect 'Radical' Change in U.S. Government Soon». *Snopes*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2015.
21. ↑  Mikkelson, David (19 Μαρτίου 2015). «Obama Ousts Top Officers After Nuke Explodes in Ocean Instead of Charleston». *Snopes*. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2019.
22. ↑  Mikkelson, David (27 Ιανουαρίου 2014). «Obama Plan to Depopulate Montana Raises Crisis Fears in Moscow». *Snopes*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2015.
23. ↑  Ramage, Magnus· Chapman, David (2012). *Perspectives on Information*. Routledge. σελ. 90. ISBN 978-1-136-70763-6.
24. ↑  Kaden, Tom (2019). *Creationism and Anti-Creationism in the United States: A Sociology of Conflict*. Springer. σελίδες 22, 111. ISBN 978-3-319-99379-9.
25. ↑  Leitch, Thomas (2014). *Wikipedia U: Knowledge, Authority, and Liberal Education in the Digital Age*. JHU Press. σελ. 145. ISBN 978-1-4214-1550-5.
26. ↑  Reiss, Dorit Rubinstein; Weithorn, Lois A. (2015). «Responding to the Childhood Vaccination Crisis: Legal Frameworks and Tools in the Context of Parental Vaccine Refusal». *Buffalo Law Review* **63**: 943.. Ανακτήθηκε στις August 19, 2019. [*νεκρός σύνδεσμος*]
27. ↑  Nuccitelli, Dana (July 25, 2016). «These are the best arguments from the 3% of climate scientist 'skeptics.' Really.». *The Guardian*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις October 6, 2017.. Ανακτήθηκε στις October 6, 2017.
28. ↑  Singler, Beth (March 2019). «Existential Hope and Existential Despair in AI Apocalypticism and Transhumanism». *Zygon* **54** (1): 156–176. doi:10.1111/zygo.12494.
29. ↑  Sarangi, Saswat· Sharma, Pankaj (2018). «Introduction». *Artificial Intelligence: Evolution, Ethics and Public Policy*. Routledge India. σελ. 24. ISBN 978-0-429-46100-2.
30. ↑  Davis, Charles (2018-05-19). «Sloppy Sourcing Plagues 'Kill All Normies' Alt-Right Book». *The Daily Beast*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις June 26, 2019.. Ανακτήθηκε στις 2018-11-28.