***Like a Prayer*** ονομάζεται το τέταρτο στούντιο άλμπουμ της Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας Μαντόνα, το οποίο κυκλοφόρησε στις 21 Μαρτίου 1989 από την εταιρεία Sire Records. Η Μαντόνα συνεργάστηκε με τους Stephen Bray, Patrick Leonard και Prince. Όντας ο πιο εσωστρεφής δίσκος της μέχρι εκείνη τη στιγμή της καριέρας της, περιγράφεται ως ένα εξομολογητικός δίσκος. Η Μαντόνα περίεγραψε το άλμπουμ ως μια συλλογή από τραγούδια για τη μητέρα της, τον πατέρα της, και τους δεσμούς με την οικογένειά της. Το αφιέρωσε στην μητέρα της, η οποία πέθανε από καρκίνο όταν η Μαντόνα ήταν πέντε ετών.

Το άλμπουμ χρησιμοποιεί ζωντανή ενορχήστρωση και ενσωματώνει στοιχεία φανκ, γκόσπελ, και soul σε ένα γενικότερο ποπ στυλ. Η Μαντόνα άντλησε θέματα απ' την καθολική ανατροφή της όπως φαίνεται στο ομώνυμο κομμάτι του άλμπουμ. "Like a Prayer". Οι στίχοι ασχολούνται με θέματα από την παιδική ηλικία και την εφηβεία της Μαντόνα, την σημασία της οικογένειας και τη σχέση με τον πατέρα της. Επίσης, τραγουδάει και για την ενδυνάμωση των γυναικών στο θρυλικό "Express Yourself". Μετά την κυκλοφορία του, το Like a Prayer επαινέθηκε απ' τους κριτικούς. Το *Rolling Stone* σχολίασε ότι *η ποπ μουσική έρχεται πιο κοντά στην τέχνη*.

Εμπορικά, το άλμπουμ έγινε μια διεθνής επιτυχία, φτάνοντας στην κορυφή των τσαρτς παγκοσμίως. Πιστοποιήθηκε τέσσερις φόρες πλατινένιο στις Ηνωμένες Πολιτείες και κυκλοφόρησε έξι σινγκλς: "Like a Prayer", "Express Yourself", "Cherish", "Oh Father", "Dear Jessie", και "Keep It Together". Το "Like a Prayer" έγινε το έβδομο νούμερο ένα της Μαντόνα στο Billboard Hot 100, ενώ το "Express Yourself" και το "Cherish" έφτασαν μέχρι το δύο. Παγκοσμίως, το άλμπουμ έχει πουλήσει πάνω από 15 εκατομμύρια αντίτυπα.

Με τα βίντεο κλιπς της η Μαντόνα προώθησε τη δημιουργικότητά της και έγινε γνωστή ως μια εξέχουσα προσωπικότητα. Το μουσικό βίντεο για το "Like a Prayer" δέχτηκε μεγάλη επίθεση δημιουργώντας θρησκευτικές διαμάχες, αφού χρησιμοποίησε Καθολικές εικονογραφίες, όπως στίγματα, κάψιμο σταυρών και ένα όνειρο στο οποίο κάνει έρωτα με έναν άγιο, με αποτέλεσμα το Βατικανό να καταδικάσει το βίντεο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, μετά την κυκλοφορία του Like a Prayer, η Μαντόνα ονομάστηκε ως "καλλιτέχνης της δεκαετίας" από τα μέσα ενημέρωσης, όπως Billboard, MTV, και το Musician magazine.

Σχετικά με το άλμπουμ
---------------------

### Ιστορικό

Η Μαντόνα εργάστηκε για το άλμπουμ με τον Stephen Bray και τον Patrick Leonard, με τον οποίο συνεργάστηκε και για το True Blue το 1986. Επίσης, έκανε και ένα ντουέτο με τον Prince στο "Love Song". Η ηχογράφηση ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1988 και συνεχίστηκε μέχρι τον Ιανουάριο του 1989. Εν τω μεταξύ η Μαντόνα και ο σύζυγός της Sean Penn τον ίδιο μήνα, κατέθεσαν αίτηση διαζυγίου. Το περιστατικό ενέπνευσε την ίδια για το τραγούδι "Till Death Do Us Part", στο οποίο αναφέρεται λεπτομερώς στον αποτυχημένο της γάμο. Στο Like a Prayer ανέπτυξε εσωστρεφής θέματα χρησιμοποιώντας εξομολογητικούς στίχους για προσωπικά ζητήματα. Χαρακτήρισε το άλμπουμ της ως "μια συλλογή από τραγούδια για τη μητέρα μου, τον πατέρα μου, και την οικογένειά μου. [...] Πρέπει να είχαμε πολλά κότσια για να το κάνουμε αυτό". Υποστηρίχθηκε ότι το άλμπουμ της ήταν η πιο διαφορετική δουλειά της μέχρι σήμερα.

Ήταν αφιερωμένο στη μητέρα της, η οποία πέθανε όταν ήταν πέντε χρονών η Μαντόνα. Ο αγώνας της με την θρησκεία ενέπνευσε το άλμπουμ. Δηλώνει "Το θέμα του καθολικισμού τρέχει αχαλίνωτα μέσα από το άλμπουμ μου. Αγωνίζομαι για το μυστήριο και τη μαγεία που το περιβάλλει. Ο δικός μου καθολικισμός είναι σε συνεχή αναταραχή."

### Σύνθεση

Το άλμπουμ σφύζει από 60's και αρχές 70's ήχους -των Beatles, Simon & Garfunkel και Sly and the Family Stone-. Όλα αντλούνται με έναν παράτολμο τρόπο, αν μερικές φορές klutzy, καλλιτεχνική αίσθηση των 80's. Δελτίο Τύπου δήλωσε ότι ο δίσκος περιλαμβάνει "μια σειρά από καυτά χορευτικά κομμάτια", αλλά σημείωσε, "ότι μεγάλο μέρος του υλικού [...] έχει έναν προσωπικό τόνο".

Η Μαντόνα άντλησε θέματα από την καθολική ανατροφή της. Η ίδια περιέγραψε το ομώνυμο τραγούδι, Like a Prayer ως "το τραγούδι ενός παθιασμένου νεαρού κοριτσιού τόσο ερωτευμένο με τον Θεό, που είναι σχεδόν σαν το αντρικό της πρότυπο. Από 8 έως 12 ετών, είχα τα ίδια συναισθήματα. Ήθελα πραγματικά να γίνω καλόγρια." Οι στίχοι ασχολούνται με θέματα από την παιδική της ηλικία όπως τον θάνατο της μητέρας της στο τραγούδι "Promise to Try", την σημασία της οικογένειας στο "Keep It Together", και την σχέση της με τον σκληρό πατέρα της στο "Oh Father". Στο "Express Yourself" τραγουδάει για την ενδυνάμωση των γυναικών ενώ στο "Till Death Do Us Part" για τη βίαιη διάλυση του γάμου της με τον Sean Penn. Το "Dear Jessie" το εμπνεύστηκαν από την κόρη του Patrick Leonard. Το άλμπουμ περιλαμβάνει επίσης θέματα αγάπης, όπως στο "Cherish" και "Love Song". Στο "Spanish Eyes" μιλάει για την αντιμετώπιση στα θέματα ταμπού του AIDS. Ο Jon Pareles έγραψε ότι το άλμπουμ "αναφέρεται σε μεγάλο βαθμό για την ανδρική δύναμη και την αγάπη".

Κληρονομιά
----------

Ο Nicholas Fonseca από το Entertainment Weekly αναφέρει ότι το Like a Prayer είναι ένα "επίσημο σημείο καμπής" στη καριέρας της Μαντόνα, η οποία κέρδισε την "πολυαναμενόμενη, ουσιαστική κρίσιμη αναγνώριση". Ο Mark Savage από το BBC σημείωσε ότι η απελευθέρωση του άλμπουμ σηματοδοτεί τη στιγμή που οι κριτές αρχίσαν να περιγράφουν την Μαντόνα ως καλλιτέχνη, και όχι ως μια απλή ποπ τραγουδίστρια.

Σύμφωνα με τον κατάλογο των "All-Time 100 Albums" από τους κριτικούς του περιοδικού Time, το Like a Prayer είναι μία από τις 100 μεγαλύτερες και πλέον σημαντικότερες μουσικές συλλογές από το 1954 και μετά. Το 2003, το περιοδικό Rolling Stone το κατέταξε στο 237 στα καλύτερα άλμπουμ όλων των εποχών. Εκτός από το ότι το άλμπουμ συγκαταλέγεται στην λίστα "Women Who Rock" το 2012 στο νούμερο 18 υπάρχει και στο βιβλίο 1001 "Albums You Must Hear Before You Die (1001 άλμπουμ που πρέπει να ακούσεις πριν πεθάνεις)".. Το 2006, το περιοδικό Q το τοποθετεί στον αριθμό 14 στη λίστα "40 καλύτερα άλμπουμ της δεκαετίας του '80". Το 2005, μια δημοσκόπηση στην Βρετανία ψηφίζει το Like a Prayer στον νούμερο οχτώ για τα "The 100 Greatest Albums in Music History". Το 2012, το περιοδικό Slant Magazine βάζει το άλμπουμ στο νούμερο 20 στη λίστα του "Best Albums of the 1980s», λέγοντας, *Στο τέλος των 80's η Μαντόνα ήταν ήδη ένας απ'τους μεγαλύτερους μουσικούς, αλλά με το Like a Prayer έγινε ένας απ'τους πιο σημαντικούς.*

Κριτικές
--------

Το Like a Prayer έλαβε πολύ καλές κριτικές. Η Μαντόνα επαινήθηκε για την αυτοβιογραφική σύνθεση των τραγουδιών και την βελτίωση στα φωνητικά της. Ο JD Considine τον Απρίλιο του 1989 σε μια κριτική στο Rolling Stone θεωρεί ότι *η φήμη της Μαντόνα μέχρι εκείνη την στιγμή είχε χτιστεί πάνω στην "εικόνα παρά την τέχνη της", άλλα με το Like a Prayer η ίδια ζητούσε να την πάρουν σοβαρά οι κριτές ως καλλιτέχνιδα και ότι είναι απ' τις πιο δυνατές φωνές της δεκαετίας του ογδόντα. Ο Lloyd Bradley της Q είπε, "Η μουσική έχει ποικίλιες και είναι απρόσμενη. Στιχουργικά, είναι συγκινητική, έξυπνη και ειλικρινής".*

Ο Stephen Thomas Erlewine από το Allmusic άρχισε *το Like a Prayer είναι η πιο σαφής προσπάθεια της σε μια μεγάλη καλλιτεχνική δήλωση και προσφέρει μια ποικιλία από καλογραμμένα pop τραγούδια, καθιστώντας τα άλμπουμ της "καλύτερα και πιο συνεπής.* Τέλος, ο Sal Cinquemani απ' το Slant Magazine δήλωσε *μια συλλογή ποπ παρασκευών στρωμένα με ζωντανά όργανα, εξελιγμένες ρυθμίσεις, βαθύς στίχους, και πιο ισχυρότερα, σίγουρα φωνητικά.* Στην επανεξέταση του άλμπουμ κατέληξαν ότι το Like a Prayer είναι ένα απ' τα πεμπτουσιακά ποπ άλμπουμ όλων των εποχών.

Εμπορικότητα
------------

Έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο 11 στα Billboard 200, και μέσα σε τρεις εβδομάδες πήγε στο νούμερο ένα, όπου παρέμεινε για περισσότερο από έναν μήνα. Τα σινκγλς "Express Yourself" και "Cherish" έφτασαν και τα δύο στο νούμερο 2 στα Billboard Hot 100, ενώ το "Oh Father» ήταν το λιγότερο επιτυχημένο σινγκλ της από το 1984, φτάνοντας μέχρι το είκοσι. Το "Keep It Together" έφθασε στον αριθμό οκτώ, και το "Dear Jessie" έγινε hit στην Ευρώπη, με ένα βίντεο κινουμένων σχεδίων. Με την Nielsen SoundScan το 1991, το άλμπουμ πούλησε επιπλέον 575.000 αντίτυπα στις ΗΠΑ. Ήταν επίσης μεγάλη επιτυχία στην Ασία και την Ωκεανία καθώς και στην Ιαπωνία φτάνοντας στο νούμερο ένα και παραμένοντας 22 εβδομάδες εκεί. Επίσης, στην Ιαπωνία πιστοποιήθηκε χρυσό το 1990 και η Μαντόνα κέρδισε τρία βραβεία, "Artist of the Year", "Grand Prix Album of the Year και "Best Album of the Year". Έγινε έξι φορές πλατινένιο στο Χονγκ Κονγκ, περισσότερο από κάθε άλλο καλλιτέχνη εκείνη την δεκαετία. Το Like a Prayer μέχρι σήμερα έχει πουλήσει πάνω από 15 εκατομμύρια παγκοσμίως.

Track listing
-------------

| Αρ. | Tίτλος | Συνθέτες | Διάρκεια |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Like a Prayer"   | Madonna, Patrick Leonard | 5:39 |
| 2. | "Express Yourself"   | Madonna, Stephen Bray | 4:39 |
| 3. | "Love Song"   | Madonna, Prince Rogers Nelson | 4:52 |
| 4. | "Till Death Do Us Part"   | Madonna, Leonard | 5:16 |
| 5. | "Promise to Try"   | Madonna, Leonard | 3:36 |
| 6. | "Cherish"   | Madonna, Leonard | 5:03 |
| 7. | "Dear Jessie"   | Madonna, Leonard | 4:20 |
| 8. | "Oh Father"   | Madonna, Leonard | 4:57 |
| 9. | "Keep It Together"   | Madonna, Bray | 5:03 |
| 10. | "Spanish Eyes"   | Madonna, Leonard | 5:15 |
| 11. | "Act of Contrition"   | Madonna, Leonard | 2:19 |
| **Συν. διάρκεια:** | **51:16** |

Σημειώσεις
* "Spanish Eyes" was re-titled "Pray for Spanish Eyes" on certain editions of the album and also on the "Oh Father" single release in 1989.

Charts και Πιστοποιήσεις
------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Charts

| Chart | Peakposition |
| --- | --- |
| Australian Albums Chart | 4 |
| Austrian Albums Chart | 1 |
| Brazil Top Albums Chart | 1 |
| Dutch Albums Chart | 1 |
| European Albums Chart | 1 |
| Finnish Albums Chart | 1 |
| French Albums Chart | 1 |
| German Albums Chart | 1 |
| Irish Albums Chart | 1 |
| Italian Albums Chart | 1 |
| Japanese Albums Chart | 1 |
| Mexican Albums Chart | 1 |
| New Zealand Albums Chart | 1 |
| Norwegian Albums Chart | 1 |
| Spanish Albums Chart | 1 |
| Swedish Albums Chart | 1 |
| Swiss Albums Chart | 1 |
| UK Albums Chart | 1 |
| U.S. Billboard 200 | 1 |

 | Certifications

| Χώρα | Πιστοποιήση |
| --- | --- |
| Argentina | Platinum |
| Australia | 4× Platinum |
| Austria | Platinum |
| Brazil | 2× Platinum |
| Canada | 5× Platinum |
| Finland | Platinum |
| France | 2× Platinum |
| Germany | 3× Gold |
| Hong Kong | Platinum |
| Mexico | 2× Gold + Platinum |
| Netherlands | Platinum |
| New Zealand | 2× Platinum |
| Spain | 4× Platinum |
| Switzerland | 2× Platinum |
| United Kingdom | 4× Platinum |
| United States | 4× Platinum |

 |

Προσωπικό
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Προσωπικό* Drums: Jonathan Moffett, Jeff Porcaro, John Robinson
* Percussion: Luis Conte, Paulinho da Costa
* Bass: Guy Pratt, Randy Jackson
* Guitars: Chester Kamen, David Williams, Dann Huff, Bruce Gaitsch
* Requinto: Marcos Loya
* Synthesizers: Patrick Leonard, Jai Winding, Stephen Bray, Madonna
* Acoustic piano, B3 organ, Clavinet: Patrick Leonard
* Marimba: Joe Porcaro
* Tambourine: Sandra Crouch
* Brass section: Chuck Findley, David Boruff, Steven Madaio, Dick Hyde
* French horns: Joseph Mayer, Richard Todd
* Solo cello: Larry Corbett
* Backing vocals: Madonna, Niki Harris, Marilyn Martin, Donna DeLory, Ali Nadirah, Lynne Fiddmont, Rose Banks, Marcos Loya, The Andrae Crouch Choir
* Horn arrangement: Chuck Findley
* Strings arranged and conducted by Bill Meyers
* Concertmaster: Suzie Katayama
 | Παραγωγή* Producers: Madonna, Patrick Leonard, Stephen Bray, Prince
* Engineers: Bill Bottrell, Eddie Miller, Stephen Shelton, Heidi Hanschu
* Additional engineers: Michael Vail Blum, Robert Salcedo, Stacy Baird, Joe Schiff
* Mixing: Bill Bottrell
* Mastering: Bob Ludwig
 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Taraborrelli 2002, σελ. 217
2. ↑  Press release (25 Μαΐου 1990). «Michael, Madonna Top 'Billboard' Poll». *Dayton Daily News*: 23. ISSN 0897-0920.
3. ↑  Bego 2000, σελ. 232
4. ↑  Britt, Bruce (3 Μαρτίου 1989). «Madonna album set for release». *The Lewiston Journal*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2010.
5. ↑  «Madonna and Sean Penn to end their marriage». *The New York Times*. Associated Press. 7 Ιανουαρίου 1989.. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
6. ↑  Considine, J. D. (6 Απριλίου 1989). «Like A Prayer by Madonna». *Rolling Stone*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2007.
7. ↑  Burnett, Bryan (1 Μαρτίου 1989). «Of the Pops, with the big news on Madonna». *Evening Times*. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2010.
8. ↑  Holden, Stephen (19 Μαρτίου 1989). «Madonna re-creates herself – again». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2010.
9. ↑  Edwards, Gavin (19 Αυγούστου 2004). «Like A Prayer by Madonna». *Rolling Stone*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
10. ↑  Cinquemani, Sal (11 Οκτωβρίου 2003). «Madonna: Like a Prayer». *Slant*. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
11. ↑  «Release set». *The Albany Herald*. 27 Ιανουαρίου 1989. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2010.
12. ↑  Pareles, Jon (11 Ιουνίου 1990). «Critic's Notebook; On the Edge of the Permissible: Madonna's Evolving Persona». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
13. ↑  Savage, Mark (15 Αυγούστου 2008). «Pop superstars turn 50». *BBC* (BBC Online).. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2009.
14. ↑  «The All-TIME 100 Albums: Like a Prayer by Madonna – TIME Magazine – ALL-TIME 100 Albums». *Time*. 2006-11-02. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-02-02.. Ανακτήθηκε στις 2013-09-10.
15. ↑  «The RS 500 Greatest Albums of All Time». Rolling Stone. 18 Νοεμβρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2009.
16. ↑  «Women Who Rock: The 50 Greatest Albums of All Time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2013.
17. ↑  «1001 Albums You Must Hear Before You Die». Quintessence Editions Ltd. 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2010.
18. ↑
19. ↑
20. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2013.
21. ↑  Byrne, George. «Like A Prayer». *Hot Press*. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
22. ↑  Bradley, Lloyd (Μάιος 1989). «Madonna: Like a Prayer». *Q*. Bauer Media Group. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
23. ↑  Christgau, Robert. «Consumer Guide: Madonna discography». *Robert Christgau*. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2011.
24. ↑  Stephen Thomas Erlewine (2012). «Like a Prayer – Madonna : Songs, Reviews, Credits, Awards : AllMusic». *allmusic.com*. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2012.
25. ↑  Grein, Paul (12 Αυγούστου 2010). «Week Ending Aug. 8, 2008: Taylor Swift Returns». Yahoo!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2010.
26. ↑  «ゴールドディスク大賞受賞者一覧» (PDF) (στα Ιαπωνικά). Recording Industry Association of Japan. 1987–2006. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2010.
27. ↑  Staff reporter (2 Αυγούστου 2006). «Chiesa: Da Madonna A Dan Brown, Vaticano Sotto I Colpi Dello Show-Business» (στα It). *Adnkronos* (Giuseppe Marra Communications).. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2011.
28. ↑  «Decenniumlijst Jaren '80 (1–1000)» (στα Ολλανδικά). Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers. 1 Απριλίου 1989. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2010.
29. ↑  «Madonna: Discografia Italiana». *Federation of the Italian Music Industry*. HitParadeItalia. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2010.
30. ↑  «ライク・ア・プレイヤー» (στα Ιαπωνικά). Oricon. 9 Απριλίου 1989. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2010.
31. 1 2  Salaverri, Fernando (Σεπτέμβριος 2005). *Sólo éxitos: año a año, 1959–2002* (1η έκδοση). Spain: Fundación Autor-SGAE. ISBN 84-8048-639-2.
32. ↑  Πρότυπο:BillboardID/Πρότυπο:BillboardEncode/chart
33. ↑  «Discos de Oro y Platino». *Cámara Argentina de Productores de Fonogramas y Videogramas* (στα Ισπανικά). Cámara Argentina de Productores de Fonogramas y Videogramas. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2010. [*νεκρός σύνδεσμος*]
34. ↑  Steffen Hung. «ARIA Charts». Australian-charts.com. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
35. ↑  «IFPI Austria» (στα Γερμανικά). Ifpi.at. 13 Σεπτεμβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
36. ↑  «ABPD». ABPD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
37. ↑  «CRIA». Cria.ca. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
38. ↑  «IFPI Finland». Ifpi.fi. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
39. ↑  Disque En France
40. ↑  «Gold-/Platin-Datenbank ('Like a Prayer')» (στα Γερμανικά). Bundesverband Musikindustrie.
41. ↑  «Gold Disc Award > Gold Disc Award Criteria». International Federation of the Phonographic Industry. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2011.
42. ↑  «AMPROFON». amprofon.mx. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2012.
43. ↑  «NVPI». Nvpi.nl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιανουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
44. ↑  Scapolo, Dean (2007). *The Complete New Zealand Music Charts 1966–2006* (Illustrated έκδοση). Maurienne House. ISBN 978-1-877443-00-8.
45. ↑  Steffen Hung. «IFPI Switzerland». Swisscharts.com. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.
46. ↑  «BPI – Certified Awards». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2013.
47. ↑  «Billboard – Ask Billboard». Billboard.biz. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2011.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Μαντόνα |
| --- |
|  |
| 
Άλμπουμς - Σινγκλς - Καλλιτέχνες που επηρέασε - secretprojectrevolution - Voguing - Βραβεία - Ακυκλοφόρητα τραγούδια - Άλμπουμς - Φόρος Τιμής |
|  |
| Studio άλμπουμ | 
* *Madonna*
* *Like a Virgin*
* *True Blue*
* *Like a Prayer*
* *Erotica*
* *Bedtime Stories*
* *Ray of Light*
* *Music*
* *American Life*
* *Confessions on a Dance Floor*
* *Hard Candy*
* *MDNA*
* *Rebel Heart*
* *Madame X*
 |
|  |
| Compilations άλμπουμς | 
* *You Can Dance*
* *The Immaculate Collection*
* *Something to Remember*
* *GHV2*
* *Remixed & Revisited*
* *Celebration*
 |
|  |
| Live άλμπουμς | 
* *Madonna Live: The Virgin Tour*
* *Ciao Italia: Live from Italy*
* *Blond Ambition World Tour Live*
* *In Bed with Madonna*
* *The Girlie Show: Live Down Under*
* *Drowned World Tour 2001*
* *I'm Going to Tell You a Secret*
* *The Confessions Tour*
* *Sticky & Sweet Tour*
* *MDNA World Tour*
* *Rebel Heart Tour*
 |
|  |
| Soundtrack άλμπουμς | 
* *Who's That Girl*
* *I'm Breathless*
* *Evita*
 |
|  |
| Περιοδείες | 
* *The Virgin Tour*
* *Who's That Girl World Tour*
* *The Blond Ambition World Tour*
* *The Girlie Show World Tour*
* *Drowned World Tour*
* *Re-Invention World Tour*
* *Confessions Tour*
* *Sticky & Sweet Tour*
* *The MDNA Tour (Διαμάχη)*
* *Rebel Heart Tour*
* *Madame X Tour*
 |
|  |
| Ταινίες | 
* *A Certain Sacrifice*
* *Vision Quest*
* *Desperately Seeking Susan*
* *Shanghai Surprise*
* *Who's That Girl*
* *Bloodhounds of Broadway*
* *Dick Tracy*
* *Shadows and Fog*
* *A League of Their Own*
* *Body of Evidence*
* *Dangerous Game*
* *Four Rooms*
* *Girl 6*
* *Evita*
* *The Next Best Thing*
* *Swept Away*
* *Die Another Day*
* *Arthur and the Invisibles*
* *Filth and Wisdom*
* *W.E.*
 |
|  |
| Ντοκιμαντέρ | 
* *In Bed with Madonna*
* *I'm Going to Tell You a Secret*
* *I Am Because We Are*
 |
|  |
| Τηλεόραση | 
* *Η Μαντόνα στο Late Show with David Letterman*
* *Dolls and Dolls*
* *The Power of Madonna*
* *Super Bowl XLVI halftime show*
 |
|  |
| Βιβλία | 
* *Sex*
* *The English Roses*
 |
|  |
| Επιχειρήσεις | 
* *Semtex Girls*
* *Maverick*
* *Raising Malawi*
* *Hard Candy Fitness*
* *Truth or Dare by Madonna*
 |
|  |
| Σχετικά άρθρα | 
* *Γκάι Ρίτσι*
* *Σον Πεν*
 |

 |