Το **Θαλάσσιο ιγκουάνα** (***Amblyrhynchus cristatus***- ***Αμβλύρρυγχος ο λοφιοφόρος***) είναι ιγκουάνα που βρίσκεται μόνο στα Νησιά Γκαλαπάγκος και το οποίο έχει την ικανότητα, μοναδική μεταξύ των σύγχρονων σαυρών, να ζει και να τρέφεται στη θάλασσα, όντας έτσι θαλάσσιο ερπετό. Μπορεί να βουτάει πάνω από 10 μέτρα μέσα στο νερό. Έχει εξαπλωθεί σε όλα τα νησιά του αρχιπελάγους, ενώ κάποιες φορές καλείται το **Θαλάσσιο ιγκουάνα των Γκαλαπάγκος)**. Ζει κυρίως στις βραχώδεις ακτές των νησιών, αλλά μπορεί να εντοπιστεί και σε βαλτώδεις ή θαμνώδεις παραλίες.

Υποείδη
-------

Καταχωρούνται με αλφαβητική σειρά.

* *A. c. albemarlensis* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Νήσος Ισαμπέλα
* *A. c. cristatus* Bell, 1825 – Νήσος Φερναντίντα
* *A. c. hassi* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Νήσος Σάντα Κρους
* *A. c. mertensi* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Νήσοι Σαν Κριστομπάλ και Σαντιάγο
* *A. c. nanus* Garman, 1892 – Νήσος Χενοβέσα
* *A. c. sielmanni* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Νήσος Πίντα
* *A. c. venustissimus* Eibl-Eibesfeldt, 1956 – Νήσος Εσπανιόλα

* A. c. albemarlensis*A. c. albemarlensis*
* A. c. cristatus*A. c. cristatus*
* A. c. hassi*A. c. hassi*
* A. c. mertensi*A. c. mertensi*
* A. c. nanus*A. c. nanus*
* A. c. venustissimus *A. c. venustissimus*
* Γκαλαπάγκος Amblyrhynchus cristatus- Αμβλύρυγχος ο λοφιοφόροςΓκαλαπάγκος Amblyrhynchus cristatus- Αμβλύρυγχος ο λοφιοφόρος
* Γκαλαπάγκος, Amblyrhynchus cristatus- Αμβλύρρυγχος ο λοφιοφόροςΓκαλαπάγκος, Amblyrhynchus cristatus- Αμβλύρρυγχος ο λοφιοφόρος

Ανατομία
--------

Όταν ο Κάρολος Δαρβίνος επισκέφτηκε τα νησιά αηδιασμένος από την εμφάνιση των ζώων, έγραψε:

> Στις μαύρες ηφαιστειακές πέτρες στην παραλία συχνάζουν τεράστιες (2-3 πόδια), αηδιαστικές και άχαρες σαύρες. Είναι τόσο μαύρες όσο οι πορώδεις πέτρες πάνω στις οποίες σέρνονται και ψάχνουν την λεία τους από τη θάλασσα. Τις ονομάζω "διαβολάκια της σκοτεινιάς". Έγιναν στα σίγουρα όπως η γη στην οποία κατοικούν.
> 
> 

Στην πραγματικότητα οι *Amblyrhynchus cristatus* δεν είναι πάντα μαύρες. Οι νεαρές σαύρες είναι πιο ανοιχτόχρωμες στην ράχη και κάποιοι τύποι ενηλίκων σαυρών είναι γκρίζες. Οι αιτία των σκοτεινών τόνων είναι ότι το είδος πρέπει να απορροφά ταχύτατα θερμότητα για να μειώσουν την περίοδο λήθαργου, αφού βγουν στην επιφάνεια από το νερό. Τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με θαλάσσιες άλγες για να αποβάλουν το υπερβολικό αλάτι από τις ρινικές τους κοιλότητες, καθώς ζεσταίνονται από τον ήλιο και το στρώμα από αλάτι μπορεί να κάνει τα πρόσωπα τους άσπρα. Στα ενήλικα αρσενικά, ο χρωματισμός μεταβάλλεται με την εποχή. Την εποχή της γονιμοποίησης τα ενήλικα αρσενικά των νοτιότερων νησιών είναι τα πιο χρωματιστά, αφού αποκτούν κοκκινωπά και σκούρα πράσινα χρώματα, ενώ στην Σάντα Κρουζ είναι κεραμιδί και μαύρο και στην Φερναντίνα είναι κεραμιδί και μουντό πράσινο.

Μία άλλη διαφορά μεταξύ των ιγκουάνα είναι το μέγεθος, που είναι διαφορετικό ανάλογα με το νησί στο οποίο κατοικεί το κάθε ένα ιγκουάνα. Τα ιγκουάνα που ζουν στα νησιά Φερναντίνα και Ισαβέλα είναι τα μεγαλύτερα που μπορούν να βρεθούν στα Γκαλαπάγκος. Από την άλλη, τα μικρότερα ιγκουάνα βρίσκονται στο νησί Τζενοβέζα.

Τα ενήλικα αρσενικά είναι περίπου 1,3 μέτρα (τα θηλυκά 0.6 μέτρα) και ζυγίζουν 1,5 κιλά.

Στην ξηρά, τα θαλάσσια ιγκουάνα είναι μάλλον αδέξια ζώα, αλλά στο νερό είναι εξαίσιοι κολυμβητές που χρησιμοποιούν την πανίσχυρη ουρά τους για να προωθούν τους εαυτούς τους.

Συμπεριφορική οικολογία
-----------------------

Ως εξώθερμα ζώα, τα θαλάσσια ιγκουάνα μπορούν να μείνουν στην κρύα θάλασσα για περιορισμένο χρόνο, όπου καταδύονται για άλγη. Παρόλα αυτά, κολυμπώντας μόνο στα ρηχά νερά γύρω από τα νησιά, μπορούν να επιβιώσουν από μία κατάδυση μισής ώρας και βάθους περισσότερο από 15 m. Μετά από αυτές τις καταδύσεις, επιστρέφουν στην περιοχή τους για να ξαναζεσταθούν από τον ήλιο. Όταν είναι κρύο, το ιγκουάνα είναι ανίκανο να κινηθεί αποτελεσματικά καθιστώντας το τρωτό σε αρπακτικά, γι' αυτό είναι πολύ επιθετικά πριν ζεσταθούν (αφού είναι ανίκανα να τρέξουν, προσπαθούν να δαγκώσουν τους εχθρούς τους). Κατά την εποχή της αναπαραγωγής, τα αρσενικά γίνονται πολύ τοπικιστικά. Βρίσκουν μεγάλες ομάδες από θηλυκά για να ζευγαρώσουν, και τα φυλάσσουν από άλλα αρσενικά ιγκουάνα. Παρόλα αυτά, το είδος τις υπόλοιπες περιόδους είναι επιθετικό μόνο όταν κάνει κρύο.

Τα θαλάσσια ιγκουάνα βρέθηκαν να αλλάζουν το μέγεθος τους για να προσαρμοστούν σε συνθήκες έλλειψης τροφής. Κατά την διάρκεια του Ελ Νίνιο (περίοδος της ατμόσφαιρας και του ωκεανού στην περιοχή του Ειρηνικού) όταν η άλγη με την οποία τρέφονται τα ιγκουάνα μειώνεται για δύο χρόνια, κάποια βρέθηκαν να μειώνουν το μέγεθος τους κατά 20%. Όταν οι τροφικές συνθήκες επιστρέψουν στο κανονικό, τα ιγκουάνα επιστρέφουν στο προηγούμενο μέγεθος τους. Θεωρείται ότι τα κόκκαλα των ιγκουάνα μικραίνουν καθώς συρρικνώνονται οι συνδετικοί τους δεσμοί.

Πηγές
-----

* Rothman, Robert, *Marine Iguana* Galapagos Pages. Rochester Institute of Technology.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Nelson *et al.* (2004). *Amblyrhynchus cristatus*. 2006. *IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Ανακτήθηκε 11 May 2006. Database entry includes justification for why this species is vulnerable
2. ↑  «Ιγκουανίδες». *Υγεία online*. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
3. ↑  *Amblyrhynchus cristatus*, Reptile Database
4. ↑  Κάρολος Δαρβίνος (2001). Charles Darwin's Beagle Diary. London: Cambridge University Press. pp. 494. ISBN 0521003172
5. ↑  GalapagosPages
6. ↑  M, Wikelski; Thom, C. (Jan 6 2000). «Marine iguanas shrink to survive El Niño». *Nature* **403** (6765): 37–8. doi:10.1038/47396. PMID 10638740.