Αντίγραφο ξυλόσπογγου (σφουγγάρι σε ραβδί)
 Αρχαία ρωμαϊκά αποχωρητήρια στην Ostia Antica
Ο **ξυλόσπογγος** (λατινικά: *tersorium*), γνωστό και ως *σφουγγάρι σε ραβδί*, ήταν σκεύος υγιεινής που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι για να σκουπίσουν τον πρωκτό τους μετά την αφόδευση, αποτελούμενο από ένα ξύλινο ραβδί με ένα θαλάσσιο σπόγγο στερεωμένο στο ένα άκρο.

Ο ξυλόσπογγος ήταν κοινόχρηστος από άτομα που χρησιμοποιούσαν δημόσιες τουαλέτες. Για να καθαρίσουν τον σπόγγο, απλά τον έπλεναν σε ένα κουβά με νερό και αλάτι ή ξύδι. Αυτό γινόταν έδαφος αναπαραγωγής βακτηρίων, προκαλώντας εξάπλωση ασθενειών στο αποχωρητήριο.

Στην κλασική αρχαιότητα, ένας ξυλόσπογγος μπορεί να χρησιμοποιούταν ως βούρτσα τουαλέτας.

Στα *λουτρά των επτά σοφών* στην Όστια στη Ρώμη, μια νωπογραφία του 2ου αιώνα περιέχει την Επιγραφή *(u)taris xylosphongio*, που είναι η πρώτη γνωστή αναφορά του όρου. Επίσης, στις αρχές του δεύτερου αιώνα, μια επιστολή παπύρου του Κλαύδιου Τερεντιανού προς τον πατέρα του, Κλαύδιο Τιβεριάνο, χρησιμοποιεί τον όρο *xylespongium* σε μια φράση.

Στα μέσα του πρώτου αιώνα, ο Σενέκας ανέφερε ότι ένας Γερμανός μονομάχος είχε αυτοκτονήσει με ένα σφουγγάρι σε ένα ραβδί. Ο Γερμανός μονομάχος κρύφτηκε στην τουαλέτα ενός αμφιθεάτρου και έσπρωξε το ξύλινο μπαστούνι στον οισοφάγο του και πνίγηκε μέχρι θανάτου.

Δείτε επίσης
------------

* Ντους μπιντέ

Παραπομπές
----------

1. ↑  Mirsky, Steve. «Getting to the Bottom». *Scientific American* **308** (3): 85–85. doi:10.1038/scientificamerican0313-85. .
2. ↑  Nash, Stephen E. «What Did Ancient Romans Do Without Toilet Paper?». *Sapiens*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2019.
3. ↑  Gigante, Linda. «Death and Disease in Ancient Rome». *innominatesociety.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2019.
4. ↑  Βίπλινγκερ 2012, σελ. 300-301.
5. ↑  *L'Année épigraphique* 1941, 5.
6. ↑  *Non magis quravit me pro xylesphongium ...*, "Δεν μου έδωσε περισσότερη προσοχή από έναν σπόγγο σε ραβδί" (Michigan Papyri VIII 471 = CEL 146 = ChLA XLII 1220 29), «HGV». *aquila.zaw.uni-heidelberg.de*. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2020.
7. ↑  Seneca, *Epistulae morales* 8, 70, 20. *... lignum id, quod ad emundanda obscena adhaerente spongia positum est, totum in gulam farsit ...*, "το ραβδί με ένα σφουγγάρι προσαρτημένο, που είναι για να σκουπίζει τα ακατανόμαστα, το έσπρωξε όπως ήταν στο λαιμό του".

Γενικές πηγές
-------------

### Πρωτογενείς πηγές

* Κλαύδιος Τερεντιανός, Michigan Papyri VIII 471 (εισ. 5393) = CEL 146 = ChLA XLII 1220 29.
* Σενέκας, *Epistulae morales* Liber 8, 70, 20.
* Μάρκος Βαλέριος Μαρτιάλης, *Επιγράμματα*, Liber 12,48,7.

### Δευτερογενείς πηγές

* Ρίχαρντ Νόιντεκερ: *Die Pracht der Latrine.* *Zum Wandel öffentlicher Bedürfnisanstalten in der kaiserzeitlichen Stadt*. Pfeil-Verlag, Μόναχο 1994 (Studien zur antiken Stadt, Bd. 1) (ISBN 3-923871-86-4), σελ. 36f.
* Γκίλμπερτ Βίπλινγκερ: "Der Gebrauch des Xylospongiums - eine neue Theorie zu den higenisischen Verhältnissen in römischen Latrinen". Στο: *SPA.* *SANITAS PER AQUAM.* *Tagungsband des Internationalen Frontinus-Symposiums zur Technik-und Kulturgeschichte der antiken Thermen Aachen* , 18. - 22. März 2009. Frontinus-Gesellschaft e. V. & Peeters, Λέιντεν 2012.(ISBN 978-90-429-2661-5)ISBN 978-90-429-2661-5. σελ. 295-304.