Ο **Κάσσανδρος της Μακεδονίας** (350 π.Χ. – 297 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Αντιπατριδών ήταν ένας από τους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μια από τις πρωταγωνιστικές φυσιογνωμίες στους πολέμους των Διαδόχων, που βασίλεψε στο χώρο της Μακεδονίας. Ήταν ο μεγαλύτερος σε ηλικία γιος του Αντιπάτρου και ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεγονότα που σχετίζονται με τη βασιλεία του είναι η ίδρυση της Θεσσαλονίκης. Επίσης ήταν ιδρυτής της βραχύβιας Δυναστείας των Αντιπατριδών.

Νεανικά χρόνια και άνοδος στην εξουσία
--------------------------------------

Μικρός είχε παρακολουθήσει τα μαθήματα του Αριστοτέλη μαζί με τον Αλέξανδρο και τον Ηφαιστίωνα. Ο Κάσσανδρος δεν ακολούθησε τον στρατό του Αλεξάνδρου, αλλά έμεινε στην Μακεδονία στο πλευρό του Αντιπάτρου. Αργότερα, στην αυλή του στρατηλάτη στη Βαβυλώνα, ο Κάσσανδρος ήταν αυτός που υπερασπίστηκε τον πατέρα του απέναντι στις κατηγορίες των εχθρών τους και κυρίως της Ολυμπιάδας, της μητέρας του Αλεξάνδρου. 

Αργότερα, μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, ο πατέρας του ανακήρυξε διάδοχό του στη βασιλεία της Μακεδονίας τον Πολυπέρχοντα. Ο Κάσσανδρος έλαβε, παρά το νεαρό της ηλικίας του, τη δεύτερη θέση στην ιεραρχία και το βαθμό του χιλιάρχου, που ήταν αξιόλογη θέση από την εποχή των Περσών, και που είχε υιοθετήσει και ο Μ. Αλέξανδρος στη διακυβέρνηση του κράτους του. Ο Κάσσανδρος ωστόσο δυσαρεστήθηκε, καθώς ο Πολυπέρχων, αν και πολύπειρος, δεν ήταν συγγενής τους εξ αίματος. Τότε, σύμφωνα με τον Διόδωρο Σικελιώτη, συμμάχησε πρώτα με ντόπιους συμμάχους και κατόπιν με τον βασιλιά της Αιγύπτου, Πτολεμαίο τον Σωτήρα και τον Αντίγονο το Μονόφθαλμο, και κήρυξε τον πόλεμο εναντίον των ανταγωνιστών του. Οι περισσότερες πόλεις της νότιας Ελλάδας τάχθηκαν με το μέρος του και η Αθήνα παραδόθηκε επίσης. Μέχρι το 318 π.Χ. που ηττήθηκε ο στόλος του Πολυπέρχονα στον Βόσπορο, είχε συγκεντρώσει στα χέρια του την κυριαρχία της Μακεδονίας και του υπόλοιπου ελλαδικού χώρου. Έκανε επίσης συμμαχία με την Ευρυδίκη, τη φιλόδοξη σύζυγο του βασιλιά Φιλίππου Γ’ του Αρριδαίου της Μακεδονίας, και έγινε αντιβασιλιάς. Ωστόσο, τόσο εκείνη όσο και ο σύζυγός της (που ήταν ετεροθαλής αδελφός του Αλεξάνδρου), φονεύτηκαν από την Ολυμπιάδα, μαζί με τον αδελφό του Κασσάνδρου, Νικάνορα. Ο Κάσσανδρος αμέσως προέλασε εναντίον της Ολυμπιάδας και, αφού την ανάγκασε να παραδοθεί στην Πύδνα, λιμάνι στους πρόποδες του Ολύμπου, διέταξε τον θάνατό της το 316 π.Χ.

Οι πόλεμοι των Διαδόχων
-----------------------

  Βασίλειο του Κασσάνδρου
Άλλοι Διάδοχοι
  Βασίλειο του Σέλευκου
  Βασίλειο του Λυσίμαχου
  Βασίλειο του Πτολεμαίου
  Ήπειρος
Άλλα Βασίλεια
  Καρχηδόνα
  Ρώμη
  Ελληνικές Αποικίες

Περίπου το 313, διάφορες πόλεις αποκήρυξαν τη συμμαχία που είχαν με τον Κάσσανδρο και μεγάλα μέρη της Πελοποννήσου έπεσαν στα χέρια του Αντίγονου, ενώ οι πόλεμοι των Διαδόχων ήταν ακόμη σε εξέλιξη. Ο Κάσσανδρος αναγκάστηκε να μπει σε διαπραγματεύσεις, αλλά αυτό δεν οδήγησε πουθενά. Στα επόμενα δύο χρόνια, ο Πτολεμαίος κι ο Κάσσανδρος πήραν και πάλι την πρωτοβουλία και ο Αντίγονος υπέστη ήττες. Το φθινόπωρο του 311, υπογράφτηκε συμφωνία ειρήνης, η οποία προέβλεπε παύση των εχθροπραξιών και αναγνώριση του γιου του Μ. Αλεξάνδρου, Αλεξάνδρου Δ’, ως βασιλιά μετά την ενηλικίωσή του.

Το 310 π.Χ. – 309 π.Χ. ο Κάσσανδρος δίνοντας εντολές στον Γλαυκία, αξιωματικό των Εταίρων, δηλητηρίασε τον Αλέξανδρο Δ’ και τη μητέρα του, Ρωξάνη, οι οποίοι βρίσκονταν υπό την εποπτεία του. Επίσης έπεισε τον Πολυπέρχονα πως συμφέρον του ήταν να δηλητηριάσει το νόθο γιο του Αλεξάνδρου, Ηρακλή, και τη μητέρα του, μια ερωμένη του Αλεξάνδρου από την Περσία, τη Βαρσίνη, το 309 π.Χ.. Είχε ήδη συνδεθεί με τη βασιλική οικογένεια παίρνοντας για σύζυγο τη Θεσσαλονίκη, ετεροθαλή αδελφή του Μ. Αλεξάνδρου. Έχοντας συνάψει συμμαχία με το Σέλευκο, τον Πτολεμαίο και τον Λυσίμαχο, εναντίον του Αντιγόνου, έγινε μετά την ήττα του τελευταίου και του γιου του Δημητρίου το 301 π.Χ. στη Μάχη της Ιψού, αδιαμφισβήτητος ηγεμόνας της Μακεδονίας.

Δραστηριότητα στον Ελλαδικό χώρο
--------------------------------

Ακολούθησε την πολιτική του πατέρα του, βάσει της οποίας φερόταν στις πόλεις-κράτη ως υποτελείς κι όχι ως συμμάχους, το αντίθετο από αυτό που έκανε ο Αντίγονος Α΄ και ο Δημήτριος Πολιορκητής. Ο Κάσσανδρος ήταν ένας άνδρας με αγάπη για τη φιλολογία, αλλά επίσης βίαιος και φιλόδοξος. Έχτισε εκ νέου τη Θήβα μετά την ισοπέδωσή της από τον Αλέξανδρο και έχτισε στη θέση της Θέρμης την Θεσσαλονίκη, προς τιμή της συζύγου του. Έχτισε και μια νέα πόλη, την Κασσάνδρεια, στα ερείπια της Ποτίδαιας που είχε καταστρέψει ο Φίλιππος. Ίσως επίσης προς τιμήν του να ονομάστηκε και ένα φερώνυμο νησί στον Περσικό κόλπο.

Θάνατος και διαδοχή
-------------------

Πέθανε από υδρωπικία, το 297 π.Χ. Ο Παυσανίας γράφει πως ο μεγαλύτερος γιος του, ο Φίλιππος, λίγο μετά την ενθρόνισή του, έπαθε εκφυλιστική ασθένεια και πέθανε. Ο επόμενος γιος, ο Αντίπατρος Β', δολοφόνησε τη μητέρα του, Θεσσαλονίκη, θεωρώντας πως έδειχνε ιδιαίτερη εύνοια για το μικρότερο γιο της, τον Αλέξανδρο Ε’. Ο Αλέξανδρος εκδικήθηκε εκθρονίζοντας τον Αντίπατρο Β', αν και ο δεύτερος ξαναπήρε για λίγο τη βασιλεία, μερικά χρόνια αργότερα. Ο Αλέξανδρος έχασε επίσης τη ζωή του το 294 π.Χ. από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή, το γιο του Αντίγονου.

Δείτε επίσης
------------

* Ελληνιστική περίοδος
* Επίγονοι (Μεγάλου Αλεξάνδρου)
* Αντίπατρος
* Βασιλείς της Μακεδονίας

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Κάσσανδρος** |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Στρατηγοί του Μεγάλου Αλεξάνδρου |
| --- |
|  |
| Στρατηγοί Φιλίππου Β΄ | 
* Άτταλος
* Παρμενίων
* Αντίπατρος
* Ευμένης
 |
|  |
| Οι *Σωματοφύλακες*(Οι πλέον επίλεκτοι των Εταίρων) | 
* Αριστόνους (ως το 323 π.Χ.)
* Αρύββας (ως το 332 π.Χ.)
* Βάλακρος (ως το 333 π.Χ.)
* Δημήτριος (ως το 331 π.Χ.)
* Λυσίμαχος (ως το 323 π.Χ.)
* Πτολεμαίος (ως το 334 π.Χ.)
* Πτολεμαίος του Σελεύκου (ως το 333 π.Χ.)
* Πείθων (ως το 323 π.Χ.)
* Ηφαιστίωνας (ως το 324 π.Χ.)
* Μένης (ως το 330 π.Χ.)
* Λεοννάτος (ως το 323 π.Χ.)
* Περδίκκας (ως το 323 π.Χ.)
* Πτολεμαίος Α΄ Σωτήρ (ως το 323 π.Χ.)
* Πευκέστας (ως το 323 π.Χ.)
 |
|  |
| Σατράπες με βάση τη Συμφωνία της Βαβυλώνας (323 π.Χ.) | 
* Αντίπατρος (Μακεδονία και λοιπή Ελλάδα)
* Φίλωνας (Ιλλυρία και Ήπειρος)
* Λυσίμαχος (Θράκη)
* Λεοννάτος (Ελλησποντική Φρυγία)
* Αντίγονος (Φρυγία)
* Άσανδρος (Καρία)
* Νέαρχος (Λυκία και Παμφυλία)
* Μένανδρος (Λυδία)
* Φιλώτας(3) (Κιλικία)
* Ευμένης (Καππαδοκία και Παφλαγονία)
* Πτολεμαίος (Αίγυπτος)
* Λαομέδων ο Μυτιληναίος (Συρία)
* Νεοπτόλεμος (Αρμενία)
* Πευκέστας (Βαβυλωνία)
* Αρχεσίλαος (Μεσοποταμία)
* Πείθων (Μηδία)
* Τηλεπόλεμος (Περσία)
* Νικάνωρ(2) (Παρθία)
* Αντιγένης (Σουσιανή)
* Άρχων (Πελασγία)
* Φίλιππος (Υρκανία)
* Στασάνωρ (Αρία και Δραγγιανή)
* Σιβύρτιος (Αραχωσία και Γεδρωσία)
* Αμύντας (Βακτρία)
* Σκυθαίος (Σογδιανή)
 |
|  |
| Σατράπες με βάση τη Συμφωνία του Τριπαραδείσου (321 π.Χ.) | 
* Αντίπατρος (Μακεδονία και λοιπή Ελλάδα)
* Λυσίμαχος (Θράκη)
* Φίλιππος Αρριδαίος (Ελλησποντική Φρυγία)
* Αντίγονος (Φρυγία, Λυκία και Παμφυλία)
* Κάσσανδρος (Καρία)
* Κλείτος ο Λευκός (Λυδία)
* Φιλόξενος (Κιλικία)
* Νικάνωρ(2) (Καππαδοκία και Παφλαγονία)
* Πτολεμαίος (Αίγυπτος)
* Λαομέδων ο Μυτιληναίος (Συρία)
* Πευκέστας (Περσία)
* Αμφίμαχος (Μεσοποταμία)
* Πείθων (Μηδία)
* Τηλεπόλεμος (Καρμανία)
* Φίλιππος (Παρθία)
* Αντιγένης (Σουσιανή)
* Σέλευκος (Βαβυλωνία)
* Στασάνωρ (Βακτρία και Σογδιανή)
* Στάσανδρος (Αρία και Δραγγιανή)
* Σιβύρτιος (Αραχωσία και Γεδρωσία)
 |
|  |
| Στρατηγοί Μακεδονικού Ιππικού ή των Εταίρων | 
* Περδίκκας
* Ηφαιστίωνας
* Φιλώτας(4)
* Πτολεμαίος Α΄ Σωτήρ
* Κλείτος ο Μέλας
* Αντίγονος
* Λυσίμαχος
* Μένανδρος
* Λεοννάτος
* Λαομέδων ο Μυτιληναίος
* Νεοπτόλεμος
* Ερίγυιος
 |
|  |
| Στρατηγοί Μακεδονικού Πεζικού ή των Φαλαγγών | 
* Μελέαγρος
* Κρατερός
* Σέλευκος
* Πολυπέρχων
* Αντιγένης
* Κοίνος
* Πτολεμαίος του Σελεύκου
 |
|  |
| Στρατηγοί διαφόρων  λοιπών στρατιωτικών σωμάτων | 
* Αλκέτας
* Αμφίμαχος
* Αμύντας
* Αρχεσίλαος
* Άρχων
* Άσανδρος
* Κλείτος ο Λευκός
* Νέαρχος (Ναύαρχος)
* Νικάνωρ(1)
* Νικάνωρ(2)
* Πείθων(5)
* Πείθων του Αγήνορα(6)
* Πευκέστας
* Φίλιππος
* Φίλωνας
* Φιλώτας (3)
* Φιλόξενος
* Σκυθαίος
* Σιβύρτιος
* Στασάνωρ
* Στάσανδρος
* Τηλεπόλεμος
 |
|  |
| 
* (1) Γιος του Παρμενίωνα, πέθανε το 330 π.Χ. να μην συγχέεται με (2)
* (2) Σατράπης της Μηδίας μετά τη Συμφωνία της Βαβυλώνας και αργότερα της Καππαδοκίας, πιθανόν ο Νικάνωρ των Σταγείρων
* (3) Σατράπης της Κιλικίας μετά τη Συμφωνία της Βαβυλώνας
* (4) Γιος του Παρμενίωνα, πέθανε το 330 π.Χ. να μην συγχέεται με (3)
* (5) Γιος του Κρατεύα, σωματοφύλακας και σατράπης της Μηδίας να μην συγχέεται με (6)
* (6) Ανέλαβε μετά την Πολιορκία των Μαλλών τη σατραπεία της Γανδάρας και στη συνέχεια της Πενταποταμίας.
 |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Βασιλείς της Μακεδονίας |
| --- |
|  |
| Αργεάδες | 
* Κάρανος
* Κοίνος
* Τυρίμμας
* Περδίκκας Α΄
* Αργαίος Α΄
* Φίλιππος Α΄
* Αέροπος Α΄
* Αλκέτας Α΄
* Αμύντας Α΄
* Αλέξανδρος Α΄
* Αλκέτας Β΄
* Περδίκκας Β΄
* Αρχέλαος Α΄
* Κρατερός
* Ορέστης
* Αέροπος Β΄
* Αρχέλαος Β΄
* Παυσανίας
* Αμύντας Β΄
* Αργαίος Β΄
* Αμύντας Γ΄
* Αλέξανδρος Β΄
* Περδίκκας Γ΄
* Αμύντας Δ΄
* Φίλιππος Β΄
* Αλέξανδρος Γ΄
* Φίλιππος Γ΄ o Αρριδαίος
* Αλέξανδρος Δ΄
 |  |
|  |
| Αντιβασιλείς | 
* Πτολεμαίος ο Αλωρίτης
* Αντίπατρος
* Πολυπέρχων
 |
|  |
| Αντιπατρίδες | 
* Κάσσανδρος
* Φίλιππος Δ΄
* Αλέξανδρος Ε΄
* Αντίπατρος Β´
* Αντίπατρος ο Ετησίας
 |
|  |
| Αντιγονίδες | 
* Δημήτριος Α΄ ο Πολιορκητής
* Αντίγονος Β΄ ο Γονατάς
* Δημήτριος Β΄ ο Αιτωλικός
* Αντίγονος Γ΄ ο Δώσων
* Φίλιππος Ε΄
* Περσέας
 |
|  |
| Εκτός δυναστειών | 
* Λυσίμαχος
* Πύρρος
* Πτολεμαίος Κεραυνός
* Μελέαγρος
* Σωσθένης (στρατηγός)
* Ανδρίσκος (ως Φίλιππος ΣΤ΄ - σφετεριστής)
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 88881779
* LCCN: n83131116
* ISNI: 0000 0000 6630 5254
* GND: 118560476
* SELIBR: 230379
* SUDOC: 075994062

 |

 |