Συντεταγμένες: 38°52′N 21°21′E﻿ / ﻿38.867°N 21.350°E﻿ / 38.867; 21.350

Οι **Αμοργιανοί** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Ινάχου, του του δήμου Αμφιλοχίας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Αιτωλοακαρνανίας, στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*.   Πριν το σχέδιο *Καποδίστριας* και το πρόγραμμα *Καλλικράτης*, ανήκε στην επαρχία Βάλτου του νομού Αιτωλοακαρνανίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεάς Ελλάδας.

Γεωγραφικά στοιχεία
-------------------

Οι Αμοργιανοί είναι χωριό στο Β.ΒΚ. τμήμα του νομού Αιτωλοακαρνανίας. Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Ίναχου (Μπιζάκου) και στο απώτατο βόρειο άκρο της τεχνητής λίμνης Καστρακίου, ανατολικά της Αμφιλοχίας και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 170. Το χωριό απέχει περίπου 73 χλμ. Β. του Μεσολογγίου.

Γενικά στοιχεία
---------------

Κατά μία εκδοχή, το όνομα του χωριού οφείλεται σε παραφθορά της ονομασίας παλιού εξωκκλησιού αφιερωμένο στην Αγία Μαρίνα (Αγία Μαρίνα > Αγια-Μαργιά > Αϊ Μαργιά > Αμαργιανή > Αμαργιανοί > Αμοργιανοί). O παλαιός οικισμός χτίστηκε το 1879, όπως μαρτυρά και σχετική επιγραφή στην είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου αλλά και σε κάποια σπίτια του παλαιού χωριού. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι πρώτοι οικιστές του παλαιού χωριού κατοικούσαν κάτω από το αρχαίο κάστρο της περιοχής Μακριάδας. Το νέο χωριό χτίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 στην πεδιάδα σε απόσταση περίπου 2 χλμ. νοτιότερα του παλαιού οικισμού.

Οι Αμοργιανοί αποτέλεσαν κατεξοχήν αγροτικό χωριό, ανέκαθεν στηριζόμενο στην καλλιέργεια καπνού και σε σημαντικό βαθμό στην κτηνοτροφία. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια καπνού διακόπηκε, με αποτέλεσμα να αυξηθεί κατακόρυφα η ανεργία και να μειωθεί στο ελάχιστο η γεωργική δραστηριότητα στην περιοχή.Έτσι λίγοι είναι πλέον εκείνοι που διατηρούν καλλιέργειες, ενώ σποραδικά καλλιεργούνται ελιές, καλαμπόκι, οπωροκηπευτικά, τριφύλλι και αμπελώνες. Κοντά στο παλιό χωριό διασώζονται ερείπια αρχαίου κάστρου. Από τους Αμοργιανούς κατάγονταν οι αγωνιστές κατά τον αγώνα για ανεξαρτησία (1821-1829) Λίτζος Χρήστος και Μάστορας ή Σαλοδήμος ή Αμοργιανιώτης Γεώργιος.

Αξιοθέατα
---------

* Ο ναός Γενεσίου της Θεοτόκου στο κέντρο του οικισμού
* Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, στη θέση του παλαιού χωριού
* Το ξωκκλήσι της Αγίας Μαρίνας

Τοπική κοινότητα
----------------

Η τοπική κοινότητα Αμοργιανών είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός με έκταση 59,354 χμ² (2011). Περιλαμβάνει και τους οικισμούς Μαλαταίικο, Πραντικό και Χαμορίκι. 

### Πληθυσμός

Μόνιμος 
| Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 449 (591) |
| 2001 | 407 (527) |
| 2011 | 363 (426) |

Πραγματικός (de facto)  | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1961 | 581 |
| 1971 | 629 (718) |
| 1981 | 597 (664) |
| 1991 | 476 (648) |
| 2001 | 439 (559) |
| 2011 | 362 (424) |

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
--------------------------------------------

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1836 και προσαρτήθηκε στον δήμο Στράτου του νομού Ακαρνανίας & Αιτωλίας. Το 1912 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Βαρετάδου, το 1925 εντάχθηκε στον νομό Άρτης και το 1926 υπήχθη οριστικά στον νομό Αιτωλοακαρνανίας. Το 1933 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Αμοργιανών. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 ο οικισμός αποσπάστηκε από την κοινότητα Αμοργιανών και προσαρτήθηκε στο δήμο Ινάχου. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από το δήμο Ινάχου και προσαρτήθηκε στον δήμο Αμφιλοχίας.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. 1 2 3  ΠΛ 2:743
4. 1 2 3  ΠΛΜ 7:461
5. ↑  Εκδόσεις «Ελλάδα»
6. ↑  «Διακοπές», σ. 720
7. ↑  xiromeropress (19 Απριλίου 2018). «Αμοργιανοί Αιτωλοακαρνανίας:Το πανέμορφο γραφικό χωριό από το οποίο καταγόταν αγωνιστές του '21!». *XIROMERO PRESS - Xiromeropress.gr*. Ανακτήθηκε στις 9 Απριλίου 2024.
8. ↑
9. ↑
10. ↑

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
* Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
* Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ. 2010
* Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ, τόμος 3ος, Εκδόσεις Τεγόπουλου - Μανιατέα, Αθήνα 1996, σελ. 248
* eetaa.gr

Βιβλιογραφία
------------

* Σταματελάτος Μ. & Βάμβα Φ. *Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας*, τόμος 1ος, Εκδόσεις εφημερίδας *Το Βήμα*, Αθήνα 2006, σελ. 99.
* Τέλωνας Νικόλαος, *Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος Βαλτινοί Αγωνιστές του '21*, Αμφιλοχία 2004, σελ. 145, 149

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* 
* 

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Αμφιλοχίας |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αμφιλοχίας | 
* Αγία Τριάδα
* Άγιοι Θεόδωροι
* Αμπελάκι
* Αμφιλοχία
* Αμφιλοχικό Άργος
* Ανοιξιάτικο
* Αριάδα
* Βαρετάδα
* Καλύβια
* Κάμπος
* Κάναλος
* Κατάφουρκο
* Κεραμίδι
* Κεχρινιά
* Κομποθέκλα
* Κρίκελλος
* Λιμναία
* Μακρυχώρια
* Μαυροράχη
* Μέγας Κάμπος
* Μονή Ρέθα
* Μπούκκα
* Ξηράκια
* Ξηρολίβαδο
* Πετράλωνα
* Πηγαδάκι
* Πλατός
* Προφήτης Ηλίας
* Πτελέα
* Σαρδίνια
* Σκρέικο
* Σπάρτο
* Στάνος
* Τρία Αλώνια
* Τριανταφυλλούλα
* Τσούκκα
* Φαλαγγιάς
* Ψηλά Αλώνια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ίναχου | 
* Άγιοι Θεόδωροι
* Άγιος Βλάσιος
* Άγιος Μηνάς
* Αγραπιδόκαμπος
* Αλευράδα
* Αμοργιανοί
* Αμπέλι
* Άνω Κάμπος
* Αυλάκι
* Βαρκό Κυπριό
* Βρουβιανά
* Γιαννόπουλοι
* Γραμματσούλι
* Διακόπια
* Δρομίτσα
* Εμπεσός
* Θύαμος
* Κάμινος
* Κατσιάδες
* Κρεμαστά Συκιάς
* Μαλαταίικο
* Μαρανέλι
* Μπαμπαλιό
* Νέα Μαλεσιάδα
* Νέο Αγρίδιο
* Νέο Χαλκιόπουλο
* Ξωμερή
* Παλιάμπελα
* Πατιόπουλο
* Παυλιάδα
* Περδικάκι
* Πετρώνα
* Πετσάλια
* Πηγάδια
* Πιστιανά
* Ποδογορά
* Ποταμιά
* Πραντικό
* Προσήλια
* Ρίγανη
* Σκατζόκαμπος
* Σταθάς
* Συκέα
* Τρίκλινο
* Υπαπαντή
* Φράγκου
* Φτελιά
* Χαλκιόπουλοι
* Χαμορίκι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Μενιδίου | 
* Ελαιόφυτο
* Ελαιοχώρι
* Θεριακήσιο
* Καθαροβούνι
* Καστριώτισσα
* Κατσούλι
* Λαγκάδα
* Μενίδι
* Παλαιά Φλωριάδα
* Παλαιόκαστρο
* Συκούλα
* Φλωριάδα
* Χρυσοπηγή
* Χρυσορράχη
 |
|  |
| 
* Έδρα: Αμφιλοχία
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)]
 |

 |