Ο **Κωνσταντίνος Κομνηνός Άγγελος** (1151 - μετά το 1199), Βυζαντινός αριστοκράτης και στρατηγός ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός των αυτοκρατόρων Ισαάκιου Β΄ Άγγελου και Αλέξιου Γ΄ Άγγελου. Ο Κωνσταντίνος Κομνηνός Άγγελος ήταν μεγαλύτερος γιος του Ανδρόνικου Άγγελου Βυζαντινού στρατιωτικού ηγέτη στη Μικρά Ασία και της Ευφροσύνης Κασταμονίτισσας (1125 - 1195). Ο πατέρας του Ανδρόνικος Άγγελος ήταν μικρότερος γιος του Κωνσταντίνου Αγγέλου γενάρχη του Οίκου των Αγγέλων με καταγωγή από τη Φιλαδέλφεια και της Θεοδώρας Κομνηνής της κόρης του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού του πρώτου Βυζαντινού αυτοκράτορα από τη Δυναστεία των Κομνηνών.

Ο ξάδελφος του σφετεριστής αυτοκράτορας Ανδρόνικος Α΄ Κομνηνός τον τύφλωσε αλλά όταν ο αδελφός του Ισαάκιος Β΄ τον ανέτρεψε και ανέβηκε στον θρόνο (1185) του έδωσε τον τίτλο του Σεβαστοκράτωρ. Παντρεύτηκε τη διετία 1169 - 1170 αλλά το όνομα και η οικογένεια της συζύγου του είναι άγνωστα, απέκτησε τουλάχιστον έναν γιο για τον οποίο η μόνη γνωστή πληροφορία που υπάρχει είναι ότι ήταν ένας από τους υποψηφίους για τον θρόνο (1199). Ο αυλικός ποιητής και Δρουγγάριος της Βίγλας Γρηγόριος Αντίοχος γράφει ότι την εποχή που κυβερνούσαν οι Μανουήλ Α΄ Κομνηνός και Αλέξιος Β΄ Κομνηνός είχε έντονη στρατιωτική δράση εναντίον των Σελτζούκων που κυβερνούσαν το Σουλτανάτο του Ρουμ.

Υποστήριξη στον Ανδρόνικο Α΄ Κομνηνό
------------------------------------

Την άνοιξη του 1182 η αυτοκράτειρα Μαρία της Αντιόχειας και ο πρωθυπουργός της Αλέξιος Κομνηνός έστειλαν τον πατέρα του Κωνσταντίνου να αντιμετωπίσει τον Ανδρόνικο έναν αντάρτη ξάδελφο του συζύγου της. Ο Ανδρόνικος Άγγελος έφτασε στη Νικομήδεια και τον υποστήριξε ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού της πόλης. Ο Ανδρόνικος Άγγελος ηττήθηκε από τον επαναστατικό στρατό στον Χάραξ παρά το γεγονός ότι οι επαναστάτες ήταν *"ένα ασύντακτο πλήθος χωρικών ανίκανοι να πολεμήσουν και Παφλαγόνες στρατιώτες με αρχηγό έναν ευνούχο χωρίς στρατιωτική εμπειρία"* όπως περιγράφει ο Νικήτας Χωνιάτης. Μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη ο Ανδρόνικος κατηγορήθηκε για δωροδοκία και με τη συμβουλή των έξι γιων του όλοι σύμφωνα με τον Χωνιάτη *"νέοι στην καρδιά και γενναίοι"* κλείστηκε στα ανάκτορα του στα Τείχη της Κωνσταντινούπολης. Ο Ανδρόνικος με ολόκληρη την οικογένεια του δραπέτευσε για τη Βιθυνία όπου ενώθηκε με τον Ανδρόνικο Κομνηνό. Ο Ανδρόνικος Κομνηνός ενισχυμένος με την υποστήριξη του ξαδέλφου του μετέβη στη Χαλκηδόνα και από εκεί έφτασε μέσω του Βόσπορου στην Κωνσταντινούπολη. Ο Μέγας Δουξ διοικητής του Βυζαντινού ναυτικού Ανδρόνικος Κοντοστέφανος και οι οπαδοί του Ανδρόνικου Κομνηνού άνοιξαν τις πύλες και τον όρισαν αντιβασιλιά του ανήλικου Αλέξιου Β΄.

Εξορία και τύφλωση
------------------

Οι ίδιοι ευγενείς που βοήθησαν στην άνοδο του Ανδρόνικου Κομνηνού στην εξουσία στράφηκαν πολύ γρήγορα εναντίον του επειδή ο νέος αυτοκράτορας από την αρχή έδειξε τις προθέσεις του να μην τηρήσει τις υποσχέσεις του. Ο Ανδρόνικος Κομνηνός και η οικογένεια του έχασαν όλα τα προνόμια που είχαν επί Μανουήλ A΄ και αποφάσισαν να τον ανατρέψουν. Η συνωμοσία αποκαλύφτηκε γρήγορα, ο Ανδρόνικος Κοντοστέφανος και τέσσερις γιοι του, ο πρωθυπουργός Βασίλειος Δούκας Καματηρός και πολλοί άλλοι ευγενείς συνελήφθησαν και τυφλώθηκαν αλλά ο Ανδρόνικος Κομνηνός δραπέτευσε με την οικογένεια του. Ο Χωνιάτης περιγράφει ότι ο Ανδρόνικος και οι γιοι του βρήκαν μια βάρκα γεμάτη αμφορείς, την ανέτρεψαν, ανέβηκαν πάνω και δραπέτευσαν για την Άκρα. Ο Κωνσταντίνος εξαντλήθηκε σύντομα από την εξορία, επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη και έκλεισε ειρήνη με τον Ανδρόνικο Κομνηνό. Ο Ανδρόνικος αποφάσισε στη συνέχεια να εξοντώσει όλους τους διεκδικητές, αρχικά θανατώθηκε η αντιβασίλισσα Μαρία της Αντιόχειας και στη συνέχεια ο ίδιος ο μικρός Αλέξιος Β΄. Όταν έγιναν γνωστά τα γεγονότα οι μικρότεροι αδελφοί του Κωνσταντίνου Θεόδωρος και Ισαάκιος επαναστάτησαν αντίστοιχα στην Προύσα και τη Νίκαια. Ο Κωνσταντίνος συμμετείχε και ο ίδιος σε κάποια εξέγερση και τυφλώθηκε υπό τις διαταγές του αυτοκράτορα.

Τελευταία χρόνια
----------------

Με την άνοδο του αδελφού του Ισαάκιου Β΄ Άγγελου πήρε τον τίτλο του Σεβαστοκράτορα. Ο ποιητής Γρηγόριος Αντίοχος έγραψε έναν ύμνο για το πρόσωπο του με στόχο τον διορισμό του σε κάποιο ψηλό αξίωμα αλλά μέχρι το τέλος της ζωής του ασχολήθηκε μόνο με φιλανθρωπίες.
Η αντίδραση του όταν ανατράπηκε ο Ισαάκιος Β΄ Άγγελος από τον άλλο τους αδελφό Αλέξιο Γ΄ είναι άγνωστη. Ο Αλέξιος Γ΄ αρρώστησε την άνοιξη του 1199 από ουρική αρθρίτιδα και προέκυψε σοβαρό θέμα διαδοχής αφού ο ίδιος ο Αλέξιος δεν είχε γιους. Ο Κωνσταντίνος σαν μεγαλύτερος αδελφός είχε τα περισσότερα δικαιώματα αλλά ο ίδιος και δυο ακόμα αδελφοί του όπως περιγράφει ο Χωνιάτης είχαν τυφλωθεί και συνεπώς αποκλειστεί από τη διαδοχή. Τα επόμενα χρόνια της ζωής του Κωνσταντίνου και η ημερομηνία θανάτου του παραμένουν άγνωστα. Σε κάποια στιγμή έκανε δωρεά ένα πλούσιο αφιέρωμα με ένα ύφασμα που είχε παράσταση των Αρχαγγέλων, το αφιέρωμα λεηλατήθηκε στην Δ΄ Σταυροφορία και μεταφέρθηκε στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου στη Δημοκρατία της Βενετίας. Μια σφραγίδα του Κωνσταντίνου με τα σύμβολα του Σεβαστοκράτορα υπάρχει στο Μουσείο Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 23  Νοεμβρίου 2018.
2. ↑  Ανακτήθηκε στις 26  Νοεμβρίου 2018.
3. ↑  Βάρζος 1984, σελίδες 715, 716.
4. ↑  Βάρζος 1984, σελίδες 715–716.
5. ↑  Polemis 1968, σελίδες 85, 86.
6. 1 2  Βάρζος 1984, σελ. 716.
7. 1 2 3  Βάρζος 1984, σελ. 717.
8. 1 2  Magoulias 1984, σελ. 138.
9. ↑  Brand 1968, σελ. 39.
10. ↑  Brand 1968, σελίδες 39–41.
11. ↑  Magoulias 1984, σελίδες 138–140.
12. 1 2 3  Βάρζος 1984, σελ. 718.
13. ↑  Magoulias 1984, σελ. 148.
14. ↑  Βάρζος 1984, σελ. 719.
15. ↑  Βάρζος 1984, σελίδες 719–720, 722.
16. 1 2 3 4  Βάρζος 1984, σελ. 722.
17. ↑  Magoulias 1984, σελίδες 273–274.

Πηγές
-----

* Brand, Charles M. (1968). *Byzantium Confronts the West, 1180–1204*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
* Magoulias, Harry J. επιμ. (1984). *O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniatēs*. Detroit: Wayne State University Press.
* Polemis, Demetrios I. (1968). *The Doukai: A Contribution to Byzantine Prosopography*. London: The Athlone Press.
* Βάρζος, Κωνσταντίνος (1984). *Η Γενεαλογία των Κομνηνών*. *Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών*. **Β**. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.