Το **Μπράτβουρστ** (Γερμανικά: [ˈbʁaːtvʊɐ̯st] ( ακούστε)) είναι τύπος γερμανικού λουκάνικου φτιαγμένο από κρέας, βόειο κρέας, ή πιο συχνά χοιρινό. Το όνομα προέρχεται από το παλαιό άνω γερμανικό *Brätwurst*, από *brät-*, που σημαίνει ψιλοκομμένο κρέας, και το *Βουρστ* που σημαίνει λουκάνικο. Στα σύγχρονα γερμανικά συνδέεται συχνά με το ρήμα *braten*, για τηγανιτά ή ψητά γεύματα.

Ιστορία
-------

Ενώ οι συνταγές λουκάνικων χρονολογούνται ακόμη και από το 228 μ.Χ. η πρώτη τεκμηριωμένη απόδειξη του μπράτβουρστ στη Γερμανία χρονολογείται το 1313 και μπορεί να βρεθεί στη Φραγκονική πόλη της Νυρεμβέργης, η οποία εξακολουθεί να είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο για την παραγωγή ψητών λουκάνικων.

Τύποι - παραδόσεις
------------------

### Γερμανία

Οι συνταγές για λουκάνικα ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή και ακόμη και τοποθεσία. Σε ορισμένες πηγές αναφέρονται πάνω από 40 διαφορετικές ποικιλίες γερμανικών λουκάνικων, με πολλές από αυτές να κατάγονται από τη Φραγκονία (σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται στη βόρεια Βαυαρία, αλλά εξακολουθεί να είναι αρκετά διακριτή πολιτισμό), στο βόρειο γείτονά της Θουριγγία και σε παρακείμενες περιοχές. Το σερβίρισμα τους διαφέρει και αυτό τοπικά, αλλά πιο συχνά θεωρούνται ως σνακ που σερβίρεται με ή σε ένα λευκό ψωμί που παράγεται από αλεύρι σιταριού και τρώγονται με μουστάρδα. Ως πιάτο σε παμπ, συχνά συνοδεύεται από λάχανο τουρσί ή σαλάτα και μερικές φορές σερβίρεται με σκοτεινό, σκληρό ψωμί που παράγεται κυρίως από σίκαλη αλεύρι, λιγότερο συχνά με *Μπρέτσελ* (κουλούρι). Είναι μια πολύ δημοφιλής μορφή γρήγορου φαγητού σε γερμανόφωνες χώρες, συχνά μαγειρεμένο και πωλημένο από τους πλανόδιους πωλητές από μικρές στάσεις.

Μπράτβουρστ, παραδοσιακό γερμανικό φαστ φουντ στο Μύνστερ
#### Φραγκονικές ποικιλίες

##### *Φρένκισε μπράτβουρστ*

*Φρένκισε μπράτβουρστ*
Το φραγκονικό λουκάνικο είναι σχετικά μεγάλο (10-20 εκατοστά), χοντρό, κοινό για όλη την περιοχή της Φραγκονίας με μικρές παραλλαγές. Αυτό χρονολογείται από το 1313. Με τη μαντζουράνα ως χαρακτηριστικό συστατικό, έχει αρκετά παρόμοια γεύση με το λουκάνικο της Νυρεμβέργης. Το φραγκονικό μπράτβουρστ σερβίρεται παραδοσιακά με λάχανο τουρσί ή σαλάτα.

##### *Κόμπουργκερ μπράτβουρστ*

Το μπράτβουρστ από την πόλη Κόμπουργκ στη Φραγκονία τεκμηριώθηκε για πρώτη φορά εκεί το 1498. Είναι κατασκευασμένο από χοιρινό και τουλάχιστον 15% βόειο κρέας, καρυκευμένο με αλάτι, πιπέρι, μοσχοκάρυδο και ξύσμα λεμονιού, και δεσμεύεται με ωμό αυγό. Είναι χονδροειδής στην υφή και είναι περίπου 25 εκατοστά μακρύ. Παραδοσιακά, στη σχάρα πάνω από κουκουνάρια και σερβίρεται σε ένα ψωμάκι (μπρέτχεν).

##### *Κουλμπάχερ μπράτβουρστ*

Το κουλμπάχερ μπράτβουρστ είναι ρόχβουρστ από την πόλη Κούλμπαχ στην Άνω Φραγκονία. Μακρύ και λεπτό, αποτελείται ως επί το πλείστον από πολύ λεπτά αλεσμένο κρέας, με πολύ λίγο χοιρινό. Αυτό το λουκάνικο μπορεί να καρυκευτεί με αλάτι, λευκό πιπέρι, μοσχοκάρυδο, το ξύσμα λεμονιού, μαντζουράνα, κύμινο και σκόρδο. Το ακριβές μίγμα είναι καλά φυλαγμένο μυστικό του κάθε χασάπη. Το κουλμπάχερ μπράτβουρστ συνήθως τηγανίζεται ή ψήνεται στη σχάρα πάνω από μια φωτιά με ξύλα. Πωλείται και σερβίρεται φρέσκο και ψημένο από πάγκους στη Μάρκτπλατς, σε ζεύγη, ή χωρίς μουστάρδα, τυλιγμένο σε ρολά με γλυκάνισο. 

##### *Νύρνμπεργκερ Ροστμπράτβουρστ*

*Νύρνμπεργκερ Μπράτβουρστ* με ξινολάχανο και μουστάρδα στο *Νύρνμπεργκερ Μπράτβουρστ Γκλεκλ* στο Μόναχο
Το μικρό, λεπτό λουκάνικο από τη Νυρεμβέργη, τη μεγαλύτερη πόλη της Φραγκονίας, τεκμηριώθηκε για πρώτη φορά το 1567. Έχει πλάτος 7-9 εκατοστών και βάρος 20-25 γραμμαρίων. Οι ονομασίες *Νυρνμπέργκερ μπράτβουρστ και Νυρνμπέργκερ Ροστμπράτβουρστ* (το ροστ προέρχεται από τη σχάρα πάνω από τη μαγειρική φωτιά) είναι ΠΟΠ δυνάμει του δικαίου της ΕΕ από το 2003, και ως εκ τούτου μπορεί να παραχθεί μόνο στην πόλη της Νυρεμβέργης, όπου ιδρύθηκε η "Ένωση για την Προστασία των Νυρνμπέργκερ Μπρατβούρστε" το 1997.

Βασίζεται στο χοιρινό και συνήθως καρυκεύεται με φρέσκα μαντζουράνα, το οποίο τους δίνει τη χαρακτηριστική τους γεύση. Παραδοσιακά ψήνεται πάνω σε ξύλο οξιάς. Ως κύριο πιάτο τρία έως έξι ζευγάρια επιδίδονται σε χάλκινη πλάκα είτε με λάχανο τουρσί ή σαλάτα, και συνοδεύεται από μια κουταλιά σάλτσας ή μουστάρδα. Πωλείται και ως πρόχειρο φαγητό από τους πλανόδιους πωλητές ως Ντράι ιμ Βέκλα ( *Drei im Weckla* που σημαίνει τρία σε ένα κουλούρι. Η ορθογραφία *Drei im Weggla* είναι επίσης δημοφιλής, και το *Weggla*/*Weckla* είναι η λέξη για το "ψωμάκι" στην τοπική διάλεκτο της Νυρεμβέργης) με μουστάρδα.

Ένας άλλος τρόπος μαγειρέματος λουκάνικων Νυρεμβέργης βρίσκεται σε καρυκεύματα ξυδιού και κρεμμυδιού, γνωστό ως Μπλάουε Τσίπφελ (μπλε λοβοί). 

* Nürnberger Rostbratwurst*Nürnberger Rostbratwurst*
* Drei im Weggla*Drei im Weggla*
* Blaue Zipfel mit Brezel*Blaue Zipfel mit Brezel*

##### *Βυρτσμπέργκερ Μπράτβουρστ*

Το *Βυρτσμπέργκερ Μπράτβουρστ,* επίσης γνωστό ως Βιντσερμπράτβουρστ, προέρχεται από την πόλη του Βύρτσμπουργκ στη Φραγκονία. Το μέγεθός του είναι παρόμοιο με το *Θούρινγκερ Ροστμπράτβουρστ*, αλλά τα συστατικά του περιλαμβάνουν το λευκό Κρασί Φράνκεν.

#### Άλλες ποικιλίες

##### *Θούρινγκερ ροστμπράβουρστ*

*Θούρινγκερ ροστμπράβουρστ*
Το *Θούρινγκερ Ροστμπράτβουρστ* είναι πικάντικο λουκάνικο από τη Θουριγγία. Είναι λεπτό και 15-20 εκατοστά μακρύ. Ψήνεται παραδοσιακά στη σχάρα πάνω στα κάρβουνα της φωτιάς και τρώγονται με μουστάρδα και ψωμί. Το όνομα Θούρινγκερ Ροστμπράτβουρστ έχει αναγνωριστεί ως ΠΓΕ βάσει του δικαίου της ΕΕ.

Μια ανακάλυψη του 2000 σχετικά με ένα έγγραφο του 1404 για τη πρώτη αναφορά του μπράτβουρστ στη Θουριγγία, ιδρύθηκε ο σύλλογος "Φίλοι του Θουριγγιανού Μπράτβουρστ" ιδρύθηκε το 2006. Την ίδια χρονιά, ο σύλλογος ίδρυσε το *Erstes Deutsches Bratwurstmuseum* (Πρώτο Μουσείο του Γερμανικού Μπράτβουρστ), στο χωριό Χολτσχάουζεν. Ένα ξύλινο μνημείο δύο μέτρων που περιέχει ένα λουκάνικο σε ψωμάκι βρίσκεται σε τοπικό κύκλο κυκλοφορίας διαφημίζει το μουσείο.

* Θούρινγκερ Ροστμπράτβουρστ σε ψωμάκι με μουστάρδα*Θούρινγκερ Ροστμπράτβουρστ* σε ψωμάκι με μουστάρδα
* Διάφορα θουριγγικά ροστμπράτβουρστ (θούρινγκερ = θουριγγικός, της Θουριγγίας)Διάφορα θουριγγικά ροστμπράτβουρστ (θούρινγκερ = θουριγγικός, της Θουριγγίας)

##### *Νορντχέσισε μπράτβουρστ*

Το νορντχέσισε μπράτβουρστ (από τη βόρεια Έσση) έχει μήκος 20 εκατοστών και έχει παρόμοια γεύση με το Θούρινγκερ ροστμπράτβουρστ. Παρασκευάζεται από χοιρινό και καρυκεύεται πολύ. Παραδοσιακά, ψήνεται στη σχάρα πάνω από μια φωτιά με ξύλα και σερβίρεται σε ρολό με μουστάρδα.

##### *Ρότε Βουρστ*

*Ρότε Βουρστ*
Το *Ρότε Βουρστ* (κόκκινο λουκάνικο) είναι ένα από τα αγαπημένα μπράτβουρστ της Σουαβίας. Είναι παρόμοιο με το *Μπόκβουρστ* και παρασκευάζεται από λεπτά αλεσμένο χοιρινό και μπέικον. Η γεύση του είναι πικάντικη. Για να αποτρέψει το διαχωρισμό κατά το ψήσιμο στη σχάρα ή το τηγάνι, κόβεται ένα X στα άκρα του το λουκάνικο, το οποίο ανοίγει κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος. Μερικές φορές μια σειρά από κοπές σχήματος Χ γίνονται σε όλο το μήκος του.

### Ελβετία

Το 1438, το λουκάνικο άρχισε να γίνεται δημοφιλές στην ανατολική Ελβετία, ιδιαίτερα στο Ζανκτ Γκάλεν. Το λουκάνικο Ζανκτ Γκάλερ είναι γνωστό από τότε. Μπορείτε να βρείτε καταστήματα που πωλούν μπράτβουρστ του Ζαντ Γκάλεν (γερμανικά: μπύρλι, bürli) στο δρόμο, ενώ σερβίρονται και με ρέστι στο εστιατόριο (γερμανικά: *rösti*).

### Ηνωμένες Πολιτείες

Το μπράτβουρστ γράφεται συχνά ως μπρατ στα αμερικανικά αγγλικά. Είναι δημοφιλής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά στην πολιτεία του Ουισκόνσιν, όπου υπάρχουν πάρα πολλοί κάτοικοι γερμανικής καταγωγής. Αρχικά το έφεραν γερμανοί μετανάστες στη Βόρεια Αμερική, αλλά είναι συνηθισμένο στο καλοκαιρινό μπάρμπεκιου, παράλληλα με το πιο διάσημο χοτ ντογκ. Το Ουισκόνσιν είναι επίσης το σπίτι του το "μπρατ με μπύρα", μια τοπική σπεσιαλιτέ όπου το μπράτβουρστ βράζεται στην μπύρα (συνήθως ένα μείγμα από ένα μπύρα πίλσνερ με βούτυρο και κρεμμύδια) πριν από το ψήσιμο στη σχάρα πάνω από τα κάρβουνα.

Το Μπράτβουρστ διαδόθηκε στην κομητεία Σεμπόιγκαν του Ουισκόνσιν κατά τη δεκαετία του 1920. Σε γενικές γραμμές, κάθε τοπικό κρεοπωλείο θα λαμβάνει παραγγελίες και θα φρεσκάρουν χειροποίητα το λουκάνικο για να παραληφθεί σε μια συγκεκριμένη ημέρα. Η περιεκτικότητα λίπους των αλλαντικών ήταν σημαντική, καθώς έπρεπε να ρίχνεται λίπος καθημερινά στα λουκάνικα για να μην αλλοιώνεται το τρόφιμο. Μερικό από το λίπος χάνεται κατά το ψήσιμο στα κάρβουνα.

Το μπράτβουρστ έχει γίνει επίσης δημοφιλής στα αθλητικά στάδια, ειδικά στα στάδια μπέιζμπολ, αφού ο Μπιλ Σπέρλινγκ εισήγαγε το μπράτβουρστ στο Μέιτζορ Λιγκ Μπέιζμπολ στο στάδιο της κομητείας του Μιλγουόκι το 1954. Τα παλιόπαιδα, τα οποία πωλούνται προς 35 λεπτά, ψήνονται και τοποθετούνται σε ένα δοχείο με μια ειδική σάλτσα ντομάτα με πράσινη πιπεριά και κρεμμύδι λίγο πριν το σερβίρισμα. Το λουκάνικο ήταν τέτοια επιτυχία, ενώ ο Σπέρλινγκ είπε ότι ο Ντιουκ Σνάιντερ των Μπρούκλιν Ντότζερς πήρανε ένα ενώ πήγαινε πίσω στη Νέα Υόρκη. Το Μίλλερ Παρκ στο Μιλγουόκι πουλάει περισσότερα μπράτβουρστ από χοτ-ντογκ.

Κάθε χρόνο, κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου της Ημέρας Μνήμης, η πόλη του Μάντισον του Ουισκόνσιν φιλοξενεί το Μπρατ Φεστ, το οποίο διαφημίζεται ως το "μεγαλύτερο φεστιβάλ μπράτβουρστ στον κόσμο."

Η πόλη Μπούσιρους στο Οχάιο (η οποία αυτοαποκαλείται "Πρωτεύουσα Μπράσβουρστ της Αμερικής") διεξάγει τριήμερο φεστιβάλ μπράτβουρστ κάθε χρόνο από το 1967.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «LEO Deutsch-Englisch Wörterbuch». Ανακτήθηκε στις 9 Απριλίου 2009.
2. ↑  Tjiang, Thomas (2013-09-13). «Nürnberger Bratwurst-Klassiker wird 700 Jahre alt». *Welt Online*.. Ανακτήθηκε στις 2016-09-04.
3. ↑  «Geschichte der Bratwurst: Neue historische Quelle ruft Streit zwischen Thüringern und Franken hervor». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2016.
4. ↑  Γερμανός Οδηγός Τροφίμων
5. ↑  Whitlock, Craig (2007-12-02). «Germans Take Pride in the Wurst». The Washington Post.
6. ↑  «*1. Deutsches Bratwurstmuseum* — Ιστορία του Λουκάνικου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
7. ↑  «Coburger Bratwurst». *German Food Guide & Directory*. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2018.
8. ↑  «Commission of the European Commission Regulation (EC) No 1257/2003». Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2009.
9. ↑  Schutzverband Nürnberger λουκάνικων για ψήσιμο αποτελεί ε.V.
10. ↑  «Geschichte der Bratwurst - Bratwurstmuseum Holzhausen / Verein "Freunde der Thüringer Bratwurst e.V."». *www.bratwurstmuseum.de*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2016.
11. ↑  Kussin, Zachary (November 14, 2016). «Eat your way through Switzerland’s sausage capital». *New York Post*.. Ανακτήθηκε στις May 23, 2018.
12. ↑  «"Ancestry: 2000," U.S. Census Bureau» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 20 Σεπτεμβρίου 2004. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2007.
13. ↑  "Wisconsin Στυλ Μπύρας Παλιόπαιδα", *ο Τζέιμς και ο Έβερετ*, 26 Μαΐου, 2012. Ανακτήθηκε Στις 21 Μαΐου Του 2016.
14. ↑  R. W. Apple, Jr."Το Κρέας Που Έκανε Sheboygan Διάσημοι", *Οι "New York Times"*, 5 Ιουνίου, 2002. Ανακτήθηκε Στις Ιουλίου 14, 2014.
15. ↑  Buz Swerkstrom. "County Stadium είναι βουρστ κίνηση Αρχειοθετήθηκε 2016-05-10 στο Wayback Machine.". *Μιλγουόκι Sentinel*, ιουνίου 1, 1988, μέρος 3, σ. 1,3.
16. ↑  madison.com[*νεκρός σύνδεσμος*]
17. ↑  «At Miller Park, more sausages than hot dogs are sold». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2013.
18. ↑  Fenton, Laura (August 19, 2005). «What!? I can get this stuff for how much?». *Today at msnbc*.. Ανακτήθηκε στις 2009-10-28.
19. ↑  «Discover Ohio». *Ohio Department of Development, Division of Tourism*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-01-16.. Ανακτήθηκε στις 2011-02-12.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Bratwurst recipes Αρχειοθετήθηκε 2010-11-18 στο Wayback Machine.
* 600 Years Bratwurst in Katzenelnbogen
* The History of Bratwurst