Οι **Διασκέψεις για την κλιματική αλλαγή** είναι ετήσιες διασκέψεις στο πλαίσιο της Σύμβασης-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή. Χρησιμεύουν ως επίσημη συνάντηση των μερών της Σύμβασης-πλαισίου για την αξιολόγηση της προόδου στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ξεκινώντας από την δεκαετία του 1990 (το 1995), για την διαπραγμάτευση του πρωτοκόλλου του Κυότο για να θεσπίσει νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις για τις ανεπτυγμένες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου.

Από το 2005 οι διασκέψεις έχουν επίσης χρησιμεύσει ως "Διάσκεψη των μερών που υπηρετεί ως συνάντηση των συμβαλλόμενων μερών του Πρωτοκόλλου του Κιότο" (CMP). Επίσης, τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου μπορούν να συμμετέχουν σε συνεδριάσεις που σχετίζονται με το πρωτόκολλο ως παρατηρητές.

Από το 2011 οι συναντήσεις έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για τη διαπραγμάτευση της συμφωνίας του Παρισιού ως μέρος των δραστηριοτήτων της πλατφόρμας του Ντέρμπαν μέχρι την ολοκλήρωσή της το 2015, η οποία δημιούργησε μια γενική πορεία προς την κλιματική δράση.

Η πρώτη διάσκεψη του ΟΗΕ για την αλλαγή του κλίματος πραγματοποιήθηκε το 1995 στο Βερολίνο.

Διάσκεψη του 1995: Βερολίνο, Γερμανία
-------------------------------------

Η πρώτη Διάσκεψη των μερών της σύμβασης-πλαισίου πραγματοποιήθηκε από τις 28 Μαρτίου έως τις 7 Απριλίου 1995 στο Βερολίνο της Γερμανίας.

Διάσκεψη του 1996: Γενεύη, Ελβετία
----------------------------------

Η δεύτερη διάσκεψη πραγματοποιήθηκε από τις 8-19 Ιουλίου 1996 στη Γενεύη. Η υπουργική δήλωσή της σημειώθηκε (αλλά δεν εγκρίθηκε) στις 18 Ιουλίου 1996 και αντικατοπτρίζει μια δήλωση θέσης των Ηνωμένων Πολιτειών που υποβλήθηκε από τον Τίμοθι Ουίρθ, πρώην Υφυπουργός παγκόσμιων υποθέσεων για το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτή τη συνάντηση, η οποία:

1. Αποδέχθηκε τα επιστημονικά ευρήματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή που διαπιστώθηκαν από την Διακυβερνητική Επιτροπή για την αλλαγή του κλίματος (IPCC) στη δεύτερη αξιολόγησή της (1995),
2. Απέρριψε τις ενιαίες "εναρμονισμένες πολιτικές" υπέρ της ευελιξίας και
3. Ζήτησε "νομικά δεσμευτικούς ενδιάμεσους στόχους".

Διάσκεψη του 1997: Κιότο, Ιαπωνία
---------------------------------

Η τρίτη διάσκεψη πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1997 στο Κιότο της Ιαπωνίας. Μετά από εντατικές διαπραγματεύσεις, υιοθέτησε το πρωτόκολλο του Κυότο, η οποία περιέγραψε την υποχρέωση μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου για τις χώρες του πρώτου παραρτήματος, μαζί με αυτό που έγινε γνωστό ως μηχανισμοί του Κιότο, όπως η εμπορία εκπομπών, ο μηχανισμός καθαρής ανάπτυξης και η κοινή εφαρμογή.

Οι περισσότερες βιομηχανικές χώρες και ορισμένες οικονομίες της Κεντρικής Ευρώπης σε μεταβατικό στάδιο (όλες ορίζονται ως χώρες του Παραρτήματος Β) συμφώνησαν σε νομικά δεσμευτικές μειώσεις στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατά μέσο όρο 6 έως 8% κάτω από τα επίπεδα του 1990 μεταξύ των ετών 2008-2012, που ορίζονται ως η πρώτη περίοδος προϋπολογισμού εκπομπών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να μειώσουν τις συνολικές εκπομπές τους κατά μέσο όρο κατά 7% κάτω από τα επίπεδα του 1990. Το Κογκρέσο δεν επικύρωσε τη Συνθήκη μετά την υπογραφή του από τον πρόεδρο Κλίντον. Η κυβέρνηση Μπους απέρριψε ρητά το πρωτόκολλο το 2001.

Διάσκεψη του 1998: Μπουένος Άιρες, Αργεντινή
--------------------------------------------

Η διάσκεψη του 1998 πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1998 στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Αναμενόταν ότι τα υπόλοιπα ζητήματα που δεν είχαν επιλυθεί στο Κιότο θα οριστικοποιηθούν σε αυτή τη συνάντηση.

Ωστόσο, η πολυπλοκότητα και η δυσκολία εξεύρεσης συμφωνίας σε αυτά τα θέματα αποδείχθηκαν ανυπέρβλητα και, αντιθέτως, τα μέρη της συνάντησης υιοθέτησαν ένα "σχέδιο δράσης" διάρκειας 2 ετών για την προώθηση των προσπαθειών και την εκπόνηση μηχανισμών για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο, το οποίο θα ολοκληρωνόταν το 2000. Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης αυτής, η Αργεντινή και το Καζακστάν εξέφρασαν τη δέσμευσή τους να αναλάβουν την υποχρέωση μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, όντας οι δύο πρώτες χώρες εκτός των παραρτημάτων που το έκαναν.

Διάσκεψη του 1999: Βόννη, Γερμανία
----------------------------------

Η διάσκεψη του 1999 πραγματοποιήθηκε μεταξύ 25 Οκτωβρίου και 5 Νοεμβρίου 1999, στη Βόννη της Γερμανίας. Ήταν κυρίως μια τεχνική συνάντηση και δεν κατέληξε σε σημαντικά συμπεράσματα.

Διάσκεψη του 2000: Χάγη, Ολλανδία
---------------------------------

Η διάσκεψη του 2000 έλαβε χώρα στις 13-25 Νοεμβρίου 2000, στη Χάγη της Ολλανδίας. Οι συζητήσεις εξελίχθηκαν γρήγορα σε μια διαπραγμάτευση υψηλού επιπέδου για τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα.

Αυτές περιλάμβαναν μια μεγάλη διαμάχη σχετικά με την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών να επιτραπεί η δημιουργία δεξαμενών άνθρακα σε δάση και γεωργικές εκτάσεις που θα ικανοποιούσαν ένα σημαντικό ποσοστό των μειώσεων των εκπομπών των ΗΠΑ με αυτόν τον τρόπο. Υπήρχαν διαφωνίες για τις συνέπειες από τη μη συμμόρφωση των χωρών με τους στόχους που είχαν θέσει, αλλά και οι δυσκολίες για το πως οι αναπτυσσόμενες χώρες θα μπορούσαν να λάβουν οικονομική βοήθεια για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, σχεδιάζοντας την μέτρηση και ενδεχομένως τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Στις τελευταίες ώρες της διάσκεψης, παρά τους συμβιβασμούς που συμφωνήθηκαν μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και ορισμένων χωρών της ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι χώρες της ΕΕ στο σύνολό τους, υπό την ηγεσία της Δανίας και της Γερμανίας, απέρριψαν τις συμβιβαστικές θέσεις και οι συνομιλίες στη Χάγη κατέρρευσαν.

Ο Γιαν Προνκ, Πρόεδρος της διάσκεψης, ανέστειλε την διάσκεψη χωρίς συμφωνία, με την προσδοκία ότι οι διαπραγματεύσεις θα επαναληφθούν αργότερα. Αργότερα ανακοινώθηκε ότι οι συναντήσεις της διάσκεψης θα επαναληφθούν στη Βόννη της Γερμανίας, κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου. Η επόμενη τακτικά προγραμματισμένη συνάντηση των μερών της σύμβασης-πλαισίου προγραμματίστηκε στο Μαρακές του Μαρόκου, τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2001.

Διάσκεψη του 2001: Βόννη, Γερμανία
----------------------------------

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν στις 17-27 Ιουλίου 2001, στη Βόννη της Γερμανίας, με ελάχιστη πρόοδο στην επίλυση των διαφορών που είχαν προκαλέσει αδιέξοδο στη Χάγη. Ωστόσο, η συνάντηση αυτή έλαβε χώρα αφού ο Τζορτζ Μπους είχε γίνει πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και είχε απορρίψει το Πρωτόκολλο του Κιότο τον Μάρτιο του 2001. Ως αποτέλεσμα, η αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτή τη συνάντηση αρνήθηκε να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις σχετικά με το πρωτόκολλο και επέλεξε να αναλάβει το ρόλο του παρατηρητή στη συνάντηση. Καθώς τα άλλα μέρη διαπραγματεύτηκαν τα βασικά ζητήματα, επετεύχθη συμφωνία για τα περισσότερα από τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα, προς έκπληξη των περισσότερων παρατηρητών, δεδομένων των χαμηλών προσδοκιών που προηγήθηκαν της συνάντησης. Οι συμφωνίες περιελάμβαναν:

1. Ευέλικτοι μηχανισμοί: Οι "ευέλικτοι μηχανισμοί" που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ευνοήσει έντονα όταν το πρωτόκολλο είχε αρχικά ψηφιστεί, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας εκπομπών, της κοινής εφαρμογής και τον Καθαρό Μηχανισμό Ανάπτυξης που επιτρέπει στις βιομηχανικές χώρες να χρηματοδοτούν δραστηριότητες μείωσης των εκπομπών στις αναπτυσσόμενες χώρες ως εναλλακτική λύση στις εγχώριες μειώσεις εκπομπών. Ένα από τα βασικά στοιχεία αυτής της συμφωνίας ήταν ότι δεν θα υπήρχε ποσοτικό όριο για την πίστωση που θα μπορούσε να απαιτήσει μια χώρα από τη χρήση αυτών των μηχανισμών, εφόσον η εγχώρια δράση αποτελούσε σημαντικό στοιχείο των προσπαθειών κάθε χώρας του Παραρτήματος Β για την επίτευξη των στόχων της.
2. Δεξαμενές άνθρακα: Συμφωνήθηκε ότι θα χορηγηθεί πίστωση για τις ευρείες δραστηριότητες που απορροφούν άνθρακα από την ατμόσφαιρα ή τον αποθηκεύουν, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης δασών και καλλιεργήσιμων εκτάσεων, και της αναβλάστησης (revegetation), χωρίς ανώτατο όριο στο ποσό της πίστωσης που μια χώρα θα μπορούσε να διεκδικήσει για δραστηριότητες νεροχύτη. Στην περίπτωση της διαχείρισης των δασών, ένα προσάρτημα Ζ καθορίζει ανώτατα όρια ανά χώρα για κάθε χώρα του παραρτήματος Α. Έτσι, ένα ανώτατο όριο 13 εκατομμυρίων τόνων θα μπορούσε να πιστωθεί στην Ιαπωνία (η οποία αντιπροσώπευε περίπου το 4% των εκπομπών του έτους βάσης). Για τη διαχείριση καλλιεργήσιμων εκτάσεων, οι χώρες θα μπορούσαν να λάβουν πίστωση μόνο για τις αυξήσεις δέσμευσης άνθρακα πάνω από τα επίπεδα του 1990.
3. Συμμόρφωση: Η τελική δράση σχετικά με τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς συμμόρφωσης που θα αντιμετώπιζαν τη μη συμμόρφωση με τις διατάξεις του πρωτοκόλλου αναβλήθηκε για την διάσκεψη του Μαρακές, αλλά περιελάμβανε γενικές γραμμές σχετικά με τις συνέπειες που θα επιβάρυναν μια χώρα για την αποτυχία επίτευξης των στόχων εκπομπών που θα περιλάμβαναν την απαίτηση "μείωσης" των ελλείψεων από 1.3 τόνους σε 1, αναστολή του δικαιώματος πώλησης πιστώσεων για μειώσεις των πλεονάζοντων εκπομπών και ένα απαιτούμενο σχέδιο δράσης συμμόρφωσης για όσους δεν πληρούν τους στόχους τους.
4. Χρηματοδότηση: υπήρξε συμφωνία για τη δημιουργία τριών νέων κονδυλίων για την παροχή βοήθειας για τις ανάγκες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή: (1) ένα ταμείο για την κλιματική αλλαγή που υποστηρίζει μια σειρά μέτρων για το κλίμα, (2) ένα ταμείο για λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες για τη στήριξη εθνικών προγραμμάτων δράσης προσαρμογής, και (3) ένα Ταμείο Προσαρμογής του Πρωτοκόλλου του Κιότο που υποστηρίζεται από εισφορές σχετικά με τον μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης και εθελοντικές εισφορές.

Ορισμένες επιχειρησιακές λεπτομέρειες που συνοδεύουν αυτές τις αποφάσεις παρέμειναν προς διαπραγμάτευση και συμφωνία, και αυτά ήταν τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάστηκαν από τη συνάντηση στο Μαρακές που ακολούθησε.

Διάσκεψη του 2001: Μαρακές, Μαρόκο
----------------------------------

Στη συνάντηση του 2001 στο Μαρακές του Μαρόκου από τις 29 Οκτωβρίου έως τις 10 Νοεμβρίου 2001, οι διαπραγματευτές ολοκλήρωσαν τις εργασίες για το σχέδιο δράσης του Μπουένος Άιρες, οριστικοποιώντας τις περισσότερες επιχειρησιακές λεπτομέρειες και καθορίζοντας την πορεία για να επικυρώσουν το Πρωτόκολλο του Κιότο. Το ολοκληρωμένο πακέτο αποφάσεων είναι γνωστό ως συμφωνίες του Μαρακές.

Η αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Πολιτειών διατήρησε τον ρόλο του παρατηρητή, αρνούμενη να συμμετάσχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις.

Άλλα μέρη συνέχισαν να εκφράζουν την ελπίδα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συμμετάσχουν εκ νέου στη διαδικασία κάποια στιγμή και εργάστηκαν για να επιτύχουν την επικύρωση του Πρωτοκόλλου του Κιότο από τον απαιτούμενο αριθμό χωρών για να τεθεί σε ισχύ (55 χώρες χρειάστηκαν να το επικυρώσουν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εκπροσωπούσαν το 55% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στις ανεπτυγμένες χώρες το 1990).

Η ημερομηνία της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Αύγουστος–Σεπτέμβριος 2002) προτάθηκε ως στόχος για να τεθεί σε ισχύ το Πρωτόκολλο του Κιότο.

Η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο Γιοχάνεσμπουργκ στη Νότια Αφρική.

Οι κύριες αποφάσεις στη διάσκεψη του 2001 ήταν μεταξύ άλλων οι παρακάτω:

* Επιχειρησιακοί κανόνες για την διεθνή εμπορία εκπομπών μεταξύ των μερών του πρωτοκόλλου, του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης και της κοινής εφαρμογής.
* Ένα καθεστώς συμμόρφωσης που περιγράφει τις συνέπειες εφόσον κάποια χώρα δεν πετύχει τους στόχους για τις εκπομπές. Η ευθύνη πέρασε στα μέρη του πρωτοκόλλου μόλις το θέσουν σε ισχύ, μιας και έπρεπε να αποφασίσουν εάν οι συνέπειες αυτές θα ήταν νομικά δεσμευτικές.
* Λογιστικές διαδικασίες για τους μηχανισμούς ευελιξίας.
* Η απόφαση για να εξεταστεί στην διάσκεψη του 2002 ήταν να επιτευχθεί επανεξέταση της επάρκειας των δεσμεύσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συζητήσεις για μελλοντικές δεσμεύσεις από τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Διάσκεψη του 2002: Νέο Δελχί, Ινδία
-----------------------------------

Από τις 23 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2002, η διάσκεψη στο Νέο Δελχί ενέκρινε την υπουργική δήλωση του Δελχί η οποία μεταξύ άλλων ζητούσε από τις ανεπτυγμένες χώρες να μεταφέρουν τεχνογνωσία και να ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις αναπτυσσόμενες χώρες. Επίσης εγκρίθηκε το πρόγραμμα εργασίας του Νέου Δελχί σχετικά με το άρθρο 6 της σύμβασης.

Η διάσκεψη του 2002 χαρακτηρίστηκε από τον δισταγμό της Ρωσίας, δηλώνοντας ότι χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για να το σκεφτεί.

Το Πρωτόκολλο του Κιότο θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ μόλις επικυρωθεί από 55 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που ευθύνονταν για το 55% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα του ανεπτυγμένου κόσμου το 1990.

Με τις Ηνωμένες Πολιτείες (εκπέμποντας το 36.1% του διοξειδίου του άνθρακα από τις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου) και την Αυστραλία να αρνείται να την επικυρώσει, η συμφωνία της Ρωσίας (η οποία εξέπεμπε το 17% των παγκόσμιων εκπομπών το 1990) ήταν υποχρεωμένη να πληροί τα κριτήρια επικύρωσης και ως εκ τούτου η Ρωσία κατάφερε να καθυστερήσει τη διαδικασία.

Διάσκεψη του 2003: Μιλάνο, Ιταλία
---------------------------------

Η διάσκεψη του 2003 πραγματοποιήθηκε στις 1-12 Δεκεμβρίου 2003 στο Μιλάνο της Ιταλίας.

Τα μέρη συμφώνησαν να χρησιμοποιήσουν το Ταμείο Προσαρμογής που ιδρύθηκε στη διάσκεψη του Μαρακές το 2001 κυρίως για να υποστηρίξουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να προσαρμοστούν καλύτερα στην κλιματική αλλαγή.

Το ταμείο θα χρησιμοποιηθεί επίσης για την ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω μεταφοράς τεχνογνωσίας. Στη διάσκεψη του Μιλάνου, τα μέρη συμφώνησαν επίσης να επανεξετάσουν τις πρώτες εθνικές εκθέσεις που υπέβαλαν 110 χώρες εκτός του παραρτήματος Α.

Διάσκεψη του 2004: Μπουένος Άιρες, Αργεντινή
--------------------------------------------

Η διάσκεψη του 2004 έλαβε χώρα στις 6-17 Δεκεμβρίου 2004.

Η διάσκεψη αυτή συζήτησε την πρόοδο που σημειώθηκε από την πρώτη διάσκεψη των μερών πριν από 10 χρόνια και τις μελλοντικές προκλήσεις της, με ιδιαίτερη έμφαση στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτή.

Για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να προσαρμοστούν καλύτερα στην κλιματική αλλαγή, υιοθετήθηκε το σχέδιο δράσης του Μπουένος Άιρες. Τα μέρη άρχισαν επίσης να συζητούν τον μηχανισμό μετά το πρωτόκολλο του Κιότο, σχετικά με τον τρόπο κατανομής της υποχρέωσης μείωσης των εκπομπών μετά το 2012, όταν λήγει η πρώτη περίοδος δέσμευσης.

Διάσκεψη του 2005: Μόντρεαλ, Καναδάς
------------------------------------

Η διάσκεψη του 2005 πραγματοποιήθηκε μεταξύ της 28ης Νοεμβρίου και 9 Δεκεμβρίου 2005, στο Μόντρεαλ του Κεμπέκ στον Καναδά. Ήταν η πρώτη συνεδρίαση των μερών του πρωτοκόλλου του Κυότο (CMP 1) από την αρχική συνεδρίαση τους στο Κιότο το 1997.

Ήταν μία από τις μεγαλύτερες διακυβερνητικές διασκέψεις για την κλιματική αλλαγή. Η εκδήλωση σηματοδότησε την έναρξη ισχύος του Πρωτοκόλλου του Κιότο.

Φιλοξενώντας περισσότερους από 10.000 αντιπροσώπους, ήταν μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς εκδηλώσεις του Καναδά και η μεγαλύτερη συγκέντρωση στο Μόντρεαλ από την παγκόσμια έκθεση του 1967.

Το σχέδιο δράσης του Μόντρεαλ ήταν μια συμφωνία για την "παράταση της διάρκειας ζωής του Πρωτοκόλλου του Κιότο πέρα από την ημερομηνία λήξης (το 2012) και τη διαπραγμάτευση βαθύτερων περικοπών στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου". Ο υπουργός περιβάλλοντος του Καναδά την εποχή εκείνη, Στεφάν Ντιόν, δήλωσε ότι η συμφωνία παρείχε ένα "χάρτη για το μέλλον".

Διάσκεψη του 2006: Ναϊρόμπι, Κένυα
----------------------------------

Η διάσκεψη του 2006 πραγματοποιήθηκε στις 6-17 Νοεμβρίου 2006 στο Ναϊρόμπι της Κένυας. Στη συνάντηση, ο δημοσιογράφος του BBC Ρίτσαρντ Μπλακ επινόησε τη φράση "κλιματικοί τουρίστες" για να περιγράψει ορισμένους αντιπροσώπους που συμμετείχαν "για να δουν την Αφρική, να πάρουν στιγμιότυπα της άγριας ζωής, των φτωχών, των αφρικανών γυναικόπαιδων που πεθαίνουν".

Ο Μπλακ σημείωσε επίσης ότι λόγω των ανησυχιών των αντιπροσώπων για το οικονομικό κόστος και τις πιθανές απώλειες ανταγωνιστικότητας των χωρών τους, η πλειοψηφία των συζητήσεων απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στη μείωση των εκπομπών.

Ο Μπλακ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν μια αποσύνδεση μεταξύ της πολιτικής διαδικασίας και της επιστημονικής επιταγής. Παρά την κριτική αυτή, έγιναν ορισμένα βήματα στην διάσκεψη αυτή, συμπεριλαμβανομένων των τομέων υποστήριξης των αναπτυσσόμενων χωρών και του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης.

Τα μέρη ενέκριναν ένα πενταετές πρόγραμμα εργασίας για την υποστήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή από τις αναπτυσσόμενες χώρες και συμφώνησαν σχετικά με τις διαδικασίες και τις λεπτομέρειες για το Ταμείο Προσαρμογής. Συμφώνησαν επίσης να βελτιώσουν τα έργα για τον καθαρό μηχανισμό ανάπτυξης.

Διάσκεψη του 2007: Μπαλί, Ινδονησία
-----------------------------------

Η διάσκεψη του 2007 έλαβε χώρα στις 3-17 Δεκεμβρίου 2007, στο Νούσα Ντούα στο Μπαλί της Ινδονησίας.

Η συμφωνία πάνω σε ένα χρονοδιάγραμμα και μια δομημένη διαπραγμάτευση για το πλαίσιο μετά το 2012 (το τέλος της πρώτης περιόδου δέσμευσης του Πρωτοκόλλου του Κιότο) επετεύχθη με την έγκριση του Σχέδιου Δράσης Του Μπαλί. Η Ομάδα Εργασίας για τη μακροπρόθεσμη συνεργατική δράση στο πλαίσιο της σύμβασης ιδρύθηκε ως νέο επικουρικό όργανο για τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων με στόχο την επείγουσα ενίσχυση της εφαρμογής της σύμβασης μέχρι και μετά το 2012.

Η ένατη απόφαση της διάσκεψης είναι μια τροποποιημένη μορφή του σχεδίου του Νέου Δελχί. Οι διαπραγματεύσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2008 (με αποτέλεσμα την 14η διάσκεψη στο Πόζναν της Πολωνίας) και το 2009 (με αποτέλεσμα την 15η διάσκεψη στην Κοπεγχάγη).

Διάσκεψη του 2008: Πόζναν, Πολωνία
----------------------------------

Η διάσκεψη του 2008 πραγματοποιήθηκε στις 1-12 Δεκεμβρίου 2008 στο Πόζναν της Πολωνίας.

Οι αντιπρόσωποι συμφώνησαν σε αρχές για τη χρηματοδότηση ενός ταμείου για να βοηθήσουν τα φτωχότερα έθνη να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και ενέκριναν έναν μηχανισμό ενσωμάτωσης της προστασίας των δασών στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Οι διαπραγματεύσεις για έναν διάδοχο του Πρωτοκόλλου του Κιότο ήταν ο πρωταρχικός στόχος της Διάσκεψης.

Διάσκεψη του 2009: Κοπεγχάγη, Δανία
-----------------------------------

Η διάσκεψη του 2009 έλαβε χώρα στη Κοπεγχάγη της Δανίας στις 7-18 Δεκεμβρίου 2009.

Ο γενικός στόχος της διάσκεψης του 2009 στη Δανία ήταν η θέσπιση μιας φιλόδοξης παγκόσμιας συμφωνίας για το κλίμα για την περίοδο μετά του 2012, όταν έληγε η πρώτη περίοδος δέσμευσης βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο.

Ωστόσο, στις 14 Νοεμβρίου 2009, οι Νιου Γιορκ Τάιμς ανακοίνωσαν ότι "ο Πρόεδρος Ομπάμα και άλλοι παγκόσμιοι ηγέτες αποφάσισαν να αναβάλουν το δύσκολο έργο της επίτευξης συμφωνίας για την κλιματική αλλαγή... συμφωνώντας αντ ' αυτού να καταστήσει την αποστολή της Διάσκεψης της Κοπεγχάγης να επιτύχει μια λιγότερο συγκεκριμένη "πολιτικά δεσμευτική" συμφωνία που θα έθετε τα πιο δύσκολα ζητήματα στο μέλλον".

Υπουργοί και αξιωματούχοι από 192 χώρες συμμετείχαν στη συνάντηση της Κοπεγχάγης, και πολλά μέλη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών επίσης συμμετείχαν.

Δεδομένου ότι πολλές βιομηχανικές χώρες του παραρτήματος Α είναι τώρα απρόθυμες να εκπληρώσουν δεσμεύσεις βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο, ένα μεγάλο μέρος του διπλωματικού έργου έθεσε τα θεμέλια για μια συμφωνία μετά το Κιότο έλαβε χώρα στη Κοπεγχάγη.

Η διάσκεψη δεν πέτυχε μια δεσμευτική συμφωνία για μακροπρόθεσμη δράση.

Μια "πολιτική συμφωνία" 13 παραγράφων ήταν το αντικείμενο διαπραγματεύσεων από 25 μέρη, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Κίνας, αλλά "σημειώθηκε" μόνο από την διάσκεψη, καθώς θεωρείται εξωτερικό έγγραφο που δεν διαπραγματεύτηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας της σύμβασης-πλαισίου.

Το Σύμφωνο ήταν αξιοσημείωτο στο γεγονός ότι αναφέρθηκε σε μια συλλογική δέσμευση των ανεπτυγμένων χωρών για νέους και πρόσθετους πόρους, συμπεριλαμβανομένης της δασοκομίας και των επενδύσεων μέσω διεθνών ιδρυμάτων, που θα προσεγγίσουν τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο 2010-2012.

Οι πιο μακροπρόθεσμες επιλογές για τη χρηματοδότηση του κλίματος που αναφέρονται στη συμφωνία συζητήθηκαν στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής Ομάδας Υψηλού Επιπέδου για τη χρηματοδότηση του κλίματος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ η οποία επρόκειτο να κάνει την αναφορά της τον Νοέμβριο του 2010.

Οι διαπραγματεύσεις για την επέκταση του Πρωτοκόλλου του Κιότο είχαν ανεπίλυτα ζητήματα όπως και οι διαπραγματεύσεις για ένα πλαίσιο μακροπρόθεσμης συνεργατικής δράσης.

Οι ομάδες εργασίας σε αυτές τις διαδρομές στις διαπραγματεύσεις επρόκειτο να κάνουν την αναφορά τους στη διάσκεψη στο Μεξικό.

Διάσκεψη του 2010: Κανκούν, Μεξικό
----------------------------------

Η διάσκεψη του 2010 πραγματοποιήθηκε στον Κανκούν στο νοτιοανατολικό Μεξικό, από τις 28 Νοεμβρίου έως τις 10 Δεκεμβρίου 2010.

Το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής ήταν μια συμφωνία που υιοθετήθηκε από τις χώρες που ζήτησαν την δημιουργία ενός πράσινου ταμείου για το κλίμα (με 100 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο ), ένα "κέντρο τεχνολογίας κλίματος" και ένα δίκτυο.

Ωστόσο, η χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου για το κλίμα δεν συμφωνήθηκε.

Ούτε υπήρξε μια δέσμευση για μια δεύτερη περίοδο της Κυότο, αλλά συνήχθη το συμπέρασμα ότι το έτος βάσης θα είναι το 1990 και οι δυνατότητες υπερθέρμανσης του πλανήτη θα είναι εκείνες που παρέχονται από τις αναφορές της διακυβερνητικής επιτροπής για το κλίμα.

Όλα τα μέρη "*αναγνώρισαν ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί επείγουσα και δυνητικά μη αναστρέψιμη απειλή για τις ανθρώπινες κοινωνίες και τον πλανήτη, και ως εκ τούτου απαιτεί να αντιμετωπιστεί επειγόντως από όλα τα μέρη.*". Αναγνωρίζοντας την τέταρτη έκθεση αξιολόγησης για το κλίμα, τα μέρη θα έπρεπε να δράσουν επειγόντως καθώς η μέγιστη επιτρεπτή θέρμανση ήταν στους 2 βαθμούς Κελσίου.

Συμφωνήθηκε επίσης ότι οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου θα πρέπει να κορυφωθούν το συντομότερο δυνατό, αλλά αναγνωρίζοντας ότι το χρονικό πλαίσιο για την κορύφωση θα είναι μεγαλύτερο στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και η εξάλειψη της φτώχειας είναι οι πρώτες και πρωταρχικές προτεραιότητες του αναπτυσσόμενες χώρες.

Διάσκεψη του 2011: Ντέρμπαν, Νότια Αφρική
-----------------------------------------

Η διάσκεψη του 2011 πραγματοποιήθηκε στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, από τις 28 Νοεμβρίου έως τις 9 Δεκεμβρίου 2011.

Η Διάσκεψη συμφώνησε στην έναρξη διαπραγματεύσεων για μια νομικά δεσμευτική συμφωνία που θα περιλαμβάνει όλες τις χώρες, και η οποία θα εγκριθεί το 2015, η οποία θα διέπει την περίοδο μετά το 2020. Υπήρξε επίσης πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία ενός Πράσινου Ταμείου για το κλίμα για το οποίο υιοθετήθηκε ένα πλαίσιο διαχείρισης. Το ταμείο πρέπει να διανείμει 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για να βοηθήσει τις φτωχές χώρες να προσαρμοστούν στις κλιματικές επιπτώσεις.

Ενώ η πρόεδρος της διάσκεψης, Μάιτε Νκοάνα-Μασαμπάνε, κήρυξε την διάσκεψη επιτυχημένη, επιστήμονες και περιβαλλοντικές ομάδες προειδοποίησαν ότι η συμφωνία δεν ήταν αρκετή για να αποφευχθεί μια θέρμανση του πλανήτη πάνω από τους 2 βαθμούς Κελσίου καθώς απαιτείται πιο επείγουσα δράση.

Διάσκεψη του 2012: Ντόχα, Κατάρ
-------------------------------

Η Κατάρ φιλοξένησε την 18η διάσκεψη για το κλίμα η οποία έλαβε χώρα στη Ντόχα του Κατάρ, από τις 26 Νοεμβρίου έως τις 7 Δεκεμβρίου 2012.

Το Συνέδριο παρήγαγε ένα πακέτο εγγράφων με τίτλο "Η πύλη του κλίματος της Ντόχα". Τα έγγραφα που περιέχονται συλλογικά είναι τα παρακάτω:

1. Η τροποποίηση της Ντόχας του πρωτοκόλλου του Κιότο (η οποία πρέπει να γίνει αποδεκτή πριν τεθεί σε ισχύ), η οποία περιλαμβάνει μια δεύτερη περίοδο δέσμευσης από το 2012 έως το 2020. Περιορίζεται στο 15% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα λόγω της έλλειψης δεσμεύσεων εκ μέρους της της Ιαπωνίας, της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, της Ουκρανίας, της Νέας Ζηλανδίας (ούτε των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά, χώρες οι οποίες δεν ήταν συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου κατά την περίοδο αυτή) και λόγω του γεγονότος ότι αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Κίνα (ο μεγαλύτερος ρυπαντής σήμερα), η Ινδία και η Βραζιλία δεν υπόκεινται σε μειώσεις εκπομπών βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο.
2. Απώλεια και ζημιά των γλωσσών, κάτι που επισημοποιήθηκε για πρώτη φορά στα έγγραφα του συνεδρίου.

Το συνέδριο σημείωσε μικρή πρόοδο προς τη χρηματοδότηση του Πράσινου ταμείου για το κλίμα.

Η Ρωσία, η Λευκορωσία και η Ουκρανία έκαναν παρατήρηση προς το τέλος της συνεδρίασης, όπως είχαν το δικαίωμα να σύμφωνα με τους κανόνες της συνεδρίασης. Κλείνοντας τη διάσκεψη, ο Πρόεδρος της είπε ότι θα σημειώσει αυτές τις αντιρρήσεις στην τελική του έκθεση.

Διάσκεψη του 2013: Βαρσοβία, Πολωνία
------------------------------------

Η διάσκεψη του 2013 ήταν η 19η ετήσια σύνοδος της Διάσκεψης των μερών (COP) για την Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) του 1992 και η 9η Σύνοδος της συνεδρίασης των μερών (CMP) για το πρωτόκολλο του Κυότο (το πρωτόκολλο έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο της χάρτας της σύμβασης-πλαισίου). Το συνέδριο έλαβε χώρα στη Βαρσοβία της Πολωνίας από τις 11 έως τις 23 Νοεμβρίου 2013.

Διάσκεψη του 2014: Λίμα, Περού
------------------------------

Η διάσκεψη του 2014 ήταν η 20η ετήσια σύνοδος της Διάσκεψης των μερών (COP) για την Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) του 1992 και η 10η Σύνοδος της συνεδρίασης των μερών (CMP) για το πρωτόκολλο του Κυότο (το πρωτόκολλο έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο της χάρτας της σύμβασης-πλαισίου). Το συνέδριο έλαβε χώρα στη Λίμα του Περού από τις 1 έως τις 12 Δεκεμβρίου 2014, ενώ η προδιάσκεψη έλαβε χώρα στη Βενεζουέλα.

Διάσκεψη του 2015: Παρίσι, Γαλλία
---------------------------------

Η διάσκεψη του 2015 πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 12 Δεκεμβρίου 2015. Οι διαπραγματεύσεις είχαν ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση της συμφωνίας του Παρισιού στις 12 Δεκεμβρίου, διέποντας τα μέτρα μείωσης της κλιματικής αλλαγής από το 2020 και έπειτα.

Η έγκριση αυτής της συμφωνίας έληξε το έργο της πλατφόρμας του Ντέρμπαν που ιδρύθηκε το 2011. Η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ (και έτσι θα καταστεί πλήρως ισχύουσα) στις 4 Νοεμβρίου 2016. Στις 4 Οκτωβρίου 2016 επιτεύχθηκε το όριο υιοθεσίας με περισσότερες από 55 χώρες που εκπροσωπούσαν τουλάχιστον το 55% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που επικυρώνουν τη συμφωνία.

Διάσκεψη του 2016: Μαρακές, Μαρόκο
----------------------------------

Η διάσκεψη του 2016 έλαβε χώρα στο Μαρακές, στη βορειοαφρικανική χώρα του Μαρόκου, στις 7-18 Νοεμβρίου 2016.

Ένα κομβικό ζήτημα της διάσκεψης είναι αυτό της λειψυδρίας, η καθαρότητα του νερού, και η βιωσιμότητα σε σχέση με το νερό, ένα σημαντικό πρόβλημα στον αναπτυσσόμενο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πολλών αφρικανικών κρατών. Πριν από την εκδήλωση ο Σαραφάτ Αφαϊλάλ προήδρευσε μιας πρωτοβουλίας για το νερό. Ένα άλλο εστιακό ζήτημα ήταν η ανάγκη μείωσης των εκπομπών θερμοκηπίου και η αξιοποίηση πηγών ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο Πίτερ Τόμσον, πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, απεύθυνε κάλεσμα για τον μετασχηματισμό της παγκόσμιας οικονομίας σε όλους τους τομείς για να επιτευχθεί μια παγκόσμια οικονομία χαμηλών εκπομπών.

Διάσκεψη του 2017: Βόννη, Γερμανία
----------------------------------

Η διάσκεψη του 2017 πραγματοποιήθηκε στις 6-17 Νοεμβρίου 2017. Ο πρόεδρος της διάσκεψης από το Φίτζι ανακοίνωσε στο τέλος της διάσκεψης του 2016 στις 18 Νοεμβρίου 2016 ότι θα λάβει χώρα στη Βόννη της Γερμανίας.

Ο Πρωθυπουργός των Φίτζι και Πρόεδρος της διάσκεψης, Φρανκ Μπαϊνιμαράμα, ανακοίνωσε στις 13 Απριλίου το λογότυπο της διάσκεψης αλλά και την διεξαγωγή της στην πανεπιστημιούπολη του ΟΗΕ στη Βόννη.

Διάσκεψη του 2018: Κατοβίτσε, Πολωνία
-------------------------------------

Η διάσκεψη του 2018 έλαβε χώρα στις 3 με 14 Δεκεμβρίου 2018 στο Κατοβίτσε της Πολωνίας.

Το όραμα της πολωνικής κυβέρνησης για την προεδρία της διάσκεψης αναφέρει ότι η οργάνωση της διάσκεψης θα προσφέρει μια ευκαιρία για να πείσει άλλες χώρες ότι η Πολωνία δεν παρεμποδίζει τη διαδικασία αντιμετώπισης της επικίνδυνης κλιματικής αλλαγής και ότι η Πολωνία είναι ένας από τους ηγέτες αυτής της διαδικασίας.

Διάσκεψη του 2019: Βόννη, Γερμανία
----------------------------------

Η διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή των θυγατρικών φορέων της σύμβασης-πλαίσιου συγκλήθηκε στη Βόννη της Γερμανίας στις 17-27 Ιουνίου 2019.

Κύρια διάσκεψη του 2019: Μαδρίτη, Ισπανία
-----------------------------------------

Η 25η Σύνοδος της Διάσκεψης των μερών προγραμματίστηκε να λάβει χώρα από τις 11 έως τις 22 Νοεμβρίου 2019 στη Βραζιλία. Μετά την εκλογή του Προέδρου της Βραζιλίας, Ζάιρ Μπολσονάρου η Βραζιλία απέσυρε την διεξαγωγή της διάσκεψης.

Επρόκειτο να λάβει χώρα στο Πάρκε Μπισεντενάριο Σερίγιος στο Σαντιάγο της Χιλής από τις 2 έως τις 13 Δεκεμβρίου 2019 με μια περίοδο πριν την διάσκεψη από τις 26 Νοεμβρίου έως τις 1 Δεκεμβρίου με περίπου 25.000 συμμετέχοντες.

Ωστόσο, μετά τις διαδηλώσεις του 2019, ο πρόεδρος της Χιλής Σεμπαστιάν Πινιέρα ανακοίνωσε την αποχώρηση της Χιλής από τη φιλοξενία της συνόδου στα τέλη του Οκτωβρίου 2019. Ο εκτελεστικός γραμματέας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή Πατρίσια Εσπινόσα δήλωσε ότι οι διοργανωτές "διερευνούσαν εναλλακτικές επιλογές φιλοξενίας". Στη συνέχεια, η Ισπανία προσφέρθηκε και διορίστηκε ως νέα οικοδεσπότρια.

Διάσκεψη του 2021: Γλασκώβη, Ηνωμένο Βασίλειο
---------------------------------------------

Η διάσκεψη του 2020 αρχικά είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί από τις 9 έως τις 19 Νοεμβρίου 2020 στη Γλασκώβη της Βρετανίας, αλλά αναβλήθηκε για τις 1 με 12 Νοεμβρίου 2021 λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.

Διάσκεψη του 2022: Σαρμ Ελ Σέιχ, Αίγυπτος
-----------------------------------------

Η 27η διάσκεψη για το κλίμα (COP 27) αναμενόταν αρχικά να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2021, αλλά μεταφέρθηκε στο 2022 λόγω της μετάθεσης της COP 26 από το 2020 στο 2021. Η COP 27 πραγματοποιήθηκε στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου και οδήγησε σε συμφωνία για τις απώλειες και τις ζημίες, βάσει της οποίας οι πλούσιες χώρες θα μπορούσαν να αποζημιώνουν τις φτωχές χώρες για τις ζημίες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή.

Διάσκεψη του 2023: Ντουμπάι, ΗΑΕ
--------------------------------

Η 28η διάσκεψη για το κλίμα (COP 28) θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Νοεμβρίου 2023 μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου 2023, στο Ντουμπάι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Κύρια σημεία της θα είναι ο παγκόσμιος απολογισμός (the **Global Stocktake GST**) σχετικά με την κατάσταση μετά τη συνδιάσκεψη του Παρισιού, χρηματοδότηση και ρυθμίσεις για τη συμφωνία για τις απώλειες και ζημιές και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης με το πρόγραμμα εργασιών για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «What is the UNFCCC & the COP». *Climate Leaders*. Lead India. 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2009.
2. ↑  «Stages of climate change negotiations». *Federal Ministry for the Environment, Nature Conservation, Building and Nuclear Safety*. 27 December 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 January 2017.. Ανακτήθηκε στις 15 November 2016.
3. ↑  «More Background on the COP». *UNFCC*. 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 November 2016.. Ανακτήθηκε στις 15 November 2016.
4. ↑  «1996: COP2, Geneva, Switzerland». *Climate Change*. 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 November 2016.. Ανακτήθηκε στις 15 November 2016.
5. ↑  «Part 4. Commentary on Impacts: Climate Science, Politics and Feedbacks». *Choose Climate*. 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 March 2019.. Ανακτήθηκε στις 15 November 2016.
6. ↑  «US commitment on greenhouse gases». *Building Green*. 1 September 1996. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 November 2016.. Ανακτήθηκε στις 15 November 2016.
7. ↑  "Climate Change and Human Health", Radio Netherlands Archives, 13 October 2000
8. ↑  John Hickman & Sarah Bartlett (2001). «Global Tragedy of the Commons at COP 6». *Synthesis/Regeneration 24*. Greens.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2010.
9. ↑  «UNFCCC.int» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 14 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
10. ↑  «UNFCCC.int» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 31 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
11. ↑  «Amendment» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 28 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
12. ↑  «climateanddevelopment.org» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 28 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
13. ↑  «Naturvardsverket.se». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
14. ↑  Article 6 of the United Nations Framework Convention on Climate Change is about education, training and public awareness
15. ↑  «2002 Russia hesitates». *Timeline : Nature Reports Climate Change*. Nature. 2002. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2012.
16. ↑  Hopkin, Michael (30 Σεπτεμβρίου 2004). «Russia backs Kyoto treaty». *Nature*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2012.
17. ↑  «UNFCCC.int» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 14 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
18. ↑  «Climate-change conference ends with key deals». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2007. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
19. ↑  Stephane Dion (13 Δεκεμβρίου 2005). «The Montreal Action Plan – Speaking Notes for the Honourable Stephane Dion, President, UN Climate Change Conference». Environment Canada. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2010.
20. ↑  United Nations Framework Convention on Climate Change (2 Ιουνίου 2014). «Montreal Climate Change Conference - December 2005». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
21. ↑  Black, Richard (18 November 2006). «Climate talks a tricky business». *BBC News*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 June 2010.. Ανακτήθηκε στις 19 June 2010.
22. ↑  «Ciesin.columbia.edu» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 28 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
23. ↑  «Calendar of Events». *Gateway to the UN System's Work on Climate Change*. UN.org. 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2009.
24. ↑  Goering, Laurie (13 Δεκεμβρίου 2008). «Climate talks end, lukewarm Meetings in Poland finish with hopes for a new treaty next year». *Los Angeles Times*. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2009.
25. ↑  Cooper, Helene (14 November 2009). «Leaders Will Delay Deal on Climate Change». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 June 2010.. Ανακτήθηκε στις 5 December 2009.
26. ↑  «Copenhagen Accord of 18 December 2009». UNFCC. 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 January 2010.. Ανακτήθηκε στις 28 December 2009.
27. 1 2  «Dates and venues of future sessions» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 14 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2010.
28. ↑  «COP 16». Cop16 website. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2010.
29. ↑  «Durban to Host Climate Conference». Greenpeace.org. 16 Νοεμβρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2010.
30. ↑  Harvey, Fiona; Vidal, John (11 December 2011). «Global climate change treaty in sight after Durban breakthrough». *The Guardian* (London). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 October 2013.. Ανακτήθηκε στις 11 December 2011.
31. 1 2  Black, Richard (11 Δεκεμβρίου 2011). «Climate talks end with late deal». BBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Δεκεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2011.
32. ↑  Harvey, Fiona; Vidal, John (11 December 2011). «Durban deal will not avert catastrophic climate change, say scientists». *The Guardian* (London). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 July 2014.. Ανακτήθηκε στις 11 December 2011.
33. ↑  «Archived copy» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 18 Ιανουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
34. ↑  United Nations Framework Convention on Climate Change (12 Αυγούστου 2014). «Doha Climate Change Conference - November 2012». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2013.
35. ↑  «Remarks by H.E. Mr. Abdullah Bin Hamad Al‐Attiyah, COP 18/CMP 8 President» (PDF). United Nations Climate Change Secretariat. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 13 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2012.
36. ↑  «UN Climate Conference throws Kyoto a Lifeline». *The Globe and Mail*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2012.
37. 1 2  «Climate talks: UN forum extends Kyoto Protocol, settles compensation». BBC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2012.
38. ↑  «19th Session of the Conference of the Parties to the UNFCCC». International Institute for Sustainable Development. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2013.
39. ↑  «Peru to host 2014 UN climate talks». Capital Broadcasting Network. Capital Group Limited. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2013.
40. ↑  Rudd, Kevin (25 May 2015). «Paris Can't Be Another Copenhagen». *New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 February 2018.. Ανακτήθηκε στις 26 May 2015.
41. 1 2  «UNFCCC COP 24». UNFCCC. 14 Ιουνίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2017.
42. ↑  no by-line.--> (12 Δεκεμβρίου 2015). «Historic Paris Agreement on Climate Change - 195 Nations Set Path to Keep Temperature Rise Well Below 2 Degrees Celsius». *UN Climate Change Newsroom*. United Nations Framework Convention on Climate Change. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2015.
43. ↑  «UNFCCC COP 22». IISD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 October 2016.. Ανακτήθηκε στις 22 November 2015.
44. ↑  «Statement of H.E. Mr. Peter Thomson, President of the 71st Session of the General Assembly 22nd Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change 15 November 2016» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 10 Ιουνίου 2017. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2019.
45. ↑  Victor, David (14 November 2016). «How Bad Will Trump Be for Climate Policy?». MIT Technology Review.. Ανακτήθηκε στις 19 May 2017.
46. ↑  «COP23 Logo Launched in Fiji». UN Climate Change Newsroom. UN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 June 2017.. Ανακτήθηκε στις 12 June 2017.
47. ↑  «Agreement». *COP 24 Katowice 2018* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2018.
48. ↑  «Vision». *COP 24 Katowice 2018* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2018.
49. ↑  «Climate Diplomacy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Νοεμβρίου 2019.
50. ↑  Londoño, Ernesto; Sengupta, Somini (30 October 2019). «Chile, Rocked by Unrest, Withdraws From Hosting Climate and Trade Summits». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 October 2019.. Ανακτήθηκε στις 1 November 2019.
51. ↑  «Santiago Climate Change Conference - December 2019». *United Nations Climate Change*. UNFCCC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2019.
52. ↑  «Chile pulls out of hosting APEC and COP 25 due to protests». *France 24* (Paris). 30 October 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 October 2019.. Ανακτήθηκε στις 30 October 2019.
53. ↑  «UN Climate Change Statement on COP25». *unfccc.int*. UNFCCC Secretariat. 30 Οκτωβρίου 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2019.
54. ↑  Sengupta, Somini (31 October 2019). «Spain Agrees to Host Key Climate Talks After Chile Pulls Out». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 October 2019. .
55. ↑  «HOME». *UN Climate Change Conference (COP26) at the SEC – Glasgow 2020* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2020.