***Khaya*** είναι το γένος επτά ειδών από τα δέντρα στην οικογένειας του μαόνι Μελιοειδή *(Meliaceae)*, εγγενές στην τροπική Αφρική και τη Μαδαγασκάρη. Όλα τα είδη γίνονται μεγάλα δέντρα ύψους 30-35 m, σπανίως 45 m, με έναν κορμό πάνω από 1 m σε διάμετρο, που συχνά είναι ενισχυμένος στη βάση. Τα φύλλα είναι πτεροειδή, με 4-6 ζεύγη φυλλαδίων, με το τελικό φυλλάδιο να απουσιάζει, κάθε φύλλο είναι 10-15 εκ. στρογγυλεμένο απότομα προς την κορυφή, αλλά συχνά με οξυτενή *(acuminate)* άκρη. Τα φύλλα μπορεί να είναι είτε φυλλοβόλα ή αειθαλή, ανάλογα με το είδος. Τα άνθη παράγονται σε χαλαρές ταξιανθίες, κάθε λουλούδι είναι μικρό, με τέσσερα ή πέντε κιτρινωπά πέταλα και δέκα στήμονες. Ο καρπός είναι σφαιρικός με τετραβάλβιδες ή πενταβάλβιδες κάψες διαμέτρου 5-8 εκ. οι οποίες περιέχουν πολλούς φτερωτούς σπόρους.

Είδη
----

* *Khaya anthotheca* (συνώνυμο *K. nyasica*)
* *Khaya grandifoliola*
* *Khaya ivorensis*
* *Khaya madagascariensis*
* *Khaya nyasica*
* *Khaya senegalensis*

Χρήσεις
-------

Η ξυλεία της *Khaya*, ονομάζεται **Αφρικανικό μαόνι** και θεωρείται γενικά ως το πιο κοντινό μαόνι στο γνήσιο μαόνι, το οποίο είναι του γένους *Swietenia*. Η *Khaya senegalensis*, επίσης γνωστή ως το μαόνι της Αφρικανικής ξηράς ζώνης ή στην γλώσσα Σόνα *Mubaba*, επίσης, χρησιμοποιείται για τα ποώδη μέρη της. Στη δυτική Αφρική, οι Φουλάνι βοσκοί κλαδεύουν το δέντρο κατά τη διάρκεια της ξηρής περιόδου, για τη διατροφή των βοοειδών. Επιπλέον, ο φλοιός της *Κ. senegalensis* συχνά συλλέγεται από τους φυσικούς πληθυσμούς, καθώς και στις φυτείες και χρησιμοποιείται για τη θεραπεία πολλών ασθενειών. Οι σπόροι της *Κ. senegalensis* έχουν περιεκτικότητα σε έλαιο 52,5%, που αποτελείται από 21% παλμιτικό οξύ, 10% στεατικό οξύ, 65% ελαϊκό οξύ και 4% "αδιευκρίνιστα οξέα".

Το ανθεκτικό κοκκινωπό-καφέ ξύλο της *Κ. anthotheca*, χρησιμοποιείται για την κατασκευή κανό ή μοκόρο *(mokoros)* και σε γενικές γραμμές, ως πλαίσια θυρών και ξυλεία τοποθέτησης ραφιών που είναι ανθεκτικό στους τερμίτες και τους τρυπητές.

Κάποιες εταιρείες κατασκευής τυμπάνων και ταμπούρλων, όπως η *«Premier»*, χρησιμοποιούσε στα μέσα της δεκαετίας του '70, ξυλεία *Khaya* για την κατασκευή των τυμπάνων της. Ωστόσο, επειδή ήταν πολλή ακριβή, στράφηκε στην χρήση άλλων υλικών, όπως σφένδαμο *(maple)* και σημύδα *(birch)*.

Δείτε επίσης
------------

* *Afzelia*
* *Cordia africana*

Σημειώσεις
----------

1. ↑   Πρόκειται για νομαδική φυλή κτηνοτρόφων, οι οποίοι κατοικούν στη Δυτική Αφρική.

Παραπομπές σημειώσεων

Παραπομπές
----------

1. ↑  Καθ. Γεωργίου Μαντάνη (PhD, Dipl.) (Ιανουάριος 2016). «8. African Mahogany (Khaya sp.), κν. Khaya, African mahogany, αφρικάνικο μαόνι.». Στο: Τ.Ε.Ι. Θεσσαλίας. *«Αναγνώριση Ξύλου» (προέλευση, ονοματολογία, ταυτοποίηση) - Χαρακτηριστικά Κυριοτέρων Ειδών Ξύλου* (PDF). Καρδίτσα. σελίδες 11 & 51 / 77. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 8 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2016.
2. ↑  , τελευταία επίσκεψη: 31/08/2016
3. ↑  Joffe, Pitta: (2007), *Indigenous Plants of South Africa*, Briza Publications, pg 123

|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Khaya (έκδοση 680014835) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |