Για τον ομώνυμο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, δείτε: Πατριάρχης Κάλλιστος Α΄.  

Ο **Κάλλιστος Α΄** ήταν Πάπας (σύμφωνα με τον Σέξτο Ιούλιο Αφρικανό) από το 217 έως τον θάνατό του το 222. Έζησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας των αυτοκρατόρων Ηλιογάβαλου και Σεβήρου Αλέξανδρου.

Ο σύγχρονός του, και εχθρός του, συγγραφέας του έργου «Φιλοσοφούμενα» (ίσως ο Ιππόλυτος), αφηγείται ότι όταν ο νεαρός τότε σκλάβος Κάλλιστος τοποθετήθηκε από τον αφέντη του, Καρποφόρο, υπεύθυνος μιας Τράπεζας, έχασε τα χρήματα που είχαν τοποθετήσει οι Χριστιανοί. Κατόπιν αυτού, ο Κάλλιστος έφυγε από τη Ρώμη, αλλά συνελήφθη λίγο πιο έξω από αυτή. Σύμφωνα με το θρύλο, ο Κάλλιστος έπεσε στη θάλασσα για να σωθεί από τους διώκτες του, αλλά διασώθηκε και οδηγήθηκε πάλι στον αφέντη του. Αφέθηκε ελεύθερος κατόπιν αιτήματος των πιστωτών του, οι οποίοι ήλπιζαν ότι θα μπορέσει να συγκεντρώσει μέρος των χρημάτων, αλλά συνελήφθη ξανά σε καβγά που ξέσπασε σε Συναγωγή, στον οποίο ενεπλάκη στην προσπάθειά του να δανειστεί χρήματα από Εβραίους. Έχοντας καταδοθεί ως Χριστιανός, ο Κάλλιστος καταδικάστηκε να δουλέψει στα ορυχεία της Σαρδηνίας. Τελικά απελευθερώθηκε μαζί με άλλους χριστιανούς κατόπιν αιτήματος του Υακίνθου, ενός ευνούχου πρεσβυτέρου, εκπροσώπου της Μαρκίας, ερωμένης του Αυτοκράτορα Κόμμοδου. Η υγεία του είχε τόσο εξασθενήσει, ώστε οι άλλοι χριστιανοί τον έστειλαν στο Άντιουμ για να αναρρώσει, ενώ ο Πάπας Βίκτωρ Α΄ του έδινε βοήθημα εν είδει σύνταξης.

Άγαλμα του Καλλίστου Α΄ στον Καθεδρικό Ναό της Ρενς
Ο Κάλλιστος ήταν ο διάκονος, στον οποίο εμπιστεύτηκε ο Πάπας Ζεφυρίνος τους νεκρικούς θαλάμους κατά μήκος της Αππίας Οδού. Κατά τον τρίτο αιώνα, εννέα επίσκοποι Ρώμης ενταφιάστηκαν σε αυτές τις «Κατακόμβες του Αγίου Καλλίστου».

Όταν ο Κάλλιστος εξελέγη επίσκοπος Ρώμης, ως διάδοχος του Ζεφυρίνου, καθιέρωσε την αποδοχή της μετάνοιας όσων έδειξαν βαριά ανυπακοή στο νόμο του Θεού, δίνοντας άφεση στις αμαρτίες, για τις οποίες ζητούνταν συγχώρεση, ανεξάρτητα από τη σοβαρότητά τους. Έδειξε έτσι επιείκεια προς τους ειλικρινά μετανοούντες, αφήνοντας την τιμωρία τους στο έλεος του Θεού. Η στάση του αυτή συνάντησε την αντίδραση του Ιππολύτου, του Τερτυλλιανού και πολλών άλλων αυστηρών επισκόπων, οι οποίοι είχαν ιδιαίτερες ενστάσεις για την αποδοχή σε κοινωνία εκείνων που είχαν διαπράξει βαριά εγκλήματα, όπως φόνους ή μοιχεία. Προκειμένου να επιβάλει την άποψή του, στήριξε την αυθεντία του επισκόπου Ρώμης στο ευαγγελικό χωρίο «σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν». Αυτό, η στήριξη δηλαδή της «οικονομίας» σε «δεδομένη εξουσία» και αυθεντία του επισκόπου Ρώμης έναντι των άλλων, συνέβη για πρώτη φορά, και ήταν το πρώτο, ιστορικά, κρούσμα οικοδόμησης της θεωρίας του «παπικού πρωτείου», το οποίο υπήρξε και ένας από τους λόγους της μετέπειτα διάσπασης της Εκκλησίας.

Στην *Historia Augusta*, μια συλλογή βιογραφιών Ρωμαίων Αυτοκρατόρων, αναφέρεται ότι ο Κάλλιστος είχε κτίσει μικρό ευκτήριο οίκο σε ένα σημείο το οποίο διεκδικήθηκε από ιδιοκτήτες ταβερνών. Όμως, ο Αυτοκράτορας Σεβήρος Αλέξανδρος αποφάσισε ότι η λατρεία οποιουδήποτε Θεού είναι προτιμότερη από μια ταβέρνα. Η ιστορία αυτή αναφέρεται στο αρχικό κτίσιμο της Βασιλικής της *Santa Maria in Trastevere*, ενός από τους παλαιότερους ναούς της Ρώμης, που διασώζεται μέχρι σήμερα.

Εκεί κοντά βρίσκεται και ο ναός του Αγίου Καλλίστου, μια εκκλησία του 8ου αιώνα, η οποία φαίνεται ότι θεμελιώθηκε στο Μαυσωλείο που είχε χτιστεί στον τόπο μαρτυρίου του. Ο Κάλλιστος μαρτύρησε το 222 ή 223, ίσως κατά τη διάρκεια λαϊκής εξέγερσης. Υπάρχει ο θρύλος ότι ρίφθηκε για να θανατωθεί μέσα σε ένα πηγάδι, το οποίο όμως δε φαίνεται να έχει ιστορική βάση, αν και ο προαναφερόμενος ναός περιέχει ένα αρχαίο πηγάδι. Ενταφιάστηκε σε κοιμητήριο της Αυρηλιανής Οδού και τα οστά του μεταφέρθηκαν τον 9ο αιώνα στο ναό της *Santa Maria in Trastevere*.

Η Καθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 14 Οκτωβρίου, που θεωρείται ημερομηνία του μαρτυρίου του. Τον διαδέχθηκε ο Πάπας Ουρβανός Α΄.

Τα έργα του Καλλίστου θεωρούνται πλαστά.

Παραπομπές
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Πάπας Κάλλιστος Α΄** |

1. ↑  Saint Calixtus I Encyclopædia Britannica
2. ↑  Κατά Ματθαίον, ιστ΄ 18
3. ↑  Αριστείδης Πανώτης (2008). *Το Συνοδικόν της εν Ελλάδι Εκκλησίας*. **A**. Εκδόσεις Σταμούλη. σελ. 110. ISBN 978-960-8116-17-7.
4. 1 2  Catholic Encyclopedia (Αγγλικά)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πάπες της Καθολικής Εκκλησίας |
| --- |
|  |
| 1ος–4ος αιώνας | 
Πέτρος · Λίνος · Κλείτος · Κλήμης Α΄ · Ευάριστος · Αλέξανδρος Α΄ · Σίξτος Α΄ · Τελεσφόρος · Υγίνος · Πίος Α΄ · Ανίκητος · Σωτήρ · Ελεύθερος · Βίκτωρ Α΄ · Ζεφυρίνος · Κάλλιστος Α΄ · Ουρβανός Α΄ · Ποντιανός · Ανθηρός · Φαβιανός · Κορνήλιος · Λούκιος Α΄ · Στέφανος Α΄ · Σίξτος Β΄ · Διονύσιος · Φήλιξ Α΄ · Ευτυχιανός · Γάιος · Μαρκελλίνος · Μάρκελλος Α΄ · Ευσέβιος · Μιλτιάδης · Σιλβέστρος Α΄ · Μάρκος · Ιούλιος Α΄ · Λιβέριος · Δάμασος Α΄ · Σιρίκιος · Αναστάσιος Α΄ |  |
|  |
| 5ος–8ος αιώνας | 
Ιννοκέντιος Α΄ · Ζώσιμος · Βονιφάτιος Α΄ · Κελεστίνος Α΄ · Σίξτος Γ΄ · Λέων Α΄ · Ιλάριος · Σιμπλίκιος · Φήλιξ Γ΄ · Γελάσιος Α΄ · Αναστάσιος Β΄ · Σύμμαχος · Ορμίσδας · Ιωάννης Α΄ · Φήλιξ Δ΄ · Βονιφάτιος Β΄ · Ιωάννης Β΄ · Αγαπητός Α΄ · Σιλβέριος · Βιγίλιος · Πελάγιος Α΄ · Ιωάννης Γ΄ · Βενέδικτος Α΄ · Πελάγιος Β΄ · Γρηγόριος Α΄ · Σαβινιανός · Βονιφάτιος Γ΄ · Βονιφάτιος Δ΄ · Αδεοδάτος Α΄ · Βονιφάτιος Ε΄ · Ονώριος Α΄ · Σεβερίνος · Ιωάννης Δ΄ · Θεόδωρος Α΄ · Μαρτίνος Α΄ · Ευγένιος Α΄ · Βιταλιανός · Αδεοδάτος Β΄ · Δόνος · Αγάθων · Λέων Β΄ · Βενέδικτος Β΄ · Ιωάννης Ε΄ · Κόνων · Σέργιος Α΄ · Ιωάννης ΣΤ΄ · Ιωάννης Ζ΄ · Σισίνιος · Κωνσταντίνος · Γρηγόριος Β΄ · Γρηγόριος Γ΄ · Ζαχαρίας · (Στέφανος) · Στέφανος Β΄ · Παύλος Α΄ · Στέφανος Γ΄ · Αδριανός Α΄ · Λέων Γ΄ |
|  |
| 9ος–12ος αιώνας | 
Στέφανος Δ΄ · Πασχάλης Α΄ · Ευγένιος Β΄ · Βαλεντίνος · Γρηγόριος Δ΄ · Σέργιος Β΄ · Λέων Δ΄ · Βενέδικτος Γ΄ · Νικόλαος Α΄ · Αδριανός Β΄ · Ιωάννης Η΄ · Μαρίνος Α΄ · Αδριανός Γ΄ · Στέφανος Ε΄ · Φορμόζος · Βονιφάτιος ΣΤ΄ · Στέφανος ΣΤ΄ · Ρωμανός · Θεόδωρος Β΄ · Ιωάννης Θ΄ · Βενέδικτος Δ΄ · Λέων Ε΄ · Σέργιος Γ΄ · Αναστάσιος Γ΄ · Λάνδων · Ιωάννης Ι΄ · Λέων ΣΤ΄ · Στέφανος Ζ΄ · Ιωάννης ΙΑ΄ · Λέων Ζ΄ · Στέφανος Η΄ · Μαρίνος Β΄ · Αγαπητός Β΄ · Ιωάννης ΙΒ΄ · Βενέδικτος Ε΄ · Λέων Η΄ · Ιωάννης ΙΓ΄ · Βενέδικτος ΣΤ΄ · Βενέδικτος Ζ΄ · Ιωάννης ΙΔ΄ · Ιωάννης ΙΕ΄ · Γρηγόριος Ε΄ · Σιλβέστρος Β΄ · Ιωάννης ΙΖ΄ · Ιωάννης ΙΗ΄ · Σέργιος Δ΄ · Βενέδικτος Η΄ · Ιωάννης ΙΘ΄ · Βενέδικτος Θ΄ · Σιλβέστρος Γ΄ · Γρηγόριος ΣΤ΄ · Κλήμης Β΄ · Δάμασος Β΄ · Λέων Θ΄ · Βίκτωρ Β΄ · Στέφανος Θ΄ · Νικόλαος Β΄ · Αλέξανδρος Β΄ · Γρηγόριος Ζ΄ · Βίκτωρ Γ΄ · Ουρβανός Β΄ · Πασχάλης Β΄ · Γελάσιος Β΄ · Κάλλιστος Β΄ · Ονώριος Β΄ · Ιννοκέντιος Β΄ · Κελεστίνος Β΄ · Λούκιος Β΄ · Ευγένιος Γ΄ · Αναστάσιος Δ΄ · Αδριανός Δ΄ · Αλέξανδρος Γ΄ · Λούκιος Γ΄ · Ουρβανός Γ΄ · Γρηγόριος Η΄ · Κλήμης Γ΄ · Κελεστίνος Γ΄ · Ιννοκέντιος Γ΄ |
|  |
| 13ος–16ος αιώνας | 
Ονώριος Γ΄ · Γρηγόριος Θ΄ · Κελεστίνος Δ΄ · Ιννοκέντιος Δ΄ · Αλέξανδρος Δ΄ · Ουρβανός Δ΄ · Κλήμης Δ΄ · Γρηγόριος Ι΄ · Ιννοκέντιος Ε΄ · Αδριανός Ε΄ · Ιωάννης ΚΑ΄ · Νικόλαος Γ΄ · Μαρτίνος Δ΄ · Ονώριος Δ΄ · Νικόλαος Δ΄ · Κελεστίνος Ε΄ · Βονιφάτιος Η΄ · Βενέδικτος ΙΑ΄ · Κλήμης Ε΄ · Ιωάννης ΚΒ΄ · Βενέδικτος ΙΒ΄ · Κλήμης ΣΤ΄ · Ιννοκέντιος ΣΤ΄ · Ουρβανός Ε΄ · Γρηγόριος ΙΑ΄ · Ουρβανός ΣΤ΄ · Βονιφάτιος Θ΄ · Ιννοκέντιος Ζ΄ · Γρηγόριος ΙΒ΄ · Μαρτίνος Ε΄ · Ευγένιος Δ΄ · Νικόλαος Ε΄ · Κάλλιστος Γ΄ · Πίος Β΄ · Παύλος Β΄ · Σίξτος Δ΄ · Ιννοκέντιος Η΄ · Αλέξανδρος ΣΤ΄ · Πίος Γ΄ · Ιούλιος Β΄ · Λέων Ι΄ · Αδριανός ΣΤ΄ · Κλήμης Ζ΄ · Παύλος Γ΄ · Ιούλιος Γ΄ · Μάρκελλος Β΄ · Παύλος Δ΄ · Πίος Δ΄ · Πίος Ε΄ · Γρηγόριος ΙΓ΄ · Σίξτος Ε΄ · Ουρβανός Ζ΄ · Γρηγόριος ΙΔ΄ · Ιννοκέντιος Θ΄ · Κλήμης Η΄ |
|  |
| 17ος–20ος αιώνας | 
Λέων ΙΑ΄ · Παύλος Ε΄ · Γρηγόριος ΙΕ΄ · Ουρβανός Η΄ · Ιννοκέντιος Ι΄ · Αλέξανδρος Ζ΄ · Κλήμης Θ΄ · Κλήμης Ι΄ · Ιννοκέντιος ΙΑ΄ · Αλέξανδρος Η΄ · Ιννοκέντιος ΙΒ΄ · Κλήμης ΙΑ΄ · Ιννοκέντιος ΙΓ΄ · Βενέδικτος ΙΓ΄ · Κλήμης IB΄ · Βενέδικτος ΙΔ΄ · Κλήμης ΙΓ΄ · Κλήμης ΙΔ΄ · Πίος ΣΤ΄ · Πίος Ζ΄ · Λέων ΙΒ΄ · Πίος Η΄ · Γρηγόριος ΙΣΤ΄ · Πίος Θ΄ · Λέων ΙΓ΄ · Πίος Ι΄ · Βενέδικτος ΙΕ΄ · Πίος ΙΑ΄ · Πίος ΙΒ΄ · Ιωάννης ΚΓ΄ · Παύλος ΣΤ΄ · Ιωάννης Παύλος Α΄ · Ιωάννης Παύλος Β΄ |
|  |
| 21ος αιώνας | 
Βενέδικτος ΙΣΤ΄ · Φραγκίσκος |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 75845111
* LCCN: nb2007024717
* ISNI: 0000 0000 3955 1281
* GND: 118518445
* SUDOC: 156528592
* BIBSYS: 6044283
* NLA: 63539218
* NKC: jn20020502003
* BNE: XX1290470

 |

 |