Το **Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν** (αρμεν. Երևանի Պետական Համալսարան = *Yerevani Petakan Hamalsaran*) ή απλώς το **Πανεπιστήμιο του Γερεβάν**, είναι το παλαιότερο σε συνεχή λειτουργία δημόσιο πανεπιστήμιο στην Αρμενία. Ιδρύθηκε το 1919 και είναι επιπλέον το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας αυτής, όντας ανεπίσημα γνωστό ως το «μητρικό πανεπιστήμιο» της Αρμενίας» (Մայր բուհի = *Mayr buhi*). Με στοιχεία του 2015, από τους 3.150 εργαζομένους σε αυτό οι 1.190 αποτελούν το διδακτικό προσωπικό, που περιλαμβάνει 25 ακαδημαϊκούς, 130 καθηγητές, 700 υφηγητές και 360 λέκτορες. Το ίδιο έτος το ίδρυμα είχε 400 ερευνητές.

Η διδασκαλία γίνεται στην αρμενική γλώσσα, αλλά μπορεί να διεξάγεται και στη ρωσική ή την αγγλική γλώσσα για τους αλλοδαπούς φοιτητές ανάλογα με τις ανάγκες. Το ακαδημαϊκό έτος ξεκινά την 1η Σεπτεμβρίου κάθε έτους και λήγει στις 30 Ιουνίου.

Ιστορία
-------

### Η ίδρυση

Ο Σιρακάν Τιγκρανιάν, ένας από τους ιδρυτές του πανεπιστημίου
Το πρώτο κτήριο του πανεπιστημίου στο Γερεβάν
Με απόφαση της κυβερνήσεως της διετούς διάρκειας Πρώτης Δημοκρατίας της Αρμενίας και τις προσπάθειες του πολιτικού Σιρακάν Τιγκρανιάν, το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν ιδρύθηκε στις 16 Μαΐου 1919, με τον καθηγητή Γιούρι Γκαμπαριάν να διορίζεται ως ο πρώτος στην ιστορία πρύτανής του (1919–1920). Τα επίσημα εγκαίνια έγιναν στις 31 Ιανουαρίου 1920, με μεγάλη τελετή στο Αλεξαντρόπολ (Γκιουμρί), στην οποία παρίσταντο ο πρωθυπουργός Αλεξάντρ Χατισιάν, πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι, και οι πρεσβευτές της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και του Ιράν στην Αρμενία.

Αρχικώς το Πανεπιστήμιο στεγάσθηκε προσωρινά στο κτήριο της εμπορικής σχολής στο Αλεξαντρόπολ (το σημερινό Κέντρο Τεχνολογίας του Γκιουμρί). Η πρώτη διάλεξη έγινε την 1η Φεβρουαρίου 1920 από τον ακαδημαϊκό Στεπάν Μαλχασιάντς.

Κατά το πρώτο ακαδημαϊκό έτος το Πανεπιστήμιο είχε μία μόνο σχολή, αυτή της Ιστορίας και Γλώσσας, με 32 διδάσκοντες και 262 φοιτητές. Αργότερα το ίδιο έτος, το ίδρυμα μετεγκαταστάθηκε στο Γερεβάν, όπου στεγάσθηκε στο πρώην Διδασκαλικό Σεμινάριο, κτήριο κατασκευής 1900-1906 στην κεντρική Οδό Αμποβιάν, σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Βασίλη Μιρζογιάν (σήμερα στεγάζει τα τμήματα Θεολογίας, Ιστορίας και Οικονομικών).

### Η σοβιετική περίοδος

Σοβιετικό γραμματόσημο του 1970 για την 50ή επέτειο της ιδρύσεως του Πανεπιστημίου. Οι Σοβιετικοί θεωρούσαν ως έτος ιδρύσεως το 1920 αντί του 1919.
Μετά την υπαγωγή της Αρμενίας στη Σοβιετική Ένωση τον Δεκέμβριο του 1920, το ίδρυμα έγινε γνωστό ως «Λαϊκό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν», επαναλειτουργώντας στις 17 Δεκεμβρίου με νέο πρύτανη τον Ιακώβ Μαναντιάν.

Το 1921 το πανεπιστήμιο αναδιοργανώθηκε σε δύο σχολές: τη Σχολή Φυσικών Επιστημών και τη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών. Πριν το τέλος του έτους, άνοιξαν τρεις νέες σχολές: η Σχολή Ανατολικών Σπουδών, η Γεωπονική Σχολή και η Πολυτεχνική Σχολή. Τον Μάρτιο του 1922 άνοιξαν επιπλέον η Ιατρική και η Παιδαγωγική Σχολή.

Στις 20 Οκτωβρίου 1923 το Πανεπιστήμιο μετονομάσθηκε επισήμως σε «Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αρμενικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας», καθιστάμενο το «μητρικό πανεπιστήμιο» της Σοβιετικής Αρμενίας.

Το 1930 το ίδρυμα αναδιοργανώθηκε και πάλι, με 4 σχολές να αποσχίζονται δημιουργώντας ανεξάρτητες οντότητες:

* το Αρμενικό Ινστιτούτο Κατασκευών, από την Πολυτεχνική Σχολή
* το Κρατικό Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν, από την Ιατρική Σχολή
* το Αρμενικό Κρατικό Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο, από την Παιδαγωγική Σχολή
* το Αγροτικό Ινστιτούτο της Αρμενικής ΣΣΔ, από τη Γεωπονική Σχολή

Και τα τέσσερα υπάρχουν και σήμερα ως ανεξάρτητα Α.Ε.Ι. στο Γερεβάν (το πρώτο ως «Εθνικό Πανεπιστήμιο Αρχιτεκτονικής και Κατασκευών της Αρμενίας» και το τέταρτο ως «Εθνικό Αρμενικό Αγροτικό Πανεπιστήμιο»).

Από το ακαδημαϊκό έτος 1935–1936 το Πανεπιστήμιο είχε τις εξής οκτώ σχολές-τμήματα: ιστορίας, γλώσσας, νομικής, γεωλογίας, γεωγραφίας, χημείας, βιολογίας και φυσικομαθηματικών.

Επί σταλινισμού το ίδρυμα μετονομάσθηκε σε «Πανεπιστήμιο Βιατσεσλάβ Μόλοτοφ». Ωστόσο κατά την περίοδο της αποσταλινοποίησης, μετονομάσθηκε εκ νέου, παίρνοντας το πρωταρχικό του όνομα: «Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν».

Τη δεκαετία του 1950 ανεγέρθηκε νέο διοικητικό κτήριο για το Πανεπιστήμιο, ανάμεσα στις οδούς Μραβιάν (σημ. Άλεξ Μανουγιάν) και Χάρεντς, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Εντμόντ Τιγκρανιάν.

Από το 1960 μέχρι το 1990 ιδρύθηκαν πολλές νέες σχολές-τμήματα, δημιουργήθηκαν σύγχρονα εργαστήρια και επίσης ιδρύθηκε το Κέντρο Αρμενικών Σπουδών («Αρμενολογίας»). Το 1991 υπήρχαν 17 σχολές-τμήματα στο Πανεπιστήμιο, το οποίο είχε τιμηθεί με το παράσημο της Κόκκινης Σημαίας της Εργασίας.

### Μετά την ανεξαρτησία

Οι ανδριάντες των Μεσρώπ Μαστότς και Ισαάκ της Αρμενίας, του γλύπτη Αρά Σαργκσιάν (1902-1969), στήθηκαν το 2002 στην είσοδο του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου.
Μετά την ανεξαρτησία της χώρας, η «Πανεπιστημιόπολη Ιτζεβάν» άνοιξε το 1994. Στις 27 Νοεμβρίου 2014 το Πανεπιστήμιο αναδομήθηκε με κυβερνητική απόφαση ως «ίδρυμα»: δημιουργήθηκε το «Συμβούλιο ιδρύματος» με 32 μέλη και πραγματικές διοικητικές εξουσίες, που συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 19 Απριλίου 2015. Ως πρόεδρος αυτού εκλέχθηκε ο ίδιος ο τότε Πρόεδρος της χώρας Σερζ Σαρκισιάν.

Σημερινά τμήματα
----------------

Γραμματόσημο της Αρμενίας του 2019 αφιερωμένο στην εκατοστή επέτειο της ιδρύσεως του Πανεπιστημίου του Γερεβάν
Από το 2016 το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν έχει τα εξής 19 τμήματα, όλα στην πόλη του Γερεβάν, συν ένα Τμήμα Προετοιμασίας για φοιτητές και φοιτήτριες από ξένες χώρες:

* **Τμήμα Φυσικής**, με τομείς γενικής φυσικής, πυρηνικής φυσικής και εφαρμοσμένων μαθηματικών στη φυσική
* **Τμήμα Μαθηματικών και θεωρητικής μηχανικής**, επίσης με τρεις τομείς
* **Τμήμα Ραδιοφυσικής**, με τομείς ραδιοηλεκτρονικής, φυσικής των ημιαγωγών & μικροηλεκτρονικής, και τηλεπικοινωνιών & αναπτύξεως σημάτων
* **Τμήμα Πληροφορικής και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών**
* **Τμήμα Χημείας**, με τομείς γενικής, εφαρμοσμένης, οικολογικής και φαρμακευτικής χημείας
* **Τμήμα Βιολογίας**, με τομείς βιολογίας, βιοφυσικής και βιοχημείας
* **Τμήμα Γεωγραφίας και Γεωλογίας**, με 5 τομείς (γεωλογίας, γεωγραφίας, υδρομετεωρολογίας, χαρτογραφίας/αγρονομίας και υπηρεσιών)
* **Τμήμα Φιλοσοφίας και Ψυχολογίας**, με τους αντίστοιχους δύο τομείς
* **Τμήμα Κοινωνιολογίας**, με τομείς κοινωνιολογίας και κοινωνικού έργου
* **Τμήμα Θεολογίας**
* **Τμήμα Ιστορίας**, με τομείς γενικής ιστορίας, καλών τεχνών και πολιτισμικών σπουδών
* **Τμήμα Αρμενικής Φιλολογίας**
* **Τμήμα Ρωσικής Φιλολογίας**
* **Τμήμα Ανατολικών Σπουδών**, με τομείς περσικών σπουδών, αραβικών σπουδών και τουρκικών σπουδών
* **Τμήμα Ευρωπαϊκών Γλωσσών και Επικοινωνίας**, με τομείς αγγλικής φιλολογίας, γλωσσολογίας και διαπολιτισμικής επικοινωνίας, γερμανικής φιλολογίας, γαλλικής φιλολογίας, ισπανικής φιλολογίας, ιταλικής φιλολογίας και ξένης λογοτεχνίας. Υπάρχουν επίσης αντίστοιχοι τομείς μεταφραστικών σπουδών
* **Τμήμα Δημοσιογραφίας**
* **Τμήμα Οικονομικών και Διοικήσεως**, με τομείς γενικών οικονομικών, διεθνών οικονομικών, μάνατζμεντ και λογιστικής
* **Τμήμα Νομικής**
* **Τμήμα Διεθνών Σχέσεων**, με τομείς διεθνών σχέσεων, πολιτικής επιστήμης/πολιτειολογίας, και δημόσιων σχέσεων

Παραπομπές
----------

1. ↑  Hacikyan, Agop Jack· Basmajian, Gabriel· Franchuk, Edward S.· Ouzounian, Nourhan (2005). *The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times*. Detroit: Wayne State University Press. σελ. 1012. ISBN 9780814332214.
2. 1 2  Ness, Daniel· Lin, Chia-Ling, επιμ. (2015). *International Education: An Encyclopedia of Contemporary Issues and Systems*. Routledge. σελ. 789. ISBN 9781317467519.
3. ↑  «Մայիսի 16-ը Մայր ԲՈՒՀ-ի հիմնադրման օրն է». *culture.am* (στα Αρμενικά). 16 Μαΐου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2016.
4. ↑  «ԵՊՀ հոգաբարձուների խորհրդի նիստում ընտրվել է "Երևանի պետական համալսարան" հիմնադրամի ռեկտորը [YSU Board of Trustees Elects Rector of Yerevan State University Foundation]». *president.am* (στα Αρμενικά). Office to the President of the Republic of Armenia. 19 Ιουνίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2016.
5. ↑  «Նախագահ Սարգսեան. "Տակաւին Շատ Ընելիքներ Կան Երեւանի Պետական Համալսարանին Մէջ"» (στα hy). *Aztag*. 22 June 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 July 2018.. Ανακτήθηκε στις 14 January 2016. *«...Երեւանի պետական համալսարանը եղած է եւ միշտ պէտք է ըլլայ իբրեւ Մայր համալսարան եւ յառաջատար:»*
6. ↑  Երևանի պետական համալսարան Αρχειοθετήθηκε 2018-08-26 στο Wayback Machine.. Yerevan.am. Retrieved on 2019-08-15.
7. ↑  YSU Board of Trustees elects Rector of Yerevan State University Foundation Αρχειοθετήθηκε 2016-07-24 στο Wayback Machine.. President.am (2015-06-19). Retrieved on 2019-08-15.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος (αγγλική)
* Ομοσπονδία Εργαζομένων του Πανεπιστημίου Αρχειοθετήθηκε 2014-03-30 στο Wayback Machine.
* Μεταπτυχιακή Ένωση του Πανεπιστημίου

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 148625294
* LCCN: n80013367
* ISNI: 0000 0004 0640 687X
* GND: 5268111-7

 |

 |