Η **Ολυμπιακή Πίστα Μπόμπσλεϊ και Λουτζ του Σαράγεβο** είναι πίστα για μπόμπσλεϊ και λουτζ, η οποία βρίσκεται στο όρος Τρέμπεβιτς, με θέα στην πόλη του Σαράγεβο. Χτίστηκε για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984.

Ιστορία
-------

Όταν το Σαράγεβο ανέλαβε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 το 1977, προτάθηκε μια πίστα για μπόμπσλεϊ και λουτζ. Ο σχεδιασμός της πίστας εγκρίθηκε το 1981, με την κατασκευή να ξεκινά την 1η Ιουνίου εκείνης της χρονιάς. Η συναρμολόγηση της πίστας ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1982, με κόστος 563.209.000 γιουγκοσλαβικά δηνάρια. Ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός που διεξήχθη στην πίστα ήταν το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπόμπσλεϊ του 1983, τον Ιανουάριο του ίδιου έτους. Στους Αγώνες του 1984, υπήρχαν 20.000 θεατές του λουτζ και 30.000 θεατές του μπόμπσλεϊ. Μετά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, η πίστα χρησιμοποιήθηκε για αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου, μέχρι που ξεκίνησαν οι Γιουγκοσλαβικοί Πόλεμοι το 1991, οι οποίοι περιελάμβαναν τον πΠλεμο της Βοσνίας το επόμενο έτος. Η πίστα υπέστη ζημιά ως αποτέλεσμα της Πολιορκίας του Σαράγεβο. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, η πίστα χρησιμοποιήθηκε ως θέση πυροβολικού από τις σερβοβόσνιες δυνάμεις. Η πίστα παραμένει ως επί το πλείστον άθικτη (έως τον Ιούνιο του 2023), με τις πολεμικές πληγές των αμυντικών οπών μάχης να ανοίγονται σε μια από τις τελευταίες στροφές της διαδρομής. Η πίστα έχει χρησιμοποιηθεί για γκράφιτι και ποδηλασία την περίοδο μεταξύ του τέλους του πολέμου και της έναρξης των ανακαινίσεων το 2014. Τον Ιούνιο του 2014, ξεκίνησε η αποκατάσταση στην πίστα, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης των υπεραναπτυγμένων φυτών και των γκράφιτι, και της εφαρμογής προστατευτικής επίστρωσης από την σημείο Εκκίνησης 1 μέχρι το κάτω μέρος της διαδρομής.

Σχεδιασμός
----------

 Η Ολυμπιακή Πίστα Μπόμπσλεϊ και Λουτζ του Σαράγεβο, χωρισμένη στα τμήματα εκπαίδευσης και αναψυχής.
An image of a German Democratic Republic bobsleigh passing through curve 13 during the 1983 European Bobsleigh Championships Το τετραμελές μπόμπσλεϊ νούμερο 2 της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας διασχίζει την τελική καμπύλη 13 κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Μπόμπσλεϊ του 1983 στην Πίστα Μπόμπσλεϊ και Λουτζ του Όρους Τρέμπελιτς.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984, το όρος Τρέμπελιτς επιλέχθηκε ως ο χώρος για ένα νέο συγκρότημα πίστας ελκήθρων. Το συγκρότημα πίστας σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Γκόζαρντ Μπούτσαρ, με όραμα τόσο για μειωμένο αποτύπωμα της εγκατάστασης όσο και για ευέλικτη και προσαρμόσιμη χρήση ως ένα κομμάτι της Ολυμπιακής Υποδομής Κληρονομιάς. Η πίστα μπορεί να χωριστεί σε τρία τμήματα για ψυχαγωγικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Όταν η πίστα είδε τον πρώτο της πραγματικό διαγωνισμό (και έναν δοκιμαστικό αγώνα ενόψει των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1984), ολοκληρώθηκαν 1.246 σειρές με δύο και τέσσερις αθλητές με μόλις τέσσερις ανατροπές και αναφέρθηκε μόνο ένας σοβαρός τραυματισμός. Οι ειδικοί της FIL (Διεθνής Ομοσπονδία Λουτζ) και της FIBT (Διεθνής Ομοσπονδία Μπόμπσλεϊ και Έλκηθρου) προανήγγειλαν το κομμάτι ως «Ασφαλές, γρήγορο και τεχνικά ενδιαφέρον, το οποίο απαιτεί εξαιρετική συγκέντρωση και τεχνικές γνώσεις».

Το επάνω τμήμα, γνωστό ως «Διαδρομή 1», ξεκινά από την επάνω αφετηρία και έχει μήκος 350 μ. όπου χωρίζει από την κύρια πίστα στη στροφή 3. Με τον ελάχιστο βαθμό δυσκολίας, είναι κατάλληλο για όλους τους αναβάτες.

Το κεντρικό τμήμα, γνωστό ως «Διαδρομή 2», ξεκινά από το δεύτερο σημείο εκκίνησης και έχει μήκος 374 μ. όπου χωρίζει από την κύρια πίστα στη στροφή 7, μετά τις σύνθετες και ψηλές στροφές «Διπλού S» (5, 6 και 7). Είναι πιο έντονο και πολύπλοκο και παρέχει μια καλή εμπειρία εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας σύνθετης στροφής.

Το κάτω τμήμα, γνωστό ως «Διαδρομή 3», ξεκινά κάτω από τη στροφή 7 και με μήκος 576 μ. είναι το μεγαλύτερο και ταχύτερο τμήμα της πίστας, το οποίο περιέχει μερικές από τις πιο περίπλοκες στροφές στην ολίσθηση: Omega («Ωμέγα»), Hairpin («Φουρκέτα») και Labyrinth («Λαβύρινθος»). Η Διαδρομή 3 τελειώνει στο κάτω μέρος της πίστας.

Ανακαίνιση
----------

Ξεκινώντας το 2014, μετά από μια εκτεταμένη επιχείρηση αποναρκοθέτησης, ξεκίνησαν περιορισμένες ανακαινίσεις, προετοιμάζοντας τον χώρο για καλοκαιρινή εκπαίδευση με επιχορήγηση από τη Διεθνή Ομοσπονδία Λουτζ. Από τον Ιανουάριο του 2018 η λειτουργία αυτή συνεχίζεται. Δεν είναι σαφές πότε θα ξεκινήσουν και πάλι οι χειμερινές εκδηλώσεις λόγω της πλήρους απώλειας τόσο των σταθμών εκκίνησης όσο και της ψυκτικής μονάδας, καθώς και της εκτεταμένης ζημιάς σε κάθε ψυκτικό μέσο και σύστημα μεταγωγής τροχιάς στην πίστα. Το μόνο εναπομείναν κομμάτι του χώρου είναι η ίδια η πίστα και είναι δομικά σε καλή κατάσταση. Ωστόσο, ο απώτερος στόχος είναι να επιστρέψει η πίστα σε κατάσταση πλήρους λειτουργίας για τη φιλοξενία μελλοντικών αγώνων ελκήθρων και προπονητικών ομάδων από όλο τον κόσμο.

Μετά τις αρχικές επισκευές της πίστας, αθλητές ελκήθρων από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Σλοβακία, την Πολωνία, την Τουρκία, τη Σλοβενία, την Κροατία και τη Σερβία άρχισαν να χρησιμοποιούν τακτικά την πίστα για καλοκαιρινή προπόνηση. Η κατεστραμμένη εγκατάσταση έγινε γρήγορα ένα περιφερειακό εκπαιδευτικό κέντρο και άρχισε να λαμβάνει επαίνους από τους νέους χρήστες της ως μία από τις καλύτερες από τις εννέα τέτοιες εγκαταστάσεις που ήταν διαθέσιμες για προπόνηση παγκοσμίως και για την επαναφορά των αθλημάτων ελκήθρων στα Βαλκάνια.

Στην αρχική προσφορά για το Ευρωπαϊκό Ολυμπιακό Χειμερινό Φεστιβάλ Νέων του 2019, η πίστα εξετάστηκε για ανακατασκευή για να επιτραπεί ο ανταγωνισμός στο χώρο, ωστόσο, λόγω του τεράστιου κόστους ανακατασκευής μεγάλου μέρους της κρίσιμης υποδομής της πίστας, δεν πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις ελκήθρων.

Τον Απρίλιο του 2022, η κυβέρνηση του καντονίου του Σαράγεβο διόρισε μια ομάδα για να αναπτύξει ένα σχέδιο για την αναζωογόνηση και την ανακατασκευή ολόκληρης της εγκατάστασης ως μέρος της πιθανής προσφοράς της Βαρκελώνης για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2030.

Μήκη και στροφές πίστας
-----------------------

Φυσική στατιστική:| Άθλημα | Μήκος | Στροφές | Κατακόρυφη πτώση (από την αρχή έως το τέλος) | Μέσος βαθμός (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Μπόμπσλεϊ | 1.300 μ. | 13 | 125,90 μ. | 10,2 |
| Λουτζ – μονό ανδρών | 1.210 μ. | 13 | 129,35 μ. | 10,2 |
| Λουτζ – μονό γυναικών/ διπλό ανδρών | 993 μ. | 11 | 99,80 μ. | 10,2 |

Στροφές:| Αριθμός στροφής | Όνομα στροφής | Διαβάθμιση διαδρομής |
| --- | --- | --- |
| 1 |  | 12% |
| 2 |  | 14% |
| 3 |  | 15% |
| 4 |  | 15% |
| 5 | Διπλό 'S' | ~14% |
| 6 | ~18% |
| 7 | ~19% |
| 8 | Ωμέγα | ~7% |
| 9 |  | ~8% |
| 10 | Λαβύρινθος | ~16% |
| 11 |
| 12 |
| 13 | Γωνία Τερματισμού | ~16% |

Δείτε επίσης
------------

* Μπιελάσνιτσα – Αλπική χιονοδρομία (άνδρες)
* Ολυμπιακή Πίστα Αλμάτων του Ίγκμαν – Σκανδιναβικό συνδυασμένο, άλμα με σκι
* Ίγκμαν – Δίαθλο, χιονοδρομία αντοχής, σκανδιναβικό συνδυασμένο
* Γιαχόρινα – Αλπική χιονοδρομία (γυναίκες)
* Στάδιο του Κοσέβο «Ασίμ Φερχάτοβιτς» – Τελετές έναρξης
* Σκεντερίγια Αίθουσα II – καλλιτεχνική παγοδρομία, χόκεϊ επί πάγου
* Ολυμπιακή Αίθουσα Ζέτρα – Τελετές λήξης, καλλιτεχνική παγοδρομία, χόκεϊ επί πάγου
* Παγοδρόμιο Ζέτρα – Παγοδρομία ταχύτητας

Παραπομπές
----------

1. 1 2  1984 Winter Olympics official report. pp. 61, 64-70, 107, 180, 184. (in αγγλική, γαλλική, and Serbo-Croatian) - accessed 26 February 2008.
2. 1 2  Selamić, Sabahudin (1983). *Illustrated Review of the Organizing Committee of the XVI Olympic Winter Games*. Sarajevo, Yugoslavia: Organizing Committee of the XVI Olympic Winter Games. σελ. 20.
3. ↑  Artificial track World Cup victors since 1978, including Sarajevo (1984-90) (in γερμανική) - accessed 26 February 2008.
4. ↑  Wallechinsky, David and Jaime Loucky (2009). *The Complete Book of the Winter Olympics: 2010 Edition*. London: Aurum Press. p. 7.
5. 1 2 3  «Ruined and neglected, Sarajevo tracks still hold hope for some». *Reuters*. 17 January 2018.. Ανακτήθηκε στις 2018-02-12.
6. ↑  Fincher, Julia (4 Ιουλίου 2014). «Ruined Olympic luge track in Sarajevo to be restored». *OlympicTalk*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2017.
7. ↑  «The Architectural Legacy of Sarajevo's '84 Winter Olympics». 29 Αυγούστου 2020.
8. ↑  westnyacktwins (2011-08-02), *1984 Winter Olympics - Two-man Bobsled 2nd run - Part 1*, ανακτήθηκε στις 2017-01-20
9. ↑  westnyacktwins (2011-12-26), *1984 Winter Olympics - Four-man Bobsled Run 1 Part 2*, ανακτήθηκε στις 2017-01-20
10. ↑  «Possibility for the Reconstruction of Sled, Bobsled and Skeleton Tracks on Trebević Mt.? - Sarajevo Times» (στα αγγλικά). *Sarajevo Times*. 2015-05-30.. Ανακτήθηκε στις 2017-01-19.
11. ↑  «Sarajevo Olympic bobsled, luge track restored, in use again after Bosnian war». *OlympicTalk | NBC Sports* (στα Αγγλικά). 31 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2022.
12. ↑  «European Youth Olympics Festival » 2019 Winter (Sarajevo)». *www.eyof.org*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2017.
13. ↑  «Initiated activities for revitalization and reconstruction of the Trebević bobsleigh track». Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2022.
14. ↑  «Barcelona has given Support for the Reconstruction of the Bobsled Track on Trebevic – Sarajevo Times» (στα Αγγλικά). 26 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2022.
15. ↑  westnyacktwins (2011-12-26), *1984 Winter Olympics - Four-man Bobsled Run 1 Part 1*, ανακτήθηκε στις 2017-01-20