**Διδακτική ποίηση** ονομάζεται το ποιητικός είδος, το οποίο έχει ως στόχο να διδάξει με ένα άμεσο, ευθύ και ευχάριστο τρόπο στους αναγνώστες: αρχές, ιδέες, πρακτική εμπειρία και γνώσεις.

Σκοπός
------

Σκοπός της διδακτικής ποίησης είναι η προσφορά στον άνθρωπο με τρόπο ανοιχτό:

* παραινέσεων,
* συμβουλών,
* ηθικών αρχών,
* κανόνων για τη ζωή,
* απόλαυση,
* συγκίνηση και
* αισθητική ποιότητα.

Ιστορία
-------

Η διδακτική ποίηση εμφανίζεται σε όλες τις πρώιμες λογοτεχνίες των δυτικών και ανατολικών λαών, και ιδιαίτερα στην αρχαία Ελλάδα. Τα πρώτα διδακτικά ποιήματα είναι κυρίως παροιμιακοί στίχοι και έμμετρα γνωμικά. 

### Αρχαία Ελλάδα

Πρώτος γνωστός ποιητής που έγραψε διδακτική ποίηση στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο Ησίοδος, ο οποίος μάλιστα θεωρείται και ο πατέρας του εν λόγω ποιητικού είδους. Είναι ο εισηγητής του λεγόμενου διδακτικού έπους με τα έργα του *Θεογονία* και *Έργα και Ημέραι*, τα οποία ανήκουν στα διδακτικά έπη. Διδακτική ποίηση έγραψαν και ο Ξενοφάνης, ο Παρμενίδης και ο Εμπεδοκλής.

#### Ελληνιστικά χρόνια

Στην αλεξανδρινή περίοδο τη διδακτική ποίηση καλλιέργησαν οι ποιητές Άρατος και Νίκανδρος από την Κολοφώνα.

### Αρχαία Ρώμη

Στα ρωμαϊκά χρόνια αρχικά διδακτική ποίηση έγραψαν ο Έννιος και ο Lucius Accius. Αργότερα έργα του εν λόγου είδους έγραψαν ο Λουκρήτιος με τίτλο *De Rerum Natua* και ο Βιργίλιος με τίτλο *Τα Γεωργικά*.

Επίσης, διδακτική ποίηση έγραψαν ο Οράτιος και ο Οβίδιος με θέμα την ποιητική και ερωτική τέχνη αντίστοιχα.

### Βυζαντινή Εποχή

Στη βυζαντινή περίοδο η διδακτική ποίηση καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα από τους λογίους της εποχής. Πιο γνωστοί λόγιοι που χρησιμοποίησαν αυτό το ποιητικό είδος ήταν ο Κωνσταντίνος Μανασσής, ο Νικηφόρος Ξανθόπουλος, ο Μιχαήλ Ψελλός κ.α. 

### Νεότερη ελληνική λογοτεχνία

Στη νεοελληνική λογοτεχνία η διδακτική ποίηση καλλιεργήθηκε σε μικρό βαθμό. Ποιητές που έγραψαν διδακτικά ποιήματα είναι ο Ιωάννης Βηλαράς, ο Ιωάννης Πολέμης, ο Δημήτρης Παπαρρηγόπουλος κ.α.

Με αυτό το είδος ασχολήθηκε ιδιαίτερα ο Κωνσταντίνος Καβάφης. Ακολουθεί αντιπροσωπευτικό απόσπασμα του ποιήματος του Καβάφη, με τίτλο *Ιθάκη*, το οποίο ανήκει στη διδακτική ποίηση.

> 
> Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,  
> 
> να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,  
> 
> γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.  
> 
> Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,  
> 
> τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,  
> 
> τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις,  
> 
> αν μέν’ η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή  
> 
> συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.  
> 
> Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,  
> 
> τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,  
> 
> αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,  
> 
> αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.  
> 
> 
> 
>

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Το εν λόγω έργο θεωρείται πως εισήγαγε το διδακτικό έπος.
2. ↑  Πολλά ποιήματα του έχουν χαρακτηριστεί από μελετητές ως διδακτικά.

Παραπομπές
----------

1. ↑  
Γεράσιμος Αν. Μαρκαντωνάτος (2013). «Διδακτική ποίηση». *ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΙ ΟΡΟΙ*. Αθήνα: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε. σελ. 114. ISBN 978-960-503-298-2.
2. ↑  
Παρίσσης Ιωάννης-Παρίσσης Νικήτας (2010). «Διδακτική ποίηση». *ΛΕΞΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ*. Αθήνα: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ. σελ. 48. ISBN 960-06-0795-8.
3. ↑  
Albin Lesky (1964). *ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ*. Θεσσαλονίκη. σελίδες 136, 316.
4. ↑  
Γεράσιμος Αν. Μαρκαντωνάτος (2013). «Διδακτική ποίηση». *ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΙ ΟΡΟΙ*. Αθήνα: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε. σελ. 115. ISBN 978-960-503-298-2.
5. ↑  
Παρίσσης Ιωάννης-Παρίσσης Νικήτας (2010). «Διδακτική ποίηση». *ΛΕΞΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ*. Αθήνα: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ. σελ. 49. ISBN 960-06-0795-8.