Η **Άννα Λη Φίσερ**, το γένος **Τινγκλ** (*Anna Lee Fisher*, n. *Tingle*, γενν. 24 Αυγούστου 1949), είναι Αμερικανίδα χημικός, γιατρός και πρώην αστροναύτισσα της NASA. Στις 8 Νοεμβρίου 1984 έγινε η πρώτη μητέρα στην Ιστορία που ταξίδεψε στο διάστημα, έχοντας αποκτήσει την πρώτη της κόρη Κριστίν Ανν στις 29 Ιουλίου 1983.

Σπουδές
-------

Η Φίσερ γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, αλλά μεγάλωσε στο Σαν Πήντρο του Λος Άντζελες, όπου και τελείωσε το σχολείο. Συνέχισε με σπουδές στη χημεία, παίρνοντας το πτυχίο της με άριστα το 1971 από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA). Ξεκίνησε μεταπτυχιακά στη χημεία στο ίδιο πανεπιστήμιο, στο πεδίο της κρυσταλλογραφίας ακτίνων Χ, ωστόσο το επόμενο έτος άλλαξε γνώμη και εισάχθηκε στην Ιατρική Σχολή του UCLA, από όπου πήρε πτυχίο ιατρικής το 1976. Επέλεξε να ειδικευθεί στην ιατρική επειγόντων περιστατικών και εργάσθηκε σε αρκετά νοσοκομεία στην περιοχή του Λος Άντζελες. Αργότερα πάντως επέστρεψε στο αρχικό της μεταπτυχιακό και πήρε «μάστερ» χημείας από το UCLA το 1987. Σήμερα διαμένει στο Χιούστον.

Σταδιοδρομία στη NASA
---------------------

Κλιπ της Α.Λ. Φίσερ του 1981, όπου εξηγεί γιατί θέλει να πάει στο διάστημα.
Η Φίσερ επιλέχθηκε ως υποψήφια αστροναύτης από τη NASA τον Ιανουάριο του 1978. Ας σημειωθεί ότι η αίτησή της είχε γίνει με το ψευδώνυμο «Anna L. Sims». Τον Αύγουστο του 1979 ολοκλήρωσε την εκπαίδευση και αξιολόγησή της, καθιστάμενη επιλέξιμη για συμμετοχή ως ειδική αποστολής σε πτήσεις του διαστημικού λεωφορείου.

Εφαρμογή διαστημικής στολής στη Φίσερ. Ως μία από τις πρώτες γυναίκες αστροναύτες, συνεισέφερε η ίδια στον σχεδιασμό διαστημικής στολής προσαρμοσμένης στο γυναικείο σώμα.
Τα πρώτα καθήκοντά της στη NASA περιελάμβαναν:

* Την ανάπτυξη και δοκιμή του συστήματος του Canadarm (γνωστότερο ως «ρομποτικός βραχίονας» των διαστημικών λεωφορείων).
* Τη συνεισφορά στον σχεδιασμό διαστημικών στολών προσαρμοσμένων στο γυναικείο σώμα (γνωστών ως extra-small Extravehicular Mobility Units ή EMUs).

Στη συνέχεια, η Φίσερ συμμετέσχε σε ολοκληρωμένες δοκιμές αποστολής και σε δοκιμές του εξοπλισμού αποστολής στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι. Επιπλέον υπεστήριξε κάθε εκτόξευση και προσεδάφιση των δοκιμαστικών πτήσεων διαστημικού λεωφορείου (STS 1 έως 4), είτε στην κύρια τοποθεσία, είτε στην εφεδρική τοποθεσία ως ιατρός μέσα σε ελικόπτερο διασώσεως, ενώ παρέσχε ιατρικές όσο και επιχειρησιακές συμβουλές στην ανάπτυξη διαδικασιών διασώσεως.

Τελικώς πέταξε και η ίδια στο διάστημα από τις 8 μέχρι τις 16 Νοεμβρίου 1984, με την αποστολή STS-51-A του διαστημικού λεωφορείου «Ντισκάβερι». Η αποστολή αυτή τοποθέτησε σε διαστημικές τροχιές δύο τεχνητούς δορυφόρους και περισυνέλεξε δύο άλλους που βρίσκονταν σε λάθος τροχιές εξαιτίας δυσλειτουργίας των κινητήρων τους. Αυτή υπήρξε και η μοναδική διαστημική αποστολή της Φίσερ, η οποία έτσι έχει καταγράψει συνολικό χρόνο στο διάστημα 7 ημέρες και 23,5 ώρες. Εκτός από πρώτη μητέρα που πήγε στο διάστημα, η Φίσερ υπήρξε η έκτη γυναίκα (τέταρτη Αμερικανίδα) στο διάστημα στην ιστορία της ανθρωπότητας. 

### Μετά την πτήση

Πριν την καταστροφή του «Τσάλεντζερ» η Φίσερ είχε επιλεγεί ως ειδικός αποστολής για την αποστολή STS-61-H, που ήταν προγραμματισμένη για εκτόξευση τον Ιούνιο του 1986 με το «Κολούμπια». Ωστόσο, μετά το δυστύχημα και την ακύρωση των μετέπειτα αποστολών εργάσθηκε ως υπεύθυνη του Κλάδου Αναπτύξεως Αποστολών του Γραφείου Αστροναυτών και ως αντιπρόσωπος του Γραφείου για θέματα Φακέλων Δεδομένων Πτήσεως. Διετέλεσε επίσης μέλος της Επιτροπής Επιλογής Αστροναυτών για τους αστροναύτες της «τάξης» του 1987.

### Οικογένεια και άδεια μητρότητας

Με τον σύζυγο και συνάδελφό της αστροναύτη δρα. Γουίλιαμ Φρέντρικ («Μπιλ») Φίσερ, τον οποίο παντρεύτηκε στις 23 Αυγούστου 1977, η Άννα Λη απέκτησε δύο κόρες: Την Κριστίν Ανν (Kristin Anne, γενν. 29 Ιουλίου 1983), σήμερα δημοσιογράφο και ανταποκρίτρια του FOX News στην πρωτεύουσα Ουάσινγκτον, και την Κάρα Λυν (Kara Lynne, γενν. 10 Ιανουαρίου 1989). Από το 1988 μέχρι το 1996 η Άννα Λη Φίσερ βρισκόταν σε άδεια μακράς διάρκειας από τη NASA προκειμένου να μεγαλώσει τις κόρες της.

### Επιστροφή στη NASA

Mε την επιστροφή της στο Γραφείο Αστροναυτών, η Φίσερ εργάσθηκε στον Κλάδο Σχεδιασμού Επιχειρήσεων σε θέματα διαδικασιών και εκπαιδεύσεως για την υποστήριξη του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS). Διετέλεσε επικεφαλής του Κλάδου αυτού από τον Ιούνιο του 1997 έως τον Ιούνιο του 1998. Μετά από μία αναδιοργάνωση του Γραφείου Αστροναυτών, τοποθετήθηκε υπεύθυνη για τις επιχειρήσεις και εκπαίδευση του Κλάδου Διαστημικού Σταθμού από τον Ιούνιο του 1998 έως τον Ιούνιο του 1999. Από αυτή τη θέση είχε την ευθύνη να εποπτεύει τις συνεισφορές του Γραφείου στο πρόγραμμα του ISS σε επιχειρησιακά, διαδικαστικά και εκπαιδευτικά θέματα. Στη συνέχεια διετέλεσε επικεφαλής του Κλάδου αυτού, με την ευθύνη της εποπτείας 40 έως 50 αστροναυτών και μηχανικών υποστηρίξεως.

Αντιπροσώπευσε επίσης το Γραφείο Αστροναυτών σε πολυάριθμες επιτροπές του προγράμματος του ISS και πολυμερείς επιτροπές. Στην συνέχεια τοποθετήθηκε στον Κλάδο Διαστημικού Λεωφορείου, όπου ασχολήθηκε με τεχνικά ζητήματα. Μετά την εποχή του Λεωφορείου, εργάσθηκε ως επιμελήτρια επικοινωνιών του κέντρου ελέγχου και στην ανάπτυξη ενδείξεων για το πρόγραμμα *Orion* μέχρι τη συνταξιοδότησή της τον Απρίλιο του 2017.

Τιμητικές διακρίσεις
--------------------

* Μετάλλιο Διαστημικής Πτήσεως της NASA
* Αργυρό Μετάλλιο των Lloyd's του Λονδίνου
* Βραβείο «Μητέρας της Χρονιάς» 1984
* Βραβείο Επαγγελματικών Επιτευγμάτων του UCLA
* Βραβείο Επιτεύγματος Ιατρικού Επαγγέλματος του UCLA
* Μετάλλιο Εξαιρετικών Υπηρεσιών της NASA (1999)
* «Γυναίκα της Χρονιάς» 1986 του California Science Center
* Βραβείο «Απόφοιτος της Χρονιάς» του UCLA (2012)

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
2. ↑  «Anna Lee Fisher - UCLA Class of 1971». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2015.
3. 1 2  «Anna Lee Fisher (M.D.) Biographical Data (2014)». *NASA.gov*. National Aeronautics and Space Administration. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2016.
4. ↑  «Anna Fisher page on». Astronautix.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2014.
5. ↑  «Spacefacts biography of Anna Lee Fisher». Spacefacts.de. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2014.
6. ↑  Kristin Fisher (LinkedIn), ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2016
7. ↑  «Astronaut Anna Fisher, first mom in space, retires from NASA after 39 years - collectSPACE». *collectSPACE.com*.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* «Η NASA επιλέγει 6 γυναίκες αστροναύτες...», περιοδικό *People*, 6 Φεβρουαρίου 1978
* «Next, A Mission to Search and Recover», *New Scientist*, 23/8/1984, σελ. 4
* Η Φίσερ αγκαλιάζει τη μεγάλη της κόρη στο πρωτοσέλιδο των *The New York Times* της 17ης Νοεμβρίου 1984, ως μέρος ρεπορτάζ του John Noble Wilford
* Συνέντευξη της Φίσερ στον Ross Glacken Αρχειοθετήθηκε 2021-10-04 στο Wayback Machine. 11 Φεβρουαρίου 2015