Στις 7 Οκτωβρίου 1979, η **Πτήση 316** της Ελβετικής αεροπορικής εταιρείας Swissair, ένα αεροσκάφος τύπου *DC-8,* συνετρίβη ενώ επιχειρούσε να προσγειωθεί στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού στην Αθήνα. Από τους 154 επιβάτες και πλήρωμα της πτήσης, οι 14 έχασαν τη ζωή τους και οι 10 τραυματίστηκαν.

Η συντριβή
----------

Η Πτήση SR 316 ήταν ένα διεθνές προγραμματισμένο δρομολόγιο με αφετηρία τη Γενεύη (Ελβετία) και προορισμό την Αθήνα. Το αεροσκάφος, ονόματι *Uri* με αριθμό νηολογίου *HB-IDE*, είχε κυβερνήτη τον Fritz Schmutz και συγκυβερνήτη τον Martin Deuringer.

Η Πτήση 316 ακούμπησε το διάδρομο 15L με ταχύτητα 146 κόμβων (270 χλμ/ώρα). Το αεροσκάφος επιβράδυνε, αλλά εξετράπη από τον διάδρομο και κατέληξε να σταματήσει στο δημόσιο δρόμο. Διαχωρίστηκαν η αριστερή του πτέρυγα και η ουρά και εκδηλώθηκε πυρκαγιά. Οι 14 από τους 142 επιβάτες της πτήσης έχασαν τη ζωή τους.

Μεταξύ των νεκρών επιβατών υπήρχαν Βρετανοί, Γερμανοί και Γάλλοι πολίτες. Από τους επιβαίνοντες, οι 100 ήσαν ιατροί, καθ' οδόν σε ένα ιατρικό συνέδριο στην Κίνα.

Μεταξύ των επιζώντων της Πτήσης 316 ήταν ο Hans Morgenthau, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σικάγου και ειδικός στις διεθνείς σχέσεις καθώς και ο Lakshman Kadirgamar, μετέπειτα Υπουργός Εξωτερικών στη Σρι Λάνκα.

Επακόλουθα
----------

Μετά το δυστύχημα μαθεύτηκε ότι το αεροσκάφος μετέφερε πάνω από 450 κιλά ραδιοϊσοτόπων και μικρή ποσότητα πλουτωνίου. Το πλουτώνιο ήταν στις αποσκευές ενός από τους επιβαίνοντες επί του σκάφους γιατρούς και αγνοούνταν για σύντομο διάστημα μετά από τη συντριβή, αλλά βρέθηκε γρήγορα. Οι Αρχές έλεγξαν τους πυροσβέστες και τους άλλους εργαζόμενους στη διάσωση για τυχόν έκθεσή τους στην ακτινοβολία.

Η συντριβή κατέστρεψε βιομηχανικά διαμάντια αξίας άνω των $2 εκατομμυρίων, τα οποία προορίζονταν για την Μουμπάι. Τα περισσότερα από τα άκοπα διαμάντια βρέθηκαν από την αστυνομία, αλλά είχαν καταστραφεί από την έντονη θερμότητα της συντριβής.

Δυο ημέρες μετά τη συντριβή της Πτήσης SR 316, οι Ελληνικές Αρχές κατηγόρησαν τον Κυβερνήτη Fritz Schmutz για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, μεταξύ άλλων. Στη δίκη που έγινε το 1983, βρέθηκε ότι ο Schmutz, μαζί με τον συγκυβερνήτη Deuringer, ήσαν ένοχοι πολλαπλών κατηγοριών συμπεριλαμβανομένης και αυτής της ανθρωποκτονίας εξ αμελείας, της πρόκλησης πολλαπλών σωματικών βλαβών και της παρακώλυσης της εναέριας κυκλοφορίας, καταδικάστηκαν δε σε πέντε και δυόμιση έτη φυλάκισης αντιστοίχως. Οι Schmutz και Deuringer αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγύηση, ενώ άσκησαν έφεση κατά της ποινής τους. Ένα χρόνο μετά την καταδίκη τους, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι οι Schmutz και Deuringer θα μπορούσαν να εξαγοράσουν την ποινή της φυλάκισής τους. Κανένας από τους δύο πιλότους δεν ξαναπέταξε μετά το ατύχημα, αλλά συνέχισαν να εργάζονται στη Swissair.

Αιτία
-----

Η διερεύνηση του ατυχήματος καθόρισε ως αιτίες το ότι οι χειριστές της πτήσης προσγείωσαν το αεροσκάφος πολύ αργά (μακριά) στον διάδρομο προσγείωσης και με υπερβολική ταχύτητα, μετά από μια μη σταθεροποιημένη τελική προσέγγιση και ότι δεν κατάφεραν να αξιοποιήσουν σωστά την πέδηση του αεροσκάφους και τα συστήματα αντίστροφης ώσης. Αυτά είχαν ως αποτέλεσμα το αεροσκάφος να μην είναι σε θέση να σταματήσει εντός του διαθέσιμου διαδρόμου προσγείωσης και να πραγματοποιήσει υπέρβαση του διαδρόμου.

Ένα μέλος της ομάδας Επιχειρήσεων της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων είχε διαφορετική γνώμη από τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής σχετικά με τα αίτια του ατυχήματος, δηλώνοντας ότι πίστευε πως το πλήρωμα δεν συνειδητοποίησε την ταχύτητα και την απόσταση προσγείωσης, δεν ακολούθησε την τεχνική προσγείωσης της εταιρείας σε συνθήκες κακής πέδησης, και δεν αξιοποίησε σωστά τα συστήματα πέδησης και ανάστροφης ώσης του αεροσκάφους.

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Το αεροσκάφος, κατέληξε στην περιμετρική περιφερειακή οδό (προς το γήπεδο του γκολφ της Γλυφάδας). Λόγω όμως, της υψομετρικής διαφοράς (περίπου 4 μέτρα) μεταξύ του υψηλότερου-διαδρόμου προσγείωσης και της χαμηλότερης-περιμετρικής περιφερειακής οδού, οι τροχοί των πτερύγων του αεροσκάφους, συμπιέστηκαν προς την οροφή της ατράκτου, με αποτέλεσμα των οικτρό θάνατο των 10 επιβατών.
2. ↑   Δηλαδή, όχι από την αρχή του διαδρόμου προσγείωσης, αλλά, μετά από το μέσον αυτού.
3. ↑  Ανάστροφη ή αντίστροφη ώση *(reverse thrust)*, πρόκειται για το σύστημα αντίστροφης περιστροφής της έλικας (στο ελικοφόρο) ή του αεροσυμπιεστή (στο αεριωθούμενο), το οποίο τίθεται σε ενέργεια, αμέσως μετά την επαφή του αεροσκάφους στο διάδρομο προσγείωσης. Αντιστρέφει την ώση και την κάνει να λειτουργεί σαν φρένο. Με αυτό τον τρόπο γίνεται οικονομία στα φρένα και στα λάστιχα και μικραίνει αισθητά τη διαδρομή προσγείωσης. Επιτυγχάνεται με ποικίλες διατάξεις, στο οπίσθιο τμήμα του κινητήρα.
4. ↑   Επειδή λίγο πριν από την προσγείωση της πτήσης, μόλις είχε σταματήσει η 1η βροχή του φθινοπώρου. Η πλευρά της Swissair, πρόταξε ότι λόγω της βροχής και των αιωρουμένων σωματιδίων που επικάθισαν, ο διάδρομος προσγείωσης είχε γλίτσα, που είχε σαν αποτέλεσμα, την υπέρβαση του αεροσκάφους επί του διαδρόμου προσγείωσης.

Παραπομπές σημειώσεων
1. ↑  Γ. Π. Λαϊνάς (1983). «Reverse thrust». *The English-Greek Encyclopedia - Dictionary of Aviation*. Athens-Greece: Vivliotechnica Hellas D. & J. Vardikos. σελ. 410.

Υποσημειώσεις
-------------

1. ↑   Στη συγκεκριμένη πτήση, την προσγείωση την πραγματοποίησε ο Συγκυβερνήτης - είναι διεθνής πρακτική να εναλλάσσονται οι απογειώσεις-προσγειώσεις μεταξύ του Κυβερνήτη και του Συγκυβερνήτη, ώστε σταδιακά να αποκτά εμπειρία και ο Συγκυβερνήτης.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Pilot charged in 14 aircrash fatalities. Bangor, Maine: *Bangor Daily News* (UPI). 10 October 1979, p. 34.
2. ↑  Pilot charged in 14 aircrash fatalities. Bangor, Maine: *Bangor Daily News* (UPI). 10 October 1979, p. 34.
3. 1 2  Aircraft accident: McDonnell Douglas DC-8-62 HB-IDE Athens-Ellinikon International Airport. Aviation Safety Network, Flight Safety Foundation.
4. ↑  14 die when plane overshoots runway. Spencer, Iowa: *The Daily Reporter* (UPI). 8 October 1979, p. 5.
5. ↑  Plane crash tolls mount. Daytona Beach, Florida: *Daytona Beach Morning Journal* (AP). 9 October 1979, p. 8B.
6. 1 2  Plutonium missing. St. Joseph, Missouri: *St. Joseph Gazette* (UPI). 9 October 1979, p. 2A.
7. 1 2  Swissair carried isotopes. Bangor, Maine: *Bangor Daily News* (UPI). 9 October 1979, p. 8.
8. ↑  Recover plutonium from wrecked plane. Warsaw, Indiana: *Times-Union* (UPI). 9 October 1979, p. 1.
9. ↑  Plane crash ruins cargo of diamonds. Eugene, Oregon: *Eugene Register-Guardian* (UPI). 10 October 1979, p. 4A.
10. ↑  Hope, Keirin. Swissair pilot charged in Athens crash. St. Petersburg, Florida: *St. Petersburg Times* (UPI). 10 October 1979, p. 14A.
11. ↑  Greek court sentences pilots for fatal crash. Ottawa, Ontario: *Ottawa Citizen* (Reuters). 27 April 1983, p. 6.
12. ↑  Swiss pilots freed. Montreal, Quebec: *The Montreal Gazette* (AP). 28 April 1983, p. A10.
13. ↑  Pilots' sentences reduced. Nashua, New Hampshire: *Nashua Telegraph* (AP). 26 September 1984, p. 3.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* (Αγγλικά) Swissair Flight 316 crash at AirDisaster.com Αρχειοθετήθηκε 2012-12-08 at Archive.is
* (Αγγλικά) , τελευταία επίσκεψη: 26 Σεπτεμβρίου 2016