Ο **Τζωρτζ Ροδοκανάκης** (*George Rodocanachi*, 27 Φεβρουαρίου 1875 – 1944) ήταν Έλληνας ιατρός που βοήθησε δραπέτες των Συμμάχων και Εβραίους πρόσφυγες στην κατεχόμενη Γαλλία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Τζωρτζ Ροδοκανάκης γεννήθηκε στο Λίβερπουλ της Αγγλίας και ήταν μέλος της αρχοντικής οικογένειας των Ροδοκανάκηδων. Σπούδασε στη Μασσαλία, πήρε το πτυχίο της Ιατρικής στο Παρίσι το 1903 και άρχισε να ασκεί την Παιδιατρική στη Μασσαλία. Το 1907 πήρε ως σύζυγό του τη Φανή Βλαστού (ο γάμος έγινε στο Λονδίνο) και το ζεύγος εγκαταστάθηκε στη Μασσαλία. Το μοναχοπαίδι τους Κωνσταντίνος γεννήθηκε το 1908.

Το 1915 ο Ροδοκανάκης πήρε τη γαλλική υπηκοότητα και πολέμησε με το γαλλικό σώμα των αλπινιστών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συγκεκριμένα στην Αλσατία και στη Μάχη του Σομμ. Δύο φορές πληγώθηκε και μία φορά δηλητηριάσθηκε από πολεμικά αέρια. Τιμήθηκε τότε με τον Πολεμικό Σταυρό (Croix-de-Guerre) και το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Μετά τον πόλεμο επέστρεψε στην εργασία του στην παιδιατρική κλινική της Μασσαλίας.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετά την ανακωχή της Γαλλίας του Βισύ με τη ναζιστική Γερμανία, ο Ροδοκανάκης περιέθαλψε Βρετανούς στρατιώτες που δεν είχαν μπορέσει να διαφύγουν στη Δουνκέρκη. Στη συνέχεια συνάντησε την Elizabeth Haydon-Guest, με την οποία συνεργάσθηκε για την απόκρυψη δραπετών και Εβραίων προσφύγων. `Οταν ο Ίαν Γκάροου ίδρυσε το δίκτυο διαφυγής «Πατ Λάιν», το σπίτι του Ροδοκανάκη στη Μασσαλία έγινε ένα από τα κυριότερα «ασφαλή σπίτια» του δικτύου. Ο ίδιος ο Γκάροου έμεινε εκεί μέχρι τη σύλληψή του από τη γαλλική αστυνομία το 1941.

Με τη βοήθεια της συζύγου του και λίγων συνεργατών, ο Ροδοκανάκης βοήθησε πολλούς ανθρώπους, μεταξύ των οποίων αρκετούς αεροπόρους των Συμμάχων που είχαν καταρριφθεί. Τους έκρυβε σπίτι του και τους έβγαζε πλαστές ταυτότητες μέχρι που να μπορέσουν να διαφύγουν, είτε δια των Πυρηναίων, είτε με βρετανικό υποβρύχιο.

Ο Ροδοκανάκης βοήθησε και Εβραίους να διαφύγουν στις ΗΠΑ. Το προξενείο των ΗΠΑ τον είχε ορίσει εξεταστή ιατρό για τους Εβραίους μετανάστες. Χρησιμοποίησε τη θέση αυτή για να παρέχει ιατρικά πιστοποιητικά σε Εβραίους πρόσφυγες για να δικαιολογήσει τη μετανάστευσή τους στην Αμερική.

Το άγχος της μυστικής του δραστηριότητας είχε ως αποτέλεσμα τη χειροτέρευση της στηθάγχης του.

Τελικά το δίκτυο Πατ Λάιν προδόθηκε. Στις 25 Φεβρουαρίου 1943 έξι άνδρες της Γκεστάπο ήρθαν στο σπίτι του Ροδοκανάκη και τον συνέλαβαν. Η σύζυγός του αργότερα είπε ότι υποψιαζόταν τον θυρωρό. Ο Ροδοκανάκης επέμεινε να περιποιείται στη φυλακή τους άλλους φυλακισμένους. Στις 17 Δεκεμβρίου 1943 ο Ροδοκανάκης μεταφέρθηκε σε φυλακή της Κομπιέν και στις 17 Ιανουαρίου 1944 στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ, όπου και απεβίωσε από καρδιακά προβλήματα την άνοιξη του 1944. Η σύζυγός του πέθανε γύρω στα 1946.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  (Γαλλικά) *Mémoire des hommes*. www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/ark:/40699/m005eb007f48e952. Ανακτήθηκε στις 6  Ιανουαρίου 2022.
2. ↑  (Γαλλικά) *Mémoire des hommes*. www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/ark:/40699/m005a2964b9de99f. Ανακτήθηκε στις 6  Ιανουαρίου 2022.
3. ↑  (Γαλλικά) *Mémoire des hommes*. www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/ark:/40699/m005cc7ff6bcfd1e. Ανακτήθηκε στις 6  Ιανουαρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Μνήμη Ροδοκανάκη από τους Φανή Ροδοκανάκη και Christopher Long