Το **Τίκσι** (ρωσικά: Ти́кси, σαχατικά: Тиксии, *Tiksii* – κυριολεκτικά: σημείο περιστροφής) είναι μια αστική περιοχή (οικισμός αστικού τύπου) και το διοικητικό κέντρο της επαρχίας Μπουλούνσκι της Δημοκρατίας των Σαχά στη Ρωσία, που βρίσκεται στην όχθη του κόλπου Μπουόρ-Χάγια στην Θάλασσα Λάπτεφ, στο νοτιοανατολικό δέλτα του ποταμού Λένα. Στην απογραφή του 2010, ο πληθυσμός ήταν 5.063 άτομα.

Ιστορία
-------

Τον Αύγουστο του 1901, το ρωσικό αρκτικό πλοίο Ζαριά κατευθυνόταν απέναντι από τη θάλασσα του Λάπτεφ, αναζητώντας τη θρυλική Γη Σάνικοφ, αλλά σύντομα μπλοκαρίστηκε από πλωτό πάγο στα νέα νησιά της Σιβηρίας. Κατά τη διάρκεια του 1902, οι προσπάθειες να φτάσουν στο χωριό Σάνικοφ συνεχίστηκαν ενώ η Ζαριά παγιδεύτηκε στον πάγο. Αφήνοντας το πλοίο, ο Ρώσος εξερευνητής της Αρκτικής Μπάρον Έντουαρντ Τολλ και τρεις σύντροφοι εξαφανίστηκαν για πάντα τον Νοέμβριο του 1902, ενώ απομακρύνονταν από το νησί Μπένετ προς τα νότια σε χαλαρούς πάγους. Η Ζαριά αγκυροβολήθηκε τελικά κοντά στο νησάκι Μπρούσνεβα στον κόλπο Τίκσι, χωρίς να αφήσει ξανά τη θέση αυτή. Τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής επέστρεψαν στην Αγία Πετρούπολη, ενώ ο καπετάνιος Φιοντόρ Μάτισεν πήγε στο Γιακούτσκ.

Το σύγχρονο Τίκσι ιδρύθηκε το 1933. Το 1939 χορηγήθηκε καθεστώς οικισμού αστικού τύπου. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, υπήρξαν στρατιωτικά έργα κατασκευών στα αεροδρόμιο Βόρειου Τίκσι και Δυτικού Τίκσι. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, ο πληθυσμός του Τίκσι έχει μειωθεί σημαντικά και πολλά από τα διαμερίσματα του έχουν εγκαταλειφθεί. Παρά την ταχεία πτώση του πληθυσμού της, παραμένει ο βορειότερος οικισμός με πληθυσμό άνω των 5.000 κατοίκων.

Διοικητική και δημοτική κατάσταση
---------------------------------

Στο πλαίσιο των διοικητικών διαιρέσεων, ο αστικού τύπου οικισμός του Τίκσι λειτουργεί ως διοικητικό κέντρο της επαρχίας Μπουλούνσκι. Ως διοικητική διαίρεση, ενσωματώνεται στην επαρχία Μπουλούνσι ως ο **οικισμός του Τίκσι**. Ως δημοτικό διαμέρισμα, ο Οικισμός του Τίκσι ενσωματώνεται στην Δημοτική Επαρχία Μπουλούνσκι ως Αστικός Οικισμός του Τίκσι.

Οικονομία
---------

### Μεταφορές

Το Τίκσι εξυπηρετεί ως ένα από τα κύρια λιμάνια για την πρόσβαση στη Θάλασσα του Λάπτεφ. Εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο του Τίκσι, το οποίο έκλεισε από το Υπουργείο Άμυνας την 1η Οκτωβρίου 2012, εκτός από τα ελικόπτερα. Το Τίκσι συνδεόταν μόνο με πτήσεις ελικοπτέρων και χειμωνιάτικες διαδρομές. Το κλείσιμο υποβλήθηκε σε αυστηρή κριτική από τον Ρώσο πρωθυπουργό Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Μετά από συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Άμυνας και της κυβέρνησης της Δημοκρατίας των Σαχά τον Απρίλιο του 2013, το αεροδρόμιο άνοιξε εκ νέου για την επιβατική κίνηση τον Ιούνιο του 2013. Τον Δεκέμβριο του 2013, ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε ότι ο αερολιμένας του Τίκσι θα "αποκατασταθεί" μαζί με άλλους πέρα από τον Αρκτικό Κύκλο.

Ο ποταμός Λένα είναι πλωτός στους καλοκαιρινούς μήνες. Υπάρχει σπάνια επιβατική ναυσιπλοΐα από το Γιακούτσκ.

Κλίμα
-----

Το Τίκσι έχει κλίμα τούνδρας (τύπος ET της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν). Οι χειμώνες είναι παρόμοιοι με αυτούς των υποαρκτικών περιοχών της ενδοχώρας και έχουν συχνές και περιστασιακά έντονες χιονοπτώσεις. Τα πολύ σύντομα καλοκαίρια είναι γενικά ψυχρότερα από τις εσωτερικές περιοχές (αν και το 1991 καταγράφτηκε θερμοκρασία έως και +34 °C) και παρατηρείται βροχόπτωση στις περισσότερες ημέρες. Ο «ήλιος του μεσονυχτίου» είναι πάνω από τον ορίζοντα από τις 11 Μαΐου έως τις 3 Αυγούστου και η περίοδος με συνεχή ημέρα διαρκεί λίγο περισσότερο από την πολική νύχτα που διαρκεί από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 24 Ιανουαρίου.


| Κλιματικά δεδομένα Τίκσι |
| --- |
| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μάρ | Απρ | Μάι | Ιούν | Ιούλ | Αύγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ | Έτος |
| Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) | −9(16) | −5.2 | 1.6 | 9.6 | 23.6 | 32.8 | 34.3 | 29.8 | 23.0 | 6.1 | −1.2 | −4.9 | 34,3 |
| Μέση Μέγιστη °C (°F) | −26.7 | −26.1 | −22.1 | −13.5 | −2.6 | 7.2 | 12.1 | 11.1 | 4.2 | −7.9 | −20.1 | −25.1 | −9,1 |
| Μέση Μηνιαία °C (°F) | −30.2 | −29.6 | −26.3 | −18.3 | −6.1 | 3.2 | 7.6 | 7.7 | 1.6 | −10.8 | −23.4 | −28.4 | −12,8 |
| Μέση Ελάχιστη °C (°F) | −33.8 | −33.3 | −30.8 | −23.7 | −9.7 | 0.1 | 3.9 | 4.5 | −1.2 | −14.3 | −27.1 | −31.9 | −16,4 |
| Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) | −48(−54) | −50.5 | −47.2 | −46.9 | −32.2 | −15.8 | −3.9 | −4(25) | −18.2 | −35(−31) | −43.9 | −48.8 | −50,5 |
| Υετός mm (ίντσες) | 32 | 22 | 16 | 10 | 13 | 27 | 45 | 50 | 27 | 16 | 21 | 42 | 321 |
| Μέσες ημέρες βροχόπτωσης | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 1 | 12 | 20 | 20 | 9 | 0.1 | 0.0 | 0.0 | 62,1 |
| Μέσες ημέρες χιονόπτωσης | 23 | 21 | 21 | 19 | 20 | 5 | 0.2 | 0.3 | 10 | 25 | 23 | 23 | 190,5 |
| Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας | 0.0 | 40.0 | 176.9 | 276.5 | 199.0 | 238.2 | 246.4 | 132.6 | 86.8 | 52.9 | 4.0 | 0.0 | 1.453,3 |
| *Πηγή #1: погода и климат* |
| *Πηγή #2: (sunshine only)* |

Παραπομπές
----------

### Σημειώσεις

1. ↑  «26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года». Federal State Statistics Service. Ανακτήθηκε στις 23  Ιανουαρίου 2019.
2. 1 2  Russian Federal State Statistics Service (2011). «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1» [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. *Всероссийская перепись населения 2010 года (2010 All-Russia Population Census)* (στα Ρωσικά). Federal State Statistics Service. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2012.
3. ↑  Russian Federal State Statistics Service (21 Μαΐου 2004). «Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек» [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). *Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002]* (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2014.
4. ↑  Demoscope Weekly (1989). «Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров» [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. *Всесоюзная перепись населения 1989 года[All-Union Population Census of 1989]* (στα Ρωσικά). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2014.
5. ↑  «Всесоюзная перепись населения 1979 г. Национальный состав населения по регионам России. (*All Union Population Census of 1979. Ethnic composition of the population by regions of Russia.*)». *Всесоюзная перепись населения 1979 года (All-Union Population Census of 1979)* (στα Ρωσικά). *Demoscope Weekly* (website of the Institute of Demographics of the State University—Higher School of Economics. 1979. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2008.
6. 1 2 3  *Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic*
7. ↑  According to Article 7 of the Law #77-I, lower-level administrative divisions with the status of a settlement have their administrative centers in an inhabited locality with the status of an urban-type settlement. According to the *Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic*, Tiksi is the administrative center of the Settlement of Tiksi.
8. ↑  Law #173-Z #353-III
9. ↑   (στα Russian)*Газета.ru* (Moscow). October 3, 2012.. Ανακτήθηκε στις October 4, 2012.
10. ↑
11. ↑  Погода в Тикси
12. ↑  Weatherbase

### Πηγές

* Official website of the Sakha Republic. *Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic*. Bulunsky District Αρχειοθετήθηκε 2017-04-27 στο Wayback Machine.. (Ρωσικά)
* Πρότυπο:RussiaAdmMunRef/sa/munlist0
* Πρότυπο:RussiaAdmMunRef/sa/munlist1

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Barr, William (1981). «Baron Eduard von Toll's Last Expedition: The Russian Polar Expedition, 1900–1903». *Arctic* **34** (3): 201–224. doi:10.14430/arctic2524.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 146675658
* LCCN: n87845112

 |

 |