Η **Δήμητρα** (Δημήτηρ στα Αττικά, Δαμάτηρ στα Δωρικά), στην ελληνική μυθολογία, ήταν ιδεατή ανθρωπόμορφη θεότητα της καλλιέργειας δηλαδή της γεωργίας, αλλά και της ελεύθερης βλάστησης, του εδάφους και της γονιμότητας αυτού συνέπεια των οποίων ήταν να θεωρείται και προστάτιδα του γάμου και της μητρότητας των ανθρώπων. Ήταν Ολύμπια (κύρια) θεότητα.

Ετυμολογία
----------

Η επικρατέστερη ετυμολογική άποψη θεωρεί ότι η λέξη Δήμητρα (Δημήτηρ στα Αττικά, Δαμάτηρ στα Δωρικά) είναι σύνθετη και σημαίνει Μητέρα γη, προέρχεται από τη λέξη Μήτηρ (Μάτηρ στα Δωρικά) που έχει πρώτο-ινδο-ευρωπαϊκή ριζά *méh₂tēr* (Μητέρα) και τη λέξη Δα που αντιστοιχεί στην Αττική λέξη Γη και έχει ως πρώτο-ινδο-ευρωπαϊκή ριζά dheghom. Σε επιγραφή στα μυκηναϊκά ελληνικά (γραμμική Β) που έχει βρεθεί αναφέρεται ως si-to-po-ti-ni-ja δηλαδή η κυρία του σίτου και πιθανόν είναι άλλη ονομασία ή επίθετο της Δήμητρας ή προκάτοχος της την εποχή του χαλκού.

Η Γέννηση της Δήμητρας
----------------------

Η Δήμητρα ήταν κόρη του Κρόνου και της Ρέας. Αδελφή της Ήρας, της Εστίας, του Δία, του Άδη και του Ποσειδώνα. Η γέννηση της ακολούθησε την ίδια μοίρα με των αδελφών της. Ο Κρόνος κατάπινε τα παιδιά τους μόλις γεννιόντουσαν από φόβο μην του πάρουν το θρόνο. Η Ρέα μην αντέχοντας άλλο να χάνει τα παιδιά της, βοήθησε τον μικρότερο, τον Δία, να εκθρονίσει τον Κρόνο με ένα τέχνασμα και να ελευθερώσει τα αδέλφια του από την κοιλιά του πατέρα τους.

Οι έρωτες της Δήμητρας
----------------------

[*νεκρός σύνδεσμος*]Στατήρας της Φενεού με απεικόνιση της Δήμητρας και του Ερμή
Η Δήμητρα ήταν θεά που δεν ήταν γνωστή για τους έρωτες της. Ήταν απόμακρη και ακατάδεκτη, γι´αυτό και οι εραστές της ήταν ολιγάριθμοι. Πρώτοι διεκδικητές της υπήρξαν τα αδέλφια της.

Πρώτος ο Δίας, μεταμορφώθηκε σε ταύρο για να ζευγαρώσει μαζί της. Μετανιωμένος για την πράξη του ευνούχισε ένα κριάρι και άφησε τα όργανά του στην αγκαλιά της Δήμητρας ως ένδειξη μεταμέλειας. Εκείνη δέχτηκε τη συγγνώμη του και μερικούς μήνες μετά γέννησε τη μονάκριβη κόρη της Περσεφόνη.
Ακολούθησε ο έρωτας του Ποσειδώνα για τη θεά. Η Δήμητρα για να γλυτώσει από την πολιορκία του μεταμορφώθηκε σε φοράδα και κρύφτηκε ανάμεσα στα βασιλικά κοπάδια του Όκνιου, γιου του Απόλλωνα. Μόλις ο Ποσειδώνας το αντιλήφθηκε μεταμορφώθηκε σε άλογο και κατάφερε τελικά να ζευγαρώσει μαζί της. Καρποί αυτής της συνεύρεσης ήταν μία κόρη, η Δέσποινα, το όνομα της οποίας δεν έπρεπε ποτέ να προφέρεται, και ένα άλογο με φτερά και μαύρη χαίτη, ο Αρίων.

Η οργή της Δήμητρας για τον βιασμό της από τον Ποσειδώνα, της έδωσε το προσωνύμιο Ερινύα. Ο Δίας για να την κατευνάσει έστειλε τις Νύμφες να τη λούσουν στον ποταμό Λάδωνα, παίρνοντας έτσι το όνομα Λουσία. 

### Δήμητρα και Ιασίωνας

Ο τρίτος γνωστός εραστής της Δήμητρας ήταν ένας θνητός, ο Ιασίωνας, τον οποίο η θεά ερωτεύτηκε παράφορα. Υπάρχουν δύο εκδοχές για τη γνωριμία τους. Η πρώτη τους θέλει να γνωρίζονται στους γάμους του Κάδμου και της Αρμονίας. Η δεύτερη και επικρατέστερη, στην Κρήτη, στο βουνό Ίδη όπου ο Ιασίωνας κυνηγούσε. Και οι δύο εκδοχές πάντως καταλήγουν στην ερωτική συνεύρεση της θεάς και του θνητού σε έναν αγρό που είχε οργωθεί τρεις φορές. Λίγο καιρό μετά η θεά γέννησε τον Πλούτο που χάριζε στους ανθρώπους πλούτη και αφθονία.

Δήμητρα και Περσεφόνη
---------------------

Η Δήμητρα και η κόρη της Περσεφόνη ήταν οι κεντρικοί χαρακτήρες στα Ελευσίνια μυστήρια και πιθανότατα ήταν θεότητες που λατρευόντουσαν πριν από το Δωδεκάθεο. Σε αρκετές περιπτώσεις οι δύο θεότητες συγχέονται ή θεωρούνται μια θεά με δύο πρόσωπα. Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα θεό του Άδη, είχε ως αποτέλεσμα τον μαρασμό της Δήμητρας. Εγκατέλειψε τον Όλυμπο και άρχισε να περιπλανιέται μαυροφορεμένη και βουβή ανάμεσα στους ανθρώπους ψάχνοντας την Περσεφόνη. Τα νιάτα και το κάλλος της αντικατέστησαν τα γκρίζα μαλλιά και το πένθος.

### Η Δήμητρα στην Ελευσίνα

Κάποτε έφτασε στην Ελευσίνα και κάθισε κοντά στο Καλλίχορον φρέαρ πάνω σε ένα βράχο που ονομάστηκε αγέλαστος. Εκεί τη βρήκαν οι τέσσερις κόρες του βασιλιά Κελεού. Η Δήμητρα δεν αποκάλυψε τη θεϊκή της ταυτότητα λέγοντας τους ότι ερχόταν από την Κρήτη και είχε ξεφύγει από πειρατές. Οι κοπέλες την πληροφόρησαν πως οι γονείς τους λόγω γήρατος δεν μπορούσαν να αναλάβουν την ανατροφή του νεογέννητου γιου τους Δημοφώντα. Η Δήμητρα δέχτηκε να αναλάβει εκείνη την ανατροφή του βρέφους και υποσχέθηκε ότι το παιδί θα μεγαλώσει χωρίς να αρρωστήσει ποτέ. Φτάνοντας στο παλάτι η θεά παρουσιάστηκε στη σύζυγο του Κελεού, Μετάνειρα. Η αίθουσα φωτίστηκε από ένα δυνατό φως, γεγονός που γέμισε τη Μετάνειρα με δέος για την άγνωστη γρια και της παραχώρησε το θρόνο της. Η Δήμητρα αρνήθηκε και κάθισε βουβή και αγέλαστη δίπλα στο θρόνο αρνούμενη να φάει οτιδήποτε. Μόνο τα αστεία και τα τραγούδια μιας υπηρέτριας, της Ιάμβης, κατάφεραν να την κάνουν να γελάσει. Έτσι σύμφωνα με το μύθο δημιουργήθηκε το ιαμβικό μέτρο.

Η Δήμητρα ανέλαβε το μεγάλωμα του Δημοφώντα και αποφάσισε να κάνει το παιδί αθάνατο. Του άλειφε το κορμί με αμβροσία και το βράδυ τον έβαζε μέσα σε φωτιά για να καούν τα θνητά του μέλη. Όταν η Μετάνειρα είδε τυχαία τις περίεργες μεθόδους της Δήμητρας άρπαξε το γιο της από τα χέρια της και άρχισε να απειλεί τη θεά. Η Δήμητρα εξοργίστηκε και φανέρωσε την πραγματική της ταυτότητα. Διέταξε τον Κελεό να χτίσει ναό με βωμό πάνω στο Καλλίχορον και απομονώθηκε εκεί, θρηνώντας για την κόρη της. Δίδαξε στους γιους του Κελεού, Τριπτόλεμο, Διοκλή και Εύμολπο να τελούν τα Ελευσίνια Μυστήρια. Η θλίψη και η οργή για την αρπαγή της Περσεφόνης την οδήγησε στην απόφαση να μην αφήσει κανένα σπόρο να φυτρώσει πάνω στη γη. Η ανθρωπότητα άρχισε να μαστίζεται από λιμό και ο Δίας αποφάσισε πως ήταν καιρός να επέμβει. Έστειλε αρχικά την Ίριδα και μετά διαδοχικά πολλούς θεούς με δώρα για να την πείσει να αφήσει τη γη να καρπίσει και η ίδια να επιστρέψει στον Όλυμπο. Η Δήμητρα όμως απαιτούσε την επιστροφή της Περσεφόνης. Έτσι ο Δίας έστειλε στον Άδη τον Ερμή διατάζοντας τον Πλούτωνα να αφήσει ελεύθερη την Κόρη. Ο Πλούτωνας υπάκουσε, αφού όμως πρώτα έδωσε στην Περσεφόνη να φάει έξι σπυριά ροδιού για να τη δέσει για πάντα με τον Κάτω Κόσμο. Η Περσεφόνη γύρισε στη Δήμητρα και η θεά άφησε τη γη να βλαστήσει. Από τότε η Περσεφόνη περνούσε στον Άδη έξι μήνες και τους υπόλοιπους με τη μητέρα της στον Όλυμπο.

Μικρά και Μεγάλα Ελευσίνια
--------------------------

Τα Μικρά Ελευσίνια ή Ελευσίνια της Άγρας, (από την περιοχή της Αθήνας Άγρα, όπου ετελούντο), γινόντουσαν το μήνα Ανθεστηριώνα, δηλαδή μέσα Φεβρουαρίου έως μέσα Μαρτίου, όταν η Περσεφόνη ανέβαινε στη μητέρα της από τον Άδη. Ήταν στην ουσία προετοιμασία και εξαγνισμός για τα Μεγάλα Ελευσίνια. Σύμφωνα με τον μύθο, ιδρύθηκαν από τη Δήμητρα για τον εξαγνισμό του Ηρακλή από τους φόνους των Κενταύρων, όταν ο ήρωας εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει στα Μεγάλα Ελευσίνια.

Τα Μεγάλα Ελευσίνια γινόντουσαν το μήνα Βοηδρομιώνα, δηλαδή μέσα Αυγούστου έως μέσα Σεπτεμβρίου, όταν η Περσεφόνη επέστρεφε στον Πλούτωνα.

Θεσμοφόρια
----------

Η μεγαλύτερη γιορτή που γινόταν προς τιμήν της Δήμητρας ήταν τα Θεσμοφόρια, τον μήνα Πυανεψιώνα, δηλαδή μέσα Σεπτεμβρίου έως μέσα Οκτωβρίου, την εποχή της σποράς. Τελούντο σε όλη την Ελλάδα και ήταν γιορτή που συμμετείχαν μόνο παντρεμένες γυναίκες. Όσο διαρκούσαν τα Θεσμοφόρια, οι γυναίκες απείχαν από σαρκικές απολαύσεις, νήστευαν και αντάλλασσαν μεταξύ τους άσεμνα αστεία, πιθανώς προς τιμήν των αστείων της Ιάμβης που έκανε τη Δήμητρα να γελάσει. Η γιορτή ολοκληρωνόταν με τα Καλλιγένεια όπου οι γυναίκες γλεντούσαν. Από τη γιορτή των Θεσμοφορίων αποδόθηκαν στη Δήμητρα τα ονόματα Θεσμοφόρος και Καλλιγένεια.

Ορφικός ύμνος Δήμητρος Ελευσινίας
---------------------------------

>   **[Δήμητρος Ἐλευσινίας, θυμίαμα στύρακα] Δηώ, παμμήτειρα θεά, πολυώνυμε δαῖμον, σεμνὴ Δήμητερ, κουροτρόφε, ὀλβιοδῶτι, πλουτοδότειρα θεά, σταχυοτρόφε, παντοδότειρα, εἰρήνηι χαίρουσα καὶ ἐργασίαις πολυμόχθοις, σπερμεία, σωρῖτι, ἀλωαία, χλοόκαρπε, ἣ ναίεις ἁγνοῖσιν Ἐλευσῖνος γυάλοισιν, ἱμερόεσσ᾽, ἐρατή, θνητῶν θρέπτειρα προπάντων, ἡ πρώτη ζεύξασα βοῶν ἀροτῆρα τένοντα καὶ βίον ἱμερόεντα βροτοῖς πολύολβον ἀνεῖσα, αὐξιθαλής, Βρομίοιο συνέστιος, ἀγλαότιμος, λαμπαδόεσσ᾽, ἁγνή, δρεπάνοις χαίρουσα θερείοις• σὺ χθονία, σὺ δὲ φαινομένη, σὺ δε πᾶσι προσηνής• εὔτεκνε, παιδοφίλη, σεμνή, κουροτρόφε κούρα, ἅρμα δρακοντείοισιν ὑποζεύξασα χαλινοῖς ἐγκυκλίοις δίναις περὶ σὸν θρόνον εὐάζουσα, μουνογενής, πολύτεκνε θεά, πολυπότνια θνητοῖς, ἧς πολλαὶ μορφαί, πολυάνθεμοι, ἱεροθαλεῖς. ἐλθέ, μάκαιρ᾽, ἁγνή, καρποῖς βρίθουσα θερείοις, εἰρήνην κατάγουσα καὶ εὐνομίην ἐρατεινὴν καὶ πλοῦτον πολύολβον, ὁμοῦ δ᾽ ὑγίειαν ἄνασσαν.**
> '
> 
> 

>  *[Απόδοση] «Δηώ, παμμήτειρα θεά, πολυώνυμε δαίμονα, σεμνή Δήμητερ, κουροτρόφε, ολβιοδώτι, πλουτοδότειρα θεά, σταχυοτρόφε, παντοδότειρα, που χαίρεσαι με την ειρήνη και τις πολύμοχθες εργασίες, σπερμεία, σωρίτι, αλωαία, χλοόκαρπε, που ναίεις στους αγνούς γυαλούς τις Ελευσίνας, ιμερόεσσα, ερατή, θρέπτηρα πρόπαντων των θνητών, η πρώτη που έζευξε των βοών τον αροτήρα τένοντα και έδωσες στους βροτούς ιμερόεντα & πολύολβο βίο, αυξιθαλής, συνέστια του Βρόμιου, αγλαότιμη, λαμπαδόεσσα, αγνή, που χαίρεσαι με τα δρεπάνια των θερισμών. Εσύ χθόνια, εσύ δε φαινομένη, εσύ δε στα πάντα ποσηνής. Έυτεκνε, παιδοφίλη, σεμνή, κουροτρόφε κόρη, που έζευξες στο άρμα σου δρακόντια χαλινάρια ευάζοντας με εγκύκλιες δίνες περί τον θρόνο σου, μονογενής πολύτεκνε θεά, πολυπότνια θνητών, με τις πολλές μορφές, πολυάνθεμες, ιεροθαλείς. Έλθε, μακάρια, αγνή, που βρίθες με τους καρπούς των θερισμών, κατάγοντας σε εμάς ειρήνη και ερατεινή ευνομία και πολύολβο πλούτο, μαζί με την άνασσα υγεία.»* 
> 
>

Σύμβολα της Δήμητρας
--------------------

Σύμβολα της Δήμητρας ήταν οι γερανοί, το στάχυ, ο νάρκισσος, η μυρτιά και ο κρόκος. Οι μέλισσες θεωρούντο ιέρειες της και στις θυσίες προς τιμήν της προσέφεραν ταύρους, μοσχάρια και μέλι.

Προσωνύμια της Δήμητρας
-----------------------

Πριν το όργωμα οι αγρότες θυσίαζαν στην Προηροσία Δήμητρα, στο θερισμό στη Δρεπανηφόρον, στο αλώνισμα στην Αλωάδα και την άνοιξη στη Δήμητρα Χλόην. Άλλα ονόματα που της απέδιδαν είναι Ιουλώ, Αγλαόκαρπος, Σιτώ, Πολύκαρπος, Σπερμία, Σταχυοτρόφος και Φιλόπυρος.

Εκτός από τη Βιβλιοθήκη του Απολλόδωρου σημαντικές πηγές όπου αναφέρεται η Δήμητρα είναι οι Ομηρικοί Ύμνοι που αναφέρονται σε αυτήν, ο Ησίοδος με τη Θεογονία του και ο Παυσανίας.

Το όνομά της προέρχεται από το *Δη* (δωρικό τύπο του Γη) και το *μήτηρ* και σημαίνει *μητέρα γη*.

Γενεαλογικό δένδρο της θεάς Δήμητρας
------------------------------------

Γενεαλογικό Δέντρο
------------------

| Γενεαλογικό Δέντρο των Ολύμπιων Θεών   |
| --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Ουρανός |  | Γαία |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
| Απόγονοι Ουρανού  |  |  |  |  |  |  |  |  | Κρόνος |  | Ρέα |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | Ζευς |  |  |  |  |  | Ἠρα |  | Ποσειδών |  | Άδης |  | **Δήμητρα** |  | Εστία |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |     a  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |      b  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Άρης |  | Ήφαιστος |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Μήτις  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Αθηνά |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Λητώ |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Απόλλων |  | Άρτεμις |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Μαία |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Ερμής |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Σεμέλη |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Διόνυσος |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Διώνη |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|     a  |  |  |  |  |  |  |  |      b  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Αφροδίτη |  |
|

 |

Έκθεση φωτογραφιών
------------------

* Άγαλμα της Δήμητρας - Μουσείο του Πράδο (Ισπανία). Άγαλμα της Δήμητρας - Μουσείο του Πράδο (Ισπανία).
* Γλυπτό με αναπαράσταση της Δήμητρας, του Τριπτόλεμου και της Περσεφόνης στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης. **Γλυπτό με αναπαράσταση της Δήμητρας, του Τριπτόλεμου και της Περσεφόνης στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης.**
* Ο Διόνυσος και Δήμητρα του Sébastien Bourdon.  **Ο Διόνυσος και Δήμητρα του Sébastien Bourdon.**
* Η θεά Δήμητρα στην τέχνη.  **Η θεά Δήμητρα στην τέχνη.**
* Η θεά Δήμητρα στην τέχνη. **Η θεά Δήμητρα στην τέχνη.**
* Η Δήμητρα πενθεί την Περσεφόνη πίνακας από την Evelyn de Morgan. **Η Δήμητρα πενθεί την Περσεφόνη πίνακας από την Evelyn de Morgan.**
* Η θεά Δήμητρα στην τέχνη. **Η θεά Δήμητρα στην τέχνη.**
* Η θεά Δήμητρα στην τέχνη. **Η θεά Δήμητρα στην τέχνη.**

|

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Demeter | Origin and meaning of the name Demeter by Online Etymology Dictionary». *www.etymonline.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2018.
2. ↑  «mother | Origin and meaning of mother by Online Etymology Dictionary». *www.etymonline.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2018.
3. ↑  Liddell, Scott K. *Grammar, Gesture, and Meaning in American Sign Language*. Cambridge: Cambridge University Press. σελίδες viii–xii. ISBN 9780511615054.
4. ↑  «Proto-Indo-European dictionary-translator». *indo-european.info*. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2018.
5. ↑  Aurora, Federico (2015-07). «DĀMOS (Database of Mycenaean at Oslo). Annotating a Fragmentarily Attested Language». *Procedia - Social and Behavioral Sciences* **198**: 21–31. doi:10.1016/j.sbspro.2015.07.415. ISSN 1877-0428. .
6. ↑  από τη Βικιθήκη - Δήμητρος Ελευσινίας, Ορφικοί ύμνοι
7. ↑  Γενεαλογικό Δέντρο των Ολύμπιων Θεών που βασίζεται στη *Θεογονία* του Ησίοδου .
8. ↑  Σύμφωνα με τον Ὀμηρο, *Ιλιάδα* 1.570–579, 14.338, *Οδύσσεια* 8.312, Ο Ήφαιστος ήταν γιος της Ήρας και του Δία, Gantz, σελ. 74.
9. ↑  Σύμφωνα με τον Ησίοδο, *Θεογονία* 927–929, Ο Ήφαιστος γεννήθηκε μόνο από την Ήρα χωρίς πατέρα, Gantz, σελ. 74.
10. ↑  Σύμφωνα με τον Ησίοδο, *Θεογονία* 886–890, για τα παιδιά του Διός από τις επτά συζύγους του, η Αθηνά ήταν κόρη του Δία και της Μήτις. Ο Δίας εμπόδισε τη Μήτι να γεννήσει και την κατάπιε αλλά το παιδί εκείνο ήταν η Αθηνά η οποία γεννήθηκε τελικά από το κεφάλι του. ", Gantz, σελ. 51–52, 83–84.
11. ↑  Σύμφωνα με τον Ησίοδο, *Θεογονία* 183–200, Η Αφροδίτη γεννήθηκε από τον αφρό που δημιούργησαν τα γεννητικά όργανα του Ουρανού, Gantz, σελ. 99–100.
12. ↑  Σύμφωνα με τον Όμηρο, Η Αφροδίτη ήταν κόρη του Διός (*Ιλιάδα* 3.374, 20.105; *Οδύσσεια* 8.308, 320) και της Διώνης(*Ιλιάδα* 5.370–71), Gantz, σελ. 99–100.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Δήμητρα**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Δήμητρα (μυθολογία)** |

* Demeter Goddess of agriculture and fertility
* Homeric, Orphic and other Hymns to Demeter
* The Cult of Demeter
* Πηγές για τη Δήμητρα (στα Αγγλικά)
* Δήμητρα, το θαύμα της γονιμότητας (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

Βιβλιογραφία
------------

* Callimachi Hymni et Epigrammata

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αρχαία ελληνική θρησκεία και μυθολογία |
| --- |
|  |
| Θρησκείες | 
* Δισκορδιανισμός
* Γαιανισμός
* Πλατωνισμός
* Νεοπλατωνισμός
* Ορφισμός
* Ελληνική εθνική θρησκεία
 |
|  |
| Λατρείες | 
* Διονυσιακά Μυστήρια
* Ελευσίνια Μυστήρια
* Καβείρια Μυστήρια
 |
|  |
| Ομάδες | 
* Αμαζόνες
* Άνεμοι
* Κένταυροι
* χθόνιοι
* Κύκλωπες
* Δράκοι
* Ερινύες
* Γίγαντες
* Στρίγκλες
* Εκατόγχειρες
* Μοίρες
* Θνητοί
* Μούσες
* Νύμφες
* Πρωτογενείς θεότητες
* Σάτυροι
* Θαλάσσιες θεότητες
* Τιτάνες
 |
|  |
| Δώδεκα θεοί του Ολύμπου | 
* Άρης
* Αφροδίτη
* Απόλλων
* Άρτεμις
* Αθηνά
* Δήμητρα
* Ήφαιστος
* Εστία
* Δίας
* Ήρα
* Ποσειδώνας
* Ερμής
 |
|  |
| Άλλες κυριότερες θεότητες | 
* Ασκληπιός
* Διόνυσος
* Έρως
* Ήλιος
* Σελήνη
* Ηώς
* Γαία
* Ηρακλής (μυθολογία)
* Άδης
* Ήβη
* Εκάτη
* Πάνας
* Περσεφόνη
* Διώνη
 |
|  |
| Ήρωες | 
* Ηρακλής και οι Άθλοι του
* Αχιλλέας και ο Τρωικός πόλεμος
* Οδυσσέας και η Οδύσσεια
* Ιάσονας και οι Αργοναύτες
* Περσέας και η Μέδουσα
* Οιδίποδας και οι Επτά επί Θήβας
* Θησέας και ο Μινώταυρος
* Τριπτόλεμος
* Βελλεροφόντης και η Χίμαιρα
 |
|  |
| Τελετές και έθιμα | 
* Αμφιδρόμια
* Ύμνοι
* Ιατρομάντης
* Σπονδή
* Φαρμακός
* Δεήσεις
* Θυσίες
* Ναοί
* Αφιερωτικές Θυσίες
 |
|  |
| Ιερά μέρη | 
* Δελφοί
* Δήλος
* Δίον
* Δωδώνη
* Ολυμπία
* Όλυμπος
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Θεότητες της ελληνικής μυθολογίας |
| --- |
|  |
| Πρωτογενείς  θεότητες | 
* Χάος
* Ανάγκη
* Χρόνος
* Έρως/Φάνης
* Γαία
* Ουρανός
* Πόντος/Θάλασσα
* Τάρταρος
* Αιθήρ
* Ημέρα
* Έρεβος
* Νυξ
* Οφίων
* Μοίρες
	+ Κλωθώ
	+ Λάχεσις
	+ Άτροπος
 |
|  |
| Τιτάνες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Τιτάνες | 
* Ωκεανός
* Υπερίων
* Κοίος
* Κρόνος
* Κρείος
* Ιαπετός
 |
|  |
| Τιτανίδες | 
* Τηθύς
* Ευρυφάεσσα
* Φοίβη
* Ρέα
* Μνημοσύνη
* Θέμις
* Διώνη
 |
|  |
| Υπεριονίδες | 
* Ήλιος
* Σελήνη
* Ηώς
 |
|  |
| Κοιωνίδες | 
* Λητώ
* Αστερία
 |
|  |
| Κρειονίδες | 
* Αστραίος
* Πάλλας
* Πέρσης
 |
|  |
| Ιαπετίδες | 
* Άτλας
* Προμηθεύς
* Επιμηθεύς
* Μενοίτιος
 |
|  |
| Ωκεανίδες | 
* Μήτις
 |

 |
|  |
| Ολύμπιοιθεοί | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δωδεκάθεον | 
* Ζευς
* Ήρα
* Ποσειδών
* Δημήτηρ
* Αφροδίτη
* Απόλλων
* Άρης
* Άρτεμις
* Αθηνά
* Ήφαιστος
* Ερμής
* Διόνυσος/Εστία
 |
|  |
| Θεοί | 
* Ηρακλής
* Ασκληπιός
* Έρως
* Ίρις
* Ήβη
* Ειλείθυια
* Ενυώ
* Φόβος
* Δείμος
* Παν
* Αρμονία
* Γανυμήδης
* Παιάν
 |
|  |
| Μούσες | 
* Καλλιόπη
* Κλειώ
* Ερατώ
* Ευτέρπη
* Μελπομένη
* Πολύμνια
* Τερψιχόρη
* Θάλεια
* Ουρανία
 |
|  |
| Χάριτες | 
* Αγλαΐα
* Ευφροσύνη
* Θάλεια
 |
|  |
| Ώρες | 
* Δίκη
* Ευνομία
* Ειρήνη
* Θαλλώ
* Αυξώ
* Καρπώ
 |
|  |
| Στυκτίδες | 
* Νίκη
* Κράτος
* Βία
* Ζήλος
 |

 |
|  |
| Θαλάσσιες θεότητες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Θεοί | 
* Ποσειδών
* Τρίτων
* Ωκεανός
* Τηθύς
* Πόντος/Θάλασσα
* Νηρεύς
* Γλαύκος
* Πρωτεύς
* Φόρκυς
* Κητώ
 |
|  |
| Ωκεανίδες | 
* Ασία
* Διώνη
* Δωρίς
* Ευρυνόμη
* Μήτις
* Νέμεσις
* Πλειόνη
* Τύχη
 |
|  |
| Νηρηίδες | 
* Αμφιτρίτη
* Θέτις
* Γαλάτεια
 |
|  |
| Ποταμοί | 
* Αχελώος
* Ασωπός
* Ενιπεύς
* Σκάμανδρος
 |

 |
|  |
| Χθόνιες θεότητες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Θεοί | 
* Άδης
* Περσεφόνη
* Γαία
* Δημήτηρ
* Εκάτη
 |
|  |
| Ερινύες | 
* Αληκτώ
* Τισιφόνη
* Μέγαιρα
 |
|  |
| Γήινες | 
* Εκατόγχειρες
* Κύκλωπες
* Γίγαντες
* Κορύβαντες
* Μελιάδες
* Τελχίνες
* Τυφών
 |
|  |
| Άλλοι θεοί | 
* Ίακχος
* Τροφώνιος
* Τριπτόλεμος
* Ορφεύς
* Μίνως
* Αιακός
* Ραδάμανθυς
 |

 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δώδεκα θεοί του Ολύμπου |
| --- |
|  |
| 
* Αθηνά
* Απόλλωνας
* Άρης
* Άρτεμις
* Αφροδίτη
* Δήμητρα
* Δίας
* Ερμής
* Εστία
* Ήρα
* Ήφαιστος
* Ποσειδώνας
 |

 |



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 306391409
* LCCN: no2014024166
* GND: 118671421
* SUDOC: 028538404

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Μυθολογία
* Πύλη:Ελληνική μυθολογία
 |

 |