Το ***Sonic & Knuckles*** είναι βιντεοπαιχνίδι πλατφόρμας του 1994 που αναπτύχθηκε και δημοσιεύθηκε από τη Sega. Είναι μέρος της σειράς *Sonic the Hedgehog* και η συνέχεια του *Sonic the Hedgehog 3* (1994). Οι παίκτες ελέγχουν τον Σόνικ τον Σκαντζόχοιρο και τον Νακλς την Έχιδνα στις προσπάθειές τους να σώσουν το Νησί του Αγγέλου (Angel Island). Ο Σόνικ προσπαθεί να αποτρέψει τον Δρ. Άιβο "Αυγένιο" Ρομπότνικ (Dr. Ivo "Eggman" Robotnik) από το να ξαναρχίσει το τροχιακό του όπλο, το Αυγό του Θανάτου (Death Egg), ενώ ο Νακλς τσακίζεται με το ρομποτικό τσιράκι του Ρομπότνικ, ΕγκΡόμπο. Το παιχνίδι πραγματοποιείται σε έξι επίπεδα στα οποία ο παίκτης μαζεύει δαχτυλίδια και παλεύει αφεντικά.

Το Sega Technical Institute ανέπτυξε το *Sonic & Knuckles* ταυτόχρονα με το *Sonic 3*. Τα δύο προορίζονταν να κυκλοφορήσουν ως ένα μόνο παιχνίδι, αλλά οι χρονικοί περιορισμοί και τα μικρά μεγέθη κασετών ανάγκασαν τη Sega να χωρίσει το έργο σε δύο. Η κασέτα *Sonic & Knuckles* διαθέτει "τεχνολογία κλειδώματος" που επιτρέπει στο παιχνίδι να συνδεθεί με τις κασέτες *Sonic the Hedgehog 2* ή *Sonic the Hedgehog 3*, συνδυάζοντας στοιχεία και από τα δύο παιχνίδια. Αυτό το χαρακτηριστικό εφαρμόστηκε έτσι ώστε το παιχνίδι να μπορεί να αντιμετωπιστεί όπως είχε προβλεφθεί.

*Το Sonic & Knuckles* κυκλοφόρησε για το Sega Genesis στις 18 Οκτωβρίου 1994. Πούλησε 1,24 εκατομμύρια αντίτυπα και έλαβε θετικές κριτικές. Οι κριτικοί εντυπωσιάστηκαν με την αξία αναπαραγωγής και την τεχνολογία κλειδώματος παρά την ομοιότητά του με το *Sonic 3*. Παράλληλα με το *Sonic 3*, κυκλοφόρησε μια έκδοση Windows μέσω της Sonic & Knuckles Collection (1997). Έχει επίσης κυκλοφορήσει ξανά μέσω διάφορων συλλογών και σε ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Xbox Live Arcade και η εικονική κονσόλα του Wii, ενώ συνδυάστηκε με το *Sonic 3* στο Steam.

Παιχνίδι
--------

Δεδομένου ότι το *Sonic & Knuckles* και το *Sonic the Hedgehog 3* αναπτύχθηκαν αρχικά ως ένα παιχνίδι, το παιχνίδι τους είναι παρόμοιο: και τα δύο είναι πλατφόρμες 2D side-scrolling με παρόμοιο σχεδιασμό επιπέδων, γραφικά και μηχανισμούς παιχνιδιού. Ωστόσο, στο *Sonic & Knuckles*, σε αντίθεση με το *Sonic 3*, ο παίκτης επιλέγει να παίξει ως Sonic ή Knuckles στην οθόνη τίτλου. Ο Miles "Tails" Prower δεν είναι διαθέσιμος για επιλογή και ο παίχτης δεν μπορεί να ελέγξει δύο χαρακτήρες μαζί. Δεν υπάρχει επίσης λειτουργία πολλών παικτών ή δυνατότητα αποθήκευσης.

Ο χαρακτήρας του παίκτη κινείται σε έξι επίπεδα, το καθένα χωρίζεται σε δύο πράξεις. Η πρώτη πράξη κάθε επιπέδου τελειώνει με έναν miniboss αγώνα με ένα από τα ρομπότ του Doctor Eggman, ενώ η δεύτερη πράξη με ένα κανονικό αφεντικό ενάντια τον Robotnik (ή EggRobo ως Knuckles). Οι Sonic και Knuckles διασχίζουν διαφορετικά επίπεδα. ο Sonic μπορεί να πηδήξει ελαφρώς ψηλότερα και να έχει πρόσβαση σε μοναδικές ικανότητες ασπίδας, ενώ ο Knuckles μπορεί να αιωρείται και επίσης να «πιάνεται» στα τείχη και να ανεβαίνει στα περισσότερα τείχη. Τα επίπεδα περιλαμβάνουν επίσης cutscenes που διαφέρουν ανάλογα με τον επιλεγμένο χαρακτήρα, καθώς οι Sonic και Knuckles είναι αντίπαλοι για το μεγαλύτερο μέρος του παιχνιδιού. 

Το παιχνίδι περιέχει δύο τύπους σταδίων μπόνους στα οποία δίνεται πρόσβαση όταν ο παίκτης περάσει ένα σημείο ελέγχου με τουλάχιστον 20 δαχτυλίδια. Ο πρώτος τύπος έχει τον Sonic ή τον Knuckles σε περιστρεφόμενη τροχιά, γύρω από λαμπερές σφαίρες, ενώ ένας φράκτης φωτός πλησιάζει από κάτω και θα βγάλει τον παίκτη από το στάδιο εάν αγγιχτεί. Ως αποτέλεσμα, ο παίκτης πρέπει να περιστρέφει τον Sonic ή τον Knuckles γύρω από τις λαμπερές σφαίρες και να κάνει άλμα όταν είναι σε ανοδική τροχιά περιστροφής, έτσι ώστε να ανεβαίνει σε όλο και υψηλότερα επίπεδα, για να μην τον πιάσει ο φράκτης φωτός που επίσης ανεβαίνει. Ταυτόχρονα, πρέπει να κάνει άλματα με τέτοια τροχιά που να αγγίζει και να συλλέγει διάφορα μπόνους σε μορφή σφαίρας, όπως ασπίδες ή δαχτυλίδια, που το κάθε ένα του δίνει 10 δαχτυλίδια. Η συλλογή 50 δαχτυλιδιών σε αυτό το στάδιο κερδίζει τον παίκτη μια συνέχεια. Ο δεύτερος τύπος περιλαμβάνει αναπήδηση γύρω από ένα δωμάτιο με κουλοχέρη στο κέντρο του και με την πρόθεση να κερδίσετε επιπλέον ζωές και power-ups. 

Τα σπέσιαλ Στάδια εισάγονται βρίσκοντας τεράστιους δακτυλίους κρυμμένους σε μυστικά περάσματα: ο παίκτης τοποθετείται σε περιβάλλον γραφικών 3D και πρέπει να μετατρέψει όλες τις μπλε σφαίρες σε κόκκινες, αλλά πρέπει να αποφύγει όλες τις κόκκινες σφαίρες, συμπεριλαμβανομένων των πρώην μπλε. Οι κίτρινες σφαίρες αναπηδούν τον παίκτη σε μεγάλες αποστάσεις και οι λευκές σφαίρες με κόκκινα αστέρια κάνουν τον παίκτη να περπατά προς τα πίσω προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η ολοκλήρωση ενός σπέσιαλ σταδίου κερδίζει στον παίκτη ένα Chaos Emerald. Η συλλογή και των επτά Emeralds επιτρέπει στον παίκτη να μετατραπεί σε Super Sonic ή Super Knuckles, πιο ισχυρές εκδόσεις των χαρακτήρων. 

### Τεχνολογία ''κλειδώματος''

*Το Sonic & Knuckles* διαθέτει "τεχνολογία κλειδώματος" που επιτρέπει στους παίκτες να ανοίγουν το πορτάκι στην κασέτα και να τοποθετήσουν μία δεύτερη. Όταν εισάγεται το *Sonic 3*, ο παίκτης μπορεί να παίξει και τα δύο παιχνίδια ως ένα, *Sonic 3 & Knuckles*. Αυτό περιλαμβάνει αρκετές αλλαγές στα παιχνίδια, όπως ελαφρώς αλλοιωμένες διατάξεις επιπέδων,  την ικανότητα να παίζετε μέσω των επιπέδων *Sonic 3* ως Knuckles ή των *Sonic & Knuckles* ως Tails και τη δυνατότητα αποθήκευσης της προόδου στο *Sonic &* Knuckles επίπεδα.  Επιπλέον, ο συνδυασμός των κασετών είναι ο μόνος τρόπος για να συλλέξετε τα "Super Emeralds", κερδίζοντας πρόσβαση στα Special Stages στα επίπεδα *Sonic & Knuckles* μετά τη συλλογή και των επτά Chaos Emeralds από το *Sonic 3.* Όταν έχουν συλλεχθεί όλα τα Super Emeralds, ο Sonic, Knuckles και Tails μπορούν να μετατραπούν σε Hyper Sonic, Hyper Knuckles και Super Tails αντίστοιχα, ο καθένας με μοναδικές ικανότητες. 

Η εισαγωγή του *Sonic 2* ξεκλειδώνει το *Knuckles the Echidna στο Sonic the Hedgehog 2*, όπου ο παίκτης μπορεί να παίξει το *Sonic 2* χρησιμοποιώντας τις ικανότητες του Knuckles. 

Εάν ο παίκτης επισυνάψει οποιοδήποτε άλλο παιχνίδι Genesis που κυκλοφόρησε πριν από το *Sonic & Knuckles*, μια οθόνη με τον Sonic, Tails, Knuckles και Robotnik που λέει "No Way!" εκτίθεται.  Από εδώ, ο παίκτης μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα mini-game με βάση τα σπέσιαλ στάδια του *Sonic 3* και *Sonic &* Knucles. Η προσαρτημένη κασέτα καθορίζει τη διάταξη του σπέσιαλ σταδίου. Εάν ο παίκτης επισυνάψει το πρωτότυπο *Sonic the Hedgehog*, είναι σε θέση να έχουν πρόσβαση σε όλες τις πιθανές παραλλαγές των ειδικών σταδίων, το καθένα με έναν μοναδικό αριθμό επιπέδου και αντίστοιχο κωδικό πρόσβασης. Αυτό το παιχνίδι ονομάζεται *Blue Sphere* στη Sonic Mega Collection.

Πλοκή
-----

Η ιστορία ξεκινά αμέσως μετά τα γεγονότα του *Sonic 3*, όπου το τροχιακό όπλο του Dr. Robotnik, το Death Egg, καταστράφηκε σε μια μάχη με τον Sonic και προσγειώθηκε πίσω στο Angel Island. Ο Sonic ταξιδεύει σε κάθε επίπεδο αναζητώντας τα Chaos Emeralds για να νικήσει τον Robotnik και για άλλη μια φορά έρχεται σε σύγκρουση με τους Knuckles, ο οποίος πιστεύει ότι ο Sonic προσπαθεί να κλέψει τα Emeralds για τον εαυτό του. Στο Hidden Palace Zone, ο Sonic παλεύει και νικά τον Knuckles. Οι δύο ακούνε έναν θόρυβο έξω από την αίθουσα, και βγαίνουν για να βρουν τον Δρ. Robotnik να κλέβει το Master Emerald, το σμαράγδια που ευθύνεται για την ανύψωση του νησιού. Ο Knuckles προσπαθεί να επιτεθεί στον Robotnik, αλλά είναι ηλεκτρικά σοκαρισμένος στη διαδικασία και παγιδεύεται με τον Sonic σε ένα υπόγειο πέρασμα. Ο Knuckles, συνειδητοποιώντας ότι ο Sonic είναι στο πλευρό του, του δείχνει μια πύλη που τους οδηγεί στο Sky Sanctuary, όπου το Death Egg ξαναρχίζει. Ο Sonic προχωρά στη διείσδυση του Death Egg και νικά τον Robotnik ως Super Sonic.

Η ιστορία του Knuckles, η οποία λαμβάνει χώρα μετά τα γεγονότα της εκστρατείας του Sonic, ξεκινά στο Mushroom Hill,  όπου χαλαρώνει με τους φίλους του τα ζώα, αλλά διακόπτεται από μια βόμβα που έριξε ο EggRobo. Αυτό ωθεί τον Knuckles να τον κυνηγήσει, οδηγώντας τον σε πιο δύσκολες εκδόσεις των περισσότερων από των ίδιων επιπέδων που πέρασε ο Sonic. Το κυνήγι τελειώνει στα κατεστραμμένα ερείπια του Sky Sanctuary, όπου ένα ρομπότ που ονομάζεται Mecha Sonic επιτίθεται στον Knuckles, αλλά καταστρέφει κατά λάθος το EggRobo. Μετά από έναν σύντομο αγώνα, ο Mecha Sonic χρησιμοποιεί τη δύναμη του Master Emerald για να μεταμορφωθεί σε μια Super φόρμα παρόμοια με αυτή του Sonic. Ο Knuckles καταφέρνουν να νικήσουν τον Super Mecha Sonic, που εκρήγνυται. Ο Sonic πετάει πιλοτικά στο διπλάνο του, το Tornado και ο Knuckles κάνει μια βόλτα για να επιστρέψει το Master Emerald στο Angel Island. Εάν συλλέγονται όλα τα Chaos Emeralds, το Angel Island ανεβαίνει προς τα πάνω, στον ουρανό. Ωστόσο, εάν ο παίκτης δεν έχει συλλέξει όλα τα Chaos Emeralds, ο Knuckles δεν μπορεί να εξαργυρώσει το Master Emerald και το Angel Island πέφτει στον ωκεανό.

Ανάπτυξη και κυκλοφορία
-----------------------

*Το Sonic & Knuckles* αναπτύχθηκε στην Καλιφόρνια από τα ιαπωνικά μέλη του Sega Technical Institute (STI).   *Το Sonic 3* και το *Sonic & Knuckles* είχαν αρχικά προγραμματιστεί ως ένα παιχνίδι.  σύμφωνα με τον σχεδιαστή Takashi Iizuka, η ομάδα «ήθελε πραγματικά να χτυπήσει ένα παιχνίδι εντός έδρας», με μεγαλύτερα στάδια που χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να αναπτυχθούν. Καθώς οι κασέτες ROM ήταν πολύ μικρές για να περιέχουν το παιχνίδι και ο εκδότης Sega ήθελε να κυκλοφορήσει εγκαίρως για μια διαφημιστική συμφωνία με τους McDonald's, το *Sonic 3* χωρίστηκε στα δύο,  με το *Sonic & Knuckles* ως το δεύτερο μέρος. 

Παρά τη διάσπαση, οι προγραμματιστές ήθελαν τα παιχνίδια να αισθάνονται σαν μια μοναδική εμπειρία.  Σύμφωνα με τον Roger Hector, αντιπρόεδρο και γενικό διευθυντή της STI, η τεχνολογία κλειδώματος σχεδιάστηκε δυόμισι χρόνια πριν από την κυκλοφορία των *Sonic & Knuckles*, μεταξύ των κυκλοφοριών των *Sonic the Hedgehog* και *Sonic the Hedgehog 2*. Η ομάδα εξήγησε την κατάστασή τους στο τμήμα υλικού της Sega, το οποίο τους έδωσε τον προσαρμογέα κλειδώματος. Η ομάδα γνώριζε ότι οι παίκτες πιθανότατα θα χρησιμοποιούν τον προσαρμογέα για να εισάγουν παιχνίδια εκτός από το *Sonic 3*, οπότε εφάρμοσαν το μίνι παιχνίδι *Blue Sphere* για τα περισσότερα παιχνίδια. Έκαναν επίσης τον Knuckles να παίζεται στο *Sonic 2* εάν το παιχνίδι είχε εισαχθεί επειδή η ομάδα βρήκε ότι το στυλ παιχνιδιού του ταιριάζει στα επίπεδα του. Ωστόσο, η ομάδα δεν εφάρμοσε το ίδιο χαρακτηριστικό για το αρχικό *Sonic the Hedgehog* με την δικαιολογία ότι "δεν αισθάνθηκε πραγματικά σωστό". 

*Το Sonic & Knuckles* κυκλοφόρησε παγκοσμίως στις 18 Οκτωβρίου 1994.  Το παιχνίδι υποστηρίχθηκε από μια καμπάνια μάρκετινγκ 45 εκατομμυρίων δολαρίων. τότε, τα βιντεοπαιχνίδια είχαν συνήθως προϋπολογισμό μάρκετινγκ 5 εκατομμυρίων $. Κυκλοφόρησε περίπου την ίδια ώρα με το *Donkey Kong Country της* Nintendo για τον ανταγωνιστή του Genesis, το Super Nintendo Entertainment System. Οι φιγούρες της βιομηχανίας αποκαλούσαν την παράλληλη κυκλοφορία «μάχη», καθώς και οι δύο διαφήμισαν επαναστατικές τεχνολογικές εξελίξεις (τεχνολογία κλειδώματος για *Sonic & Knuckles* και τρισδιάστατα γραφικά για το *Donkey Kong* ).  Το Blockbuster Video και το MTV συγχρηματοδότησαν ένα τουρνουά στο οποίο επιτρέπεται στα παιδιά να παίζουν *Sonic & Knuckles*. Το τελικό τουρνουά πραγματοποιήθηκε στο νησί Alcatraz στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνια, με έπαθλο 25.000 $ και τον τίτλο "Ο πιο σκληρός παίκτης στον κόσμο". Σε δύο φιναλίστ απονεμήθηκε επίσης ένα αντίγραφο κάθε προϊόντος της Sega που κυκλοφόρησε για τον επόμενο χρόνο. Η MTV δημοσίευσε το φινάλε του τουρνουά μαζί με πλάνα του παιχνιδιού ως "MTV's Rock the Rock".

Επανακυκλοφορίες
----------------

*Το Sonic & Knuckles* κυκλοφόρησε ως μέρος πολλών συλλογών παιχνιδιών της Sega, συμπεριλαμβανομένου του *Sonic Jam* (1997) για το Sega Saturn.  *Sonic &amp; Knuckles Collection* (1997) και *Sonic &amp; Garfield Pack* (1999) για τον υπολογιστή,  *Sonic Mega Collection* (2002) για το Nintendo GameCube.  *Sonic Mega Collection Plus* (2004) για το PlayStation 2, Xbox και PC.  *Sonic's Ultimate Genesis Collection* (2009) για Xbox 360 και PlayStation 3.  και *Sonic Classic Collection* (2010) για το Nintendo DS. 

*Το Sonic Jam*, εκτός από το χαρακτηριστικό της αρχικής κυκλοφορίας, περιλάμβανε μερικές νέες επιλογές "remix" για την τροποποίηση του παιχνιδιού:  η επιλογή"Normal" αλλάζει τη διάταξη των δαχτυλιδιών και των κινδύνων και η λειτουργία "Easy" αφαιρεί ορισμένες πράξεις εντελώς από το παιχνίδι. Η έκδοση στο *Sonic's Ultimate Genesis Collection* δεν διατηρεί τη δυνατότητα κλειδώματος που περιλαμβάνεται σε άλλες εκδόσεις του παιχνιδιού, λόγω των «στενών χρόνων ανάπτυξης».  

Το παιχνίδι κυκλοφόρησε ξανά μέσω της εικονικής κονσόλας του Wii και του Xbox Live Arcade του Xbox 360.   Και οι δύο κυκλοφορίες είναι προγραμματισμένες έτσι ώστε, εάν κάποιο από τα παιχνίδια "Lock-on" ληφθεί στον ίδιο λογαριασμό, είναι επίσης διαθέσιμες οι "συνδεδεμένες" εκδόσεις του παιχνιδιού. Για παράδειγμα, εάν κάποιος κατεβάσει το *Sonic & Knuckles* και το *Sonic 2*, έχει την επιλογή να παίξει τα αντίστοιχα *Knuckles στο παιχνίδι Sonic 2*. Όταν η έκδοση του υπολογιστή κυκλοφόρησε μέσω του λογισμικού Steam, τα παιχνίδια κυκλοφόρησαν μαζί ως *Sonic 3 & Knuckles* όπως είχε αρχικά προβλεφθεί, με τον παίκτη (ακόμα και αν παίζει ως Tails) να συνεχίζει απλώς στην αρχή του *Sonic & Knuckles* μετά το τέλος του *Sonic 3*.

Υποδοχή
-------

Οι κριτικοί επαίνεσαν το *Sonic & Knuckles*, παρά την ομοιότητά του με τον προκάτοχό του. Οι τέσσερις κριτικοί του *Electronic Gaming Monthly το* ονόμασαν "Game of the Month". Επαίνεσαν την τεχνολογία κλειδώματος και παρατήρησαν ότι παρόλο που είναι «το ίδιο, εξακολουθεί να είναι ένα εξαιρετικό παιχνίδι». Ένας κριτικός του *GamePro*, ο οποίος του έδωσε ένα τέλειο σκορ, σχολίασε ότι η ικανότητα να παίζει ως Knuckles το καθιστά ουσιαστικά δύο παιχνίδια σε μια κασέτα το παιχνίδι, ότι είναι πιο δύσκολο από το *Sonic 3* και η ικανότητα να συνδέει το φυσίγγιο με το *Sonic 2* και *3* κάνει αυτά τα παιχνίδια να "αξίζει να παίξετε ξανά". *Η Next Generation το* ονόμασε «το ίδιο *Sonic* παιχνίδι που έχει πουλήσει η Sega τα τελευταία τρία χρόνια, μόλις τελείωσε καλύτερα και με μια πιο όμορφη κορδέλα». 

Οι κριτικοί επαίνεσαν την τεχνολογία κλειδώματος που προσφέρει το παιχνίδι. Ο Lucas Thomas του IGN είπε ότι ήταν «ένα υπέροχο παιχνίδι από μόνο του», αλλά το χαρακτηριστικό κλειδώματος ανανέωσε πλήρως τη συνολική εμπειρία. Ο Dan Whitehead της Eurogamer προτίμησε το *Sonic & Knuckles* από το *Sonic 3*,  δηλώνοντας ότι δεν μπορούσε να εκτιμήσει πλήρως τον προκάτοχό του χωρίς το "συνοδευτικό του κομμάτι". Η επανεξέταση της Sega Power επαίνεσε την δυσκολία του παιχνιδιού σε σχέση με τον προκάτοχό του και τη νέα επέκταση των επιπέδων και παραδέχθηκε ότι η επέκταση δεν θα ήταν δυνατόν αν το *Sonic 3* ήταν ένα παιχνίδι. Η κριτική του *Sega Magazine* επαίνεσε επίσης την τεχνολογία κλειδώματος και τη νέα καινοτομία που προσφέρει η μοναδική κασέτα, προσθέτοντας ότι "τα κρυμμένα στάδια και τα αφεντικά του *Sonic & Knuckles* θα προσθέσουν έντονα στην αξία αναπαραγωγής του συνδυασμένου παιχνιδιού". 

Η έκδοση Genesis πούλησε 1,24 εκατομμύρια αντίτυπα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κληρονομιά
----------

Για την εικοστή επέτειο της σειράς το 2011, η Sega κυκλοφόρησε το *Sonic Generations*, ένα παιχνίδι που αναδιαμορφώνει επίπεδα διαφόρων παλιών παιχνιδιών από το franchise.  Ένα remake του επιπέδου Sky Sanctuary δημιουργήθηκε για τις εκδόσεις Xbox 360, PlayStation 3 και PC του παιχνιδιού,  ενώ το επίπεδο Mushroom Hill αναδημιουργήθηκε για την έκδοση Nintendo 3DS του παιχνιδιού.  *Το Sonic &amp; Sega All-Stars Racing* διαθέτει ένα κομμάτι εμπνευσμένο από το Death Egg ως περιεχόμενο με δυνατότητα λήψης μαζί με τον χαρακτήρα Metal Sonic. Η συνέχεια, *Sonic &amp; All-Stars Racing Transformed*, παρουσίασε την ίδια σειρά αγώνων, και μια επιπλέον νέα, εμπνευσμένη από το επίπεδο του Sky Sanctuary.  Οι εκ νέου εκδόσεις των σταδίων Flying Battery και Lava Reef, μαζί με το παιχνίδι μπόνους Blue Sphere, εμφανίζονται στο παιχνίδι *Sonic Mania* του 2017.

Σημειώσεις
----------

1. ↑  When connected to *Sonic 3*, Knuckles' campaign begins in Angel Island, rather than Mushroom Hill.

βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. 1 2  *Steam*. 12  Σεπτεμβρίου 2003. 71162. Ανακτήθηκε στις 21  Ιουνίου 2022.
2. ↑  «Δρ. Αυγένιος (Eggman) - Greek Dub DB». *www.greekdubdb.com*. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2023.
3. 1 2  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, pp. 22–24.
4. ↑  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, pp. 12–15.
5. ↑  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, p. 9.
6. ↑  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, p. 15.
7. 1 2  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, pp. 16–18.
8. ↑  *Sonic & Knuckles* (Genesis) instruction manual, p. 22.
9. 1 2  «Sonic And Knuckles Collection Cheats». Game Revolution. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2015.
10. ↑  «Sonic & Knuckles Cheats and Overview». Game Revolution. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
11. ↑  Horowitz, Ken (11 Ιουνίου 2007). «Developer's Den: Sega Technical Institute». *Sega-16*. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2018.
12. ↑  «Sonic 3 & Knuckles - Behind the Scenes». *GamesTM* (60): 140–144. .
13. ↑  «Sonic & Knuckles Development overview». *NintendoLife*. Gamer Network. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2015.
14. 1 2  Shea, Brian (10 Οκτωβρίου 2016). «How Sonic 3 Became Two Separate Games». *Game Informer*.
15. ↑  «Sega's Yuji Naka Talks!». GameSpy. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2014.
16. ↑  «ソニック＆ナックルズ セガ Wii(R) バーチャルコンソール公式サイト» (στα Ιαπωνικά). Sega.jp. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2015.
17. ↑  Kronke, David (15 Οκτωβρίου 1994). «It's Gonna Be a Video Jungle Out There : Video-game stars Donkey Kong and Sonic the Hedgehog will battle it out with new games backed by tech advances and mega-marketing». *Los Angeles Times*. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2020.
18. ↑  «Sonic Jam – Saturn». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2014.
19. ↑  «Sonic & Garfield Pack». *Metacritic*. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2015.
20. ↑  Mirabella, Fran (2 Νοεμβρίου 2002). «Sonic Mega Collection». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2014.
21. ↑  Goldstein, Hilary (3 Νοεμβρίου 2004). «Sonic Mega Collection Plus». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2014.
22. ↑  Miller, Greg (12 Φεβρουαρίου 2009). «Sonic's Ultimate Genesis Collection». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2014.
23. ↑  Harris, Craig (5 Μαρτίου 2010). «Sonic Classic Collection Review». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2013.
24. ↑  «Sonic Jam overview – remix options». Game Revolution. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
25. ↑  Gillbert, Henry. «SONIC'S ULTIMATE GENESIS COLLECTION REVIEW». GamesRadar. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
26. ↑  «Sonic's Genesis Collection Not So Ultimate; Leaves Out Sonic 3 & Knuckles Lock-On». GameZone. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
27. ↑  «Sonic & Knuckles – Wii release». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2015.
28. ↑  «Sonic & Knuckles (Xbox 360)». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2015.
29. ↑  «Sonic Hits Collection». Steam. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2015.
30. ↑  Whitehead, Dan (17 Ιουνίου 2009). «SEGA Vintage Collection». *Eurogamer*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2015.
31. ↑  «Virtual Console Roundup» (στα αγγλικά). *Eurogamer.net*. 2007-09-07.. Ανακτήθηκε στις 2023-04-29.
32. ↑  «Wayback Machine». *web.archive.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2023. CS1 maint: Unfit url (link)
33. ↑  «The Magic Box - US Platinum Chart Games». *web.archive.org*. 6 Ιανουαρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2023. CS1 maint: Unfit url (link)
34. ↑  Nunneley, Stephany. «Sonic Generations – Green Hill, Chemical Plant, and Sky Sanctuary remakes». *VG247*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
35. ↑  «Sonic Generations Sky Sanctuary». GameTrailers. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
36. ↑  «Sonic Generations – Mushroom Hill Special Stage Clip». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
37. ↑  Schilling, Chris. «Rev up For Sonic & All-Stars Racing Transformed». *IGN*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2015.
38. ↑  Good, Owen. «Sonic Mania's latest trailer puts Knuckles back in Flying Battery Zone». *Polygon*. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2017.
**Οι εργασίες που αναφέρονται**

* Pinney, Joe (1994). *Sonic & Knuckles : Official Game Book*. Indianapolis, IN: Brady Pub. ISBN 978-1-5668-6218-9.

εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος εικονικής κονσόλας