Ο **Δημήτριος Καντακουζηνός** (άκμασε 1420-1453) ήταν Μεσάζων (Πρωθυπουργός) των αδελφών Παλαιολόγων Ιωάννη Η΄ και Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Ο συνεργάτης του στη θέση του Μεσάζοντος ήταν ο Λουκάς Νοταράς.

Βιογραφία
---------

Εμφανίζεται για πρώτη φορά ως ένας από τους Αυλικούς, που συμβούλευσαν τον Ιωάννη Η΄ να υποστηρίξει τον πρίγκιπα Μουσταφά Τσελεμπή, στην προσπάθειά του να πάρει την εξουσία των Οθωμανών, όταν το 1421 απεβίωσε ο αδελφός του Μωάμεθ Α΄. Τελικά επικράτησε ο Μουράτ Β΄, γιος του αποβιώσαντος. Ο Δημήτριος Καντακουζηνός, ο Ματθαίος Λάσκαρης και ο Άγγελος Φιλομάττης ήταν η αποστολή, που πήγε στον νέο σουλτάνο, ο οποίος έδειξε την όχλησή του για το ότι οι Ρωμαίοι υποστήριξαν τον θείο του, με το να τους φυλακίσει. Ελευθερώθηκαν τον Φεβρουάριο του 1424, όταν συνήφθη συνθήκη μεταξύ του Ιωάννη Η΄ και του Μουράτ Β΄.

Έπαιξε προέχοντα ρόλο σε διπλωματικές υποθέσεις ως Μεσάζων των δύο αυτοκρατόρων. Ήταν μάρτυρας στις συνθήκες του Ιωάννη Η΄ με τη Βενετία τον Σεπτέμβριο του 1423, τον Μάιο του 1431, τον Οκτώβριο του 1436, τον Σεπτέμβριο του 1442 και τον Ιούλιο του 1447. Κράτησε ηρωϊκή στάση στην τελική πολιορκία της Κωνσταντινούπολης. Ο Ντόναλντ Νίκολ θεωρεί, πως διοικούσε σώμα 700 ανδρών, που βρισκόταν στην περιοχή του ναού των Αγ. Αποστόλων μαζί με τον γαμπρό του Νικηφόρο Παλαιολόγο, ενώ ο Στήβεν Ράνσιμαν εκτιμά, πως είχε αναλάβει το τμήμα των Θεοδοσιανών Τειχών προς τη θάλασσα του Μαρμαρά.

Μετά την πτώση της Πόλης, η τύχη του είναι ασαφής. Ο Κάρολος ντυ Κανζ γράφει ότι σκοτώθηκε με τον γαμπρό του κατά την άμυνα της Πόλης, όμως ο Ράνσιμαν σημειώνει ότι αιχμαλωτίστηκε.Ο Νίκολ γράφει πως διέφυγε με την οικογένειά του μαζί με άλλους με το πλοίο του Γενουάτη ναυάρχου Ζόρζι Ντόρια στη Χίο. Εκεί ο Βενετός καπετάνιος Τόμας Τσέλσι τους μετέφερε στην Κάντια (Χάνδακα Κρήτης). Η κόρη τού Δημητρίου Καντακουζηνού και της Σιμωνίδος Γκαντελίνα, η Μαρία, παντρεύτηκε τον Θεόδωρο, γιο του Παύλου Παλαιολόγου στην Κέρκυρα το Νοέμβριο του 1486.

Ο Νίκολ δεν αναφέρει τα ονόματα των γονέων του, αναφέρει όμως, πως ήταν εξάδελφος του Ιωάννη Η΄. Το όνομα της συζύγου του δεν μας σώθηκε· η κόρη του παντρεύτηκε έναν Νικηφόρο Παλαιολόγο. Θεωρείται πως ο Δημήτριος ήταν πατέρας του πρωτοστράτορος Καντακουζηνού, που εκτέλεστηκε πέντε ημέρες μετά την άλωση μαζί με τον Λουκά Νοταρά και τον Ανδρόνικο Καντακουζηνό.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε ίσως τη Σιμωνία Γκαντελίνα και είχε τέκνα:

* Μαρία, παντρεύτηκε τον Θεόδωρο (ή Νικηφόρο) Παλαιολόγο, γιο του Παύλου.
* ένας γιος απεβ. 1453, πρωτοστράτορας.

Αναφορές σε Πηγές
-----------------

1. 1 2 3  Donald M. Nicol, *The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus) ca. 1100-1460: a Genealogical and Prosopographical Study* (Washington, DC: Dumbarton Oaks, 1968), p. 193
2. ↑  Nicol, *Byzantine Family*, pp. 192f
3. ↑  Nicol, *Byzantine Family*, p. 193, drawing on the account of Makarios Melissenos, *Chronicum majus*; translated in Marios Phillipides, *The Fall of the Byzantine Empire: A Chronicle by George Sphrantzes, 1401-1477* (Amherst: University of Massachusetts, 1980), p. 111. Steven Runciman, *The Fall of Constantinople, 1453* (Cambridge: University Press, 1969), p. 92
4. ↑  Nicol, *Byzantine Family*, p. 194; Runciman, *Fall of Constantinople*, p. 141.
5. ↑  Nicol, *Byzantine Family*, p. 194
6. ↑  Nicol, *Byzantine Family*, p. 195