Η οικογένεια **Αρβανιτάκη** (Ιταλικά: Arvanitachi) είναι κρητική οικογένεια που βρίσκεται επίσης στα Επτάνησα και αλλού στην Ελλάδα. Η οικογένεια είναι ιδιαίτερα γνωστή για τις πολλές γενιές αγιογράφων-ιερέων που παρήγαγε. Άλλα μέλη της οικογένειας ήταν στρατιώτες, πολιτικοί, έμποροι, γιατροί και δικηγόροι.

οικόσημο Αρβανιτάκη

Καταγωγή
--------

Το όνομα «Αρβανιτάκης» είναι ένα προσωνύμιο που σημαίνει «μικρός Αρβανίτης», το οποίο χρονολογείται από τις ημέρες της Ενετοκρατίας και υιοθετήθηκε στην Κρήτη τον 15ο αιώνα.  «Αρβανίτικο είναι επίσης και το κοινότατο όνομα Σιδέρης, που δινόταν ως επαγγελματικός προσδιορισμός στους σιδεράδες Αρβανίτες, καθώς και όλα τα ονόματα που έχουν ως πρόθεμα τη λέξη Αρβανίτης, όπως Αρβανιτάκης, Αρβανιτόπουλος κτλ.» from Ραφαηλίδης, Β. *Έλληνες Και Νεοέλληνες Βασίλης* (1988, Athens), 59

  

Το πρώτο μέλος της οικογένειας που υιοθέτησε το επίθετο ήταν **ο Γιάνναρης Δράκος-Αρβανιτάκης**, μισθοφόρος Στρατιώτης καπετάνιος στη Δημοκρατία της Βενετίας.  Του παραχωρήθηκε γη στο Βλέρομα της Κρήτης ως αντάλλαγμα για τη στρατιωτική του θητεία και εισήλθε στην Ενετική αριστοκρατία γνωστή με το παρατσούκλι του «Αρβανιτάκης», η οποία σταδιακά ιταλοποιήθηκε ως «Αρβανιτάχη».  

Η οικογένεια πολέμησε για τη Δημοκρατία της Βενετίας σε όλους τους Οθωμανο-βενετικούς πολέμους μέχρι την κατάληψη της Κρήτης από τους Οθωμανούς το 1669. Μερικά μέλη της οικογένειας παρέμειναν στην Κρήτη όπου ήταν γνωστοί ως άγριοι πολέμαρχοι (καπετάνιοι).  Άλλα μέλη της οικογένειας μετακόμισαν αλλού για να συνεχίσουν την υπηρεσία τους στη Βενετική Δημοκρατία. Το 1671 ο πρώτος Αρβανιτάκης έφτασε στη Ζάκυνθο, με άλλα μέλη της οικογένειας να εγκατασταθούν στους Παξούς και την Κέρκυρα, που ήταν όλα βενετσιάνικα εδάφη.  Η οικογένεια μπήκε στο Libro d'Oro των Παξών τον 17ο αιώνα.  Εισήχθησαν στο Libro d'Oro της Κέρκυρας το 1803.  Εισήχθησαν στο Libro d'Oro της Ζακύνθου στις 25 Σεπτεμβρίου 1785.  Κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας και της Βρετανίας η οικογένεια εκπαιδεύτηκε σε ιταλικά πανεπιστήμια όπως η Πάντοβα και η Πίζα και έτσι ήταν πολιτιστικά περισσότερο ιταλική παρά ελληνική μέχρι την επανένωση των Ιονίων Νήσων με το Βασίλειο της Ελλάδας το 1862. 

Το οικόσημο της οικογένειας που χρησιμοποιήθηκε τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα είναι «χωρισμενο κατα ζωνη ασημενιο (Δ.) και βαθυγαλαζο (Δ.) με δυο τελαμωνες ε 'διαγη χρωματων που φερουν εμφανισιο».

Σύγχρονη Ιστορία
----------------

Το 1904, ο Ludwig Salvator γράφει πώς η οικογένεια Αρβανιτάκη ήταν ανάμεσα στις 16 σημαντικότερες οικογένειες στο νησί της Ζακύνθου.  Η οικογένεια Αρβανιτάκη είχε αμπελώνες στην Αγριλιά της Ζακύνθου και ήταν ένας από τους μεγαλύτερους οινοπαραγωγούς του νησιού στα τέλη του 19ου αιώνα.  Η οικογένεια παρήγαγε επίσης τη δική της ποικιλία ταμπάκου.

Πατρικό Αρβανιτάκη
------------------

 Το Palazzo Arvanitachi στο άκρο δεξιά
Ακολουθώντας το έθιμο των Ενετών, η οικογένεια Αρβανιτάκη ήταν μια αστική ευγενής οικογένεια και είχε έδρα την πόλη της Ζακύνθου. Αυτό καταστράφηκε στον σεισμό του 1953, αλλά ήταν ένα από τα μεγαλύτερα palazzi της πόλης. Χτίστηκε τον 18ο αιώνα σε βενετσιάνικο παλλαδικό ρυθμό με πέντε δωρικούς κίονες στο ισόγειο, τοξωτό χαγιάτι και τρίγλυφα πάνω.  Οι δύο επάνω όροφοι σχεδιάστηκαν σε «γίγαντα» στυλ με μεγάλες κολώνες που εκτείνονται στους δύο επάνω ορόφους. Στο αίθριο του σπιτιού βρισκόταν η προτομή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Βιτέλλιου που επέζησε από τον σεισμό του 1953 και δωρήθηκε από τον γιατρό Giovanni Arvanitachi στο Μουσείο της Ζακύνθου.

Εικονογραφία
------------

Ο κλάδος της οικογένειας της Ζακύνθου φημίζεται για την παραγωγή πολλών αγιογράφων. Πολλές από αυτές τις εικόνες, που παράγονται στην Επτανήσια Σχολή, παραμένουν από τα καλύτερα δείγματα εικόνων του 17ου-18ου αιώνα στο νησί. Διάσημα μέλη περιλαμβάνουν: Πανκράτιος Αρβανιτάκης (1635); Νικόλαος Αρβανιτάκης (1718); Ευσταθιος Αρβανιτάκης (1732–43); Πανκράτιος Αρβανιτάκης (18ος αιώνας) και Νικόλαος Αρβανιτάκης (1784–87).

Αξιόλογα Μέλη
-------------

* Καπετάν Γιώργος Αρβανιτάκης (17ος αιώνας), Βενετός στρατιώτης καπετάνιος στην Κρήτη.
* Ο καπετάν Σπυρίδων Αρβανιτάκης της Ζακύνθου (πρ. 1820–44), γιος του Δον Ζόρζι Αρβανιτάκη, Έλληνας επαναστάτης που μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1820 και ηγήθηκε ενός λόχου Κεφαλλονιτών στην Εξέγερση της Βλαχίας του 1821 και στη συνέχεια αναζήτησε στη Ρωσία. Το 1826 εισήλθε στην Ελληνική Δημόσια Υπηρεσία όπου υπηρέτησε στο Ναύπλιο ( π. 1837 ) και αργότερα ήταν Έφορος Αμαλιάπολης το 1844
* Ο Δρ. Δημήτρης Αρβανιτάκης της Ζακύνθου (π. 1780–1823), γιος του Ιωάννη Αρβανιτάκη, υπογράφων του συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών των Ιονίων Νήσων του 1817 και πρώτος Γερουσιαστής της Ζακύνθου. Ήταν Νομάρχης Ζακύνθου το 1823 και λέγεται ότι ήταν στενός συνεργάτης του Σερ Τόμας Μέιτλαντ .
* Διονύσιος Αρβανιτάκης βουλευτή της Ζακύνθου (π. 1795–1809), γιος του Ιωάννη Αρβανιτάκη, Προέδρου της Νομικής Σχολής Ζακύνθου και Μεταβατικού Διοικητή Ζακύνθου 1805–1809. Από το 1809 ήταν βουλευτής Ζακύνθου.
* Έλενα Αρβανιτάκη (γ. 1802), κόρη του Δρ. Δημήτριου Αρβανιτάκη και σύζυγος του κόμη Δημήτρη Σολωμού GCMG, Αντιπροέδρου της Ιονίου Βουλής, και μεγαλύτερος αδελφός του εθνικού ποιητή της Ελλάδας Διονυσίου Σολωμού. Το έργο του *Η γυναίκα της Ζακύνθου* (1826-9) λέγεται ότι βασίζεται στις απιστίες της Έλενας.
* Ο Δρ Σπθρίδων Αρβανιτάκης βουλευτής Κέρκυρας (1802-1880), γιος του Νικόυ Αρβανιτάκη MP, ήταν καθηγητής Ιατρικής στην Ιόνιο Ακαδημία 1844-1865, ο οποίος εισήγαγε αμφιλεγόμενα διαλέξεις στα ελληνικά (που προηγουμένως ήταν μόνο στα ιταλικά). Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Λογοτεχνικής Εταιρείας Κέρκυρας και μέλος της *Société Phrénologique de Paris.* Το 1852 εξελέγη βουλευτής της Ιονίου Βουλής και ήταν μέλος του Κόμματος των Ριζοσπαστών που αγωνίστηκε για την ένωση των Επτανήσων με το Βασίλειο της Ελλάδας. Ένας από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης της Κέρκυρας φέρει το όνομά του.
* Οι καπεταναίοι Δημήτριος και Χρήστος Αρβανιτάκης (πρ. 1870), δύο αδέρφια που ηγήθηκαν μιας συμμορίας ληστών τον 19ο αιώνα και πολέμησαν στη Μάχη του Μουζακίου .
* Λέανδρος Αρβανιτάκης (1823-1892), Καθηγητής Λατινικών και Ελληνικών στη Σχολή της Χάλκης .
* Γεώργιος Αρβανιτάκης (1872-1946), γιος του ανωτέρω, Καθηγητής Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
* Ευάγγελος Αρβανιτάκης Βουλευτής (1907-1971), Υπουργός Συγκοινωνιών της Ελληνικής Κυβέρνησης που συνελήφθη κατά τη διάρκεια της Χούντας του 1967-74 .

βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. 1 2 3 4  Zois, L. Ch. (1963). *Lexikon Istorikon Kai Laografikon Zakynthou*. Zakynthos. σελίδες 59–60.
2. 1 2  «Ο ερειπωμένος οικισμός Βλέρωμα και η ιστορία του-Η σχέση του με το Σούλι - Ιστορίες, Ρεπορτάζ, Σχολιασμός Κρήτης Blog | e-storieskritis.gr».
3. ↑  Konti, Voula. «Τα εθνικά οικογενειακά ονόματα στην Κρήτη κατά τη Βενετοκρατία, 13ος-17ος αι.». *Symmeikta* **8**: 143–317. doi:10.12681/byzsym.728.
4. ↑  Dictionnaire historique et généalogique des grandes familles de Grèce, d'Albanie et de Constantinople, Paris: L'Auteur, 1983
5. ↑  Rizo Rangabe, Eugene (1925). *Livre d'or de la Noblesse Ionienne (Corfou)*. Athens: Eleftheroudakis. σελ. 23.
6. ↑  Rizo Rangabe, Eugene (1927). *Livre d'or de la Noblesse Ionienne (Zante)*. Eleftheroudakis. σελ. 14.
7. ↑  «Οικόσημα της Ζακύνθου από τον Κώδικα 17 της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Ελλάδος». *Δελτιον της Ιστορικης και Εθνολογικης Εταιρειας της Ελλαδος* **30-32**: 198. 1987.
8. 1 2 3 4  Salvator, Ludwig (1904). *Zante: Allgemeiner Theil*. **2**. H. Mercy Sohn. σελ. 25.
9. ↑  «Δωρεά αγάπης του κ. Αρβανιτάκη στο Μουσείο Σολωμού - Χάρισε ένα αρμόνιο του 20ου αιώνα». 24 Οκτωβρίου 2019.
10. 1 2 3 4 5 6 7  *Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό - Τόμος: 1*.
11. ↑  Laurent, Peter Edmund (1821). «Recollections of a Classical Tour Through Various Parts of Greece, Turkey, and Italy: Made in the Years 1818 & 1819».
12. ↑  *Accounts and Papers of the House of Commons, Volume 70*. 1870. σελ. 19.