Στην Θρησκεία στην αρχαία Ρώμη ο **Λίμπερ** (ορθότερη ελληνική απόδοση **Λίβηρ**) ή **Ελεύθερος Πατέρας** ήταν θεός της Αμπελουργίας, του κρασιού, της αρσενικής γονιμότητας και της ελευθερίας. Ο Λίμπερ ανήκε στην Τριάδα του Αβεντίνου και τον είχαν ως προστάτη οι Πληβείοι. Η εορτή του στις 17 Μαρτίου τα *"Λιμπεράλια"* είχε σχέση με την ελεύθερη ομιλία και την ηλικία που εισέρχονταν τα αγόρια στην εφηβεία. Η λατρεία και οι γιορτές του σχετίζονται με την Λατινική μορφή του Διονύσου όπως περιγράφεται στην Αρχαία ελληνική μυθολογία. Το όνομα του είναι πρωτο-Ιταλικής προέλευσης και μεταφράζεται ως *"ανήκει στον λαό"* ή *"ελεύθερος"*. Την εποχή που δεν είχε καθιερωθεί ως Ρωμαϊκή θεότητα εμφανίζεται με δύο διαφορετικές θεότητες, την αγροτική θεότητα Κέρες που λάτρευαν οι εξελληνισμένη γείτονες και την Προσερπίνα. Στο αρχαίο Λαβίνιο ο Λίμπερ λατρευόταν ως φαλλική θεότητα, το όνομα του μεταφράζεται ως *"ελεύθερος πατέρας"*. Στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία οι συγγραφείς στηρίχτηκαν σε αυτή την φράση για να εξηγήσουν την λατρεία του.

Ο Λίμπερ εισήλθε στο Ρωμαϊκό Πάνθεον αμέσως μετά την ανατροπή της Ρωμαϊκής μοναρχίας, στην Ρωμαϊκή δημοκρατία ήταν ο πρώτος που προσπάθησε να ανατρέψει την Secessio plebis που κατείχαν οι Πατρίκιοι. Ο Τίτος Λίβιος έγραψε ότι ο δικτάτωρ Ποστούμιος ήταν ο πρώτος που ίδρυσε παιχνίδια προς τιμήν του και αποφάσισε να κτίσει έναν ναό στον Λόφο του Αβεντίνου αφιερωμένο στην θεϊκή τριάδα Κέρες, Λίμπερ και Λίμπερα (496 π.Χ.). Οι επιθυμίες εκπληρώθηκαν (493 π.Χ.), οι τελετές προς τιμή του Λίμπερ έγιναν προς τιμήν του Ρωμαικού λαού. Οι πρώτες τελετές προς τιμή του Λίμπερ ήταν εισαγωγικές, οδήγησαν αργότερα στην ίδρυση των Λιμπεραλίων. Η Τριάδα του Αβεντίνου ήταν αντίστοιχη με άλλη Ελληνική Τριάδα, η θεά Δήμητρα με την Κέρες, ο Λίμπερ με τον Διόνυσο και η Λίμπερα με την Περσεφόνη. Ο Λίμπερ θεωρείται η κορυφαία θεότητα της κατώτερης τάξης της Ρωμαϊκής κοινωνίας των Πληβείων, συμβόλιζε την απειθαρχία τους απέναντι στην ανώτερη τάξη των Πατρικίων που κυβερνούσαν την πόλη με τους νόμους τους. Η Τριάδα του Αβεντίνου περιγράφεται σε παραλληλισμό με την κορυφαία Τριάδα Γιούπιτερ, Μαρς και Κουιρίνο που λατρευόταν στον Λόφο του Καπιτωλίνου, επίσης μέσα στα όρια της Ρώμης. Η Τριάδα του Αβεντίνου καθιερώθηκε με βάση τα *"Σιβυλλιανά βιβλία"* αλλά η θέση του Λίμπερ ήταν στην αρχή ασαφής. Η λατρεία του Λίμπερ ως θεού του κρασιού και τον αμπελιών είχε έναν σατυρικό χαρακτήρα μέσα στην νόμιμη Ρωμαϊκή θρησκεία. Οι κατώτερες τάξης των Πληβείων θα μπορούσαν να ελευθερωθούν από την εξουσία των Πατρικίων μέσω της έκστασης της μέθης, ήταν για αυτούς μια θεία προσωποποίηση της ελευθερίας τους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996
2. ↑  de Vaan 2008, σ. 338
3. ↑  Barbette Stanley Spaeth, The Roman goddess Ceres, University of Texas Press, 1996, σσ. 8, 44
4. ↑  C.M.C. Green, "Varro's Three Theologies and their influence on the Fasti", in Geraldine Herbert-Brown, (ed). Ovid's Fasti: historical readings at its bimillennium, Oxford University Press, 2002. σσ. 78-80
5. ↑  P. Wiseman, Remus: a Roman myth, Cambridge University Press, 1995, σ. 133
6. ↑  Barbette Stanley Spaeth, The Roman goddess Ceres, University of Texas Press, 1996, σσ. 8, 44
7. ↑  P. Wiseman, Remus: a Roman myth, Cambridge University Press, 1995, σ. 133
8. ↑  Barbette Stanley Spaeth, The Roman goddess Ceres, University of Texas Press, 1996, σσ. 6-8, 92
9. ↑  Barbette Stanley Spaeth, The Roman goddess Ceres, University of Texas Press, 1996, σσ. 6-8, 92

Αναφορές
--------

* Michael Jordon, Encyclopedia of Gods, Kyle Cathie Limited, 2002
* Dictionary.com definition

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Liber pater στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ρωμαϊκή θρησκεία και μυθολογία |
| --- |
|  |
| Θεότητες | 
* Απόλλων
* Βένους
* Βέστα
* Βουλκάνους
* Γιούνο
* Γιούπιτερ
* Γκένιους
* Διόσκουροι
* Ηλιογάβαλος
* Ηρακλής
* Ιανός
* Κέρες
* Κιούπιντ
* Κουιρίνος
* Λάρες
* Λίμπερ
* Λίμπερα
* Λούνα
* Λούπερκους
* Λουτσίνα
* Μαρς
* Μάτερ Ματούτα
* Μερκούριους
* Μινέρβα
* Μουτούνους Τουτούνους
* Μπόνα Ντέα
* Νεπτούνους
* Ντι Πενάτες
* Ντιάνα
* Ντις Πάτερ
* Οπς
* Πλούτο
* Πομόνα
* Πρίαπος
* Προσερπίνα
* Σατούρνους
* Σιλβάνους
* Σολ Ινβίκτους
* Στάτα Μάτερ
* Φαύνα
* Φαύνος
* Φασίνους
* Φέμπρουους
* Φλόρα
 |  |
|  |
| Αφηρημένες θεότητες | 
* Άβρα
* Αμπουντάντια
* Αουρόρα
* Βέριτας
* Βικτώρια
* Βίρτους
* Γιουστίτια
* Έκουιτας
* Κονκόρντια
* Λίμπερτας
* Όρκους
* Παξ
* Πιετάς
* Ρόμα
* Σάλους
* Σεκούριτας
* Σουαδέλα
* Σπες
* Τέρρα
* Φίντες
* Φορτούνα
 |
|  |
| Μυθικοί ιδρυτές | 
* Αινείας
* Ρωμύλος
* Ρέα Σιλβία
* Νουμάς Πομπίλιος
* Σέρβιους Τούλιους
* Ανκους Μάρκιους
 |
|  |
| Κείμενα | 
* Βιργίλιος *(Αινειάδα)*
* Οβίδιος *(Μεταμορφώσεις, Φάστι)*
* Προπέρτιος
* Απουλήιος *(Ο Χρυσός Γάιδαρος)*
* Βάρρων
 |
|  |
| Λατρεία | 
* Interpretatio graeca
* Pontifex Maximus
* Rex Sacrorum
* Εστιάδες Παρθένες
* Ρωμαϊκός ναός
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 17155951730942512166
* SUDOC: 242957803

 |

 |