Το χωριό **Πρωτόπαππας** ανήκει στο δήμο Ζίτσας του νομού Ιωαννίνων. Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των Ιωαννίνων. Το χωριό απαριθμεί γύρω στα 530 σπίτια (κατοικημένα και μη) και γύρω στους 300 μόνιμους κατοίκους.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Κατα μια εκδοχή, το χωριό οφείλει την ονομασία στον πρώτο οικιστή του χωριού που ήταν παπάς, επικεφαλής ομάδας μεταναστών από τη βόρεια Ήπειρο, που αποφεύγοντας το κύμα των διωγμών και το εξισλαμισμού στον τόπο τους, μετανάστευσαν στην περιοχή του Πρωτόπαππα γύρω στα μέσα του 17ου αιώνα.
Υπάρχει παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο παπάς οικιστής του χωριού, καταγόταν από τους Ζουλιάτες,( Ζουλιάτι) χριστιανικό χωριό της βορείου Ηπείρου και, εκτός από τους συγχωριανούς του, έφερε μαζί του την καμπάνα της εκκλησίας του. Υπάρχει και μια άλλη εκδοχή της παράδοσης πιο συμβατή με γραπτές ιστορικές μαρτυρίες που τοποθετεί την ύπαρξη του χωριού το έτος 1542 ως χωριό/κτήμα του Πρωτόπαπα, εξ' ου και το όνομα του χωριού Πρωτόπαπα δηλ. το χωριό του Πρωτόπαπα. "Χρονογραφία της Ηπείρου" του Π. Αραβαντινού.

Το σχολείο
----------

Στο χωριό στεγάζεται σχολείο από την εποχή της Τουρκοκρατίας με δάσκαλο που πλήρωναν οι κάτοικοι και κυρίως με πολλούς μαθητές. Σήμερα το σχολείο είναι σύγχρονο ( χτίστηκε το 1952 ) με πελεκητή πέτρα και πολλές αίθουσες, αλλά, δυστυχώς, χωρίς παιδιά! Έτσι ανέστειλλε την λειτουργία του!

Σήμα κατατεθέν του χωριού είναι ο περίφημος Πλάτανος, ηλικίας περίπου 180 ετών,ιδιαίτερης αισθητικής αξίας, λόγω της θέσης του (πλατεία του χωριού) των αναλογιών του και του σχήματός του. Βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, ενώ δεξιά και αριστερά του απλώνονται αμφιθεατρικά οι δύο συνοικίες του (μαχαλάδες).

Η παλαιά εκκλησία
-----------------

Η εκκλησία του χωριού ( Άγιος Νικόλαος ) χτίστηκε με την συνδρομή του γιού του Αλή Πασά,Μουχτάρ.
Η σημερινή εκκλησία,χτίσθηκε με οικονομική συνδρομή όλων των κατοίκων το 1956.

Η ζωή των κατοίκων
------------------

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία,την αμπελουργία και την καλλιέργεια δημητριακών.Παράγεται εξαιρετικής ποιότητας κρασί από την ποικιλία σταφυλιών Debina.Παράγεται επίσης τσίπουρο, υπάρχουν επίσης μερικές κτηνοτροφικές μονάδες.

Γεωγραφικά στοιχεία
-------------------

Το χωριό χαρακτηρίζεται ημιορεινό και συνδυάζει πλούσια βλάστηση και βιοποικιλότητα που εκτείνεται από τις καλλιέργειες και τα αυτοφυή φυτά κάμπου
μέχρι τα αμπέλια των ημιορεινών περιοχών και τις αιωνόβιες βελανιδιές και τα πουρνάρια. Ο Πρωτόπαππας έχει υψόμετρο 640 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, σε γεωγραφικό πλάτος 39,7782257183 και γεωγραφικό μήκος 20,6872166356.

Αρχιτεκτονική σπιτιών
---------------------

Όλα τα σπίτια ήταν χτισμένα με πέτρα και στέγη από άσπρη πλάκα φερομένη από άλλες περιοχές, ενώ η πέτρα για το χτίσιμο έβγαινε με σκληρή δουλεία από κοντινά μαντέμια.

Παραπομπές
----------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ζίτσας |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Εκάλης | 
* Ασφάκα
* Βατατάδες
* Βλαχάτανο
* Γαβρισιοί
* Λιγοψά
* Μεταμόρφωση
* Πετσάλι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ευρυμενών | 
* Βασιλόπουλο
* Δελβινακόπουλο
* Καστρί
* Κληματιά
* Κοκκινόχωμα
* Λευκοθέα
* Μικρό Σουλόπουλο
* Παλιουρή
* Ράικο
* Σουλόπουλο
* Σπήλαιο
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ζίτσας | 
* Δαφνόφυτο
* Ζίτσα
* Καρίτσα
* Λίθινο
* Μελίσσι
* Πρωτόπαππας
* Σακελλαρικό
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Μολοσσών | 
* Άγιος Γεώργιος
* Άγιος Χριστόφορος
* Αετόπετρα
* Βεντερίκος
* Βερενίκη
* Βουτσαράς
* Βροσίνα
* Βρυσούλα
* Γκρίμποβο
* Γρανίτσα
* Γρανιτσοπούλα
* Δεσποτικό
* Διχούνι
* Δοβλά
* Εκκλησοχώρι
* Ζάλογγο
* Ζόργιανη
* Καλοχώρι
* Κάτω Αετόπετρα
* Κάτω Βερενίκη
* Κάτω Ζάλογγο
* Κούρεντα
* Κουρνορράχη
* Λάλιζα
* Παλαιοχώρα
* Πετσάλη
* Πολύδωρο
* Ραδοβίζι
* Ριζό
* Σέλτσανα
* Φτέρη
* Φωτεινό
* Χίνκα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Πασαρώνος (Πασσαρώνος) | 
* Άγιος Ιωάννης
* Ανάργυροι
* Άνω Λαψίστα
* Ασπρόχωμα
* Βαγενίτι
* Βουνοπλαγιά
* Γραμμένο
* Ελεούσα
* Ζωοδόχος
* Κάτω Λαψίστα
* Λοφίσκος
* Λύγγος
* Λυκοστάνη
* Μέγα Γαρδίκι
* Μικρό Γαρδίκι
* Νεοχώρι
* Περάτης
* Πετράλωνα
* Πολύλοφο
* Ροδοτόπι
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ελεούσα
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |