Ο **δρόμος 100 μέτρων**, ή αλλιώς **100 μέτρα**, είναι ένα από τα αγωνίσματα των αγώνων ταχύτητας στο άθλημα του στίβου. Είναι η μικρότερη απόσταση σε αγώνισμα του ανοικτού στίβου αντιπροσωπεύοντας καλύτερα το πρώτο συνθετικό του Ολυμπιακού συνθήματος Citius, Altius, Fortius στον κλασικό αθλητισμό.

Ιστορία
-------

Τα 100 μέτρα πραγματοποιούνται σε ένα ανοικτό στάδιο στροφής 400 μέτρων, σε μια σχεδιασμένη ευθεία που τελειώνει στη γραμμή τερματισμού. Είναι ολυμπιακό αγώνισμα από την πρώτη Ολυμπιάδα του 1896 για τους άνδρες, και από την Ολυμπιάδα του 1928 για τις γυναίκες.

Ο πλέον πρόσφατος χρυσός Ολυμπιονίκης του αγωνίσματος συχνά ονομάζεται ως «ο ταχύτερος άνθρωπος του πλανήτη». Ο Μαρσέλ Τζέικομπς και η Ελέιν Τόμσον είναι οι πρόσφατοι Ολυμπιονίκες. Το αγώνισμα των 100 μέτρων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου διοργανώνεται από την πρώτη διοργάνωση, του 1983.

Η εισαγωγή της χρονομέτρησης με ηλεκτρονικό χρονόμετρο έγινε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 στην Πόλη του Μεξικού με πρώτο κάτοχο του ρεκόρ και πρώτο αθλητή που σημείωσε χρόνο κάτω από 10 δευτερόλεπτα τον Τζιμ Χάινς (χρόνος 9,95 δευτερόλεπτα). Η αναγνώριση των χρόνων της ηλεκτρονικής χρονόμετρησης ξεκίνησε επίσημα το 1977. Τη δεκαετία του 1970 δεν σημειώθηκε καμία βελτίωση, με τις επόμενες τρεις να υπάρχουν βελτιώσεις διαδοχικά με τους Καρλ Λιούις, Λιρόι Μπαρέλ και Ασάφα Πάουελ (δύο) και από μία για τους Κάλβιν Σμιθ, Ντόνοβαν Μπέιλι και Μορίς Γκριν. Ακολούθησαν τρεις καταρρίψεις από τον Γιουσέιν Μπολτ τη δεκαετία του 2000, ο οποίος παραμένει ο κάτοχος με 9,58 δευτερόλεπτα από το 2009.

Η εξέλιξη του παγκοσμίου ρεκόρ ανδρών από τις αρχές του 20ού αιώνα
Στις γυναίκες πρώτη κάτοχος του ρεκόρ με ηλεκτρονική χρονόμετρηση ήταν η Γουαϊόμια Τάις από την ίδια διοργάνωση με χρόνο 11,08 δευτερόλεπτα. Το ρεκόρ παρουσίασε βελτιώσεις τις δεκαετίες του 1970 και 1980 αλλά από το 1988 κάτοχος παραμένει η Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ.

Κανονισμοί
----------

Στον αγώνα, όπως και στους άλλους δρόμους ταχύτητας, χρησιμοποιούνται αφετήρες στην αφετηρία. Οι δρομείς λαμβάνουν θέσεις σε αυτούς με την εντολή του αφέτη «λάβετε θέσεις». Στη συνέχεια, με την εντολή του αφέτη «έτοιμοι», παίρνουν τη στάση ισομετρικής τάσεως των μυών και εκκινούν μόλις ακούσουν την εκπυρσοκρότηση του πιστολιού του αφέτη. Οι αφετήρες δίνουν μία επιπλέον ώθηση στους αθλητές.

Άνδρες δρομείς περιμένουν τις εντολές του αφέτη για την εκκίνηση.
Αν ένας ή περισσότεροι αθλητές κινηθούν πριν την εκπυρσοκρότηση, τότε ένας αισθητήρας πίεσης που υπάρχει στους αφετήρες στέλνει έναν ήχο στα ακουστικά του αφέτη, ο οποίος τότε εκπυρσοκροτεί το πιστόλι για δεύτερη φορά, δίνοντας έτσι εντολή να σταματήσει αμέσως η κούρσα. Στο παρελθόν, αν συνέβαινε αυτό, η λεγόμενη «άκυρη εκκίνηση», τότε ο αθλητής που την έκανε μία φορά δεχόταν επίπληξη και αν την έκανε για δεύτερη φορά τότε αποκλειόταν από τον αγώνα. Με τους κανονισμούς που ισχύουν στα νεότερα χρόνια, όμως, αρκεί μία μόνο άκυρη εκκίνηση για να αποκλειστεί κατευθείαν ο αθλητής που την έκανε.

Ο αγώνας
--------

Σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου, ο χρόνος μεταξύ του κρότου εκκίνησης και της πρώτης ένδειξης εκκίνησης στους αφετήρες μετράται ηλεκτρονικά, μέσω αισθητήρων που είναι ενσωματωμένοι. Χρόνος αντίδρασης μικρότερος από 0,1 δευτερόλεπτο θεωρείται λανθασμένη εκκίνηση. Το διάστημα των 0,2 δευτερολέπτων αντιστοιχεί στο άθροισμα του χρόνου που χρειάζεται για να φτάσει ο ήχος του πιστολιού του εκκινητή στα αυτιά των δρομέων και του χρόνου που χρειάζονται για να αντιδράσουν σε αυτόν.
Αυτός ο κανόνας οδήγησε ορισμένους δρομείς να ξεκινήσουν εσκεμμένα λανθασμένα για να αποκτήσουν ένα ψυχολογικό πλεονέκτημα: ένα άτομο με πιο αργό χρόνο αντίδρασης μπορεί να ξεκινήσει λάθος, αναγκάζοντας τους πιο γρήγορους να ξεκινήσουν να περιμένουν και να είναι σίγουροι ότι θα ακούσουν το όπλο για την επόμενη εκκίνηση, χάνοντας έτσι μερικά το πλεονέκτημά τους. Για να αποφευχθούν τέτοιες καταχρήσεις και για να βελτιωθεί η ευχαρίστηση των θεατών, η IAAF εφάρμοσε μια περαιτέρω αλλαγή τη σεζόν του 2010 – ένας αθλητής με λάθος εκκίνηση λαμβάνει τώρα άμεσο αποκλεισμό. Η πρόταση αυτή αντιμετωπίστηκε με αντιρρήσεις όταν πρωτοεμφανίστηκε το 2005, με το σκεπτικό ότι δεν θα άφηνε περιθώρια για αθώα λάθη. Ο Τζάστιν Γκάτλιν σχολίασε: «Μόνο ένα τσίμπημα ή μία κράμπα στα πόδια θα μπορούσε να σου κοστίσει όσο δουλειά ενός έτους». Ο κανόνας είχε δραματική επίδραση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2011, όταν ο σημερινός κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ Γιουσέιν Μπολτ αποκλείστηκε.

Οι δρομείς συνήθως φτάνουν την τελική τους ταχύτητα μόλις περνούν τα μισά του αγώνα και σταδιακά και αόρατα για το θεατή επιβραδύνουν μέχρι τον τερματισμό. Η διατήρηση αυτής της τελικής ταχύτητας για όσο το δυνατόν περισσότερο είναι ο πρωταρχικός στόχος της προπόνησης για τα 100 μέτρα. Οι τακτικές βηματισμού και τρεξίματος δεν παίζουν σημαντικό ρόλο στα 100 μέτρα, καθώς η επιτυχία στο αγώνισμα εξαρτάται περισσότερο από καθαρά αθλητικά προσόντα και τεχνική.

Ο νικητής, σύμφωνα με τους Κανόνες Αγώνων της IAAF, καθορίζεται από τον πρώτο αθλητή με τον κορμό του (χωρίς τα άκρα, το κεφάλι ή τον λαιμό) πάνω από το πλησιέστερο άκρο της γραμμής τερματισμού. Επομένως, δεν απαιτείται να περάσει ολόκληρο το σώμα τη γραμμή τερματισμού. Όταν η τοποθέτηση των αθλητών δεν είναι εμφανής, χρησιμοποιείται *photo finish* για να διακρίνει ποιος δρομέας πέρασε πρώτος τη γραμμή.

Ρεκόρ ηπείρων
-------------

| Ήπειρος | Άνδρες | Γυναίκες |
| --- | --- | --- |
| Χρόνος (δ) | Άνεμος (μ/δ) | Αθλητής | Χώρα | Χρόνος (δ) | Άνεμος (μ/δ) | Αθλήτρια | Χώρα |
| Αφρική | **9,85** | +1,2 | Φέρντιναντ Ομανιάλα |  Κένυα | **10,72** | +1,4 | Μαρί-Ζοζέ Τα Λου |  Ακτή Ελεφαντοστού |
| Ασία | **9,83** | +0,9 | Σου Μπινγκτιάν |  Κίνα | **10,79** | 0.0 | Λι Σουεμέι |  Κίνα |
| Ευρώπη | **9,80** | +0,1 | Μαρσέλ Τζέικομπς |  Ιταλία | **10,73** | +2,0 | Κριστίν Αρόν |  Γαλλία |
| Βόρεια Αμερική και Καραϊβική | **9,58** **ΠΡ** | +0.9 | Γιουσέιν Μπολτ |  Τζαμάικα | **10,49** **ΠΡ** | 0,0 | Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ |  Ηνωμένες Πολιτείες |
| Ωκεανία | **9,93** | +1,8 | Πάτρικ Τζόνσον |  Αυστραλία | **10,96** | +2,0 | Ζόι Χομπς |  Νέα Ζηλανδία |
| Νότια Αμερική | **9,89** | +0,8 | Ισαμάντε Ασίνγκα |  Σουρινάμ | **10,91** | −0,2 | Ροσάντζελα Σάντος |  Βραζιλία |

Οι 22 καλύτεροι αθλητές
-----------------------

Ο Γιουσέιν Μπολτ κατέρριψε το παγκόσμιο και ολυμπιακό ρεκόρ στους Ολυμπιακούς Αγώνες 2008 στο Πεκίνο.

| Θέση | Χρόνος | Άνεμος (μ/δ) | Αθλητής | Χώρα | Ημερομηνία | Τόπος | Παρ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **9,58** | +0,9 | Γιουσέιν Μπολτ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 16 Αυγούστου 2009 | Βερολίνο |  |
| 2 | **9,69** | +2,0 | Τάισον Γκέι |  ΗΠΑ | 20 Σεπτεμβρίου 2009 | Σαγκάη |  |
| −0,1 | Γιόχαν Μπλέικ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 23 Αυγούστου 2012 | Λωζάνη |  |
| 4 | **9,72** | +0,2 | Ασάφα Πάουελ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 2 Σεπτεμβρίου 2008 | Λωζάνη |  |
| 5 | **9,74** | +0,9 | Τζάστιν Γκάτλιν |  ΗΠΑ | 15 Μαΐου 2015 | Ντόχα |  |
| 6 | **9,76** | +0,6 | Κρίστιαν Κόλμαν |  ΗΠΑ | 28 Σεπτεμβρίου 2019 | Ντόχα |  |
| +1,4 | Τρέιβον Μπρομέλ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 18 Σεπτεμβρίου 2021 | Ναϊρόμπι |  |
| +1,4 | Φρεντ Κέρλεϊ |  ΗΠΑ | 24 Ιουνίου 2022 | Γιουτζίν |  |
| 9 | **9,77** | +1,4 | Φέρντιναντ Ομανιάλα |  Κένυα  | 24 Ιουνίου 2022 | Γιουτζίν |  |
| 10 | **9,78** | +0,9 | Νέστα Κάρτερ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 29 Αυγούστου 2010 | Ριέτι |  |
| 11 | **9,79** | +0,1 | Μορίς Γκριν |  ΗΠΑ | 16 Ιουνίου 1999 | Αθήνα |  |
| 12 | **9,80** | +1,3 | Στιβ Μάλινγκς | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 4 Ιουνίου 2011 | Γιουτζίν |  |
| +0,1 | Μαρσέλ Τζέικομπς |  Ιταλία | 1 Αυγούστου 2021 | Τόκιο |  |
| 14 | **9,82** | +1.7 | Ρίτσαρντ Τόμσον |  Τρίνινταντ και Tομπάγκο  | 21 Ιουνίου 2014 | Πορτ-οφ-Σπέιν |  |
| 15 | **9,83** | +0,9 | Σου Μπιγκτιάν | Κίνα Κίνα  | 1 Αυγούστου 2021 | Τόκιο |  |
| +0,9 | Ρόνι Μπέικερ |  ΗΠΑ | 1 Αυγούστου 2021 | Τόκιο |  |
| 17 | **9,84** | +0.7 | Ντόνοβαν Μπέιλι | Καναδάς Καναδάς  | 27 Ιουλίου 1996 | Ατλάντα |  |
| +0,2 | Μπρούνι Σούριν | Καναδάς Καναδάς  | 22 Αυγούστου 1999 | Σεβίλλη |  |
| +1,2 | Ακάνι Σιμπίνε |  Νότια Αφρική  | 6 Ιουλίου 2021 | Σέκεσφεχερβαρ |  |
| 20 | **9,85** | +1,2 | Λιρόι Μπαρέλ |  ΗΠΑ | 6 Ιουλίου 1994 | Λωζάνη |  |
| +1,7 | Ολουσόγι Φασούμπα | Νιγηρία Νιγηρία  | 12 Μαΐου 2006 | Ντόχα |  |
| +1,3 | Μάικ Ρότζερς |  ΗΠΑ | 4 Ιουνίου 2011 | Γιουτζίν |  |

Οι 24 καλύτερες αθλήτριες
-------------------------

| Θέση | Χρόνος | Άνεμος (μ/δ) | Αθλητής | Χώρα | Ημερομηνία | Τόπος |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **10,49** | 0,0 | Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ |  ΗΠΑ | 16 Ιουλίου 1988 | Ινδιανάπολη |
| 2 | **10,54** | +0,9 | Ελέιν Τόμσον | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 21 Αυγούστου 2021 | Γιουτζίν |
| 3 | **10,60** | +1,7 | Σέλι-Αν Φρέιζερ-Πράις | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 26 Αυγούστου 2021 | Λωζάνη |
| 4 | **10,64** | +1,2 | Καρμελίτα Τζέτερ |  ΗΠΑ | 20 Σεπτεμβρίου 2009 | Σαγκάη |
| 5 | **10,65** | +1,1 | Μάριον Τζόουνς |  ΗΠΑ | 12 Σεπτεμβρίου 1998 | Γιοχάνεσμπουργκ |
| 6 | **10,71** | +0,4 | Σέρικα Τζάκσον |  Γαλλία | 10 Αυγούστου 2022 | Μονακό |
| 7 | **10,72** | +1,6 | Σα'Κάρι Ρίτσαρντσον |  ΗΠΑ | 10 Απριλίου 2021 | Μιράμαρ |
| +0,4 | Μαρί-Ζοζέ Τα Λου | Ακτή Ελεφαντοστού Ακτή Ελεφαντοστού  | 10 Αυγούστου 2022 | Μονακό |
| 9 | **10,73** | +2.0 | Κριστίν Αρόν |  Γαλλία | 19 Αυγούστου 1998 | Βουδαπέστη |
| 10 | **10,74** | +1,3 | Μερλέν Ότεϊ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 7 Σεπτεμβρίου 1996 | Μιλάνο |
| +1,0 | Ίνγκλις Γκάρντνερ |  ΗΠΑ | 3 Ιουλίου 2016 | Γιουτζίν |
| 12 | **10,75** | +0,4 | Κέρον Στιούαρτ | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 10 Ιουλίου 2009 | Ρώμη |
| 13 | **10,76** | +1,7 | Έβελιν Άσφορντ |  ΗΠΑ | 22 Αυγούστου 1984 | Ζυρίχη |
| +1,1 | Βερόνικα Κάμπελ-Μπράουν | Τζαμάικα Τζαμάικα  | 31 Μαΐου 2011 | Οστράβα |
| 15 | **10,77** | +0,9 | Ιρίνα Πριβάλοβα |  Ρωσία | 6 Ιουλίου 1994 | Λωζάνη |
| +0,7 | Ιβέτ Λάλοβα | Βουλγαρία Βουλγαρία  | 19 Ιουνίου 2004 | Φιλιππούπολη |
| 17 | **10,78** | +1,0 | Ντον Σόουελ |  ΗΠΑ | 3 Ιουνίου 1989 | Πρόβο |
| **10,78** | +1,8 | Τόρι Έντουαρντς |  ΗΠΑ | 26 Ιουνίου 2008 | Γιουτζίν |
| +1,6 | Μουριέλ Αουρέ | Ακτή Ελεφαντοστού Ακτή Ελεφαντοστού  | 11 Ιουνίου 2016 | Μοντβέρντ |
| +1,0 | Τιάνα Μπαρτολέτα |  ΗΠΑ | 3 Ιουλίου 2016 | Γιουτζίν |
| +1.0 | Τόρι Μπόουι |  ΗΠΑ | 3 Ιουλίου 2016 | Γιουτζίν |
| 22 | **10,79** | 0,0 | Λι Σουεμέι | Κίνα Κίνα  | 18 Οκτωβρίου 1997 | Σαγκάη |
| −0,1 | Ίνγκερ Μίλερ |  ΗΠΑ | 22 Αυγούστου 1999 | Σεβίλλη |
| +1,1 | Μπλέσινγκ Οκαγκμπάρε | Νιγηρία Νιγηρία  | 27 Ιουλίου 2013 | Λονδίνο |

Πηγή : World Athletics

Ολυμπιονίκες
------------

Κύριο λήμμα: 100 μέτρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Progression of IAAF World Records». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
2. 1 2  «*The New York Times* : Records Fell at the Track Worlds. A Trend? Not So Fast». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2022.
3. ↑  «Рекорды в беге на 100 метров». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
4. ↑  «Лучшие результаты в беге на 100 метров у женщин». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
5. ↑  «IAAF keeps one false-start rule». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
6. ↑  «Gatlin queries false start change». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
7. ↑  «*The New York Times* : Who Can Beat Bolt in the 100? Himself». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
8. ↑  «Usain Bolt 100m 10 meter Splits and Speed Endurance». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
9. ↑  Layden, Tim (31 Αυγούστου 2009). «Bolt Strikes Twice». *si.com*. Sports Illustrated.
10. ↑  «Tyson Gay equals Usain Bolt's old world record with second fastest 100m». *theguardian.com*. The Guardian. 20 Σεπτεμβρίου 2009.
11. ↑  Campigotto, Jesse (23 Αυγούστου 2012). «Yohan Blake becomes 3rd man to run 9.69». *cbc.ca*. Canadian Broadcasting Corporation.
12. ↑  Ledsom, Mark (2 Σεπτεμβρίου 2008). «Powell equals second fastest 100 meters time». *reuters.com*. Reuters.
13. ↑  «Justin Gatlin runs fastest 100 meters in world this year». *espn.com*. ESPN Internet Ventures. 15 Μαΐου 2015.
14. ↑  Σεπ. 2019 22:33. «Ντόχα 2019: Ο Κόλμαν έσπασε τα χρονόμετρα στα 100μ». *www.sport24.gr* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2019.
15. ↑  «David Rudisha Breaks World Record 1:41.01, Nesta Carter Runs 9.78 4th Fastest of All Time». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
16. ↑  Litsky, Frank (17 Ιουνίου 1999). «Greene Breaks World Record in the 100 Meters». *nytimes.com*. The New York Times.
17. ↑  Cherry, Gene (4 Ιουνίου 2011). «Tyson Gay runs year's fastest 100 metres». *theglobeandmail.com*. The Globe and Mail.
18. ↑  «Thompson breaks record». *guardian.co.tt*. Trinidad and Tobago Guardian. 22 Ιουνίου 2014.
19. ↑  «Burrell Eclipses 100-Meter Mark». *latimes.com*. Los Angeles Times. 7 Ιουλίου 1994.
20. ↑  «100 Metres Women». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Δρόμος 100 μέτρων** |