Η **οικονομία της Ινδίας** έχει μεταβεί από μια μικτή προγραμματισμένη οικονομία σε μια μικτή μεσαίου εισοδήματος αναπτυσσόμενη οικονομία της αγοράς με αξιοσημείωτη κρατική συμμετοχή σε στρατηγικούς τομείς.  Είναι η 5η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο ως προς το ονομαστικό ΑΕΠ και η 3η μεγαλύτερη από την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP). Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα, η Ινδία κατατάχθηκε στην 142η θέση ως προς το ονομαστικό ΑΕΠ και στην 125η θέση ως προς το ΑΕΠ (ΙΑΔ).  Από την ανεξαρτησία το 1947 έως το 1991, οι διαδοχικές κυβερνήσεις ακολούθησαν σοβιετικού τύπου σχεδιασμένη οικονομία και προώθησαν προστατευτικές οικονομικές πολιτικές, με εκτεταμένη κρατική παρέμβαση και οικονομική ρύθμιση. Αυτό χαρακτηρίζεται ως dirigism, με τη μορφή του License Raj.   Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η οξεία κρίση του ισοζυγίου πληρωμών το 1991 οδήγησαν στην υιοθέτηση μιας ευρείας οικονομικής απελευθέρωσης στην Ινδία.   Από τις αρχές του 21ου αιώνα, η μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ ήταν 6% έως 7%.  Η οικονομία της ινδικής υποηπείρου ήταν η μεγαλύτερη στον κόσμο για το μεγαλύτερο μέρος της καταγεγραμμένης ιστορίας μέχρι την έναρξη της αποικιοκρατίας στις αρχές του 19ου αιώνα.   Η Ινδία αντιπροσώπευε το 7,2% της παγκόσμιας οικονομίας το 2022 σε όρους Ισοτιμίας Αγοραστικής Δύναμης και περίπου το 3,4% σε ονομαστικούς όρους το 2022.  

Η ποικιλόμορφη οικονομία της Ινδίας περιλαμβάνει την παραδοσιακή γεωργία των χωριών, τη σύγχρονη γεωργία, τη χειροτεχνία, ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων βιομηχανιών και ένα πλήθος υπηρεσιών.  Ελαφρώς λιγότερο από το μισό εργατικό δυναμικό είναι στη γεωργία, ενώ οι υπηρεσίες είναι η κύρια πηγή οικονομικής ανάπτυξης, καθώς αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα 2/3 της παραγωγής της Ινδίας, αλλά απασχολούν λιγότερο από το 1/3 του εργατικού δυναμικού της.  Η μακροπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης της ινδικής οικονομίας παραμένει θετική λόγω του νεαρού πληθυσμού της και του αντίστοιχου χαμηλού ποσοστού εξάρτησης, των υγιών ρυθμών αποταμίευσης και επενδύσεων, της αυξανόμενης παγκοσμιοποίησης στην Ινδία και της ένταξης στην παγκόσμια οικονομία.  Η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνθηκε το 2017 λόγω των κραδασμών της « απονομισματοποίησης » το 2016 και της εισαγωγής του Φόρου Αγαθών και Υπηρεσιών το 2017.  Σχεδόν το 70% του ΑΕΠ της Ινδίας οφείλεται στην εγχώρια ιδιωτική κατανάλωση.  Η χώρα παραμένει η έκτη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά στον κόσμο.  Εκτός από την ιδιωτική κατανάλωση, το ΑΕΠ της Ινδίας τροφοδοτείται επίσης από κρατικές δαπάνες, επενδύσεις και εξαγωγές.  Το 2020, η πανδημία COVID-19 είχε επηρεάσει το εμπόριο και η Ινδία ήταν ο 14ος μεγαλύτερος εισαγωγέας στον κόσμο και ο 18ος μεγαλύτερος εξαγωγέας.  Η Ινδία είναι μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου από την 1η Ιανουαρίου 1995  Κατατάσσεται στην 63η θέση στον δείκτη Ευκολίας στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και στην 68η στην Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας.  Λόγω των ακραίων διακυμάνσεων των επιτοκίων ρουπίας/δολαρίου, το ονομαστικό ΑΕΠ της Ινδίας παρουσιάζει επίσης σημαντικές διακυμάνσεις.  Με 500 εκατομμύρια εργαζόμενους, το ινδικό εργατικό δυναμικό είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο.  Η Ινδία έχει τους μεγαλύτερους δισεκατομμυριούχους στον κόσμο και ακραία εισοδηματική ανισότητα.   Λόγω αρκετών εξαιρέσεων, μόλις το 2% των Ινδών πληρώνουν φόρους εισοδήματος.  

Κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, η οικονομία αντιμετώπισε μια ήπια επιβράδυνση. Η Ινδία έλαβε μέτρα τόνωσης (τόσο δημοσιονομικά όσο και νομισματικά) για να τονώσει την ανάπτυξη και να δημιουργήσει ζήτηση. Τα επόμενα χρόνια, η οικονομική ανάπτυξη αναζωπυρώθηκε.  Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, για να επιτύχει βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, η Ινδία πρέπει να επικεντρωθεί στη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα, τις υποδομές, τη γεωργική και αγροτική ανάπτυξη, την κατάργηση των κανονισμών για τη γη και την εργασία, την οικονομική ένταξη, την τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων και εξαγωγών, την εκπαίδευση και τη δημόσια υγεία. 

Το 2020, οι δέκα μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι της Ινδίας ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, η Ελβετία, η Γερμανία, το Χονγκ Κονγκ, η Ινδονησία, η Νότια Κορέα και η Μαλαισία.  Το 2019–2020, οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ινδία ήταν 74,4 $ δισ. δολάρια. Οι κορυφαίοι τομείς για εισροές ΑΞΕ ήταν ο τομέας των υπηρεσιών, ο κλάδος των υπολογιστών και ο κλάδος των τηλεπικοινωνιών.  Η Ινδία έχει συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με πολλά έθνη, συμπεριλαμβανομένων της ASEAN, SAFTA, Mercosur, Νότιας Κορέας, Ιαπωνίας και πολλών άλλων που βρίσκονται σε ισχύ ή στο στάδιο των διαπραγματεύσεων.  

Ο τομέας των υπηρεσιών αποτελεί το 50% του ΑΕΠ και παραμένει ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας, ενώ ο βιομηχανικός και ο αγροτικός τομέας απασχολούν την πλειοψηφία του εργατικού δυναμικού.  Το Χρηματιστήριο της Βομβάης και το Εθνικό Χρηματιστήριο είναι μερικά από τα μεγαλύτερα χρηματιστήρια στον κόσμο βάσει κεφαλαιοποίησης.  Η Ινδία είναι ο έκτος μεγαλύτερος κατασκευαστής στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 2,6% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής.  Σχεδόν το 66% του πληθυσμού της Ινδίας είναι αγροτικός  και συνεισφέρει περίπου στο 50% του ΑΕΠ της Ινδίας.  Διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα συναλλαγματικά αποθέματα στον κόσμο, αξίας 588.314 δισεκατομμυρίων δολαρίων.  Η Ινδία έχει υψηλό δημόσιο χρέος με 86% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό της έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 6,7% του ΑΕΠ.  Οι κρατικές τράπεζες της Ινδίας αντιμετώπισαν αυξανόμενα επισφαλή χρέη, με αποτέλεσμα τη χαμηλή πιστωτική ανάπτυξη.  Ταυτόχρονα, ο κλάδος NBFC έχει βυθιστεί σε κρίση ρευστότητας.  Η Ινδία αντιμετωπίζει μέτρια ανεργία, αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα και πτώση της συνολικής ζήτησης.   Το ακαθάριστο εγχώριο ποσοστό αποταμίευσης της Ινδίας ήταν 31,38 του ΑΕΠ το 2020.  Τα τελευταία χρόνια, ανεξάρτητοι οικονομολόγοι και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν κατηγορήσει την κυβέρνηση ότι χειραγωγεί διάφορα οικονομικά δεδομένα, ιδιαίτερα την αύξηση του ΑΕΠ.   Οι συνολικές κοινωνικές δαπάνες της Ινδίας ως μερίδιο του ΑΕΠ το 2021–22 θα είναι 8,6%, το οποίο είναι πολύ χαμηλότερο από το μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.  

Η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής γενόσημων φαρμάκων στον κόσμο και ο φαρμακευτικός τομέας της καλύπτει πάνω από το 50% της παγκόσμιας ζήτησης για εμβόλια.  Η ινδική βιομηχανία πληροφορικής είναι σημαντικός εξαγωγέας υπηρεσιών πληροφορικής με 196 δισ. δολάρια έσοδα και απασχολεί πάνω από 4,47 εκατομμύρια ανθρώπους.  Η χημική βιομηχανία της Ινδίας είναι εξαιρετικά διαφοροποιημένη και υπολογίζεται σε 178 δισ. δολάρια.  Η τουριστική βιομηχανία συνεισφέρει περίπου το 9,2% του ΑΕΠ της Ινδίας και απασχολεί πάνω από 42 εκατομμύρια άτομα.  Η Ινδία κατατάσσεται δεύτερη παγκοσμίως σε τρόφιμα και αγροτική παραγωγή, ενώ οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων ήταν 35,09 δισ. δολάρια.   Ο τομέας των κατασκευών και των ακινήτων κατέχει την τρίτη θέση μεταξύ των 14 σημαντικών τομέων όσον αφορά τις άμεσες, έμμεσες και επαγόμενες επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της οικονομίας.  Η ινδική κλωστοϋφαντουργία υπολογίζεται στα 100  δισ. δολάρια και συνεισφέρει το 13% της βιομηχανικής παραγωγής και το 2,3% του ΑΕΠ της Ινδίας, ενώ απασχολεί άμεσα πάνω από 45 εκατομμύρια ανθρώπους.  Η βιομηχανία τηλεπικοινωνιών της Ινδίας είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο από τον αριθμό των χρηστών κινητών τηλεφώνων, smartphone και διαδικτύου. Είναι ο 24ος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και ο τρίτος μεγαλύτερος καταναλωτής πετρελαίου.  Η ινδική αυτοκινητοβιομηχανία είναι η τέταρτη μεγαλύτερη στον κόσμο σε παραγωγή.   Η Ινδία έχει λιανική αγορά αξίας 1,17  τρισ. δολάρια, που συνεισφέρει πάνω από το 10% του ΑΕΠ της Ινδίας. Διαθέτει επίσης μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου στον κόσμο.  Η Ινδία έχει τους τέταρτους μεγαλύτερους φυσικούς πόρους στον κόσμο, με τον τομέα της εξόρυξης να συνεισφέρει το 11% του βιομηχανικού ΑΕΠ της χώρας και το 2,5% του συνολικού ΑΕΠ.  Είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός άνθρακα στον κόσμο, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός τσιμέντου, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χάλυβα και ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας.

Παραπομπές
----------

1. 1 2
2. ↑  «IMF DataMapper / Datasets / World Economic Outlook (October 2022) / GDP per capita, current prices / List (2022) - Analytical group: European Union, World». *IMF.org*. International Monetary Fund. 11 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2022.
3. ↑  Chandrasekhar, C. P. (2012), Kyung-Sup, Chang; Fine, Ben; Weiss, Linda, επιμ. «From Dirigisme to Neoliberalism: Aspects of the Political Economy of the Transition in India», *Developmental Politics in Transition: The Neoliberal Era and Beyond*, International Political Economy Series (London: Palgrave Macmillan UK): 140–165, doi:10.1057/9781137028303\_8, ISBN 978-1-137-02830-3, ανακτήθηκε στις 4 September 2020
4. ↑  Mazumdar, Surajit (2012). «Industrialization, Dirigisme and Capitalists: Indian Big Business from Independence to Liberalization». *mpra.ub.uni-muenchen.de* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2020.
5. ↑  «Economic survey of India 2007: Policy Brief» (PDF). OECD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 6 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2009.
6. ↑  Edward A. Gargan (15 August 1992). «India Stumbles in Rush to a Free Market Economy». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 17 January 2011.
7. ↑  Maddison, Angus (2007). *Contours of the World Economy 1–2030 AD: Essays in Macro-Economic History*. Oxford University Press. σελ. 379. ISBN 978-0-191-64758-1.
8. ↑  Paul Bairoch (1995). *Economics and World History: Myths and Paradoxes*. University of Chicago Press. σελ. 95. ISBN 978-0-226-03463-8.
9. ↑  «Global Economy Watch - Projections > Real GDP / Inflation > Share of 2016 world GDP». *PWC*. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2017.
10. ↑  Naill, Aaron. «India's share of global gross domestic product». *Statiata*.
11. 1 2  «Field Listing: GDP – Composition, by Sector of Origin». *Central Intelligence Agency World Factbook*. Central Intelligence Agency. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2022.
12. 1 2  «The World Factbook — Central Intelligence Agency». *CIA.gov*. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2017.
13. ↑  Nagaraj, R (20 January 2020). «Understanding India's Economic Slowdown» (στα αγγλικά). *The India Forum*.. Ανακτήθηκε στις 11 May 2022.
14. ↑  «Final consumption expenditure (% of GDP) - India». *World Bank*. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2022.
15. ↑  «Household final consumption expenditure (current US$) | Data» (στα Αγγλικά). World Bank. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2018.
16. ↑  «Is your debt dragging the economy down?». *The Times of India*. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2019.
17. ↑  «World Trade Statistical Review 2021» (PDF). *World Trade Organization*. σελ. 100. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2022.
18. ↑  «India – Member information». WTO.
19. ↑  «The Global Competitiveness Report 2018». Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
20. ↑  Debroy, Bibek (6 Ιουλίου 2019). «Opinion - We can strike the GDP target, provided economy does well, rupee appreciates». *livemint.com*. Mint.
21. ↑  «Wealth of India's richest 1% more than 4-times of total for 70% poorest: Oxfam». *The Economic Times*.. Ανακτήθηκε στις 20 January 2020.
22. ↑  Rowlatt, Justin (2 Μαΐου 2016). «Indian inequality still hidden». BBC.
23. ↑  «Why Do So Few People Pay Income Tax In India?». NPR.. Ανακτήθηκε στις 22 March 2017.
24. ↑  «Has Modinomics Turned the Corner and Formalised 80% of Indian Economy?». 30 Οκτωβρίου 2021.
25. ↑  «Govt announces stimulus package, including tax cuts». *Live Mint*.. Ανακτήθηκε στις 7 December 2008.
26. ↑  «India Country Overview». World Bank. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2019.
27. ↑  «Total Trade». *commerce.gov.in/*. Department of Commerce. 2019–2020. Ανακτήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2020.
28. ↑  «FDI Statistics» (PDF). *Department for Promotion of Industry and Internal Trade, MoCI, GoI*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020.
29. ↑  «By Country/Economy – Free Trade Agreements». *aric.adb.org*. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2019.
30. ↑  «ASIA REGIONAL INTEGRATION CENTER». *ASIA REGIONAL INTEGRATION CENTER*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 29 Αυγούστου 2019.
31. ↑  «India has second fastest growing services sector». *The Hindu*. .
32. ↑  «Monthly Reports – World Federation of Exchanges». WFE.
33. ↑  «Manufacturing, value added (current US$) | Data» (στα Αγγλικά). World Bank. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2018.
34. ↑  «Rural Population (% of Total Population)». World Bank. 1 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020.
35. 1 2  «India: An agricultural powerhouse of the world». *Business Standard India*. 1 May 2016.. Ανακτήθηκε στις 8 January 2019.
36. ↑  «Weekly statistical supplement». *Reserve Bank of India*. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2022.
37. ↑  «Fiscal deficit for FY22 at 6.7% of GDP lower than earlier estimate». *Business Standard India*. Press Trust of India. 31 May 2022. .
38. ↑  «All you need to know about current liquidity crisis at India's NBFCs». *The Financial Express* (στα Αγγλικά). 2 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2018.
39. ↑  «Unemployment Rate in India». *Centre for Monitoring Indian Economy*. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2019.
40. ↑  «Digging Deeper, Is India's economy losing its way?». *moneycontrol.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2019.
41. ↑  «Reserve Bank of India - Publications». *Reserve Bank of India*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2022.
42. ↑  Kumar, Manoj (9 May 2019). «India's incredulous data: Economists create own benchmarks». *Reuters*.. Ανακτήθηκε στις 9 May 2019.
43. ↑  Sharma, Mihir S. (13 June 2019). «GDP data under cloud: Govt should know that this is a crisis of credibility». *Business Standard*.. Ανακτήθηκε στις 13 June 2019.
44. ↑  Government’s spending on Social Services increased significantly during the pandemic Press Information Bureau.
45. ↑  Page 377 - economic\_survey\_2021-2022
46. ↑  «Indian Pharmaceutical Industry». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2019.
47. ↑  «indian iT and BPM Industry Analysis Presentation Industry Report». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2022.
48. ↑  «Chemicals Industry and Exports». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2020.
49. ↑  «2019 ANNUAL RESEARCH: KEY HIGHLIGHTS» (PDF). *WTTC*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 30 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2019.
50. ↑  «Agriculture in India: Information About Indian Agriculture & Its Importance». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2019.
51. ↑  «Indian Real Estate Industry». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2019.
52. ↑  «Textile Industry & Market Growth in India». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2019.
53. ↑  «Production of Crude Oil including Lease Condensate 2019» (CVS download). U.S. Energy Information Administration. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2019.
54. ↑  2018 Production Statistics, Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles
55. ↑  «Automobile Industry in India, Indian Automobile Industry, Sector, Trends, Statistics». *www.ibef.org*.
56. ↑  «Retail industry in India». *ibef.org*.. Ανακτήθηκε στις 22 June 2019.
57. ↑  Anthony, Craig (12 Σεπτεμβρίου 2016). «10 Countries With The Most Natural Resources». *Investopedia*.
58. ↑  «BP Statistical Review of World Energy June 2019» (PDF).
59. ↑  «World Crude Steel Production» (PDF). *WorldSteel*. 2 Ιανουαρίου 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2019.