Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη της Κύπρου.  Για άλλες χρήσεις, δείτε: Λάρνακα (αποσαφήνιση).rjngrjnttehtthjut6

Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη Λάρνακα.  Για τον δήμο, δείτε: Δήμος Λάρνακας.  

Συντεταγμένες: 34°55′09″N 33°37′51″E﻿ / ﻿34.9192°N 33.6308°E﻿ / 34.9192; 33.6308

Η **Λάρνακα** (αγγλικά: *Larnaca*, τουρκικά: *Larnaka*, Αρμενικά: *Լառնակա)* είναι πόλη στη νοτιοανατολική ακτή της Κύπρου. Αποτελεί τη διάδοχο πόλη του αρχαίου Κιτίου, ενός από τα σημαντικά σημεία της αρχαίας Κύπρου, γενέτειρα μεταξύ άλλων του αρχαίου φιλοσόφου Ζήνωνα. Σήμερα αποτελεί την τρίτη σε μέγεθος πόλη της Κύπρου, με πληθυσμό 144.900 κατοίκους στην επαρχία Λάρνακας. Στη Λάρνακα βρίσκεται διεθνές αεροδρόμιο, ο κυριότερος και μεγαλύτερος αερολιμένας της Κύπρου. Είναι κατά πολλούς η πιο φυσική και ομορφότερη πόλη της Κύπρου με 2 φυσικές λίμνες (Αλυκή και Λίμνη Ορόκλινης) αλλά και με πληθώρα μνημείων. Επίσης αποτελεί μια πόλη με σημαντική νυχτερινή ζωή, ιδιαίτερα στη περιοχή Μακένζυ.

Ιστορία
-------

### Αρχαιότητα

Κύριο λήμμα: Κίτιο
Ο ναός του Αγίου Λαζάρου.
Το Κίτιο, ιδρυμένο από Έλληνες αποίκους τον 14ο π.Χ. αιώνα, υπήρξε αργότερα σημαντική αποικία των Φοινίκων. Είναι, μεταξύ άλλων, γνωστό από την εκστρατεία του Κίμωνος του Αθηναίου, ο οποίος πέθανε ενώ το πολιορκούσε(450 π. Χ.). Τον 1ο αιώνα μ.Χ. το Κίτιο είχε αρχίσει να εκχριστιανίζεται, ο Άγιος Λάζαρος, ο φίλος του Χριστού, είχε γίνει ο πρώτος επίσκοπος της πόλης. Ο Λάζαρος, που είχε διαφύγει στην Κύπρο αφού αναστήθηκε από τον Χριστό, έζησε στο Κίτιο ως το δεύτερο θάνατό του. Ο σημαντικότερος από τους ναούς της σημερινής Λάρνακας, εκείνος του Αγίου Λαζάρου, κτισμένος γύρω στο 900 μ.Χ. πιστεύεται ότι είχε ανεγερθεί στο χώρο όπου είχε ταφεί ο άγιος. Το όνομα της πόλης, εξάλλου, προέρχεται από τη λάρνακα, δηλαδή την αρχαία πέτρινη σαρκοφάγο (δύο σαρκοφάγοι βρέθηκαν στο ιερό του ναού του Αγίου Λαζάρου κατά τη διάρκεια ανασκαφών). Πολλές σαρκοφάγοι υπήρχαν στην περιοχή της πόλης, όπου οι ανασκαφές έφεραν στο φως και ερείπια της αρχαίας πόλης του Κιτίου.

Η Αρχαία πόλη ήταν περιτειχισμένη από τα αρχαία χρόνια, τα τείχη όμως κατεδαφίστηκαν από τους Ρωμαίους. Το λιμάνι της αρχαίας πόλης ανακαλύφθηκε πρόσφατα στο εσωτερικό της σημερινής πόλης, σημάδι ότι στα αρχαία χρόνια η θάλασσα βρισκόταν προς τα μέσα.

### Μεσαιωνική περίοδος

Το παλαιό κάστρο της Λάρνακας.
Κατά τα μεσαιωνικά χρόνια, η Λάρνακα ονομαζόταν και Αλυκές (Σαλίνες), λόγω του ότι κοντά στην πόλη βρίσκεται μεγάλη λίμνη που περιέχει θαλάσσιο νερό και που ξηραίνεται το καλοκαίρι, παράγοντας άφθονο αλάτι. Η αλυκή αυτή ήταν γνωστή από τα αρχαία χρόνια, κι αναφέρεται από τον Πλίνιο.

Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1192-1489), η Λάρνακα δεν ήταν ιδιαίτερα σημαντική πόλη αλλά είχε αρχίσει να αναπτύσσεται ως λιμάνι μετά το 1373, όταν το κυριότερο ως τότε λιμάνι της Κύπρου, η Αμμόχωστος, καταλήφθηκε από τους Γενουάτες.

### Τουρκοκρατία

Ως σημαντικό λιμάνι, η Λάρνακα παρέμεινε και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1570-1878), όπου μάλιστα εξελίχθηκε στο σημαντικότερο λιμάνι του νησιού και σε ένα από τα 7 σημαντικότερα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μάλιστα η πόλη ήταν γνωστή και με την ονομασία Σκάλα (αποβάθρα) λόγω της μεγάλης αποβάθρας της όπου εκεί έκαναν σταθμό τα καράβια. Διάφοροι Κύπριοι, Ελλαδίτες και ξένοι έμποροι διέμεναν στη Λάρνακα κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Αρκετοί από αυτούς υπηρετούσαν και ως πρόξενοι ή υποπρόξενοι ή και εμπορικοί αντιπρόσωποι διαφόρων χωρών (Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας, Αμερικής, Αυστρίας, και άλλων). Έτσι, η Λάρνακα ήταν, κατά την περίοδο αυτή, η πόλη των προξενείων και των εμπορευομένων και ήταν ως εκ τούτου η περισσότερο αναπτυγμένη από όλες τις κυπριακές πόλεις.

### Εγκατάσταση Ελλήνων Μικρασιατών

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 1922 έφτασαν στην Κύπρο πολλές οικογένειες Ελλήνων Μικρασιατών, που έφτασαν σε σύνολο τα 2.400 πρόσωπα.. Το μεγαλύτερο πλήθος προσφύγων το δέχτηκε η Λάρνακα καθώς υπήρχε το λοιμοκαθαρτήριο. Οι πρόσφυγες που έφτασαν και εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο προέρχονταν κυρίως από πόλεις της νότιας Μικράς Ασίας όπως το Ικόνιο, η Μερσίνα, η Αλλάγια, η Κυλινδρία, η Αντιόχεια, η Αττάλεια, η Σελεύκεια, το Ανεμούριο, η Φιλαδέλφεια, καθώς και από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη και οι πρόσφυγες διασκορπίστηκαν παγκύπρια, τόσο σε αστικά κέντρα όσο και στην επαρχία, παραθαλάσσια όσο και στην ενδοχώρα. Παρά τις απαγορεύσεις των Άγγλων, οι Έλληνες Μικρασιάτες βρήκαν ανάμεσα στους Έλληνες της Κύπρου θερμή φιλοξενία και ρίζωσαν στο νησί.

### Ανεξαρτησία

Όπως και η Κύπρος ολόκληρη, έτσι και η Λάρνακα ειδικότερα, άρχισε να αναπτύσσεται με γοργό ρυθμό από την ανεξαρτησία της Κύπρου (1960) και έπειτα. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η ανάπτυξη της Λάρνακας υπήρξε περισσότερο ραγδαία και εντυπωσιακή. Το κλείσιμο του διεθνούς αεροδρομίου Λευκωσίας, λόγω της εισβολής, οδήγησε στη δημιουργία του διεθνούς αεροδρομίου της Λάρνακας, στην περιοχή της αλυκής, που είναι σήμερα το μεγαλύτερο και κυριότερο από τα κυπριακά αεροδρόμια και αποτελεί ζωτικό αεροπορικό κόμβο στην περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Η απώλεια, εξάλλου, του κυριότερου εμπορικού λιμανιού της Κύπρου, δηλ. της Αμμοχώστου, λόγω της τουρκικής εισβολής και κατοχής, είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αναβάθμιση του λιμανιού της Λεμεσού και, κατά δεύτερο λόγο, εκείνου της Λάρνακας. Τέλος, η απώλεια των παραδοσιακών τουριστικών περιοχών της Κύπρου (Αμμόχωστος, Κερύνεια), οδήγησε σε τουριστική αξιοποίηση άλλων περιοχών της Κύπρου περιλαμβανομένης της Λάρνακας, στην οποία κτίστηκαν πολλά σύγχρονα και πολυτελή ξενοδοχεία. Κοντά στην πόλη βρίσκονται οι κυριότερες αποθήκες πετρελαιοειδών της Κύπρου. Για όλους αυτούς τους λόγους, η πόλη της Λάρνακας γνωρίζει σήμερα μια νέα ακμή.

Σημαντικότερα μνημεία
---------------------

Ο Τεκές Χαλά Σουλτάνας, δίπλα στην Αλυκή Λάρνακας.
**Ναός Αγίου Λαζάρου** Κτισμένος πάνω από τον τάφο του αγίου, ο οποίος διετέλεσε, κατά την παράδοση, πρώτος Επίσκοπος Κιτίου. Μέχρι και τα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, απαραίτητο συμπλήρωμα στο προσκύνημα των Αγίων Τόπων.

**Τέμενος Χαλά Σουλτάν Τεκκέ** Αποτελεί τον σημαντικότερο τόπο προσκυνήματος για τους μουσουλμάνους της Κύπρου.

**Μεσσιανικό κάστρο**  Πιστεύεται ότι είχε αρχικά χτιστεί κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και πήρε τη σημερινή του μορφή κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας.

**Μητροπολιτικό Ναό Σωτήρος.** Οικοδομήθηκε την περίοδο της Ενετοκρατίας [τέλος του 15ου-αρχές 16ου αιώνα].  Μαζί με τους ναούς της Παναγίας Χρυσοπολίτισσας και του Άϊ Γιάννη συναποτελούν τα σπουδαιότερα δείγματα αρχιτεκτονικής της παλιά πόλη της Λάρνακας.

**Τζαμί Κεμπίρ-Μπουγιούκ** Αρχικά ήταν καθολική εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη. Μετά μία ολοκληρωτική καταστροφή που υπέστη, κτίστηκε ξανά και είναι ίσως το πρώτο οθωμανικό τέμενος στην Κύπρο.

**Παλαιό Υδραγωγείο Λάρνακας (Καμάρες)**  Κατασκευάστηκε το 1750 από των τότε Οθωμανό κυβερνήτη της Λάρνακας Αμπού Μπεκίρ Πασά και θεωρείται η πιο σημαντική κατασκευή της Οθωμανικής εποχής. Το υδραγωγείο λειτουργούσε μέχρι το 1939

Πλατεία Ζουχουρί

Προσωπικότητες
--------------

* Δώρος Γεωργιάδης (1948), συνθέτης, τραγουδιστής και στιχουργός
* Λία Βίσση (1955), τραγουδίστρια, στιχουργός, συνθέτης
* Άννα Βίσση (1957), τραγουδίστρια, στιχουργός, συνθέτης, ηθοποιός, παρουσιάστρια
* Γιώργος Θεοφάνους (1968), συνθέτης και στιχουργός
* Μαρίνος Κόνσολος (1987), ηθοποιός, ραδιοφωνικός παρουσιαστής

▪️Άντα Αντρέου (1987), ακτιβίστρια συγγραφέας, ποιήτρια και σχεδιάστρια μοδας

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

* Ακαπούλκο, Μεξικό (από το 2011) [10]
* Αζαξιό, Γαλλία (από το 1989)
* Μπρατισλάβα, Σλοβακία (από το 1989) [11]
* Γαλαξίδι, Ελλάδα (από το 2005) [12]
* Γιαννιτσά, Ελλάδα (από το 2003) [12]
* Γλυφάδα, Ελλάδα (από το 1998)
* Ηλιούπολη, Ελλάδα (από το 2000) [12]
* Λάρισα, Ελλάδα (από το 1990) [12]
* Λέρος, Ελλάδα (από το 2000) [12]

* Haringey, Ηνωμένο Βασίλειο (από το 1987)
* Marrickville, Αυστραλία (από το 2005)
* Νοβοσιμπίρσκ, Ρωσία (από το 1993)
* Οδησσός, Ουκρανία (από το 2004)
* Πειραιάς, Ελλάδα (από το 1999) [12]
* Πότι, Γεωργία (από το 1987)
* Άγιοι Σαράντα, Αλβανία (από το 1994)
* Σέγκεντ, Ουγγαρία (από το 1993)
* Τάρπον Σπρινγκς, Φλόριντα, Ηνωμένες Πολιτείες (από το 2009)
* Τιεντζίν , Κίνα (από το 2007)
* Τρίπολη, Λιβάνος
* Τουλτσέα, Ρουμανία (από το 2003)
* Βενετία, Ιταλία (από το 2010)Ιστορική πλατεία "Ευρώπης" παραλιακά της πόλης

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Στατιστική Υπηρεσία - Πληθυσμός και Κοινωνικές Συνθήκες - Πληθυσμός - Κυριότερα Στοιχεία». *www.mof.gov.cy*. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Βρετανικής Διοίκησης της Κύπρου
3. ↑  Οι Μικρασιάτες της Κύπρου, 1ο Γυμνάσιο Καισαριανής
4. ↑  Εγκαινιάστηκε στο Δήμο Λεμεσού μνημείο αφιερωμένο στους Μικρασιάτες πρόσφυγες, 04/07/2022, reporter.com.cy
5. ↑  «Τμήμα Αρχαιοτήτων - Μνημεία». *www.mcw.gov.cy*. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2017.
6. ↑  «Παλαιό Υδραγωγείο Λάρνακας (Καμάρες) (Bekir Pasha Aqueduct)». *www.taxidologio.gr*. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Λάρνακα** |

* Δήμος Λάρνακας
* Ένωση Δήμων Κύπρου

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Γεωγραφική θέση Λάρνακας |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
Αραδίππου

Καλό Χωριό 

*Αλυκή Λάρνακας*
 | 
Λιβάδια
Βόρεια
Δυτικά **Λάρνακα** Ανατολικά
Νότια

 | 

*Κόλπος Λάρνακας* 

 |

 |  |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πόλεις της Κυπριακής Δημοκρατίας |
| --- |
|  |
| 
* Αμμόχωστος
* Κερύνεια
* Λάρνακα
* Λεμεσός
* Λευκωσία
* Πάφος
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Επαρχία Λάρνακας |
| --- |
|  |
| Δήμοι | 
* Αθηένου
* Αραδίππου
* Δρομολαξιά-Μενεού
* Λάρνακα (πόλη και δήμος)
* Πάνω Λεύκαρα
* Λιβάδια
 |
|  |
| Κοινότητες | 
* Αβδελλερό
* Αγγλισίδες
* Αγία Άννα
* Αγίοι Βαβατσινιάς
* Άγιος Θεόδωρος Σκαρίνου
* Αλαμινός
* Αλεθρικό
* Αναφωτία
* Απλάντα
* Άρσος Λάρνακας
* Βαβατσινιά
* Βάβλα
* Δελίκηπος
* Ζύγι
* Καλαβασός
* Καλό Χωριό Λάρνακας
* Κάτω Δρυς
* Κάτω Λεύκαρα
* Κελλιά
* Κιβισίλι
* Κίτι
* Κλαυδιά
* Κόρνος
* Κόσιη
* Κοφίνου
* Λάγια
* Μαζωτός
* Μαρί
* Μαρώνι
* Μελίνη
* Μελούσεια
* Μενόγια
* Μοσφιλωτή
* Ξυλοτύμβου
* Ξυλοφάγου
* Οδού
* Ορά
* Ορμήδεια
* Ορόκλινη
* Περβόλια
* Πέργαμος
* Πετροφάνι
* Πύλα
* Πυργά Λάρνακας
* Σκαρίνου
* Σοφτάδες
* Τερσεφάνου
* Τόχνη
* Τρεμετουσιά
* Τρούλλοι
* Χοιροκοιτία
* Ψεματισμένος
* Ψευδάς
 |
|  |
| Συνοικίες δήμων | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δήμος Αραδίππου | 
* Άγιος Φανούριος
* Απόστολος Λουκάς
* Βλάχος
 |
|  |
| Δήμος Δρομολαξιάς-Μενεού | 
* Δρομολαξιά
* Μενεού
 |
|  |
| Δήμος Λάρνακας | 
* Άγιοι Ανάργυροι Ι
* Άγιοι Ανάργυροι ΙΙ
* Άγιος Νικόλαος
* Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ΙΙΙ
* Ζήνων
* Καμάρες
* Κόκκινες
* Σκάλα
* Σωτήρος
* Τσακιλερό
* Χρυσοπολίτισσα
 |

 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 153667793
* GND: 4099067-9
* BNF: cb11954948b (data)
* NKC: xx0090652

 |

 |