Ο **«Ερμής»** είναι αθλητικός και πολιτιστικός σύλλογος ο οποίος ιδρύθηκε το 1877 από Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, αδρανοποιήθηκε από το 1923 έως το 2013 και επανιδρύθηκε το 2014 από τον Γιάννη Νικολάου επικεφαλή ομάδας Ελλήνων Μικρασιατών της Θεσσαλονίκης. Ο Ερμής Κωνσταντινούπολης είναι μαζί με το Μίλωνα Αλεξάνδρειας οι δύο αρχαιότεροι οργανωμένοι ελληνικοί αθλητικοί σύλλογοι.

Ίδρυση Σκοποί και Δραστηριότητες
--------------------------------

Ο σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως «Ερμής» επισήμως ιδρύθηκε το 1877 (αν και άλλες πηγές αναφέρουν ως έτος σύστασης το 1875), από τρεις απόφοιτους του ελληνικού λυκείου Πέραν, τον Κ.Δ. Κωσταράκη, τον Ι.Α. Ζερβουδάκη, τον Α.Κ. Στεφόπουλο και ανέπτυξε σημαντικότατη για τα δεδομένα της εποχής αθλητική, πολιτιστική, επιμορφωτική και κοινωνική δράση μέχρι και το 1922.

Το αρχικό όνομα του συλλόγου ήταν «Κλειώ» (η μούσα της ιστορίας που εγγυόταν την πιστότητα του αρχικού λόγου), αλλά πολύ σύντομα μετονομάστηκε σε «Ερμής» για να ταυτίζεται με τον αντίστοιχο Ολύμπιο θεό που ήταν ο προστάτης των αθλητών αλλά και της λογοτεχνίας, της μουσικής, του εμπορίου, της επικοινωνίας και της επινοητικότητας/ευρηματικότητας.

Μετά την ίδρυση του Ερμή έγιναν μέλη του εμβληματικού συλλόγου αρκετοί καθηγητές και διανοούμενοι, αλλά και διακεκριμένοι επιχειρηματίες και επαγγελματίες από την Κωνσταντινούπολη και την Ελλάδα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι: Αχιλλέας Παράσχος, Οδυσσέας Ιάλεμος, Σαπφώ Λεοντιάς, Αλέξανδρος Ραγκαβής, Ματθαίος Παρανίκας, Άγγελος Βλάχος, Ηρακλής Βασιάδης κ.α.

Στο ιδρυτικό καταστατικό του 1877, ως κεντρικός στόχος της λειτουργίας του Ερμή ορίστηκε «η διανοητική ανάπτυξις των κατοίκων της Ανατολής», η υλοποίηση του οποίου θα επιχειρούνταν με τη διοργάνωση δημόσιων διαλέξεων και μαθημάτων, τη δημιουργία περιοδικής έκδοσης με τον τίτλο «Ερμής», τη διοργάνωση διαγωνισμών αθλητικού και μουσικού χαρακτήρα για την ενίσχυση άπορων μαθητών της κοινότητας, τη συγκρότηση βιβλιοθήκης στην οποία θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση όλοι, και τη συγκρότηση των «Σχολείων της Κυριακής».

Με το καταστατικό του 1885, σκοπός του Συλλόγου ήταν επίσης η οικονομική βοήθεια προς τα Σχολεία της Κωνσταντινούπολης και ιδιαίτερα του ενοριακού σχολείου της Παναγίας στην ελληνική συνοικία του Πέρα. Επίσης, ο Ερμής παρείχε δωρεάν βιβλία στους άπορους μαθητές και διατηρούσε κυριακάτικο σχολείο στην συνοικία των Ταταύλων. Ακόμη, το 1881 ίδρυσε αναγνωστήριο και βιβλιοθήκη, ενώ ενίσχυσε τα Σχολεία της Μακεδονίας με απόφαση που πάρθηκε τον Ιανουάριο του 1880.

Αθλητισμός
----------

Ο ιστορικός «Ερμής» ήταν ο αρχαιότερος σύλλογος ο οποίος ιδρύθηκε στην σημερινή τουρκική επικράτεια. Υπό την αιγίδα του πραγματοποιήθηκε αθλητικός και γυμναστικός εορτασμός στις 21 Σεπτεμβρίου 1908 στην Κωνσταντινούπολη. Σε αυτούς τους αγώνες πήραν μέρος όλες οι ελληνικές αθλητικές ενώσεις και σύλλογοι, οι οποίοι έδρευαν στο κέντρο και τα προάστια της Κωνσταντινούπολης.

Ιστορική συνέχεια του Ερμή Κωνσταντινούπολης, από το 1923 που λόγω των συνθηκών της εποχής αδρανοποιήθηκε, αποτέλεσε στην τουρκική επικράτεια ο ΑΣ Πέρα (ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1923), και στην ελληνική επικράτεια η ΑΕΚ (ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1924) και ο ΠΑΟΚ (ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1926), κάτι που ανέφερε και σε σχετικό χαιρετισμό του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Από το 2014 όμως και με πρωτοβουλία του Γιάννη Νικολάου, ως επικεφαλή ομάδας Ελλήνων Μικρασιατών, επανιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη με την ευλογία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, πάνω στις ίδιες αρχές και τηρώντας το καταστατικό του ιστορικού Ερμή, ο ελληνικός σύλλογος με την ονομασία *Ερμής Κωνσταντινούπολης 1877*, ώστε να αποτελέσει την αυθεντική φυσική συνέχεια του ιστορικού Ερμή που ήταν σε αδράνεια για 90 και πλέον χρόνια.

Ο «Ερμής» Κωνσταντινούπολης σήμερα με έδρα πλέον την Συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη και υπό την προεδρεία του Γιάννη Νικολάου, ακολουθεί πιστά τις ίδιες αρχές και πέραν της διακεκριμένης αθλητικής του δραστηριότητας στον κλασικό αθλητισμό ως τακτικό μέλος του ΣΕΓΑΣ, έχει πολύ έντονη κοινωνική, φιλανθρωπική, επιμορφωτική και πολιτιστική δραστηριότητα σε όλη την ελληνική επικράτεια, με δράσεις που στηρίζουν τα νέα παιδιά και για τις οποίες ο σύλλογος έχει αναγνωριστεί και βραβευθεί επαναλαμβανόμενες φορές από τις ελληνικές αρχές.

Μουσική
-------

Ο «Ερμής» έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στην μουσική. Το 1879 δημιούργησε μία επιτροπή η οποία αποσκοπούσε στην μελέτη της μουσικής από τα αρχαία χρόνια. Επίσης, το 1885 σύναψε συμφωνία με το σχολείο τη Ενορίας, στο οποίο έδινε ποσοστό από τα έσοδα των συναυλιών και των θεατρικών έργων. Την ίδια χρονιά ίδρυσε μουσικό σχολείο, το οποίο είχε τμήματα φωνητικής και οργανικής μουσικής, ενώ διέθετε ορχήστρα και χορωδία.

Το μουσικό τμήμα του συλλόγου διαλύθηκε το 1894 και το 1898 κάποια μέλη του ίδρυσαν μουσικό σύλλογο με την ίδια ονομασία. Με επιστολή τους ζητούσαν την επιστροφή της περιουσίας του παλαιού συλλόγου, η οποία είχε περιέλθει στην κατοχή του Ζωγράφειου Γυμνασίου. Ο «Ερμής» το 1912 ίδρυσε νέο μουσικό σχολείο στο οποίο διδάσκονταν μαθήματα πιάνου, μουσικής θεωρίας, χορωδιακής μουσικής και εγχόρδων. Τα έργα που ευνοούσε ήταν του Καρέρ, του Σαμαρά και του Λαμπελέτ. Όπως συνέβη με όλα τα τμήματα του συλλόγου έτσι και το μουσικό αναγκάστηκε στο τέλος του 1922 να αναστείλει την λειτουργία του.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Turkey - List of Foundation Dates». *www.rsssf.org*. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2022.
2. 1 2 3  Erol 2007.
3. ↑  «Beyoğlu Spor Kulübü, Beyoğlu İstanbul». *Beyoğlu Spor Kulübü* (στα Τουρκικά). Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2022.
4. ↑  «ΕΡΜΗΣ – Σύλλογος». Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2022.

Πηγές
-----

* Erol, Merıh (31 Δεκεμβρίου 2007). «Ελληνικός Σύλλογος "Ερμής", Κωνσταντινούπολη». *Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού - Κωνσταντινούπολη*. Μτφρ. Ροβίθη, Χαρά. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2022.


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Πολιτισμός
* Πύλη:Ελλάδα
* Πύλη:Τουρκία
 |

 |