O **Αντρέι Ντμίτριεβιτς Αρχάγγελσκι** (ρωσικά: *Андре́й Дми́триевич Арха́нгельский*, Ριαζάν, Ρωσική Αυτοκρατορία, 1879 - Μόσχα, Σοβιετική Ένωση, 1940) ήταν σημαντικός Ρώσος γεωλόγος, ερευνητής και μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ.

Βιογραφία
---------

Ο Αρχάγγελσκι γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου/8 Δεκεμβρίου του 1879 στο Ριαζάν της σημερινής Ρωσίας (εκείνη την εποχή αποτελούσε έδαφος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας) και σπούδασε φυσική στο Πανεπιστήμιο Μόσχας, από το οποίο αποφοίτησε το 1904. Κατόπιν συνέχισε τη φοίτησή του πάνω στον κλάδο της γεωλογίας και το 1912 αναγορεύτηκε διδάκτορας. Τα επόμενα χρόνια διετέλεσε μέλος της κρατικής Γεωλογικής Επιτροπής, καθηγητής σε εκπαιδευτικά ιδρύματα (όπως το Πανεπιστήμιο της Μόσχας, η Μεταλλειολογική Ακαδημία, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Ερευνών κλπ), καθώς και διοικητικό στέλεχος σε διάφορους κρατικούς οργανισμούς, όπως το Ινστιτούτο Ερευνών Πετρελαίου (όπου υπηρέτησε ως αναπληρωτής διευθυντής), το Ινστιτούτο Ορυκτολογίας και Γεωλογίας (διετέλεσε υπεύθυνος του τμήματος πετρολογίας) και το Γεωλογικό Ινστιτούτο της Σοβιετικής Ένωσης, του οποίου υπήρξε διευθυντής από το 1934 μέχρι το 1939.  Ακόμη, ανέλαβε την οργάνωση επιστημονικών μελετών στο ευρωπαϊκό τμήμα της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο τάφος του Αρχάγγελσκι στη Μόσχα.
Πραγματοποίησε μια πληθώρα επιστημονικών ερευνών πάνω σε θέματα όπως οι διαδικασίες διάσπασης των τεκτονικών πλακών της Ρωσίας (έρευνα που συνέβαλε στην ανακάλυψη μεταλλευμάτων σιδήρου στην περιοχή του Κουρσκ), ο γήινος φλοιός και η σύνδεση του με την ηφαιστειακή δραστηριότητα, οι μέθοδοι ερμηνείας των γεωφυσικών μετρήσεων, τα ορυκτά και τα μεταλλεύματα της σοβιετικής επικράτειας κλπ. Επιπλέον, προχώρησε από κοινού με τον Ν. Σ. Σιάτσκι στην προσπάθεια σύνταξη τεκτονικού χάρτη μεγάλης περιοχής σε μικρή κλίμακα και μερίμνησε για τη σύνταξη γεωλογικού χάρτη της ευρωπαϊκής ΕΣΣΔ, κλίμακας 1:1.000.000. Επιπλέον, συνέγραψε διάφορα επιστημονικά έργα όπως «Επικρητιδοφόρες προσχώσεις του ανατολικού τμήματος της Ευρωπαϊκής Ρωσίας» (1912),  «Εισαγωγή στη μελέτη της γεωλογίας της Ευρωπαϊκής Ρωσίας» (1923), «Γεωλογική συγκρότηση και ιστορία της ανάπτυξης του Ευξείνου Πόντου» (1938, από κοινού με τον Ν. Στράχοφ) κ.ά. Απεβίωσε στις 16 Ιουνίου του 1940 σε σανατόριο κοντά στη Μόσχα.

Αποτίμηση
---------

Ο Αρχάγγελσκι αναφέρεται ως ένας από τους σημαντικότερους Σοβιετικούς γεωλόγους της εποχής του. Το 1925 εξελέγη μέλος (αρχικά αντεπιστέλλον) της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ και το 1928 τιμήθηκε με το Βραβείο Λένιν για τις έρευνές του πάνω στα πετρέλαια της Μαύρης Θάλασσας. Επιπλέον, το όνομά του έχει δοθεί από το 1979 σε έναν από τους κρατήρες του πλανήτη Άρη.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  Хомизури, Г. П. «АРХА́НГЕЛЬСКИЙ». *bigenc.ru* (στα Ρωσικά). Большая российская энциклопедия. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020.
2. 1 2 3 4  *Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια*. **3ος**. Αθήνα: Εκδοτική Εταιρεία Ακάδημος. 1979. σελ. 747.
3. 1 2 3 4  «Prof. A. D. Arkhangelsky». *Nature* (146): 395. 21 September 1940. .
4. ↑  *Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια*. **3ος**. 1979. σελ. 747-748.
5. ↑  «Arkhangelskii A.D.». *hp.iitp.ru* (στα Αγγλικά). IITP RAS. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουλίου 2002. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020. CS1 maint: Unfit url (link)
6. ↑  «Planetary Names: Crater, craters: Arkhangelsky on Mars». *planetarynames.wr.usgs.gov* (στα Αγγλικά). USGS. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2020.

Βιβλιογραφία
------------

* *Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια*. **τόμος 3ος**. Αθήνα: Εκδοτική Εταιρεία Ακάδημος. 1979.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Хомизури, Г. П. «АРХА́НГЕЛЬСКИЙ». *bigenc.ru* (στα Ρωσικά). Большая российская энциклопедия. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020.
* «Arkhangelskii A.D.». *hp.iitp.ru* (στα Αγγλικά). IITP RAS. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουλίου 2002. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020. CS1 maint: Unfit url (link)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 28409561
* LCCN: n82017947
* ISNI: 0000 0001 2125 6089
* GND: 157690946
* SUDOC: 098143107
* NKC: mzk2007394982
* Botanist: Arkhang.

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Γεωλογία
* Πύλη:Ρωσία
* Πύλη:Σοβιετική Ένωση
 |

 |