Συντεταγμένες: 37°56′49.16″N 27°22′24.56″E﻿ / ﻿37.9469889°N 27.3734889°E﻿ / 37.9469889; 27.3734889

Το **Σελτσούκ** (τουρκικά: *Selçuk*) είναι πόλη της Επαρχίας Σμύρνης στην Τουρκία, η μόνη πόλη και πρωτεύουσα ομώνυμου διαμερίσματος. Βρίσκεται μόλις δύο χιλιόμετρα βορειοανατολικά από την αρχαία μεγάλη πόλη Έφεσο, πάνω σε έναν (επίσης ομώνυμο) λόφο με θέα τα ερείπιά της. Ο πληθυσμός του Σελτσούκ ήταν 28.213 κάτοικοι κατά την απογραφή του 2012, ενώ του διαμερίσματος 34.587. Το ομώνυμο διαμέρισμα έχει έκταση 279,85 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ονομασίες και ιστορία
---------------------

Ερείπια της Βασιλικής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, με τον υποτιθέμενο τάφο του Αγίου
Η ελληνική ονομασία της πόλεως ήταν **Άγιος Θεολόγος** και αναφερόταν στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, επειδή τον 6ο αιώνα ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός είχε ανεγείρει εκεί, στην πλαγιά του λόφου. μεγαλόπρεπο ναό (σε ρυθμό βασιλικής) του Αγίου, στη θέση παλαιότερου, πρωτοχριστιανικού ναού. Μάλιστα το 1921-1922 ο τότε διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου Γ. Σωτηρίου πραγματοποίησε ανασκαφές για να ανακαλύψει τον τάφο του Αγίου Ιωάννη, που πιστεύεται ότι βρισκόταν κοντά στον ναό, και δημοσίευσε τα συμπεράσματά του σε δύο βιβλία.. Ανασκαφές έγιναν και το 1927, ενώ ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ επισκέφθηκε τα ερείπια του ναού και προσευχήθηκε εκεί.

Κατά τους αιώνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ο οικισμός έφερε την ονομασία **Αγιασολούκ** (*Ayasoluk*), που αποτελούσε παρεφθαρμένη μορφή του «Άγιος Θεολόγος». Μόλις το 1914 μετονομάσθηκε σε Σελτσούκ, προς τιμή των Σελτζούκων Τούρκων, οι οποίοι πρώτοι έκαναν επιδρομή στην περιοχή το 1090, οπότε και καταστράφηκε μερικώς ο Ναός του Αγίου Θεολόγου.

Τον 14ο αιώνα η πόλη ήταν πρωτεύουσα του Μπεϊλικίου του Αϊδινίου και ο Ιμπν Μπατούτα που το είχε επισκεφθεί τότε σημείωσε: «Το ενοριακό τζαμί αυτής της πόλης είναι ένα από τα μεγαλοπρεπέστερα του κόσμου και απαράμιλλο σε ομορφιά.»

Ωστόσο αργότερα φαίνεται ότι ο οικισμός παρήκμασε και ο περισσότερος πληθυσμός του το εγκατέλειψε. Το 1921, όταν έφθασε ο ελληνικός στρατός στην περιοχή, το Αγιασολούκ είχε συνολικό πληθυσμό χωριού, 600 κατοίκους, από τους οποίους οι 580 ήταν Έλληνες, μόλις 10 Τούρκοι και 10 Αρμένιοι. Υπαγόταν στο διαμέρισμα του Κουσάντασι μέχρι το 1957, οπότε αποσπάσθηκε και έγινε πρωτεύουσα νέου, δικού της διαμερίσματος. Αναπτύχθηκε έτσι και ο πληθυσμός πολλαπλασιάσθηκε τις επόμενες δεκαετίες με τη βοήθεια του τουρισμού.

Ολόκληρος ο λόφος του Σελτσούκ αποτελεί μέρος του Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Εφέσου.

* Στο Αγιασολούκ γεννήθηκε τον 14ο αιώνα η Χαφσά Χατούν, σύζυγος του Οθωμανού Σουλτάνου Βαγιαζήτ Α΄

«Αδελφές» πόλεις
----------------

Το Σελτσούκ είναι «αδελφοποιημένο» με τους εξής οικισμούς:

* Δίον Πιερίας, Ελλάδα
* Κομπουλέτι, Γεωργία
* Λίεντς, Αυστρία
* Ούρεϊ, Πορτογαλία
* Ράντοβις, Βόρεια Μακεδονία
* Ζήγκμπουργκ, Γερμανία

Παραπομπές
----------

1. 1 2  *GEOnet Names Server*. 11  Ιουνίου 2018. 11849420.
2. ↑  www.harita.gov.tr/images/urun/il\_ilce\_alanlari.pdf.
3. ↑  www.nufusune.com/selcuk-ilce-nufusu-izmir.
4. ↑  postakodu.ptt.gov.tr.
5. ↑  *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 1, σελ. 349
6. ↑  Bruce, σσ. 340, 341
7. ↑  Bruce F.F.: «St John at Ephesus», *The John Rylands University Library*, τόμ. 60 (1978), σελ. 339
8. ↑  Battutah, Ibn (2002). *The Travels of Ibn Battutah*. Λονδίνο: Picador. σελίδες 111, 310. ISBN 9780330418799.
9. ↑  Νοταράς, Μ.: *Εις την Ιωνίαν, Αιολίαν και Λυδίαν πριν πενήντα χρόνια**, Αθήναι, Δεκέμβριος 1972, σελ. 95*
10. ↑  Centre, UNESCO World Heritage. «Ephesus». *UNESCO World Heritage Centre*. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2020.
11. ↑  «Kardeş Şehirlerimiz». *selcuk.bel.tr* (στα Τουρκικά). Selçuk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Selçuk στο Wikimedia Commons

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Τουρκία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 124472017
* LCCN: n91065711
* GND: 7616791-4
* BNF: cb11962273b (data)
* NKC: ge351166

 |

 |