Το **Τομάζος** είναι αντρικό κύριο όνομα που απαντά σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας. Από τα σπάνια σήμερα ονόματα, το συναντούμε στα Επτάνησα, τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη, περιοχές όπου επεκράτησαν παλιότερα οι Ενετοί και οι Γενουάτες ή αργότερα οι Ιταλοί. Ο Αθανάσιος Μπούτουρας το περιλαμβάνει στην κατηγορία των «Ονομάτων εκ ξένων λαών». Το όνομα αντιστοιχεί στο ελληνικά αντρικό βαφτιστικό *Θωμάς*. Ο γυναικείος τύπος του ονόματος είναι *Τομάζα* και *Τομαζίνα*.

Ετυμολογία του ονόματος
-----------------------

Το όνομα προέρχεται από το αντρικό ιταλικό όνομα *Tommaso* ή *Tomaso*, το οποίο με τη σειρά του προέρχεται από το λατινικό *Thomas* (στη βυζαντινή περίοδο *Thomasus*), και αυτό από το μεταγενέστερο ελληνικό όνομα *Θωμάς*. Τύποι του ονομάτος σε διάφορες περιοχές είναι οι ακόλουθοι:

* *Τομάζος*, στην Κίμωλο, στη Λέρο και την Αστυπάλαια, στη Θήρα, στη Σύρο·
* *Τομαζής*, Τουμαζής, στη Χίο·
* *Τουμάζος*, στην Κύπρο — όπου ο Σίμος Μενάρδος θεωρεί ότι προέρχεται από το γαλλικό *Thomas* — *Τουμάς*, *Τουμαζής*, *Τουμαζέλλης*.

Ονομαστική εορτή
----------------

Συνήθως, ο *Τομάζος* γιορτάζει την πρώτη Κυριακή μετά την Πάσχα, την αποκαλούμενη Κυριακή του Θωμά (ή Κυριακή του Αντίπασχα) ή εναλλακτικά στις 6 Οκτωβρίου, ημέρα που η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Θωμά εκ των δώδεκα αποστόλων. Η Καθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του απόστολου Θωμά στις 3 Ιουλίου.

Το όνομα Τομάζος ως επώνυμο
---------------------------

Σύμφωνα με τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, το οικογενειακό όνομα *Τομάζος*, *Τομάζης* είναι πατρωνυμικό από τα ιταλικά Σύμφωνα με την Χρυσούλα Τσικριτσή - Κατσιανάκη, στην Κρήτη εμφανίζονται τα οικογενειακά ονόματα *Τομαδάκης* και *Τωμαδάκης*· *Τομάζος*, *Τωμαζάκης*, *Τομαζάνης*, *Τουμαζάνης*· *Δομαζάκης*· στην Κεφαλονιά, *Τουμαζάτος*· και στη Ζάκυνθο, *Τομαζίνος*, *Τομαζέλλος*, *Τομαζέλλης*.

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Τομάζος**  |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Αθανάσιος Χ. Μπούτουρας, *Τα νεοελληνικά κύρια ονόματα ιστορικώς και γλωσσικώς ερμηνευόμενα*, Αθήνα 1912, σ. 122.
2. ↑  Αντώνιος Σιγάλας, *Συρίων βαπτιστικά - Παρωνύμια - Επώνυμα*, Ανατύπωσις εκ του Λεξικογραφικού Αρχείου, τμ. #6, Αθήνα 1921, σ. 180.
3. ↑  Emidio De Felice, *Dizionario dei nomi italiani*, Mondadori, Μιλάνο 1986, ISBN 978-88-04-42791-9, σ. 344.
4. ↑  Αντώνιος Μηλιαράκης, *Υπομνήματα περιγραφικά των Κυκλάδων νήσων: Κίμωλος*, Αθήνα 1901, σ. 25.
5. ↑  Karl Dieterich, *Sprache und Volksüberlieferungen der südlichen Sporaden*, 1908, σ. 287.
6. ↑  Α. Κ. Χούμης, «Βαπτιστικά ονόματα», *Δελτίο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρίας της Ελλάδος* τμ. #4 (1892), σ. 350.
7. ↑  Αντώνιος Σιγάλας, *ό.π.*
8. ↑  Α. Κ. Χούμης, *ό.π.*
9. ↑  Αντώνιος Σιγάλας, *ό.π.*
10. ↑  Σίμος Μενάρδος, «Περί των ονομάτων των Κυπρίων», *Αθηνά*, τμ. #16 (1904), σ. 265.
11. ↑  Ανδρέας Κολίτσης, *Περί των κυρίων ονομάτων και των επωνύμων των Κυπρίων*, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 1963, σ. 46 και 50.
12. ↑  *Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού* Αρχειοθετήθηκε 2015-04-19 στο Wayback Machine. Εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2005.
13. ↑  «Tommaso» στο *Santi, beati e testimoni: Dizionario dei nomi*.
14. ↑  Μανόλης Τριανταφυλλίδης, *Τα οικογενειακά μας ονόματα*, Ι.Ν.Σ.–Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη, ανατύπωση, 1995, σ. 17.
15. ↑  Χρυσούλα Τσικριτσή - Κατσιανάκη, *Κρητικά επώνυμα ενετικής προελεύσεως*, Αθήνα 1999, σ. 367.