Συντεταγμένες: 45°11′N 28°48′E﻿ / ﻿45.18°N 28.80°E﻿ / 45.18; 28.80

Η **Τούλτσεα** ή **Τούλτσα** (*Tulcea* ρουμανική  προφορά  [ˈtult͡ʃe̯a], Boυλγαρικά, Ρωσσικά και Ουκρανικά *Тулча*, προφ. *Τούλτσα*, Ελληνικά *Αιγισσός*, Τουρκικά *Hora-Tepé* ή *Tolçu* ) είναι πόλη και λιμάνι της νοτιοανατολικής Ρουμανίας, έδρα της ομώνυμης επαρχίας με πληθυσμό 73.707 το 2011  κατοίκους. Είναι χτισμένη στην δεξιά όχθη του Δούναβη στο σημείο που αρχίζει το δέλτα του ποταμού, στην γεωγραφική περιοχή της Δοβρουτσάς.

Ιστορία
-------

Ερείπια της Αιγισσού
Η πόλη ιδρύθηκε  τον 7ο αιώνα π.χ. από Έλληνες αποίκους με το όνομα **Αιγισσός**, όπως αναφέρεται από το Διόδωρο το Σικελιώτη (3ος αιώνας π.Χ.) και μαζί με τις άλλες αποικίες στην περιοχή συναποτελούσαν το "Κοινό των Ελλήνων" με έδρα την πόλη Τόμις. Στο έργο του *Epistulae ex Ponto* ο Οβίδιος κατέγραψε μια τοπική παράδοση, που αποδίδει το όνομά της στο μυθικό της ιδρυτή *Αίγισο τον Κάσπιο*. 

Μετά από πόλεμο (12-15 μ.Χ.) οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την πόλη. Την ξανάχτισαν σύμφωνα με τα σχέδιά, την τεχνική και το αρχιτεκτονικό τους όραμα, αναδιοργανώνοντάς τη. Η οχυρωμένη πόλη αναφερόταν μέχρι και το 10ο αιώνα, σε έγγραφα, όπως το *Notitia Episcopatuum* ή το *Πρὸς τὸν ἴδιον υἱὸν Ρωμανόν*.

Υπό τη Βυζαντινή διοίκηση, που άρχισε τον 5ο αιώνα μ.Χ. η πόλη εγκαταλείφθηκε από το πρώτο μισό του 7ου αιώνα λόγω των βαρβαρικών επιδρομών. Η επικράτεια του πρώην οικισμού περιήλθε στην κυριαρχία της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας (681-1000 και 1185-14ος αιώνας). Η κατοίκηση αποκαταστάθηκε το δεύτερο μισό του 10ου αιώνα, όταν οι Βυζαντινοί έχτισαν ένα φρούριο εκεί, μετά την ανακατάληψη της περιοχής. Το φρούριο σύντομα καταστράφηκε το 1064 από μια επίθεση του Ογούζων, ωστόσο κάποια κατοίκηση συνεχίστηκε. Ένας οικισμός, μεγαλύτερος από εκείνο 11ο αιώνα, έχει πιστοποιηθεί από αρχαιολογικά ευρήματα που ξεκινούν από το 14ο αιώνα. Η Οθωμανική κυριαρχία επιβλήθηκε γύρω 1420, και διήρκεσε τούς επόμενους τέσσερις αιώνες.

Η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά με το σύγχρονο όνομά της το 1506, σε Οθωμανικά τελωνειακά αρχεία. Στην περίπτωση αυτή περιγραφόταν ως "σημαντικό κέντρο για το διαμετακομιστικό εμπόριο".

Καταστράφηκε κατά τη διάρκεια των Ρωσσοτουρκικών πολέμων και ανοικοδομήθηκε σε νέα θέση μετά τη Συνθήκη της Αδριανούπολης και γνώρισε τις επόμενες δεκαετίες οικονομική ανάπτυξη, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών δημητριακών προς την Κωνσταντινούπολη αλλά και τη δυτική Ευρώπη. Η Τούλτσεα κατά τον 19ο αιώνα κατοικείτο από πανσπερμία εθνικοτήτων, μεταξύ αυτών και Ελλήνων που, σύμφωνα με τον Έλληνα υποπρόξενο, ανέρχονταν στα 3.000 με 4.000 άτομα.

Γύρω στα 1848 ήταν ακόμα μια μικρή πόλη-ναυπηγείο και το 1860 της απονεμήθηκε το καθεστώς της πόλης, όταν έγινε πρωτεύουσα της επαρχίας. Έγινε κέντρο σαντζακίου του Εγιαλετίου της Σιλίστρας το 1860 και του Βιλαετίου του Δούναβη το 1864.

Το 1853, οι *Times* του Λονδίνου σημείωναν ότι η "Τούλτσα" ήταν "η τελευταία οχυρωμένη θέση που κατέχουν οι Τούρκοι στο Δούναβη και έχει μια φρουρά 1.200 ανδρών".

Το 1878 η Τούλτσεα τελικά επιδικάστηκε στη Ρουμανία, μαζί με τη Βόρεια Δοβρουτσά, παρότι η κυρίαρχη εθνική ομάδα –τόσο δημογραφικά, όσο και κοινωνικά– ήταν η βουλγαρική. (βλ. Συνέδριο του Βερολίνου). Η Τούλτσεα καταλήφθηκε από τις Κεντρικές Δυνάμεις μεταξύ 1916-1918 κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Δημογραφικά
-----------

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, η Τούλτσεα είχε πληθυσμό 73.707 κατοίκους, εκ των οποίων 93,2% είναι Ρουμάνοι. Σημαντικές μειονοτικές ομάδες είναι Λιποβάνοι Ρώσοι (2,6%), Ρομά (1,4%) και οι Τούρκοι (1,2%). Οι περισσότεροι από τους αυτόχθονες Βούλγαρους εγκατέλειψαν την πόλη το 1941, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Κραϊόβα.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού| Έτος | Πληθ.   | ±%   |
| --- | --- | --- |
| 1912 | 21.727 | —     |
| 1930 | 20.403 | −6.1% |
| 1948 | 21.642 | +6.1% |
| 1956 | 24.639 | +13.8% |
| 1966 | 35.561 | +44.3% |
| 1977 | 61.729 | +73.6% |
| 1992 | 97.904 | +58.6% |
| 2002 | 92.762 | −5.3% |
| 2011 | 73.707 | −20.5% |

| Eθνικότητα | 2011 |
| --- | --- |
| Σύνολο γνωστής εθνικ. | 65.945 |
| Ρουμάνοι | 61.451 (93,2%) |
| Λιποβάνοι (Ρώσοι) | 1.738 (2,6%) |
| Ρομά | 953 (1,4%) |
| Tούρκοι | 819 (1,2%) |
| Ουκρανοί | 376 (0,5%) |
| Ελληνες | 208 (0,3%) |
| Αλλοι | 400 (0,6%) |
| Αγνωστης εθν. | 7762 |

Πολιτισμός
----------

Στην Τούλτσεα πραγματοποιείται ο "Διαγωνισμός Τζεόρτζε Τζεορτζέσκου", ένας μουσικός διαγωνισμός που δημιουργήθηκε από τους εκπαιδευτικούς του Καλλιτεχνικού Λυκείου της Τούλτσεα και πραγματοποιείται κάθε χρόνο από το 1992. Ονομάστηκε προς τιμή του μαέστρου Τζεόρτζε Τζεορτζέσκου(1887-1964), σημαντικής μορφής στην εξέλιξη της ρουμανικής κλασικής μουσικής που γεννήθηκε στην επαρχία της Τούλτσεα, και ήταν αρχικά ανοιχτός μόνο σε μαθητές ρουμανικών μουσικών σχολών, αλλά άρχισε να δέχεται και ξένους το 1995. Στους διοργανωτές περιλαμβάνονται το Ρουμανικό Υπουργείο Παιδείας και Νεολαίας, η Επιτροπή Εκπαίδευσης της Επαρχίας της Τούλτσεα, το Επαρχιακό Συμβούλιο , ο Δήμος, και επιζώντα μέλη της οικογένειας Τζεορτζέσκου.

Σημαντικοί άνθρωποι
-------------------

* Κριν Αντονέσκου (γ. 1959), Πρόεδρος της Ρουμανικής Γερουσίας
* Ζωρζ Μπουλανζέρ (1893 – 1958, βιολονίστας
* Aλεξανδρος Κιουκουρένσου (1903 - 1977), ζωγράφος
* Στέφαν Καράτζα (1840 – 1868), Bούλγαρος επαναστάτης, σπόυδασε στην Τούλτσεα και συνδέεται με την πόλη.
* Γκριγκόρε Μοίσίλ (1906 – 1973), μαθηματικός
* Ντιμίταρ Πέτκοφ (1858 – 1907), Βούλγαρος Πρωθυπουργός (1906-1907)

Αδελφοποιήσεις
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Άλμποργκ, Δανία
* Ροβίγκο, Ιταλία
* Σούμεν, Βουλγαρία
 | * Ίλιον, Ελλάδα
* Μπίσοπτάουν, Ιρλανδία
* Πούσκιν, Ρωσία
 |

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Κοντογεώργης, Δημήτριος (30 Οκτωβρίου 2007). «Τούλτσα». *Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού - Εύξεινος Πόντος*. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2012.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Τούλτσεα**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τούλτσεα** |

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δούναβης |
| --- |
|  |
| Χώρες | 
* Γερμανία
* Αυστρία
* Σλοβακία
* Ουγγαρία
* Κροατία
* Σερβία
* Βουλγαρία
* Ρουμανία
* Μολδαβία
* Ουκρανία
 | Map indicating the Danube |
|  |
| Πόλεις | 
* Ουλμ
* Ίνγκολστατ
* Ρέγκενσμπουργκ
* Πάσσαου
* Λιντς
* Βιέννη
* Μπρατισλάβα
* Γκιούρ
* Βουδαπέστη
* Νόβι Σαντ
* Βελιγράδι
* Ρούσε
* Βραΐλα
* Γκαλάτσι
* Ιζμαήλ
* Τούλτσεα
 |
|  |
| Παραπόταμοι | 
* Ίλλερ
* Λεχ
* Άλτμυλ
* Νάαμπ
* Ρέγκεν
* Ίζαρ
* Ιν
* Ενς
* Μοράβας
* Βαχ
* Χρον
* Ίπελ
* Σίο
* Δράβος
* Βούκα
* Τίσα
* Σάβος
* Τίμις
* Μεγάλος Μοράβας
* Κάρας
* Τζίου
* Ίσκαρ
* Ολτ
* Όσαμ
* Γιάντρα
* Βέντεα
* Άρτζες
* Ιαλόμιτσα
* Σερέτης
* Προύθος
 |
|  |
| Νησιά | 
* Άντα Καλέ
* Νησί Βαρντίμ
* Νησί του Βούκοβαρ
* Ζίτνι Όστροβ
* Νήσος Κοζλοντούι
* Μεγάλο νησί της Βραΐλας
* Μεγάλο νησί του πολέμου
* Μικρό νησί του πολέμου
* Νήσος Μόχατς
* Μπάλτα Ιαλόμιτσει
* Νήσος Μπελένε
* Νησί της Μαργαρίτας
* Ντόναουϊνζελ
* Οστρόβουλ Μάρε
* Οστρόβουλ Τσιοκανέστι
* Ρίμπαρσκο Όστρβο
* Νήσος Σάρενγκραντ
* Νήσος Τσέπελ
* Σέντεντρε
* Σίγκετκοζ
 |
|  |
| 
* Κατηγορία Κατηγορία
* Commons page Κοινά
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 238748861
* GND: 4346866-4
* NKC: ge1161227

 |

 |