Το ανάγλυφο της **Μέδουσας** είναι αριστούργημα της γλυπτικής τέχνης της αρχαίας Ελλάδας. Σήμερα διασώζεται ένα πιστό αντίγραφο, το οποίο ονομάζεται **Μέδουσα του Ροντανίνι** καθώς βρίσκονταν στο ομώνυμο ρωμαϊκό ανάκτορο. Εκτίθεται στην Γλυπτοθήκη του Μονάχου, αίθουσα 2.

Περιγραφή
---------

Το ανάγλυφο του Ροντανίνι που διασώθηκε είναι μαρμάρινο, ενώ το αρχικό πρότυπο ήταν μάλλον χάλκινο έργο τέχνης. Υπάρχουν κι άλλα αντίγραφα, τα οποία στηρίζουν την υπόθεση της μορφής του χαμένου αρχέτυπου. Ιδιότυπο του έργου αυτού είναι, ότι το πρόσωπο της Μέδουσας δεν είναι διαστρεβλωμένο όπως συνήθως το απεικόνιζαν οι καλλιτέχνες σύμφωνα με το μύθο. Αντίθετα, το πρόσωπο που αντικρίζουμε εδώ έχει τα φυσικά, σχεδόν γλυκά χαρακτηριστικά μιας κοινής ανθρώπινης ύπαρξης. Τα φίδια που φυτρώνουν αντί για μαλλιά στο κεφάλι της είναι μικροκαμωμένα, ενώ δύο φίδια περικλείουν το κάτω μέρος του προσώπου και δένονται κάτω από το σαγόνι. Από κει και πέρα, τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι τόσο τετριμμένα μα και επιμελημένα, που αθέλητα μας αναγκάζουν να τα παρατηρήσουμε και να τα συμπαθήσουμε. Η φαρδιά μύτη και το πλατύ σαγόνι, το έντονο κούτελο και τα αυλάκια στα μάγουλα, ακόμα και τα μεγάλα μάτια είναι γοητευτικά χαρακτηριστικά, που για μια στιγμή μας φαίνονται παράξενα, αλλά και οικεία, γοητευτικά. Το στόμα είναι λίγο πλατύτερο του κανονικού, τα χείλη μισάνοιχτα, έτσι ώστε να διακρίνεται η επάνω οδοντοστοιχία.

Ερμηνεία
--------

Το πρόσωπο της Μέδουσας ήταν διαμορφωμένο ως ανάγλυφο, επειδή προφανώς διακοσμούσε κάποιον τοίχο. Ο πρωτότυπος τρόπος έκφρασης του προσώπου της Μέδουσας ερμηνεύτηκε αρχικά βασιζόμενη στην εικασία, ότι απεικονίζει την Μέδουσα ετοιμοθάνατη. Ο Βόλφγκανγκ Γκαίτε που είχε επισκεφτεί την έκθεση του Ροντανίνι και εξέφρασε τον θαυμασμό του για το έργο αυτό, είπε ότι βλέπουμε «*τη φρικιαστική μορφή της θανατωμένης Μέδουσας*».

Ιστορική τοποθέτηση
-------------------

Αν και μερικοί παλαιότεροι ιστορικοί τοποθετούν το έργο αυτό στην ελληνιστική εποχή, το σωστότερο είναι να θεωρήσουμε τον 5ο αιώνα π.Χ. ως χρονολογία κατασκευής του. Ο καλλιτέχνης που δημιούργησε το ανάγλυφο αυτό, πρέπει να είναι ο καλύτερος του είδους του. Ίσως να ήταν ο Κρεσίλας από την Κυδωνία, ο ίδιος γλύπτης που έκανε τον Περικλή και την Αθηνά του Βελλετρίου.

Πηγές
-----

* Adolf Furtwängler και Heinrich Ludwig Urlichs, επιμ. (1904). *Denkmäler griechischer und römischer Skulptur* (στα Γερμανικά). Μόναχο: F. Bruckmann AG. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο αρχαιολογία | Πύλη αρχαιολογία |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εξαίσια έργα αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής γλυπτικής |
| --- |
|  |
| πριν τον 5ο αι. π.Χ. | 
* *Κούρος της Τενέας*
* *Πεπλοφόρος κόρη*
 |
|  |
| 5ος α. π.Χ. | 
* *Αθηνά της Λήμνου*
* *Αθηνά Παρθένος*
* *Παλλάς του Βελλετρίου*
* *Απόλλων με κιθάρα*
* *Ήρα του Μπαρμπερίνι*
* *Ανδριάντας του Ασκληπιού*
* *Διόσκουροι*
* *Νίκη του Παιωνίου*
* *Καρυάτιδες*
* *Δισκοβόλος του Μύρωνα*
 |
|  |
| Ανάγλυφα του 5ου αι. π.Χ. | 
* *Ελευσίνια μυστήρια*
* *Ορφέας και Ευρυδίκη*
* *Μέδουσα*
* *Τα ανάγλυφα του Παρθενώνα*
 |
|  |
| 4ος αι. π.Χ. | 
* *Ειρήνη και Πλούτος*
* *Δήμητρα της Κνίδου*
* *Ο αναπαυόμενος Άρης*
* *Ερμής του Πραξιτέλους*
* *Αφροδίτη της Κνίδου*
* *Δίας του Οτρίκολι*
* *Απόλλων του Μπελβεντέρε*
* *Άρτεμις των Βερσαλιών*
* *Μελπομένη*
 |
|  |
| Ανδριάντες αθλητών | 
* *Διαδούμενος του Πολύκλειτου*
* *Διόσκουροι του Μύρου*
* *Αποξυόμενος*
* *Πυγμάχοι*
 |
|  |
| Τάφοι | 
*Σαρκοφάγος του Αλέξανδρου* |
|  |
| Ελληνιστική περίοδος | 
* *Ο Θνήσκων Γαλάτης*
* *Γαλάτης που σκοτώνει τη γυναίκα του και αυτοκτονεί*
* *Αφροδίτη της Μήλου*
* *Νίκη της Σαμοθράκης*
* *Ταύρος των Φαρνέζε*
 |
|  |
| Ρωμαϊκή περίοδος | 
*Ο Λαοκόων και οι γιοι του* |

 |