***Η προκληθείσα σύζυγος*** (αγγλικός τίτλος: *The Provoked Wife*) είναι κωμωδία της Παλινόρθωσης του Άγγλου θεατρικού συγγραφέα και αρχιτέκτονα Τζον Βάνμπρου, που παίχτηκε το 1697. 

Είναι η δεύτερη, μετά την *Υποτροπή* (1696), και τελευταία κωμωδία του συγγραφέα. Η παρουσίαση της απιστίας της συζύγου σαν διέξοδο σε έναν δυστυχισμένο γάμο, και κυρίως το χωρίς ηθικό δίδαγμα τέλος του έργου, θεωρήθηκαν σκανδαλώδη και προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από συντηρητικούς κύκλους. Στη συνέχεια, ο Βάνμπρου εγκατέλειψε τη συγγραφή θεατρικών έργων και στράφηκε στην αρχιτεκτονική.

Ο συχνά επαναλαμβανόμενος ισχυρισμός ότι ο Βάνμπρου έγραψε το προσχέδιο της κωμωδίας όταν ήταν φυλακισμένος στη Βαστίλη βασίζεται σε πολύ μεταγενέστερα απομνημονεύματα και αμφισβητείται από σύγχρονους μελετητές.

Υπόθεση
-------

Η λαίδη Μπρουτ είναι παγιδευμένη σε έναν δυστυχισμένο γάμο με τον μέθυσο σύζυγό της σερ Τζον Μπρουτ, ο οποίος την παντρεύτηκε καθαρά από πόθο, ενώ εκείνη τον παντρεύτηκε για την περιουσία του. Ο σερ Τζον επιστρέφει σπίτι μεθυσμένος κάθε βράδυ και είναι συνεχώς αγενής και προσβλητικός στη γυναίκα του, η οποία αναζητά απελπισμένα διέξοδο. Παρά την αυστηρή ηθική της, η λαίδη ερωτεύεται τον τολμηρό Κόνσταντ, ο οποίος ανταποκρίνεται με πάθος. Με τη βοήθεια της παιχνιδιάρας ανιψιάς της, Μπελίντα, αποφασίζει να παραβιάσει τους κανόνες και επιτρέπει στον Κόνσταντ να τη φλερτάρει πίσω από την πλάτη του άνδρα της. Εν τω μεταξύ, η Μπελίντα αποφασίζει να διασκεδάσει και η ίδια και γοητεύει τον φίλο του Κόνσταντ, τον Χάρτφρι που απεχθάνεται τις γυναίκες. Χωρίς να γνωρίζει τι γίνεται στο σπίτι του, ο σερ Τζον ένα βράδυ μπλέκει στην πόλη σε γλέντι με τους φίλους του και μεθάει. Συλλαμβάνεται ενώ φοράει γυναικείο φόρεμα και καταλήγει να βρεθεί ενώπιον του δικαστή, αλλά καταφέρνει να ξεφύγει από περαιτέρω δίωξη παριστάνοντας τη γυναίκα του.

Πίσω στο σπίτι, οι κρυφές ερωτικές υποθέσεις της λαίδης Μπρουτ και της ανιψιάς της ανακαλύπτονται από τη ζηλιάρα λαίδη Φάνσιφουλ, η οποία θέλει τον Χάρτφρι για τον εαυτό της. Μεταμφιεσμένη σε «σύζυγο» του Χάρτφρι, καταφέρνει να τον χωρίσει από τη Μπελίντα αν και τελικά, η μεταμφίεσή της αποκαλύπτεται και ο Χάρτφρι εγκαταλείπει την εργένικη ζωή του και παντρεύεται τη Μπελίντα.

Όλοι οι εραστές αποκαλύπτονται όταν ένα βράδυ ο σερ Τζον φτάνει στο σπίτι νωρίτερα από το συνηθισμένο και μεθυσμένος, προσπαθεί να βιάσει τη γυναίκα του. Ανακαλύπτει τον Κόνσταντ και τον Χάρτφρι κρυμμένους στην ντουλάπα και συνειδητοποιεί ότι η γυναίκα του τον απατά. Αντί να προκαλέσει τον εραστή της γυναίκας του σε μονομαχία, αποφασίζει να αφήσει τη γυναίκα να συνεχίσει τη σχέση της, έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι ήταν αυτός που την προκάλεσε σε μοιχεία.

Μετάφραση στα ελληνικά
----------------------

* *Η προκληθείσα σύζυγος*, μετάφραση: Γιολάντα Κερασιώτη για παράσταση στο Εθνικό θέατρο το 1961 σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού.

Παραπομπές
----------

1. ↑ . «rsc.org.uk/the-provoked-wife/the-plot».
2. ↑ . «parksandgardens.org/people/john-vanbrugh».
3. ↑ . «britannica.com/biography/John-Vanbrugh».
4. ↑ . «stageagent.com/shows/play/the-provoked-wife».
5. ↑ . «astrofella.wordpress.com/the-provoked-wife-john-vanbrugh/».
6. ↑ . «nt-archive.gr/Η προκληθείσα σύζυγος (1961)/Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή».