Ο **Ερρίκος Στιούαρτ, 1ος λόρδος Μέθβεν** (π. 1495 – 1552) από τον Οίκο των Στιούαρτ ήταν αρχιτεχνίτης (master) τού Σκωτικού Πυροβολικού και τρίτος σύζυγος της Mαργαρίτας Τυδώρ, μεγαλύτερης κόρης τού Ερρίκου Ζ΄ της Αγγλίας και τής Eλισάβετ της Υόρκης.

Η καταγωγή του
--------------

Ήταν γιος του Aνδρέα Στιούαρτ 1ου λόρδου Άβεντεϊλ και τής συζύγου του Mάργκαρετ Κέννεντυ. Αδελφός του ήταν ο Άντριου Στιούαρτ, 1ος λόρδος Όκλτρι. Ο Ερρίκος ήταν πέμπτης γενιάς απόγονος του Μέρντοχ Στιούαρτ, 2ου δούκα του Όλμπανυ, μέσω τού γιου εκείνου Γουόλτερ. Ως εκ τούτου, ήταν εγγονός τού 4ου εξάδελφου τού Ιακώβου Δ΄ της Σκωτίας, πρώτου συζύγου της Mαργαρίτας Τυδώρ.

Γάμος με τη βασιλομήτορα
------------------------

Η φιλία του με τη Mαργαρίτα Τυδώρ, τη βασιλομήτορα, σημειώθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο τού 1524 και διορίστηκε κύριος χαράκτης τού Ιακώβου Ε΄, προϊστάμενος της Καγκελαρίας και αρχιτεχνίτης τού Πυροβολικού. 

Ο Ερρίκος και η Μαργαρίτα Τυδόρ παντρεύτηκαν στις 3 Μαρτίου 1528, μετά το διαζύγιο τής Μαργαρίτας από τον δεύτερο σύζυγό της, τον Άρτσιμπαλντ Ντάγκλας, 6ο κόμη του Άνγκους, που τελικά δόθηκε τον Μάρτιο του 1527 από τον πάπα Κλήμη Ζ΄. Η Mαργαρίτα ήταν ήδη μητέρα του Ιακώβου Ε΄ της Σκωτίας, από τον πρώτο της σύζυγο, Ιάκωβο Δ΄ και της Mαργαρίτας Ντάγκλας, με τον Άνγκους. Αυτός ο τρίτος γάμος απέκτησε μία ακόμη κόρη, τη Δωροθέα Στιούαρτ, που γεννήθηκε περίπου τον Απρίλιο του 1528 και απεβίωσε σε βρεφική ηλικία.   Η αντίδραση στον γάμο ήταν γρήγορη: η Μαργαρίτα και ο Ερρίκος πολιορκήθηκαν στο κάστρο του Στέρλινγκ από τον λόρδο Έρσκιν, με την υποστήριξη του Ιακώβου Ε΄ και τού πρώην συζύγου της, κόμη τού Άνγκους. Ο Ερρίκος φυλακίστηκε.

Ωστόσο όταν ο Ιάκωβος Ε΄ δραπέτευσε από την προστασία της οικογένειας Ντάγκλας και ενώθηκε με τη μητέρα του στο κάστρο Στέρλινγκ,  έκανε τον Ερρίκο λόρδο Μέθβεν. Η αργαρίτα τον έκανε διοικητή τού κάστρου της στο Νιούαρκ, στο Έτρικ.  Το 1539 ο Ερρίκος και η Μαργαρίτα έδωσαν το ανθρακωρυχείο τους στο Σκεότς στον Τζον Κρέιγκυνγκελτ. Ως ενοίκιο, θα προμήθευε 100 φορτία άνθρακα στην κατοικία τής Μαργαρίτας στο κάστρο τού Στέρλινγκ.

Δεύτερος γάμος
--------------

Για τον Ερρίκο ανακαλύφθηκε ότι διατηρούσε μία ερωμένη σε ένα από τα κάστρα της Μαργαρίτας. Η Mαργαρίτα Tυδώρ ήθελε να τον χωρίσει, αλλά ο Ιάκωβος Ε΄ ήταν απρόθυμος να το επιτρέψει.  Όταν αυτή απεβίωσε το 1541, ο Mέθβεν μπόρεσε να νυμφευτεί την ερωμένη του, Τζάνετ Στιουάρτ, κόρη τού Τζον Στιούαρτ, 2ου κόμη τού Άθολ και της λαίδης Τζάνετ Κάμπμπελ. Οι παππούδες της από τη μητέρα της ήταν ο Άρτσιμπαλντ Κάμπμπελ, 2ος κόμης τού Αργκάυλ και η Eλίζαμπεθ Στιούαρτ. Η Ελίζαμπεθ ήταν κόρη τού Τζον Στιούαρτ, 1ου κόμη τού Λένοξ και της Μάργκαρετ Μοντγκόμερι. Η Μάργκαρετ ήταν κόρη τού Αλεξάντερ Μονγκόμερυ, 1ου λόρδου Μοντγκόμερυ και της Mάργκαρετ Μπόυντ.

Ο Ερρίκος και η Τζάνετ ήταν γονείς τεσσάρων παιδιών:

* Ερρίκος 2ος λόρδος Μέθβεν (απεβ. 3 Μαρτίου 1572).
* Δωροθέα, η οποία παντρεύτηκε τον Γουίλιαμ Ράθβιν 1ο κόμη του Γκόουρη.
* Ιωάννα, παντρεύτηκε τον Κόλιν Κάμπμπελ 6ο κόμη του Άργκαυλ.
* Μαργαρίτα, παντρεύτηκε πρώτα τον Άντριου Στιούαρτ, μάστερ τού Όκιλτρη (Ochiltree), μεγαλύτερο γιο τού Άντριου Στιούαρτ 2ου λόρδου Όκλτρη και έπειτα τον Άκτρεντ Μακντόγουαλ τού Γκάρδλαντ.

### Αρχιτεχνίτης του Βασιλικού Πυροβολικού

 Αλληγορικό πορτρέτο του σερ Τζον Λάτρελ, ο οποίος κρατούσε το κάστρο Μπρόουτυ για τους Άγγλους, από τον Χανς Έγουορθ, 1550.
 Γαλλικός νόθος πύροφις του 1548, τύπος οικείος στον λόρδο Μέθβεν.
Στις 10 Σεπτεμβρίου 1524 ο Μέθβεν έγινε κύριος αρχιτεχνίτης τού Βασιλικού Πυροβολικού ("Magnalium nostrorum seu machinarum bellicarum, videlicet: artailzery"), και 25 χρόνια αργότερα θα διευθύνει το σκωτικό πυροβολικό στην Πολιορκία του Χάντινγκτον. .

Υποσημειώσεις
-------------

1. 1 2 3  p10923.htm#i109228. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
3. ↑  Ken Emond, *The Minority of James V* (Edinburgh, 2019), p. 202.
4. ↑  Mosley, Charles, editor. *Burke's Peerage, Baronetage & Knightage, 107th edition, 3 volumes* (Wilmington, Delaware, 2003).
5. ↑  
Weir, Alison. Britain's Royal Families: The Complete Genealogy. London, U.K.: The Bodley Head, 1999
6. ↑  Ken Emond, *The Minority of James V: Scotland in Europe, 1513–1528* (Edinburgh, 2019), p. 260.
7. ↑  Buchanan (1985, pp. 227–8, 231, 239)
8. 1 2  *HMC 9th Report: Lord Elphinstone* (London, 1884), p. 191.
9. ↑  Buchanan (1985, p. 262)
10. ↑  Merriman, Marcus, *The Rough Wooings* (Tuckwell: East Linton, 2000), pp. 321–323.
11. ↑  Cameron (1927, pp. 243, 245, 249–251)

Πηγές
-----

* Buchanan, Patricia Hill (1985). *Margaret Tudor, Queen of Scots*. Scottish Academic Press.
* *HMC 9th report and appendix, Lord Elphinstone* (London, 1884), 191.
* Cameron, Annie (1927). *The Scottish Correspondence of Mary of Lorraine*. Scottish History Society.