Η **Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή** (Ε.Ο.Ε.) (αγγλικά: *Hellenic Olympic Committee - HOC*, γαλλικά: *Comité Olympique Hellénique*) είναι η διοικούσα Ολυμπιακή Επιτροπή της Ελλάδας. Είναι μία από τις παλαιότερες Εθνικές Ολυμπιακές Επιτροπές του κόσμου. Ιδρύθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1894 και αναγνωρίστηκε το 1895. Η έδρα της είναι στην Αθήνα. Σκοπός της ίδρυσής της ήταν η διοργάνωση των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 γι' αυτό η αρχική ονομασία της ήταν Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (Ε.Ο.Α.). Η ονομασία αυτή διατηρήθηκε ως το 2000, έτος κατά το οποίο πήρε τη σημερινή της ονομασία. Πρώτος πρόεδρός της ήταν ο τότε διάδοχος του ελληνικού θρόνου, Κωνσταντίνος, ενώ ο σημερινός πρόεδρός της είναι ο Σπύρος Καπράλος.

Αρμοδιότητες
------------

Αρμοδιότητες της Ε.Ο.Ε. είναι η εκπροσώπηση της Ελλάδας στην Δ.Ο.Ε. η επιλογή των αθλητών και η εποπτεία της ελληνικής συμμετοχής στους Θερινούς και Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, στα προολυμπιακά τουρνουά, στους Μεσογειακούς Αγώνες, στην Ολυμπιάδα Νέων καθώς και σε οποιαδήποτε διοργάνωση αρμοδιότητας της Δ.Ο.Ε. Αποτελεί τον φορέα προώθησης και προστασίας της ολυμπιακής Ιδέας και του φίλαθλου πνεύματος στην Ελλάδα, σε συνεργασία με την Πολιτεία. Η Ε.Ο.Ε. διοικεί και διαχειρίζεται μια σειρά από αθλητικές εγκαταστάσεις: Παναθηναϊκό Στάδιο, Στάδιο Καραϊσκάκη, Ολυμπιακό Κολυμβητήριο Αθήνας, τις εγκαταστάσεις της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας και του Μουσείου των Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στην Αρχαία Ολυμπία, την αφετηρία του κλασικού μαραθωνίου δρόμου στο Μαραθώνα και μετέχει στη διοίκηση του Ο.Α.Κ.Α. Επίσης, έχει την ευθύνη της αφής της Ολυμπιακής φλόγας για τους θερινούς και χειμερινούς ολυμπιακούς αγώνες.

### Επιτροπές ΕΟΕ

* Εθνική Ολυμπιακή Ακαδημία
* Επιτροπή Φιλάθλου Πνεύματος
* Επιτροπή Ολυμπιακής Προετοιμασίας
* Επιτροπή Ολυμπιακής Λαμπαδηδρομίας
* Επιτροπή Αθλητών
* Επιτροπή Αθλητισμός και Γυναίκα
* Επιτροπή Μάρκετινγκ
* Επιτροπή Ολυμπιακού Φιλοτελισμού, Νομισμάτων και Αναμνηστικών

Η ίδρυση
--------

### Η Επιτροπή Διοργάνωσης των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων (1894-1896)

Από 16 ως 24 Ιουνίου 1894 διεξήχθη στο Παρίσι το Α΄ Ολυμπιακό Συνέδριο με πρωτοβουλία του Πιερ ντε Κουμπερτέν. Συμμετείχαν 20 εκπρόσωποι από 11 χώρες, ανάμεσά τους και ο Δημήτριος Βικέλας, οι οποίοι αποφάσισαν να αναβιώσουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ξεκινώντας από το 1896 στην Αθήνα. Την προετοιμασία της διοργάνωσης ανέλαβε μια Επιτροπή με πρόεδρο τον Βικέλα, γεν. γραμματέα τον Κουμπερτέν και μέλη δέκα αθλητικούς παράγοντες διαφόρων χωρών. Αν και συγκροτήθηκε για να διοργανώσει τους Α΄ Ολυμπιακούς Αγώνες, ουσιαστικά αυτή ήταν η πρώτη Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή. 

Για την πραγματοποίηση της διοργάνωσης έπρεπε να συσταθεί μια καθαρά ελληνική επιτροπή, η οποία να δραστηριοποιηθεί στον ελληνικό χώρο. Έτσι ο Κουμπερτέν και ο Βικέλας ήρθαν στην Αθήνα και προσπάθησαν να ενεργοποιήσουν προσωπικότητες γύρω από την ιδέα αυτή. Παρά τον ενθουσιασμό του λαού και του τύπου, το εγχείρημα αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολο λόγω της χρεωκοπίας που είχε πλήξει το Ελληνικό κράτος, το οποίο είχε κηρύξει πτώχευση και της άρνησης της κυβέρνησης του Χαρίλαου Τρικούπη να συναινέσει. Τελικά, συγκροτήθηκε μια επιτροπή, η οποία συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 24 Νοεμβρίου 1894, υπό την προεδρία του Κουμπερτέν. Η ημερομηνία αυτή θεωρείται η γενέθλιος ημέρα της **Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων**, όπως ονομάστηκε αργότερα. Επίτιμος πρόεδρος της ΕΟΑ ορίστηκε ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος, ενώ πρόεδρος τοποθετήθηκε ο Στέφανος Σκουλούδης, ο οποίος όμως δεν πίστευε πως είναι δυνατόν η Ελλάδα να φέρει εις πέρας τη διοργάνωση. 

Μοιραία η πρώτη αυτή επιτροπή σύντομα διαλύθηκε. Τότε με πρωτοβουλία του διαδόχου Κωνσταντίνου ως προέδρου συγκροτήθηκε νέα, στην οποία τοποθετήθηκε γεν. γραμματέας ο Τιμολέων Φιλήμων. Αυτή συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 13 Ιανουαρίου 1895 στο Ζάππειον μέγαρο υπό τον τίτλο: '*"Επιτροπεία της εν Αθήναις τελέσεως των Α΄ Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων"*. Η επιτροπή αυτή εργάστηκε σκληρά, βρήκε χορηγούς, δωρητές και ευεργέτες και κατάφερε να πραγματοποιήσει το δύσκολο έργο της τέλεσης των αγώνων του 1896.

### Η νομική ίδρυση της Ε.Ο.Α. το 1899

Μετά την τέλεση της Α΄ Ολυμπιάδας ο Βικέλας παρέδωσε την προεδρία της Δ.Ο.Ε. στον Κουμπερτέν, αφού οι επόμενοι αγώνες θα γίνονταν στο Παρίσι της Γαλλίας. Η ελληνική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων δεν διαλύθηκε αλλά δεν είχε λόγο ύπαρξης και ουσιαστικά αδρανοποιήθηκε. Η μόνη ενέργειά της ήταν κάποιες προτάσεις που προέρχονταν από τον βασιλια Γεώργιο Α΄ για μόνιμη τέλεση των αγώνων ανά τετραετία στην Αθήνα. Εν τω μεταξύ το 1897 ιδρύθηκε ο ΣΕΓΑΣ από τα ελληνικά αθλητικά σωματεία και προέκυψε σύγχυση αρμοδιοτήτων σχετικά με τα διοικητικά του ελληνικού αθλητισμού. Τη σύγχυση αυτή ήρθε να ξεκαθαρίσει ο αθλητικός νόμος ΒΧΚΑ΄ της 7ης Ιουλίου 1899, ο οποίος καθόριζε τις αρμοδιότητες της Ε.Ο.Α. τις σχέσεις της με τον ΣΕΓΑΣ και τα αθλητικά σωματεία, τη διάδοση του ολυμπιακού πνεύματος καθώς και τη σύνθεσή της, η οποία αποτελείτο από 12 μέλη με πρόεδρο τον διάδοχο. Νέος γενικός γραμματέας ορίστηκε ο πανεπιστημιακός Σπυρίδων Λάμπρος.

### Η μετονομασία σε Ε.Ο.Ε. το 2000

Με το όνομα «Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων» συνέχισε νε λειτουργεί ως το 2000. Αλλά η ονομασία προκαλούσε σύγχυση, αφού δεν διευκρινιζόταν πως αφορούσε στην εθνική ολυμπιακή επιτροπή της Ελλάδας. Έτσι συνήθως αντί για Ε.Ο.Α. αναφερόταν ως «Ολυμπιακή Επιτροπή της Ελλάδας», «ΕΟΑ της Ελλάδας», «Ελληνική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων» κλπ. Το 2000, δεδομένης και της ανάληψης της Ολυμπιάδας του 2004 από την Ελλάδα, η επωνυμία της ΕΟΑ άλλαξε σε **Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή.**

Σημαντικές στιγμές
------------------

* **1906**: Διοργάνωση των Β΄ Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
* **1927**: Εγκατάσταση της ΕΟΑ στο "Θεολογίτειο Μέγαρο" στο Κολωνάκι.
* **1936**: Πραγματοποίηση της πρώτης Ολυμπιακής λαμπαδηδρομίας από την Ολυμπία, όπου έγινε η αφή του ολυμπιακού φωτός.
* **1938-1940**: Κατασκευή του Ολυμπιακού Κολυμβητηρίου στον Ιλισό.
* **1947**: Καθιέρωση ως "Ολυμπιακής Ημέρας" της 6ης Απριλίου κάθε έτους, εις ανάμνηση της ημερομηνίας έναρξης των Α΄ Ολυμπιακών αγώνων στις 25 Μαρτίου 1896 (με το παλιό ημερολόγιο) ή 6 Απριλίου (με το νέο) .
* **1955**: Ίδρυση της "Επιτροπής Φιλάθλου Ιδιότητος" (Ε.Φ.Ι.).
* **1961**: Δημιουργία της "Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας" στην Αρχαία Ολυμπία.
* **1972**: Εγκαίνια του Μουσείου των Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στην Αρχαία Ολυμπία.
* **1974**: Σύσταση της Επιτροπής Ολυμπιακής Προετοιμασίας.
* **1980-1982**: Κατασκευή του Ολυμπιακού Σταδίου στην Καλογρέζα.
* **1988**: Κατασκευή του Συνεδριακού Κέντρου Ολυμπιακών Σπουδών στην Αρχαία Ολυμπία.
* **1989-1991**: Κατασκευή νέου κτιρίου της ΕΟΑ στη λεωφόρο Κηφισίας.
* **1991**: Διοργάνωση των ΧΙ Μεσογειακών αγώνων στην Αθήνα.
* **2000**: Μετονομασία της Ε.Ο.Α. σε "Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή".
* **2004**: Διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα.

Πρόεδροι και γενικοί γραμματείς
-------------------------------

| Χρονική περίοδος | Πρόεδρος | Αντιπρόεδρος | Γενικός γραμματέας |
| --- | --- | --- | --- |
| 24/11/1894 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** (επίτιμος)  **Στέφανος Σκουλούδης** |  |  |
| 13/1/1895 - 1901 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** |  | Τιμολέων Φιλήμων (απεβίωσε το 1898) |
| 1901 - 1905 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** |  | Σπυρίδων Λάμπρος |
| 1906 - 1912 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** |  Πρίγκιπας Γεώργιος  | Σπυρίδων Λάμπρος |
| 1913 |  **Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄** |  Πρίγκιπας Γεώργιος  | Σπυρίδων Λάμπρος |
| 1914 - 1917 | **Διάδοχος Γεώργιος** |  Πρίγκιπας Γεώργιος  | Σπυρίδων Λάμπρος |
| 1918 - 1920 | **Μιλτιάδης Νεγρεπόντης** | Γεώργιος Ν. Αβέρωφ | Μιχαήλ Ρινόπουλος |
| 1921 - 1922 | **Διάδοχος Γεώργιος** | Πρίγκιπας Γεώργιος    Πρίγκιπας Νικόλαος  Σπυρίδων Στάης | Γεώργιος Στρέιτ |
| 1922 - 1923 |  **Βασιλιάς Γεώργιος Β΄** |  Πρίγκιπας Γεώργιος   Πρίγκιπας Νικόλαος  Σπυρίδων Στάης | Γεώργιος Στρέιτ |
| 1924 – 30/4/1927 | **Γεώργιος Μ. Αβέρωφ** | Μιλτιάδης Νεγρεπόντης | Μιχαήλ Ρινόπουλος |
| 1927 – 30/4/1930 | **Γεώργιος Μ. Αβέρωφ** | Σπυρίδων Στάης | Μιχαήλ Ρινόπουλος |
| 1/5/1930 – 31/8/1935 | **Ιωάννης Δροσόπουλος** | Νικόλαος Αθανασιάδης | Μιχαήλ Ρινόπουλος |
| 1/9/1935 – 30/1/1936 | **Ιωάννης Δροσόπουλος** | Νικόλαος Αθανασιάδης | Ιωάννης Κετσέας |
| 1936 - 1938 | **Διάδοχος Παύλος** | Ιωάννης Δροσόπουλος Νικόλαος Αθανασιάδης | Ιωάννης Κετσέας |
| 1939 - 1940 | **Διάδοχος Παύλος** | Ιωάννης Μεταξάς (Α΄) Νικόλαος Σπέντζας (Β΄) | Ιωάννης Κετσέας |
| 1941 | **Διάδοχος Παύλος** | Αλέξανδρος Κορυζής (Α΄)Νικόλαος Σπέντζας (Β΄) | Ιωάννης Κετσέας |
| 1942 - 1948 | **Διάδοχος Παύλος** | Πρωθυπουργός (Α΄)1 Υπουργός Παιδείας (Β΄)2 | Ιωάννης Κετσέας |
| 1948 - 1952 | **Βασιλιάς Παύλος** | Πρωθυπουργός (Α΄)1 Υπουργός Παιδείας (Β΄)2 | Ιωάννης Κετσέας |
| 1953 - 1954 | *Κωνσταντίνος Γεωργακόπουλος* (προεδρεύων)3*Ιωάννης Κετσέας* (προεδρεύων) 3 |  | Βασίλειος Λεοντόπουλος |
| 1955 - 1957 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** | Κωνσταντίνος Γεωργακόπουλος (Α΄)Απόστολος Νικολαΐδης (Β΄) | Βασίλειος Λεοντόπουλος |
| 1957 - 1960 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** | Κωνσταντίνος Γεωργακόπουλος (Α΄)Νικόλαος Μπαλτατζής - Μαυροκορδάτος (Β΄) | Βασίλειος Λεοντόπουλος |
| 1961 - 1964 | **Διάδοχος Κωνσταντίνος** | Θεοδόσιος Παπαθανασιάδης (Α΄)Ιωάννης Κετσέας (Β΄) | Πύρρος Λάππας |
| 1965 (ως 6/8) |  **Διάδοχος Ειρήνη** | Θεοδόσιος Παπαθανασιάδης (Α΄)Ιωάννης Κετσέας (Β΄) | Πύρρος Λάππας |
| 6/8/1965 - 1968 |  **Διάδοχος Ειρήνη** | Θεοδόσιος Παπαθανασιάδης (Α΄)Δημήτριος Ξηρουχάκης (Β΄) | Πύρρος Λάππας |
| 1/1/1969 – 30/1/1973 |  **Θεοδόσιος Παπαθανασιάδης** | Ευάγγελος Μοιρόπουλος (Α΄)Δημήτριος Ξηρουχάκης (Β΄) | Επαμεινώνδας Πετραλιάς |
| 31/1/1973 – 6/7/1974 | **Σπυρίδων Βελλιανίτης** | Ευάγγελος Μοιρόπουλος (Α΄)Δημήτριος Ξηρουχάκης (Β΄) | Επαμεινώνδας Πετραλιάς |
| 6/7/1974 – 30/8/1974 | **Σπυρίδων Βελλιανίτης** | Δημήτριος Ξηρουχάκης (Α΄)Νικόλαος Μπαλτατζής - Μαυροκορδάτος (Β΄) | Επαμεινώνδας Πετραλιάς |
| 30/8/1974 – 31/12/1976 |  **Απόστολος Νικολαΐδης** | Γεώργιος Αθανασιάδης (Α΄)Δημήτριος Ξηρουχάκης (Β΄) | Νίκος Φιλάρετος |
| 22/2/1977 – 31/12/1980 | **Γεώργιος Αθανασιάδης** | Επαμεινώνδας Πετραλιάς (Α΄)Νικόλαος Νησιώτης (Β΄) | Νίκος Φιλάρετος |
| 26/2/1981 – 14/4/1983 | **Γεώργιος Αθανασιάδης** (ως 19/3/83) | Άγγελος Λεμπέσης (Α΄) Αντώνιος Τζίκας (Β΄) | Νίκος Φιλάρετος |
| 14/4/1983 – 31/12/1984 | **Άγγελος Λεμπέσης** | Αντώνιος Τζίκας (Α΄) Μενέλαος Γκράτσιος (Β΄) | Νίκος Φιλάρετος |
| 18/2/1985 – 31/12/1988 | **Λάμπης Νικολάου** | Γιάννης Παπαδογιαννάκης (Α΄) Ζαχαρίας Αλεξάνδρου (Β΄) | Γεώργιος Βήχος |
| 7/2/1989 – 31/12/1992 | **Λάμπης Νικολάου** | Γιάννης Παπαδογιαννάκης (Α΄) Ζαχαρίας Αλεξάνδρου (Β΄) | Δημήτριος Διαθεσόπουλος |
| 4/2/1993 – 31/12/1996 | **Αντώνιος Τζίκας** | Εμμανουήλ Κατσιαδάκης (Α΄) Μάρτον Σίμιτσεκ (Β΄) | Διονύσης Γάγγας |
| 1997 - 2005 | **Λάμπης Νικολάου** |  |  |
| 2005 - 2009 |  **Μίνως Κυριακού** |  |  |
| 2009 - σήμερα | **Σπύρος Καπράλος** | Παύλος Κανελλάκης (Α΄)Θανάσης Βασιλειάδης (Β΄) | Εμμανουήλ ΚατσιαδάκηςΕμμανουήλ Κολυμπάδης (από 2016) |

* **Σημειώσεις**:

1 Από το 1939 θεσπίζονται με Διάταγμα οι θέσεις Α΄ και Β΄ αντιπροέδρου, στις οποίες τοποθετούνται ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Παιδείας αντιστοίχως, ενώ η προεδρία ανατίθεται σε μέλος της βασιλικής οικογένειας. Το διάταγμα του 1939 επικυρώθηκε με το Ν.Δ. 1962/1949 που ίσχυσε ως το 1952. Στο διάστημα αυτό η σύνθεση της Ε.Ο.Α. άλλαξε πολλές φορές. Από το 1942 ως Α΄ αντιπρόεδροι υπηρέτησαν οι πρωθυπουργοί Εμμανουήλ Τσουδερός, Σοφοκλής Βενιζέλος, Γεώργιος Παπανδρέου, Νικόλαος Πλαστήρας, Πέτρος Βούλγαρης, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Θεμιστοκλής Σοφούλης, Παναγιώτης Πουλίτσας, Κωνσταντίνος Τσαλδάρης, Δημήτριος Μάξιμος, Αλέξανδρος Διομήδης, Ιωάννης Θεοτόκης, Δημήτριος Κιουσόπουλος.  

2Ως Β΄ αντιπρόεδροι υπηρέτησαν οι υπουργοί παιδείας: Ευάγγελος Σέκερης, Ιωάννης Δεμέστιχας, Χ. Σγουρίτσας, Περικλής Ράλλης, Δημήτριος Μπαλάνος, Γεώργιος Ν. Οικονόμου, Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος, Γεώργιος Αθανασιάδης – Νόβας, Αντώνιος Παπαδήμου, Γεώργιος Παπανδρέου, Δημήτριος Βουρδουμπάς, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Νικόλαος Μπακόπουλος, Γεώργιος Μόδης, Ιωάννης Μιχαήλ, Μηνάς Πατρίκιος και Χαράλαμπος Φραγκίστας.   

3 Με το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας του 1952 ο Βασιλιάς, ο Πρωθυπουργός και τα μέλη της Κυβέρνησης δεν μπορούσαν να μετέχουν στη σύνθεση της Ε.Ο.Α. Μπορούσαν όμως να μετέχουν μέλη της βασιλικής οικογένειας, όπως ο διάδοχος. Επειδή ο διάδοχος Κωνσταντίνος ήταν σε παιδική ηλικία τη διοίκηση ασκούσαν ως προεδρεύοντες τα δύο παλαιότερα μέλη.

Έλληνες μέλη της Δ.Ο.Ε.
-----------------------

Μέλη της Δ.Ο.Ε. υπήρξαν οι εξής Έλληνες:

| Μέλος | Χρονική περίοδος |
| --- | --- |
| Δημήτριος Βικέλας (πρόεδρος 1894-96) | 1894-1899 |
| Αλέξανδρος Μερκάτης | 1899-1925 |
| Γεώργιος Μ. Αβέρωφ | 1926-1930 |
| Νικόλαος Πολίτης | 1930-1933 |
| Άγγελος Βολανάκης | 1933-1963 |
| Ιωάννης Κετσέας | 1946-1965 |
| τ. Βασιλιάς Κωνσταντίνος | 1963-1974 |
| Πύρρος Λάππας | 1965-1980 |
| Επαμεινώνδας Πετραλιάς | 1975-1977 |
| Νικόλαος Νησιώτης | 1978-1986 |
| Νίκος Φιλάρετος | 1981-2005 |
| Λάμπης Νικολάου | 1986-2015 |
| Σπύρος Καπράλος | 2019 - |

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  Απέθανεν ο Γεώργιος Αβέρωφ, Σκριπ, 7-5-1930, σελ. 4.
2. 1 2 3 4  «Ο Σπύρος Καπράλος ο 13ος Ελληνας «αθάνατος» στην ιστορία της ΔΟΕ». *Έθνος*. 26 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2021.
3. ↑  «Ιστορία». *Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2021.

Βιβλιογραφία
------------

* Γιώργου Λιβέρη, "1894-1994 Η ιστορία της Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων της Ελλάδος", εκδ. ΕΟΑ 1994.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος