Συντεταγμένες: 51°45′N 19°49′E﻿ / ﻿51.750°N 19.817°E﻿ / 51.750; 19.817

Το **Κολούσκι** (πολωνικά: *Koluszki*) είναι πόλη, και μια σημαντική σιδηροδρομική διασταύρωση, στο Βοεβοδάτο Λοτζ της κεντρικής Πολωνίας, περίπου 20 χιλιόμετρα ανατολικά του Λοτζ, με πληθυσμό 13.246 κατοίκων (2016). Η διασταύρωση στο Κολούσκι εξυπηρετεί τρένα που πηγαίνουν από τη Βαρσοβία προς τις πόλεις Λοτζ, Βρότσουαφ, Τσενστοχόβα και Κατοβίτσε. Συνδέεται επίσης με το Ράντομ και το Λούμπλιν μέσω ανατολικής γραμμής.

Ιστορία
-------

Το Κολούσκι αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1399, όταν ήταν μέρος του Βασιλείου της Πολωνίας υπό τον Οίκο των Γιαγκελλόνων. Τον 14ο και 15ο αιώνα, ευημερούσε κατά μήκος της εμπορικής οδού μεταξύ του Γκντανσκ και της Ρουθηνίας. Μέχρι το 1790, υπήρχε αλευρόμυλος, εργαστήριο ξυλείας, ζυθοποιείο και πανδοχείο. Με το δεύτερο διαμελισμό της Πολωνίας το 1793, ο οικισμός προσαρτήθηκε από το Βασίλειο της Πρωσίας. Ανακτήθηκε από τους Πολωνούς και συμπεριλήφθηκε στο βραχύβιο Δουκάτο της Βαρσοβίας το 1807, και στη συνέχεια έγινε μέρος της Πολωνίας του Συνεδρίου μετά το Συνέδριο της Βιέννης το 1815 και αργότερα ενσωματώθηκε με τη βία στη Ρωσική Αυτοκρατορία.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1846, ο οικισμός συνδέθηκε για πρώτη φορά με τους αναδυόμενους πολωνικούς σιδηροδρόμους ως μέρος της κύριας γραμμής μεταξύ Βαρσοβίας και Κρακοβίας. Μετά την ανάπτυξη του Λοτζ ως βιομηχανικού κέντρου, το Κολούσκι χρησίμευσε ως διασταύρωση του σιδηροδρόμου του. Μέχρι το 1900, περίπου το ήμισυ του οικισμού εργαζόταν για το σιδηρόδρομο σε κάποια θέση και ο οικισμός αναπτύχθηκε γύρω από τους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τους σταθμούς λεωφορείων. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Πολωνία ανέκτησε την ανεξαρτησία της και το Κολούσκι επανεντάχθηκε στο αναγεννημένο κράτος. Η πόλη υπέφερε και στους δύο παγκόσμιους πολέμους.

### Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Στις 1-5 Σεπτεμβρίου 1939, τις πρώτες μέρες της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία, η οποία ξεκίνησε το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η γερμανική Luftwaffe εισέβαλε πολλές φορές στο Κολούσκι. Στις 1-3 Σεπτεμβρίου, πολλοί κάτοικοι διέφυγαν και το πολωνικό αντιαεροπορικό πυροβολικό κατέρριψε έξι γερμανικά αεροπλάνα. Στις 6 Σεπτεμβρίου, οι Γερμανοί μπήκαν στο Κολούσκι και άρχισε η κατοχή. Το Κολούσκι προσαρτήθηκε απευθείας στη Γερμανία και ο πληθυσμός του υπέστη διάφορες καταπιέσεις, όπως μαζικές συλλήψεις, απελάσεις σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί και δολοφονίες. Μαζικές συλλήψεις Πολωνών ιντελιγκέντσια, συμπεριλαμβανομένων δασκάλων, πραγματοποιήθηκαν στις 9 Νοεμβρίου 1939 στο πλαίσιο του *Ιντελιγκέντσακτιον* (*Intelligenzaktion*). Παρ΄ όλα αυτά, ήταν ένα τοπικό κέντρο του πολωνικού κινήματος αντίστασης και οι Πολωνοί αντάρτες ήταν ενεργοί στην περιοχή.

Οι Γερμανοί δημιούργησαν ένα εβραϊκό γκέτο τον Απρίλιο του 1941. Εκατοντάδες Εβραίοι από όλη την περιοχή στάλθηκαν στο γκέτο του Κολούσκι, ώστε ο προπολεμικός εβραϊκός πληθυσμός των περίπου 500 ατόμων να αυξηθεί σε πάνω από 3.000. Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν άθλιες με έως και δέκα άτομα να ζουν σε κάθε δωμάτιο και άλλους να ζουν στους δρόμους ή στις σοφίτες. Οι επιδημίες πείνας και τύφου σκότωσαν πολλούς. Τον Οκτώβριο του 1942, η Γκεστάπο και η γερμανική και η πολωνική αστυνομία συγκέντρωσε τον πληθυσμό του γκέτο. Μερικές ντουζίνες διέφυγαν, τουλάχιστον 500 δολοφονήθηκαν στο Κολούσκι και οι υπόλοιποι φορτώθηκαν σε τρένο για το στρατόπεδο εξόντωσης της Τρεμπλίνκα, όπου εκεί δολοφονήθηκαν αμέσως με αέριο. Υπήρχαν μερικοί επιζώντες άγνωστου αριθμού μεταξύ του εβραϊκού πληθυσμού του Κολούσκι. Αρκετοί χριστιανοί Πολωνοί βοήθησαν μερικούς Εβραίους να κρυφτούν και η οικογένεια Κσιζανόφσκι αναγνωρίστηκε μετά τον πόλεμο ως Δίκαιοι των Εθνών για το κρύψιμο έξι Εβραίων.

Η πόλη επέστρεψε στην Πολωνία από τον Κόκκινο Στρατό στις 18 Ιανουαρίου 1945.

Το καθεστώς πόλης της εγκαθιδρύθηκε το 1949.

Ταχυδρομείο
-----------

Poczta Polska (Πολωνικά Ταχυδρομεία) - η ταχυδρομική υπηρεσία της Πολωνίας διατηρεί το τμήμα της απαράδοτης αλληλογραφίας (Wydział Przesyłek Niedoręczalnych) στο ταχυδρομείο του Κοσούσκι.

Αθλητισμός
----------

Ο τοπικός ποδοσφαιρικός σύλλογος είναι ο ΚΚΣ Κολούσκι. Ανταγωνίζεται στις κατώτερες κατηγορίες.

Παραπομπές
----------

1. ↑  bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/051011506074-0967831?var-id=1639616&format=jsonapi. Ανακτήθηκε στις 4  Οκτωβρίου 2022.
2. ↑  *Population. Size and Structure and Vital Statistics in Poland by Territorial Division in 2016, as of December 31* (PDF). Βαρσοβία: Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία. 2017. σελ. 115.
3. 1 2  «Koluszki». *Εγκυκλοπαίδεια PWN* (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020.
4. ↑  Άντριαν Κουτ. «Koluszki podczas września 1939 roku». *Historia Koluszek.pl* (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020.
5. ↑  Μάρια Βαρντζίνσκα, *Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion*, Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης, Βαρσοβία, 2009, σελ. 250 (πολωνικά)
6. ↑  Μέγκατζι, Τζέφρι (2012). *Encyclopedia of Camps and Ghettos*. Μπλούμινγκτον, Ιντιάνα: University of Indiana Press. σελ. Volume II 242-243. ISBN 978-0-253-35599-7.
7. ↑  «KKS Koluszki - Strona główna» (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Koluszki στο Wikimedia Commons
* Επίσημος ιστότοπος της πόλης
* Χυτήριο και μηχανουργείο του Κολούσκι/τοπικά χυτήρια γκρι και οζώδους σιδήρου Αρχειοθετήθηκε 2021-04-18 στο Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 157547576
* LCCN: nr91042478

 |

 |