Συντεταγμένες: 33°32′58″N 81°43′14″W﻿ / ﻿33.54944°N 81.72056°W﻿ / 33.54944; -81.72056

Το **Άικεν** (αγγλικά: *Aiken*) είναι πόλη της πολιτείας Νότια Καρολίνα των ΗΠΑ, έδρα και μεγαλύτερη πόλη ομώνυμης κομητείας. Στην απογραφή του 2020 το Άικεν είχε πληθυσμό 32.025 κατοίκους. Ιδρύθηκε το 1835 και πήρε την ονομασία αυτή από το επώνυμο του Γουίλιαμ Άικεν, προέδρου της εταιρείας σιδηροδρόμων της Νότιας Καρολίνας.

Στο Άικεν υπάρχει πανεπιστημιόπολη του Πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνας.

Γεωγραφία και κλίμα
-------------------

Το Άικεν βρίσκεται κοντά στο κέντρο της Κομητείας Άικεν, αλλά και σχετικώς κοντά στα σύνορα με την πολιτεία Τζόρτζια, περίπου 32 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Αγκάστα, επί των εθνικών οδών (U.S. Routes) 1 και 78. Ο διαπολιτειακός αυτοκινητόδρομος Interstate 20 διέρχεται 10 χιλιόμετρα βορείως της πόλεως, με πρόσβαση από τη U.S. Route 1. Η πόλη είναι κτισμένη σε υψόμετρο 157 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε γεωγραφικές συντεταγμένες του κέντρου της 33°32΄58΄΄ Βόρειο πλάτος και 81°43΄14΄΄ Δυτικό μήκος.

Σύμφωνα με το Γραφείο Απογραφών των ΗΠΑ, το Άικεν έχει συνολική έκταση 55,90 τετραγωνικά χιλιόμετρα, από τα οποία το 0,34 τετρ. χιλιόμετρο (ποσοστό 0,68%) καλύπτεται από επιφανειακά ύδατα.

Η πόλη έχει υγρό υποτροπικό κλίμα (*Cfa*), που χαρακτηρίζεται από θερμά και υγρά καλοκαίρια, και γενικώς μάλλον ήπιους και ξηρούς χειμώνες. Οι βροχές κατανέμονται σχετικώς ομοιόμορφα σε όλο το έτος, με λίγα χιόνια τον χειμώνα. Η χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε από το 1893 μέχρι σήμερα ήταν −20 °C και σημειώθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1985, ενώ η υψηλότερη ήταν 42,8 °C και σημειώθηκε στις 21 Αυγούστου 1983. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι 1.299 χιλιοστόμετρα.

Δημογραφικά
-----------

Κατά την απογραφή του 2020 η πόλη είχε 32.025 κατοίκους, 12.923 νοικοκυριά και 8.479 οικογένειες. Ο αριθμός των κατοίκων και των νοικοκυριών εμφάνισαν αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή (των κατοίκων κατά 8,3%). Το 61,69% των κατοίκων δήλωσαν λευκοί, το 28,34% Αφροαμερικανοί ή γενικότερα μαύροι, το 0,16% ιθαγενείς Ινδιάνοι, το 2,0% Ασιάτες, το 3,8% ισπανόφωνοι και το 3,97% μεικτή ή άλλη καταγωγή.

Ιστορία
-------

Το παλαιό ταχυδρομείο του Άικεν στο κέντρο της πόλεως
Ο δήμος του Άικεν αναγνωρίσθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1835. Ο οικισμός σχηματίσθηκε γύρω από το τέρμα της σιδηροδρομικής γραμμής από το Τσάρλεστον μέχρι τον ποταμό Σαβάνα, και πήρε την ονομασία αυτή από το επώνυμο του Γουίλιαμ Άικεν (1779-1831), προέδρου της εταιρείας σιδηροδρόμων της Νότιας Καρολίνας, ο οποίος είχε σκοτωθεί λίγα χρόνια νωρίτερα σε δυστύχημα.

Κατά τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο ο στρατηγός των Βορείων Γουίλιαμ Τικάμσα Σέρμαν διέταξε τον Χιου Τζάντσον Κιλπάτρικ και το ιππικό να προελάσουν μέσα από τη Νότια Καρολίνα. Στις 5 Φεβρουαρίου 1865 είχαν φθάσει στην Κομητεία Άικεν, όπου ο Κιλπάτρικ έδωσε μάχη κατά του ιππικού του Τζόζεφ Χουήλερ στις 11 Φεβρουαρίου, που έμεινε στην ιστορία ως «Μάχη του Άικεν» και απέληξε σε νίκη των Νοτίων.

Μεταξύ των μελών της ιδρυτικής επιτροπής της πόλεως συγκαταλέγονται και τρεις Αφροαμερικανοί: ο Πρινς Ρίβερς, ο Σάμιουελ Τζ. Λη (1844-1895, πρόεδρος του πολιτειακού κοινοβουλίου και ο πρώτος μαύρος που έγινε ποτέ δεκτός ως μέλος του δικηγορικού συλλόγου της Ν. Καρολίνας) και ο Τσαρλς Ντ. Χέιν από το Τσάρλεστον.

Η πόλη κτίσθηκε με βάση σχέδιο και πολλές από τις οδούς στην παλαιό της τμήμα φέρουν ονομασίες άλλων πόλεων και κομητειών της Νότιας Καρολίνας.

Στα τέλη του 19ου αιώνα το Άικεν κέρδισε φήμη ως τόπος χειμερινών διακοπών πλούσιων ανθρώπων από τις βορειοανατολικές ΗΠΑ. Στη «μπελ επόκ» και αργότερα μπορούσε κάποιος να συναντήσει εδώ τη χήρα Μαντλήν Άστορ που είχε επιβιώσει από το ναυάγιο του «Τιτανικού», τον Γουίλιαμ Κίσαμ Βάντερμπιλντ, τον μεγαλοβιομήχανο Γιουτζήν Γκρέις της χαλυβουργίας Bethlehem Steel, τον Άλαν Πίνκερτον και τον Άβερελ Χάριμαν.

Από το 1890 έως και τη δεκαετία του 1920 εγκαταστάθηκαν στην πόλη και πολλοί Εβραίοι, μετανάστες πρώτης γενεάς από την Ανατολική Ευρώπη. Μάλιστα το 1905 μια ομάδα πρωτοπόρων Ρωσοεβραίων σοσιαλιστών από τη Νέα Υόρκη ίδρυσαν μια αγροτική αποικία λίγα χιλιόμετρα έξω από το Άικεν, που την ονόμασαν «Χάπυβιλ» (*Happyville*), αποδείχθηκε όμως βραχύβια. Ο θεμέλιος λίθος για τη συναγωγή Αντάθ Γιεσουρούν στο Άικεν τέθηκε το 1925.

### Η εγκατάσταση του ποταμού Σαβάνα

Η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας των ΗΠΑ επέλεξε το 1950 μια θέση κοντά στο Άικεν για τη φιλοξενία μιας μονάδας παραγωγής πυρηνικού υλικού για θερμοπυρηνικά όπλα. Η θέση ονομάσθηκε «Savannah River Plant» και το 1989 μετονομάσθηκε σε «Savannah River Site». Σε αυτή ανακαλύφθηκε το νετρίνο. Η εγκατάσταση περιλαμβάνει σήμερα 5 πυρηνικούς αντιδραστήρες παραγωγής πυρηνικών υλικών, ερευνητικό εργαστήριο, τμήμα παραγωγής βαρέος ύδατος, δύο τμήματα επανεπεξεργασίας των πυρηνικών υλικών και ένα τμήμα ανακτήσεως τριτίου. Απασχολεί συνολικά πάνω από 10 χιλιάδες εργαζόμενους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) *archINFORM*. 21392. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018.
2. ↑  United States Census Bureau: «2016 U.S. Gazetteer Files» (Αγγλικά) United States Census Bureau. Ουάσινγκτον. 2016.
3. ↑  United States Census Bureau: «2010 U.S. Gazetteer Files» (Αγγλικά) United States Census Bureau. Ουάσινγκτον. 2010. Ανακτήθηκε στις 9  Ιουλίου 2020.
4. ↑  *Απογραφές των Ηνωμένων Πολιτειών 2020*. data.census.gov/cedsci/table?t=Populations+and+People&g=0100000US%2C%241600000&y=2020. Ανακτήθηκε στις 1  Ιανουαρίου 2022.
5. ↑  «South Carolina State Library - Aiken County». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2014.
6. ↑  «Find a County». National Association of Counties. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2011.
7. ↑  «U.S. Census Bureau QuickFacts: Aiken city, South Carolina». *www.census.gov*. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2022.
8. ↑  «Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Aiken city, South Carolina». U.S. Census Bureau, American Factfinder. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2013.
9. ↑  «NowData – NOAA Online Weather Data». National Oceanic and Atmospheric Administration. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020. Select "Aiken Area"
10. ↑  «Station Name: SC AIKEN 5 SE». National Oceanic and Atmospheric Administration. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020.
11. ↑  «Station Name: SC AIKEN 2 E». National Oceanic and Atmospheric Administration. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020.
12. ↑  «Explore Census Data». *data.census.gov*. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2021.
13. ↑  "«The Yellow House and the Battle of Aiken», *Aiken Regional Medical Centers*, 2017-02-12. Ανακτήθηκε 2020-09-23.
14. ↑  Battle of Aiken Historical Marker", www.hmdb.org. Retrieved 2020-09-23.
15. ↑  Jim Nesbitt: «County, once booming, now shadows town it used to rival» Αρχειοθετήθηκε 2008-11-20 στο Wayback Machine. *Augusta Chronicle*, 16 Φεβρουαρίου 2004
16. ↑  «Happyville, the Forgotten Colony» (PDF). American Jewish Archives. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.
17. ↑  «Aiken Jewish community collection». College of Charleston. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.
18. ↑  «Adath Yeshurun Historical Marker Dedication». Jewish Historical Society of South Carolina. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Άικεν (Νότια Καρολίνα)** |

* Επίσημος ιστότοπος του δήμου
* Πινακίδα για την ιστορία της πόλεως

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ηνωμένες Πολιτείες
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 158909508
* LCCN: n82058808
* GND: 4446091-0

 |

 |