Ο **Ευπόλεμος ο Ήλειος** ή **Εύπολις** από την Ηλεία της Πελοποννήσου υπήρξε νικητής των ολυμπιακών αγώνων στο στάδιον στην 96η Ολυμπιάδα το 396 π.Χ.. Ο Παυσανίας στα Αρκαδικά 8.45.4 χρονολογεί την καταστροφή του παλιού ιερού της αλέας Αθηνάς αναφερόμενος στην νίκη του Ευπόλεμου:. Ο ίδιος πάλι αναφέρει στα Ηλιακά 6.3.7 την καταδίκη των δύο από τους τρείς ελλανοδίκες στην 96η Ολυμπιάδα (396 π.Χ) από τη Βουλή των αγώνων με πρόστιμο διότι μετά από μυστικές συναλλαγές, ανακήρυξαν ολυμπιονίκη τον Ευπόλεμο εις βάρος του Λέοντα από την Αμβρακία:. Ήταν επίσης νικητής του Πένταθλου στους σημαντικότερους πανελλήνιους αγώνες.

Ιστορικές μαρτυρίες
-------------------

>   **[8-45.4] Τεγεάταις δὲ Ἀθηνᾶς τῆς Ἀλέας τὸ ἱερὸν τὸ ἀρχαῖον ἐποίησεν Ἄλεος: χρόνῳ δὲ ὕστερον κατεσκευάσαντο οἱ Τεγεᾶται τῇ θεῷ ναὸν μέγαν τε καὶ θέας ἄξιον. ἐκεῖνο μὲν δὴ πῦρ ἠφάνισεν ἐπινεμηθὲν ἐξαίφνης, Διοφάντου παρ' Ἀθηναίοις ἄρχοντος, δευτέρῳ δὲ ἔτει τῆς ἕκτης καὶ ἐνενηκοστῆς Ὀλυμπιάδος, ἣν Εὐπόλεμος Ἠλεῖος ἐνίκα στάδιον.'** 
> 
> 

>  *[8-45.4] Το παλιό ιερό της αλέας Αθηνάς στην Τεγέα το ίδρυσε ο Αλέος· αργότερα οι Τεγεάτες έχτισαν για τη θεά μεγάλο και αξιοθέατο ναό. Το παλιό ιερό είχε καταστραφεί από φωτιά που ξαφνικά ξέσπασε, όταν επώνυμος άρχοντας στην Αθήνα ήταν ο Διόφαντος, στο δεύτερο έτος της ενενηκοστής έκτης ολυμπιάδας, στην οποία ο Ηλείος Ευπόλεμος κέρδισε νίκη σταδίου.*
> 
> 

---

>   **[6.3.7] Εὐπολέμου δὲ Ἠλείου τὴν μὲν εἰκόνα Σικυώνιος εἴργασται Δαίδαλος: τὸ δὲ ἐπίγραμμα τὸ ἐπ' αὐτῷ μηνύει σταδίου μὲν ἀνδρῶν Ὀλυμπίασι νίκην ἀνελέσθαι τὸν Εὐπόλεμον, εἶναι δὲ καὶ δύο Πυθικοὺς αὐτῷ πεντάθλου στεφάνους καὶ ἄλλον Νεμείων. λέγεται δὲ ἐπὶ τῷ Εὐπολέμῳ καὶ τάδε, ὡς ἐφεστήκοιεν τρεῖς ἐπὶ τῷ δρόμῳ [τῷ πέρατι] Ἑλλανοδίκαι, νικᾶν δὲ τῷ μὲν Εὐπολέμῳ δύο ἐξ αὐτῶν δοῖεν, ὁ τρίτος δὲ Ἀμβρακιώτῃ Λέοντι, καὶ ὡς χρημάτων καταδικάσαιτο ὁ Λέων ἐπὶ τῆς Ὀλυμπικῆς βουλῆς ἑκατέρου τῶν Ἑλλανοδικῶν οἳ νικᾶν τὸν Εὐπόλεμον ἔγνωσαν.'** 
> 
> 

>  *[6.3.7] Ο ανδριάντας του Ηλείου Ευπολέμου είναι έργο του Σικυωνίον Δαιδάλου και η επιγραφή σ' αυτόν μας πληροφορεί ότι αναδείχτηκε νικητής στο στάδιο ανδρών στην Ολυμπία, και κέρδισε δυο στεφάνια για το πένταθλο στα πύθια και ένα στα Νέμεια. Σχετικά με τον Ευπόλεμο, λένε ότι από τους τρεις ελλανοδίκες που ήταν τοποθετημένοι ως κριτές στο τέλος του δρόμου, οι δύο ανακήρυξαν νικητή τον Ευπόλεμο• αλλά ο τρίτος συνηγόρησε με τον Αμβρακιώτη Λέοντα, ο οποίος κατάφερε να καταδικαστούν από την Ολυμπιακή βουλή σε χρηματική ποινή και οι δύο ελλανοδίκες, που είπαν ότι νικητής ήταν ο Ευπόλεμος*.
> 
>

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) Golden, Mark (2003). *Sport in the ancient world from A to Z*. London: Routledge. σελ. 64. ISBN 0-203-49732-5.
2. ↑  (Αγγλικά) Ευσέβιος της Καισαρείας. «Παντοδαπή Ιστορία». attalus.org. σελ. 203.  (δεν διασώζεται το ελληνικό κείμενο, και οι πληροφορίες του Ευσέβιου για τους ολυμπιονίκες προέρχονται από τον Ιούλιο Αφρικανό)
3. ↑  Χάρτης Ολυμπιονικών από το[*νεκρός σύνδεσμος*] Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
4. ↑  Παυσανίας. «Ἐλλάδος περιήγησης». perseus.tufts.edu. σελ. 8.45.4.
5. ↑  Παυσανίας. «Ἐλλάδος περιήγησης». perseus.tufts.edu. σελ. 6.3.7.
6. ↑  από τη Βικιθήκη - Παυσανίου Ἑλλάδος Περιήγησις- Αρκαδικά
7. ↑  από τη Βικιθήκη - Παυσανίου Ἑλλάδος Περιήγησις- Ἠλιακῶν Β

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αρχαίοι ολυμπιακοί αγώνες |
| --- |
|  |
| Αθλήματα | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δρόμου | 
Στάδιον • Δίαυλος • Οπλίτης δρόμος • Δόλιχος |
|  |
| Ιππικά | 
Ιππικά αγωνίσματα στην αρχαία Ελλάδα#Κέλης • Κάλπη • Πώλος • Απήνη • Συνωρίς • Τέθριππο • Άρμα |
|  |
| Συμπλοκής | 
Πάλη • Πυγμαχία • Παγκράτιο |
|  |
| Ειδικά | 
Πένταθλον • Κήρυκες και σαλπιγκτές |

 |  |
|  |
| Θέματα | 

|  |  |
| --- | --- |
| Αθλητές | 
Κατάλογος αρχαίων ολυμπιονικών • Περιοδονίκες • Τριαστές |
|  |
| Διοργανώσεις | 
Αρχαίοι ολυμπιακοί αγώνες • Αρχαίοι ολυμπιακοί αγώνες σε διάφορες περιοχές • Ολύμπια (19ος αιώνας) • Σύγχρονοι ολυμπιακοί αγώνες |
|  |
| Άλλα | 
Ολυμπία • Ακονιτί • Κότινος • Ολυμπιακή εκεχειρία • Ελλανοδίκες • Ζάνες |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Αρχαία Ελλάδα
* Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Ολυμπιακοί Αγώνες
 |

 |