**Ο Γκέοργκ Άρθουρ Κόνσταντιν Φρίντριχ Τσάντερ (Georg Arthur Constantin Friedrich Zander)** ( ρωσικά: Фридрих Артурович Цандер‎ , tr. Fridrikh Arturovich Tsander ; λετονικά: Frīdrihs Canders‎ , 11 Αυγούστου [Π.Η. 23 Αυγούστου] 1887 - 28 Μαρτίου 1933), ήταν ένας Γερμανός από τη Βαλτική, πρωτοπόρος στην πυραυλική και διαστημικές πτήσεις στη Ρωσική Αυτοκρατορία και τη Σοβιετική Ένωση. Σχεδίασε τον πρώτο πύραυλο υγρού καυσίμου, που εκτοξεύτηκε στη Σοβιετική Ένωση, το GIRD -X, και έκανε πολλές σημαντικές θεωρητικές συνεισφορές στο δρόμο προς το διάστημα.

Βιογραφία
---------

Ο Τσάντερ γεννήθηκε στη Ρίγα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, σε μια κοινότητα της Βαλτικής Γερμανίας.   Ο πατέρας του Άρθουρ Γκέοργκ Τσάντερ (Arthur Georg Zander) ήταν γιατρός, αλλά ο Φρίντριχ Τσάντερ γοητεύτηκε από άλλες φυσικές επιστήμες. Ο Τσάντερ εγγράφηκε στο αστικό τεχνικό γυμνάσιο της Ρίγας το 1898, για ένα επταετές πρόγραμμα στο οποίο ήταν κορυφαίος μαθητής. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εξοικειώθηκε με το έργο του Κωνσταντίνου Τσιολκόφσκι και το διαστημικό ταξίδι έγινε το σημαντικότερο επιστημονικό του πάθος. Ενώ σπούδαζε μηχανική στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο της Ρίγας, πραγματοποίησε υπολογισμούς τροχιάς για μια πτήση προς τον Άρη. Ο Άρης κράτησε μια ιδιαίτερη γοητεία για τον Τσάντερ και η φράση «Προώθηση στον Άρη!» (Вперед, на Марс!) έγινε το διάσημο σύνθημά του.

Αποφοίτησε με το πτυχίο μηχανικής το 1914, μετακόμισε στη Μόσχα το 1915. Εργάστηκε στο εργοστάσιο καουτσούκ "Provodnik" και στη συνέχεια το 1919 εργάστηκε στο Aircraft Factory No. 4 ("Motor"). Το 1923, παντρεύτηκε με την A.F. Μιλιούκοβα, και είχαν μια κόρη με το όνομα Άστρα και έναν γιο με το όνομα Ερμή. Ο Ερμής πέθανε από οστρακιά το 1929. Μετά από αρκετά χρόνια ανεργίας και εντατικής έρευνας για πυραύλους και διαστημικά ταξίδια, το 1926, ο Τσάντερ άρχισε να εργάζεται στο Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού Αεροπορίας, και το 1930 εργάστηκε στο Κεντρικό Ινστιτούτο Αεροπορικών Κατασκευών (TsIAM).

Επιστημονικές συνεισφορές
-------------------------

 Φρίντριχ Τσάντερ 
Το 1908, σημείωσε τα προβλήματα των διαπλανητικών ταξιδιών στα οποία αντιμετώπισε θέματα, όπως η υποστήριξη της ζωής και έγινε ο πρώτος που πρότεινε την ανάπτυξη φυτών σε θερμοκήπια πάνω σε ένα διαστημικό σκάφος. Το 1911, δημοσίευσε σχέδια για ένα διαστημικό σκάφος, που κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας εύφλεκτα κράματα αλουμινίου στη δομή του, που θα απογειώνονταν σαν ένα συμβατικό αεροσκάφος και έπειτα έκαψαν τα φτερά του για καύσιμα καθώς έφτασε στην ανώτερη ατμόσφαιρα και δεν τα χρειάζονταν πλέον. Το 1921, παρουσίασε το υλικό του στην Ένωση Εφευρετών (AIIZ), όπου συνάντησε και συζήτησε το διαστημικό ταξίδι με τον VI Lenin, ο οποίος παρευρέθηκε στο συνέδριο. Το 1924, το δημοσίευσε στο περιοδικό Technology and Life (Tekhnika i Zhizn).

Το 1924 ήταν μια ιδιαίτερα δραστήρια χρονιά για τον Τσάντερ. Το προηγούμενο έτος, ο Hermann Oberth είχε δημοσιεύσει το σημαντικό θεωρητικό έργο "Die Rakete zu den Planetenräumen" ("Ο πύραυλος στον διαπλανητικό χώρο"), ο οποίος με τη σειρά του εισήγαγε τον Τσάντερ και άλλους Ρώσους ενθουσιώδεις στο πρωτοποριακό έργο του Robert Goddard ("Μια Μέθοδος του προσέγγισης πολύ μεγάλων υψομέτρων" που δημοσιεύθηκε το 1919).  Ο Τσάντερ το εκμεταλλεύτηκε προωθώντας το έργο του Τσιολκόφσκι και αναπτύσσοντάς το περαιτέρω. Μαζί με τον Βλαντιμίρ Βετσίνκιν (Vladimir Vetchinkin) και μέλη μιας λέσχης πυραύλων στην ακαδημία της αεροπορίας, ίδρυσε την Εταιρεία Μελετών Διαπλανητικών Ταξιδιών. Σε μια πρώιμη δημοσίευση, θα ήταν οι πρώτοι, που θα πρότειναν τη χρήση της ατμόσφαιρας της Γης ως έναν τρόπο φρεναρίσματος ενός διαστημικού σκάφους, που επιστρέφει στη Γη. Την ίδια χρονιά, ο Τσάντερ κατέθεσε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στη Μόσχα για έναν φτερωτό πύραυλο, που πίστευε ότι θα ήταν κατάλληλος για διαπλανητική πτήση και τον Οκτώβριο έδωσε διάλεξη στο Ινστιτούτο της Μόσχας σχετικά με τη δυνατότητα να φτάσει στον Άρη με πύραυλο. Κατά την ανάκριση μετά τη διάλεξη, συνόψισε τη σημασία της κατάκτησης αυτού του πλανήτη ειδικότερα: «επειδή έχει μια ατμόσφαιρα και την ικανότητα να στηρίζει τη ζωή. Ο Άρης είναι επίσης γνωστός ως «το κόκκινο αστέρι» και αυτό είναι το έμβλημα του μεγάλου σοβιετικού στρατού μας».

Γύρω από αυτό το διάστημα, ο Τσάντερ έγινε ο πρώτος, που πρότεινε το ηλιακό πανί ως μέσο προώθησης διαστημικών σκαφών, αν και ο Γιοχάνες Κέπλερ είχε προτείνει ένα ηλιακό ιστιοφόρο τον 17ο αιώνα.

Το 1925 ο Τσάντερ παρουσίασε μια εφημερίδα, "Προβλήματα πτήσης με αεροπλάνο: διαπλανητικές πτήσεις", στην οποία πρότεινε ότι ένα διαστημικό σκάφος, που ταξιδεύει μεταξύ δύο πλανητών, θα μπορούσε να επιταχυνθεί στην αρχή της πορείας του και να επιβραδυνθεί στο τέλος της τροχιάς του χρησιμοποιώντας το βαρύτητα των φεγγαριών των δύο πλανητών - μια μέθοδο γνωστή ως βαρυτική υποβοήθηση.  Ο Τσάντερ έδειξε τη βαθιά κατανόησή του για τη φυσική πίσω από την ιδέα και προέβλεψε το πλεονέκτημα, που μπορούσε να παίξει για διαπλανητικά ταξίδια, με ένα όραμα πολύ μπροστά από τους συγχρόνους του. 

Το 1929-1930, ενώ ήταν στο IAM, ο Τσάντερ δούλεψε πάνω στον πρώτο του κινητήρα, OR-1, ο οποίος έτρεχε με συμπιεσμένο αέρα και βενζίνη και βασιζόταν σε ένα τροποποιημένο καυστήρα. Δίδαξε επίσης μαθήματα στο Ινστιτούτο Αεροπορίας της Μόσχας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το 1931, ο Τσάντερ ήταν ιδρυτικό μέλος του GIRD (Ομάδα για τη Μελέτη της Αντιδραστικής Κίνησης) (Группа изучения реактивного движения (ГИРД)) στη Μόσχα. Ως επικεφαλής της ταξιαρχίας # 1, ο Τσάντερ εργάστηκε στον πυραυλικό κινητήρα OR-2 (GIRD-02), για να τροφοδοτήσει τον φτερωτό πυραύλο κρουζ "216". Εργάστηκε επίσης στον κινητήρα και τον πύραυλο GIRD-10, ο οποίος πέταξε με επιτυχία στις 25 Νοεμβρίου 1933. Ο Τσάντερ είχε σχεδιάσει τον πύραυλο, αλλά δεν έζησε, για να τον δει να πετάει, επειδή πέθανε από τύφο τον Μάρτιο του ίδιου έτους στην πόλη Κισλοβόντσκ .

Αφιερώματα
----------

* Ο κρατήρας Τσάντερ στη Σελήνη πήρε το όνομά του.
* Η Λετονική Ακαδημία Επιστημών απονέμει ένα βραβείο φυσικής και μαθηματικών προς τιμήν του.
* Από το 1992, η Ρωσική Ακαδημία Επιστημών απονέμει το βραβείο Τσάντερ, το υψηλότερο επιστημονικό βραβείο της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών για "εξαιρετικό θεωρητικό έργο στον τομέα της επιστήμης πυραύλων και διαστημικών επιστημών".
* Ο Τσάντερ εμφανίζεται σε γραμματόσημα της Σοβιετικής Ένωσης (1964), της Λετονίας (2012) και της Ρωσίας (2012)
* Το οικογενειακό σπίτι του Τσάντερ στη Ρίγα ήταν ένα μουσείο (μέχρι την πρόσφατη αλλαγή στην ιδιοκτησία του) και ο δρόμος, στον οποίο βρίσκεται, πήρε το όνομά του.
* Ένα μνημείο εγκαταστάθηκε κοντά στην οικογενειακή κατοικία στη Ρίγα.
* Δρόμοι, που πήραν το όνομά τους από τον Τσάντερ , βρίσκονται επίσης στη Μόσχα και στο Κισλοβόντσκ.

Παραπομπές
----------

 

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
2. 1 2  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. zander-friedrich-arturowitsch.
3. 1 2  «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
4. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
5. ↑  Ανακτήθηκε στις 20  Ιουνίου 2019.
6. ↑  Romanovskis, T (2004). «Comment on Families of Keplerian orbits». *European Journal of Physics* **25** (2): L17–L19. doi:10.1088/0143-0807/25/2/L03.
7. ↑  *Another distinguished German from Riga was Friedrich Zander (1887-1933), who graduated from the Mechanics Department of Riga Polytechnic Institute in 1914 and remained there to pursue research which culminated in the construction of the first rocket.*, Contribution of Baltic Germans to Science The Latvian Institute Αρχειοθετήθηκε 2017-08-22 στο Wayback Machine.
8. ↑  Tsander, FA, "Autobiography of Fridrikh Arturovich Tsander, Production Engineer" (in Russian), March 12, 1927.
9. ↑  Freeman, Marsha (2003). «The contributions of Fridrikh Tsander: A memoir». *Acta Astronautica* **52** (8): 591–9. doi:10.1016/S0094-5765(02)00132-7. Bibcode: 2003AcAau..52..591F.
10. ↑  Petrovich, G.V. (2002) *The Soviet Encyclopedia of Space Flight*. University Press of the Pacific. p. 468. (ISBN 978-0898759198)
11. ↑  Siddiqi, Asif (2004). «Deep Impact: Robert Goddard and the Soviet 'Space Fad' of the 1920s». *History and Technology* **20** (2): 97–113. doi:10.1080/0734151042000240782.
12. ↑  Zander‘s 1925 paper, "Problems of flight by jet propulsion: interplanetary flights," was translated by NASA. See NASA Technical Translation F-147 (1964); specifically, Section 7: Flight Around a Planet’s Satellite for Accelerating or Decelerating Spaceship, pp. 290-292.
13. ↑  Negri, Rodolfo Batista; Prado, Antônio Fernando Bertachini de Alme (14 July 2020). «A historical review of the theory of gravity-assists in the pre-spaceflight era». *Journal of the Brazilian Society of Mechanical Sciences and Engineering* **42** (8). doi:10.1007/s40430-020-02489-x. .

Εικόνες
-------

* γραμματόσημο Ρωσίας (1964)γραμματόσημο Ρωσίας (1964)
* γραμματόσημο Ρωσίας (2012)γραμματόσημο Ρωσίας (2012)
* γραμματόσημο Λετονίας (2012)γραμματόσημο Λετονίας (2012)
* 
* το σπίτι του Τσάντερ στη Ρίγατο σπίτι του Τσάντερ στη Ρίγα

Βιβλιογραφία
------------

* Цандер, Фридрих Артурович (1967). (στα Russian). Moscow: Nauka.  Missing or empty `|title=` (βοήθεια)CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link) 
	+ Τεχνική μετάφραση από τη NASA :Tsander, Fridrikh Arturovich (1969). *From a scientific heritage*. Washington D.C.: NASA.  *Από μια επιστημονική κληρονομιά*. Ουάσιγκτον DC : NASA .
* Tsander, Fridrikh Arturovich (1977). *Selected Papers* (στα Russian). Riga: Zinātne. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
* Golovanov, Yaroslav (1985). *The Martian:Tsander* (στα Russian). Moscow: Molodaya Gvardiya. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2021. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
* Georgiy Stepanovich Vetrov, *SP Korolyov και διάστημα.* *Πρώτα βήματα. - 1994 M. Nauka ,(ISBN 5-02-000214-3) .*


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 25929826
* **ΕΒΕ**: 173633
* LCCN: n81085757
* ISNI: 0000 0001 0960 8440
* GND: 1037920791
* SELIBR: 180985
* NLA: 35557038
* NKC: xx0037568

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
 |

 |