Η **Ελίζαμπεθ Μπόουεν** (αγγλικά: Elizabeth Bowen, πλήρες όνομα: Elizabeth Dorothea Cole Bowen) (7 Ιουνίου 1899 - 22 Φεβρουαρίου 1973) ήταν Βρετανίδα μυθιστοριογράφος και διηγηματογράφος ιρλανδικής καταγωγής. Διακρίθηκε για τα έργα της που αναφέρονται στην παρακμή της ανώτερης τάξης της βρετανικής κοινωνίας, καθώς και στη ζωή στο Λονδίνο την εποχή του Β΄Παγκοσμίου πολέμου.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Η Ελίζαμπεθ Δωροθέα Κόουλ Μπόουεν γεννήθηκε το 1899 στο Δουβλίνο και ήταν μοναχοκόρη δικηγόρου από παλιά αριστοκρατική προτεσταντική αγγλο-ιρλανδική οικογένεια. Η οικογένεια περνούσε συχνά τα καλοκαίρια στην έπαυλη Μπόουεν, ένα οικογενειακό κτήμα στην κομητεία Κορκ και τους χειμώνες στο Δουβλίνο. Η οικογενειακή της ζωή διαταράχθηκε όταν, το 1905, ο πατέρας της υπέστη νευρικό κλονισμό και νοσηλεύτηκε, με τη μητέρα της εγκαταστάθηκαν στο Χάιθ, στην ακτή του Κεντ στην Αγγλία. Μέχρι το 1912 ο πατέρας της είχε αναρρώσει αλλά πέθανε η μητέρα της και η Μπόουεν στα εφηβικά της χρόνια ανατράφηκε από τις θείες της: η εμπειρία της ορφάνιας ήταν πολύ παρούσα στα μυθιστορήματά της. Εκπαιδεύτηκε από το 1914 έως το 1917 σε αγγλικό οικοτροφείο για κορίτσια. Αφού έζησε λίγο χρόνο στο Λονδίνο, σε ηλικία 20 ετών, σε μια προσπάθεια να βελτιώσει το εισόδημά της, αποφάσισε να αφοσιωθεί στη συγγραφή, αφού εγκατέλειψε την πρωταρχική της δραστηριότητα ως ζωγράφος. Εντάχθηκε στον κύκλο του Μπλούμσμπερι και συνδέθηκε με μοντερνιστές συγγραφείς, όπως τη Βιρτζίνια Γουλφ και τον Τ. Σ. Έλιοτ. Το 1923 εξέδωσε το πρώτο της βιβλίο, τη συλλογή διηγημάτων *Συναντήσεις*. Ακολούθησε το 1927 *Το ξενοδοχείο*, στο οποίο παρουσιάζεται μια τυπική ηρωίδα της Μπόουεν - μια νεαρή γυναίκα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη ζωή για την οποία είναι απροετοίμαστη. Το μυθιστόρημά της για τον Ιρλανδικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας *Ο τελευταίος Σεπτέμβρης* εκδόθηκε το 1929.

Το 1923 παντρεύτηκε τον Άλαν Κάμερον, που εργάζονταν για το BBC. Η προσωπική της ζωή ήταν έντονη, είχε διάφορες εξωσυζυγικές σχέσεις.

Εκτός από τις παραμονές της στην έπαυλη Μπόουεν*,* που κληρονόμησε το 1930, έζησε για μερικά χρόνια στην Οξφόρδη και κυρίως στο Λονδίνο. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου εργάστηκε εθελοντικά στο βρετανικό υπουργείο Πληροφοριών και υπηρέτησε στην πολιτική άμυνα ως φύλακας αεροπορικών επιδρομών. Ο σύζυγός της συνταξιοδοτήθηκε το 1952, και οι δύο μετακόμισαν στην έπαυλη Μπόουεν, όπου ο Κάμερον πέθανε λίγους μήνες αργότερα. Για κάποιο διάστημα, η συγγραφέας προσπάθησε να διατηρήσει την ακριβή έπαυλη, κερδίζοντας επιπλέον χρήματα δίνοντας διαλέξεις για την ιστορία της λογοτεχνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, το σπίτι κατεδαφίστηκε το 1960.

Αφού πέρασε αρκετά χρόνια χωρίς μόνιμη κατοικία, τελικά εγκαταστάθηκε στο Χάιθ, όπου πέθανε το 1973, σε ηλικία 73 ετών. Ενταφιάσθηκε δίπλα στον σύζυγό της κοντά στην είσοδο της έπαυλης.

Λογοτεχνικό έργο
----------------

Λόγω της καταγωγής της από την αγγλο-ιρλανδική ανώτερη τάξη, η οποία πάντα έβλεπε την Ιρλανδία ως μέρος του ευρύτερου αγγλόφωνου κόσμου, κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στην ιρλανδική λογοτεχνία του 20ού αιώνα. Πολλά από τα μυθιστορήματα και διηγήματά της αντικατοπτρίζουν ξεκάθαρα την ενδιάμεση θέση μεταξύ των δύο κόσμων της Ιρλανδίας και της Αγγλίας, που απομακρύνονταν όλο και περισσότερο κατά τη διάρκεια της ζωής της. 

Η συνειδητοποίηση ότι ανήκει σε μια παρακμάζουσα κοινωνική τάξη διαμόρφωσε τη ζωή και την εργασία της, όπως και η επισφαλής οικογενειακή της κατάσταση, η οποία χαρακτηρίστηκε από τον πρόωρο θάνατο της μητέρας της, τις ψυχολογικές κρίσεις του πατέρα της και την πώληση και κατεδάφιση της έπαυλης Μπόουεν. Στο έργο της συχνά απεικονίζονται οριακές ψυχολογικές καταστάσεις. Ο πόλεμος αποτελεί επίσης τη βάση για μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων της. Στο διήγημα *Σάββατο απόγευμα* (1945), η σύγκρουση μεταξύ της καθημερινής αγγλικής πραγματικότητας και της παρακμιακής κατάστασης διαβίωσης της ιρλανδικής αριστοκρατίας επιδεινώνεται περαιτέρω από την αγωνία και τις επιδρομές βομβαρδισμών κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η οικογενειακή συνάντηση στο κτήμα της ιρλανδικής επαρχίας που περιγράφεται σ' αυτό το διήγημα χαρακτηρίζεται από φόβο αλλά και έλλειψη κατανόησης και συναισθηματική ψυχρότητα των μελών της οικογένειας. Το μυθιστόρημά της *Η κάψα της μέρας* (1948) διαδραματίζεται στο Λονδίνο την εποχή του πολέμου και είναι από τα πιο σημαντικά έργα της.

Το επίκεντρο των μυθιστορημάτων του Μπόουεν είναι κυρίως η κριτική της βρετανικής κοινωνίας της ανώτερης τάξης, της οποίας περιγράφει τη φθορά. Η παρακμή του κοινωνικού πλαισίου αντανακλάται στον κόσμο των αφηγηματικών της χαρακτήρων με ανήσυχα πρόσωπα που συχνά βιώνουν κρίσεις σχέσεων.

Το ύφος των έργων της είναι ιδιαίτερα επεξεργασμένο και επηρεασμένο τον λογοτεχνικό μοντερνισμό. Ήταν θαυμάστρια του κινηματογράφου και επηρεάστηκε από τις τεχνικές κινηματογραφικής παραγωγής της εποχής της. Ωστόσο τα έργα της δύσκολα μπορούν να κατηγοριοποιηθούν, στα περισσότερα ακολούθησε τη ρεαλιστική παραδοσιακή γραφή.

Η Μπόουεν συγκρίνεται συχνά με τη Βιρτζίνια Γουλφ, με την οποία ήταν φίλη, και, κυρίως λόγω της λεπτομερούς ψυχολογικής περιγραφής των χαρακτήρων της, με την Τζέιν Όστεν.

Αρκετά έργα της έχουν διασκευαστεί σε τηλεοπτικές και κινηματογραφικές ταινίες. 

### Διακρίσεις

Η Μπόουεν τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις για το έργο της. Το 1969 της απονεμήθηκε το βραβείο James Tait Black Memorial Prize για το μυθιστόρημά της *Εύα Τράουτ*. Το 1949 ανακηρύχθηκε επίτιμη διδάκτωρ από το Trinity College του πανεπιστημίου του Δουβλίνου και το 1952 από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το Bryn Maur College των ΗΠΑ. Το 1948 χρίσθηκε Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.Το 1961 αναγορεύθηκε επίτιμο ξένο μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων.

Επιλεγμένα έργα
---------------

### Μυθιστορήματα

* *The Hotel* (1927, *Το ξενοδοχείο*)
* *The Last September* (1929, *Ο τελευταίος Σεπτέμβρης*)
* *Friends and Relations* (1931, *Φίλοι και σχέσεις*)
* *To the North* (1932, *Προς τον Βορρά*)
* *The House in Paris* (1935, *Το Σπίτι στο Παρίσι*)
* *The Death of the Heart* (1938) *Ο θάνατος της καρδιάς,* ελλ. μτφ: Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Νεφέλη, 1998
* *The Heat of the Day* (1948, *Η κάψα της μέρας*)
* *A World of Love* (1955, *Κόσμος αγάπης*)
* *The Little Girls* (1964, *Τα μικρά κορίτσια*)
* *Eva Trout* (1968, *Εύα Τράουτ*)

### Συλλογές διηγημάτων

* *Encounters* (1923, *Συναντήσεις*)
* *Ann Lee's and Other Stories* (1926)
* *Joining Charles and Other Stories* (1929)
* *The Cat Jumps and Other Stories* (1934)
* *Look at All Those Roses* (1941)
* *The Demon Lover and Other Stories* (1945)
* *Ivy Gripped the Steps and Other Stories* (1946, USA)
* *Stories by Elizabeth Bowen* (1959)
* *A Day in the Dark and Other Stories* (1965)
* *The Good Tiger* (1965, παιδικό βιβλίο)
* *Elizabeth Bowen's Irish Stories* (1978)
* *The Collected Stories of Elizabeth Bowen* (1980)
* *The Bazaar and Other Stories* (2008)

### Δοκίμια

* *Bowen's Court* (1942, 1964)
* *Seven Winters: Memories of a Dublin Childhood* (1942)
* *English Novelists* (1942)
* *Anthony Trollope: A New Judgement* (1946)
* *Why Do I Write?: An Exchange of Views between Elizabeth Bowen, Graham Greene and V.S. Pritchett* (1948)
* *Collected Impressions* (1950)
* *The Shelbourne* (1951)
* *A Time in Rome* (1960)
* *Afterthought: Pieces About Writing* (1962)
* *Pictures and Conversations* (1975)
* *The Mulberry Tree: Writings of Elizabeth Bowen* (1999)
* *"Notes on Éire": Espionage Reports to Winston Churchill by Elizabeth Bowen, 1940–1942* (2008)
* *People, Places, Things: Essays by Elizabeth Bowen* (2008)
* *Love's Civil War: Elizabeth Bowen and Charles Ritchie: Letters and Diaries, 1941–1973* (2009)
* *Listening In: Broadcasts, Speeches, and Interviews by Elizabeth Bowen* (2010)
* *Elizabeth Bowen's Selected Irish Writings* (2011)
* *The Weight of a World of Feeling: Reviews and Essays by Elizabeth Bowen* (2016)

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11893656j. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. 1 2  (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. nm0100837. Ανακτήθηκε στις 15  Οκτωβρίου 2015.
3. 1 2  «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Elizabeth-Bowen. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 12  Δεκεμβρίου 2014.
5. 1 2 3 4  *Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων*. ola2002153896. Ανακτήθηκε στις 30  Αυγούστου 2020.
6. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11893656j. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
7. ↑  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/97338. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
8. 1 2  Virginia Blain, Isobel Grundy, Patricia Clements: «The Feminist Companion to Literature in English» (Αγγλικά) 1990. σελ. 121.
9. 1 2 3  «Kindred Britain»
10. ↑  p34130.htm#i341295. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
11. 1 2  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
12. ↑  thebookerprizes.com/the-booker-library/authors/elizabeth-bowen.
13. ↑  «Fiction winners». Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.
14. 1 2 . «enotes.com/topics/elizabeth-bowen».
15. 1 2 . «britannica.com/biography/Elizabeth-Bowen».
16. ↑ . «bowensociety.com/about-elizabeth-bowen/».
17. ↑ . «norman.hrc.utexas.edu/Bowen, Elizabeth, 1899-1973».
18. ↑ . «oxfordbibliographies.com/Elizabeth Bowen».
19. ↑ . «imdb.com/The House in Paris/TV Movie/1959».
20. ↑ . «imdb.com/The Last September/1999».
21. ↑ . «connollycove.com/irish-author-elizabeth-bowen-life-and-legacy/».
22. ↑ . «biblionet.gr/titleinfo/Ο θάνατος της καρδιάς».

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 19674925
* **Europeana**: agent/base/67148
* **ΕΒΕ**: 79356
* **AA**: 115898
* LCCN: n78095463
* ISNI: 0000 0001 0876 0934
* GND: 118659596
* SELIBR: 178859
* SUDOC: 026748312
* BNF: cb11893656j (data)
* NDL: 00434039
* NKC: ola2002153896
* ICCU: CFIV022035
* BNE: XX1208697
* CiNii: DA00910275

 |

 |