Το επιβατικό πλοίο **Χρυσή Αυγή** κατασκευάστηκε το 1970 στην Ιαπωνία για λογαριασμό της εταιρίας Kyoei Unyu K.K.. και ονομάστηκε HAYABUSA. Το 1977 αγοράστηκε από την εταιρεία «Γραμμή Ηπείρου Ε.Π.Ε.», του Αύγουστου Πολέμη, μετονομάστηκε σε Χρυσή Αυγή. Βυθίστηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1983 στην περιοχή του Κάβο Ντόρο, με αποτέλεσμα 28 άτομα να χάσουν τη ζωή τους.

Το χρονικό
----------

Στις 23 Φεβρουαρίου 1983 το *Χρυσή Αυγή*, πλοίο επιβαταγωγό το οποίο παράνομα  λειτουργούσε ο πλοιοκτήτης του ως φορτηγό-οχηματαγωγό, αναχώρησε από το λιμάνι της Ραφήνας κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες με προορισμό τα νησιά Άνδρο-Πάρο-Νάξο μεταφέροντας 9 βυτιοφόρα οχήματα με φορτίο υγρών καυσίμων, 4 φορτηγά, 14 οδηγούς και 23 μέλη πλήρωμα.

Η αναχώρηση συνέβη υπό της πιέσεις του πλοιοκτήτη και σημαντικών παραγόντων των νησιών για να μην υπάρξουν προβλήματα ανεφοδιασμού σε αυτά, καθώς ο πλοίαρχος ήταν αντίθετος στην αναχώρηση λόγο των ισχυρών ανέμων. Γύρω στις 18:30, 2 μίλια μακριά από τη νησίδα «Μαντήλι» και ενώ έπνεαν άνεμοι 8 μποφώρ, το πλοίο πήρε απότομα κλίση εξαιτίας της μετατόπισης των οχημάτων στο γκαράζ. Ο πλοίαρχος, ο υποπλοίαρχος, και ένας ακόμη αξιωματικός γέφυρας μετέβησαν στο γκαράζ του πλοίου για να διευθετήσουν την κατάσταση αλλά κατά την προσπάθεια τους να μετακινήσουν τα φορτηγά και λόγω ανεπαρκούς εξαερισμού του πλοίου (καθώς ήταν επιβαταγωγό και όχι φορτηγό-οχηματαγωγό πλοίο) υπήρξε ανάφλεξη καυσίμων και έκρηξη με αποτέλεσμα να σκοτωθούν ακαριαία όσοι βρίσκονταν στο γκαράζ.  
 
Πολλοί για να γλυτώσουν από τις φλόγες έπεσαν στο νερό. Εικάζεται ότι την ανάφλεξη-έκρηξη των αναθυμιάσεων των καυσίμων και των ίδιων των καυσίμων δημιούργησαν οι σπινθήρες του εκκινητή ( μίζα ) ενός από τα οχήματα που οι αξιωματικοί επιχείρησαν να μετακινήσουν εντός του γκαράζ ή η χρίση αναπτήρα των ευρισκόμενων στο γκαράζ ή σπινθήρες που δημιουργήθηκαν από την ίδια την μετατόπιση του φορτίου. 
Το Χρυσή Αυγή αναποδογύρισε τελικώς, κάτι που το οδήγησε στο να χάσει τον φωτισμό του και να εγκλωβίσει ανθρώπους στο εσωτερικό του. Στο σήμα κινδύνου που εξέπεμψε το πλοίο ανταποκρίθηκαν το *«Χρυσή Άμμος 3», το ρωσικό αλιευτικό «Σάμπυ Ράμπατ», το ρουμανικό «Μπολντεϊν» καθώς και το «Καστριανή Κέας». Το «Χρυσή Άμμος 3» τραγικά στην προσπάθεια εύρεσης του ναυαγίου έπεσε πάνω στο αναποδογυρισμένο <<Χρυσή Αυγή>> δημιουργώντας του ρήγμα και βυθίζοντας το, πιθανός σκοτώνοντας ταυτόχρονα ναυαγούς με τις προπέλες του που είχαν πέσει στην θάλασσα για να σωθούν.* Το ρωσικό αλιευτικο «*Σάμπυ Ράμπατ*» έριξε τα δίχτυα του στην θάλασσα με τους ναυαγούς να σκαρφαλώνουν πάνω σε αυτά και να ανεβαίνουν στο αλιευτικό, έσωσε τους περισσότερους ναυαγούς. Το ρουμανικό «*Μπολντεϊν*» καθώς και το «*Καστριανή Κέας*» στην δική τους προσπάθεια διάσωσης τραυμάτισαν θανατηφόρα μερικούς ναυαγούς με τις προπέλες τους στην προσπάθεια των ναυαγών να επιβιβαστούν σε αυτά αφού δημιούργησαν υδάτινη δύνη. Συνολικά 4 άτομα σκοτώθηκαν από τις προσπάθειες διάσωσης των άλλων πλοίων. Αργότερα έφθασαν στο σημείο του ατυχήματος και δυο πλοία του πολεμικού ναυτικού. Από τους 42 συνολικά επιβαίνοντες σώθηκαν μόνον οι 14.

| Είδος | Πλοίαρχος | Αριθμός επιβατών | Αριθμός θυμάτων | πλοιοκτήτης | Έτος ναυπήγησης |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Οχηματαγωγό κλειστού τύπου | Αντώνιος Γαρδέλης | 42 | 28 | Αύγουστος Πολέμης | 1970 |

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2017.
4. ↑
5. ↑