Συντεταγμένες: 50°12′21″N 22°32′0″E﻿ / ﻿50.20583°N 22.53333°E﻿ / 50.20583; 22.53333

Ο **Βίσουοκ** (πολωνικά: Wisłok) είναι ποταμός στη νοτιοανατολική Πολωνία, παραπόταμος του ποταμού Σαν, με μήκος 220 χιλιόμετρα και έκταση λεκάνης απορροής 3.538 χλμ2 (όλα στην Πολωνία). Η ρίζα του ονόματος *Vis-lok* είναι ινδοευρωπαϊκή ή πρωτοϊνδοευρωπαϊκή.

Οι πρώτες μεταλλικές γέφυρες σε αυτοκινητόδρομους κατασκευάστηκαν στη Γαλικία. Ήταν γέφυρες στον ποταμό Βίσουοκ στο Ζέσουφ (1877) και στον ποταμό Ράμπα στην Κσιονζνίτσα (1877)), η κατασκευή των πρώτων δικτυωτών μεταλλικών γεφυρών στα εδάφη της Πολωνίας.

Ιστορία
-------

Δεν υπάρχουν στοιχεία για τους οικισμούς στην πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, όταν μια παλιά εμπορική οδός διέσχιζε την περιοχή κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Βίσουοκ. Η κοιλάδα του Βίσουοκ πρέπει να ήταν σημαντικός εμπορικός δρόμος και άξονας ανθρώπινης εγκατάστασης ήδη από τον 9ο ή τον 10ο αιώνα. Η περιοχή στη συνέχεια έγινε μέρος του κράτους της Μεγάλης Μοραβίας. Μετά την εισβολή των ουγγρικών φυλών στην καρδιά της Αυτοκρατορίας της Μεγάλης Μοραβίας γύρω στο 899, οι Λένδιοι της περιοχής δήλωσαν την πίστη τους στην Ουγγρική Αυτοκρατορία. Στη συνέχεια, η περιοχή έγινε τόπος διαμάχης μεταξύ της Πολωνίας, του Ρως του Κιέβου και της Ουγγαρίας, ξεκινώντας τουλάχιστον από τον 9ο αιώνα. Αυτή η περιοχή αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 981 από το Νέστορα το Χρονικογράφο, όταν ο Μέγας Βλαδίμηρος Α΄ του Κιέβου κατέλαβε την περιοχή στο δρόμο του προς την Πολωνία. Το 1018 επέστρεψε στην Πολωνία, το 1031 πίσω στη Ρωσία και το 1340 ο Καζίμιρ Γ΄ ο Μέγας την ανέκτησε.

 Τα κατά προσέγγιση σύνορα της Μεγάλης Μοραβίας στη μεγαλύτερη έκτασή της σε παλαιότερο χάρτη (το 890–894)
Στα ιστορικά αρχεία ο ποταμός αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1372. Κατά τη διάρκεια 966-018, 1340-1772 (Βοεβοδάτο Ρουθηνίας) και κατά τη διάρκεια του 1918-1939, η περιοχή ήταν ένα μέρος της Πολωνίας.

Στην πραγματικότητα η εντατική ανάπτυξη των οικισμών στην περιοχή έλαβε χώρα κατά τον 13ο-15ο αιώνα. Οι οικισμοί βρίσκονταν σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο σε μια περιοχή που πλαισιώνεται από τους ποταμούς Βίσουοκ και Βισουόκα. Οι Γερμανοί εγκαταστάθηκαν στην επικράτεια του Βασιλείου της Πολωνίας (επικράτεια του σημερινού Βοεβοδάτου Κάτω Καρπαθίων) από τον 14ο έως τον 15ο αιώνα, κυρίως μετά την επιστροφή της περιοχής στην πολωνική σφαίρα επιρροής το 1340, όταν ο Καζίμιρ Γ΄ της Πολωνίας κατέλαβε το πόλεις της Ερυθράς Ρουθηνίας. Πιθανότατα υπήρχαν μερικοί απομονωμένοι άποικοι στην περιοχή του Κρόσνο, του Σάνοκ, του Γουάντσουτ, του Μπιετς και του Ζέσουφ νωρίτερα. Οι Γερμανοί προσελκύονταν συνήθως από βασιλιάδες που αναζητούσαν ειδικούς σε διάφορα επαγγέλματα, όπως τεχνίτες και μεταλλωρύχους. Συνήθως εγκαταστάθηκαν σε νεότερους οικισμούς αγοράς και εξόρυξης. Οι κύριες περιοχές οικισμού βρίσκονταν κοντά στο Κρόσνο και σε ορισμένα γλωσσικά νησιά στις περιοχές Ντόουι Γιασιέλσκο-Σανότσκιε (Πιτς) και Ζέσουφ. Οι άποικοι στην περιοχή Πιτς ήταν γνωστοί ως *Uplander Sachsen*. Μέχρι περίπου τον 15ο αιώνα, οι άρχουσες τάξεις των περισσότερων πόλεων στο σημερινό Πεδεμόντιο των Μπεσκίντι αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Γερμανούς.

 Το χωριό Μαρκόβα. Τα τυπικά *σπίτια Άνω Λουσατίας* – σπίτια, περίπου 150–200 χλμ. νοτιοανατολικά της Κρακοβίας, γύρω στον 18/19ο αιώνα, χτισμένα στο στυλ της αρχαίας ορεινής ατμόσφαιρας της Σαξονίας
Ενώ κατά την περίοδο 1772-1918 ανήκε στην Αυστριακή Αυτοκρατορία, αργότερα ανήκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία όταν εισήχθη διπλή μοναρχία στην Αυστρία. Αυτό το τμήμα της Πολωνίας ελεγχόταν από την Αυστρία για σχεδόν 120 χρόνια. Εκείνη την εποχή η περιοχή (συμπεριλαμβανομένης του δυτικού και ανατολικού Βοεβοδάτου Κάτω Καρπαθίων) ήταν γνωστή ως Γαλικία.

Η γραμμή του ποταμού Ντουνάγιετς και εκείνη του Σαν, και οι δύο στη Δυτική Γαλικία, σημάδεψαν τα δύο διαδοχικά στάδια στη ριζική μάχη που ξεκίνησε την αυστρο-γερμανική επίθεση του 1915 στο Ανατολικό Μέτωπο. Μια προσπάθεια να σταθούν στη γραμμή του ποταμού Βίσουοκ και του περάσματος του Γούπκουφ απέτυχε πριν από τις νέες αυστρο-γερμανικές επιθέσεις στις 8 Μαΐου 1915. Η κοιλάδα του Βίσουοκ ήταν ένας από τους στρατηγικά σημαντικούς ποταμούς των Καρπαθίων που αντιμετώπισαν σκληρές μάχες στο Ανατολικό Μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τη διάρκεια του χειμώνα 1914–1915.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Στατιστική Επετηρίδα της Δημοκρατίας της Πολωνίας 2017, Στατιστική Υπηρεσία Πολωνίας, σελ. 85-86
2. ↑  Γιάνους Γιανκόφσκι. Mosty w Polsce o mostowcy Polscy. 1973. σελ. 346
3. ↑  Acta Palaeobotanica. 1988. p. 25-29 op. cit. Żaki, Kunysz
4. ↑  *Głuchoniemcy* (Κωφοί Γερμανοί) [in:] Geographisches Ortsnamenlexikon des Polnischen Königreiches. Band II. S. 612 Βαρσοβία. 1889 (*Eine Bilddatenbank zur polnischen Geschichte*)
5. ↑  Φραντσίσεκ Κοτούλα. Pochodzenie domów przysłupowych w Rzeszowskiem. "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej" Jahr. V. Nr. 3/4, 1957, σελ. 557

Βιβλιογραφία
------------

* Καθ. Άνταμ Φάστναχτ. *Slownik Historyczno-Geograficzny Ziemi Sanockiej w Średniowieczu* *(Historic-Geographic Dictionary of the Sanok District in the Middle Ages*), Κρακοβία, 2002, (ISBN 83-88385-14-3).