Συντεταγμένες: 51°52′42″N 0°24′53″W﻿ / ﻿51.87833°N 0.41472°W﻿ / 51.87833; -0.41472

Το **Λούτον** (αγγλικά: *Luton*, /ˈluːtən/) είναι μεγάλη πόλη, δήμος και ενιαία αρχή που βρίσκεται στη νοτιοανατολική Αγγλία, αλλά στην περιοχή της Ανατολικής Αγγλίας για διοικητικούς σκοπούς. Έχει πληθυσμό 213.052 (εκτίμηση 2019) και είναι μια από τις πιο πολυπληθείς πόλεις χωρίς καθεστώς πόλης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η πόλη βρίσκεται επί του ποταμού Λία, περίπου 50 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Λονδίνου. Η ίδρυση της πόλης χρονολογείται στον έκτο αιώνα ως σαξονικό φυλάκιο στον ποταμό Λία, από τον οποίο προέρχεται το όνομά του. Το Λούτον καταγράφεται στο βιβλίο Domesday ως *Loitone* και *Lintone* και μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες στο Μπεντφοντσάιρ, η εκκλησία της Παναγίας, χτίστηκε τον 12ο αιώνα. Υπάρχουν τοπικά μουσεία που εξερευνούν την ιστορία του Λούτον στο Wardown Park και στο Stockwood Park.

Το Λούτον ήταν εδώ και πολλά χρόνια διάσημο για τα πιλοποιία του, και είχε επίσης μεγάλο εργοστάσιο της Vauxhall Motors. Η παραγωγή αυτοκινήτων στο εργοστάσιο ξεκίνησε το 1905 και συνεχίστηκε μέχρι το κλείσιμο του εργοστασίου το 2002. Η παραγωγή επαγγελματικών οχημάτων συνεχίζεται και η έδρα της Vauxhall Motors βρισκόταν για πολλά χρόνια στην πόλη, αλλά μετεγκαταστάθηκε το 2019 στο χωριό Τσάλτον, στο Μπεντφορντσάιρ στα βόρεια σύνορα του δήμου του Λούτον. Το αεροδρόμιο Λούτον του Λονδίνου άνοιξε το 1938 και είναι πλέον ένα από τα μεγάλα αεροδρόμια της Βρετανίας, ενώ υπάρχουν τρεις σιδηροδρομικοί σταθμοί στην πόλη. Το Πανεπιστήμιο του Μπεντφορντσάιρ δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση με το Πανεπιστήμιο του Λούτον, και δύο από τις πανεπιστημιουπόλεις του βρίσκονται στο Λούτον.

Η Λούτον Τάουν, με το παρατσούκλι «Οι Καπελάδες» ("The Hatters") λόγω της σύνδεσης της πόλης με την παρασκευή καπέλων, είχε αγωνιστεί για πολλές περιόδους στο αγγλικό πρωτάθλημα και κατέκτησε το Λιγκ Καπ Αγγλίας το 1988. Αγωνίζονται στο Κένιλγουορθ Ρόουντ, έδρα της ομάδας από το 1905, και η άδεια σχεδιασμού για ένα νέο μεγαλύτερο γήπεδο εγκρίθηκε το 2019. Το διεθνές καρναβάλι Λούτον, το μεγαλύτερο καρναβάλι μιας ημέρας στην Ευρώπη, πραγματοποιείται την ημέρα πριν από την τελευταία Δευτέρα του Μαΐου,  και το φεστιβάλ του Αγίου Πατρικίου πραγματοποιείται το σαββατοκύριακο πλησιέστερο στην Ημέρα του Αγίου Πατρικίου καθώς υπάρχει μεγάλη ιρλανδική κοινότητα στο Λούτον. Η πόλη έχει επίσης μεγάλη πακιστανική κοινότητα, η οποία μαζί με τους Ιρλανδούς προσελκύθηκαν για απασχόληση στο εργοστάσιο αυτοκινήτων Vauxhall. Το Luton Hoo είναι ένα αγγλικό εξοχικό, κτήμα και διατηρητέο κτίριο βαθμού Ι που σχεδιάστηκε από τον σκωτσέζικο αρχιτέκτονα Ρόμπερτ Άνταμ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland.
2. ↑  «Luton». Collins Dictionary. n.d. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2014.
3. ↑  «Table PHP01 2011 Census: Usual residents... wards in England and Wales;». *2011 Census: population and household estimates for Wards and Output Areas in England and Wales*. Office for National Statistics. 23 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2013. . Dunstable wards 36,253. Houghton Regis wards 17,283.
4. ↑  «Domesday book record». Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2008.
5. ↑  «Saint Marys Luton Church Architecture». *bedsarchives.bedford.gov.uk*. 5 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2019.
6. ↑  «Wardown House and Museum - About». *Luton Culture*.
7. ↑  «Stockwood Discovery Centre - About». *Luton Culture*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2019.
8. ↑  «End of an era for Vauxhall». *bbc.co.uk*.
9. ↑  «Contact Vauxhall».
10. ↑  «CAA Airport Data 2018» (PDF). *caa.co.uk*. UK Civil Aviation Authority.
11. ↑  «Our Heritage». *beds.ac.uk*.
12. ↑  «Our Campuses». *beds.ac.uk*.
13. ↑  «Power Court: Luton Town football stadium gains planning permission». *bbc.co.uk*.
14. ↑  «Luton – the town: Cultural diversity». *Our location*. University of Bedfordshire. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2011.
15. ↑  Like most long-held UK events on this date, before 1972 it was held during the Christian moving feast and discretionary holiday of Whitsuntide (Pentecost) exactly seven weeks after Easter, in this case usually on the Monday
16. ↑  «Are you interested in your culture & heritage?». *lutonirishforum.org*. Luton Irish Forum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2021.
17. ↑  Robin Richardson· Angela Wood. «The Achievement of British Pakistani Learners» (PDF). Trentham Books. σελίδες 2, 1–17.
18. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Αγγλία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 242579687
* GND: 4111438-3
* NKC: ge958013

 |

 |