Συντεταγμένες: 35°10′31″N 25°30′10″E﻿ / ﻿35.17528°N 25.50278°E﻿ / 35.17528; 25.50278

Ο **Άγιος Κωνσταντίνος** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Οροπεδίου Λασιθίου, της περιφερειακής ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 104 κατοίκους. Απέχει 42 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικόλαο και είναι κτισμένος σε υψόμετρο 860 μ.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Το οροπέδιο Λασιθίου κατά τα πρώτα ενετικά χρόνια ήταν εστία αναβρασμού και έδρα συχνών επαναστάσεων εναντίον των Βενετών, με αποτέλεσμα οι Βενετοί το 1364 να αποφασίσουν να καταστρέψουν τα χωριά του οροπέδιου και να απαγορεύσουν την κατοίκηση σε αυτό. Το 1465 όμως αποφασίστηκε να αρχίσει πάλι η καλλιέργεια σιτηρών στο οροπέδιο, αρχίζοντας τότε η εποχική κατοίκηση του οροπεδίου κατά τη σπορά και τη συγκομιβή. Αυτοί οι προσωρινοί οικισμοί - μετόχια έγιναν με τον καιρό μόνιμοι οικισμοί. Ένα από αυτά τα μετόχια ήταν και το μετόχι Αγίου Κωνσταντίνου. Ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα το αναφέρει στη δική του απογραφή το 1630, ως *S. Constantin metochio* με 30 σπίτια. Στην τουρκική απογραφή του 1671 απογράφεται μαζί με το Μαρμακέτο και είχε 45 χαράτσια.

Τον Ιανουαρίο του 1823, κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821, ο Αιγύπτιος Χασάν πασάς με τον στρατό του έφτασαν στο χωριό από το Καθαρό και έσφαξαν τους κατοίκους του χωριού. Στην απογραφή η οποία διεξήχθη από τους Αιγυπτίους το 1834, ο Άγιος Κωνσταντίνος είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, με 30 οικογένειες να κατοικούν σε αυτό. Στην απογραφή του 1881 υπαγόταν στον δήμο Τζερμιάδω και σύμφωνα με την απογραφή είχε 380 χριστιανούς κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 325 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Το 1925 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Οροπεδίου Λασιθίου.

### Απογραφές πληθυσμού

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

| Απογραφή | 1900 | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 324 | - | 244 | 447 | 400 | 328 | 279 | 224 |  | 175 | 104 |

Σημεία ενδιαφέροντος
--------------------

Κοντά στο χωριό, πάνω σε μικρό ύψωμα, βρίσκεται η μονή Κρουσταλλένιας. Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε. Μέχρι το 1926 στη μονή λειτουργούσε σχολείο, από τον 19ο αιώνα.

Διοικητικά στοιχεία
-------------------

Δείτε ***Κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου***

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι μαζί με τη Μονή Κρυσταλλένιας αποτελούν την κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου που υπάγεται στο Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 115 κατοίκους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. 1 2 3 4  Σπανάκης, Στέργιος (1993). *Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄*. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 70.
3. ↑  Σπανάκης, Στέργιος (1993). *Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β΄*. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελίδες 845–846.
4. ↑  «Άγιος Κωνσταντίνος (Λασιθίου)». *Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά*. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019.
5. ↑  «Ιερά Μονή Κρουσταλλένιας». *ΔHMOΣ ΟΡΟΠΕΔΙΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ*. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2020.
6. ↑  «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». *www.eetaa.gr*. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2022.
7. ↑  «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10878 (σελ. 404 του pdf)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου (ανά δημοτική ενότητα) |
| --- |
|  |
| 
* Αβρακόντες
* Άγιος Γεώργιος
* Άγιος Κωνσταντίνος
* Άγιος Χαράλαμπος
* Μονή Κρυσταλλένιας
* Καμινάκι
* Κάτω Μετόχι
* Κουδουμαλιά
* Λαγού
* Μαγουλάς
* Μαρμακέτο
* Μέσα Λασιθάκι
* Μέσα Λασίθι
* Νικηφόρηδων
* Μονή Βιδιανής
* Πινακιανό
* Πλάτη
* Σμαλιανό
* Τζερμιάδο
* Φαρσάρο
* Ψυχρό
 |
|  |
| 
* Έδρα: Τζερμιάδο
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου |
| --- |
|  |
| Κοινότητα Αβρακόντε | 
Αβρακόντες · Κουδουμαλιά |
|  |
| Κοινότητα Αγίου Γεωργίου Λασιθίου | 
Άγιος Γεώργιος |
|  |
| Κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου | 
Άγιος Κωνσταντίνος · Μονή Κρυσταλλένιας |
|  |
| Κοινότητα Καμινακίου | 
Καμινάκι |
|  |
| Κοινότητα Κάτω Μετοχίου | 
Άγιος Χαράλαμπος · Κάτω Μετόχι · Μονή Βιδιανής |
|  |
| Κοινότητα Λαγού | 
Λαγού · Πινακιανό |
|  |
| Κοινότητα Μαρμακέτου | 
Μαρμακέτο · Φαρσάρο |
|  |
| Κοινότητα Μέσα Λασιθίου | 
Μέσα Λασιθάκι · Μέσα Λασίθι · Νικηφόρηδων · Σμαλιανό |
|  |
| Κοινότητα Πλάτης | 
Πλάτη |
|  |
| Κοινότητα Τζερμιάδου | 
Τζερμιάδο |
|  |
| Κοινότητα Ψυχρού | 
Μαγουλάς · Ψυχρό |
|  |
| 
* Έδρα: Τζερμιάδον
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |