Σύγκριση μεγεθών μεταξύ του Ήλιου, ένος νέου υποκαφέ νάνου, και του Δία. Με την πάροδο του χρόνου ο υποκαφέ νάνος θα χάσει βαθμιαία τη θερμοκρασία του και θα μικρύνει σε μέγεθος.
Ένας **υποκαφέ νάνος** είναι ένα αστρονομικό αντικείμενο το οποίο σχηματίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως οι αστέρες και οι καφέ νάνοι, μέσω νεφελωμάτων, αλλά η μάζα του είναι κάτω από το όριο που απαιτείται για την θερμοπυρηνική σύντηξη του δευτέριου.[1] Άλλες ονομασίες για τα αντικείμενα αυτά είναι *ελεύθερα πλεούμενοι πλανήτες*[2] ή *καφέ νάνοι πλανητικής μάζας*.[3]

Νάνος ή πλανήτης
----------------

Οι υποκαφέ νάνοι σχηματίζονται με τον ίδιο τρόπο με τους αστέρες, ωστόσο δεν υπάρχει συμφωνία ανάμεσα στους αστρονόμους για το αν η διαδικασία σχηματισμού του αντικειμένου θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την απόφαση για το αν θα πρέπει το αντικείμενο να θεωρηθεί πλανήτης.[4]

Οι ελεύθερα πλεούμενοι υποκαφέ νάνοι δεν διαφέρουν σε τίποτα παρατηρησιακά από τους ορφανούς πλανήτες οι οποίοι δεν περιφέρονται γύρω από ένα αστέρα, ενώ ένας υποκαφέ νάνος ο οποίος σχηματίστηκε στην περιοχή ενός αστέρα μπορεί να παρασυρθεί στην τροχιά ενός άλλου γειτονικού αστέρα. Ένας ορισμός που έχει προταθεί ως προς το τι είναι ένας υποκαφέ νάνος, αναφέρει πως πρόκειται για ένα ελεύθερα πλεούμενο αντικείμενο το οποίο βρίσκεται στην περιοχή των νεαρών σε ηλικία αστρικών συμπλεγμάτων και η μάζα του είναι κάτω από το όριο το οποίο απαιτείται ώστε το σώμα να ταξινομηθεί ως καφέ νάνος.[5]

Η ελάχιστη απαιτούμενη μάζα αερίων η οποία απαιτείται ώστε να σχηματιστεί ένας υποκαφέ νάνος είναι περίπου 1 μάζα εφάμιλλη του Δία (MJ),[6]καθώς η κατάρρευση μέσω της βαρυτικής συστολής απαιτεί την παρουσία ακτινοβολίας με τη μορφή θερμότητας,[7] ενώ έχει προταθεί και υποψήφιος υποκαφέ νάνος μάζας 3 MJ.

Κατάλογος πιθανών υποκαφέ νάνων
-------------------------------

### Σε τροχιά ενός ή περισσότερων αστέρων

* WD 0806-661 B
* DT Virginis c
* FW Tauri b
* ROXs 42b b

### Σε τροχιά γύρω από ένα καφέ νάνο

* Μάζας 5–10MJ ζευγάρι με τον 2MASS J04414489+2301513
* 2M1207b

### Ελεύθεροι πλανήτες

* WISE 0855–0714 μάζας περίπου 3-10 MJ και σε απόσταση 7 ετών φωτός από τη Γη.
* S Ori 52
* UGPS J072227.51-054031.2
* Cha 110913-773444
* CFBDSIR2149-0403
* OTS 44
* PSO J318.5-22

Δείτε επίσης
------------

* Φαιός νάνος
* Καυτός Δίας
* Ερυθρός νάνος
* Ορφανός πλανήτης

Παραπομπές
----------

1. ↑  Working Group on Extrasolar Planets – Definition of a "Planet" POSITION STATEMENT ON THE DEFINITION OF A "PLANET" (IAU)
2. ↑  Delorme, P. (December 2012). «CFBDSIR2149-0403: a 4-7 Jupiter-mass free-floating planet in the young moving group AB Doradus ?». *Astronomy & Astrophysics*. doi:10.1051/0004-6361/201219984. Bibcode: 2012A&A...548A..26D. .
3. ↑  Luhman, K. L. (21 April 2014). «Discovery of a ~250 K Brown Dwarf at 2 pc from the Sun». *The Astrophysical Journal Letters* **786** (2): L18. doi:10.1088/2041-8205/786/2/L18. Bibcode: 2014ApJ...786L..18L.
4. ↑  What is a Planet? Debate Forces New Definition, by Robert Roy Britt, 02 November 2000
5. ↑  IAU WGESP, 'Position Statement on the Definition of "Planet"', 28 February 2003
6. ↑  Boss, Alan P.; Basri, Gibor; Kumar, Shiv S.; Liebert, James; Martín, Eduardo L.; Reipurth, Bo; Zinnecker, Hans (2003), «Nomenclature: Brown Dwarfs, Gas Giant Planets, and ?», *Brown Dwarfs* **211**: 529
7. ↑  Scholz, Alexander; Geers, Vincent; Jayawardhana, Ray; Fissel, Laura; Lee, Eve; Lafreniere, David; Tamura, Motohide (2009), «Substellar Objects in Nearby Young Clusters (Sonyc): The Bottom of the Initial Mass Function in Ngc 1333», *The Astrophysical Journal* **702**: 805, doi:10.1088/0004-637X/702/1/805