Συντεταγμένες: 47°22′0″N 8°33′0″E﻿ / ﻿47.36667°N 8.55000°E﻿ / 47.36667; 8.55000

Η **Ζυρίχη** (γερμανικά *Zürich*, γαλλικά *Zurich*, ιταλικά *Zurigo*) είναι η μεγαλύτερη πόλη στην Ελβετία (πληθυσμός: 371.767 το 2007, πληθυσμός της ευρύτερης αστικής περιοχής: 1.007.972) και πρωτεύουσα του καντονίου της Ζυρίχης. Ο πληθυσμός της μητροπολιτικeς περιοχής φτάνει τα 1,68 εκατομμύρια. Η πόλη είναι το οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της Ελβετίας (η πρωτεύουσα της Ελβετίας και έδρα της κυβέρνησης είναι η Βέρνη). Σύμφωνα με έρευνες το 2006 και το 2007 προσφέρει την καλύτερη ποιότητα ζωής στον κόσμο.

To όνομα της πόλης (*Zürich*) προέρχεται πιθανόν από την κελτική λέξη *Turus*, υπόθεση που στηρίζεται στην ανακάλυψη ενός τάφου του 2ου αιώνα, πάνω στον οποίο αναγράφεται το λατινικό όνομα *Turicum*.

Γεωγραφική θέση
---------------

Άποψη της παλιάς πόλης από τη λίμνη, με την εκκλησία Γκρος-μίνστερ στο κέντρο.
Η Ζυρίχη εκτείνεται γύρω από το βόρειο άκρο της ομώνυμης λίμνης και τις όχθες του ποταμού Λίματ. Το ιστορικό κέντρο, η παλιά πόλη, βρίσκεται λίγο βορειότερα από το σημείο που ο ποταμός εκβάλλει στη λίμνη.

Ιστορία
-------

Η ιστορία της Ζυρίχης ξεκινά από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν λειτουργούσε με το όνομα Turicum ένα σημείο είσπραξης φόρων στον ποταμό Λίματ. Η πόλη αναπτύχθηκε το Μεσαίωνα και το 1351 έγινε το πέμπτο μέλος στην ελβετική συνομοσπονδία (που εκείνη την περίοδο ήταν μια συνομοσπονδία ανεξάρτητων κρατών). Ήδη από το 19ο αιώνα αποτελεί το σημαντικότερο οικονομικό κέντρο της Ελβετίας.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Περίπου 30% των κατοίκων της Ζυρίχης δεν είναι Ελβετοί πολίτες. Η Γερμανία είναι η χώρα προέλευσης των περισσότερων μεταναστών, ακολουθούν η Ιταλία.

### Γλώσσα

Η επίσημη γλώσσα είναι τα Γερμανικά. Στον προφορικό λόγο πιο διαδεδομένη είναι μια τοπική διάλεκτος που αποτελεί παραλλαγή των Ελβετικών γερμανικών (διάλεκτος των γερμανικών που ομιλούνται στην Ελβετία). Άλλες διαδεδομένες γλώσσες (ως μητρικές) είναι τα Ιταλικά, Αλβανικά, Σέρβικα, Ισπανικά και Γαλλικά. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού μιλά δύο ή και τρεις γλώσσες, ενώ στον παραγωγικό τομέα εκτός από τα Γερμανικά χρησιμοποιούνται ευρέως τα Αγγλικά, Γαλλικά και Ιταλικά.

### Θρησκεία

Άποψη του κέντρου της πόλης με τις τέσσερις κύριες εκκλησίες και τους λόφους Άλμπις στο φόντο
Το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού είναι Χριστιανοί, κατανεμημένοι σε διάφορα δόγματα. Παλιότερα το πολυπληθέστερο χριστιανικό δόγμα ήταν ο Προτεσταντισμός, σήμερα προηγούνται οι Ρωμαιοκαθολικοί. Υπάρχει επίσης μια σημαντική κοινότητα Εβραίων (περίπου 5.000), ενώ τα τελευταία χρόνια έχει σημειώσει μεγάλη αύξηση ο αριθμός των Μουσουλμάνων (20.000 στην απογραφή του 2000).

Συγκοινωνίες
------------

Η Ζυρίχη αποτελεί βασικό συγκοινωνιακό κόμβο για την Ελβετία αλλά και την Κεντρική Ευρώπη. Ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός σταθμός της είναι ο μεγαλύτερος στην Ελβετία. Ανήκει στην SBB, την σιδηροδρομική εταιρεία της Ελβετίας. Εξυπηρετεί κίνηση για όλο το εσωτερικό της χώρας αλλά και για τις γειτονικές χώρες (Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία και Αυστρία). Το διεθνές αεροδρόμιο της Ζυρίχης επίσης είναι το μεγαλύτερο στην Ελβετία και εξυπηρετεί πληθώρα διεθνών προορισμών με απευθείας πτήσεις.

Η δημόσια συγκοινωνία στην πόλη καλύπτεται από συνδεδεμένα δίκτυα τραμ, λεωφορείων, τρένων καθώς και πλοίων για την κίνηση στο ποτάμι και τη λίμνη.

Οικονομία
---------

Η Ζυρίχη αποτελεί σημαντικό διεθνές οικονομικό κέντρο. Κυριαρχεί ο τομέας των τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Δύο από τις μεγαλύτερες ελβετικές τράπεζες, η UBS και η Credit Suisse, έχουν την έδρα τους στην πόλη και συγκεκριμένα στην πλατεία Parade-Platz. Πολλές άλλες καινοτόμες τράπεζες, όπως η Εναλλακτική Τράπεζα Ελβετίας AG, έχουντην έδρα τους ή παραρτήματα στη Ζυρίχη. Το 77% του εργατικού δυναμικού απασχολείται στον τομέα των υπηρεσιών .
Στη Ζυρίχη επίσης βρίσκεται το Χρηματιστήριο Αξιών της Ελβετίας.

Εκπαίδευση
----------

Στη Ζυρίχη βρίσκονται δύο πανεπιστήμια με μεγάλη ιστορία και διεθνή αναγνώριση, το Πολυτεχνείο ETH (έτος ίδρυσης 1855) και το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (έτος ίδρυσης 1833). Και στα δύο έχουν εργαστεί αρκετοί επιστήμονες που κέρδισαν βραβείο Νόμπελ. Ο συνολικός αριθμός των φοιτητών τους ξεπερνά τους 36.000, από τους οποίους ένα σημαντικό ποσοστό είναι αλλοδαποί.

Πολιτισμός
----------

Η πόλη αποτελεί και πολιτιστικό κέντρο με αίθουσες για όπερα, θέατρο, μουσική και πολλά μουσεία. Σημαντικά μουσεία είναι το *Κούνστχαους* (Kunsthaus), το Ελβετικό Εθνικό Μουσείο (Landesmuseum) και το Μουσείο Σχεδιασμού (Museum für Gestaltung). Στην πόλη εργάστηκε και δημιούργησε από το 1955 έως το 1996 η Ελληνίδα ιατρός και λογοτέχνιδα Φούλα Λαμπελέ.

Αθλητισμός
----------

Δύο ποδοσφαιρικές ομάδες της Ζυρίχης μετέχουν στην πρώτη κατηγορία, η ΦΚ Ζυρίχη και η Γκρασχόπερς. Η έδρα της πρώτης είναι το γήπεδο *Λέτσιγκρουντ* με χωρητικότητα 23.605 θεατών. Είναι ένα από τα τέσσερα ελβετικά στάδια που χρησιμοποιήθηκαν για τη διοργάνωση του Euro 2008. Στο ίδιο γήπεδο διοργανώνεται κάθε χρόνο διεθνές μίτινγκ στίβου, ένα από τα έξι του *IAAF Golden League*, της κορυφαίας ετήσιας διοργάνωσης της IAAF.

Περίπτερο του Λε Κορμπυζιέ, Έτος κατασκευής 1962-1967, Ζυρίχη, Ελβετία
Στη Ζυρίχη βρίσκεται η έδρα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) και η έδρα της Διεθνής Ομοσπονδία Χόκεϊ επί Πάγου.

Σημειώσεις
----------

1. ↑  (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) *archINFORM*. 1667. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018.
2. ↑  www.stadt-zuerich.ch/prd/de/index/ueber\_das\_departement/stadtpraesidentin.html.
3. ↑  www.stadt-zuerich.ch/prd/de/index/statistik/politik/wahlen.secure.html. Ανακτήθηκε στις 31  Ιανουαρίου 2014.
4. ↑  www.klimabuendnis.org/nc/kommunen/das-netzwerk.html.
5. ↑  klimabuendnis.ch.
6. ↑  iaks.sport/find-a-member. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2021.
7. ↑  Statistisches Jahrbuch des Kantons Zürich 2015 Φεβρουάριος 2015.
8. ↑  «Arealstatistik Standard - Gemeinden nach 4 Hauptbereichen». Federal Statistical Office. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2019.
9. ↑  data.stadt-zuerich.ch/dataset/b90c0f3b-b400-4563-8ae1-5d06e4e98880/resource/19dd9141-1770-4fac-829f-4afe04d74d60/download/bev322od3222.csv.
10. ↑  City Mayors: Best cities in the world (Mercer)
11. ↑  «Mercer's 2009 Quality of Living survey highlights». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2007.
12. ↑  Economist.com
13. ↑  «ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ: Λαμπελέ Φούλα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2017.
14. ↑  Βιβλιονετ: Λαμπελέ, Φούλα

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Ζυρίχη**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ζυρίχη** |


|  |  |
| --- | --- |
| WikiVoyage logoWikiVoyage logo | Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα:   **Ζυρίχη** |

* Επίσημη ιστοσελίδα της πόλης Αρχειοθετήθηκε 2004-08-23 στο Wayback Machine. (Γερμανικά)
* Επίσημη τουριστική ιστοσελίδα (Αγγλικά)
* Εκδρομή στη Ζυρίχη
* Ζυρίχη στο Curlie

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 261960983
* LCCN: n80013637
* ISNI: 0000 0001 2293 7775
* GND: 4068038-1
* SUDOC: 030205484
* BNF: cb12167046v (data)
* HDS: 000171
* NKC: ge128459

 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πρωτεύουσες των καντονιών της Ελβετίας |
| --- |
|  |
| 
* Άαραου
* Άλτντορφ
* Άπεντσελ
* Βασιλεία
* **Βέρνη**
* Γενεύη
* Γκλάρους
* Έρισαου
* Ζάρνεν
* Ζυρίχη
* Κουρ
* Λίσταλ
* Λουκέρνη
* Λωζάνη
* Μπελλιντσόνα
* Νεσατέλ
* Ντελεμόν
* Σανκτ Γκάλεν
* Σαφχάουζεν
* Σβυτς
* Σιόν
* Σόλοτουρν
* Στανς
* Τσουγκ
* Φριμπούρ
* Φρόενφελντ
 |

 |