***Ο Ψαλιδοχέρης*** (αγγλικά: *Edward Scissorhands*) είναι αμερικανική αισθηματική, δραματική κομεντί φαντασίας παραγωγής 1990 σε σκηνοθεσία Τιμ Μπάρτον με πρωταγωνιστή τον Τζόνι Ντεπ. Η ταινία αφηγείται την ιστορία ένος τεχνητού άνδρα με το όνομα Έντουαρντ, ο οποίος αντί για χέρια έχει ψαλίδια. Ο Έντουαρντ θα βρει καταφύγιο σε μια οικογένεια των προαστίων και θα ερωτευτεί την έφηβη κόρη τους, Κιμ. Επίσης συμμετέχουν οι Γουϊνόνα Ράιντερ, Νταϊάν Ουίστ, Άντονι Μάικλ Χολ, Κάθι Μπέικερ, Βίνσεντ Πράις και Άλαν Άρκιν.

Η ιδέα για την ταινία προήλθε από τα παιδικά χρόνια του Μπάρτον στις προαστιακές γειτονιές της Καλιφόρνια. Κατά τη διάρκεια παραγωγής της ταινίας *Ο Σκαθαροζούμης* (*Beetlejuice*, 1988), η Κάρολαϊν Τόμσον ανέλαβε να μετατρέψει την ιδέα του Μπάρτον σε σενάριο και έτσι ο *Ψαλιδοχέρης* ξεκίνησε υλοποίηση στην 20th Century Fox μετά την απόρριψη από τη Warner Bros.

Η ταινία έλαβε καλές κριτικές και έγινε εμπορική επιτυχία. Ήταν υποψήφια για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα.

Πλοκή
-----

Η Πεγκ Μπογκς, μια πωλήτρια καλλυντικών, επισκέπτεται την έπαυλη στην κορυφή του μεγάλου λόφου στα προάστια, σε μια προσπάθεια να πουλήσει τα προϊόντα της. Εκεί θα ανακαλύψει τον Έντουαρντ. Ο Έντουαρντ μπορεί στην αρχή να της φάνηκε επικίνδυνος με ψαλίδια αντί για χέρια. Η αλήθεια όμως είναι ότι ένας καλοκάγαθος εφευρέτης είχε σχεδόν τελειώσει την τελευταία του δημιουργία αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος και έτσι άφησε το πιο σημαντικό έργο του, τον Έντουαρντ ανολοκλήρωτο. Η Πεγκ αποφασίζει να πάρει τον Έντουαρντ μαζί της στο σπίτι. Εκεί ο Έντουαρντ θα πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα του ζωή και περιβάλλον. Θα κάνει καλή εντύπωση και στην αρχή η οικογένεια θα τον καλοδεχτεί, το ίδιο και ο κοινωνικός περίγυρος. Ο Έντουαρντ μάλιστα θα ερωτευτεί την έφηβη κόρη της Πεγκ, Κιμ, αλλά μετά από μια ληστεία όπου ο Έντουαρντ θα βρεθεί ένοχος, τα πράγματα στη ζωή του θα αρχίζουν να δυσκολεύουν όλο και περισσότερο και η Κιμ θα καταλάβει τα αισθήματά του.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες
-----------------------

* Τζόνι Ντεπ στο ρόλο του *Έντουαρντ*
* Γουϊνόνα Ράιντερ στο ρόλο της *Κιμ Μπογκς*
* Νταϊάν Γουίστ στο ρόλο της *Πεγκ Μπογκς*
* Άντονι Μάικλ Χολ στο ρόλο του *Τζιμ*
* Κάθι Μπέικερ στο ρόλο της *Τζόις*
* Βίνσεντ Πράις στο ρόλο του *Εφευρέτη*
* Άλαν Άρκιν στο ρόλο του *Μπιλ Μπογκς*
* Ρόμπερτ Ολιβέρι στο ρόλο του *Κέβιν Μπογκς*
* Κοντσάτα Φέρελ στο ρόλο της *Έλεν*

Παραγωγή
--------

### Ανάπτυξη

Η γέννηση του *Ψαλιδοχέρη* προήλθε από μια ζωγραφιά του έφηβου τότε σκηνοθέτη Τιμ Μπάρτον, ο οποίος απεικόνισε τα αισθήματα της μοναξιάς και της δυσκολίας που είχε να επικοινωνεί με τους ανθρώπους γύρω του. Ο Μπάρτον δήλωσε ότι ήταν συχνά μόνος και δύσκολα έκανε φιλίες. "*Έχω την εντύπωση ότι οι άνθρωποι είχαν αυτή την παρόρμηση να θέλουν να με αφήνουν μόνο για κάποιο λόγο, δεν ξέρω ακριβώς γιατί.*" Κατά τη διάρκεια παραγωγής της ταινίας *Ο Σκαθαροζούμης*, ο Μπάρτον προσέλαβε την Κάρολαϊν Τόμσον να γράψει το σενάριο της ταινίας. Ο Μπάρτον είχε εντυπωσιαστεί με το διήγημα της Τόμσον, "First Born" με κύριο θέμα μια έκτρωση που ήρθε πίσω στη ζωή. Ο σκηνοθέτης ένιωσε ότι το "First Born" είχε τα ίδια ψυχολογικά στοιχεία που ήθελε να δείξει στον Έντουαρντ. *"Κάθε λεπτομέρεια ήταν τόσο σημαντική για τον Τιμ επειδή ήταν τόσο προσωπικό"*, είπε η Τόμσον. Έγραψε τον *Ψαλιδοχέρη* ως ένα "ποίημα αγάπης" για τον Μπάρτον, αποκαλώντας τον "*τον άνθρωπο με τη μεγαλύτερη ευχέρεια λόγου, αλλά που δεν μπορούσε να θέσει μια μόνο πρόταση από κοινού.*"

Λίγο μετά την πρόσληψη της Τόμσον, ο Μπάρτον ξεκίνησε την ανάπτυξη της ταινίας στη Warner Bros. μετά την επιτυχημένη συνεργασία τους στον *Σκαθαροζούμη*. Ωστόσο, μέσα σε λίγους μήνες, η Warner πούλησε τα δικαιώματα της ταινία στην 20th Century Fox. Η Fox συμφώνησε να χρηματοδοτήσει το σενάριο της Τόμσον ενώ παράλληλα έδωσε πλήρη έλεγχο στον Μπάρτον. Ο αρχικός προϋπολογισμός της ταινίας ήταν 8-9 εκατομμύρια δολάρια. Ο Μπάρτον αρχικά ήθελε να γυρίσει την ταινία με τη μορφή μιούζικαλ, λέγοντας "*μου φάνηκε μεγάλο και οπερατικό*" αλλά αργότερα άλλαξε γνώμη. Μετά την τεράστια επιτυχία του *Μπάτμαν* (*Batman*, 1989), ο Μπάρτον βρισκόταν στην ελίτ των σκηνοθετών. Είχε τη δυνατότητα να κάνει όποια ταινία ήθελε και προτίμησε από τις ταινίες *Ο Μπάτμαν Επιστρέφει* (*Batman Returns*, 1992) και *Beetlejuice Goes Hawaiian*, να σκηνοθετήσει τον *Ψαλιδοχέρη* για τη Fox.

### Κάστινγκ

Αν και η Γουϊνόνα Ράιντερ ήταν η πρώτη που είχε συμφωνήσει με το σενάριο, η Νταϊάν Γουίστ ήταν η πρώτη που υπέγραψε. "*Η Νταϊάν συγκεκριμένα ήταν καταπληκτική*", είπε ο Μπάρτον. *"Ήταν η πρώτη ηθοποιός που διάβασε το σενάριο, το υποστήριξε πλήρως και επειδή είναι τόσο σεβαστή, από τη στιγμή που συμφώνησε, και άλλοι σύντομα άρχισαν να ενδιαφέρονται."* Όταν ήρθε η ώρα να διαλέξουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο, η Fox επέμενε να συναντηθεί ο Μπάρτον με τον Τομ Κρουζ. *"Σίγουρα δεν ήταν το ιδανικό για μένα, αλλά μίλησα μαζί του"*, θυμάται ο Μπάρτον. *"Ήταν ενδιαφέρων, αλλά νομίζω ότι αποδείχθηκε καλό το πως λειτούργησαν τα πράγματα. Πολλές ερωτήσεις ήρθαν στην επιφάνεια"*. Ο Κρουζ ήθελε το φινάλε να είναι πιο "*χαρούμενο*". Αν και όχι πολύ γνωστό, η πρώτη επιλογή για το ρόλο του Έντουαρντ ήταν ο Μάικλ Τζάκσον, αλλά οι περιστάσεις το έκαναν αδύνατο να συμβεί. Ο Τομ Χανκς απέρριψε το ρόλο επειδή προτίμησε να παίξει στην ταινία *Η Απατηλή Λάμψη της Ματαιοδοξίας* (*The Bonfire of the Vanities*, 1990). Οι Γουίλιαμ Χερτ και Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ έδειξαν ενδιαφέρον.

Παρά το γεγονός ότι ο Μπάρτον δεν ήταν εξοικειωμένος με τη δουλειά του Τζόνι Ντεπ στη δημοφιλή αστυνομική σειρά *21 Jump Street*, δέχτηκε να του δώσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Όταν ο Ντεπ διάβασε το σενάριο έκλαψε σαν μωρό και αμέσως βρήκε προσωπικά και συναισθηματικά στοιχεία με την ιστορία. Για να προετοιμαστεί για το ρόλο, ο Ντεπ παρακολούθησε πολλές ταινίες με τον Τσάρλι Τσάπλιν ώστε να μελετήσει να δημιουργεί συμπάθεια χωρίς διαλόγους. Τα στελέχη της Fox ανησυχούσαν για την εικόνα του Έντουαρντ και προσπάθησαν να κρατήσουν φωτογραφίες του Ντεπ με το κοστούμι του μακριά από τη δημοσιότητα μέχρι την κυκλοφορία της ταινίας. Ο Μπάρτον στράφηκε στη Γουϊνόνα Ράιντερ για το ρόλο της Κιμ Μπογκς, βασιζόμενος στην καλή συνεργασία που είχαν στον *Σκαθαροζούμη*. Η Ντρου Μπάριμορ έκανε δοκιμαστικό για το ρόλο. Ο Κρίσπιν Γκλόβερ έκανε δοκιμαστικό για το ρόλο του Τζιν πριν τελικά δοθεί στον Άντονι Μάικλ Χολ.

Η Κάθι Μπέικερ είδε το ρόλο της ως Τζόις, της γειτόνισσας που προσπαθεί να αποπλανήσει τον Έντουαρντ, ως μια τέλεια ευκαιρία να δοκιμαστεί στην κωμωδία. Ο Άλαν Άρκιν όταν διάβασε το σενάριο είπε: *"Ένιωσα λίγη αμηχανία. Τίποτα δεν έβγαζε νόημα μέχρι που είδα τα σκηνικά. Η οπτική φαντασία του Μπάρτον είναι εξαιρετική."* Ο ρόλος του εφευρέτη γράφτηκε ειδικά για τον Βίνσεντ Πράις και τελικά ήταν η τελευταία του εμφάνιση στον κινηματογράφο.

Box office
----------

Με προϋπολογισμό 20.000.000 δολάρια, η ταινία *Ο Ψαλιδοχέρης* έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 3η θέση με 6,3 εκατομμύρια δολάρια. Στο αμερικανικό box office συγκέντρωσε συνολικά 56,3 εκατομμύρια δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο έφτασε τα 29,6 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 86 εκατομμύρια δολάρια.

Βραβεία & Υποψηφιότητες
-----------------------

| Οργάνωση | Κατηγορία | Υποψήφιος | Αποτέλεσμα |
| --- | --- | --- | --- |
| Όσκαρ | Μακιγιάζ | Βι Νιλ & Σταν Γουίνστον | Υποψηφιότητα |
| Χρυσές Σφαίρες | Α' Ανδρικού Ρόλου - Κωμωδία/Μιούζικαλ | Τζόνι Ντεπ | Υποψηφιότητα |
| BAFTA | Σχεδίαση Παραγωγής | Μπο Γουέλτς | Νίκη |
| Κοστούμια | Κολίν Άτγουντ | Υποψηφιότητα |
| Μακιγιάζ | Βι Νιλ | Υποψηφιότητα |
| Ειδικά Εφέ | Σταν Γουίνστον | Υποψηφιότητα |
|

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Mark Salisbury· Τιμ Μπάρτον (2006). *Burton on Burton*. Λονδίνο: Faber and Faber. σελίδες 84–88. ISBN 0-571-22926-3.
2. ↑  *Hanke*. σελίδες 97–100.
3. ↑  Donna Foote; David Ansen (21 Ιανουαρίου 1991). «The Disembodied Director». *Newsweek*.
4. ↑  John Evan Frook (13 Απριλίου 1993). «"Canton Product at Colpix starting gate"». *Variety*. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2011.
5. 1 2 3  Frank Rose (Ιανουάριος 1991). *Tim Cuts Up*. *Premiere*. σελίδες 42–47.
6. 1 2 3 4 5  Nina J. Easton (12 Αυγούστου 1990). *For Tim Burton, This One's Personal*. *Los Angeles Times*.
7. 1 2 3 4  Salisbury, Burton. *Salisbury, Burton*. σελίδες 89–94.
8. ↑  Chris Hewitt (2 Ιανουαρίου 2003). *Tom Cruise: The alternative universe*. *Empire*. σελ. 67.
9. ↑  Τζόνι Ντεπ (2005). «Foreword». *Burton on Burton*. Λονδίνο: Faber and Faber. σελίδες ix–xii. ISBN 0-571-22926-3.
10. ↑  «Johnny Depp on his inspiration for Edward Scissorhands». *Entertainment Weekly*. Μάιος 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2011.
11. ↑  Giselle Benatar (14 Δεκεμβρίου 1990). «Cutting Edge». *Entertainment Weekly*. ew.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2011.
12. ↑  Bernard Weinraub (7 Μαρτίου 1993). *The Name Is Barrymore But the Style Is All Drew's*. *The New York Times*.
13. ↑  *DVD production notes*. 20th Century Fox.
14. ↑  «Ο Ψαλιδοχέρης στο The Numbers». The Numbers. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2011.
15. 1 2 3  «Ο Ψαλιδοχέρης στο Box Office Mojo». *Box Office Mojo*. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2011.
16. ↑  «The 63rd Academy Awards (1991) Nominees and Winners». oscars.org. 25 Μαρτίου 1991. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2012.
17. ↑  «Golden Globes». *goldenglobes.org*. IMDb. 19 Ιανουαρίου 1991. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2012.
18. ↑  «BAFTA Awards». *bafta.org*. imdb.com. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ο Ψαλιδοχέρης** |

* Ο Ψαλιδοχέρης στο IMDb

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Τιμ Μπάρτον |
| --- |
|  |
| Σκηνοθεσία | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ταινίες | 
* *Pee-wee's Big Adventure* (1985)
* *Ο Σκαθαροζούμης* (1988)
* *Μπάτμαν* (1989)
* *Ο Ψαλιδοχέρης* (1990)
* *Ο Μπάτμαν Επιστρέφει* (1992)
* *Ed Wood* (1994)
* *Οι Αρειανοί Επιτίθενται!* (1996)
* *Ο Μύθος του Ακέφαλου Καβαλάρη* (1999)
* *Ο Πλανήτης των Πιθήκων* (2001)
* *Big Fish: Απίθανες Ιστορίες* (2003)
* *Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας* (2005)
* *Η Νεκρή Νύφη* (2005)
* *Sweeney Todd: Ο Φονικός Κουρέας της Οδού Φλιτ* (2007)
* *Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων* (2010)
* *Dark Shadows* (2012)
* *Frankenweenie* (2012)
* *Μεγάλα Μάτια* (2014)
* *Μις Πέρεγκριν: Στέγη για ασυνήθιστα παιδιά* (2016)
* *Ντάμπο* (2019)
* *Ο Σκαθαροζούμης 2* (2024)
 |
|  |
| Μικρού μήκους | 
* *The Island of Doctor Agor* (1971)
* *Stalk of the Celery Monster* (1979)
* *Hansel and Gretel* (1982)
* *Vincent* (1982)
* *Frankenweenie* (1984)
* *Stainboy* (2000)
 |
|  |
| Τηλεοπτικές σειρές | 
* *Wednesday* (2022–σήμερα)
 |
|  |
| Μουσικά βίντεο | 
* "Bones"
* "Here with Me"
 |

 |
|  |
| Παραγωγή μόνο | 
* *Χριστουγεννιάτικος Εφιάλτης* (1993)
* *Cabin Boy* (1994)
* *Μπάτμαν για πάντα* (1995)
* *Ο Τζίμης και το Γιγαντοροδάκινο* (1996)
* *9* (2009)
* *Aβραάμ Λίνκολν: Κυνηγός Βρικολάκων* (2012)
* *Η Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη* (2016)
 |
|  |
| Βιβλιογραφία | 
* *The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories* (1997)
 |
|  |
| Τηλεοπτικές σειρές | 
* *Alfred Hitchcock Presents* ("The Jar", 1986)
* *Faerie Tale Theatre* ("Aladdin and His Wonderful Lamp", 1986)
* *Beetlejuice* (1989–91)
* *Family Dog* (1993)
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 211753619
* GND: 7678459-9
* SUDOC: 17854793X

 |

 |