Ο **Μάριαν Λουτοσουάφσκι** (1871 - 5 Σεπτεμβρίου 1918) ήταν Πολωνός μηχανικός μηχανικός και εφευρέτης, που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια των διαμελισμών της Πολωνίας. Σπούδασε στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Ρίγας, τότε επίσης τμήμα της Ρωσίας, και απέκτησε δίπλωμα ηλεκτρολόγου μηχανικού από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Ντάρμσταντ στη Γερμανία. Ο Λουτοσουάφσκι εγκατέστησε τον πρώτο σταθμό παραγωγής ενέργειας σε μια κατοικημένη γειτονιά στη Βαρσοβία και εισήγαγε νέες τεχνικές όπως το τριφασικό ρεύμα. Το 1900 δημιούργησε το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας της χώρας με κινητήρα εσωτερικής καύσης ντίζελ για το Hotel Bristol της Βαρσοβίας.  Σχεδίασε επίσης τις δύο πρώτες γέφυρες από οπλισμένο σκυρόδεμα στο Λούμπλιν το 1908 και το 1909.  Ο Λουτοσουάφσκι συνελήφθη το 1918 από τους Μπολσεβίκους και εκτελέστηκε χωρίς δίκη κοντά στη Μόσχα ως «αντεπαναστατικός».

Βιογραφία
---------

 Το αρχοντικό της οικογένειας Λουτοσλάφσκι στο Ντρόζντοβο, τώρα μουσείο
Ο Μάριαν Λουτοσουάφσκι γεννήθηκε το 1871 σε ένα κτήμα στο Ντρόζντοβο βορειοανατολικά της Βαρσοβίας από μια πολωνική οικογένεια. Οι γονείς του ήταν ο γεωπόνος Φραντσίσεκ Ντιονίζι Λουτοσουάφσκι και η δεύτερη σύζυγός του Παουλίνα, καλά μορφωμένα μέλη γαιοκτημόνων.  Από τα πέντε αδέλφια του Μάριαν, ένας θα γινόταν καθηγητής φιλοσοφίας, ένας εκδότης εφημερίδας και ένας βουλευτής. 

Ο Λουτοσουάφσκι εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο εξωτερικό και ίδρυσε ένα εργοστάσιο που ονομάζεται *Grafit* (Γραφίτης) που παρήγαγε θυρίδες ασφαλείας. Το 1898 παντρεύτηκε τη Μαρία Ζιελίνσκα. Έγινε λέκτορας στη Πολυτεχνική Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών της Βαρσοβίας (τότε ονομαζόταν Τεχνική Σχολή Μηχανικών Βάβελμπεργκ και Ρότβαντ). 

Ο Λουτοσουάφσκι ήταν ένας ενθουσιώδης ηγέτης της κοινότητας και εργάστηκε για την Ένωση Μηχανικών και άλλες επαγγελματικές οργανώσεις. Το 1902 ίδρυσε ένα τεχνικό γραφείο, που επέκτεινε τις δραστηριότητές του στον κατασκευαστικό κλάδο, ιδιαίτερα στον σχεδιασμό οπλισμένου σκυροδέματος. Κατασκεύασε το πρώτο σπίτι από οπλισμένο σκυρόδεμα στη Βαρσοβία. Χρησιμοποίησε οπλισμένο σκυρόδεμα στην κατασκευή της Εκκλησίας του Χριστού Σωτήρος στο Βίλνιους στη σημερινή Λιθουανία, και πολλά άλλα έργα, συμπεριλαμβανομένων των γεφυρών, που βασίζονταν στη νέα τεχνολογία François Hennebique. Οι δύο γέφυρες, που έχτισε στο Λούμπλιν θεωρούνται πλέον τεχνικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς (αριθ. Α / 956).  Με βάση την εμπειρία του, ο Λουτοσουάφσκι έδωσε διαλέξεις και μαθήματα και έγραψε άρθρα και εγχειρίδια στην πολιτική μηχανική. 

### Κοινωνικός ακτιβισμός και θάνατος

Εκτός από τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, ο Λουτοσουάφσκι ήταν μέλος του Πολωνικού Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος και συνιδρυτής της φοιτητικής κοινωνίας *Macierz Szkolna*.  Ήταν ένας από τους εμπνευστές της νέας Επιτροπής Πολιτών καθώς και της Πολωνικής Επιτροπής Υγειονομικής Βοήθειας (*Polski Komitet Pomocy Sanitarnej*, PKPS) στις αρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1915, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η οικογένεια Λουτοσουάφσκι κατέφυγε στη Ρωσία μετά την κατάληψη της Πολωνίας από τις γερμανικές δυνάμεις. Εκεί, αυτός και ο αδερφός του Γιόσεφ οργάνωσαν πολωνικές στρατιωτικές δυνάμεις ελπίζοντας να απελευθερώσουν την Πολωνία με τη βοήθεια της τσαρικής Ρωσίας. Εκπροσώπησε την Κεντρική Επιτροπή του PKPS στη Μόσχα προκειμένου να βοηθήσει τους Πολωνούς, που απελάθηκαν από το Κογκρέσο της Πολωνίας να επιστρέψουν στο αναδυόμενο έθνος τους. Οι δραστηριότητές του περιελάμβαναν τη δημιουργία πολωνικής ημερήσιας φροντίδας, εργαστήρια, νοσοκομεία και κέντρα βοήθειας και ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό. Το 1917 ξέσπασε η Ρωσική Επανάσταση. Το Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα, στο οποίο ανήκαν οι Μάριαν και Γιόσεφ Λουτοσλάφσκι, αντιτάχθηκε έντονα στην κυριαρχία των Μπολσεβίκων. Ο Μάριαν βοήθησε στην απομάκρυνση Πολωνών προσφύγων μέσω του Μούρμανσκ στη Γαλλία και την Αγγλία. Υποστήριξε επίσης μια εξέγερση πολωνικών δυνάμεων στο Μούρμανσκ εναντίον των κομμουνιστών.   Γι 'αυτό, ο Μάριαν Λουτοσλάφσκι συνελήφθη από τους Μπολσεβίκους στο Μούρμανσκ στις 23 Απριλίου 1918 με την υποψία ότι ήταν αντεπαναστατικός. Μεταφέρθηκε στη Μόσχα μαζί με τον αδερφό του Γιόσεφ, ο οποίος συνελήφθη δύο ημέρες μετά από αυτόν.  

Ο Μάριαν εκτελέστηκε χωρίς δίκη σε μαζική εκτέλεση στις 5 Σεπτεμβρίου 1918 στο Βσεκσβιατσκόγιε (Vsekhsvyatskoye), ένα απομονωμένο χωριό έξω από τη Μόσχα, μαζί με τον αδερφό του, αρκετές μέρες πριν από τη δίκη του.

Οικογένεια
----------

Ο γάμος του με τη Μαρία *το γένος* Ζιελίνσκα απέφερε δύο γιους, τον Φραντσίσεκ και τον Ζμπίγκνιεφ, και δύο κόρες, Χάννα και Ζόφια. Ο Βίτολντ Λουτοσουάφσκι, ένας από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους συνθέτες του 20ού αιώνα, ήταν ο ανιψιός του Λουτοσουάφσκι.  Ο Βίτολντ Λουτοσουάφσκι ήταν πέντε ετών όταν ο πατέρας του Γιόσεφ (γεννημένος το 1882) και ο Μάριαν σκοτώθηκαν.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Marian Lutosławski
2. ↑  (Πολωνικά) *Internetowy Polski Słownik Biograficzny*. marian-lutoslawski.
3. ↑  15.198.120.
4. ↑  Ανακτήθηκε στις 26  Ιουνίου 2019.
5. ↑  Puczyńska 2014: *Kalendarium*. 1900 – projekt elektrowni napędzanej silnikiem spalinowym Diesla dla zespołu hotelu Bristol w Warszawie (*English:* 1900 – first electric generator design with Diesel engine for Hotel Bristol, Warsaw).
6. 1 2  Muzeum (13 Δεκεμβρίου 2009). «Marian Lutosławski». *Lutosławscy w Drozdowie* (στα Polish). Muzeum Przyrody w Drozdowie (w dawnej siedzibie rodziny Lutosławskich). Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
7. 1 2 3 4  Olgierd Witkowski (2014). «Marian Lutosławski (1871 - 1918)». *Lutosławscy z Drozdowa* (στα Polish). Towarzystwo Przyjaciol Muzeum Przyrody w Drozdowie. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
8. ↑  JAXA (14 Ιανουαρίου 2012). «Marian Lutosławski zostanie patronem mostu na Bystrzycy». *Wiadomości* (στα Polish). Kurier lubelski.pl. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
9. ↑  Steven Stucky (1981). *Lutosławski and His Music*. Cambridge University Press. σελ. 1. ISBN 978-0-521-22799-5.
10. ↑  Katarzyna Puczyńska (2014). «Marian Lutosławski (1871–1918)». *Leksykon Lublin* (στα Polish). Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN". Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
11. ↑  Kalendarium 1913–1919. Αρχειοθετήθηκε 2021-04-25 στο Wayback Machine. Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego, Warszawa.
12. 1 2  Steven Stucky (1981). *Lutosławski and His Music*. Cambridge University Press. σελ. 3. ISBN 0521227992.
13. 1 2  Stanisław Będkowski (2014). «The Diary of the Life, Works and Activity of Witold Lutosławski» (PDF). *Muzykologia*. Jagiellonian University. σελ. 14 in original publication, or 4/60. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF file, direct download 256 KB) στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2014.
14. 1 2  Stanisław Będkowski· Stanisław Hrabia (2001). *Witold Lutosławski: A Bio-bibliography*. Greenwood Publishing Group. σελίδες 1–2. ISBN 978-0-313-25962-3.
 



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 101686000
* ISNI: 0000 0000 7153 2574

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
 |

 |