Ο Γυμναστικός Σύλλογος «Ευαγόρας» (ΓΣΕ, /ɣasiˈe/, διαβάζεται «ΓαΣιΈ») είναι κυπριακός γυμναστικός σύλλογος με έδρα την Αμμόχωστο.

Ίδρυση
------

Οι βάσεις για ίδρυση Γυμναστικού Συλλόγου στην Αμμόχωστο τέθηκαν στις αρχές του 1892, με την ίδρυση αναγνωστηρίου με όνομα «Ελληνικό Αναγνωστήριο Σαλαμίς». Τον Αύγουστο του 1899 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη φιλάθλων της πόλης και πάρθηκε απόφαση για δημιουργία του πρώτου γυμναστηρίου της πόλης. Η απόφαση αυτή υλοποιήθηκε σε χώρο που παραχώρησε δωρεάν ο δάσκαλος Ευάγγελος Μαντζούρας. Στις 23 Φεβρουαρίου 1903, σε νέα συγκέντρωση φιλάθλων της πόλης, ιδρύθηκε ο πρώτος Γυμναστικός Σύλλογος της Αμμοχώστου με το όνομα *Σύλλογος Φιλάθλων «Ο Ευαγόρας»*, από το όνομα του βασιλιά της Σαλαμίνας Ευαγόρας του Α΄. Πρώτος πρόεδρος ήταν ο Λούης Ευαγγέλου Λοΐζου.

Το 1918 αποφασίστηκε η μετονομασία του συλλόγου σε **Γυμναστικός Σύλλογος «Ευαγόρας»** (ΓΣΕ). Την ίδια χρονιά ο ΓΣΕ αγόρασε χώρο για δημιουργία νέου μικρού γυμναστηρίου εκεί που αργότερα κατασκευάστηκε το στάδιο ΓΣΕ.

Στάδιο ΓΣΕ
----------

Το Στάδιο ΓΣΕ ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1919. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1923. Στα εγκαίνια διοργανώθηκαν μεγάλες γιορτές και αγώνες με τη συμμετοχή αθλητών από την Ελλάδα και την Αίγυπτο. Το στάδιο ανήκει στον ΓΣΕ.

Προσφυγοποίηση
--------------

Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 και την κατάληψη της Αμμοχώστου από τα τουρκικά στρατεύματα, ο ΓΣΕ έγινε ένας προσφυγικός σύλλογος. Το στάδιο ΓΣΕ παραμένει μέχρι σήμερα στην περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου, εγκατατελειμένο στο χρόνο. Ο ΓΣΕ επαναδραστηριοποιήθηκε στην ελεύθερη Κύπρο σε τρία κλιμάκια στη Λάρνακα, Παραλίμνι και Λεμεσό. Παρόλο που αντιμετωπίζει σοβαρότατα οικονομικά και γηπεδικά προβλήματα, με τους αθλητές του σκορπισμένους σε όλα τα μέρη της Κύπρου, εξακολουθεί να λειτουργεί απρόσκοπτα και να έχει σημαντικές επιτυχίες και οι αθλητές του να ενισχύουν σημαντικά, με επιτυχίες σε Βαλκανικούς, Μεσογειακούς, Ευρωπαϊκούς, Κοινοπολιτειακούς, Παγκόσμιους και Ολυμπιακούς Αγώνες.

Διακρίσεις
----------

Ο αθλητής του ΓΣΕ Αμμοχώστου, Σταύρος Τζιωρτζής, είναι ο πρώτος Έλληνας Ολυμπιονίκης αθλητής Στίβου των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Ακόμη, ο ΓΣΕ το 1980 κέρδισε την πρώτη θέση στους Πανελλήνιους Αγώνες Στίβου Ανδρών που διεξήχθησαν στο Μακάρειο Στάδιο και είναι ο μοναδικός κυπριακός σύλλογος που, μεταπολεμικά, κατάφερε να κερδίσει την πρώτη θέση σε Πανελλήνιους Αγώνες Στίβου.

Σημαντικοί αθλητές
------------------

Σημαντικοί αθλητές του ΓΣΕ ήταν: Αβραάμ Μάρκου, Κωνσταντίνος Αρτυματάς, Κώστας Τσούκκας, Αντώνης Γιάλλουρος, Μιχάλης Μέρτακκας, Μωυσής Μάντζιαλος, Νικής Γεωργίου, Αντώνης Παπαδόπουλος, Γιαννάκης Κωνσταντίνους, Δημητράκης Παντελίδης, Χάρης Δημητρίους, Γιώργος Φιαλάς, Γιώργος Τσάκκιρος, Λουκάς Λουκά, Άντης Ιακώβου, Σταύρος Τζιωρτζής, Αντώνης Ιωάννου, Ανθή Λοΐζου, Μαρία Νεοφύτου, Ευαγγελία Λοΐζου, Πέτρος Τσιάκκιρος, Μιχάλης Τσιάκκιρος, Λάμπρος Κεφάλας, Παναγιώτης Χατζηστάθης, Έλενα Σωφρονίου, Γιαννούλα Ιωάννου, Παναγιώτης Παντελίδης, Φίλιππος Φιλίππου, Άντρη Αβραάμ, Λάμπρος Ιακώβου, Μιχάλης Λουκά, Ηλίας Λουκά, Λευτέρης Κολοκούδιας, Αγνή Χαραλάμπους, Άντρη Σιάλου, Φώτης Στεφανή, Φάνης Γεωργίου, Προκόπης Γεωργίου, Άντης Ιωάννου, Πιέρος Τσιήσος, Κυριάκος Κυριάκους, Πρόδρομος Κατσαντώνης, Ελένη Αρτυματά και Νεκταρία Παναγή.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Κυπριακή Ομοσπονδία Ερασιτεχνικού Αθλητισμού Στίβου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2016.
2. 1 2 3 4  Στυλιανού 2016, σελ. 12-15
3. 1 2 3 4 5 6 7  «Περήφανος ο ιστορικός Γ.Σ.Ε. Αμμοχώστου». 1 Μαρτίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2016.
4. ↑  «Γυμναστικός Σύλλογος Ευαγόρας (1918-2018: 100 Χρόνια)» (PDF). Δήμος Αμμοχώστου. Δεκέμβριος 2017. σελ. 24. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 13 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2020.
5. ↑  «Ανορθωσιάτικες ιστορίες μιας άλλης εποχής… (φωτοτυπίες)». *goal.com.cy*. 31 Ιανουαρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2017.

Πηγές
-----

* «Περήφανος ο ιστορικός Γ.Σ.Ε. Αμμοχώστου». 1 Μαρτίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2016.
* Στεφανίδης, Γιώργος (10 Σεπτεμβρίου 2018). «Γυμναστικός Σύλλογος ο Ευαγόρας» (PDF). σελ. 15. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 11 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2018.
* «Γυμναστικός Σύλλογος Ευαγόρας (1918-2018: 100 Χρόνια)» (PDF). Δήμος Αμμοχώστου. Δεκέμβριος 2017. σελ. 24. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 13 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2020.

Βιβλιογραφία
------------

* Στυλιανού, Πάμπος (2016). *Η μεγάλη ρήξη του 1948 και η ψευδεπίγραφη ενοποίηση του κυπριακού αθλητισμού* (PDF). Κύπρος: Χαραυγή. σελ. 12-15. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 23 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2021.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Γυμναστικοί Σύλλογοι Κύπρου |
| --- |
|  |
| Ενεργοί | 
* Γυμναστικός Σύλλογος «Ευαγόρας» (Αμμόχωστος)
* Γυμναστικός Σύλλογος «Ο Ζήνων» (Λάρνακα)
* Γυμναστικός Σύλλογος «Ο Κόροιβος» (Πάφος)
* Γυμναστικός Σύλλογος «Τα Ολύμπια» (Λεμεσός)
* Γυμναστικός Σύλλογος «Τα Παγκύπρια» (Λευκωσία)
* Γυμναστικός Σύλλογος «Πράξανδρος» (Κερύνεια)
 |
|  |
| Ανενεργοί | 
* Γυμναστικός Σύλλογος «Κινύρας» (Πάφος)
 |

 |