Ο **Νίκος Κούνδουρος** (15 Δεκεμβρίου 1926 – 22 Φεβρουαρίου 2017) ήταν Έλληνας σκηνοθέτης, σεναριογράφος και μοντέρ, θεωρούμενος ευρέως ως μία από τις σπουδαιότερες μορφές του ελληνικού κινηματογράφου. Σε μια καριέρα που διήρκεσε περισσότερα από πενήντα χρόνια, ο Κούνδουρος σκηνοθέτησε δώδεκα κινηματογραφικές ταινίες, από τις οποίες η γνωστότερη είναι ο *Ο Δράκος* (1956), που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα αριστουργήματα του ελληνικού σινεμά. Άλλες ταινίες του, όπως οι *Μαγική Πόλη* (1954), *Οι παράνομοι* (1958) και *Μικρές Αφροδίτες* (1963), *1922* (1978) επίσης απέσπασαν διακρίσεις σε εγχώρια και διεθνή φεστιβάλ. Επιπλέον, έχουν κατά καιρούς εκδοθεί αρκετά ημερολόγια και αυτοβιογραφικά βιβλία του, όπως επίσης και ο θεατρικός μονόλογος *Η απολογία του Θεόφιλου Τσάφου*.

Βιογραφία
---------

Ο Νίκος Κούνδουρος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια της Κρήτης και ήταν γιος του δικηγόρου και πολιτικού Ιωσήφ Κούνδουρου, ο οποίος χρημάτισε Υπουργός Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου. Γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1926 στην Αθήνα, αλλά οι γονείς του, προκειμένου να μην πολιτογραφηθεί Αθηναίος, τον μετέφεραν στην Κρήτη, τυλιγμένο σε μία πάνα, ώστε να γραφτεί στα δημοτολόγια του Αγίου Νικολάου.

Φοίτησε στο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών. Ακολούθως σπούδασε ζωγραφική και γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας από την οποία και αποφοίτησε το 1948. Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εντάχθηκε στις τάξεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, και πολέμησε στα Δεκεμβριανά στον λόχο σπουδαστών «Λόρδος Βύρων». Μετά τον πόλεμο εξορίστηκε στη Μακρονήσο, λόγω των αριστερών φρονημάτων του. Στα 28 του χρόνια αποφάσισε να ασχοληθεί με τον κινηματογράφο. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως σκηνοθέτης με τη *Μαγική Πόλη* (1954), όπου συνδύασε τις επιρροές του από το νεορεαλισμό με την εικαστική του ματιά. Με το σύνθετο και πρωτοποριακό έργο *Ο Δράκος* (1956), ο Νίκος Κούνδουρος καθιερώνεται. Ακολούθησαν *Οι παράνομοι* (1958), *Το ποτάμι* (1959), *Μικρές Αφροδίτες* (1963), *Το πρόσωπο της Μέδουσας* (1967), *Τα τραγούδια της φωτιάς* (1974), *1922* (1978) κ.ά.

Κατά τα ξημερώματα της 21 Οκτωβρίου του 2010, έπεσε θύμα ληστείας στο σπίτι του στο Μετς, από 3 μασκοφόρους τους οποίους η αστυνομία δεν κατάφερε να εντοπίσει, ενώ ο ίδιος μεταφέρθηκε στην εντατική μονάδα του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Αθηνών «Γιώργος Γεννηματάς». Υπήρξε θύμα ανάλογης ενέργειας και 2 μήνες νωρίτερα.

Διακρίσεις
----------

Ο Κούνδουρος αντιπροσώπευσε τον ελληνικό κινηματογράφο πολλές φορές στο εξωτερικό όπως στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 1956, στο Φεστιβάλ Βερολίνου το 1958, 1963 και 1967. Έχει επίσης τιμηθεί με το Πρώτο Βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και Βερολίνου το 1963 για την ταινία *Μικρές Αφροδίτες*. Τιμήθηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ταινία του *Το ποτάμι* το 1959 και την ταινία του *1922* το 1978. Ειδικότερα, η ταινία *1922* απέσπασε εννέα βραβεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 1978 (α’ καλύτερης ταινίας μεγάλου μήκους, σκηνοθεσίας, φωτογραφίας, α’ γυναικείου ρόλου, β’ ανδρικού ρόλου, σκηνογραφίας, τιμητική διάκριση ερμηνείας, τιμητική διάκριση για το μακιγιάζ και ΕΚΚ σεναρίου) ενώ το 1982 η ίδια ταινία απέσπασε τα βραβεία καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κέιπ Τάουν. Για την ταινία *Μικρές Αφροδίτες* τιμήθηκε και με το Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου του 1982. Η δε ταινία του *Ο Δράκος* χαρακτηρίστηκε ως η καλύτερη ελληνική ταινία στη δεκαετία του 1950–1960. Τόσο η ελληνική όσο και η γαλλική και αγγλική τηλεόραση έχουν προβάλει κατ' επανάληψη ταινίες του Κούνδουρου. Σημειώνεται επίσης πως αντίγραφα (κόπιες) πολλών ταινιών του βρίσκονται στο Ευρωπαϊκό Μουσείο Κινηματογράφου, στη Γαλλική Ταινιοθήκη καθώς και στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης. 

Ο Νίκος Κούνδουρος μιλούσε επίσης γαλλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Αθηνών.

Ο Νίκος Κούνδουρος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών, την Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2017. Το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν στο νοσοκομείο με αναπνευστικά προβλήματα.

Φιλμογραφία
-----------

| **ΕΤΟΣ** | **ΤΙΤΛΟΣ ΤΑΙΝΙΑΣ** |
| 1954 | Μαγική πόλις |
| 1956 | Ο δράκος |
| 1958 | Οι παράνομοι |
| 1960 | Το Ποτάμι |
| 1963 | Μικρές Αφροδίτες |
| 1967 | Vortex ή Το πρόσωπο της Μέδουσας |
| 1975 | Τραγούδια της φωτιάς |
| 1978 | 1922 |
| 1985 | Μπορντέλο |
| 1992 | Μπάυρον, Η Μπαλάντα ενός Δαιμονισμένου |
| 1998 | Οι φωτογράφοι |
| 2011 | Ένα πλοίο για την Παλαιστίνη |

Τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ
----------------------

| Έτος | Τίτλος |
| --- | --- |
| 1991 | *Ιφιγένεια εν Ταύροις* |
| 1994 | *Εγώ, Η Αντιγόνη* |
| 1974 | *Ελληνιστί Κύπρος* |

Συγγραφικό Έργο
---------------

### Βιβλία του ιδίου

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ΕΤΟΣ** | **ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ** | **ΕΚΔΟΣΕΙΣ** | **ISBN13** |
| 1993 | Περιπλάνηση | Εξάντας | 9789602561485 |
| 1998 | Stop carré | Καστανιώτη | 9789600322965 |
| 2004 | Οι ζωγραφιές της Διαλεχτής | Καστανιώτη | 9789600339093 |
| 2009 | Ονειρεύτηκα πως πέθανα | Ίκαρος | 9789608399785 |
| 2009 | Ο Νίκος Κούνδουρος θυμάται… | Bond-us music | 9789608963481 |
| 2011 | Η απολογία του Θεόφιλου Τσάφου | Αιγόκερως | 9789603224204 |
| 2016 | Γράμματα από την Κριμαία | Άγρα | 9789605051983 |
| 2016 | Μνήμη απειθάρχητη | Άγρα | 9789605052522 |

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Αγγλικά) *Discogs*. 2686513. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. 1 2  «Νίκος Κούνδουρος: Ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης ξετυλίγει σαν ταινία την ιστορία της 86χρονης ζωής του». Ο Φιλελεύθερος. 12  Δεκεμβρίου 2013.
3. ↑  «Le cinéaste grec Nikos Koundouros est mort».
4. ↑  Γεωργακοπούλου, Βένα (23 Φεβρουαρίου 2017). «Το ελληνικό σινεμά έχασε τον άρχοντά του». *Η Εφημερίδα των Συντακτών*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019. CS1 maint: Unfit url (link)
5. ↑  Πατσαβός, Θανάσης. «Νίκος Κούνδουρος, ετών 90, το τέλος». *flix.gr*. 2017-02-22. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2019.
6. ↑  Propaganda | Σαν Σήμερα (15 Δεκεμβρίου 2018). «Στις 15 Δεκεμβρίου του 1926 γεννιέται ο Νίκος Κούνδουρος». *popaganda.gr*.
7. ↑  Γιάννης, Ζουμπουλάκης (2 Ιανουαρίου 2015). «Ντίνος Ηλιόπουλος: Ο αέρινος και συνεσταλμένος υπηρέτης της τέχνης του». *Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online*. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
8. ↑  Βροντή, Σελάνα (2014-12-22). «Οι πιό αγαπημένες ελληνικές ταινίες όλων των εποχών». *Η Καθημερινή*.. Ανακτήθηκε στις 2018-03-29.
9. ↑  Γιάννης, Ζουμπουλάκης (24 Φεβρουαρίου 2017). «Νίκος Κούνδουρος (1926-2017): «Είμαστε ερασιτέχνες της ζωής»». *Το Βήμα Online*. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019.
10. 1 2  Ακριβάκης, Ηλίας (12 Δεκεμβρίου 2013). «Νίκος Κούνδουρος: Ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης ξετυλίγει σαν ταινία την ιστορία της 86χρονης ζωής του». *www.philenews.com*. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2015.
11. ↑  «ΔΡΑΚΟΣ (Ο) - Φιλμογραφία - Φιλμογραφία | Ταινιοθήκη Της Ελλάδος». *www.tainiothiki.gr* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2017.
12. ↑  «ΜΙΚΡΕΣ ΑΦΡΟΔΙΤΕΣ - Ψηφιοποιημένες ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας - Φιλμογραφία | Ταινιοθήκη Της Ελλάδος». *www.tainiothiki.gr* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Φεβρουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2017.
13. ↑  «1922 - Φιλμογραφία - Φιλμογραφία | Ταινιοθήκη Της Ελλάδος». *www.tainiothiki.gr* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2017.
14. ↑  Ief | Πολιτισμός (22 Φεβρουαρίου 2017). «Έφυγε» σε ηλικία 90 ετών ο Νίκος Κούνδουρος». *iefimerida.gr*.

Πηγές
-----

* Ε«Who's Who 1979», σ. 315

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου Αρχειοθετήθηκε 2005-04-26 στο Wayback Machine.
* Νίκος Κούνδουρος (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Νίκος Κούνδουρος 1956 (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Νίκος Κούνδουρος (*Μονόγραμμα, μέρος 1ο*) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Νίκος Κούνδουρος (*Μονόγραμμα, μέρος 2ο*) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
* Αγτζίδης Βλάσης, "Από τον Φρύνιχο στον Κούνδουρο", HR-Net Group, Hellenic Resources Institute, Inc. USA

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 244149106255368492060
* **ΕΒΕ**: 36539
* LCCN: no2007133150
* ISNI: 0000 0000 4755 7560
* GND: 1022412809
* SUDOC: 176562176
* MusicBrainz: 80c8f77e-62aa-468a-a36a-52be6f52f1fe

 |

 |