Η **Ελίζαμπεθ** ή **Ελισάβετ της Ουγγαρίας**, σερβικά: Jelisaveta Arpad, ουγγρικά: Erzsébe (δεκαετία του 1255 - 1322) από τον Οίκο των Άρπαντ ήταν πριγκίπισσα της Ουγγαρίας και με τον γάμο της έγινε βασίλισσα της Σερβίας.

Βιογραφία
---------

Ήταν κόρη του Στέφανου Ε΄ της Ουγγαρίας και της Ελισάβετ, κόρης του Σεϋχάν ηγεμόνα των Κουμάνων. Η μητέρα της είχε αρχικά τη θρησκεία των Σαμάνων, αλλά βαπτίστηκε Χριστιανή, όπως και οι γονείς της· υποχρεώθηκε να μεταστραφεί στον καθολικισμό, για να παντρευτεί τον Στέφανο Ε΄.

Μεγαλύτερες αδελφές της ήταν η Αικατερίνη, σύζυγος του Στεφάνου *Δραγούτιν* βασιλιά της Σερβίας, η Μαρία, σύζυγος του Καρόλου Β΄ των Καπετιδών-Ανζού βασιλιά της Νάπολης, ενώ μία ακόμη αδελφή παντρεύτηκε τον Γιάκομπ Σβέτοσλαβ δεσπότη. Μικρότερή της αδελφή ήταν η Άννα, σύζυγος του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.

Παντρεύτηκε τον Ζάβιτς κύριο του Φάλκενσταϊν: ήταν αξιοζήλευτη νύφη ως κόρη του βασιλιά της Ουγγαρίας. Ο αδελφός της Λαδίσλαος Δ΄ της Ουγγαρίας συμφώνησε στον γάμο. Ο Ζάβιτσα ήταν αρκετά πλούσιος· προηγούμενη σύζυγός του ήταν η Κουνιγκούντα της Γαλικίας, χήρα βασίλισσα της Βοημίας, που όταν απεβίωσε τού άφησε κληρονομιά. Ο Ζάβιτς ήταν επίτροπος του γιου της Βεγκέσλαου Β΄ της Βοημίας. 

Έπειτα από τον γάμο, το ζεύγος αποσύρθηκε στο Σβογιάνοβ. Τον Δεκέμβριο του 1288 η Ελισάβετ έκανε έναν γιο, αλλά δεν αναφέρεται κάτι άλλο στις πηγές γι'αυτό το παιδί. Ο Ζάβιτς εξακολουθούσε να ενδιαφέρεται μόνο για τον γιο της πρώην συζύγου του.

Πολλοί άνθρωποι στην Αυλή της Πράγας μισούσαν τον Ζάβιτς, ακόμη και η σύζυγος του Βεγκεσλάου Β΄, η Ιουδήθ των Αψβούργων. Τελικά ο Ζάβιτς συνελήφθη και φυλακίστηκε. Το διάστημα αυτό η Ελισάβετ άφησε την οικογενειακή κατοικία και μαζί με τον γιο της μετέβη να διαμείνει στην Αυλή της αδελφής της Μαρίας στη Νάπολη. Ο Ζάβιτς εκτελέστηκε στις 24 Αυγούστου 1290.

Σύντομα μετά από το τέλος του, η Ελισάβετ έγινε μοναχή, αλλά διέφυγε. Ταξίδευσε στη Σερβία και επισκέφθηκε την αδελφή της Αικατερίνη, σύζυγο του Δραγούτιν. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Γιώργο Παχυμέρη, η Ελισάβετ εκεί αποπλανήθηκε από τον Στέφανο Ούρο Β΄ *Μιλούτιν*, αδελφό του Δραγούτιν. Τότε ο Μιλούτιν διαζεύχθηκε τη (δεύτερη) σύζυγό του Ελένη Αγγελίνα της Ηπείρου και νυμφεύτηκε την Ελισάβετ, αν και παρέβη τους κανόνες της Εκκλησίας για να κάνει τον γάμο αυτόν. Δεν μπορούσαν να παντρευτούν, διότι η αδελφή της Ελισάβετ, η Αικατερίνη ήταν παντρεμένη με τον Δραγούτιν, αδελφό του Μιλούτιν. Σύμφωνα με τους κανόνες της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Σερβίας, οι δύο τους δεν μπορούσαν αν παντρευτούν, διότι τα αδέλφια του καθενός ήταν σύζυγοι. Όμως ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ εξέδωσε ειδική πράξη, όπου η από επιγαμία συγγένεια μεταξύ των μελλόντων συζύγων δεν ήταν νομικό εμπόδιο. 

Απέκτησαν μία κόρη, που μεγάλωσε στην αυλή του Μιλούτιν, τη Ζόριτσα, γνωστή ως *τσάριτσα* (αυτοκράτειρα). Μερικοί πιστεύουν ότι η Ελισάβετ ήταν η μητέρα και της Άννας Νέδας, μίας από τις κόρες του Μιλούτιν. Τελικά, ο γάμος δεν κράτησε πολύ, πιθανώς υπό την ισχυρή πίεση της Εκκλησίας, καθώς ο Μιλούτιν αναγκάστηκε να τη χωρίσει το επόμενο έτος, 1294. Η Ελισάβετ επέστρεψε στην πατρίδα της, την Ουγγαρία, ενώ ο Μιλούτιν έκανε τέταρτο γάμο με την Άννα Τέρτερ της Βουλγαρίας. Η Ελισάβετ απεβίωσε 66-67 ετών.

Οικογένεια
----------

Παντρεύτηκε πρώτα το 1288 τον Στέφανο Ούρο Β΄ *Μιλούτιν* των Νεμάνιτς, βασιλιά της Ουγγαρίας και είχε τέκνο:

* ένας γιος.

Το 1293 η Ελισάβετ έκανε δεύτερο γάμο με τον Στέφανο Ούρο Β΄ *Μιλούτιν*, βασιλιά της Σερβίας και είχε τέκνα:

* Ζόριτσα, γνωστή ως *τσάριτσα* (αυτοκράτειρα).
* (;) Άννα Νέδα (ή ήταν κόρη της Άννας Τερτερ) π. 1323-1324, παντρεύτηκε τον Μιχαήλ Γ΄ των Σισμάν δεσπότη του Βιντίν και μετά τσάρο της Βουλγαρίας.

Πηγές
-----

* Κοροβιτς, Βλαντιμίρ (1997). *Istorija srpskog naroda*.
* Wertner, Mór (1892). Az Árpádok családi története (στα Ουγγρικά) (Nagy-becskereken, Pleitz Fer. Pál könyvnyomdája ed.).

Παραπομπές σε πηγές
-------------------

1. ↑  p11416.htm#i114159. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
2. 1 2  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
3. ↑  Harvard University, Mór (1892). *Az Árpádok családi törtente*. Nagy-becskereken, Pleitz Fer. Pál könyvnyomdája.

|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Jelisaveta Arpad  της Σερβικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |