Η ***Επιχείρηση Πήγασος*** (**αγγλικά:Operation Pegasus**) ήταν Συμμαχική στρατιωτική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στον Κάτω Ρήνο και στο χωριό Ρένκουμ, κοντά στο Άρνεμ της Ολλανδίας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τη νύχτα μεταξύ 22-23 Οκτωβρίου 1944, οι Συμμαχικές δυνάμεις απέσυραν με επιτυχία μια μεγάλη ομάδα ανδρών που είχαν προηγούμενος παγιδευτεί σε μια κατεχόμενη γερμανική ζώνη και οι οποίοι είχαν κρυφτεί εκεί μετά από τη Μάχη του Άρνεμ.

Οι μάχες που διεξάγονταν βόρεια του Ρήνου τον Σεπτέμβριο του 1944 ανάγκασαν το 1ο βρετανικό αερομεταφερόμενο τάγμα να αποσυρθεί, αφήνοντας πίσω του αρκετές χιλιάδες άνδρες. Αρκετές εκατοντάδες από αυτούς κατάφεραν να αποφύγουν τη σύλληψη από τις Γερμανικές δυνάμεις και να κρυφτούν, συνήθως με τη βοήθεια των μελών της ολλανδικής αντίστασης. Αρχικά οι άντρες ήλπιζαν να περιμένουν τον 2ο Βρετανικό στρατό για να ξαναρχίσει την μάχη και οι ίδιοι να καταφέρουν να απεγκλωβιστούν από την περιοχή, αλλά όταν έγινε σαφές ότι οι Συμμαχικές δυνάμεις δεν θα διέσχιζαν τον Ρήνο εκείνο το έτος, οι άνδρες αποφάσισαν να διαφύγουν προς τα πίσω και στο συμμαχικό έδαφος.

Ιστορικό
--------

Τον Σεπτέμβριο του 1944, οι Δυτικοί Σύμμαχοι ξεκίνησαν τη Επιχείρηση Market Garden, μια προσπάθεια του 2ου Βρετανικού Στρατού να παρακάμψει τη γραμμή Ζίγκφριντ και να προχωρήσει στο Ρουρ, τη βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας. Η επιχείρηση απαιτούσε από το πρώτο συμμαχικό αερομεταφερόμενο τάγμα να καταλάβει πολλές γέφυρες πάνω από ποτάμια και κανάλια στις Κάτω Χώρες, επιτρέποντας στις δυνάμεις του εδάφους να προχωρήσουν και να διασχίσουν τον Κάτω Ρήνο στο Άρνεμ.

Το 1ο Βρετανικό αερομεταφερόμενο τάγμα έπεσε στο Άρνεμ στις 17 Σεπτεμβρίου. Αντιμετώπισαν πολύ μεγαλύτερη αντίσταση από ό, τι αναμενόταν και μόνο μια μικρή δύναμη μπόρεσαν να φτάσουν στην γέφυρα του Άρνεμ. Η επίγεια μετακίνηση του XXX Corps καθυστέρησε και χωρίς ενίσχυση αυτή η μικρή δύναμη υπό τον Αντισυνταγματάρχη Τζον Φροστ παγιδεύτηκε σε μια μικρή περίμετρο στο Oosterbeek και αποσύρθηκε τη νύχτα της 25–26 Σεπτεμβρίου κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Βερολίνο.

Οι αριθμοί των ανδρών που εμπλέκονταν στη μάχη είναι ανακριβείς, αλλά πιστεύεται ότι πάνω από 10.400 άντρες πολεμούσαν βόρεια του Κάτω Ρήνου. Στην Επιχείρηση του Βερολίνου, μεταξύ 2.400 εως 2.500 ανδρών αποσύρθηκαν με ασφάλεια στη νότια όχθη, αφήνοντας περίπου 7.900 άνδρες πίσω.

 Από αυτούς σχεδόν 1.500 σκοτώθηκαν, 6.000 πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς και έως και 500 άνδρες κρύφτηκαν στο δάσος και στα χωριά κοντά στον ποταμό.

Η πρώτη επιχείρηση διαφυγής (Πήγασος Ι) που αποτέλεσε μια μεγάλη επιτυχία και πάνω από 100 άνδρες κατάφεραν να επιστρέψουν στις δικές τους γραμμές, ώθησε τους Συμμάχους να επιχειρησουν και μια δεύτερη προσπάθεια διαφυγής (Πήγασος ΙΙ). Δυστυχώς, η ασφάλεια αυτής της επιχείρησης διακυβεύτηκε νωρίς, όταν ένας δημοσιογράφος που υποδύθηκε έναν αξιωματικό πληροφοριών πήρε συνέντευξη από αρκετούς άνδρες των συμμάχων από την πρώτη επιχείρηση. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να προειδοποιήσει τους Γερμανούς οι οποίοι ενίσχυσαν τις περιπολίες τους κατά μήκος του ποταμού Ρήνου. Παρ 'όλα αυτά, η Ολλανδική Αντίσταση συνέχισε να βοηθά τους άνδρες και πολλοί περισσότεροι από αυτούς κατάφεραν να ξεφύγουν σε μικρές ομάδες κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Βιβλιογραφία
------------

* Ambrose, Stephen (1992). *Band of Brothers*. Pocket Books & Design. ISBN 0-7434-2990-7.
* Digby Tatham-Warter, Major Allison· Dobie, Lt Colonel David. «Evasion Report: 21st September - 23rd October 1944». Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2009.
* Pitchfork, Graham (2003). *Shot Down and On The Run*. PRO Publications. ISBN 1-903365-53-8.
* Van der Zee, Henri (1998). *The Hunger Winter: Occupied Holland 1944-1945*. University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-9618-5.
* Haverhoek, Cees (2008). *Get 'm Out /Pegasus I en II*. C. Haverhoek. ISBN 978-90-79774-01-2.
* A Bridge Too Far: The Canadian Role in the Evacuation of the British 1st Airborne Division from Arnhem-Oosterbeek, September 1944
* Warrack, Graeme (2014). *Travel by dark*. R.N. Sigmond Publishing, Renkum. ISBN 9081270354.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Waddy, John (1999). *A Tour of the Arnhem Battlefields*. Pen & Sword Books Limited. ISBN 0-85052-571-3. (Αγγλικά)
2. 1 2  Middlebrook, Martin (1994). *Arnhem 1944: The Airborne Battle*. Viking. ISBN 0-670-83546-3. (Αγγλικά)