Ο **εκτροχιασμός συρμού στο Ζάγκρεμπ** συνέβη στις 30 Αυγούστου 1974 όταν η ταχεία (αριθμός 10410)  που ταξίδευε από το Βελιγράδι, Γιουγκοσλαβία, προς το Ντόρτμουντ, Δυτική Γερμανία, (προερχόμενη από την Αθήνα) εκτροχιάστηκε πριν μπει στον κεντρικό σταθμό του Ζάγκρεμπ (σημερινή Κροατία ), σκοτώνοντας 153 άτομα. Ήταν το χειρότερο σιδηροδρομικό ατύχημα στην ιστορία της Γιουγκοσλαβίας μέχρι εκείνη την ημερομηνία  και παραμένει ένα από τα χειρότερα στην ιστορία της Ευρώπης.

Το δυστύχημα
------------

Το δυστύχημα σημειώθηκε όταν και τα εννέα βαγόνια της επιβατικής ταχείας εκτροχιάστηκαν και ανετράπησαν στην είσοδο του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού του Ζάγκρεμπ, 719 μέτρα από την είσοδο της γραμμής IIa. Στις 22:33 η μηχανή εισήλθε στον σταθμό μέσω της γραμμής ΙΙα χωρίς κανένα από τα βαγόνια της.

Πολλοί από τους επιβάτες πέθαναν αμέσως. 41 από αυτούς δεν έγινε δυνατό να αναγνωριστούν και τάφηκαν σε κοινό τάφο στο νεκροταφείο Mirogoj .

Οι επιζώντες επιβάτες ανέφεραν ότι το τρένο δεν είχε επιβραδύνει καθώς περνούσε από τους σταθμούς Λούντινα (Ludina) και Νοβοσέλετς (Novoselec), περίπου μία ώρα πριν φτάσει στον κεντρικό σταθμό του Ζάγκρεμπ, και ότι έγερνε επικίνδυνα.

Οι επιβάτες ήταν κυρίως gastarbeiters (γκασταρμπάιτερ) που εργάζονταν στη Δυτική Γερμανία και οι οικογένειές τους, μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά. Ο μηχανοδηγός και ο βοηθός του δεν τραυματίστηκαν και η μηχανή έλξης παρέμεινε άθικτη. Η μηχανή εκτίθεται σήμερα στο Κροατικό Μουσείο Σιδηροδρόμων .

Το τρένο ήταν προγραμματισμένο να φτάσει στο Ζάγκρεμπ από το Βινκόβτσι (Vinkovci) στις 19:45΄ τοπική ώρα. Ο μηχανοδηγός, Nikola Knežević, και ο βοηθός του, Stjepan Varga, ήταν και οι δύο εξαντλημένοι, έχοντας εργαστεί συνεχόμενα επί δύο ολόκληρες ημέρες.

Άποψη προς τα ανατολικά από την υπερυψωμένη διάβαση της οδού Strojarska, κατεύθυνση από την οποία ήρθε το τρένο.
Άποψη προς τα δυτικά από την υπερυψωμένη διάβαση της οδού Strojarska. Το σημείο της συντριβής βρίσκεται περίπου 300 μ. μακριά, 150 μ. πίσω από τα βαγόνια στο κέντρο της εικόνας.
Μεταγενέστερη έρευνα για το ατύχημα έδειξε ότι το τρένο ξεπέρασε το όριο ταχύτητας κατά σχεδόν 70 km/h (43 mph) σε πολλά σημεία, έτσι ώστε αντί να μπαίνεις στο σταθμό με το όριο ταχύτητας των 40 km/h (25 mph), το τρένο ταξίδευε με ταχύτητα 104 km/h (65 mph). Το πλήρωμα έβαλε επίσης πολύ αργά τα φρένα, με αποτέλεσμα το τρένο να εκτροχιαστεί γρήγορα σε ένα αγνώριστα συντρίμμια.

Συνέπειες
---------

Ο μηχανοδηγός καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκιση και ο βοηθός του σε 8 χρόνια. Το δικαστήριο αναγνώρισε την κόπωσή τους λόγω 52 συνεχόμενων ωρών εργασίας ως ελαφρυντικό.>

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Batinica, Mila (21 Δεκεμβρίου 2009). «Prije 35 godina 150 mrtvih na kolodvoru – Jutarnji.hr» (στα Κροατικά). Jutarnji list. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2014.
2. ↑  Handabaka, Antonija (15 Φεβρουαρίου 2010). «Najveće željezničke nesreće: U Zagrebu je poginulo 153 ljudi – Jutarnji.hr» (στα Κροατικά). Jutarnji list. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2014.
3. ↑  «"Zagrebačka noć užasa": Obilježava se godišnjica stravične željezničke nesreće na Glavnom kolodvoru – Vijesti.net – Index.hr» (στα Κροατικά). Index.hr. 30 Αυγούστου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2014.
4. ↑  Browne, Malcolm W. (1 September 1974). «Yugoslays Mourn 150 Killed in Zagreb Train Crash». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 30 August 2020. *«...It was a day of national mourning in Yugoslavia, in memory of those killed in the worst Yugoslav train disaster on record....»*
5. ↑  McMahon, Aine. «Timeline: Worst train disasters in Europe». *The Irish Times* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2020.
6. 1 2  «30. kolovoza 1974. noć užasa na zagrebačkom Glavnom kolodvoru – Jutarnji.hr». *Reconstruction of the head of the Croatian Railway Museum Helena Bunijevac and curator Denis Marohnić.* (στα Κροατικά). Jutarnji list. 2 Σεπτεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2014.
7. 1 2 3 4 5  «Najveća željeznička nesreća u hrvatskoj povijesti – Crna kronika – Hrvatska» (στα Κροατικά). Dalje.com. 24 Ιουλίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2011.
8. ↑  «Najtragičnija željeznička nesreća u čitavoj hrvatskoj povijesti – 1974» (στα Κροατικά). Dnevno.hr. 30 Αυγούστου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* This Day in History 1974: Τρένο πέφτει σε σταθμό στη Γιουγκοσλαβία (History Channel)
* Κίνδυνος Μπροστά! Ζάγκρεμπ 1974
* Η αναζήτηση για πτώματα συνεχίζεται μετά τη χειρότερη σιδηροδρομική καταστροφή της Γιουγκοσλαβίας. (31 Αυγούστου 1974, British Pathé TV )