Το **Αστρονομικό Παρατηρητήριο του Ζάγκρεμπ** (κροατικά: Zvjezdarnica Zagreb‎‎) είναι το αστρονομικό παρατηρητήριο που βρίσκεται στο Ζάγκρεμπ, την πρωτεύουσα της Κροατίας, και ιδρύθηκε το 1903. Λειτουργείται από τη Αστρονομική Εταιρεία του Ζάγκρεμπ και ο κύριος σκοπός του είναι εκπαιδευτικός.

Εξοπλισμός και τοποθεσίας
-------------------------

Το κύριο τηλεσκόπιο κάτω από τον θόλο είναι ένα τηλεσκόπιο διαθλάσεως TMB APO μήκους 175/1400 mm που εγκαταστάθηκε το Σεπτέμβριο του 2007. Το παλιό τηλεσκόπιο Zeiss 130/1950 mm έχει τοποθετηθεί παράλληλα και μετά την απόκτηση του απαραίτητου εξοπλισμού θα χρησιμοποιηθεί για τη φωτογράφιση του Ηλίου στη γραμμή Hα. Το τρίτο τηλεσκόπιο, ένα Coronado PST Hα 40/400 mm, είναι τοποθετημένο δίπλα στο κύριο τηλεσκόπιο και χρησιμοποιείται για οπτική παρατήρηση του Ήλιου στη γραμμή Hα. Υπάρχουν επίσης αρκετά μικρότερα φορητά τηλεσκόπια (Celestron 200/2000mm, Konus refractor 80/900mm κ.λπ.) και κιάλια. Το φωτογραφικό εργαστήριο παράγει ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

Το Παρατηρητήριο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, δυο οδούς μακριά από την κεντρική πλατεία της πόλης. Βρίσκεται σε έναν πύργο που ονομάζεται Πόποφ Τοράνι (Πύργος του Ιερέα), που ανεγέρθηκε τον 13ου αιώνα και ανήκε προηγουμένως στην Αρχιεπισκοπή του Ζάγκρεμπ.

Αποτελεί τον τελευταίο όροφο του κτιριακού συγκροτήματος στην οδό Οπατίτσκα 22, με τον θόλο του τηλεσκοπίου σε μια βεράντα. Οι εγκαταστάσεις του Παρατηρητηρίου περιλαμβάνουν αίθουσα διδασκαλίας για 50 άτομα, αίθουσα αστροφωτογραφίας, 5 γραφεία, βιβλιοθήκη και μικρό κοινόχρηστο χώρο.

Ιστορία
-------

Το Παρατηρητήριο ιδρύθηκε από την Κροατική Εταιρεία Φυσικών Επιστημών. Οι εγκαταστάσεις του Πόποφ Τοράνι παρασχέθηκαν από την κυβέρνηση της πόλης, η οποία έδωσε τα κεφάλαια για την ανασυγκρότηση και την εγκατάσταση ενός αστρονομικού θόλου και ενός τηλεσκοπίου. Τα μεγάλα εγκαίνια πραγματοποιήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 1903. Ο πρώτος διευθυντής του Παρατηρητηρίου ήταν ο Ότον Κουτσέρα, σημαντικός υποστηρικτής της επιστήμης στην Κροατία.

Η διεθνής φήμη του πρώτου παρατηρητηρίου στην περιοχή ενισχύθηκε από τον Άουγκουστ Κοπφ, έναν αστρονόμο από τη Χαϊδελβέργη. Όταν ανακάλυψε το πλανητοειδές αριθ. 589 το 1906, το ονόμασε "Κροατία" προς τιμήν του νέου παρατηρητηρίου.

Παρά τις ελπίδες του Κουτσέρα, το Παρατηρητήριο δεν χρησιμοποιήθηκε για επιστημονική εργασία λόγω της έλλειψης ερευνητών. Χρησιμοποιήθηκε πάντα για τη λαϊκή επιστήμη, η οποία άκμασε στα μέσα του 20ού αιώνα, όταν οι εκδόσεις του Παρατηρητηρίου στα Εσπεράντο άπλωναν το όνομά του σε όλο τον κόσμο. Το παρατηρητήριο έκλεισε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το Παρατηρητήριο και η Κροατική Αστρονομική Εταιρεία έκαναν τη μεγαλύτερη πολιτιστική τους συνεισφορά στο Ζάγκρεμπ όταν προμήθευαν το πλανητάριο το 1963. Το αρχικό τηλεσκόπιο του 1903 αντικαταστάθηκε από ένα διαθλαστικό φακό που κατασκευάστηκε από την Zeiss το 1966.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, το συγκρότημα κτιρίων του Παρατηρητηρίου ανακαινίστηκε πλήρως. Το 1992 εγκαταστάθηκε ένας νέος θόλος, ενώ ο εξοπλισμός και οι δραστηριότητες εκσυγχρονίστηκαν. Σήμερα, το Παρατηρητήριο είναι ένα σημείο συγκέντρωσης για τους λάτρεις της αστρονομίας και των φυσικών επιστημών. Διοργανώνει παραδοσιακά διαλέξεις, συναυλίες, αστρονομική εκπαίδευση και άλλες δραστηριότητες για τους πολίτες. Το επιστημονικό του έργο σχετικά με τη φυσική του Ήλιου γίνεται μαζί με το Παρατηρητήριο του Χβαρ.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  Bilić, Josip; Ivanković, Hrvoje, επιμ. (2006). «Zvjezdarnica Zagreb» (στα Croatian). *Zagrebački leksikon*. Zagreb: Miroslav Krleža Institute of Lexicography and Masmedia. ISBN 953-157-486-3.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος