Συντεταγμένες: 51°24′N 16°12′E﻿ / ﻿51.400°N 16.200°E﻿ / 51.400; 16.200

Το **Λούμπιν** (πολωνικά: *Lubin*, γερμανικά: *Lüben*, σιλεσικά: *Lubin*) είναι πόλη και η έδρα του Πόβιατ Λούμπιν στο Βοεβοδάτο Κάτω Σιλεσίας στη νοτιοδυτική Πολωνία. Τα έτη 1975-1998 ανήκε στο πρώην Βοεβοδάτο Λεγκνίτσα. Επίσης, είναι η διοικητική έδρα της Γκμίνα Λούμπιν, αν και δεν αποτελεί μέρος της επικράτειας της, καθώς η πόλη σχηματίζει μια ξεχωριστή αστική γκμίνα. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 72.581 κάτοικοι (2018).

Γεωγραφία
---------

Το Λούμπιν βρίσκεται στον ποταμό Ζιμνίτσα στην ιστορική περιοχή της Κάτω Σιλεσίας, 71 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Βρότσουαφ και 20 χιλιόμετρα βόρεια της Λεγκνίτσα.

Η πόλη είναι μια από τις σημαντικότερες βιομηχανικές τοποθεσίες στην Κάτω Σιλεσία, στην οποία έχει έδρα η τρίτη μεγαλύτερη πολωνική εταιρεία, η εταιρεία εξόρυξης KGHM Polska Miedź.

Ιστορία
-------

### Πρώιμη μεσαιωνική ιστορία

Η περιοχή του Λούμπιν βρίσκεται ανάμεσα στους κύριους οικισμούς δύο Δυτικών Σλαβικών Σιλέσιων φυλών, των Ντζιαντοσάνων και της Τσεμποβιάνων, των οποίων τα εδάφη υποτάχθηκαν από τον Βασιλιά Μιέσκο Α΄ της Πολωνίας περίπου το 990. Δεν είναι σαφές ποια από τις δύο φυλές ίδρυσε την πόλη. Ένας μύθος αναφέρει ότι το όνομα της πόλης προέρχεται από τον *Luba* (*Λούμπα*), έναν νεαρό άνδρα που πιστώθηκε ότι σκότωσε μια γιγαντιαία αρκούδα που τρομοκρατούσε τους κατοίκους. Ένα παπικό διάταγμα που χρονολογείται γύρω στο 1155 αναφέρει το Λούμπιν ως ένα από τα 13 σιλεσικά καστελανάτα.

Σύμφωνα με το μύθο, ο Πολωνός βοεβόδας, Πιοτρ Βουοστόβιτς του Ντούνιν (1080-1153), έβαλε να χτίσουν μια πέτρινη εκκλησία στο λόφο στα δυτικά του Λούμπιν, όπου περίπου το 1230 ένα καστελανάτο και ένα χωριό δημιουργήθηκαν, όπου μέχρι σήμερα ονομάζεται *Παλιό Λούμπιν* (*Stare Lubin*). Ο οικισμός στο Δουκάτο του Γκουόγκουφ αναφέρθηκε για πρώτη φορά με το παλαιό πολωνικό όνομα *Lubin* σε μια πράξη του 1267 από τον Πάπα Κλήμη Δ΄ ως φέουδο της Μονής της Τσεμπνίτσα.

### Ίδρυση της πόλης

 Ερείπια του κάστρου των Πιαστ.
Η Νέα Πόλη του σημερινού Λούμπιν ιδρύθηκε πιθανότατα τη δεκαετία του 1280, υπό την κυριαρχία του Δούκα Πσέμκο Α΄ της Στσινάβα, από Γερμανούς εποίκους, οι οποίοι πιθανόν να κατάγονταν από την Κάτω Λοθαριγγία ή τη Φραγκονία, κατά τη διάρκεια του *Όστζιντλουνγκ*. Έλαβε τα δικαιώματα πόλης περίπου το 1295. Το 1329, ο Δούκας Ιωάννης της Στσινάβα απότισε φόρο τιμής στον Βασιλιά Ιωάννη της Βοημίας, ο οποίος μετά το θάνατο του αδελφού του Ιωάννη, Δούκα Πσέμκο Β΄ του Γκλόγκουφ, το 1331 εισέβαλε στα εδάφη, τα οποία ενσωματώθηκαν στο Βασίλειο της Βοημίας και μοιράστηκαν τις πολιτικές περιουσίες του σιλεσικού στέμματος.

 Γοτθικό παρεκκλήσι του Κάστρου, χτισμένο τον 14ο αιώνα.
Από το 1348, το Κάστρο του Λούμπιν χρησίμευσε ως κατοικία του Δούκα του Οίκου των Πιαστ-Σιλεσίας, Λουδοβίκου Α΄ του Μπζεγκ και των απογόνων του. Στη διαμάχη με τον μεγαλύτερο αδελφό του, Δούκα Βεντσέσλαο Α΄ της Λεγκνίτσα, μια απόφαση του 1359 από τον Αυτοκράτορα Κάρολος Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παραχώρησε το Λούμπιν, μαζί με τις Κσέτσιν Βιέλκι, Κσέτσιν Μάουι, Όσιεκ και Πιέσκουφ, στον Λουδοβίκο. Περίπου το 1353 είχε βάλει να φτιάξουν ένα χειρόγραφο για τη ζωή του Αγίου Χέντβιχ της Σιλεσίας, το οποίο αργότερα ονομάστηκε Κώδικας *Schlackenwerth*, το οποίο σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο Γκέτι. Στα τέλη του 15ου αιώνα, η ενοριακή εκκλησία του Λούμπιν ξαναχτίστηκε στο σημερινό γοτθικό στιλ της και ο ψηλός βωμός μεταφέρθηκε στον Καθεδρικό Ναό του Βρότσουαφ το 1951. Υπό την κυριαρχία του Δούκα Γεώργιου Α΄ του Μπζεγκ (γ. 1521) και της χήρας του, Άννας της Πομερανίας, ο μεταρρυθμιστής Κάσπαρ Σβένκφελντ, γεννημένος στο κοντινό Όσιεκ, έκανε την πόλη κέντρο της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης στην Κάτω Σιλεσία. Με τη Βοημική Σιλεσία, το Λούμπιν το 1526 έγινε φέουδο της Μοναρχίας των Αψβούργων. Καταστράφηκε αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του Τριακονταετή Πολέμου. Το Λούμπιν παρέμεινε μέλος του υπό τον έλεγχο των Πιαστ Δουκάτου της Λεγκνίτσα έως το 1675, όταν ενσωματώθηκε στη Βοημία που έλεγχε η Μοναρχία των Αψβούργων.

Κατακτήθηκε στους Σιλεσικούς Πολέμους από τον Βασιλιά Φρειδερίκο Β΄ της Πρωσίας στα μέσα του 18ου αιώνα και αργότερα η πόλη έγινε μέρος του Βασιλείου της Πρωσίας και ακολούθως, το 1871, της Γερμανίας. Το 1871, μετά τη δημιουργία της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, συνδέθηκε σιδηροδρομικώς με τη Λεγκνίτσα (Liegnitz) και το Γκουόγκουφ (Glogau). Σε αναφορές για τις ενορίες τους στα τέλη του 18ου αιώνα, οι ντόπιοι ποιμένες έγραψαν για τους γηγενείς Πολωνούς, οι οποίοι μιλούσαν μια τοπική διάλεκτο της πολωνικής γλώσσας. Ο γηγενής πολωνικός πληθυσμός υποβλήθηκε σε προγραμματισμένη γερμανοποίηση, η οποία κράτησε μέχρι το 1930.

 Οδός που οδηγεί στην πλατεία της αγοράς.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, περίπου το 70% των κτιρίων της πόλης καταστράφηκαν. Το 1945, μεταξύ 8-10 Φεβρουαρίου, στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού δολοφόνησαν μαζικά 150 Γερμανούς συνταξιούχους σε γηροκομείο και 500 ασθενείς ψυχιατρίων στο Λούμπιν. Ως αποτέλεσμα των αλλαγών στα σύνορα που γνωστοποιήθηκαν στη Διάσκεψη του Πότσδαμ του 1945, η πόλη, που βρίσκεται ανατολικά της γραμμής Όντερ-Νάισσε, έγινε μέρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας. Το σύνολο του πληθυσμού της πόλης, που ήταν Γερμανοί, είτε εκδιώχθηκε είτε απαγορεύτηκε να επιστρέψει στην πατρίδα του από τις νέες Πολωνικές Αρχές. 

Το 1982, η πόλη είδε σημαντικές διαδηλώσεις κατά του στρατιωτικού νόμου που διακήρυξε το κομμουνιστικό καθεστώς, οι οποίες καταστάλθηκαν από τις ομάδες θανάτου του, με αποτέλεσμα τη δολοφονία τριών ανθρώπων.

Αθλητισμός
----------

 Στάδιο της Ζαγκουένμπιε Λούμπιν
* Ζαγκουένμπιε Λούμπιν - ανδρική ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία αγωνίζεται στην Εκστρακλάσα. Πρωταθλήτρια Πολωνίας το 1990-1991 και 2006-2007
* Ιντερφέριε Ζαγκουένμπιε Λούμπιν - ανδρική ομάδα χειροσφαίρισης (Πρωταθλήτρια Πολωνίας τη σεζόν 2006-2007) και γυναικεία ομάδα χειροσφαίρισης
* ΜΚΣ Ζαγκουένμπιε Λούμπιν - γυναικεία ποδοσφαιρική ομάδα

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

Το Λούμπιν είναι αδελφοποιημένο με:

* Ράιν-Λαν-Κράις, Γερμανία

Εικόνες
-------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Γοτθικός Πύργος του Γκουόγκουφ (*Baszta Głogowska*)
 |
| Γοτθικός Πύργος του Γκουόγκουφ (*Baszta Głogowska*)
  |

|  |
| --- |
| Γοτθική Εκκλησία της Παναγίας της Τσενστοχόβα, 15ος αιώνας
 |
| Γοτθική Εκκλησία της Παναγίας της Τσενστοχόβα, 15ος αιώνας
  |

|  |
| --- |
| Τύμπανο στο παρεκκλήσι του κάστρου, περ. 1349
 |
| Τύμπανο στο παρεκκλήσι του κάστρου, περ. 1349
  |

|  |
| --- |
| Εμπορικό κέντρο Cuprum Arena
 |
| Εμπορικό κέντρο Cuprum Arena
  |

|  |
| --- |
| Εκκλησία Ευλογημένης Καρδιάς
 |
| Εκκλησία Ευλογημένης Καρδιάς
  |

|  |
| --- |
| Εκκλησία της Γεννήσεως της Θεοτόκου
 |
| Εκκλησία της Γεννήσεως της Θεοτόκου
  |

|  |
| --- |
| Παλιό φυλάκιο
 |
| Παλιό φυλάκιο
  |

|  |
| --- |
| Ταχυδρομείο
 |
| Ταχυδρομείο
  |

|  |
| --- |
| Τεχνική σχολή
 |
| Τεχνική σχολή
  |

 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/030210211011-0954142?var-id=1639616&format=jsonapi. Ανακτήθηκε στις 3  Οκτωβρίου 2022.
2. ↑  «Lubin's history». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2021.
3. ↑  «Lubin 1982 - wydarzenia z 31 sierpnia 1982, stan wojenny, fotografie - Solidarność, historia współczesna, historia stanu wojennego, ZOMO, milicja, podziemie, władza ludowa, demonstracja, opozycja, Michał Adamowicz, Andrzej Trajkowski, Mieczysławie Poźniak, ofiary». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2006.
4. ↑  «Defiance in the Streets - TIME». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2021.
5. ↑  «Partnerschaft mit Lubin / Lüben». *rhein-lahn-kreis.de* (στα Γερμανικά). Ράιν-Λαν-Κράις. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Λούμπιν** |

* Επίσημος ιστότοπος του Λούμπιν
* Lubin Iniquity 1982
* Ποδόσφαιρή ομάδα Ζαγκουένμπιε Λούμπιν

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 144331925
* LCCN: n86094548
* GND: 4232534-1
* NKC: ge573838

 |

 |