Η **Εθνική Ένωσις «Ελλάς»** ή **Ένωσις Ελλήνων Εθνικιστών** -περισσότερο γνωστή με τα αρχικά της, **ΕΕΕ** ή **Τρία Έψιλον**- ήταν φασιστική και αντισημιτική οργάνωση που έδρασε στην Ελλάδα την περίοδο του Μεσοπολέμου και της κατοχής. 

Ιδρύθηκε το 1927 στη Θεσσαλονίκη από μικρασιάτες πρόσφυγες ως προσφυγικό αλληλοβοηθητικό σωματείο, αλλά σύντομα εξελίχθηκε σε φασιστική οργάνωση. Πρόεδρος της οργάνωσης ανέλαβε το 1929, μετά τη προσωρινή θητεία του Αλεξάνδρου Ουσταπασίδη, ο τουρκόφωνος έμπορος Γεώργιος Κοσμίδης. Έχοντας την στήριξη βενιζελικών πολιτικών, είχε αντισημιτική και αντικομμουνιστική δράση, η οποία κορυφώθηκε τον Ιούνιο του 1931, με το μοναδικό αντισημιτικό πογκρόμ στη μεσοπολεμική Ελλάδα, το πογκρόμ του Κάμπελ. Το 1933, αποτέλεσε το έτος ακμής της με την οργάνωση και εκτέλεση της «προς Αθήναις πορείας», μια πορεία στα πρότυπα εκείνης των μελανοχιτώνων του Μουσολίνι προς τη Ρώμη.Ύστερα δημιουργήθηκε αντίστοιχο πολιτικό κόμμα, το οποίο συμμετείχε στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 1934 και τις βουλευτικές του 1936, χωρίς επιτυχία.Έχοντας φθίνουσα πορεία από το 1934 και μετά λόγω ενδοπαραταξιακών συγκρούσεων, τελικά διαλύθηκε από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.

Ανασυστάθηκε το 1941 με την κατάληψη της Θεσσαλονίκης, την ηγεσία της οποίας ανέλαβε ο Γεώργιος Πούλος. Μετά τη δολοφονία του ηγετικού στελέχους της, Βασίλη Σκανδάλη, το 1944 από την ΟΠΛΑ, η ΕΕΕ αποδυναμώθηκε σημαντικά. Την ίδια περίοδο, ορισμένα στελέχη της αποχώρησαν μαζί με τις κατοχικές δυνάμεις για να υπερασπιστούν τα τελευταία απομεινάρια της Ναζιστικής Γερμανίας.

Ίδρυση και δομή
---------------

Ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Ιανουάριο του 1927 από εμπόρους, μικρασιάτες πρόσφυγες που αντιμετώπιζαν τον εβραϊκό ανταγωνισμό. Συστάθηκε ως προσφυγικό αλληλοβοηθητικό σωματείο, έχοντας αποκλειστικά οικονομικούς στόχους όπως την αλληλοστήριξη, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και την εύρεση εργασίας σε πρόσφυγες. Προσωρινός πρόεδρος ανέλαβε ο Αλέξανδρος Ουσταπασίδης ενώ το 1929 ύστερα από εκλογές πρόεδρος της οργάνωσης έγινε ο τουρκόφωνος έμπορος ρούχων Γεώργιος Κοσμίδης. Γενικός γραμματέας της ήταν ο τραπεζικός Δημήτριος Χαριτόπουλος, ενώ τη δράση της προπαγάνδιζε, η φιλοβενιζελική εφημερίδα «Μακεδονία», με κύριους συνεισφέροντες τον αρχισυντάκτη της, Νίκο Φαρδή, και βοηθούς του.

Την 1η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, ύστερα από έκτακτη γενική συνέλευση της ΕΕΕ, τροποποιήθηκε το καταστατικό της και έθετε ως στόχο εκτός από την οικονομική ενίσχυση, την εξύψωση του εθνικού φρονήματος και του πατριωτισμού στο κοινωνικό σύνολο, μέσα από την αντίδραση με νόμιμα μέσα απέναντι στους εχθρούς που υπέσκαπταν την πατρίδα τη θρησκεία και την οικογένεια. Η οργάνωση κατηγορούσε την εβραϊκή κοινότητα πως τα μέλη της ήταν φανατικοί κομμουνιστές, τα οποία πλούτιζαν εις βάρος των Ελλήνων ενώ παράλληλα, τους αντιμετώπιζε και ως συμμάχους των Οθωμανών. Ως εκ τούτου θεωρούσε πως έπρεπε -τουλάχιστον- να διωχθούν από τη χώρα.

Μέλη της επιτρέπονταν να γίνουν μόνο ενήλικες Χριστιανοί πολίτες, Έλληνες το γένος. Γνωστά ως «τριεψιλίτες» ή «χαλυβδόκρανοι», φορούσαν στολή που αποτελούνταν από κίτρινα πουκάμισα και μαύρες μπότες με χαλύβδινα βρετανικά κράνη, αμφίεση όπου είχε επιλεχθεί για να τονίζεται η Βυζαντινοελληνική προέλευση. Παρότι η ΕΕΕ ισχυριζόταν πως αποτελούσε μια υπερκομματική οργάνωση, τα μέλη της ήταν κατά κύριο λόγο βενιζελικοί· παράλληλα, έχαιρε της στήριξης πολιτικών του Βενιζελικού χώρου όπως ο Στυλιανός Γονατάς, και ο Λεωνίδας Ιασωνίδης.

Δράση την περίοδο του Μεσοπολέμου
---------------------------------

Ο πρόεδρος της ΕΕΕ, Γεώργιος Κοσμίδης.
### Αρχική δράση

Αρχικά*,* η οργάνωση δεν είχε μαζικότητα, και αποτελούσε μια περιθωριακή πολιτική δύναμη. Το γεγονός αυτό μεταβλήθηκε μέσα από μαζικές επιδείξεις δύναμης και εξορμήσεις στην επαρχία, ενισχυμένες τόσο από την οικονομική κρίση όσο και από τις αντιθέσεις στο ντόπιο και στο εβραϊκό στοιχείο, καθιστώντας την με αυτό τον τρόπο, εξαιρετικά δημοφιλής στους Θεσσαλονικείς. Η δράση της περιελάμβανε την αναγραφή αντιεβραϊκών συνθημάτων σε τοίχους, και την επίθεση σε καφενεία, βιβλιοπωλεία και κινηματογράφους όπου σύχναζαν αριστεροί. Στο πλαίσιο του αντικομμουνισμού, οι τοπικές αρχές στη βόρεια Ελλάδα ανέχονταν αν δε συνεργάζονταν με την ΕΕΕ, ενώ φημολογούνταν ότι η αστυνομία και ο στρατός έδειχναν απροθυμία στη δίωξή τους. Σε συνεργασία με την «Μακεδονία», η οποία υποδαύλιζε το μίσος μέσω κειμένων της και πραγματοποιούσε ανοιχτά καλέσματα για την άσκηση βίας σε βάρος μελών της εβραϊκής κοινότητας, η ΕΕΕ εξαπέλυσε αντισημιτικού χαρακτήρα εκστρατεία η οποία κορυφώθηκε το 1931 με το πογκρόμ του Κάμπελ. Μετά το πογκρόμ, η οργάνωση γιγαντώθηκε και μετρούσε 7.000 μέλη, στη συντριπτική τους πλειοψηφία πρόσφυγες -από τα οποία τα 3.000 βρίσκονταν στη Θεσσαλονίκη- και 27 παραρτήματα,ορισμένα από τα οποία βρίσκονταν και σε παροικίες των Ελλήνων του εξωτερικού όπως η Λωζάνη και η Νέα Υόρκη.

### Πορεία στην Αθήνα

Αντιφασιστική γελοιογραφία ενάντια στην κάθοδο της ΕΕΕ.(Ριζοσπάστης, 25.6.1933)
Παρέλαση χαλυβδόκρανων στη Θεσσαλονίκη, 25 Μαρτίου 1932Στις 18 Ιουνίου του 1933, η ΕΕΕ ξεκίνησε την οργάνωση της «προς Αθήναις πορείας», μία πορεία 3.000 Χαλυβδόκρανων, στα πρότυπα της «πορείας προς τη Ρώμη», στην οποία οι αστοί πολιτικοί επιφύλαξαν θερμή υποδοχή. Το βράδυ της 24ης προς 25ης Ιουνίου, μέλη του ΚΚΕ είχαν παραταχθεί κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής ενώ παράλληλα λιθοβολούσαν τα βαγόνια που είχαν σταθμεύσει στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λάρισας,προκειμένου να αναβάλουν την πορεία της οργάνωσης. Η πλειοψηφία των εφημερίδων εκείνης της περιόδου, αποδοκίμασε τις ενέργειες του ΚΚΕ, ενώ, παράλληλα τάχθηκε υπέρ της ΕΕΕ. Η πορεία, έλαβε χώρα στις 25 Ιουνίου και ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του αγνώστου στρατιώτη. Στη κατάθεση στεφάνων, παραβρέθηκαν πολιτικοί όπως ο Ράλλης και ο Γονατάς, ενώ μία διμοιρία ευζώνων απέδιδε τιμές. Η κάθοδος της ΕΕΕ στην Αθήνα αποτέλεσε το σπουδαιότερο και πιο επιτυχημένο σημείο στη δράση της, αλλά παράλληλα επισήμανε και τη σταδιακή αποδυνάμωση της καθώς σταδιακά διασπάστηκε, λόγω ενδοπαραταξιακών συγκρούσεων.

### Σταδιακή αποδυνάμωση και διάλυση

Ύστερα από το κίνημα του Νικολάου Πλαστήρα, η οργάνωση δημιούργησε και πολιτικό κόμμα υπό την ονομασία «Εθνικοσοσιαλιστικόν Κόμμα-Εθνική Ένωσις Ελλάς». Παρότι προσχώρησε σε αυτό ο Κοσμίδης και ορισμένοι φιλοβενιζελικοί οπαδοί του, δεν μπόρεσε να αποκτήσει μαζικότητα καθώς οι περισσότεροι πρόσφυγες δεν ήθελαν να αποκοπούν από το βενιζελικό χώρο και να υιοθετήσουν τον εθνικοσοσιαλισμό. Το κόμμα έλαβε μέρος στις δημοτικές εκλογές της Θεσσαλονίκης τον Φεβρουάριο του 1934 κατεβάζοντας ως υποψήφιο δήμαρχο τον Κωσταντίνο Βορτσέλα, ο οποίος έλαβε 2,4% των ψήφων. Παρόμοια ήταν και η επίδοση του κόμματος στις βουλευτικές εκλογές του 1936, όπου ο υποψήφιος του κόμματος Κλεομένης Παπανικολάου, έλαβε μόλις 0.04%. Την περίοδο 1935-36 η ΕΕΕ ήταν σχεδόν ανενεργή, αναπτύσσοντας ελάχιστες πολιτικές δράσεις, το σωματείο αυτοδιαλύθηκε το 1935 ενώ το κόμμα διαλύθηκε από τη δικτατορία του Μεταξά. Τα μέλη της την περίοδο 1936-1940 μπήκαν στις μεταξικές οργανώσεις, θεωρώντας πως το νέο καθεστώς εξέφραζε τα ιδεώδη της οργάνωσης, ενώ τα γραφεία της στη Θεσσαλονίκη πέρασαν στην κατοχή της ΕΟΝ.

Δράση την περίοδο της κατοχής
-----------------------------

Εικόνα λάβαρου από τα γραφεία της Εθνικής Ένωσις «Ελλάς», φέρων την γερμανική ονομασία «Nationale und Sozialistische Partei Griechenlands» (μτφ. «*Εθνικόν και σοσιαλιστικόν κόμμα Ελλάδας*»), με απώτερο σκοπό την εύνοια των Γερμανών Ναζί κατακτητών.
### Επανασύσταση

Λίγες ημέρες μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης, στις 12 Μαΐου 1941 η εφημερίδα «Νέα Ευρώπη» ανακοίνωσε την επανασύσταση της ΕΕΕ υπό την ονομασία «Εθνικον και σοσιαλιστικόν Κόμμα», στο οποίο είχαν προσχωρήσει και πρώην φαλαγγίτες της ΕΟΝ. Η οργάνωση δραστηριοποιήθηκε αμέσως με προκηρύξεις και ανακοινώσεις στις εφημερίδες, ενώ έξω από τα γραφεία της είχε αναρτήσει σημαία με τον βυζαντινό δικέφαλο αετό. Ο στρατιωτικός Γεώργιος Πούλος χρησιμοποίησε την ΕΕΕ και παρουσιάστηκε ως αρχηγός της προκειμένου να έρθει σε επαφή με τους Γερμανούς, κίνηση που έφερε αντιδράσεις τόσο από τις ελληνικές όσο και από τις γερμανικές αρχές, καθώς θεωρούσαν ότι οι κινήσεις του θα δίχαζαν τον ελληνικό πληθυσμό και ανησυχούσαν για το αντίκτυπο αυτών των κινήσεων. Στις 26 Μαΐου το γερμανικό Φρουραρχείο Θεσσαλονίκης απέστειλε έγγραφο στον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας προκειμένου να διακοπεί η λειτουργία της οργάνωσης, ενώ 5 μέρες αργότερα η Αστυνομία Θεσσαλονίκης αιτήθηκε τη διακοπή δημοσίευσης ανακοινώσεων της οργάνωσης από την «Νέα Ευρώπη» όπως και έγινε.

### Δράση επί κατοχής

Το καλοκαίρι του 1941, έγιναν οι πρώτες συλλήψεις αριστερών ύστερα από υπόδειξη του Πούλου και άλλων στελεχών της ΕΕΕ, ενώ παράδωσε στις κατοχικές αρχές ονομαστικό κατάλογο με τους Μασόνους της Θεσσαλονίκης. Οι συγκεκριμένες κινήσεις, οδήγησαν στην εκδήλωση έντονης αντίδρασης απέναντι του. Συγκεκριμένα, στις 31 Αυγούστου του 1941, στελέχη της τοπικής οργάνωσης του ΚΚΕ, επιτέθηκαν στα γραφεία του Πούλου και προσπάθησαν να τα πυρπολήσουν, κίνηση που δε στέφθηκε με επιτυχία καθώς έγιναν αντιληπτοί από τον φύλακα των γραφείων, Θάνο Αναστασιάδη τον οποίο και εκτέλεσαν. Ύστερα από τέσσερις ημέρες, ο Μιχάλης Mαντούβαλος, αστυνομικός διευθυντής, σε έκθεση του σχετικά με την απόπειρα εμπρησμού ανέφερε πως η οργάνωση ήταν «σφόδρα αντιπαθής εις άπαντας τους Έλληνας».

Οι γερμανικές αρχές αντέδρασαν εκ νέου και απαγόρεψαν τη συνέχιση λειτουργίας του κόμματος. Στις 6 Οκτωβρίου 1941 το πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης διέταξε τη διάλυση της ΕΕΕ. Μετά το κλείσιμο του κόμματος, ο Πούλος συνέχιζε να δρα ως πληροφοριοδότης των Γερμανων, ενώ από το 1943 και μετά απομακρύνθηκε από το κόμμα.

### Εκτέλεση Σκανδάλη και οριστική διάλυση

Καταλυτικό ρόλο στην αποδυνάμωση της οργάνωσης, διετέλεσε η εκτέλεση του υπεύθυνου της ΕΕΕ Πειραιά, Βασίλη Σκανδάλη, στη λαχαναγορά του Ρέντη από την ΟΠΛΑ τον Αύγουστο του 1944. Η συγκεκριμένη ενέργεια τρομοκράτησε τα μέλη της οργάνωσης, καθώς συνέβη εντός των γραφείων της, τα οποία περιφρουρούνταν από ένοπλα μέλη της Οργάνωσης «Χ». Κατά τα τέλη της κατοχικής περιόδου, ορισμένα μέλη της οργάνωσης αποχώρησαν μαζί με τα γερμανικά στρατεύματα, «*προκειμένου να δώσουν στα τελευταία οχυρά του Ράιχ την ύστατη μάχη*».

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource logoWikisource logo | Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:  **Ύμνος της ΕΕΕ** |

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Mavrogordatos 1983, σελ. 255:«[...] η φασιστική η πρωτοφασιστική «Εθνική Ένωσις Ελλάς»».

Παραπομπές
----------

1. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 117
2. ↑  Πριόβολος 2018, σελ. 243.
3. ↑  
Mavrogordatos 1983, σελ. 255· Molho 2003, σελ. 44.
4. ↑  
Mavrogordatos 1983, σελ. 255· Τσιρώνης 2010, σελίδες 183-85.
5. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 185-87.
6. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 188.
7. ↑  
Molho 2003, σελ. 44· Μαζάουερ 2006, σελίδες 483-5.
8. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 189.
9. ↑  
Molho 2003, σελ. 44· Μαζάουερ 2006, σελ. 487.
10. 1 2  Molho 2003, σελ. 44.
11. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 187.
12. ↑  Χονδροματίδης 2017, σελ. 25.
13. ↑  Μαζάουερ 2006, σελ. 486-87.
14. ↑  
Χονδροματίδης 2017, σελ. 26· Μαζάουερ 2006, σελ. 487.
15. ↑  Χονδροματίδης 2017, σελ. 26.
16. ↑  Μαζάουερ 2006, σελ. 487.
17. ↑  
Mavrogordatos 1983, σελίδες 258-9· Μαζάουερ 2006, σελ. 487.
18. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 117.
19. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 196.
20. ↑  
Τσιρώνης 2010, σελ. 198· Χονδροματίδης 2017, σελίδες 34-6.
21. 1 2  Χονδροματίδης 2017, σελ. 35-8.
22. 1 2  Χονδροματίδης 2017, σελ. 36.
23. ↑  
Τσιρώνης 2010, σελίδες 198-99· Μαζάουερ 2006, σελ. 487.
24. 1 2  Τσιρώνης 2010, σελ. 199.
25. ↑  Τσιρώνης 2010, σελ. 199-200.
26. ↑  
Χονδροματίδης 2017, σελ. 45· Αλεξόπουλος 1977, σελ. 42.
27. ↑  
Τσιρώνης 2010, σελ. 201· Μαζάουερ 2006, σελ. 490· Molho 2003, σελίδες 45-6· Χονδροματίδης 2017, σελ. 45· Δορδανάς 2006, σελ. 118.
28. ↑  Χονδροματίδης 2017, σελ. 46.
29. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 118.
30. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 51-2,119.
31. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 52.
32. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 51-2, 120.
33. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 52-3.
34. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 121.
35. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 120.
36. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 121-2.
37. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 122-3.
38. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 123.
39. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 56.
40. ↑  Δορδανάς 2006, σελ. 124-25.
41. 1 2 3  Χονδροματίδης 2017, σελ. 190.

Πηγές
-----

### Ξενόγλωσσες πηγές

* (Αγγλικά) Mavrogordatos, George (1983). *Stillborn Republic: Social Coalitions and Party Strategies in Greece, 1922-1936*. Μπέρκλεϊ: University of California Press. ISBN 0-520-04358-8.
* (Γαλλικά) Molho, Rena (2003). «Les Juifs en Grèce au XXe siècle». *Matériaux pour l'histoire de notre temps* (71): 39-48. doi:https://doi.org/10.3406/mat.2003.919.

### Ελληνόγλωσσες πηγές

* Αλεξόπουλος, Αναστάσιος, επιμ. (1977). *Μητρώον Γερουσιαστών και Βουλευτών* (PDF). Αθήνα: Βουλή των Ελλήνων.
* Δορδανάς, Στράτος (2006). *Έλληνες εναντίον Ελλήνων: Ο κόσμος των Ταγμάτων Ασφαλείας στην κατοχική Θεσσαλονίκη*. Αθήνα: Επίκεντρο. ISBN 960-6647-31-5.
* Μαζάουερ, Μάρκ (2006) [2004]. *Θεσσαλονίκη, Πόλη των Φαντασμάτων: Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι 1430-1950*. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ISBN 960-221-354-X.
* Πριόβολος, Γιάννης (2018). *Εθνικιστική "αντίδραση" και Τάγματα Ασφαλείας*. Αθήνα: Πατάκη. ISBN 978-960-16-7561-9.
* Τσιρώνης, Θεοδόσης (2010). «Πρόσφυγες σε εθνικιστικές οργανώσεις στη Θεσσαλονίκη του μεσοπολέμου». Στο: Ιωαννίδου, Ελένη. *Η μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης: Η εγκατάσταση των προσφύγων στην πόλη(1920-1940)*. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελίδες 179–206. ISBN 978-960-458-214-3.
* Χονδροματίδης, Ιάκωβος (2017). *Η μαύρη σκιά στην Ελλάδα. Εθνικοσοσιαλιστικές και φασιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα του μεσοπολέμου και της κατοχής 1923-1945*. Αθήνα: Γνώμων Εκδοτική. ISBN 978-618-5018-67-2.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* (Αγγλικά) Kallis, Aristotle A. (2006). «The Jewish Community of Salonica under Siege: The Antisemitic Violence of the Summer of 1931». *Holocaust and Genocide Studies* **20** (1): 34-56.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Φασισμός στην Ελλάδα |
| --- |
|  |
| Μεσοπόλεμος | 

|  |  |
| --- | --- |
| Οργανώσεις | 
* Εθνική Ένωσις Ελλάς
* Ελληνικό Εθνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Γεώργιος Μερκούρης
* Γεώργιος Σπυρίδης
 |

 |
|  |
| Κατοχή | 

|  |  |
| --- | --- |
| Οργανώσεις | 
* Εθνική Ένωσις Ελλάς
* Ελληνικό Εθνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα
* Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Γεώργιος Πούλος
 |

 |
|  |
| Μεταπολίτευση | 

|  |  |
| --- | --- |
| Οργανώσεις | 
* Κόμμα 4ης Αυγούστου
* Ναζιστική Οργάνωση Παναθηναϊκών Οπαδών
* Χρυσή Αυγή
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Κωνσταντίνος Πλεύρης
* Νίκος Μιχαλολιάκος
 |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εβραίοι στην Ελλάδα |
| --- |
|  |
| Ομάδες | 
* Ρωμανιώτες
* Ασκεναζί
* Μιζραχίτες
* Σεφαραδίτες
 |  |
|  |
| Παραδοσιακά κέντρα | 
* Θεσσαλονίκη
* Ιωάννινα
* Δράμα
* Λάρισα
* Καβάλα
* Ρόδος (La Juderia)
* Σέρρες
* Κέρκυρα
* Χαλκίδα
* Βέροια
 |
|  |
| Ιστορία | 
* Ιστορία των Εβραίων στην Ελλάδα
* Ιστορία των Εβραίων στη Βυζαντινή αυτοκρατορία
* Ιστορία των Εβραίων στην Αθήνα
* Ιστορία των Εβραίων στη Βέροια
* Ιστορία των Εβραίων στο Βόλο
* Ιστορία των Εβραίων στη Δράμα
* Ιστορία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη
* Ιστορία των Εβραίων στα Ιωάννινα
* Ιστορία των Εβραίων στην Καβάλα
* Ιστορία των Εβραίων στην Καστοριά
* Ιστορία των Εβραίων στην Κέρκυρα
* Ιστορία των Εβραίων στη Λάρισα
* Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα
* Ιστορία των Εβραίων στη Ρόδο
* Ιστορία των Εβραίων στις Σέρρες
* Ιστορία των Εβραίων στη Φλώρινα
* Ιστορία των Εβραίων στη Χαλκίδα
* Το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα
 |
|  |
| Συναγωγές | 
* Συναγωγή Αρχαίας Αγοράς Αθήνας
* Συναγωγή της Δήλου
* Συναγωγή Ετζ Χαγίμ
* Συναγωγή Καχάλ Σαλόμ
* Συναγωγή Κομοτηνής
* Συναγωγή Μοναστηριωτών
* Συναγωγή Μπεθ Σαλώμ (Αθήνα)
* Συναγωγή Ετς Χαγίμ (Αθήνα)
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Σολομόν Αρούχ
* Ρόζα Εσκενάζυ
* Δαυίδ Ναχμίας
* Αβραάμ Μπεναρόγια
* Ελί Μοδιάνο
* Τζίνα Μπαχάουερ
* Μαρδοχαίος Φριζής
* Ραφαέλ Σαλέμ
* Αλβέρτος Ναμίας
* Κάρολος Κουν
* Αλμπέρ Κοέν
* Μαρία Ρεζάν
* Αλμπέρτος Ναρ
* Ζακ Βεντούρα
 |
|  |
| Μουσεία | 
* Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος
* Κέντρο Ιστορικής Διαδρομής Εβραϊσμού Θεσσαλονίκης
* Εβραϊκό Μουσείο Ρόδου
* Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος (Θεσσαλονίκη)
 |
|  |
| Αντισημιτισμός | 
* Λίβελος του αίματος (Ρόδος)
* Υπόθεση Πατσίφικο
* Πογκρόμ του Κάμπελ
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Η Ελλάδα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο |
| --- |
|  |
| Βαλκανική Εκστρατεία 1940–41 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ελληνοϊταλικός Πόλεμος (1940-1941) | 
Μάχες
Πίνδος
Ελαία-Καλαμάς
Κορυτσά
Άγιοι Σαράντα
Μόροβα-Ιβάν
Χειμάρα
Κλεισούρα
Τρεμπεσίνα
Εαρινή επίθεση
Διοικητές
Βασίλειο της Ελλάδας ! Βασίλειο της Ελλάδας
Ιωάννης Μεταξάς
Αλέξανδρος Παπάγος
Χαράλαμπος Κατσιμήτρος
Κωνσταντίνος Δαβάκης
Ιωάννης Πιτσίκας
 Ιταλία
Μπενίτο Μουσολίνι
Σεμπαστιάνο Βισκόντι Πράσκα
Ουμπάλντο Σοντού
Ούγκο Καβαλλέρο
Κάρλο Τζελόζο |
|  |
| Γερμανική εισβολή | 
Μάχες
Οχυρά γραμμής Μεταξά
Βεύη
Πέρασμα της Κλεισούρας
Θερμοπύλες
Κρήτη
Διοικητές
Βασίλειο της Ελλάδας ! Βασίλειο της Ελλάδας
Αλέξανδρος Παπάγος
Γεώργιος Τσολάκογλου
 Βρετανική Αυτοκρατορία & Κοινοπολιτεία
Χένρυ Μαίητλαντ Γουίλσον
Τόμας Μπλέημυ
Μπέρναρντ Φρέυμπεργκ
 Γερμανία
Βίλχελμ Λιστ
Κουρτ Στουντέντ |

 |
|  |
| Κατοχή και Αντίσταση | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δυνάμεις κατοχής | 
Πρόσωπα
  Γερμανία
Γκύντερ Άλτενμπουργκ
Χέρμαν Νόιμπαχερ
Βάλτερ Σιμάνα
Αλεξάντερ Λερ
Χέλμουτ Φέλμυ
Φρίντριχ-Βίλχελμ Μύλλερ
Αλεξάντερ Αντράε
Μπρούνο Μπρόιερ
 Ιταλία
Αντζέλικο Κάρτα
Πελεγκρίνο Γκίτζι
Κάρλο Τζελόζο
Πιέρο Παρίνι
 Βουλγαρία
Άντον Κάλτσεφ
Αντιαντάρτικες επιχειρήσεις
Αύγουστος
Χρυσός Αετός
Οχιά
Μαγιάτικη καταιγίδα
Ωμότητες
Αλικιανός
Δοξάτο
Δράμα
Κερδύλια
Κομμένο
Καλάβρυτα
Δίστομο
Δομένικο
Δράκεια
Κάνδανος
Κεφαλλονιά
Κοντομαρί
Κύργια
Μεσόβουνο
Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης
Προσοτσάνη
Πύργοι
Βιάννος
Ολοκαύτωμα του Κέδρους
Κλεισούρα
Σκοπευτήριο Καισιαριανής
Μουσιωτίτσα
Χωριστή
Ολοκαύτωμα
Μεγάλος Λιμός |
|  |
| Δωσίλογοι | 
Πρόσωπα
Γεώργιος Τσολάκογλου
Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος
Ιωάννης Ράλλης
Αθανάσιος Χρυσοχόου
Σωτήριος Γκοτζαμάνης
Γεώργιος Πούλος
Γεώργιος Μερκούρης
Ιωάννης Πλυτζανόπουλος
Νικόλαος Κουρκουλάκος
Διονύσιος Παπαδόγγονας
Αλκιβιάδης Διαμάντης
Τάκης Μακεδόνας
Κυριάκος Παπαδόπουλος
Οργανώσεις
Ελληνική Πολιτεία
Τάγματα Ασφαλείας
ΕΣΠΟ
ΕΕΕ
Ελληνικό Εθνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα
Οργάνωση «Χ»
ΕΕΣ
ΕΑΣΑΔ
Αποσχιστές
«Ρωμαϊκή Λεγεώνα»
Οχράνα
Ξιλία
Ωμότητες
Πογκρόμ κατά των αναπήρων
Δομένικο
Παραμυθιά
Χορτιάτης
Καισαριανή
Κοκκινιά |
|  |
| Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (EAM) | 
Πρόσωπα
Άρης Βελουχιώτης
Στέφανος Σαράφης
Γεώργιος Σιάντος
Γιάννης Ιωαννίδης
Ανδρέας Τζήμας
Αλέξανδρος Σβώλος
Ηλίας Τσιριμώκος
Μάρκος Βαφειάδης
Κόμματα
ΚΚΕ
ΣΚΕ
ΑΚΕ
ΕΛΔ
Οργανώσεις
ΕΛΑΣ
ΕΕΑΜ
ΕΑΜΝ
ΕΤΑ
Ε.ΕΛΑΣ
ΕΛΑΝ
ΕΠΟΝ
Ε.Α.
Ε.Π
ΟΠΛΑ
ΣΝΟΦ
Επιχειρήσεις
Δράμα
Ρέκα
Μικρό Χωριό
Γοργοπόταμος
Φαρδύκαμπος
Σαραντάπορο
Πόρτα (en)
Αφοπλισμός μεραρχίας Πινερόλο
Στείρι
Στυμφαλία
Αμφιλοχία
Βαλτέτσι
Αγορέλιτσα
Καλαμάτα
Μελιγαλάς
Κιλκίς
Ηλεκτρική
Ωμότητες
Κόκκινη τρομοκρατία
Διάλυση του 5/42
Μελιγαλάς
Νταλαμάνι
Εκτελέσεις του Έβρου |
|  |
| Μη-ΕΑΜική αντίσταση | 
Πρόσωπα
Ναπολέων Ζέρβας
Γεώργιος Καρτάλης
Δημήτριος Ψαρρός
Κομνηνός Πυρομάγλου
Κώστας Περρίκος
Βασίλειος Σαχίνης
Πετρακογιώργης
Μανώλης Μπαντουβάς
Αντών Τσαούς
Λέλα Καραγιάννη
Κίτσος Μαλτέζος
Οργανώσεις
ΕΔΕΣ
ΕΚΚΑ
ΥΒΕ/ΠΑΟ
ΠΕΑΝ
ΑΕΑΚ
ΕΟΚ
Ε.Σ.
ΜΑΒΗ
Άλλες
Επιχειρήσεις
Ανατίναξη της ΕΣΠΟ
Γέφυρα του Γοργοποτάμου
Φαρδύκαμπος
Αγία Κυριακή
Μηλιά
Σκάλα Παραμυθιάς
Ξηροβούνι
Μενίνα
Δωδώνη
Γέφυρα Παπάδων
Απαγωγή του Κράιπε
Ωμότητες
Εκδίωξη των Τσάμηδων |

 |
|  |
| Βρετανική αποστολή στην Ελλάδα (SOE) | 
Πρόσωπα
Έντι Μάγιερς
Κρις Γούντχαουζ
Πάτρικ Λη Φέρμορ
Μπιλ Στάνλευ Μος
Ντέηβιντ Γουάλλας
Ντον Στοτ
Νίκολας Χάμοντ
Ρούφους Σέπαρντ
Επιχειρήσεις
Επιχείρηση Albumen
Γέφυρα του Γοργοπόταμου
Επιχείρηση Ζώα
Γέφυρα του Ασωπού
Απαγωγή του Κράιπε
Σαμποτάζ της Δαμάστας |
|  |
| Κυβέρνηση του βουνού | 
Γεγονότα
Εκλογές ΠΕΕΑ 1944
Οργανώσεις
Εθνικό Συμβούλιο
Πρόσωπα
Αλέξανδρος Σβώλος
Ευριπίδης Μπακιρτζής
Δημήτρης Γληνός |
|  |
| Εξόριστη κυβέρνηση | 
Γεγονότα
Ελ Αλαμέιν
Δωδεκάνησα
Κίνημα του Απριλίου 1944
Ρίμινι
Πρόσωπα
Γεώργιος Β΄
Εμμανουήλ Τσουδερός
Παναγιώτης Κανελλόπουλος
Μονάδες
3η Ορεινή Ταξιαρχία
Ιερός Λόχος
*Βασίλισσα Όλγα*
*Αδρίας*
*Κατσώνης*
*Παπανικολής*
13 ΜΕΒ
335 Μοίρα
336 Μοίρα |
|  |
| Προς τον Εμφύλιο | 
Γεγονότα
Σύμφωνο των Εθνικών Ομάδων
Κοινό Γενικό Στρατηγείο Ανταρτών
Ενδοαντιστασιακές συγκρούσεις
Συμφωνία της Πλάκας
Συνέδριο του Λιβάνου
Συμφωνία της Καζέρτας
Συμφωνία των ποσοστών
Απελευθέρωση
Δεκεμβριανά
Εθνικιστικό συλλαλητήριο της 14ης Ιανουαρίου
Συμφωνία της Βάρκιζας
Λευκή τρομοκρατία
ΝΟΦ
Πρόσωπα
Ρόναλντ Σκόμπι
Γεώργιος Παπανδρέου
Παναγιώτης Σπηλιωτόπουλος
Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός |

 |