Το **Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κολύμβησης σε Πισίνα Κατηγορίας Masters** (ή βετεράνων όπως ήταν η ελληνική ονομασία που αρχικά χρησιμοποιήθηκε) είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση που γίνεται υπό την αιγίδα της Κολυμβητικής Ομοσπονδίας Ελλάδος για την κατηγορία αυτή που αφορά αθλητές άνω των 25 ετών.

Ιστορία
-------

Η κολύμβηση masters είναι μία διεθνώς ραγδαία αναπτυσσόμενη δραστηριότητα, ειδικά στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και την Ευρώπη. Οι περισσότερες πόλεις έχουν πλέον ομάδες masters. Στην κατηγορία masters συμμετέχουν πρώην Ολυμπιονίκες και παγκόσμιοι πρωταθλητές, παλαιοί πρωταθλητές χωρών καθώς και αθλητές κολύμβησης που είτε κολυμπούσαν νεότεροι και επανήλθαν, είτε ξεκίνησαν την κολύμβηση σε μεγαλύτερη ηλικία. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα αθλητικά κινήματα μαζικού αθλητισμού παγκοσμίως. Η FINA και η LEN διοργανώνουν παγκόσμιο και ευρωπαϊκό πρωτάθλημα κατηγορίας masters, τα τελευταία χρόνια παράλληλα με τα επίσημα Παγκόσμια και Πανευρωπαϊκά πρωταθλήματα, σε κοινό τόπο και χρόνο. 

Στην Ελλάδα, αντιθέτως, οι επίσημες διοργανώσεις κολύμβησης masters καθυστέρησαν πολύ να ξεκινήσουν. Ενώ, σε Ευρώπη και Αμερική, πρωταθλήματα masters υπήρχαν από τη δεκαετία του 80, και το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα είχε ήδη πραγματοποιηθεί στο Τόκυο της Ιαπωνίας από το 1986, η Κ.Ο.Ε. διοργάνωσε, μόλις στα τέλη του 2014, το πρώτο πειραματικό ελληνικό πρωτάθλημα με μόνο 50 συμμετέχοντες από 25 ομάδες, στην Πάτρα.

Πρωτοπόροι για το ελληνικό κίνημα masters κολύμβησης υπήρξαν δύο Έλληνες κολυμβητές, η Χατζηγεωργίου Γεωργία (ΝΑΟ Λαμίας, Ολυμπιακός Σ.Φ.Π.) στις γυναίκες και ο Παγιαύλας Ισίδωρος (Ολυμπιακός Σ.Φ.Π.) στους άνδρες. Οι αθλητές αυτοί συμμετείχαν σε πολλά διεθνή πρωταθλήματα καθώς και μεγάλες ευρωπαϊκές και παγκόσμιες διοργανώσεις κατά τη διετία 2013-2014, πολύ πριν ξεκινήσουν επίσημοι αγώνες στην Ελλάδα. Η συμμετοχή τους αυτή και οι διακρίσεις που έφεραν, αποτέλεσαν την πρώτη αφορμή ώστε να αρχίσουν σταδιακά να εντάσσονται και άλλοι κολυμβητές στην κατηγορία masters. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η πρώτη οργανωμένη ελληνική αποστολή σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, στο Καζάν της Ρωσίας, τον Αύγουστο του 2015 με τη συμμετοχή 5 κολυμβητών (Χατζηγεωργίου Γεωργία, Παγιαύλας Ισίδωρος, Μπέλλος Σπυρίδων, Κουβέλη Βασιλική και Τσαλτζούδη Μαρίνα). Τα γεγονότα αυτά αποτέλεσαν το εφαλτήριο ώστε όχι μόνο να αυξηθεί η συμμετοχή στις ελληνικές διοργανώσεις που ακολούθησαν (από τις 50 συμμετοχές του 2014 στις 407 το 2019) αλλά και να αναβαθμίσουν το πρωτάθλημα με την παρουσία τους σπουδαίοι βετεράνοι της αγωνιστικής (elite) κολύμβησης όπως ο Ιωάννης Δρυμωνάκος, οι αδερφοί Δεμέτη (Βασίλης και Γεώργιος), ο Αριστείδης Ιωαννίδης και άλλοι.

Το Πρωτάθλημα
-------------

Η παρθενική διοργάνωση πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 2014 στην Πάτρα (κολυμβητήριο Αντώνης Πεπανός) σε πειραματικό επίπεδο με περίπου 50 συμμετοχές από 25 ομάδες. Το δεύτερο πρωτάθλημα διοργανώθηκε από τον ΕΑΤ Αλέξανδρο και την ΚΟΕ και έγινε στη Θεσσαλονίκη (Ποσειδώνιο κολυμβητήριο) το διήμερο 1-2 Απριλίου 2016 με 211 συμμετοχές από 48 ομάδες ενώ το τρίτο πρωτάθλημα που διοργανώθηκε από το σύλλογο ΑΟ Ωκεανός με την επωνυμία «3rd Greek Masters Swimming Series» και την αιγίδα της ΚΟΕ πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα (ΟΑΚΑ) στις 18 και 19 Μαρτίου του 2017 με 385 συμμετοχές από 68 ομάδες και συμμετοχή και ξένων αθλητών και συλλόγων. Η τέταρτη έκδοση του πρωταθλήματος πραγματοποιήθηκε και πάλι στο ΟΑΚΑ το τριήμερο 25-27 Μαϊου 2018, με τη συμμετοχή 362 αθλητών, μεταξύ των οποίων και 44 ξένων. Η διοργάνωση επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη για το 2019 (14-16 Ιουνίου) με 407 αθλητές και 78 ομάδες. Το 2020, για δεύτερη φορά στην ιστορία του, το πρωτάθλημα θα διεξαγόταν στην επαρχία και συγκεκριμένα στη Σύρο τον Ιούνιο αλλά ματαιώθηκε λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Τελικά πραγματοποιήθηκε υποτυπωδώς στην Τρίπολη στις 18-20 Σεπτεμβρίου, κάνοντας αρνητικό ρεκόρ συμμετοχών τόσο στους αθλητές όσο και στα σωματεία (111 και 30 αντίστοιχα).Η έβδομη έκδοση πραγματοποιήθηκε στη Λάρισα, 5-7 Νοεμβρίου 2021. Το πρωτάθλημα επέστρεψε στην Αθήνα το 2022 και συγκεκριμένα στον Άλιμο και παρέμεινε εκεί και για τα επόμενα δύο χρόνια αλλά στο ΟΑΚΑ αυτή τη φορά (2-4 Ιουνίου 2023 και 14-16 Ιουνίου 2024).

Πρωταθλητές Σύλλογοι
--------------------

| Έτος | Τόπος Διεξαγωγής | Πρωταθλήτρια Ομάδα Γενικής Βαθμολογίας | Πρωταθλήτρια Ομάδα Ανδρών | Πρωταθλήτρια Ομάδα Γυναικών |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | Πάτρα | Ν.Ο. Ιτέας | Ν.Ο. Ιτέας | Ν.Α.Ο. Λαμίας |
| 2016 | Θεσσαλονίκη | Ε.Α.Τ. Αλέξανδρος  | Ε.Α.Τ. Αλέξανδρος | Ο.Φ.Κ. Σερρών |
| 2017 | Αθήνα (ΟΑΚΑ) |  Ολυμπιακός |  Ολυμπιακός | Ε.Α.Τ. Αλέξανδρος |
| 2018 | Αθήνα (ΟΑΚΑ) |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |
| 2019 | Θεσσαλονίκη |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |
| 2020 | Τρίπολη | *χωρίς βαθμολογία συλλόγων* |
| 2021 | Λάρισα |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |
| 2022 | Αθήνα (Άλιμος) |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |
| 2023 | Αθήνα (ΟΑΚΑ) |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |  Παναθηναϊκός Α.Ο. |
| 2024 | Αθήνα (ΟΑΚΑ) |  |  |  |

Κορυφαίοι Πανελληνιονίκες (Αθλητές με τουλάχιστον 10 νίκες)
-----------------------------------------------------------

| ΑΝΔΡΕΣ | Νίκες | ΓΥΝΑΙΚΕΣ | Νίκες |
| --- | --- | --- | --- |
| Ιωαννίδης Αριστείδης | 30 | Μπιμπισίδου Ντάνα | 20 |
| Δεμέτης Βασίλειος | 22 | Χατζηγεωργίου Γεωργία | 18 |
| Τσώνος Αντώνιος | 20 | Σέρβου Ιωάννα | 15 |
| Περιστέρης Βασίλειος | 19 | Κοντονή Αγγελική | 13 |
| Γκράτζιος Ζήσης | 19 | Σάπαρη Αικατερίνη | 11 |
| Βολιώτης Κωνσταντίνος | 17 | Πέννα Υβόννη | 11 |
| Μπέλλος Σπυρίδων | 15 | 'Οπρεα Σιμόνα | 10 |
| Δεμέτης Γεώργιος | 13 | Στογιαννίδου Κλεοπάτρα | 10 |
| Κραβαρίτης Αθανάσιος | 13 |  |  |
| Βέργας Νικόλαος | 11 |  |  |
| Παγιαύλας Ισίδωρος | 11 |  |  |
| Πελτεκίδης Νικόλαος | 11 |  |  |
| Πατεράκης Θεμιστοκλής | 11 |  |  |
| Κραββαρίτης Ανδρέας | 11 |  |  |
| Κοτζιάς Αναστάσιος | 11 |  |  |
| Παπαδημητρίου Κωνσταντίνος | 10 |  |  |
| Γρηγοράκης Πέτρος | 10 |  |  |

Πηγές
-----

1. ↑  «Η πρωταθλήτρια ομάδα masters κολύμβησης του Ολυμπιακού!». *olympiacossfp | Ολυμπιακός ΣΦΠ*. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2020.
2. ↑  «Το 1ο Πανελλήνιο πρωτάθλημα». *koe.gr*. Κ.Ο.Ε. 21 Νοεμβρίου 2014.
3. ↑  «Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 1ο Πανελλήνιο πρωτάθλημα Βετεράνων». *koe.gr*. Κ.Ο.Ε. 22 Νοεμβρίου 2014.
4. ↑  «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΡΕΚΟΡ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΒΕΤΕΡΑΝΩΝ MASTERS ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 02 - 03 Απρ 2016». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2018.
5. ↑  «ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΑΓΩΝΩΝ MASTERS 2017 ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗΣ Α.Ο. ΩΚΕΑΝΟΣ». *koe.gr*. Κ.Ο.Ε. 26 Ιανουαρίου 2017.
6. ↑  «3rd MASTERS GMA SWIMMING SERIES (OKEANOS) -Αποτελέσματα». *koe.gr*. Κ.Ο.Ε. 19 Μαρτίου 2017.
7. ↑  «ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ MASTERS Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι αγώνες MASTERS». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2018.
8. ↑  «Το Πανελλήνιο πρωτάθλημα Masters στην Τρίπολη». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020.
9. ↑  «ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ MASTERS Μαζική συμμετοχή και σπουδαίες επιδόσεις». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2018.
10. ↑  «Η πρωταθλήτρια ομάδα masters κολύμβησης του Ολυμπιακού!». *ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ Σ.Φ.Π.*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-08-13.. Ανακτήθηκε στις 2018-05-29.
11. ↑  «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ MASTERS 2020 ΤΡΙΠΟΛΗ». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
12. ↑  «Πανελληνιο Πρωτάθλημα Masters 2021». *koe.org.gr*. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
13. ↑  «Οι κορυφαίοι Έλληνες Masters! - Aquafeed24». *Aquafeed24*. 2018-06-04.. Ανακτήθηκε στις 2018-06-04. [*νεκρός σύνδεσμος*]