Ο **Αρχίδαμος Γ΄** (περί το 401 π.Χ./400 π.Χ. - 338 π.Χ.), Βασιλεύς της Αρχαίας Σπάρτης από τη Δυναστεία Ευρυποντιδών (360 π.Χ. - 338 π.Χ.) ήταν γιος και διάδοχος του βασιλέως της Σπάρτης Αγησίλαου Β΄, εγγονός του Αρχιδάμου Β΄. Την εποχή που ήταν πρίγκιπας ερωμένος του ήταν ο Κλεώνυμος γιος του Σπαρτιάτη παραβάτη Σφοδρία που επιχείρησε να καταλάβει την Αρχαία Αθήνα. Με την παρέμβαση στον πατέρα του χαρίστηκε η ζωή στον Σφοδρία που είχαν καταδικάσει οι Έφοροι σε θάνατο, αυτό προκάλεσε νέο πόλεμο ανάμεσα στην Αθήνα και την Αρχαία Σπάρτη. Αργότερα σαν διάδοχος του θρόνου ήταν διοικητής του Σπαρτιάτικου στρατού, μετά την ταπεινωτική ήττα από τους Θηβαίους στη Μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.) εισέβαλε στην Πελοπόννησο και κυρίευσε τις Καρυαί. Αμέσως μετά νίκησε τους Αργείτες, τους Αρκάδες και τους Μεσσήνιους στην περίφημη άδακρυς μάχη στην οποία οι Σπαρτιάτες δεν είχαν ούτε έναν νεκρό, έχασε ωστόσο από τους Αρκάδες στην Κρώμνα (364 π.Χ.).

Λίγο πριν ανέβει στον θρόνο (362 π.Χ.) έδειξε μεγάλες στρατιωτικές ικανότητες όταν ο Επαμεινώνδας πολιορκούσε τη Σπάρτη. Όταν ανέβηκε στον θρόνο υποστήριξε τους Φωκείς στον Γ΄ ιερό πόλεμο απέναντι στους Θηβαίους (355 π.Χ. - 346 π.Χ.). Την ίδια εποχή βρέθηκαν σε εμφύλια σύγκρουση η Κνωσός και η Λυττός, μετέβη στην Κρήτη για να υποστηρίξει την Λυττό. Αργότερα (343 π.Χ.) η Σπαρτιάτικη αποικία στη Σικελία Τάραντας δέχθηκε επίθεση, τον πολιορκούσαν οι Λουκανοί και τη Μεσσάπιοι, μετέβη στην Ιταλία για να υποστηρίξει την αποικία της Σπάρτης. Στη μάχη που ακολούθησε ηττήθηκε και σκοτώθηκε από τα Ιταλικά φύλλα ανήμερα της Μάχης της Χαιρωνείας στις 7 Μεταγειτνιώνος του 338 π.Χ.. Το σώμα του όμως δεν ετάφη γιατί οι νικητές αρνήθηκαν να το παραδώσουν. Οι Σπαρτιάτες όμως ανήγειραν ανδριάντα του στην αρχαία Ολυμπία. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Άγις Γ΄, γιοι του ήταν επίσης ο Ευδαμίδας Α΄ και ο Αγησίλαος.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Percy, William Armstrong (1998). Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece. University of Illinois Press. σ. 88
2. ↑  Tod, Marcus Niebuhr (1911). "Archidamus s.v. 3.". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. Τόμ. 2 (11th ed.). Cambridge University Press. σ. 367
3. ↑  Tod 1911

Πηγές
-----

* Percy, William Armstrong (1998). Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece. University of Illinois Press.
* Tod, Marcus Niebuhr (1911). "Archidamus s.v. 3.". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. Τόμ. 2 (11th ed.). Cambridge University Press.

Δείτε επίσης
------------

* Ερμαϊκή στήλη του Αρχίδαμου Γ΄ (Μουσείο της Νάπολι)

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αρχίδαμος Γ΄** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 20924561
* LCCN: n00146002

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Βασιλείς της αρχαίας Σπάρτης και Λακωνίας |
| --- |
|  |
| Λελεγίδες | 
* Λέλεγας
* Μύλης
* Ευρώτας
 |  |
|  |
| Λακεδαιμονίδες | 
* Λακεδαίμονας
* Αμύκλας
* Άργαλος
* Κυνόρτας
* Περιήρης
* Οίβαλος
* Ιπποκόων
* Τυνδάρεως
 |
|  |
| Ατρείδες | 
* Μενέλαος
* Ορέστης
* Τισαμενός
* Δίων
 |
|  |
| Ηρακλείδες | 
* Αριστόδημος
* Θήρας (αντιβασιλέας)
 |
|  |
| Αγιάδες | 
* Ευρυσθένης
* Άγις Α΄
* Εχέστρατος
* Λαβώτας
* Δόρυσσος
* Αγησίλαος Α΄
* Αρχέλαος
* Τήλεκλος
* Αλκαμένης
* Πολύδωρος
* Ευρυκράτης
* Ανάξανδρος
* Ευρυκρατίδας
* Λέων
* Αναξανδρίδας Β΄
* Κλεομένης Α΄
* Λεωνίδας Α΄
* Πλείσταρχος
* Πλειστοάναξ
* Παυσανίας
* Αγησίπολις Α΄
* Κλεόμβροτος Α΄
* Αγησίπολις Β΄
* Κλεομένης Β΄
* Αρεύς Α΄
* Ακρότατος
* Αρεύς Β΄
* Λεωνίδας Β΄
* Κλεόμβροτος Β΄
* Κλεομένης Γ΄
* Αγησίπολις Γ΄
 |
|  |
| Ευρυποντίδες | 
* Προκλής
* Σόος
* Ευρυπών
* Πρύτανις
* Πολυδέκτης
* Εύνομος
* Χάριλλος
* Νίκανδρος
* Θεόπομπος
* Αναξανδρίδας Α΄
* Ζευξίδαμος
* Αναξίδαμος
* Αρχίδαμος Α΄
* Αγασικλής
* Αρίστων
* Δημάρατος
* Λεωτυχίδας
* Αρχίδαμος Β΄
* Άγις Β΄
* Αγησίλαος Β΄
* Αρχίδαμος Γ΄
* Άγις Γ΄
* Ευδαμίδας Α΄
* Αρχίδαμος Δ΄
* Ευδαμίδας Β΄
* Άγις Δ΄
* Ευδαμίδας Γ΄
* Αρχίδαμος Ε΄
* Ευκλείδας
* Λυκούργος
* Πέλοψ
 |
|  |
| Άλλοι | 
* Μαχανίδας
* Νάβις
* Λακωνικός
 |

 |