***Κάτω από το δίχτυ*** (αγγλικός τίτλος: *Under the Net*), σε ελληνική μετάφραση ***Μέσα στο δίχτυ***, είναι το πρώτο μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοκ, που δημοσιεύθηκε το 1954. Διαδραματίζεται στο Λονδίνο και αναφέρεται στις ευτράπελες προσπάθειες ενός νεαρού συγγραφέα να βελτιώσει τη θέση του και να επανορθώσει τα λάθη του παρελθόντος. Ο συνδυασμός του φιλοσοφικού τόνου και του ανάλαφρου πικαρέσκο στην εξερεύνηση της πολυπλοκότητας της ανθρώπινης φύσης και την αβεβαιότητα της ζωής το έχει κάνει ένα από τα πιο δημοφιλή μυθιστορήματα της Μέρντοκ.

Το μυθιστόρημα περιλαμβάνει αρκετές λογοτεχνικές και φιλοσοφικές αναφορές. Το 2005, επιλέχθηκε από το περιοδικό *Time* ως ένα από τα 100 καλύτερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα από το 1923.  Οι συντάκτες της Σύγχρονης βιβλιοθήκης το συμπεριέλαβαν στα σημαντικότερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα.

Υπόθεση
-------

Η ιστορία αφηγείται τις περιπέτειες ενός νεαρού άνδρα, του Λονδρέζου συγγραφέα και μεταφραστή λογοτεχνίας Τζέικ Ντόναχιου, του οποίου η ζωή δεν είναι τακτοποιημένη. Είναι ταλαντούχος, αλλά ταυτόχρονα τεμπέλης και αναβλητικός, όχι ιδιαίτερα τυχερός και η ζωή δοκιμάζει τις δυνάμεις του. Αρχικά, επιστρέφοντας στο Λονδίνο μετά από μια σύντομη επίσκεψη στη Γαλλία, ο συγγενής του Φιν τον ενημερώνει ότι η φίλη που τους φιλοξενούσε για 18 μήνες τους έδιωξε από το σπίτι. Έτσι, χάνει τη δωρεάν στέγασή του και η δοκιμασία του ξεκινά αναζητώντας κάπου να μείνει. Στη συνέχεια, υποφέροντας από έλλειψη χρημάτων, συντηρείται γράφοντας για άλλους, τα λεγόμενα λογοτεχνικά μεροκάματα, εργάζεται ακόμη και σε ένα νοσοκομείο για κάποιο διάστημα. Ταυτόχρονα, ο Τζέικ δεν απογοητεύεται, δεν πέφτει σε καταθλιπτική διάθεση, δεν παραπονιέται για τη ζωή, μόνο αναρωτιέται γιατί δεν πάνε όλα όπως τα είχε σχεδιάσει. Η συνάντησή του με την παλιά φίλη του Άννα Κουέντιν, ένα κορίτσι που κάποτε ερωτεύτηκε και άφησε σημάδι στην ψυχή του, γίνεται η αρχή μιας αλυσίδας φανταστικών και περιπετειωδών γεγονότων και κωμικών καταστάσεων στη ζωή του. Σε όλο το μυθιστόρημα, ο Τζέικ παλεύει για την ταυτότητά του και τη θέση του στον κόσμο και τελικά μαθαίνει να αποδέχεται την αβεβαιότητα και τα απρόβλεπτα της ζωής.

Ο τίτλος
--------

*Το δίχτυ* του τίτλου ερμηνεύεται ως το χάος της ύπαρξης, που έλκει το άτομο και τροφοδοτείται από παρεξηγήσεις, τον εγωκεντρισμό και την κώφωση των ανθρώπων προς τον εαυτό τους και τους άλλους. Το έκτο κεφάλαιο περιέχει ένα απόσπασμα από ένα μυθιστόρημα του ήρωα Τζέικ Ντόναχιου, που τελειώνει με τις λέξεις *κάτω από το δίχτυ* : «Όλη η θεωρία είναι μια απόδραση. Πρέπει να καθοδηγούμαστε από την ίδια την κατάσταση και κάθε κατάσταση είναι απερίγραπτα μοναδική. Στην πραγματικότητα, είναι κάτι που δεν μπορούμε ποτέ να προσεγγίσουμε, όσο κι αν προσπαθούμε να το περιγράψουμε με λέξεις, σαν να προσπαθούμε να μπούμε *κάτω από το δίχτυ*».

Μεταφράσεις στα ελληνικά
------------------------

* *Μέσα στο δίχτυ*, μτφρ. Ιωάννα Χατζηνικολή, εκδόσεις Χατζηνικολή, 1989
* *Μέσα στο δίχτυ*, μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδόσεις Διόπτρα, 2024

Παραπομπές
----------

1. ↑ . «sequoiaeditorial.com/under-the-net-book-summary/».
2. ↑ . «sites.prh.com/modern-library-top-100».
3. ↑ . «supersummary.com/under-the-net/summary/».
4. ↑ . «encyclopedia.com/arts/educational-magazines/under-net».
5. ↑ . «politeianet.gr/books/murdoch-iris-chatzinikoli-mesa-sto-dichtu».
6. ↑ . «bookpress.gr/prodimosieuseis/xeni-logotexnia/mesa-sto-dixty-tis-airis-merntox-prodimosiefsi».