Συντεταγμένες: 35°11′15″N 25°18′36″E﻿ / ﻿35.18750°N 25.31000°E﻿ / 35.18750; 25.31000

Ο **Ευαγγελισμός** (μέχρι το 1956: οι **Μουχτάροι**) είναι χωριό και έδρα του Δήμου Μινώα Πεδιάδος στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Πεδιάδας. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 35 χιλιόμετρα, ενώ σε σχέση με το Καστέλλι βρίσκεται στα 5 χλμ. νοτιοδυτικά. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με γεωργικές εργασίες. Παράγεται λάδι, κρασί, σταφίδα και σιτηρά. Στον οικισμό βρίσκεται η βυζαντινή εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, με τοιχογραφίες. Σε αυτήν οφείλεται και η σημερινή ονομασία του χωριού, καθώς η προηγούμενη ονομασία του ήταν **Μουχτάροι**. Στο κέντρο του χωριού, δίπλα στο Δημοτικό σχολείο, υπάρχει χώρος με πεύκα. Στις 6 Αυγούστου το χωριό πανηγυρίζει και γίνεται κρητικό γλέντι.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Ο βυζαντινός ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
Η μετονομασία του χωριού από Μουχτάροι σε Ευαγγελισμό έγινε το 1956. Η παλαιά ονομασία ήταν Μουχτάροι ή Μουκτάροι ή Μουχτάρο και για την προέλευσή της υπάρχουν διάφορες ερμηνείες.

Μερικοί (Ξανθουδίδης) πιστεύουν ότι προέρχεται από την αραβική γλώσσα, ενώ άλλοι (Αλεξίου) υποστηρίζουν ότι η λέξη είναι βυζαντινή, από το *μουκτάριοι*, που σήμαινε ταραχοποιοί και επαναστάτες.

Οι θιασώτες της άποψης ότι η ονομασία είναι βυζαντινή υποστηρίζουν επίσης ότι μπορεί να οφείλεται στο βυζαντινό επίθετο *Μουρτάρος*.

Το χωριό αναφέρεται με το αρχικό του όνομα σε συμβόλαιο του 1381 και το 1577 στην επαρχία Πεδιάδος , στο σχετικό κατάλογο του Μπαρότσι.

Το 1583 αναφέρεται από τον Καστροφύλακα με 274 κατοίκους και στην τούρκικη απογραφή του 1671 αναγράφεται *Muhtarus*, με 122 χαράτσα.

Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται με 30 χριστιανικές και 3 τούρκικες οικογένειες.

Δείτε ***Κοινότητα Ευαγγελισμού***

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Χωριά του Δήμου Καστελλίου[*νεκρός σύνδεσμος*]

Πηγές
-----

* *Το Ηράκλειον και ο Νομός του*, έκδοση Νομαρχία Ηρακλείου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». *www.eetaa.gr*. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2023.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Μινώα Πεδιάδας |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αρκαλοχωρίου | 
* Αγία Σεμνή
* Αμουργέλλες
* Άνω Καστελλιανά
* Άνω Πουλιά
* Αρκαλοχώρι
* Αρχοντικό
* Αυλή
* Βακιώτες
* Γαρίπα
* Δραπέτι
* Δεμάτι
* Ζίντα
* Ίνι
* Καλό Χωριό
* Καραβάδος
* Κασάνος
* Κάτω Καστελλιανά
* Κάτω Πουλιά
* Κρασάς
* Λαγούτα
* Λευκοχώρι
* Μαχαιρά
* Μικρή Επισκοπή
* Μιλλιαρήσι
* Μοναστηράκι
* Μουσούτα
* Μπαδιά
* Νιπιδιτός
* Παναγία
* Πανόραμα
* Πάρτιρα
* Πατσίδερος
* Ρουσσοχώρια
* Σκινιάς
* Στίρονας
* Τουρλωτή
* Τσούτσουρος
* Φαβριανά
* Φίλιπποι
* Χανδρού
* Χουμέρι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Θραψάνου | 
* Βόνη
* Γαλατάς
* Ζωφόροι
* Θραψανό
* Μονή Αγκαράθου
* Σαμπάς
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Καστελλίου | 
* Αγία Παρασκευή
* Άγνος
* Αμαριανό
* Άνω Καρουζανά
* Αποστόλοι
* Αρχάγγελος
* Ασκοί
* Αρμάχα
* Γαλενιανό
* Γεράκι
* Ευαγγελισμός
* Κασταμονίτσα
* Καστέλλι
* Κάτω Καρουζανά
* Λαγός
* Λιλιανό
* Λυττός
* Μαθιά
* Μπιτζαριανό
* Πολυθέα
* Σκλαβεροχώρι
* Σμάρι
* Τζίγκουνα
* Τοίχος
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ευαγγελισμός, Ιστορική έδρα: Καστέλλι και Αρκαλοχώρι

* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Καστελλίου |
| --- |
|  |
| 
* Καστέλι
* Αμαριανό
* Αποστόλοι
* Αρχάγγελος
* Γεράκι
* Ευαγγελισμός
* Κασταμονίτσα
* Λιλιανό
* Λυττός
* Μαθιά
* Πολυθέα
* Σμάρι
 |

 |