Ο **Μέτσο Τζεμαλή** (Εχίνος, 10 Μαρτίου 1937 - Αλεξανδρούπολη, 20 Δεκεμβρίου 2019) ήταν Μουφτής της Κομοτηνής.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Γεννήθηκε στις 10 Μαρτίου 1937 στο χωριό Εχίνος του νομού Ξάνθης. Πατέρας του ήταν ο ιεροδιδάσκαλος Χαφούζ Ιδρίς Μέτσο, ο οποίος και του δίδαξε τα πρώτα ιερά γράμματα. Αργότερα, μετά την αποβουλγαροποίηση του χωριού του, τέλειωσε το δημοτικό στο χωριό του και, αφού αποστήθισε το Κοράνιο, έγινε «Χαφίζ». 

Συνέχισε τις σπουδές του παρά τον Ιεροδιδάσκαλο Χαφίζ Αλή Ρεσάτ στην Κομοτηνή, και αργότερα μετακόμισε στα Αρριανά του Νομού Ροδόπης, όπου και συνέχισε τις σπουδές του. Παντρεύτηκε την Χατιτζέ και εγκαταστάθηκε εκεί μόνιμα. Αποφοίτησε στο Ιεροσπουδαστήριο Μεντρεσέ στον Εχίνο το 1957 και άρχισε να εργάζεται στα καπνά μέχρι το 1966. Πήγε με πρόσκληση του βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Φαϊσάλ στην Μεδίνα, όπου σπούδασε Ανώτατες Θεολογικές Επιστήμες στο εκεί Ισλαμικό Πανεπιστήμιο. Αποφοίτησε το 1976 και επέστρεψε στην Ελλάδα το 1978. Περιόδευσε στα ιερά τεμένη του Νομού Ροδόπης κηρύττοντας τον λόγο του θεού, μέχρι που το 1985 διορίστηκε ως Μουφτής της Κομοτηνής (μέσω προεδρικού διατάγματος). Η θέση του Μουφτή είναι θέση δημόσιου υπαλλήλου σε θέση γενικού διευθυντή. 

Παντρεύτηκε με την δεύτερη σύζυγό του Ρουκιέ, και έχει δύο κόρες από την πρώτη του σύζυγο.

Το 2018 παύθηκε με νόμο από τα καθήκοντά του συνταξιοδοτούμενος, απόφαση η οποία τον δυσαρέστησε και κατά της οποίας προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο αλλά δεν δικαιώθηκε. Ο τέως Μουφτής απεβίωσε στις 20 Δεκεμβρίου 2019 από καρδιακά αίτια.

Δικαστικές δικαιοδοσίες
-----------------------

Ο Τζεμαλή το 2015.
Ως μουφτής ήλεγχε τα ιερά τεμένη και διορίζει ή παύει τους θρησκευτικούς λειτουργούς τους. Είχε την επίβλεψη και διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων των βακουφίων στην περιοχή της Ροδόπης. Μεταξύ Μουσουλμάνων είχε δικαστικές δικαιοδοσίες στην εφαρμογή Ισλαμικού δίκαιου - Σαρία (σε υποθέσεις γάμου, διαζυγίου, διατροφών, επιτροπειών, κηδεμονιών, επιτροπείας, χειραφεσίας ανηλίκων, ισλαμικών διαθηκών και της εξ αδιαθέτου διαδοχής, εφ' όσον οι σχέσεις αυτές διέπονται από τον Ιερό Μουσουλμανικό Νόμο). Οι αποφάσεις του εκτελούνταν από το μονομελές πρωτοδικείο της Κομοτηνής.

Έργο του και απήχηση
--------------------

Ο Τουρκικός τύπος δεν δέχεται τους επίσημους-διορισμένους Μουφτήδες της Θράκης ως νόμιμους. Ο Μέτσο Τζεμαλή ως επίσημα διορισμένος αποκαλείτο ως "μουφτής-μαριονέτα" (τουρκικά: *kukla Müftüleri*) και βρισκόταν υπό καθεστώς persona non grata για την Τουρκία.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν σχολιάσει αρνητικά τους γάμους ανήλικων μουσουλμάνων  που έχει τελέσει στο παρελθόν ο Μέτσο Τζεμαλή με την ιδιότητα του Μουφτή (όπως το παράδειγμα των δυο ανηλίκων από το χωριό Σάλπη της Ροδόπης  ).  

Το 2017 ο Μέτσο Τζεμαλή ανακηρύχθηκε ιδρυτικό μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Ισλαμικού Πολιτισμού, εκπροσωπώντας την Ελλάδα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Νόμος 1920/1990 (pdf) Άρθρο 4: Βαθμολογική και μισθολογική κατάσταση Μουφτή και Τοποτηρητή.
2. ↑  24-Δεκ-2006: Άρθρο στον Ιό της Ελευθεροτυπίας: Παράγραφος Νομικές ασάφειες.
3. ↑
4. ↑  Νόμος 1920/1990 (pdf) Άρθρο 5: Καθήκοντα Μουφτή.
5. ↑  Studies in forced migration, Vol. 12, *Crossing the Aegean: an appraisal of the 1923 compulsory population exchange between Greece and Turkey*, Renée Hirschon, Berghahn Books, 2003 σ.123
6. ↑  Μελαχροινή Μαρτίδου (2004-11-09). «Η αθέατη πλευρά της υπόθεσης: 30 γάμοι ανηλίκων στην Κομοτηνή». Εφημερίδα ο Χρόνος. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-03-04.. Ανακτήθηκε στις 2011-05-02.
7. ↑  28-Φεβ-2006 Άρθρο στο pathfinder.gr: "Νόμιμοι οι γάμοι μεταξύ ανηλίκων Μουσουλμάνων της Θράκης με απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης".[*νεκρός σύνδεσμος*]
8. ↑  «Απόφαση με θέμα: Η τέλεση γάμων ανήλικων παιδιών από τον Μουφτή στην Ελλάδα». Ελληνική Δημοκρατία: Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. 2005. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2011. [*νεκρός σύνδεσμος*]
9. ↑  «Απόφαση για τους δι' αντιπροσώπου τελούμενους μουσουλμανικούς γάμους στην Ελλάδα». Ελληνική Δημοκρατία: Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2011.

Πηγές
-----

* Νόμος 1920/1990 (pdf) "Περί Μουσουλμάνων Θρησκευτικών Λειτουργών".
* Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων-Δεύτερο Τμήμα. *ΥΠΟΘΕΣΗ ΣΕΡΙΦ κατά της ΕΛΛΑΔΑΣ - Απόφαση* (μετάφραση στα ελληνικά). Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους[*νεκρός σύνδεσμος*], 11/05/2010.(pdf)
* 24-Δεκ-2006: Άρθρο στον Ιό της Ελευθεροτυπίας: Ιερό Απαρχάϊντ για τις γυναίκες της μειονότητας: Η ελληνική σαρία.

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
--------------------

* Ιστοσελίδα Μουφτείας Κομοτηνής. Αρχειοθετήθηκε 2008-07-01 στο Wayback Machine.