Ο **Αντίοχος Δ΄** Επιφανής (πριν το 17 μ.Χ. - μετά το 72) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν βασιλιάς της Κομμαγηνής (38μ.Χ.-72). Όταν έγινε Ρωμαίος πολίτης, άλλαξε το όνομά του σε Γάιος Ιούλιος Αντίοχος.

Ορειχάλκινο νόμισμα με τον Αντίοχο Δ΄ να φέρει διάδημα. Επιγραφή ΒΑΣΙ[ΛΕΥΣ] ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ ΕΠΙ[ΦΑΝΗΣ]. Διάμ. 22 χλστ, βάρος 6,2 γραμ.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο μόνος γιος τού Αντιόχου Γ΄ της Κομμαγηνής και της αδελφής του Ιοτάπας, κόρης τού Μιθριδάτη Γ΄ της Κομμαγηνής.

Είχε Αρμενική και Ελληνική καταγωγή. Ήταν 5ος απόγονος της Λαοδίκης Ζ΄ Θεάς των Σελευκιδών. Το 17 π.Χ. που απεβίωσε ο πατέρας του, ο Αντίοχος Δ΄ φαίνεται πως ήταν μικρός. Οι ευγενείς της Κομμαγηνής ζήτησαν να τεθεί η χώρα υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων και ο Τιβέριος την έκανε μέρος της επαρχίας της Συρίας. Ο Αντίοχος Δ΄ έγινε Ρωμαίος πολίτης με το όνομα Γάιος Ιούλιος Αντίοχος. Έζησε και ανατράφηκε στη Ρώμη μαζί με την αδελφή του Ιοτάπα, που έγινε Ιουλία Ιοτάπα. Έγιναν μέλη τού αξιοθαύμαστου κύκλου της Αντωνίας της Νεότερης, κόρης τού Μάρκου Αντωνίου και της Οκταβίας της Νεότερης, αδελφής τού Αυγούστου. Η Αντωνία είχε επιρροή και διατηρούσε κύκλο πριγκίπων από τα σύνορα της Αυτοκρατορίας· υποτελών στη Ρώμη.

Το 38 μ.Χ. ο εγγονός της Αντωνίας, ο Καλιγούλας τον αποκατέστησε στον θρόνο της Κομμαγηνής· τού έδωσε και ένα μέρος των ακτών της Κιλικίας. Μάλιστα τού απέδωσε το σύνολο των εσόδων της χώρας του κατά τα 20 έτη που ήταν ρωμαϊκή. Δεν γνωρίζουμε γιατί το έκανε αυτό, ίσως ήταν άλλη μία εκκεντρικότητα τού Αυτοκράτορα. Ο Αντίοχος Δ΄ ήταν από τους οικείους τού Καλιγούλα και μαζί με τον Ηρώδη Αγρίππα Α΄ της Ιουδαίας τον συμβούλευαν στην τέχνη τού ηγεμόνα. Αργότερα όμως ο Αυτοκράτορας τον εκτόπισε.

Ο επόμενος Αυτοκράτορας, ο Κλαύδιος, τον αποκατέστησε το 41. Το 43 ο γιος του Ι. Α. Αντίοχος μνηστεύθηκε τη Δρουσίλλα, κόρη τού Ηρώδη Αγρίππα Α΄. Άλλα τέκνα ήταν ο Καλλίνικος και η Ιοτάπα. Το 53 ο Αντίοχος Δ΄ κατέστειλε μία εξέγερση βαρβαρικών φυλών, των Κλιτών, στην Κιλικία. Το 55 ο Νέρωνας τού ανέθεσε να στρατολογήσει άνδρες εναντίον των Πάρθων και το 59 υπηρέτησε υπό τον στρατηγό Γ. Δομίτιο Κόρβουλο εναντίον τού Τιριδάτη Α΄, αδελφού τού Βολογέση Α΄ της Παρθίας. Ως αποτέλεσμα των υπηρεσιών του, έλαβε το 61 μέρη της Αρμενίας.

Έλαβε το μέρος τού Βεσπασιανού, όταν ανακηρύθηκε Αυτοκράτορας το 70. Έπειτα τον θεωρούσαν ως τον πλουσιότερο των βασιλέων, που έδιναν εισφορές. Το ίδιο έτος έστειλε στρατό, υπό τη διοίκηση τού γιού του Ι. Α. Αντιόχου, για να συνδράμει τον διάδοχο Τίτο στην πολιορκία της Ιερουσαλήμ. Κατά τη βασιλεία του ίδρυσε τις πόλεις: Γερμανικόπολις, Ιοτάπα και Νερωνιάς.

Δύο έτη μετά επήλθε η πτώση του: το 72 κτηγορήθηκε από τον Λ. Καισσέννιο Παίτο, κυβερνήτη της Συρίας ότι συνωμοτούσε με τους Πάρθους εναντίον των Ρωμαίων. Στερήθηκε το βασίλειό του, 34 έτη μετά από τον πρώτο διορισμό του από τον Καλιγούλα. Οι γιοί του Αντίοχος και Καλλίνικος έπειτα από σύντομη σύγκρουση με τους Ρωμαίους, διέφυγαν στην Παρθία. Ο Αντίοχος Δ΄ αποσύρθηκε στη Σπάρτη και έπειτα στη Ρώμη, όπου πέρασε την υπόλοιπη ζωή του με τους δύο γιους του· οι Ρωμαίοι τού συμπεριφερόταν με μεγάλο σεβασμό. Ο γιος τού Ι. Α. Αντιόχου, ο Φιλόπαππος έζησε στην Αθήνα στα τέλη τού 1ου και στις αρχές τού 2ου αι.

Νομίσματα
---------

Υπάρχουν αρκετά που σώθηκαν και τα διακρητικά των νομισματοκοπείων δείχνουν, ότι εξουσίασε μεγάλα μέρη της Καππαδοκίας και της Κιλικίας και της κανονικής Κομμαγηνής. Σε ένα από αυτά επιγράφεται ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ, δηλωτικό των φιλοδοξιών του. Στην άλλη όψη υπάρχει κέρας της αφθονίας και γύρω δάφνινο στεφάνι· φέρει επιγραφή ΚΟΜΜΑΓΗΝΩΝ. Από άλλα του νομίσματα μαθαίνουμε το όνομα της συζύγου του: Ιοτάπα.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε την Ιουλία Ιοτάπα και είχε τέκνα:

* Γ. Ι. Αρχέλαος Αντίοχος *Επιφανής* 38 μ.Χ.-92, διάδοχος της Κομμαγηνής.
* Καλλίνικος έζησε τον 1ο αι. πρίγκιπας.
* Ιουλία Ιοτάπα γενν. π. 45, παντρεύτηκε τον Γ. Ιούλιο Αλέξανδρο από την Ηρωδιανή Δυναστεία, ηγεμόνα της Κέτις (στην Κιλικία).

Πηγές
-----

* Michael Alexander Speidel (c. 2005). "Early Roman Rule in Commagene" (PDF). Mavors–Institute for Ancient Military History.
* William Smith (ed.), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1870.
* A.K. Bowman, E. Champlin & A. Lintott, The Augustan Empire, 43 B.C.-A.D. 69, Cambridge University Press, 1996
* Duane W. Roller (1998). *The Building Program of Herod the Great*. University of California Press. ISBN 0-520-20934-6.
* Nikos Kokkinos (1992). *Antonia Augusta: Portrait of a Great Roman Lady*. Psychology Press. ISBN 9780415080293.