Ο **Σύνδεσμος Σκιτσογράφων** υπήρξε ένα από τα πλέον δραστήρια καλλιτεχνικά σωματεία του Μεσοπολέμου. Συγκέντρωνε στις τάξεις του τους καλλιτέχνες που ασχολούνταν με τη γελοιογραφία και πραγματοποίησε αρκετές εκθέσεις, ιδίως στη δεκαετία του 1930.

Ίδρυση και δραστηριότητα
------------------------

Ο Σύνδεσμος Σκιτσογράφων ιδρύθηκε την άνοιξη του 1926, ενώ τον Απρίλιο του επόμενου χρόνου εγκαινιάστηκε η πρώτη έκθεση των μελών του στη γκαλερί Στρατηγοπούλου. Έως το 1938 ο Σύνδεσμος είχε διοργανώσει με εξαιρετική επιτυχία συνολικά έξι εκθέσεις, οι οποίες είχαν προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον του κοινού και της κριτικής. Μάλιστα, δεδομένης και της επαγγελματικής ενασχόλησης πολλών δόκιμων καλλιτεχνών με τη γελοιογραφία σε πολλές από τις εφημερίδες της εποχής, στις εκθέσεις του Συνδέσμου Σκιτσογράφων συμμετείχαν μεταξύ άλλων, ζωγράφοι όπως οι Σπύρος Βασιλείου, Μίμης Βιτσώρης, Περικλής Βυζάντιος, Αλέξανδρος Κορογιαννάκης, Ευθύμης Παπαδημητρίου, Άγγελος Σπαχής κ.ά.

Παρά το γεγονός πως οι σκιτσογράφοι κινούνταν περισσότερο στο χώρο της δημοσιογραφίας, επέλεξαν συνειδητά την περίοδο του Μεσοπολέμου να συμπλεύσουν με τους εικαστικούς καλλιτέχνες συμμετέχοντας ενεργά τόσο στις διαδικασίες σύστασης και στελέχωσης της Ένωσης Σωματείων Εικαστικών Τεχνών, που ιδρύθηκε το 1936, όσο και αργότερα στη σύσταση του Καλλιτεχνικού Επαγγελματικού Επιμελητηρίου. Εντέλει, ο Σύνδεσμος Σκιτσογράφων αφομοιώθηκε από το Καλλιτεχνικό Επαγγελματικό Επιμελητήριο, το 1944, μαζί με οκτώ ακόμη μεσοπολεμικά καλλιτεχνικά σωματεία.

Εκθέσεις και εκθέτες (όπως αναφέρονται στους καταλόγους)
--------------------------------------------------------

### Α΄ έκθεση, 1927, αίθουσα Στρατηγοπούλου, 27 Απριλίου-27 Μαΐου 1927

Σόφος Αντωνιάδης, Κώστας Ασλόγλου, Αντ. Αυγουστίδης, Αντώνιος Βώττης, Γ. Γκεϊβέλης, Φωκίων Δημητριάδης, Νίκος Καστανάκης, Κλ. Κλώνης, Α. Κορογιαννάκης, Ηλ. Κουμετάκης, Κ. Νόισσερ, Αλή Ντίνο Μπέη, Αρίφ Ντίνο Μπέη, Στέφανος Ξενόπουλος, Α. Πρωτοπάτσης (Pazzi), Άγγελος Σπαχής, Α. Χόροβιτς, Γ. Μαυριλάκος (Noir), Σ. Θήτας, Γ. Κωνσταντινίδης, Δ. Αντωνιάδης, Μάριος Αγγελόπουλος, Δοζία Φωστηροπούλου.

### Γ΄ έκθεση, 1932, Σταδίου 26, 15 Μαΐου-15 Ιουνίου 1932

Κ. Ασλόγλου, Νήφων Μπεκρής (Σπύρος Βασιλείου), Μ. Βιτσώρης, Π. Βυζάντιος, Γ. Γκεϊβέλης, Φωκίων Δημητριάδης, Ν. Καστανάκης, Αλεξ. Κορογιαννάκης, Ηλ. Κουμετάκης, Γ. Μαυριλάκος (Noir), Κ. Μπέζος, Πυθ. Νάγος, Α Ντίνο Μπέης, Στέφανος Ξενόπουλος, Ε.-Δ. Παπαδημητρίου (Μιμ Παπ). Π. Παυλίδης, Άγγ. Σπαχής, Ε. Τερζόπουλος, Α. Χόροβιτς, Μαρ. Αγγελόπουλος, Δημ. Αντωνιάδης, Δομιν. Βαρδακόστας, Ν. Βρούτος, Νικολ. Γιούρος, Λ. Δέλφης (Μ. Βουτσινάς), Νικόλαος Νείρος, Βασίλειος Παπαβασιλείου, Άλκης Παππαδημητρίου (Alki), Σταμ. Πολωνάκης, (Φωκίων) Ρωκ, Μ. Τόμπρος, Τόνυ Φοράουερ, Ι. Χειλαδάκης και σκίτσα του Γεωργίου Ροϊλού 

### Δ΄ έκθεση, Λέσχη Καλλιτεχνών «Ατελιέ», 21 Απριλίου-10 Μαΐου 1934

Δομ. Βαρδακώστας, Νήφων Μπεκρής (Σπ. Βασιλείου), Μ. Β. (Δ. Βιτσώρης), Π. Βυζάντιος, Φωκίων Δημητριάδης, Νίκος Κατσανάκης, Α. Κορογιαννάκης, Ηλ. Κουμετάκης, Γ. Μαυριλάκος «Noir», Πυθ. Νάγος, Ντίνο Βέη, Στέφανος Ξενόπουλος, Μιμ-Παπ (Ε. Παπαδημητρίου), Παύλος Παυλίδης, Σ. Πολενάκης, Σόφο (Σοφ. Αντωνιάδης), Άγγελος Σπαχής, Ε. Τερζόπουλος, Α. Χόροβιτς, Α. Βλασσόπουλος, Ν. Βρούτος, Ν. Γιουρές, Ν. Δρακόπουλος, Ν. Ζωγράφος, Ν. Κατσούρος, (Λάζαρος) Λαμέρας, Κ. Λάσκαρης, Τ. Λευκαδίτης, Β. Παπαβασιλείου, Γιόχαν Ρωμανός, Δεσποινίς Φεγγαρά, Τ. Φοράουερ

### Ε΄ έκθεση, Λέσχη Καλλιτεχνών «Ατελιέ», 2-22 Δεκεμβρίου 1936

Σοφοκλής Αντωνιάδης (Σόφο), Σπύρος Βασιλείου, Δομένικος Βαρδακώστας, Μ. Βιτσώρης, Γ. Γκεϊβέλης, Φωκίων Δημητριάδης, Νικ. Καστανάκης, Κορογιαννάκης Αλεξ. Κουμετάκης Ηλίας, Μαυριλάκος Γ. (Noir), Α. Ντίνο Βέη, Στέφανος Ξενόπουλος, Παυλ. Παυλίδης, Ε. Χ. Τερζόπουλος, Κ. Μπέζος, Σταμ. Πολενάκης, Αλφόνς Χόροβιτς, Ν. Νομικός, Π. Βυζάντιος και οι ερασιτέχνες Α. Βλασσόπουλος, Φώτος Γιοφύλλης, Ν. Γκιουρές, Ν. Ζωγράφος, Αδ. Καλογερόπουλος, Τάκης Λευκαδίτης, Γλαύκος Μαρκόπουλος, Νίκο Κατσούρος, Μπέρχολιντ, Χριστοδούλου, Β. Σακαλής, Τόνι Φοράουερ, Ν. Καπίτσογλου, Κενάν Μεσσαρέ

### Στ΄ έκθεση, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, 27 Δεκεμβρίου 1938-17 Ιανουαρίου 1939

Αντωνιάδης Σοφοκλής (Σόφο), Βλασσόπουλος Χ. Ανδρ. Βυζάντιος Περικλής, Γκεϊβέλης Γεώργιος, Γρηγόρης Γεράσ. Δημητριάδης Φωκ. Καστανάκης Νίκος, Κορογιαννάκης Αλεξ. Κουμετάκης Ηλίας, Λυδάκης Γεωργ. Μαυριλάκος Γ. (Noir), Μπέλος [=Μπέζος] Κωνσταν. Αλή Ντίνο Μπέης, Ξενόπουλος Στέφανος, Παπαδημητρίου Ευθ. (Μιμ. Παπ.), Παυλίδης Παύλος, Πολενάκης Σταμτ. Σπαχής Άγγελος, Τερζόπουλος Ε. Χ. Χόροβιτς Αλφόνσος, Βαρδακώστας Δομ. Φοράουερ Τόνι και οι ερασιτέχνες Γιουρές Νικ. Γιοφύλλης Φωτ. Κατσουρός Νίκος, Μαρκόπουλος Γλαύκος, Πυλιαρός Μ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

Σημειώσεις και παραπομπές
-------------------------

1. ↑  Σπύρος Μοσχονάς, *Καλλιτεχνικά σωματεία και ομάδες τέχνης στο α’ μισό του εικοστού αιώνα*, διδακτορική διατριβή, Αθήνα 2010, σελ. 496-497. Νίκος Πλατής, «Περί κόμικς και άλλων δεινών», Διαβάζω (15), Δεκέμβριος 1978
2. ↑  «Νόμος υπ. Αριθμ. 1863, Περί ιδρύσεως Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου», Άρθρο 5, παράγραφος 5, *Εφημερίς της Κυβερνήσεως*,
25 Σεπτεμβρίου 1944, φύλλο 218, σελ. 1078.