Το **Κατζουράχο** (χίντι: खजुराहो, αγγλικά: Khajuraho) είναι η πρώην πρωτεύουσα του μεσαιωνικού κράτους Τσαντέλα (9ος-13ος αι.) της κεντρικής Ινδίας (πολιτεία Μάντια Πραντές), στην επικράτεια της οποίας έχει διατηρηθεί μια ομάδα αρχαίων ναών, και γι' αυτό το λόγο αποτελεί τουριστικό θέρετρο. Από το 1986, το Κατζουράχο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Ιστορία
-------

Στο παρελθόν, το Κατζουράχο ήταν μια τεράστια πόλη, τώρα τα γραφικά ερείπιά του καλύπτουν μια έκταση περίπου 14 τ.χλμ. Οι ναοί Κατζουράχο χτίστηκαν κατά τη διάρκεια της δυναστείας Τσαντέλα, η οποία κυβέρνησε το 850-1150. Η πόλη ήταν η πολιτιστική και θρησκευτική τους πρωτεύουσα. Οι περισσότεροι από τους ναούς χτίστηκαν μεταξύ 950 και 1100.

Από τους 85 ναούς, μόνο οι 20 σώθηκαν, οι οποίοι κατατάσσονται σε τρεις ομάδες και ανήκουν σε δύο διαφορετικές θρησκείες - τον ινδουισμό και τον τζαϊνισμό, επιδεικνύοντας έναν οργανικό συνδυασμό μεταξύ αρχιτεκτονικών μορφών και γλυπτικής. Τα κοσμικά κτίρια στο Κατζουράχο δεν έχουν σωθεί. Οι ναοί του διατηρούν την υφολογική τους ομοιότητα με τους ναούς του βόρειου, ινδοαριακού τύπου. Παράλληλα έχουν ιδιαιτερότητες σε σύνθεση, εσωτερικό, πλαστική διακόσμηση. Το ύφος ναγκάρα (αρχιτεκτονική) της Βόρειας Ινδίας που παρουσιάζεται εδώ χαρακτηρίζεται από τρία στοιχεία: ένα τετράγωνο ιερό (sanctum sanctorum), μία ή δύο σειρές εγκάρσιων τοιχωμάτων και μία σίκαρα (κορυφή) που πλαισιώνει το ναό.

Μετά την πτώση της δυναστείας Τσαντέλα, η πόλη καταστράφηκε μερικώς και κατά τη διάρκεια της μουσουλμανικής κυριαρχίας χάθηκε στη ζούγκλα. Κατά το 1838, ντόπιοι οδηγοί οδήγησαν τον Λοχαγό του Βρετανικού Στρατού T. Μπαρτ στους χαμένους ναούς, χάρη στους οποίους άνοιξαν ξανά στο ευρύ κοινό. Ο ιδρυτής της αρχαιολογικής έρευνας στην Ινδία, Αλεξάντερ Κάνινχαμ, ανέφερε ότι αρκετά χρόνια μετά την εκ νέου ανακάλυψη του Κατζουράχο, οι ναοί χρησιμοποιούνταν κρυφά από τους γιόγκι και τους ινδουιστές για πνευματικές πρακτικές. Οι προσκυνητές άρχισαν να συρρέουν τις ημέρες των μεγάλων εορτών, όπως το Μαχά Σιβαράτρι. Το 1850, ο ινδολόγος Φρέντρικ Μέιζι έκανε τα πρώτα του σκίτσα με μολύβι των αρχιτεκτονικών λεπτομερειών του Κατζουράχο.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Ο χάρτης της πόλης, με τα μνημεία σε κοντινή απόσταση.
Από το 2011, η ινδική απογραφή ανέφερε ότι το Κατζουράχο είχε πληθυσμό 24.481 κατοίκους. Οι άνδρες αποτελούσαν το 52% του πληθυσμού και οι γυναίκες το 48%. Το Κατζουράχο έχει μέσο ποσοστό αλφαβητισμού 53%, χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο του 74,04%. Ο αλφαβητισμός των ανδρών είναι 62%, και ο αλφαβητισμός των γυναικών είναι 43%. Στο Κατζουράχο, το 19% του πληθυσμού είναι κάτω των έξι ετών.

Κλίμα
-----

Το κλίμα στο Κατζουράχο είναι ζεστό και εύκρατο (κλιματική ταξινόμηση Κέππεν: Csa). Η βροχή πέφτει κυρίως τον χειμώνα, με σχετικά μικρή βροχόπτωση το καλοκαίρι. Η μέση θερμοκρασία στο Κατζουράχο είναι 25,9 °C. Η ετήσια βροχόπτωση είναι 1015 mm. Ο πιο ξηρός μήνας είναι ο Απρίλιος, με 6 mm βροχής. Τον Ιούλιο, η βροχόπτωση φτάνει στο μέγιστο, με μέσο όρο τα 328 mm. Ο Μάιος είναι ο πιο ζεστός μήνας του χρόνου με μέση θερμοκρασία 34,9 °C. Ο Ιανουάριος είναι ο πιο κρύος μήνας του έτους, με μέση θερμοκρασία 16,2 °C.

Υπάρχει διαφορά 322 mm υετού μεταξύ των πιο ξηρών και υγρών μηνών. Η διακύμανση της ετήσιας θερμοκρασίας είναι περίπου 18,6 °C. Ο μήνας με τη μεγαλύτερη σχετική υγρασία είναι ο Αύγουστος (82,11 %), ενώ με τη χαμηλότερη σχετική υγρασία είναι ο Απρίλιος (23,24 %). Ο μήνας με τον μεγαλύτερο αριθμό βροχερών ημερών είναι ο Αύγουστος (23,10 ημέρες), ενώ με τον μικρότερο αριθμό βροχερών ημερών είναι ο Νοέμβριος (1,13 ημέρες).

| Κλιματικά δεδομένα Κατζουράχο (1981–2010, ακραίες 1970–2010) |
| --- |
| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μάρ | Απρ | Μάι | Ιούν | Ιούλ | Αύγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ | Έτος |
| Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) | 34.3 | 38.6 | 43.1 | 46.9 | 48.4 | 48.0 | 45.0 | 41.0 | 39.3 | 42.8 | 37.6 | 32.8 | 48,4 |
| Μέση Μέγιστη °C (°F) | 24.1 | 28.0 | 34.3 | 40.1 | 42.8 | 40.4 | 34.3 | 32.5 | 33.2 | 33.8 | 30.1 | 26.1 | 33,3 |
| Μέση Ελάχιστη °C (°F) | 8.4 | 10.8 | 15.8 | 21.9 | 26.9 | 28.4 | 26.3 | 25.3 | 24.1 | 19.0 | 13.3 | 9.2 | 19,1 |
| Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) | 1.0 | 0.6 | 6.3 | 12.6 | 18.6 | 21.5 | 22.4 | 21.8 | 17.3 | 11.7 | 4.8 | 3.1 | 0,6 |
| Βροχόπτωση mm (ίντσες) | 17,8 | 22,8 | 10,6 | 6,5 | 15,7 | 100 | 293,7 | 377 | 211,6 | 33,9 | 6,7 | 3,8 | 1,100 |
| % υγρασίας | 47 | 37 | 24 | 17 | 20 | 40 | 69 | 76 | 68 | 48 | 44 | 48 | 45 |
| Μέσες ημέρες βροχόπτωσης | 1.3 | 1.6 | 0.9 | 0.8 | 1.5 | 5.5 | 13.0 | 13.6 | 8.7 | 1.7 | 0.5 | 0.6 | 49,9 |
| *Πηγή: India Meteorological Department* |

Μεταφορές
---------

Το αεροδρόμιο του Κατζουράχο έχει πτήσεις προς το Δελχί και το Βαρανάσι. Το αεροδρόμιο βρίσκεται 3 χλμ. νότια της πόλης Κατζουράχο και άνοιξε το 1978 για να διευκολύνει τον τουρισμό στο κοντινό συγκρότημα ναών που είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός του Κατζουράχο συνδέει την πόλη με το Δελχί, αλλά και με άλλες πολεις, με καθημερινά δρομολόγια του τρένου.

Γκαλερί
-------

* ΙερόΙερό
* Οροφή του ναού Καντάρια-ΜαχαντέβαΟροφή του ναού Καντάρια-Μαχαντέβα
* Ερείπια του ναού της ΚάλιΕρείπια του ναού της Κάλι
* Βισνού στον ναό ΤσιτραγκούπταΒισνού στον ναό Τσιτραγκούπτα
* Το ανάγλυφο του Σίβα στην πρόσοψη του ναού ΝτουλαντέβαΤο ανάγλυφο του Σίβα στην πρόσοψη του ναού Ντουλαντέβα
* Φιγούρα ενός ταύρου στο ναό Ναντί μπροστά από το ναό του ΣίβαΦιγούρα ενός ταύρου στο ναό Ναντί μπροστά από το ναό του Σίβα
* Ερείπια του ναού ΓκαντάιΕρείπια του ναού Γκαντάι
* Ναός της ΛάκσμιΝαός της Λάκσμι
* Σίκαρα (κορυφή) του ναού της ΛάκσμιΣίκαρα (κορυφή) του ναού της Λάκσμι
* Γλυπτό Απσάρα από το Κατζουράχο, Μουσείο Τέχνης του Ντάλας (ΗΠΑ)Γλυπτό Απσάρα από το Κατζουράχο, Μουσείο Τέχνης του Ντάλας (ΗΠΑ)
* Ένας από τους ναούς στο ΚατζουράχοΈνας από τους ναούς στο Κατζουράχο
* Γλυπτά στο ναόΓλυπτά στο ναό

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Chandela | Indian clan». *Encyclopedia Britannica* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.
2. 1 2  Klostermaier, Klaus K. (1 Οκτωβρίου 2014). *A Concise Encyclopedia of Hinduism*. Oneworld Publications. ISBN 978-1-78074-672-2.
3. ↑  Centre, UNESCO World Heritage. «Khajuraho Group of Monuments». *UNESCO World Heritage Centre* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.
4. ↑  Dhaky, Madhusudan A. (1977). *The Indian Temple Forms in Karṇāṭa Inscriptions and Architecture*. Abhinav Publications. ISBN 978-81-7017-065-5.
5. ↑  «T. S. Burt | British officer». *Encyclopedia Britannica* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.
6. ↑  Nicholson, Louise (1985). *India, a Guide for the Quality-conscious Traveller*. Atlantic Monthly Press. ISBN 978-0-87113-047-1.
7. ↑  Wright, Colin. «Architectural details, Khajuraho». *www.bl.uk*. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.
8. 1 2  «Khajuraho climate: Average Temperature, weather by month, Khajuraho weather averages - Climate-Data.org». *en.climate-data.org*. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.
9. ↑  
«Station: Khajuraho Climatological Table 1981–2010» (PDF). *Climatological Normals 1981–2010*. India Meteorological Department. Ιανουαρίου 2015. σελίδες 409–410. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2020.
10. ↑  
«Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)» (PDF). India Meteorological Department. Δεκεμβρίου 2016. σελ. M121. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2020.
11. ↑  «Airports Authority of India». *web.archive.org*. 8 Ιουλίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021. CS1 maint: Unfit url (link)
12. ↑  Stausberg, Michael (12 Νοεμβρίου 2012). *Religion and Tourism: Crossroads, Destinations and Encounters*. Routledge. ISBN 978-1-136-99298-8.
13. ↑  Sharan, Prabhat. «11 COVID-19 Special Departures from Khajuraho NCR/North Central Zone - Railway Enquiry». *indiarailinfo.com*. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2021.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 154809042
* LCCN: n83146668
* GND: 4030430-9
* BNF: cb119455128 (data)
* NKC: ge1021621

 |

 |