Συντεταγμένες: 41°07′22″N 25°03′55″E﻿ / ﻿41.12278°N 25.06528°E﻿ / 41.12278; 25.06528

Οι **Αμαξάδες** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης δημοτικής κoινότητας και δημοτικής ενότητας, του δήμου Ιάσμου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ροδόπης, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*.  Πριν το σχέδιο *Καποδίστριας* και το πρόγραμμα *Καλλικράτης*, ανήκε στην επαρχία Κομοτηνής του νομού Ροδόπης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας.

Γεωγραφία
---------

Οι Αμαξάδες είναι μεγάλο χωριό στο δυτικό τμήμα του νομού Ροδόπης. Βρίσκονται πάνω στην επαρχιακή οδό Ιάσμου-Ξάνθης και βόρεια της σιδηροδρομικής γραμμής προς Κομοτηνή, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 45. Το χωριό απέχει 32 χλμ. περίπου δυτικά της Κομοτηνής.

Τοπική κοινότητα
----------------

Η τοπική κοινότητα Αμαξάδων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 34,655 χμ² (2011). Περιλαμβάνει και τους οικισμούς Άνω Αμαξάδες και Μοναχοί.. Η ομώνυμη δημοτική κoινότητα, που περιλαμβάνει και τους οικισμούς Ανω Αμαξάδες και Μοναχοί, το 2021 είχε πληθυσμό 1.752 κατοίκους.

### Πληθυσμός

Μόνιμος 
| Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 1.039 (1.592) |
| 2001 | 1.060 (1.630) |
| 2011 | 1.195 (1.773) |

Πραγματικός (de facto) | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1961 | 341 (1.119) |
| 1971 | 360 (1.459) |
| 1981 | 1.000 (1.505) |
| 1991 | 1.047 (1.608) |
| 2001 | 1.030 (1.591) |
| 2011 | 1.120 (1.696) |

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
--------------------------------------------

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε με το ΦΕΚ 194Α - 14/08/1924 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ιάσμου του νομού Ροδόπης. Το 1951 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Αμαξάδων. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αμαξάδων και προσαρτήθηκε στον δήμο Ιάσμου.

Γενικά στοιχεία
---------------

Το ημιορεινό έδαφος της περιοχής καλύπτεται κυρίως από καλλιέργειες και βοσκοτόπους. Καλλιεργούνται κυρίως δημητριακά, ζαχαρότευτλα, καπνά, ζωοτροφές και οπωροφόρα δένδρα.

Μυθολογικά και ιστορικά στοιχεία
--------------------------------

Κοντά στο χωριό βρισκόταν, κατά την μυθολογία, η πρωτεύουσα του Θράκα βασιλέα των Βιστώνων Διομήδη, τα Καρτερά. Εδώ, κατά την παράδοση, ο Ηρακλής πραγματοποίησε το 8ο άθλο του πνίγοντας τους στρατιώτες του Διομήδη στη Βιστονίδα και τάισε τον ίδιο στα άλογά του. Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους ο τόπος ονομαζόταν «Στάβλοι του Διομήδη» και ήταν σταθμός καραβανιών. Μετά την οικοδόμηση της Αναστασιούπολης και του Περιθεωρίου, το 1373, η περιοχή κυριεύθηκε από τον Μουράτ Β' ο οποίος χάρισε την πόλη στον Γενοβέζο σύμμαχό του Ιωάννη Αδούρο. Το 1667 πέρασε από εδώ ο μεγάλος περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή. Οι κάτοικοι των Αμαξάδων που εγκαταστάθηκαν εδώ μετά το 1922, εκτός από δύο οικογένειες Αρβανιτών από το Ζαλούφι της Α. Θράκης. κατάγονταν από το Καρλίκιοϊ ή Ψάθη της Α. Θράκης. Αργότερα εγκαταστάθηκαν και μερικές οικογένειες Σαρακατσάνων. Το χωριό ονομάστηκε Αμαξάδες, πιθανόν, από κάποιο χωρικό που έφτιαχνε δίτροχα κάρα.

Αξιοθέατα
---------

* Ο αρχαιολογικός χώρος Αναστασιουπόλεως-Περιθεωρίου, στη θέση «Καλέδες», νοτιοανατολικά του χωριού. Υπήρξε σταθμός της Εγνατίας Οδού και σημαντικό λιμάνι στην περιοχή της Βιστονίδας. Ιδρύθηκε, πιθανότατα, από τον αυτοκράτορα Αναστάσιο Α’ (491-518), που της έδωσε το όνομά του. Η πόλη λεηλατήθηκε από τους Ούννους και τους Σλάβους, ενώ στον 13ο αιώνα καταστράφηκε από τους Βουλγάρους. Ξανακτίστηκε από τον Ανδρόνικο Γ’ Παλαιολόγο (1328-41) που την μετονόμασε σε Περιθεώριο. Παρήκμασε και εγκαταλείφθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας
* Ο ναός της Αγίας Παρασκευής στο νότιο τμήμα του χωριού

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (Ελληνικά) *Ελληνική απογραφή 2011*. Ελληνική Στατιστική Αρχή. 1  Μαΐου 2011.
2. 1 2 3
3. 1 2
4. 1 2 3  ΠΛ 2:652
5. 1 2 3 4  ΠΛΜ 7:256
6. ↑  Εκδόσεις «Ελλάδα»
7. 1 2  «Διακοπές», σ. 1046, 1059
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1981, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
* Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ. 2010
* Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
* eetaa.gr

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ιάσμου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αμαξάδων | 
* Αμαξάδες
* Άνω Αμαξάδες
* Μοναχοί
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ιάσμου | 
* Αμβροσία
* Γαλήνη
* Γλυκονέρι
* Διαλαμπή
* Ίασμος
* Ιππικό
* Κοπτερό
* Μελίταινα
* Μικρό Παλλάδιο
* Μωσαϊκό
* Παλλάδιο
* Σάλπη
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Σώστου | 
* Αγίασμα
* Ασώματοι
* Δύμη
* Θάμνα
* Κερασιά
* Κρυστάλλη
* Ληνός
* Μεγάλο Πιστό
* Μίσχος
* Πολύανθο
* Ρίζωμα
* Σώστης
* Τρίκορφο
* Φοιτητικές Εστίες Δ.Π.Θ.
* Φωλιά
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ίασμος
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)]
 |

 |