Η **Παλλάς του Βελλετρίου** είναι αριστουργηματικό έργο γλυπτικής τέχνης της αρχαίας Ελλάδας. Ονομάζεται έτσι επειδή το μόνο πλήρες αντίγραφο που σώζεται σήμερα βρέθηκε στο Βελλέτρι της Ιταλίας και εκτίθεται στο Λούβρο.

Περιγραφή
---------

Το αρχικό καλλιτέχνημα ήταν κατασκευασμένο από χαλκό. Σήμερα διασώζεται ένα καλοδιατηρημένο πλήρες αντίγραφο από μάρμαρο, καθώς και πολλά μαρμάρινα αντίγραφα της κεφαλής. 

το άγαλμα παριστάνει τη θεά Αθηνά σε μεγαλοπρεπή πόζα. Στηρίζεται στο αριστερό πόδι, με το δεξί πόδι να αναπαύεται στο πλάι. Ο δεξιός βραχίονας είναι υπερυψωμένος και κρατάει το κοντάρι του δόρυτος που με το άλλο άκρο του ακουμπάει στη γη. Το δεξί χέρι λείπει από τον αγκώνα και κάτω και έχει αντικατασταθεί. Ο αριστερός βραχίονας είναι ενωμένος με τον κορμό του σώματος. Το δεξί χέρι λείπει επίσης από τον καρπό και κάτω. Υπάρχει ένα χάλκινο νόμισμα της Αθήνας, που έχει την ίδια αναπαράσταση, και γι' αυτό ξέρουμε ότι το άγαλμα αυτό της Αθηνάς κρατούσε στην ανοιχτή δεξιά παλάμη ένα αργυρό ομοίωμα της Νίκης. 

Φοράει δωρικό μάλλινο πέπλο με περίτεχνες πτυχές, ενώ είναι οπλισμένη με ένα φίδι ζωντανό που την προφυλάγει. Στο στήθος φοράει την αιγίδα με φίδια. Η κεφαλή καλύπτεται από κράνος κορινθιακού τύπου.

Ερμηνεία
--------

Το άγαλμα παρουσιάζει την Αθηνά με μεγαλοπρέπεια. Δίνει έμφαση στη σοφία χωρίς να τονίζει ιδιαίτερα την πολεμική υπεροχή.

Καλλιτεχνική επιρροή
--------------------

Η στάση του αγάλματος αυτού έγινε πρότυπο για πολλούς ανδριάντες αυτοκρατόρων της Ρωμαϊκής εποχής, ενώ η κεφαλή του αγάλματος έχει πολλές ομοιότητες με την περίφημη προτομή του Περικλή.

Ιστορική τοποθέτηση
-------------------

Το καλλιτεχνικό στυλ και τα χαρακτηριστικά της κεφαλής και του πέπλου κάνουν σαφώς τον προσδιορισμό του καλλιτέχνη. Το άγαλμα είναι της εποχής του Περικλή λίγο πριν της έκρηξης του Πελοποννησιακού πολέμου. Από το αθηναϊκό νόμισμα που την απεικονίζει συμπεραίνουμε ότι στόλιζε την Αθήνα. Ο καλλιτέχνης όμως μάλλον δεν προέρχεται από τη σχολή του Φειδία, αλλά ίσως είναι ο Κρεσίλας που έκανε και την προτομή του Περικλή. Το άγαλμα ίσως να ήταν η περίφημη Αθηνά Σωτήρα που στόλιζε το Ιερό του Δία Σωτήρα στον Πειραιά.

Πηγές
-----

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Αρχαιολογία | Πύλη Αρχαιολογία |

* Adolf Furtwängler και Heinrich Ludwig Urlichs, επιμ. (1904). *Denkmäler griechischer und römischer Skulptur* (στα Γερμανικά). Μόναχο: F. Bruckmann AG. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2009.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Εξαίσια έργα αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής γλυπτικής |
| --- |
|  |
| πριν τον 5ο αι. π.Χ. | 
* *Κούρος της Τενέας*
* *Πεπλοφόρος κόρη*
 |
|  |
| 5ος α. π.Χ. | 
* *Αθηνά της Λήμνου*
* *Αθηνά Παρθένος*
* *Παλλάς του Βελλετρίου*
* *Απόλλων με κιθάρα*
* *Ήρα του Μπαρμπερίνι*
* *Ανδριάντας του Ασκληπιού*
* *Διόσκουροι*
* *Νίκη του Παιωνίου*
* *Καρυάτιδες*
* *Δισκοβόλος του Μύρωνα*
 |
|  |
| Ανάγλυφα του 5ου αι. π.Χ. | 
* *Ελευσίνια μυστήρια*
* *Ορφέας και Ευρυδίκη*
* *Μέδουσα*
* *Τα ανάγλυφα του Παρθενώνα*
 |
|  |
| 4ος αι. π.Χ. | 
* *Ειρήνη και Πλούτος*
* *Δήμητρα της Κνίδου*
* *Ο αναπαυόμενος Άρης*
* *Ερμής του Πραξιτέλους*
* *Αφροδίτη της Κνίδου*
* *Δίας του Οτρίκολι*
* *Απόλλων του Μπελβεντέρε*
* *Άρτεμις των Βερσαλιών*
* *Μελπομένη*
 |
|  |
| Ανδριάντες αθλητών | 
* *Διαδούμενος του Πολύκλειτου*
* *Διόσκουροι του Μύρου*
* *Αποξυόμενος*
* *Πυγμάχοι*
 |
|  |
| Τάφοι | 
*Σαρκοφάγος του Αλέξανδρου* |
|  |
| Ελληνιστική περίοδος | 
* *Ο Θνήσκων Γαλάτης*
* *Γαλάτης που σκοτώνει τη γυναίκα του και αυτοκτονεί*
* *Αφροδίτη της Μήλου*
* *Νίκη της Σαμοθράκης*
* *Ταύρος των Φαρνέζε*
 |
|  |
| Ρωμαϊκή περίοδος | 
*Ο Λαοκόων και οι γιοι του* |

 |