Ο **Τζέισον Στέιθαμ** (*Jason Statham*, 26 Ιουλίου 1967) είναι Άγγλος ηθοποιός. Είναι γνωστός για τους ρόλους του στις ταινίες του Γκάι Ρίτσι Lock, Stock and Two Smoking Barrels, Snatch, Revolver. Έχει εμφανιστεί επίσης σε ταινίες όπως η τριλογία θρίλερ-δράσης Transporter, η μαύρη κωμωδία-ταινία δράσης Crank, η ταινία δράσης War, το θρίλερ επιστημονικής φαντασίας-δράσης Death Race και η σειρά ταινιών δράσης The Expendables. Το 2015 πρωταγωνίστησε στην ταινία Fast and Furious 7 και έπαιξε έναν κωμικό ρόλο στην ταινία Spy της Melissa McCarthy. Συνηθίζει να εκτελεί μόνος του τις πολεμικές σκηνές και θεωρείται γενικά ως αντιήρωας.

Πρώιμα χρόνια
-------------

Ο Στέιθαμ γεννήθηκε στις 1967 στο Σάιρμπρουκ του Ντέρμπισαϊρ, γιος της Εϊλίν (γεννημένη Γέιτς), χορεύτριας, και του Μπάρυ Στέιθαμ, πλανόδιου πωλητή και τραγουδιστή της λάουντζ μουσικής. Μετακόμισε στο Γκρέητ Γιάρμουθ, Νόρφολκ, όπου αρχικά επέλεξε να μην ακολουθήσει την καριέρα του πατέρα του που δούλευε στις τοπικές λαϊκές αγορές αλλά αντιθέτως παρακολούθησε μαθήματα πολεμικών τεχνών. Μεγάλωσε με τον παίκτη του ποδοσφαίρου Βίννι Τζόουνς, τον οποίο θα υποδυθεί αργότερα. Ο Τζόουνς τον εισήγαγε στο ποδόσφαιρο και ο Στέιθαμ συνέχισε να παίζει για την τοπική φιλολογική σχολή (1978-1983), στην οποία φοίτησε από την ηλικία των 11, ένα πάθος που το μοίρασε με τις καταδύσεις. Εξασκoύνταν καθημερινά ώστε να τελειοποιήσει τις τεχνικές κατάδυσης και υπήρξε μέλος της Βρετανικής Εθνικής Ομάδας Καταδύσεων για 12 χρόνια. Ο Στέιθαμ αγωνίστηκε για την Αγγλία στους Αγώνες Κοινοπολιτείας το 1990, όπου κέρδισε την 12η θέση.

Η ζωή του Στέιθαμ στα μέσα ενημέρωσης ξεκίνησε όταν τον είδαν από το γραφείο Sports Promotions να ασχολείται με το μόντελινγκ των αθλητών ενώ προπονούνταν στο Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Crystal Palace του Λονδίνου. Μετά από αυτό, έγινε μοντέλο για την εταιρεία ρούχων French Connection. Ένας εκπρόσωπος της εταιρείας είπε : "Επιλέξαμε τον Τζέισον επειδή θέλαμε το μοντέλο μας να μοιάζει με κανονικό άνθρωπο. Η εμφάνισή του είναι απλά η σωστή για τώρα : πολύ ανδροπρεπής". Ωστόσο ήταν ακόμα αναγκασμένος να ακολουθεί τα χνάρια του πατέρα του σαν πλανόδιος πωλητής για να τα φέρνει βόλτα, πουλώντας "ψεύτικα αρώματα και κοσμήματα στις γωνίες του δρόμου", σύμφωνα με τον Στέιθαμ. Έκανε μικρές εμφανίσεις σε ελάχιστα βίντεοκλιπ, συμπεριλαμβανομένου του "Comin' on Strong" από τους The Shamen το 1993, του "Run to the Sun" από τους Erasure το 1994 και του "Dream a Little Dream of Me" από τους The Beautiful Southτο 1995.

Καριέρα
-------

Ενώ δούλευε σαν μοντέλο για την French Connection, γνωρίστηκε με τον Άγγλο σκηνοθέτη Γκάι Ρίτσι, ο οποίος είχε αναλάβει την δημιουργία μιας ταινίας και χρειαζόταν κάποιον για τον ρόλο ενός περπατημένου καλλιτέχνη. Μόλις έμαθε το παρελθόν του Στέιθαμ ως πωλητή της μαύρης αγοράς, ο Ρίτσι τον επέλεξε για να παίξει τον ρόλο του "Bacon" στην κωμωδία-θρίλερ "Κλειδαριά, Απόθεμα και Δυο Καπνισμένες Κάννες" ("Lock, Stock and Two Smoking Barrels"). Η ταινία έτυχε καλής υποδοχής και από τους κριτικούς και από το κοινό και βοήθησε τον Στέιθαμ να αποκτήσει δημοσιότητα. Η δεύτερη συνεργασία του Στέιθαμ με τον Ρίτσι έγινε το 2000 με την ταινία "Η Αρπαχτή" ("Snatch"), όπου έπαιξε τον ρόλο του Turkish. Συμπρωταγωνιστώντας με δημοφιλείς ηθοποιούς όπως οι Brad Pitt, Dennis Farina, Benicio dell Toro, και με την ταινία να κερδίζει πάνω από 80 εκατομμύρια δολλάρια, ο Στέιθαμ ήταν σε θέση να μπει στο Χόλυγουντ και το 2001 εμφανίστηκε σε δυο ταινίες : την ταινία τρόμου και επιστημονικής φαντασίας "Απειλή στον Άρη" ("Ghosts in Mars") και την ταινία δράσης και επιστημονικής φαντασίας "Ένας και Μοναδικός" ("The One").

Ο Στέιθαμ δέχτηκε προτάσεις για περισσότερες ταινίες και το 2002 πήρε τον κεντρικό ρόλο του οδηγού Frank Martin στην ταινία δράσης The Transporter, στην οποία ήταν υπεύθυνος για τα δικά του ακροβατικά (Ο Στέιθαμ έλαβε αυτήν την απόφαση για όλες τις ταινίες του). Έχει μελετήσει το Kung Fu, το Karate και το Kickboxing. Από την ταινία αυτή προέκυψαν δυο συνέχειες, Transporter 2 και Transporter 3.

Έπαιξε επίσης υποστηρικτικούς ρόλους στις ταινίες *Mean Machine*, *The Italian Job*, *Cellular*. Το 2005 ο Στέιθαμ επιλέχθηκε πάλι από τον Ρίτσι για να συμμετάσχει στην νέα του ταινία, *Revolver*, η οποία ήταν μια αποτυχία από άποψη κριτικής και εισπράξεων. Έπαιξε έναν ανεξάρτητο ρόλο στην δραματική ταινία *London* το 2006. Εκείνη την ίδια χρονιά έπαιξε τον ηγετικό ρόλο στην ταινία δράσης *Crank* η οποία έφερε την συνέχεια *Crank : High Voltage*.

Το 2008 ο Στέιθαμ πρωταγωνίστησε στο βρετανικό θρίλερ *The Bank Job and Death Race*, ένα ριμέικ του Death Race 2000. Ο Αμερικανός κριτικός κινηματογράφου Armond White χαιρέτησε την άνοδο του Στέιθαμ ως κορυφαίο διεθνές αστέρι ταινιών δράσης. Με την προβολή του Death Race, ο White υποστήριξε ότι ο Στέιθαμ είχε τις καλύτερες επιδόσεις από άλλους σύγχρονους τηλεοπτικούς αστέρες. Αργότερα το 2008, ο White επαίνεσε την ταινία του Στέιθαμ Transporter 3 σαν ένα υπέρτατο παράδειγμα της τέχνης της κινησιολογίας.

Το 2009 ο Στέιθαμ άρχισε να εμφανίζεται σε μια καινούρια ταινία που γράφτηκε από τους David Peoples και Janet Peoples. Ο Στέιθαμ είχε πει "Έχουμε μια ταινία που προσπαθούμε να δημιουργήσουμε, στην φλέβα μιας παλιάς ταινίας, *Ο θησαυρός της Σιέρρα Μάντρε*. Δεν είναι ούτε ριμέικ ούτε κάτι παρόμοιο, αλλά είναι κάτι ανάλογο με αυτό, σχετικά με τις σχέσεις και πώς η απληστία μολύνει τις σχέσεις που αυτοί οι τρεις άνθρωποι έχουν. Ο τίτλος που σκεφτόμαστε είναι The Grabbers"

Το 2010 ο Στέιθαμ εμφανίστηκε δίπλα στους συνάδελφους ηθοποιούς δράσης Σιλβέστερ Σταλόνε, Μίκι Ρουρκ και Τζετ Λι, μεταξύ άλλων, στο *The Expendables*. Ο Στέιθαμ παίζει τον Λι Κρίστμας, έναν στρατιώτη των SAS και ειδικό στις διαμάχες μεταξύ γειτονιών χρησιμοποιώντας μαχαίρια. Το 2011 ο Στέιθαμ πρωταγωνίστησε στο ριμέικ της ταινίας του Charles Bronson (1972), The Mechanic, και επέστρεψε στις βρετανικές ταινίες με την δραματική-αστυνομική ταινία *Blitz.*

Πρωταγωνίστησε επίσης στην ταινία δράσης Killer Elite. Η ταινία βασίστηκε σε αληθινά γεγονότα, που υπήρξαν το θέμα της φαντασιακής νουβέλας The Feather Men του Sir Ranulph Fiennes. Ο Στέιθαμ έπαιξε έναν δολοφόνο που ονομαζόταν Ντάννυ ο οποίος επιστρέφει από την συνταξιοδότησή του για να σώσει έναν παλιό φίλο, τον οποίο έπαιξε ο Ρόμπερτ ντε Νίρο. Τον Αύγουστο του 2011, ξεκίνησε να παίζει στην ταινία *Parker* με σκηνοθέτη τον Taylor Hackford ; η ταινία βγήκε στους κινηματογράφους τον Ιανουάριο του 2013. Ο Στέιθαμ έπαιξε τον Πάρκερ, τον εγκληματία αντιήρωα τον οποίο προηγουμένως είχε παίξει ο Μελ Γκίμπσον στην ταινία του 1999 Payback και από τον Λι Μάρβιν στην ταινία του 1967 *Point Blank* (αν και οι χαρακτήρες τους είχαν λάβει διαφορετικά επίθετα).

Επανέλαβε τον ρόλο του σαν Λι Κρίστμας στην ταινία The Expendables 2 το 2012. Το 2013 ο Στέιθαμ είχε μια πολύ μικρή εμφάνιση στο τέλος της ταινίας Fast & Furious 6 όπου έπαιξε τον αδερφό του ανταγωνιστή της ταινίας Owen Shaw (Luke Evans). Επανέλαβε τον χαρακτήρα του, αυτή τη φορά σαν τον κύριο ανταγωνιστή, στο Furious 7 που βγήκε στους κινηματογράφους τον Απρίλιο του 2015. Το 2013 πρωταγωνίστηκε επιπλέον απέναντι από τον James Franco στο θρίλερ Homefront. Ο Στέιθαμ έκανε μια εμφάνιση το 2014 στο βίντεοκλιπ Summer του Calvin Harris σαν ένας από τους δρομείς αυτοκινήτων. Το 2014 επέστρεψε σαν Λι Κρίστμας στο The Expendables 3 και το 2015 εμφανίστηκε στην κωμωδία δράσης Spy.

Ο Στέιθαμ έχει συνηγορήσει ώστε οι εκτελεστές κόλπων σε ταινίες να αποκτήσουν τη δική τους κατηγορία στα βραβεία Όσκαρ.

Προσωπική ζωή
-------------

Από το 1997 έως το 2004, είχε δεσμό με την επίσης ηθοποιό Κέλλυ Μπρουκ. 

Από το 2010 είναι σε σχέση με το μοντέλο Ρόζι Χάντινγκτον-Γουάιτλι. Αρραβωνιάστηκαν τον Ιανουάριο του 2016 και απέκτησαν δύο παιδιά: τον Τζακ Όσκαρ Στέιθαμ (γενν. 24 Ιουνίου 2017) και την Ιζαμπέλα Τζέιμς Στέιθαμ (γενν. 2 Φεβρουαρίου 2022).

Φιλμογραφία
-----------

| Έτος | Ταινία | Ρόλος | Άλλες λεπτομέρειες |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | *Δύο Καπνισμένες Κάννες* | Μπέικον |  |
| 2000 | *Η Αρπαχτή* | Turkish |  |
| *Το κόλπο* | Mr. B |  |
| 2001 | *Απειλή στον Άρη* | Τζέρικο Μπάτλερ |  |
| *Ενας και Μοναδικός* | πράκτορας Evan Funsch |  |
| *Βρώμικο Ινδαλμα* | Μονκ |  |
| 2002 | *Thai Boxing: A Fighting Chance* | αφηγητής |  |
| *The Transporter* | Φράνκ Μάρτιν |  |
| 2003 | *Ληστεία αλά Ιταλικά* | Handsome Rob |  |
| 2004 | *Η Διαδρομή* | άνθρωπος στο αεροδρόμιο | καμέο εμφάνιση |
| *Τελευταία Κλήση* | Ήθαν Γκριρ |  |
| 2005 | *Transporter 2* | Φράνκ Μάρτιν |  |
| *Revolver* | Τζέικ Γκριν |  |
| *Παράνομος Κόσμος* | Μπέιτμαν |  |
| 2006 | *Χάος* | ντέτεκτιβ Quentin Conners |  |
| *Ο Ροζ Πάνθηρας* | Yves Gluant |  |
| Crank | Chev Chelios |
| 2007 | *War* | πράκτορας John Crawford |  |
| *Η Πολιορκία* | Farmer Daimon |  |
| 2008 | *Το Μεγάλο Κόλπο* | Τέρι Λέδερ |  |
| *Κούρσα Θανάτου* | Jensen "Frankenstein" Ames |  |
| *Transporter 3* | Φράνκ Μάρτιν |  |
| 2009 | *Crank 2: High Voltage* | Chev Chelios |  |
| 2010 | *13* | Τζάσπερ Μπάγκς |  |
| *Οι Αναλώσιμοι* | Λι Κρίστμας |  |
| 2011 | *Το μούτρο* | Άρθουρ Μπίσοπ |  |
| *Ζουμπαίος και Ιουλιέτα* | Τίμπαλτ | φωνή |
| *Blitz* | Τομ Μπραντ |  |
| *Killer Elite* | Ντάνι Μπράις |  |
| 2012 | *Ο Προστάτης* | Luke Wright |  |
| *Οι Αναλώσιμοι 2*  | Λι Κρίστμας |  |
| 2013 | *Parker* | Πάρκερ |  |
| 2014 | *Οι Αναλώσιμοι 3*  | Λι Κρίστμας |  |
| 2015 | *Μαχητές των Δρόμων 7* | Ντέκαρντ Σο |  |
| 2015 | *Spy* | Ρικ Φορντ |  |
| 2016 | *Το μούτρο: η επιστροφή* | Άρθουρ Μπίσοπ |  |
| 2017 | *Μαχητές των Δρόμων 8* | Ντέκαρντ Σο |  |
| 2018 | *Meg: Ο Κυρίαρχος του Βυθού* | Τζόνας Τέιλορ |  |
| 2019 | *Hobbs & Shaw* | Ντέκαρντ Σο |  |
| 2021 | *Μαχητές των Δρόμων 9* | Ντέκαρντ Σο |  |
| 2023 | *Fast X* | Ντέκαρντ Σο |  |
| 2023 | *Meg 2: Η Τάφρος* | Τζόνας Τέιλορ |  |
| 2023 | *Οι Αναλώσιμοι 4* | Λι Κρίστμας |  |
| 2024 | *Ο Μελισσοκόμος* | Κος Κλέι |  |

Παραπομπές
----------

1. ↑  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/37010. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
2. ↑  IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (28 Ιουνίου 2017). «Γέννησε η Ρόζι Χάντινγκτον Γουίτλι -Η τρυφερή φωτογραφία που «ανέβασε» [εικόνα]». *iefimerida.gr*. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2022.
3. ↑  «Η Ρόζι Χάντινγκτον και ο Τζέισον Στέιθαμ έγιναν για δεύτερη φορά γονείς - Το πρώτο στιγμιότυπο με την κόρη τους». *MSN*. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Jason Statham στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 107876545
* LCCN: no2003003729
* ISNI: 0000 0001 1925 5247
* GND: 1017120617
* SUDOC: 066756731
* BNF: cb14229628p (data)
* BIBSYS: 3097699
* MusicBrainz: 519fc6db-e17d-4e43-98a3-e800689c89de
* NLA: 42191308
* NKC: xx0027350
* BNE: XX1490480

 |

 |