Για τα υπόλοιπα μέλη της ιστορικής οικογένειας, δείτε: Οικογένεια Μεταξά.  Για άλλα πρόσωπα με το ίδιο επίθετο, δείτε: Μεταξάς.  

Η **Αντιγόνη Μεταξά-Κροντηρά** (Θεία Λένα) (1905- 16 Οκτωβρίου 1971) ήταν σημαντική Ελληνίδα παιδαγωγός. Υπήρξε η δημιουργός του πρώτου παιδικού θεάτρου για παιδιά στην Ελλάδα, το Θέατρο του Παιδιού. Επίσης ήταν η αγαπημένη Θεία Λένα των παιδιών που παρουσίαζε παιδικές εκπομπές από το κρατικό Ελληνικό ραδιόφωνο από το 1938 έως το 1966. Η πιο γνωστή ήταν το Καλημέρα Παιδάκια της Ώρας του παιδιού. Υπήρξε η συγγραφέας 54 παιδικών βιβλίων, ανάμεσα σε αυτά και της εξάτομης παιδικής εγκυκλοπαίδειας καθώς και της Εγκυκλοπαίδειας της Ελληνκής Μυθολογίας για παιδιά. Παρουσίασε δίσκους βινυλίου με παραμύθια και τραγούδια καθώς και την πρώτη παιδική τηλεοπτική εκπομπή, με τίτλο Συντροφιά με τη Θεία Λένα. Ο στόχος της ήταν να εκπαιδεύει τα παιδιά ψυχαγωγώντας τα. Για το σύνολο του έργου της βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν κόρη του εκπαιδευτικού Γεωργίου Μεταξά. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Παρίσι, και υποκριτική τέχνη στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, απ΄ όπου αποφοίτησε με χρυσό μετάλλιο. Αργότερα εργάστηκε ως καθηγήτρια σ΄ αυτό διδάσκοντας απαγγελία και υποκριτική για πολλά χρόνια.  
Το 1925 ανέλαβε πρωταγωνίστρια στο θέατρο Τέχνης του Σπύρου Μελά, καθώς και στα "Διονύσια" του Αιμίλιου Βεάκη. Το 1933 ίδρυσε τον πρώτο ελληνικό θίασο παιδικού θεάτρου, που λεγόταν "Το θέατρο του παιδιού", ή "Παιδικό θέατρο", που λειτούργησε χωρίς διακοπή ως την επιβολή της γερμανικής κατοχής, τον Απρίλιο του 1941, ενώ από το 1938 άρχισε να εργάζεται στον Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών ως τακτική συνεργάτρια και από το 1942 μέχρι το 1966 διευθύντρια της καθημερινής "Ώρας του Παιδιού". Πραγματοποίησε πολλές παιδικές εκπομπές με τίτλο "Η ώρα του παιδιού" χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο "Θεία Λένα", το οποίο χρησιμοποίησε και στο συγγραφικό της έργο. Το 1967 συνέχισε στη τηλεόραση της ΥΕΝΕΔ όπου το 1967 δημιούργησε το πρώτο ελληνικό παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα.

Στο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται περισσότερα από 50 παιδικά έργα. Ξεχωρίζουν "Το Θέατρο του Παιδιού" (τομ.4), "Η Ώρα του Παιδιού", "Ελάτε να ταξιδέψουνε" (τομ.4), "Χίλιες μορφές" (τομ.2), "Η θεία Λένα στα μικρά παιδιά", "Καλώς ήλθες μικρό μου".

Η Αντιγόνη Μεταξά είχε παντρευτεί τον Κώστα Κροντηρά, πρώτο σκηνοθέτη στο χώρο της ραδιοφωνίας και συνεργάστηκε μαζί του στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών. Για το σύνολο του έργου της τιμήθηκε με ειδικό βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Κόρη της Αντιγόνης Μεταξά και του Κώστα Κροντηρά ήταν η επίσης ραδιοφωνική παραγωγός Λήδα Κροντηρά, γνωστή από την παιδική εκπομπή "Καλημέρα παιδάκια".

Μετα τον θάνατο της μνημονεύεται στο πάρκο απέναντι από το μαιευτήριο "Έλενα Βενιζέλου" σε μια μαρμάρινη πλακέτα.

### Η Νέα Εγκυκλοπαίδεια του παιδιού

Το 1967 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ" ΦΥΤΡΑΚΗΣ & ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΟΣ το πεντάτομο έργο της "Η ΝΕΑ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ" μια εγκυκλοπαίδεια που απευθύνονταν κυρίως σε παιδιά και αποτελούσε ενημέρωση του αντίστοιχου δίτομου έργου που είχε κυκλοφορήσει το 1953. 

Όπως γράφει η ίδια, στο αντί προλόγου εισαγωγικό κείμενο, η εγκυκλοπαίδεια περιέχει θέματα που συμπληρώνουν τη σχολική ύλη του δημοτικού και των πρώτων τάξεων του Γυμνασίου (εξατάξιο τότε). Θεωρούσε επίσης ότι μία εγκυκλοπαίδεια για παιδιά θα έπρεπε να έχει ένα ομοιόμορφο ύφος πράγμα που, πολύ φυσικά, λείπει από τις περισσότερες εγκυκλοπαίδειες και λεξικά καθώς γράφονται από διάφορους συγγραφείς. Περιείχε επίσης αντί φωτογραφιών και χαρτών πάρα πολλά σκίτσα και απλοϊκές ζωγραφιές Ελλήνων ζωγράφων.

Πηγές
-----

* Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ. 13ος, σ. 418
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.32ος, σελ.12.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

 Αφιέρωμα στη «Θεία Λένα» (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 185060688
* **ΕΒΕ**: 24166
* **BiblioNet**: **29303**
* LCCN: no2014165800
* ISNI: 0000 0003 5636 5255
* GND: 157654419
* MusicBrainz: f341f079-5f5f-4b6c-bb68-aa5b073c41f9

 |

 |