Ο **Ιωάννης**, πορτογαλ. João (13 Ιανουαρίου 1400 - 18 Οκτωβρίου 1442) από τον Οίκο των Καπετιδών-Πορτογαλίας-Αβίς ήταν κοντόσταυλος της Πορτογαλίας και μάγιστρος τού Τάγματος τού Σαντιάγκο. Μαζί με τα αδέλφια του αποτέλεσε τη γενιά των *λαμπρών πριγκίπων* (Ínclita Geração) της Πορτογαλίας τού 15ου αι. όπως την αποκαλούν οι ιστορικοί.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο τέταρτος γιος τού Ιωάννη Α΄ της Πορτογαλίας και της Φιλίππης των Ανζού, κόρης τού Ιωάννη *της Γάνδης* 1ου δούκα τού Λάνκαστερ.

Με τους αδελφούς του συμμετείχε στην κατάκτηση της Θέουτα (1415)· μετά ο πατέρας του τον έχρισε ιππότη. Τον περιέβαλε με το αξίωμα τού 1ου κυρίου των Ρεγκουένγκος ντε Μονσάρας, Κολάρες και Μπέλας. Έπειτα από αίτημα τού βασιλιά, ο πάπας Μαρτίνος Ε΄ επικύρωσε το 1418 την τοποθέτηση τού Ιωάννη ως 10ου διδασκάλου τού Τάγματος τού Αγ. Ιακώβου τού Ξίφους· έτσι το παλαιό στρατιωτικό Τάγμα περιήλθε στους Αβίς. Το ίδιο έτος ο Ιωάννης και ο τρίτος αδελφός του Ερρίκος ο *θαλασσοπόρος* οδήγησαν έναν στόλο, που ανακούφισε και έλυσε την πολιορκία της Θέουτα.

Το 1431 απεβίωσε ο Νούνο Αλβάρες Περέιρα 2ος κοντόσταυλος της Πορτογαλίας και ο Ιωάννης τον διαδέχθηκε ως 3ος. Αναφέρεται ως ο *κοντόσταυλος πρίγκιπας*. Το 1433 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος Εδουάρδος. Το 1437 μαζί με τον δευτερότοκο αδελφό του Πέτρο δούκα της Κοΐμπρα διαφώνησε στη σχεδιασμένη εκστρατεία εναντίον της Τανγγιέρης. Η εκστρατεία κατέληξε σε καταστροφή και ο πέμπτος αδελφός Φερδινάνδος συνελήφθη αιχμάλωτος. Συμφωνήθηκε με τους Μαρινίδες τού Μαρόκου η παράδοση της Θέουτα ως ανταλλαγή με τον Φερδινάνδο, αλλά η Συνέλευση (Cortes) αρνήθηκε την υλοποίηση της συμφωνίας και ο Φερδινάνδος απεβίωσε στην ειρκτή.

Ο Εδουάρδος απεβίωσε το 1438 και τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του Αλφόνσος Ε΄. Ήταν εξαετής και η μητέρα του Ελεονώρα των Τραστάμαρα ανέλαβε αντιβασίλισσα. Τη δεκαετία τού 1380 είχε γίνει εξέγερση και είχαν μειωθεί τα προνόμια των ευγενών· τώρα ο λαός φοβήθηκε, ότι η Ελεονώρα θα ήταν ευάλωτη στους ευγενείς, που θα ζητούσαν την ανάκτηση των προνομίων τους. Η αντίθεση θα οδηγούσε σύντομα σε εμφύλιο και ο Ιωάννης για να τον προλάβει κατέλαβε τη Λισαβόνα, όπου συγκάλεσε Συνέλευση (Cortes) γεμάτη με αστούς, που εξέλεξαν αντιβασιλιά τον Πέτρο δούκα της Κοΐμπρα. Όμως ο νόθος αδελφός τους Αλφόνσος δούκας της Μπραγκάνσα πήρε το μέρος των ευγενών και υποστήριξε την Ελεονώρα. Τελικά οι δύο αντιβασιλείς συμφώνησαν να μοιράσουν την εξουσία.

Ο Πέτρος, με την υποστήριξη τού Ιωάννη, είχε τη μερίδα τού λέοντος τα πρώτα έτη, αλλά όταν το 1442 απεβίωσε ο Ιωάννης, ο Πέτρος έβρισκε όλο και πιο δύσκολο το έργο του, λόγω των φιλοδοξιών τού Αλφόνσου. Ο Πέτρος όρισε τον Ντιόγκο, γιο τού Ιωάννη, διάδοχο μάγιστρο στο Τάγμα τού Σαντιάγκο.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε το 1424 την ανιψιά του Ισαβέλλα της Μπραγκάνσα, κόρη τού Αλφόνσου δούκα της Μπραγκάνσα και είχε τέκνα:

* Ντιόγκο 1425-1443, κοντόσταυλος της Πορτογαλίας.
* Ισαβέλα 1428-1496, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Β΄ των Τραστάμαρα της Καστίλης.
* Βεατρίκη 1430-1506, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Φερδινάνδο των Αβίς δούκα τού Βιζέου.
* Φιλίππα 1432-1444, απεβ. 12 ετών.

### Πρόγονοι

| Πρόγονοι του Ιωάννη, κοντόσταυλου της Πορτογαλίας |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Αλφόνσος Δ΄ της Πορτογαλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Πέτρος Α΄ της Πορτογαλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Βεατρίκη της Καστίλης (1293-1359) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Λοουρέντσο |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Τερέζα Λοουρένσο |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Σάντσα Μαρτίνς |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | **Ιωάννης, κοντόσταυλος της Πορτογαλίας** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ιωάννης της Γάνδης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Φιλίππη του Αινώ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Φιλίππη του Λάνκαστερ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ερρίκος, δούκας του Λάνκαστερ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Λευκή του Λάνκαστερ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ισαβέλλα του Μπωμόν |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

Πηγές
-----

* "Nobreza de Portugal e do Brasil" – Vol. I, pages 296–297. Published by Zairol Lda. Lisbon 1989.

Παραπομπές σε πηγές
-------------------

1. ↑  Gomes Eanes de Zurara: «Crónica da Tomada de Ceuta». (Πορτογαλικά) *Crónica da Tomada de Ceuta*.
2. ↑  Gomes Eanes de Zurara: «Crónica da Tomada de Ceuta». (Πορτογαλικά) *Crónica da Tomada de Ceuta*.
3. ↑  p10588.htm#i105872. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 15205735
* GND: 104364092
* SUDOC: 168111306

 |

 |