O **Μίροσλαβ Ζάβιντοβιτς**, σερβ.: Мирослав Завидовић (12ος αι.) από τον Οίκο των Νεμάνιτς ήταν βελίκι ζουπών (μεγάλος πρίγκιπας) της Ζαχούμλιε το διάστημα 1162-90, μίας διοικητικής διαίρεσης που του είχε δοθεί ως πρόσοδος (appanage) στο μεγάλο πριγκιπάτο της Ράσκιας (Σερβίας). Η επικράτειά του κάλυπτε την Ερζεγοβίνη και τη νότια Δαλματία.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στο β' ήμισυ του 13ου αι. και ήταν γιος τού Ζάβιντα Βουκάνοβιτς, πρίγκιπα της Ζαχούμλιε για ένα σύντομο διάστημα. Αδελφοί του ήταν ο Τίχομιρ, ο Στράτσιμιρ και ο Στέφανος Νέμανια. 

### Πόλεμος μεταξύ των αδελφών

Ο Μίροσλαβ έλαβε ως πρόσοδο τη Ζαχούμλιε με έδρα του το Στον, όπου κυβέρνησε ως πρίγκιπας. Ο Τίχομιρ, ο Στράτσιμιρ και ο Μίροσλαβ φυλάκισαν τον Στέφανο Νέμανια, όταν αυτός έκτισε αρκετά μοναστήρια χωρίς την άδεια του Τίχομιρ. Το 1166 ο Στέφανος Νέμανια εξεγέρθηκε εναντίον τού Τίχομιρ, που διέφυγε με τους δύο αδελφούς του στην Κωνσταντινούπολη για να ζητήσει συνδρομή. Το ίδιο έτος ο Στέφανος Νέμανια νίκησε τον Ρωμαϊκό στρατό από μισθοφόρους κοντά στην πόλη Πάντινο του Κοσόβου· ο Τίχομιρ πνίγηκε στον ποταμό Σίτνιτσα. Αφαιρέθηκαν οι τίτλοι τού Στράτσιμιρ και τού Μίροσλαβ και ο Στέφανος Νέμανια ονομάστηκε ηγεμόνας όλης της Σερβίας, ενοποιώντας τις επαρχίες που εξουσίαζαν οι αδελφοί του. Συγχώρησε τους αδελφούς του και συνέχισαν να διοικούν τις περιοχές τους ως υποτελείς του.

### Η διακυβέρνησή του

Έκτισε το μοναστήρι τού Αγ. Πέτρου στο Λιμ. Νυμφεύτηκε την αδελφή τού Κούλιν μπάνου της Βοσνίας. Έπειτα από το τέλος τού Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄, ο Μίροσλαβ έθεσε υπό την προστασία του την Οικογένεια Ναρεντίνε, η οποία είχε ενορχηστρώσει τη δολοφονία τού Ράινερι επισκόπου τού Σπλιτ και κράτησε τα χρήματα τού επισκόπου για τον εαυτό του. Ήταν απρόθυμος στο να επιτρέψει τον Καθολικισμό να αναπτυχθεί στη χώρα του, κάτι που έκανε τον πάπα να τον αφορίσει το 1181. Ως χειρονομία ο επίσκοπος του Στον εγκατέλειψε την έδρα του και από τότε η επισκοπή αυτή έμεινε κενή. 

Το 1184 ο Μίροσλαβ πήγε να ανακαταλάβει τα νησιά Κόρσουλα και Βις. Στις 18 Αυγούστου 1184 ο στόλος του Μίροσλαβ καταστράφηκε από το ναυτικό της Ραγούσας στο Πόλιτσε, κοντά στο Κόλοσεπ και έτσι ο Μίροσλαβ υπέγραψε ειρήνη με τη Δημοκρατία της Ραγούσας. Μετέφερε τη διαταγή τού αδελφού του Στράτσιμιρ. Το 1185 ο πρίγκιπας Στράτσιμιρ λεηλάτησε την Κόρσουλα και το Βις με τον στόλο της Διόκλειας. Συμμετείχε στον πόλεμο εναντίον της Ραγούσας, αλλά αναγκάστηκε να αποσυρθεί, καθώς ο αδελφός του Μίροσλαβ είχε συνάψει ειρήνη ενόσω ο Στράτσιμιρ βάδιζε με τις δυνάμεις του. Το ίδιο έτος οι Ρωμαίοι ξεκίνησαν αντεπίθεση στη Σερβία, αλλά μία Βουλγαρική εξέγερση στην περιοχή τού Δούναβη τους έκανε να υπαναχωρήσουν. Ο δούκας Στέφανος Νέμανια εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση και κατέκτησε την κοιλάδα Τόμικ με τη Νις και λεηλάτησε τα Σβτλιγκ, Ράβνο και Κόζελι. Όσο ο Στέφανος Νέμανια κρατούσε τη Νις, τη χρησιμοποιούσε ως πρωτεύουσα και βάση των επιχειρήσεών του. 

Ο Μίροσλαβ ήταν σε πόλεμο με τη Ραγούσα το 1185, αλλά μετά την ειρήνη του 1186 ακολούθησαν εγκάρδιες σχέσεις μεταξύ των δύο ως το τέλος του. Η συμφωνία έκανε να τελειώσει η διαφωνία της Κόρσουλα και υπογράφτηκε από τους Νορμανδούς (που κατείχαν την Κόρσουλα) και τους Σέρβους στις 27 Σεπτεμβρίου 1186, από την Στέφανο Νέμανια και τον Μίροσλαβ. Το Χουμ ανακήρυξε τις διεκδικήσεις του στην Κόρσουλα και το Βις.

Το 1190-92 ο Στέφανος Νέμανια παρέδωσε για ένα σύντομο διάστημα την εξουσία του στο Χουμ στον γιο του Ράστκο Νεμάνιτς (μετέπειτα άγιο Σάββα, πρώτο πατριάρχη των Σέρβων). Εν τω μεταξύ ο Μίροσλαβ κατείχε την περιοχή Λιμ με το Μπιέλο Πόλιε, ωστόσο ο Ράστκο ανέλαβε μοναστικούς όρκους και ο Μίροσλαβ συνέχισε να κυβερνά το Χουμ μετά το 1192. Όταν ο Στέφανος Νέμανια πολιόρκησε και ανέκτησε τη Διόκλεια τη δεκαετία του 1180, ο Στράτσιμιρ και ο Μίροσλαβ επιτέθηκαν στις δυνάμεις του Μιχάηλο ηγεμόνα της Διόκλειας.

### Το τέλος και η υστεροφημία του

Απεβίωσε το 1198 σε μεγάλη ηλικία και τον διαδέχθηκε ο γιος του Τόλιεν ως πρίγκιπας του Χουμ π.11192-96. Το "Ευαγγέλιο του Μίροσλαβ" είναι το παλαιότερο κείμενο στα Σερβικά σε Κυριλλική γραφή. Παραγγέλθηκε από αυτόν και γράφτηκε προς τιμή του. Μεταξύ άλλων που ίδρυσε ήταν και η εκκλησία των Αγ. Πέτρου και Παύλου στον ποταμό Λιμ, στην οποία έδωσε 20 κώμες.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε την αδελφή του Κούλιν μπάνου της Βοσνίας και είχε τέκνα:

* Άντρια απεβ. π.1250.
* Τόλιεν άκμασε 1189, πρίγκιπας του Χουμ.
* (;) Πέταρ, κύριος του Χουμ.

Πηγές
-----

* Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.
* Стеван Немања Владимир Ћоровић - Историја српског народа, Rastko.rs (in Serbian)