Ο **Γιάτσεκ Ρόμαν Φσόουα** (πολωνικά: Jacek Roman Wszoła, γεννήθηκε 30 Δεκεμβρίου 1956) είναι Πολωνός πρώην αθλητής του άλματος εις ύψος, περισσότερο γνωστός για την κατάκτηση χρυσών και αργυρών μεταλλίων στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 και του 1980, αντίστοιχα. Ήταν επίσης κάτοχος ενός παγκόσμιου ρεκόρ, με 2,35 μέτρα.

Βιογραφία
---------

Με τον πατέρα του, Ρόμαν, να είναι προπονητής στίβου, ο Γιάτσεκ Φσόουα ήταν κοντά στο άθλημα από πολύ νεαρή ηλικία. Τελικά, του έδωσε μία ευκαιρία, όπου αρχικά προπονήθηκε για το δρόμο μετ΄ εμποδίων, πριν μεταβεί στο άλμα εις ύψος.

Ο Φσόουα ξεκίνησε να αγωνίζεται το 1971 και μέχρι το 1974, σε ηλικία μόλις 17 ετών, ήταν μέλος για πρώτη φορά στην εθνική ομάδα για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου του 1974 στη Ρώμη, τερματίζοντας στην 5η θέση. Ο πρώτος του διεθνής τίτλος ήρθε ένα χρόνο αργότερα στην Αθήνα, όπου αναδείχθηκε Πρωταθλητής Ευρώπης νέων.

Ο Φσόουα, τότε 19 ετών, ήταν μεγάλη έκπληξη στους  Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 στο Μόντρεαλ, όπου, αγωνιζόμενος υπό δυνατή βροχή, κατάφερε να κερδίσει τα φαβορί με επίδοση 2,25 μέτρα. Συμπτωματικά, λίγο πριν τους Αγώνες, ο πατέρας-προπονητής του τον έβαλε να προπονείται σε βρεγμένο ταρτάν για να τον προετοιμάσει για τέτοιες συνθήκες.

Μετά την επιτυχία του στην Ολυμπιακή χρονιά, ο Φσόουα κέρδισε χρυσά μετάλλια στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου το 1977 στο Σαν Σεμπαστιάν και στη Θερινή Πανεπιστημιάδα του 1977 στη Σόφια. Η επόμενη σεζόν ήταν πολύ λιγότερο επιτυχημένη, καθώς κατάφερε μόνο την 7η θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του 1978 στο Μιλάνο και την 4η θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1978 στην Πράγα.

Το 1980, λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Φσόουα επέστρεψε σε φόρμα καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ με 2,35 μέτρα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στη Μόσχα, ωστόσο, τερμάτισε δεύτερος πίσω από τον Ανατολικογερμανό Γκερντ Βέσικ, ο οποίος επίσης κατέρριψε το παγκόσμιο ρεκόρ του κατά ένα εκατοστό. 
Ένα μήνα μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες τραυματίστηκε σοβαρά σε μια εγχώρια συνάντηση στο Πόζναν, σχίζοντας τους συνδέσμους στον αστράγαλό του που τον απέκλεισε από το άθλημα για 18 μήνες. Ο Φσόουα δεν κατάφερε ποτέ να ξαναβρεί την παλιά του φόρμα.

Αφού έχασε ολόκληρη τη σεζόν του 1981, επέστρεψε το 1982 αγωνιζόμενος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1982 στην Αθήνα, όπου ήρθε σε διαμάχη με την εθνική του ομοσπονδία. Μετά τον προκριματικό γύρο, παρατηρήθηκε ότι αγωνίστηκε με παπούτσια διαφορετικού κατασκευαστή από εκείνον που ήταν τότε ο επίσημος χορηγός της πολωνικής ομάδας. Καθώς ο Φσόουα αρνήθηκε να αγωνιστεί με τα παπούτσια που του παρείχε η ομοσπονδία του, δεν του επετράπη να ξεκινήσει στον τελικό και επέστρεψε πίσω στην πατρίδα του. Για αυτήν την αμφιλεγόμενη παράβαση, ο Φσόουα αποκλείστηκε για έξι μήνες.

Η επόμενη χρονιά δεν ήταν επίσης ιδιαίτερα επιτυχημένη, με τον Φσόουα να τερματίζει 11ος στην τελευταία του Πανεπιστημιάδα στο Έντμοντον και 13ος στο εναρκτήριο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου στο Ελσίνκι. Το 1984, η Πολωνία, υπό την πίεση της Σοβιετικής Ένωσης, μποϊκόταρε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες και αντ΄ αυτού έστειλε αθλητές της στην εναλλακτική διοργάνωση, τους Αγώνες Φιλίας στη Μόσχα. Ο αγώνας διεξήχθη υπό καταρρακτώδη βροχή και ο Φσόουα, έχοντας δει έναν από τους αθλητές να σπάει το χέρι του, αποφάσισε να προσποιηθεί έναν τραυματισμό για να αποφύγει έναν πραγματικό.

Η τελευταία του μεγάλη διεθνής διοργάνωση ήταν το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του 1987, όπου κατάφερε να κατακτήσει μόνο την 11η θέση. Την επόμενη χρονιά, δεν κατάφερε να γίνει μέλος στην πολωνική ομάδα για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988. Ο Φσόουα τελείωσε την επαγγελματική του σταδιοδρομία το 1989, αν και αργότερα συμμετείχε σε αγώνες masters, μεταξύ άλλων κερδίζοντας την κατηγορία M40 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Masters του 1997.

Η σύζυγός του, Κριστίνα, ήταν επίσης αθλήτρια. Απέκτησαν δύο παιδιά, τον Γιάτσεκ και την Άννα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  *World Athletics Database*. 3148.
2. ↑  Ανακτήθηκε στις 16  Φεβρουαρίου 2022.
3. ↑  Ανακτήθηκε στις 15  Μαρτίου 2023.
4. 1 2 3 4  Leniarski, Radosław (24 Οκτωβρίου 2011). «Jacek Wszoła o olimpijskim złocie w Montrealu i porażce w Moskwie» (στα Πολωνικά). sport.pl. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2017.
5. ↑  «INTERNATIONAL OLYMPIC COMMITTEE : MONTREAL 1976 ATHLETICS HIGH JUMP MEN RESULTS». Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2022.
6. ↑  «Рекорд мира в прыжках в высоту у мужчин». Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2022.
7. 1 2  «Aleja Gwiazd Sportu: Jacek Wszoła» (στα Πολωνικά). Aleja Gwiazd Sport. 27 Οκτωβρίου 2000. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2017.
8. ↑  Φσόουα, Γιάτσεκ (1984). *Poczet polskich olimpijczyków 1924–1984: Monachium '72, Montreal '76* (στα Πολωνικά). Βαρσοβία: Krajowa Agencja Wydawnicza. σελ. 69.
9. ↑  Κλίμας, Μπάρτος (9 Ιουλίου 2008). «Olimpijski cierń sprzed lat» (στα Πολωνικά). Rzeczpospolita. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2019.
10. 1 2  «Wszoła: nie czuję się pięćdziesięciolatkiem» (στα Πολωνικά). sport.wp.pl. 29 Δεκεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2017.
11. ↑  Polish Masters Athletic Association

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Στίβος
* Πύλη:Πολωνία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 311580902

 |

 |