Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη **Ζάμπια** στις 20 Ιανουαρίου 2015 (και σε ορισμένα σημεία της χώρας στις 21 Ιανουαρίου), έπειτα από το θάνατο του προέδρου Μάικλ Σάτα. Η θητεία του εκλεγέντος Προέδρου θα είναι για μερικά χρόνια, κάτι που σημαίνει ότι ο νέος πρόεδρος θα υπηρετήσει το υπόλοιπο της πενταετούς θητείας του Σάτα, μέχρι να διεξαχθούν οι επόμενες προεδρικές εκλογές (προγραμματισμένες) το έτος 2016. Ανάμεσα στους 11 υποψηφίους στις προεδρικές εκλογές κατήλθε και ο πρώτος γιος του πρώτου προέδρου της χώρας, Κένεθ Καούντα, Τιλιέντζι Καούντα. Αναφορικά με τη συμμετοχή στις εκλογές, η προσέλευση των ψηφοφόρων κυμάνθηκε στα χαμηλότερα επίπεδα στην πολιτική ιστορία της χώρας, που μεταφράζεται σε ποσοστό γύρω στο 32%. Νικητής των εκλογών αναδείχθηκε ο Έντγκαρ Λούνγκου, υποψήφιος του κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος ορκίστηκε και ανέλαβε καθήκοντα στις 25 Ιανουαρίου 2015.

Πλαίσιο
-------

Μετά το θάνατο του προέδρου Σάτα, στις 28 Οκτωβρίου 2014 ο αντιπρόεδρος Γκάι Σκοτ έγινε υπηρεσιακός πρόεδρος και ο πρώτος μη Άραβας λευκός αρχηγός κράτους στην Αφρική από την εποχή του απαρτχάιντ το 1994. ο Σκοτ δεν μπορούσε να είναι υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές, επειδή οι γονείς του γεννήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο και όχι στη Ζάμπια.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζάμπιας, πρέπει να διεξαχθούν εκλογές εντός 90 ημερών από το θάνατο του προέδρου. Στις 18 Νοεμβρίου ο Σκοτ ανακοίνωσε την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών και ξεκίνησε επίσημα η προεκλογική περίοδος.

Στις 27 Φεβρουαρίου 2014 συστάθηκε η Δημοκρατική Συμμαχία και συμφωνήθηκε να κατέλθουν στις εκλογές με έναν κοινό υποψήφιο. Η συμμαχία αυτή αποτελείται από το Κίνημα για Πολυκομματική Δημοκρατία (MMD), τη Συμμαχία για μια Καλύτερη Ζάμπια, Ζαμπιανοί για Ενδυνάμωση και Ανάπτυξη, Κόμμα του Λαού και το Κογκρέσο Όλου του Λαού. Ωστόσο, μετά το θάνατο του Σάτα ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του MMD Τσέμπε Νιάνγκου εξέφρασε τις αμφιβολίες του αναφορικά με το αν η συμμαχία θα μπορούσε να εργαστεί για τις εκλογές του 2015 δεδομένης της βραχείας χρονικής περιόδου για να εγγραφούν οι υποψήφιοι για την επαναληπτική προεδρική εκλογή.

Διεξαγωγή
---------

Η ψηφοφορία διεξήχθη γενικά σε ειρηνικό και ήρεμο κλίμα. Ωστόσο, στο κέντρο καταμέτρησης των ψηφοδελτίων στην πρωτεύουσα Λουσάκα η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων για να απωθήσει τους διαδηλωτές που ήταν προσκείμενοι στην ομάδα του Χιτσιλέμα και που είχαν κατασκηνώσει έξω από το κτήριο.

Σε ορισμένες περιοχές της χώρας η ψηφοφορία παρατάθηκε για μία ημέρα (21 Ιανουαρίου) εξαιτίας των καταρρακτωδών βροχών που καθυστέρησαν τη μεταφορά εκλογικού υλικού στις περιοχές αυτές. Έπειτα από παράπονα της αντιπολίτευσης, η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων παρατάθηκε ως τις 22 Ιανουαρίου.

Ο επικεφαλής των εκλογικών παρατηρητών της Αφρικανικής Ένωσης, Καλέμα Μοτλάντε εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών παρά τον ελάχιστο χρόνο που είχαν για την οργάνωση και ορισμένους λογιστικούς περιορισμούς. Από την πλευρά τους, οι παρατηρητές της Νοτιοαφρικανικής Αναπτυξιακής Κοινότητας (SADC) δήλωσαν ότι οι εκλογές ήταν "ελεύθερες και δίκαιες" παρά τη χαμηλή συμμετοχή.

Αποτελέσματα
------------

Ο υποψήφιος του κυβερνώντος Πατριωτικού Μετώπου, Έντγκαρ Λούνγκου, επικράτησε του αντιπάλου του Χακαΐντε Χιτσιλέμα από το Ενωμένο Κόμμα για Εθνική Ανάπτυξη. Συνολικά, έλαβαν μέρος 11 υποψήφιοι, από τους οποίους μόνο 1 ήταν γυναίκα (η Ίντιθ Ναουακούι). Στις 24 Ιανουαρίου ανακοινώθηκε επίσημα ότι ο νικητής των εκλογών ήταν ο Λούνγκου, με καταμετρημένα όλα τα ψηφοδέλτια.

| Υποψήφιος | Κόμμα | Ψήφοι | % |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Έντγκαρ Λούνγκου | Πατριωτικό Μέτωπο | 807,925 | 48,33 |
|  | Χακαΐντε Χιτσιλέμα | Ενωμένο Κόμμα για Εθνική Ανάπτυξη | 780.168 | 46,67 |
|  | Ίντιθ Ναουακούι | Φόρουμ για Δημοκρατία και Ανάπτυξη | 15.321 | 0,92 |
|  | Νέβερς Μούμπα | Κίνημα για Πολυκομματική Δημοκρατία | 14.609 | 0,87 |
|  | Τιλιέντζι Καούντα | Ενωμένο Εθνικό Κόμμα Ανεξαρτησίας | 9.737 | 0,58 |
|  | Έρικ Τσάντα | Κόμμα της Τέταρτης Επανάστασης | 8.054 | 0,48 |
|  | Ελίας Τσιπίμο τζούνιορ | Κόμμα Εθνικής Αποκατάστασης | 6.002 | 0,36 |
|  | Γκόντφρεϊ Μιγιάντα | Κόμμα Κληρονομιάς | 5.757 | 0,34 |
|  | Ντανιέλ Πούλε | Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα | 3.293 | 0,20 |
|  | Λούντβιγκ Σοντάσι | Φόρουμ για τους Δημοκρατικούς Εναλλακτικούς | 2.073 | 0,12 |
|  | Πίτερ Σινκάμπα | Κόμμα Πρασίνων της Ζάμπιας | 1.410 | 0,08 |
| Άκυρα/λευκά | 17.313 | - |
| **Σύνολο** | **1.671.662** | **100,00** |
| Εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι/συμμετοχή | 5.166.084 | 32,36 |
| Πηγή: ECZ |

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Zambia to hold presidential by-election January 20». Reuters. 18 Νοεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2015.
2. ↑  «Zambians vote in presidential elections». BBC News. 20 Ιανουαρίου 2015.
3. 1 2  «Lungu in the lead in Zambia elections». Times Live. 24 Ιανουαρίου 2015.
4. ↑  Belinda Moses (24 Ιανουαρίου 2015). «BY-ELECTIONS SEE LOWEST VOTER TURNOUT EVER». EyeWitnessNews. [*νεκρός σύνδεσμος*]
5. 1 2  «Ruling party candidate leads in Zambia election count». Al Jazeera. 22 Ιανουαρίου 2015.
6. ↑  «I am Africa's first white democratic leader, says Zambian vice-president». *Telegraph.co.uk*. 29 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2014.
7. ↑  Nicholas Bariyo· Patrick McGroarty (20 Ιανουαρίου 2015). «Zambia Votes in Presidential Elections». The Wall Street Journal.
8. ↑  «Zambia's Scott becomes Africa's first white leader in 20 years». *Reuters*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2014.
9. ↑  «Zambia: Guy Scott Sets Jan. 20 for Presidential By Election». *Zambia Reports*. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2014.
10. ↑  «MMD to go it alone in 2015 Presidential by-election». *QFM Zambia*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2014.
11. 1 2  «AU satisfied with Zambia's election». UK Zambians. 22 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Οκτωβρίου 2015.
12. 1 2 3  «Zambia Holds off Announcing Election Results Until Thursday». ABC news. 21 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιανουαρίου 2015.
13. ↑  «SADC observer mission declares the Presidential Election as free and fair». Lusaka Times. 22 Ιανουαρίου 2015.
14. ↑  Peter Clottey (24 Ιανουαρίου 2015). «Lungu Wins Presidency, Zambian Election Officials Say». Voa News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Zambia Votes in Pictures, *Lusaka Times*.