Η **ενέργεια στο Καζακστάν** περιγράφει την παραγωγή, κατανάλωση και εισαγωγή ενέργειας και ηλεκτρικής ενέργειας στο Καζακστάν. Η ενεργειακή πολιτική του Καζακστάν περιγράφει την πολιτική του Καζακστάν που σχετίζεται με την ενέργεια.

Σύνοψη
------

Το Καζακστάν είναι εξαγωγέας καθαρής ενέργειας. Το Καζακστάν διαθέτει αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και ουρανίου. Το Καζακστάν είναι ο κορυφαίος παραγωγός ενέργειας στην Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ). Είναι ένας μεγάλος παραγωγός πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, καθώς και ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας μεταλλεύματος ουρανίου στον κόσμο. Η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Καζακστάν αναπτύσσεται εντατικά μετά το 1999.

Ενέργεια στο Καζακστάν|  | Πληθυσμός(εκατομμύριο) | Πρωτογενής ενέργεια (TWh) | Παραγωγή(TWh) | Εξαγωγή(TWh) | Ηλεκτρική ενέργεια(TWh) | Εκπομπή CO 2(Ματ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | 15.0 | 638 | 1.379 | 742 | 54.4 | 162.2 |
| 2007 | 15.5 | 773 | 1.582 | 811 | 68.9 | 190.5 |
| 2008 | 15.7 | 825 | 1.723 | 899 | 73.5 | 201.6 |
| 2009 | 15.9 | 766 | 1.696 | 931 | 71.6 | 189.5 |
| 2012 | 16.6 | 908 | 1.863 | 972 | 81.0 | 234.2 |
| 2012R | 16.79 | 871 | 1.915 | 1.023 | 85.4 | 225.8 |
| 2013 | 17.04 | 948 | 1.966 | 994 | 83.4 | 244.9 |
| Αλλαγή 2004-09 | 6.0% | 20,1% | 22,9% | 25,6% | 31,7% | 16,9% |
| Mtoe = 11,63 TWh, Prim. Η ενέργεια περιλαμβάνει απώλειες ενέργειας.
2012R = Τα κριτήρια υπολογισμού CO2 άλλαξαν, ενημερώθηκαν οι αριθμοί |

Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, η προσφορά πρωτογενούς ενέργειας αυξήθηκε κατά 29% και οι εξαγωγές ενέργειας 21% από το 2004 έως το 2008 στο Καζακστάν.

Ενέργεια από πηγές
------------------

Το Καζακστάν άρχισε να αναζητά τρόπους για να χρησιμοποιήσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στα τέλη Ιανουαρίου 2015, εγκρίθηκε ένα σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την περίοδο 2013-2020

Στις 20 Ιουλίου 2015, ο Υπουργός Επενδύσεων και Ανάπτυξης του Καζακστάν ανακοίνωσε ότι η χώρα θα ιδρύσει ειδικό ταμείο που θα χρηματοδοτεί προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2016, το Καζακστάν αύξησε σημαντικά την εγκατεστημένη ικανότητα εγκαταστάσεων ανανεώσιμης ενέργειας, η οποία ανήλθε σε 251,55 μεγαβάτ. Είναι 1,4 φορές περισσότερο από ό, τι την ίδια περίοδο του 2015.

### Πετρέλαιο

Το Καζακστάν έχει εκτιμήσει 30 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων πετρελαίου. Με 172 πετρελαιοπηγές, το Καζακστάν κατέχει το 3% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου, τοποθετώντας το μεταξύ των 15 κορυφαίων χωρών στον κόσμο όσον αφορά τα αποθέματα πετρελαίου. Τα κύρια αποθέματα βρίσκονται σε πέντε μεγαλύτερες χερσαίες πετρελαιοπηγές της Tengiz - τη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγική περιοχή με 565.000 βαρέλια αργού αργού το 2011 - Karachaganak, Aktobe, Mangistau και Uzen, τα οποία βρίσκονται στο δυτικό τμήμα της χώρας. Αυτά διατηρούν το ήμισυ των τρεχόντων αποδεδειγμένων αποθεμάτων. Τα υπεράκτια πεδία Kashagan και Kurmanagazy στην Κασπία Θάλασσα εκτιμάται ότι έχουν τουλάχιστον 14 εκατομμύρια βαρέλια. Με 9 - 11 δισεκατομμύρια βαρέλια, το Kashagan είναι το μεγαλύτερο πεδίο πετρελαίου εκτός της Μέσης Ανατολής. Εκτιμάται ότι θα κυκλοφορήσει το 2016 και θα φτάσει την παραγωγή 1,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στο αποκορύφωμά του. Το Καζακστάν είναι ένας μεγάλος παραγωγός πετρελαίου με εκτιμώμενη συνολική παραγωγή 1,64 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το 2013. Η χώρα καταναλώνει περίπου το 13 τοις εκατό της προσφοράς εγχώρια και εξάγει το υπόλοιπο σε μεγάλες αγορές πετρελαίου. Για να συνεχίσει να επεκτείνει την παραγωγή υγρών πάνω από τα τρέχοντα επίπεδα, η χώρα πρέπει να αναπτύξει τα πεδία Tengiz, Karachaganak και Kashagan, καθώς και να προσθέσει ικανότητα εξαγωγής.

Η KazMunayGas (KMG), η εθνική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου, δημιουργήθηκε το 2002, για να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα του κράτους στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ανάπτυξη της παραγωγής πετρελαίου κατέστη δυνατή κυρίως λόγω σημαντικών ξένων επενδύσεων, κυρίως από τις Κάτω Χώρες και τις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το 2010, η κυβέρνηση του Καζακστάν ανέλαβε την ευθύνη της KMG να ρυθμίσει τον τομέα, για να επιτρέψει το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής της εταιρείας στον εμπορικό τομέα. Η κυβέρνηση διατηρεί πλέον το μερίδιο πλειοψηφίας για την KMG σε όλα τα νέα έργα και κοινοπραξίες. Η KMG ελέγχει πλέον το 20% του συνολικού αποθέματος πετρελαίου και φυσικού αερίου του Καζακστάν και παράγει το 27% του συνολικού συμπυκνώματος πετρελαίου και φυσικού αερίου και το 14% του φυσικού αερίου.

Το Καζακστάν διαθέτει τρία μεγάλα διυλιστήρια - το Atyrau, Shymkent και Pavlodar. Η συνδυασμένη χωρητικότητα διύλισης αργού ανέρχεται σε περίπου 350.000 βαρέλια την ημέρα, περίπου ομοιόμορφα μεταξύ των τριών. Λόγω της παλαιότερης υποδομής, λειτουργούν ως επί το πλείστον μόνο στο 60% της χωρητικότητάς τους. Η κυβέρνηση έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό αυτών των μονάδων, που θα ολοκληρωθούν γύρω στο 2016.

Στα μέσα του 2016, μια ομάδα πετρελαϊκών εταιρειών υπό την ηγεσία της Chevron ανακοίνωσε μια επενδυτική συμφωνία 36,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη του πετρελαϊκού πεδίου Tengiz του Καζακστάν. Σύμφωνα με ειδικούς, αυτή η επένδυση μπορεί να επιτρέψει στο Καζακστάν να γίνει μεταξύ των δέκα κορυφαίων παραγωγών πετρελαίου.

Το Καζακστάν μείωσε την παραγωγή πετρελαίου κατά 4,3% στο πλαίσιο των συμφωνιών, που επιτεύχθηκαν με τον ΟΠΕΚ +. Ο ΟΠΕΚ +, ο οποίος περιλαμβάνει επίσης συμμάχους εκτός του ΟΠΕΚ, συμπεριλαμβανομένου του Καζακστάν και της Ρωσίας, συμφώνησε τον Απρίλιο για μια παγκόσμια μείωση πετρελαίου 9,7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από την 1η Μαΐου. Τον Νοέμβριο του 2020, η κυβέρνηση του Καζακστάν επιβεβαίωσε ότι η χώρα εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του ΟΠΕΚ + κατά 99%.

### Φυσικό αέριο

Τα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου του Καζακστάν είναι 85 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. (2013). Η πλειονότητα των αποθεμάτων φυσικού αερίου βρίσκεται στα δυτικά του Καζακστάν και συγκεντρώνεται σε τέσσερα πεδία - Karachanganak (46%), Tengiz (12%), Imashevskoye (7%) και Kashagan (12%). Μεταξύ 2000-2012 η παραγωγή φυσικού αερίου αυξήθηκε τέσσερις φορές στα 40,1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2012. Ωστόσο, μόνο το 53% αυτού του αερίου προοριζόταν για εμπορικούς σκοπούς. τα υπόλοιπα εγχύθηκαν εκ νέου σε πετρελαιοπηγές για να βελτιώσουν την παραγωγή.

Η παραγωγή φυσικού αερίου του Καζακστάν αρκεί για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση 10,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (2012). Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου εσωτερικού δικτύου αγωγών φυσικού αερίου, που δεν συνδέει όλα τα κέντρα παραγωγής (δυτικά) με κέντρα ζήτησης (νότια, ανατολικά, βόρεια), η χώρα πρέπει να εισάγει αέριο από το Ουζμπεκιστάν, για να ικανοποιήσει τη ζήτηση στο νότο της χώρας και από τη Ρωσία, για να ικανοποιήσει τη ζήτηση στα βόρεια και ανατολικά. Το 2012, η χώρα εξήγαγε 8,8 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στην Κίνα μέσω του αγωγού Κεντρικής Ασίας - Κίνας. Το Καζακστάν χρησιμεύει ως σημαντική χώρα διέλευσης για εξαγωγές φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν, που προορίζονται για τη Ρωσία και την Κίνα. Το 2012, η ποσότητα του αερίου, που διήλθε μέσω του Καζακστάν ήταν 96,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.

### Κάρβουνο

Το Καζακστάν βρίσκεται στα μεγαλύτερα ανακτήσιμα αποθέματα άνθρακα της Κεντρικής Ασίας. Με 33,6 δισεκατομμύρια τόνους, τα αποθέματα αντιπροσωπεύουν το 3,8 τοις εκατό των παγκόσμιων συνολικών αποθεμάτων. (2013). Το 2013, η χώρα παρήγαγε 58,4 εκατομμύρια τόνους. Η παραγωγή άνθρακα ανέρχεται στο 70% αυτού, που ήταν κατά τη Σοβιετική Ένωση. Ο μεγαλύτερος παραγωγός άνθρακα είναι ο άνθρακας Bogatyr, που εκμεταλλεύεται το μεγαλύτερο ανθρακωρυχείο 4,5 δισεκατομμυρίων τόνων στον κόσμο στο Ekibastuz στη βορειοανατολική περιοχή του Καζακστάν. Το 2012 η Bogatyr Coal παρήγαγε 46 εκατομμύρια τόνους άνθρακα.

Η πλειοψηφία του άνθρακα, 75 τοις εκατό, χρησιμοποιείται για οικιακή κατανάλωση, ιδίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς πετρελαίου του Καζακστάν περιλαμβάνουν τη γειτονική νότια Ρωσία και την Ουκρανία.

| Άνθρακας στο Καζακστάν (Mt)  |
| --- |
|  | Παραγωγή | Εισαγωγή |
| 2005 | 79 | 15 |
| 2008 | 108 | 27 |
| 2009 | 101 | 22 |
| 2011 | 117 | 34 |
|

Ένα σημαντικό μέλημα των ανθρακωρυχείων του Καζακστάν είναι η ασφάλεια και η πρόληψη και ο έλεγχος των εκρήξεων των ορυχείων.

Το 2009 το Καζακστάν ήταν ***8. κορυφαίος παραγωγός άνθρακα*** : 96 εκατομμύρια τόνοι ανθρακίτη και 5 εκατομμύρια τόνοι λιγνίτη. 22 Mt σκληρού άνθρακα εξήχθησαν (2009). Το 2009 το Καζακστάν ήταν ο κορυφαίος εξαγωγέας άνθρακα παγκοσμίως. Οι κορυφαίοι εξαγωγείς καθαρού άνθρακα το 2009 ήταν (Mt): Αυστραλία 262, Ινδονησία 230, Ρωσία 93, Κολομβία 69, Νότια Αφρική 67, Ηνωμένες Πολιτείες 33, Βιετνάμ 25, Καζακστάν 22, Καναδάς 20 και Τσεχική Δημοκρατία 4. Ο άνθρακας του Καζακστάν έχει χαμηλή ενεργειακή αξία 0,444 toe / τόνο σε σύγκριση με, για παράδειγμα, τον κορυφαίο άνθρακα της Αυστραλίας 0,669 toe / τόνο.

Υποθέτοντας ότι ο ανθρακίτης 96 Mt και ο λιγνίτης 6 Mt έχουν περίπου την ίδια ενεργειακή αξία,: η παραγωγή άνθρακα θα ήταν περίπου 101 Mt \* 0,444 toe / Mt \* 11,630 TWh / toe = 521 TWh το 2009 και εξαγωγή .22 \* 0,444 toe /Mt\*11.630 TWh / toe = 114 TWh.

Ηλεκτρική ενέργεια
------------------

Το 2013, η χώρα παρήγαγε 93,76 δισεκατομμύρια kWH - 70 δισεκατομμύρια kWh (81%) από άνθρακα, 8 από φυσικό αέριο και 8 από υδροηλεκτρικό. Η χώρα διαθέτει 71 σταθμούς παραγωγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων 5 υδροηλεκτρικών σταθμών, που βρίσκονται στον ποταμό Ιρτύς, ο οποίος μεταφράζεται σε συνολική εγκατεστημένη ικανότητα παραγωγής 19,6 GW. Το 75% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας καταναλώνεται από τη βιομηχανία, 11% από τα νοικοκυριά, 2% από τις μεταφορές.

Ο μεγαλύτερος σταθμός ηλιακής ενέργειας "Burboye Solar-1" του Καζακστάν τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2015. Από τότε, κατά τη διάρκεια ενός έτους λειτουργίας, ο σταθμός ηλιακής ενέργειας παρήγαγε πάνω από 38,4 εκατομμύρια kWh. Εκτός από το "Burboye Solar-1", η περιοχή Zhambyl υλοποιεί εννέα έργα εναλλακτικών πηγών ενέργειας.

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑  Vakulchuk, R. 2016. Public administration reform and its implications for foreign petroleum companies in Kazakhstan. *International Journal of Public Administration*, *39*(14), pp.1180-1194.
3. 1 2  «Kazakhstan to establish fund to finance energy-saving programs». *www.azernews.az*.
4. ↑  «Kazakhstan raises capacity of renewable energy facilities». *en.trend.az*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2021.
5. ↑  Roman Vakulchuk and Indra Overland (2018) ‘Kazakhstan: Civil Society and Natural Resource Policy in Kazakhstan’, in Indra Overland (ed.) Public Brainpower: Civil Society and Natural Resource Management, Cham: Palgrave, pp. 143–162.
6. 1 2 3  US Energy Information Administration Kazakhstan Snapshot 2013
7. ↑  «E&Y Kazakhstan Oil and Gas Tax Guide 2014» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 7 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2014.
8. ↑  «Company Overview of Atyrau Refinery LLP». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2021.
9. ↑  «Kazakhstan Moves Towards Becoming A Top 10 Oil Producer». *oilprice.com*.
10. ↑  «Kazakh Economy Records Growth in Real Sector, Says Economy Minister». *The Astana Times*.
11. ↑  «Kazakhstan Fulfills OPEC+ Obligations in October by 99 Percent». *The Astana Times*.
12. ↑  ( US Energy Information Administration Kazakhstan Snapshot 2013)
13. ↑  Kazakhstan announces 2012 oil and gas production figures)
14. ↑  «BP Statistical Review of World Energy June 2014» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 9 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2021.
15. ↑  «Bogatyr Komir data». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2021.
16. ↑  US Energy Information Agency data
17. ↑  IEA Key energy statistics 2012, 2010, 2009 and 2006 page 15
18. ↑  Coal from the East and the South, Responsibility in energy company coal purchases, FinnWatch 23.12.2010
19. ↑  Key world energy statistics 2010 Αρχειοθετήθηκε 2010-10-11 στο Wayback Machine. IEA
20. ↑  Key world energy statistics 2010 Αρχειοθετήθηκε 2010-10-11 στο Wayback Machine. IEA page 59
21. ↑  «Uranium and Nuclear Power in Kazakhstan, World-nuclear.org». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2021.
22. ↑  «Six green energy projects to be launched in Zhambyl region by 2020». *www.inform.kz*.