Εφαρμογή αντιηλιακού στη πλάτη σε ορατό και υπεριώδες φως
Το **αντιηλιακό** (ή **αντηλιακό**) είναι κρέμα, σπρέι, τζελ, αφρός (όπως μια διογκωμένη λοσιόν αφρού ή κτυπημένη λοσιόν) ή άλλο τοπικό προϊόν που απορροφά ή αντανακλά μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) του Ήλιου και έτσι βοηθά στην προστασία από το ηλιακό έγκαυμα. Η επιμελής χρήση αντηλιακού μπορεί επίσης να βοηθήσει στην επιβράδυνση ή την προσωρινή αποτροπή της ανάπτυξης ρυτίδων, σκοτεινών κηλίδων και χαλάρωσης του δέρματος.

Ανάλογα με τον τρόπο δράσης, τα αντηλιακά μπορούν να ταξινομηθούν σε φυσικά αντηλιακά (δηλαδή, οξείδιο του ψευδαργύρου και διοξείδιο του τιτανίου, τα οποία παραμένουν στην επιφάνεια του δέρματος και κυρίως αντανακλούν το υπεριώδες φως) ή χημικά αντηλιακά (δηλαδή, οργανικά φίλτρα UV, τα οποία απορροφούν το υπεριώδες φως).

Ιατρικές οργανώσεις όπως η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου προτείνουν τη χρήση αντηλιακού, επειδή βοηθά στην πρόληψη των καρκινωμάτων των πλακωδών κυττάρων. Η συνήθης χρήση αντηλιακών μπορεί επίσης να μειώσει τον κίνδυνο μελανώματος. Ωστόσο, πολλά αντηλιακά δεν εμποδίζουν την ακτινοβολία UVA (UVA), ωστόσο η προστασία από την UVA είναι σημαντική για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος.

Για να παρέχεται μια καλύτερη ένδειξη της ικανότητάς τους να προστατεύουν από τον καρκίνο του δέρματος και άλλες ασθένειες που σχετίζονται με την ακτινοβολία UVA (όπως η φυτοφωτοδερματίτιδα ), συνιστάται η χρήση αντηλιακών ευρέος φάσματος ( UVA / UVB ).

Τα αντηλιακά συνήθως βαθμολογούνται και επισημαίνονται με έναν **παράγοντα προστασίας από τον ήλιο** (SPF) που μετρά το κλάσμα των ακτίνων UV που παράγουν ηλιακά εγκαύματα που φτάνουν στο δέρμα. Για παράδειγμα, «SPF 15» σημαίνει ότι το 1/15 της ιονίζουσας ακτινοβολίας περνάει στο δέρμα μέσω της συνιστώμενης πάχος των αντηλιακών. Άλλα συστήματα αξιολόγησης δείχνουν τον βαθμό προστασίας από την ακτινοβολία UVA που δεν ιοντίζει.

Τα αντηλιακά έχουν σχεδιαστεί για να παραμένουν αποτελεσματικά στην αρχική τους ισχύ για έως και τρία χρόνια και είναι τυπικά αμφίβολης αξίας μετά από αυτήν την περίοδο. Ορισμένα αντηλιακά περιλαμβάνουν ημερομηνία λήξης - μια ημερομηνία που δείχνει πότε δεν αναμένεται πλέον να είναι αποτελεσματικά.

Επιπτώσεις στην υγεία
---------------------

### Οφέλη

Το αντιηλιακό μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του μελανώματος και του καρκινώματος πλακωδών κυττάρων, δύο τύπων καρκίνου του δέρματος. Υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι είναι αποτελεσματικό στην πρόληψη του βασικοκυτταρικού καρκινώματος.

Μια μελέτη του 2013 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιμελής, καθημερινή εφαρμογή αντηλιακού θα μπορούσε να επιβραδύνει ή να αποτρέψει προσωρινά την ανάπτυξη ρυτίδων και χαλάρωσης του δέρματος. Στη μελέτη συμμετείχαν 900 λευκοί στην Αυστραλία και απαιτούσε μερικοί από αυτούς να εφαρμόζουν αντηλιακό ευρέος φάσματος κάθε μέρα για τεσσεράμισι χρόνια. Διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που το έκαναν είχαν αισθητά πιο ανθεκτικό και πιο λείο δέρμα από εκείνους που είχαν αναλάβει να συνεχίσουν τις συνήθεις πρακτικές τους. 

Η ελαχιστοποίηση της βλάβης από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι ιδιαίτερα σημαντική για παιδιά και άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και για άτομα που έχουν ευαισθησία στον ήλιο για ιατρικούς λόγους.

### Πιθανοί κίνδυνοι

Το 2009, η Διοίκηση Θεραπευτικών Προϊόντων της Αυστραλίας ενημέρωσε μια ανασκόπηση των μελετών ασφάλειας του αντηλιακού και κατέληξε στο συμπέρασμα: «Η πιθανότητα νανοσωματιδίων διοξειδίου του τιτανίου (TiO2) και οξειδίου του ψευδαργύρου (ZnO) στα αντηλιακά να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις εξαρτάται κυρίως από την ικανότητα των νανοσωματιδίων να φτάσουν σε βιόσιμα κύτταρα του δέρματος. Μέχρι σήμερα, το τρέχον βάρος των στοιχείων δείχνει ότι τα νανοσωματίδια TiO 2 και ZnO δεν φτάνουν σε βιώσιμα δερματικά κύτταρα.» Τα αντηλιακά συστατικά υπόκεινται συνήθως σε εκτενή εξέταση από κυβερνητικές ρυθμιστικές αρχές σε πολλές χώρες και συστατικά που παρουσιάζουν σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια (όπως το PABA ) τείνουν να αποσύρονται από την καταναλωτική αγορά.

#### Παραγωγή βιταμίνης D

Έχουν εκφραστεί προβληματισμοί σχετικά με τη πιθανή ανεπάρκεια βιταμίνης D που οφείλεται στην παρατεταμένη χρήση αντηλιακού. Η τυπική χρήση αντηλιακού δεν οδηγεί συνήθως σε ανεπάρκεια βιταμίνης D. Ωστόσο, η εκτεταμένη χρήση μπορεί. Το αντηλιακό εμποδίζει το υπεριώδες φως να φτάσει στο δέρμα και ακόμη και η μέτρια προστασία μπορεί ουσιαστικά να μειώσει τη σύνθεση της βιταμίνης D. Ωστόσο, επαρκείς ποσότητες βιταμίνης D μπορούν να παραχθούν με μέτρια έκθεση στον ήλιο στο πρόσωπο, τα χέρια και τα πόδια, κατά μέσο όρο 5-30 λεπτά δύο φορές την εβδομάδα χωρίς αντηλιακό. (Όσο πιο σκοτεινή είναι η επιδερμίδα ή όσο πιο ασθενές είναι το ηλιακό φως, τόσο περισσότερα λεπτά έκθεσης χρειάζονται, περίπου το 25% του χρόνου για ελάχιστο ηλιακό έγκαυμα. ) Η υπερβολική δόση βιταμίνης D είναι αδύνατη από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία χάρη στην ισορροπία που φτάνει το δέρμα στην οποία η βιταμίνη D αποικοδομείται τόσο γρήγορα όσο δημιουργείται.

Μετρήσεις προστασίας
--------------------

 Το αντηλιακό βοηθά στην πρόληψη του ηλιακού εγκαύματος, όπως αυτό, που έχει φουσκάλες.
### Συντελεστής προστασίας από τον ήλιο και επισήμανση

 Δύο φωτογραφίες που δείχνουν την επίδραση της εφαρμογής αντηλιακών σε ορατό φως και σε UVA. Η φωτογραφία στα δεξιά τραβήχτηκε χρησιμοποιώντας υπεριώδη φωτογραφία λίγο μετά την εφαρμογή αντηλιακού στο μισό του προσώπου.
Ο παράγοντας προστασίας από τον ήλιο (βαθμολογία SPF, από το αγγλικό sun protection factor, που εισήχθη το 1974) είναι ένα μέτρο του κλάσματος των ακτίνων UV που παράγουν ηλιακά εγκαύματα που φτάνουν στο δέρμα. Για παράδειγμα, «SPF 15» σημαίνει ότι το 1/15 της ακτινοβολίας θα φθάσει το δέρμα, υποθέτοντας ότι αντιηλιακό εφαρμόζεται ομοιόμορφα με πάχος 2 mg ανά τετραγωνικό εκατοστόμετρο (mg / cm 2). Ένας χρήστης μπορεί να προσδιορίσει την αποτελεσματικότητα ενός αντηλιακού πολλαπλασιάζοντας το SPF με το χρονικό διάστημα που χρειάζεται για να υποστεί έγκαυμα χωρίς αντηλιακό. Έτσι, εάν ένα άτομο εμφανίσει ηλιακό έγκαυμα σε 10 λεπτά όταν δεν φοράει αντηλιακό, το ίδιο άτομο με την ίδια ένταση ηλιακού φωτός θα χρειαστεί 150 λεπτά για να αναπτύξει ένα ηλιακό έγκαυμα της ίδιας σοβαρότητας εάν φοράει αντηλιακό με SPF 15. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα αντηλιακά με υψηλότερο SPF δεν διαρκούν ή παραμένουν αποτελεσματικά στο δέρμα περισσότερο από το χαμηλότερο SPF και πρέπει να εφαρμόζονται συνεχώς σύμφωνα με τις οδηγίες, συνήθως κάθε δύο ώρες.

Το SPF είναι ένα ατελές μέτρο βλάβης του δέρματος επειδή η αόρατη βλάβη και η γήρανση του δέρματος προκαλούνται επίσης από υπεριώδη ακτινοβολία τύπου Α (UVA, μήκη κύματος 315–400 ή 320–400 nm ), η οποία δεν προκαλεί συνήθως ερυθρότητα ή πόνο. Το συμβατικό αντηλιακό αποκλείει πολύ λίγη ακτινοβολία UVA σε σχέση με το ονομαστικό SPF. Τα αντηλιακά ευρέος φάσματος έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τόσο από τις UVB όσο και από τις UVA. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2004, η UVA προκαλεί επίσης βλάβη στο DNA στα κύτταρα βαθιά μέσα στο δέρμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο κακοήθων μελανωμάτων. Ακόμη και ορισμένα προϊόντα με την ένδειξη "προστασία ευρέος φάσματος UVA / UVB" δεν παρείχαν πάντα καλή προστασία έναντι των ακτίνων UVA. Το διοξείδιο του τιτανίου δίνει πιθανώς καλή προστασία, αλλά δεν καλύπτει πλήρως το φάσμα UVA, καθώς οι έρευνες στις αρχές της δεκαετίας του 2000 δείχνουν ότι το οξείδιο του ψευδαργύρου είναι ανώτερο από το διοξείδιο του τιτανίου σε μήκη κύματος 340-380 νμ.

Λόγω της σύγχυσης των καταναλωτών σχετικά με τον πραγματικό βαθμό και τη διάρκεια της προσφερόμενης προστασίας, οι περιορισμοί επισήμανσης επιβάλλονται σε πολλές χώρες. Στην ΕΕ, οι αντηλιακές ετικέτες μπορούν να φτάσουν μόνο το SPF 50+ (αρχικά αναφέρονται ως 30 αλλά σύντομα αναθεωρήθηκαν σε 50). Η Διοίκηση Θεραπευτικών Προϊόντων της Αυστραλίας αύξησε το ανώτατο όριο σε 50+ το 2012. Στα σχέδια κανόνων 2007 και 2011, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) πρότεινε μια μέγιστη ετικέτα SPF 50, για τον περιορισμό των μη ρεαλιστικών ισχυρισμών. (Από τον Φεβρουάριο του 2017, η FDA δεν έχει υιοθετήσει το όριο SPF 50. Άλλοι πρότειναν τον περιορισμό των δραστικών συστατικών σε SPF όχι περισσότερο από 50, λόγω έλλειψης στοιχείων ότι οι υψηλότερες δόσεις παρέχουν πιο ουσιαστική προστασία. Διαφορετικά αντηλιακά συστατικά έχουν διαφορετική αποτελεσματικότητα έναντι των UVA και UVB.

### Μόνιμη σκουρόχρωμη χρωστική

Η μέθοδος επίμονης σκουρόχρωμης χρωστικής (PPD) είναι μια μέθοδος μέτρησης της προστασίας UVA, παρόμοια με τη μέθοδο SPF για τη μέτρηση της προστασίας από τα ηλιακά εγκαύματα. Αρχικά αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία, είναι η προτιμώμενη μέθοδος που χρησιμοποιείται από κατασκευαστές όπως η L'Oréal.

Αντί να μετρά το ερύθημα, η μέθοδος PPD χρησιμοποιεί την ακτινοβολία UVA για να προκαλέσει μόνιμο σκουρόχρωμο ή μαύρισμα του δέρματος. Θεωρητικά, ένα αντηλιακό με βαθμολογία PPD 10 θα πρέπει να επιτρέπει σε ένα άτομο 10 φορές περισσότερη έκθεση UVA από ό, τι θα ήταν χωρίς προστασία. Η μέθοδος PPD είναι μια δοκιμή *in vivo* όπως το SPF. Επιπλέον, η Colipa εισήγαγε μια μέθοδο που, όπως ισχυρίζεται, μπορεί να το μετρήσει *in vitro* και να παρέχει ισοτιμία με τη μέθοδο PPD.

### Αντηλιακό

Ο όρος Sunblock αναφέρεται συνήθως σε αδιαφανές αντηλιακό που είναι αποτελεσματικό στο μπλοκάρισμα τόσο των ακτίνων UVA όσο και των UVB και χρησιμοποιεί ένα βαρύ λάδι φορέα για να αντισταθεί στο ξέπλυμα. Το διοξείδιο του τιτανίου και το οξείδιο του ψευδαργύρου είναι δύο μέταλλα που χρησιμοποιούνται στο αντηλιακό.

Ενεργά συστατικά
----------------

Εκτός από τα ενυδατικά και άλλα αδρανή συστατικά, τα αντηλιακά περιέχουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα δραστικά συστατικά, τα οποία είναι είτε οργανικά είτε ανόργανα στη φύση:

* Οργανικές χημικές ενώσεις που απορροφούν το υπεριώδες φως.
* Ανόργανα σωματίδια που αντανακλούν, διασκορπίζουν και απορροφούν υπεριώδες φως (όπως διοξείδιο τιτανίου, οξείδιο ψευδαργύρου ή συνδυασμός και των δύο).
* Οργανικά σωματίδια που απορροφούν ως επί το πλείστον υπεριώδες φως όπως οργανικές χημικές ενώσεις, αλλά περιέχουν πολλαπλά χρωμοφόρα που αντανακλούν και διασκορπίζουν ένα κλάσμα φωτός όπως ανόργανα σωματίδια. Ένα παράδειγμα είναι το Tinosorb Μ. Ο τρόπος δράσης είναι περίπου 90% με απορρόφηση και 10% με σκέδαση.

Τα κύρια δραστικά συστατικά στα αντηλιακά είναι συνήθως αρωματικά μόρια συζευγμένα με καρβονυλικές ομάδες. Αυτή η γενική δομή επιτρέπει στο μόριο να απορροφά υπεριώδεις ακτίνες υψηλής ενέργειας και να απελευθερώνει την ενέργεια ως ακτίνες χαμηλότερης ενέργειας, αποτρέποντας έτσι την υπεριώδη ακτινοβολία που βλάπτει το δέρμα να φτάσει στο δέρμα. Έτσι, κατά την έκθεση στο υπεριώδες φως, τα περισσότερα συστατικά (με την αξιοσημείωτη εξαίρεση της αβοβενζόνης) δεν υφίστανται σημαντική χημική αλλαγή, επιτρέποντας σε αυτά τα συστατικά να διατηρήσουν την απορροφητική ικανότητα UV χωρίς σημαντική φωτοαποικοδόμηση. Ένας χημικός σταθεροποιητής περιλαμβάνεται σε ορισμένα αντηλιακά που περιέχουν αβοβενζόνη για να επιβραδύνει τη διάσπασή της. Παραδείγματα περιλαμβάνουν σκευάσματα που περιέχουν. Η σταθερότητα της αβοβενζόνης μπορεί επίσης να βελτιωθεί με τη βεμοτριαζινόλη, το οκτοκρυλένιο και διάφορους άλλους φωτοσταθεροποιητές. Οι περισσότερες οργανικές ενώσεις στα αντηλιακά υποβαθμίζονται αργά και καθίστανται λιγότερο αποτελεσματικές κατά τη διάρκεια αρκετών ετών, ακόμη και αν φυλάσσονται σωστά, με αποτέλεσμα οι ημερομηνίες λήξης να υπολογίζονται για το προϊόν.

Εφαρμογή
--------

Η δόση που χρησιμοποιείται στη δοκιμή αντηλιακών FDA είναι 2 mg / cm 2 εκτεθειμένου δέρματος. Εάν κάποιος αναλάβει ένα "μέσο" ενήλικο ύψους 163 cm εκ. και βάρος 70 κιλά με μέση 82 cm), ότι ο ενήλικας που φοράει μαγιό που καλύπτει την περιοχή της βουβωνικής χώρας πρέπει να εφαρμόζει περίπου 30 g (ή 30 ml, περίπου 1 oz) ομοιόμορφα στην ακάλυπτη περιοχή του σώματος. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ευκολότερα ως μέγεθος προϊόντος "μπάλας γκολφ" ανά σώμα ή τουλάχιστον έξι κουταλάκια του γλυκού. Μεγαλύτερα ή μικρότερα άτομα πρέπει να κλιμακώσουν ανάλογα αυτές τις ποσότητες. Λαμβάνοντας υπόψη μόνο το πρόσωπο, αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1/4 έως 1/3 κουταλάκι του γλυκού για το μέσο πρόσωπο ενηλίκων.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι συνήθως εφαρμόζουν μόνο το 1/4 έως το 1/2 της συνιστώμενης ποσότητας για την επίτευξη του εκτιμημένου συντελεστή προστασίας από τον ήλιο (SPF), και κατά συνέπεια το αποτελεσματικό SPF πρέπει να υποβαθμιστεί σε 4η ρίζα ή τετραγωνική ρίζα της διαφημιζόμενης αξίας, αντίστοιχα. Μια μεταγενέστερη μελέτη διαπίστωσε μια σημαντική εκθετική σχέση μεταξύ του SPF και της ποσότητας του αντηλιακού που εφαρμόζεται και τα αποτελέσματα είναι πιο κοντά στη γραμμικότητα από ό, τι αναμενόταν από τη θεωρία.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
--------------------------

Ορισμένα αντηλιακά στο νερό υπό υπεριώδες φως μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή υπεροξειδίου του υδρογόνου, το οποίο βλάπτει το φυτοπλαγκτόν.

Οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης συνδέουν την οξυβενζόνη στα αντηλιακά με τη λεύκανση των κοραλλιών, αν και ορισμένοι περιβαλλοντικοί εμπειρογνώμονες αμφισβητούν τον ισχυρισμό. Μια μελέτη του 2015 που δημοσιεύθηκε στο *Archives of Environmental Contamination and Toxicology* συνέδεσε την οξυβενζόνη με επιπτώσεις σε πειράματα κυτταρικής καλλιέργειας και νεανικών κοραλλιών, αλλά η μελέτη δεν έχει περιβαλλοντική σημασία και ήταν γεμάτη με μεθοδολογικά σφάλματα και ήταν κακώς ελεγχόμενη.[*απέτυχε η επαλήθευση*] Ο υποτιθέμενος σύνδεσμος μεταξύ οξυβενζόνης και καταστροφής των κοραλλιών αμφισβητείται ευρέως στην περιβαλλοντική κοινότητα.

Ιστορία
-------

 Γυναίκα Σάμα-Μπατζάου από το νησί Μάιγκα, Semporna, Σαμπάχ, Μαλαισία, με παραδοσιακή προστασία από τον ήλιο που ονομάζεται μπουράκ.
Οι πρώτοι πολιτισμοί χρησιμοποίησαν μια ποικιλία φυτικών προϊόντων για να βοηθήσουν στην προστασία του δέρματος από τον ήλιο. Για παράδειγμα, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποίησαν το ελαιόλαδο για το σκοπό αυτό, και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν εκχυλίσματα ρυζιού, γιασεμιού και φυτών λούπινου των οποίων τα προϊόντα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στη φροντίδα του δέρματος σήμερα. Η πάστα οξειδίου του ψευδαργύρου ήταν επίσης δημοφιλής για την προστασία του δέρματος για χιλιάδες χρόνια. Μεταξύ των νομαδικών θαλασσοπόρων Σάμα-Μπατζάου του Φιλιππίνες, τη Μαλαισία και την Ινδονησία, ένας κοινός τύπος της προστασίας από τον ήλιο ήταν μια πάστα που ονομάζεται *Borak* ή *Burak,* η οποία παρασκευαζόταν από φύκια, ρύζι και μπαχαρικά. Χρησιμοποιήθηκε συνηθέστερα από τις γυναίκες για να προστατεύσει το πρόσωπο και τις εκτεθειμένες περιοχές του δέρματος από τον σκληρό τροπικό ήλιο στη θάλασσα. Στη Μιανμάρ, το τανάκα, μια υποκίτρινη καλλυντική πάστα φτιαγμένη από φλοιό εδάφους, χρησιμοποιείται παραδοσιακά για προστασία από τον ήλιο.

Τα πρώτα συνθετικά αντηλιακά χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά το 1928. Το πρώτο μεγάλο εμπορικό προϊόν κυκλοφόρησε στην αγορά το 1936, που εισήχθη από τον ιδρυτή της L'Oreal, του Γάλλου χημικού Εζέν Σελλέρ.

Μεταξύ των ευρέως χρησιμοποιούμενων σύγχρονων αντηλιακών, ένα από τα πρώτα παρήχθη το 1944 για τον αμερικανικό στρατό από τον Μπέντζαμιν Γκριν, έναν αεροπόρο και αργότερα φαρμακοποιό, καθώς οι κίνδυνοι της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο έγιναν εμφανείς στους στρατιώτες στις τροπικές περιοχές του Ειρηνικού στο απόγειο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το προϊόν, με την ονομασία Red Vet Pet (για την κόκκινη κτηνιατρική βαζελίνη), είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα, λειτουργώντας ως φυσικός αποκλειστής της υπεριώδους ακτινοβολίας. Ήταν μια δυσάρεστη κόκκινη, κολλώδης ουσία παρόμοια με τη βαζελίνη. Οι πωλήσεις αυξήθηκαν όταν η Coppertone βελτίωσε και εμπορευματοποίησε την ουσία υπό την επωνυμία Coppertone girl και Bain de Soleil στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Skin Cancer - Skin Cancer Facts - Common Skin Cancer Types». *www.cancer.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2008.
2. ↑  Levy, Stanley B (3 Απριλίου 2018). «Sunscreens and Photoprotection». *Medscape*. Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2018.
3. ↑  «Prevention of immunosuppression by sunscreens in humans is unrelated to protection from erythema and dependent on protection from ultraviolet a in the face of constant ultraviolet B protection». *The Journal of Investigative Dermatology* **121** (1): 184–90. Ιούλιος 2003. doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12317.x. PMID 12839580. .
4. ↑  Baugh, William P (8 Σεπτεμβρίου 2016). «Phytophotodermatitis». *Medscape*. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2018.
5. 1 2  «Questions and Answers: FDA announces new requirements for over-the-counter (OTC) sunscreen products marketed in the U.S.». 23 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2012.
6. ↑  Gibson, Lawrence E. «Is sunscreen from last year still good? When does sunscreen expire?». *Mayo Clinic*.
7. ↑  «Ultraviolet radiation and melanoma». *Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery* **30** (4): 222–8. Δεκέμβριος 2011. doi:10.1016/j.sder.2011.08.003. PMID 22123420.
8. ↑  *World Cancer Report 2014*. World Health Organization. 2014. σελίδες Chapter 5.14. ISBN 978-9283204299.
9. ↑  «Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma». *The Surgical Clinics of North America* **94** (5): 945–62, vii. Οκτώβριος 2014. doi:10.1016/j.suc.2014.07.013. PMID 25245960.
10. ↑  «Current sunscreen controversies: a critical review». *Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine* **27** (2): 58–67. Απρίλιος 2011. doi:10.1111/j.1600-0781.2011.00557.x. PMID 21392107.
11. ↑  «UV-induced skin cancer at workplace and evidence-based prevention». *International Archives of Occupational and Environmental Health* **83** (8): 843–54. Δεκέμβριος 2010. doi:10.1007/s00420-010-0532-4. PMID 20414668.
12. ↑  «Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial». *Annals of Internal Medicine* **158** (11): 781–90. Ιούνιος 2013. doi:10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00002. PMID 23732711. .
13. ↑  «Ultraviolet Radiation» (PDF). *Ohioline Fact Sheet Series*. Ohio State University Extension. 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 12 Μαΐου 2008.
14. ↑  Australian Government: Therapeutic Goods Administration (Ιούλιος 2009). «A review of the scientific literature on the safety of nanoparticulate titanium dioxide or zinc oxide in sunscreens» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 6 Απριλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2015.
15. 1 2  Lim, Henry W. «Quantum Leaps: New, Improved Sunscreens Have Arrived». The Skin Cancer Foundation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2012.
16. ↑  «Does chronic sunscreen use reduce vitamin D production to insufficient levels?». *The British Journal of Dermatology* **161** (4): 732–6. Οκτώβριος 2009. doi:10.1111/j.1365-2133.2009.09332.x. PMID 19663879.
17. ↑  «Sunlight and vitamin D for bone health and prevention of autoimmune diseases, cancers, and cardiovascular disease». *The American Journal of Clinical Nutrition* **80** (6 Suppl): 1678S-88S. Δεκέμβριος 2004. doi:10.1093/ajcn/80.6.1678S. PMID 15585788.
18. ↑  «Darkness at noon: sunscreens and vitamin D3». *Photochemistry and Photobiology* **83** (2): 459–63. 2007. doi:10.1562/2006-06-29-RC-956. PMID 17115796.
19. ↑  «Vitamin D: the underappreciated D-lightful hormone that is important for skeletal and cellular health». *Current Opinion in Endocrinology, Diabetes and Obesity* **9** (1): 87–98. Φεβρουάριος 2002. doi:10.1097/00060793-200202000-00011.
20. ↑  «Sunlight and vitamin D: both good for cardiovascular health». *Journal of General Internal Medicine* **17** (9): 733–5. Σεπτέμβριος 2002. doi:10.1046/j.1525-1497.2002.20731.x. PMID 12220371. PMC 1495109. .
21. ↑  «Vitamin D deficiency». *The New England Journal of Medicine* **357** (3): 266–81. Ιούλιος 2007. doi:10.1056/NEJMra070553. PMID 17634462.
22. ↑  «Sunscreen: The comprehensive guide to sunscreen in Australia» (στα αγγλικά). *Surf Nation*.. Ανακτήθηκε στις 2018-06-24.
23. ↑  «Sunscreen FAQs». American Academy of Dermatology. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2014.
24. ↑  «Sunscreens with high SPF values are not equivalent in protection from UVA induced polymorphous light eruption». *European Journal of Dermatology* **12** (4): IV-VI. 2002. PMID 12118426.
25. ↑  «Sunscreens inadequately protect against ultraviolet-A-induced free radicals in skin: implications for skin aging and melanoma?». *The Journal of Investigative Dermatology* **121** (4): 862–8. Οκτώβριος 2003. doi:10.1046/j.1523-1747.2003.12498.x. PMID 14632206. .
26. ↑  «Broad-spectrum sunscreens provide better protection from solar ultraviolet-simulated radiation and natural sunlight-induced immunosuppression in human beings». *Journal of the American Academy of Dermatology* **58** (5 Suppl 2): S149-54. Μάιος 2008. doi:10.1016/j.jaad.2007.04.035. PMID 18410801.
27. ↑  «Induction of the photoaging-associated mitochondrial common deletion in vivo in normal human skin». *The Journal of Investigative Dermatology* **122** (5): 1277–83. Μάιος 2004. doi:10.1111/j.0022-202X.2004.22502.x. PMID 15140232. .
28. ↑  «Sunscreen makers sued for misleading claims». Associated Press. 2006-04-24.. Ανακτήθηκε στις 2015-01-05.
29. ↑  «Microfine zinc oxide is a superior sunscreen ingredient to microfine titanium dioxide». *Dermatologic Surgery* **26** (4): 309–14. Απρίλιος 2000. doi:10.1046/j.1524-4725.2000.99237.x. PMID 10759815.
30. ↑   *Commission Recommendation of 22 September 2006 on the efficacy of sunscreen products and the claims made relating thereto*. Official Journal of the European Union. 2006-09-22.. Ανακτήθηκε στις 2009-09-25.
31. ↑  «UV Resource Guide - Sunscreens». Arpansa. 20 Δεκεμβρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2009.
32. ↑  «SPF50+ Sunscreen». 1 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014.
33. ↑  «Questions and Answers on the 2007 Sunscreen Proposed Rule». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2008.
34. ↑  Department of Health and Human Services: Food and Drug Administration (2011-06-17). «Revised Effectiveness Determination; Sunscreen Drug Products for Over-the-Counter Human Use». *Federal Register* **76** (117): 35672–35678.. Ανακτήθηκε στις 2013-11-21.
35. ↑  Research, Center for Drug Evaluation and (2019-04-23). «Status of OTC Rulemakings - Rulemaking History for OTC Sunscreen Drug Products». *FDA*. .
36. ↑  «Sunscreen Takes Some Heat: New Dangers, New Rules». 16 Ιουνίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2012.
37. ↑  «The Burning Facts» (PDF). 2006. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2017.
38. ↑  «www.colipa.com». 9 Ιουνίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιουνίου 2008.
39. 1 2  «Nanotechnology Information Center: Properties, Applications, Research, and Safety Guidelines». American Elements. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2020.
40. 1 2  Kavanaugh, E. Edward (11 Σεπτεμβρίου 1998). «Re: Tentative Final Monograph for OTC Sunscreen» (PDF). Cosmetic, Toiletry, and Fragrance Association. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2009.
41. ↑  «Photostabilization of butyl methoxydibenzoylmethane (Avobenzone) and ethylhexyl methoxycinnamate by bis-ethylhexyloxyphenol methoxyphenyl triazine (Tinosorb S), a new UV broadband filter». *Photochemistry and Photobiology* **74** (3): 401–6. Σεπτέμβριος 2001. doi:10.1562/0031-8655(2001)074<0401:POBMAA>2.0.CO;2. PMID 11594052. .
42. ↑  «Parsol 340 – Octocrylene». DSM. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2009. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2015.
43. ↑  Burke, Karen E. «Does sunscreen become ineffective with age?». The Skin Cancer Foundation. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2014.
44. ↑  «How and why we use sunscreen». Cosmetic, Toiletry & Perfumery Association. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2016.
45. ↑  «The relation between sun protection factor and amount of suncreen applied in vivo». *The British Journal of Dermatology* **156** (4): 716–9. Απρίλιος 2007. doi:10.1111/j.1365-2133.2006.07684.x. PMID 17493070. .
46. ↑  «The influence of the amount of sunscreen applied and its sun protection factor (SPF): evaluation of two sunscreens including the same ingredients at different concentrations». *Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine* **25** (4): 175–80. Αύγουστος 2009. doi:10.1111/j.1600-0781.2009.00408.x. PMID 19614894.
47. ↑  «Sunscreens as a source of hydrogen peroxide production in coastal waters». *Environmental Science & Technology* **48** (16): 9037–42. Αύγουστος 2014. doi:10.1021/es5020696. PMID 25069004. Bibcode: 2014EnST...48.9037S.
48. ↑  Hughes, Terry. «There's insufficient evidence your sunscreen harms coral reefs».
49. ↑  Bogle, Ariel. «No, your sunscreen isn't killing the world's coral reefs». *Mashable* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2019.
50. ↑  Beitsch, Rebecca. «Some Sunscreens May Kill Corals. Should They Be Banned?». .
51. ↑  Hughes, Terry. «There's insufficient evidence your sunscreen harms coral reefs». *The Conversation* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2019.
52. 1 2  Nadim, Shaath (2005). «Sunscreen Evolution». Στο: Shaath, Nadim. *Sunscreens : regulations and commercial development* (3 έκδοση). Boca Raton, Fl.: Taylor & Francis. ISBN 978-0824757946.
53. ↑  *2000 Years of Zinc and Brass*. British Museum. 1998. σελ. 27. ISBN 978-0-86159-124-4.
54. ↑  Tilmantaite, Berta (20 Μαρτίου 2014). «In Pictures: Nomads of the sea». Al Jazeera. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2014.
55. 1 2  Rigel, Darrell S. (2004). *Photoaging*. Hoboken: Informa Healthcare. σελίδες 73–74. ISBN 9780824752095.
56. ↑  Wang, Steven Q· Hu, Judy Y. «Challenges in Making an Effective Sunscreen». The Skin Cancer Foundation. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2014.
57. ↑  «A PRACTICAL SUNSCREEN--"RED VET PET"». *Archives of Dermatology* **89** (1): 147–50. Ιανουάριος 1964. doi:10.1001/archderm.1964.01590250153027. PMID 14070829.