Η **φαινεθυλλίνη** είναι ένα συνφάρμακο αμφεταμίνης και θεοφυλλίνης και προφάρμακο και για τα δύο. Επίσης αναφέρεται και ως *φαιναιθυλίνη* και *φαινετυλίνη*. Το φάρμακο διατέθηκε στην αγορά για χρήση ως ψυχοδιεγερτικό με τις εμπορικές ονομασίες ***Captagon***, ***Biocapton*** και ***Fitton**.*

Είναι πλέον μη νόμιμη ουσία στις περισσότερες χώρες του κόσμου και παράγεται κυρίως για παράνομη χρήση. Η Συρία θεωρείται ως ο μεγαλύτερος παραγωγός αυτού του φαρμάκου στον κόσμο, συνεισφέροντας στο 80% των παγκόσμιων προμηθειών της.

Η φαινεθυλλίνη συντέθηκε για πρώτη φορά από τη γερμανική φαρμακευτική εταιρεία Degussa AG το 1961 και χρησιμοποιήθηκε για περίπου 25 χρόνια ως ηπιότερη εναλλακτική της αμφεταμίνης και των συναφών ενώσεων.

Αν και δεν υπάρχουν εγκεκριμένες από τον FDA ενδείξεις για τη φαινεθυλίνη, χρησιμοποιήθηκε στη θεραπεία των « υπερκινητικών παιδιών», σε αυτό που τώρα θα ονομαζόταν διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας και, λιγότερο συχνά, για τη ναρκοληψία και την κατάθλιψη. Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα της φαινεθυλίνης ήταν ότι δεν αυξάνει την αρτηριακή πίεση στον ίδιο βαθμό με μια ισοδύναμη δόση αμφεταμίνης και έτσι μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η φαινεθυλλίνη θεωρήθηκε ότι έχει λιγότερες παρενέργειες και λιγότερες πιθανότητες κατάχρησης από την αμφεταμίνη. Ωστόσο, η φαινεθυλλίνη καταχωρήθηκε το 1981 ως ουσία που ελεγχόταν κατά χρονοδιάγραμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και έγινε παράνομη στις περισσότερες χώρες το 1986 μετά την καταχώρισή της από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για διεθνή προγραμματισμό βάσει της Σύμβασης για τις Ψυχοτρόπες Ουσίες, παρόλο που η πραγματική επίπτωση η κατάχρηση φαιναιθυλίνης ήταν αρκετά χαμηλή.  

Η κατάχρηση της φαινεθυλλίνης με το εμπορικό όνομα Captagon είναι κοινή στη Μέση Ανατολή, και παραποιημένες εκδόσεις του φαρμάκου εξακολουθούν να είναι διαθέσιμες. Το Captagon είναι πολύ λιγότερο συνηθισμένο εκτός της Μέσης Ανατολής, στο σημείο που η αστυνομία μπορεί να μην αναγνωρίσει το ναρκωτικό. 

Η παραγωγή και η εξαγωγή του έχει γίνει μια μεγάλη βιομηχανία που χορηγείται από την Συριακή κυβέρνηση, με τα έσοδα από τις εξαγωγές να συμβάλλουν σε περισσότερα από 90% του ξένου νομίσματος του. Το ετήσιο εμπόριο του καθεστώτος Άσαντ από το Captagon εκτιμάται ότι θα είχε αξία 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022, περίπου τρεις φορές το συνολικό εμπόριο όλων των Μεξικανών βαρώνων ναρκωτικών.

Παραπομπές
----------

1. ↑  *Dictionary of Organic Compounds*. CRC Press. 1996. σελίδες 3140–. ISBN 978-0-412-54090-5.
2. ↑  *Index Nominum 2000: International Drug Directory*. Taylor & Francis. 2000. σελίδες 431–. ISBN 978-3-88763-075-1.
3. 1 2  «A little-known drug brought billions to Syria's coffers. Now it's a bargaining chip». CNN. 11 April 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 May 2023. .
4. ↑  «What is Captagon, the addictive drug mass-produced in Syria?». *Al Jazeera News*. 9 May 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 June 2023. .
5. ↑  «Fenetylline: therapeutic use, misuse and/or abuse». *Drug and Alcohol Dependence* **17** (2–3): 259–271. June 1986. doi:10.1016/0376-8716(86)90012-8. PMID 3743408.
6. 1 2  «Fenethylline (Captagon) Abuse - Local Problems from an Old Drug Become Universal». *Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology* **119** (2): 133–140. August 2016. doi:10.1111/bcpt.12584. PMID 27004621.
7. ↑  «On Syria's Ruins, a Drug Empire Flourishes». *The New York Times*. 5 December 2021. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 December 2021.. Ανακτήθηκε στις 8 December 2021.
8. ↑  «Middle East's drug of choice» (στα αγγλικά). *Le Monde diplomatique*. 2023-07-01.. Ανακτήθηκε στις 2023-07-24.
9. ↑  «2011 Global Assessment of Amphetamine-Type Stimulants» (PDF). United Nations Office on Drugs and Crime.
10. ↑  «Why would the Islamic State group try to smuggle the 'drug of the Jihad' into Europe?». *www.abc.net.au*. 2 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2021.
11. ↑  «How Syria became the world's most profitable narco state». *The Spectator*. 19 November 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 January 2023. .
12. ↑  «Assad cousins hit with sanctions over amphetamine trade that funds regime». *Financial Times*. 28 March 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 March 2023. .
13. ↑  «Tackling the illicit drug trade fuelling Assad's war machine». *Gov.uk*. 28 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Απριλίου 2023.