Πινακίδα σε ανάμνηση της Σταυροφορίας των Βοσκών, στην Ορλεάνη.
Η **Σταυροφορία των βοσκών του 1251** ήταν ένα δημοφιλές σταυροφορικό κίνημα στη βόρεια Γαλλία με στόχο τη διάσωση του βασιλιά Λουδοβίκου Θ΄ που είχε αιχμαλωτιστεί κατά τη Ζ΄ Σταυροφορία.

Ιστορικό
--------

Το 1249 ο άγιος Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας έφυγε στη Ζ΄ Σταυροφορία, αφήνοντας τη μητέρα του Λευκή της Καστίλης ως αντιβασίλισσα κατά τη διάρκεια της απουσίας του. Όμως ο Λουδοβίκος Θ΄ ηττήθηκε και αιχμαλωτίστηκε στην Αίγυπτο. Όταν τα νέα έφτασαν στη Γαλλία τον επόμενο χρόνο, τόσο οι ευγενείς όσο και οι αγρότες ήταν πολύ στενοχωρημένοι: ο βασιλιάς ήταν πολύ αγαπητός και ήταν αδιανόητο γι' αυτούς, ότι ένας τόσο ευσεβής άνθρωπος θα μπορούσε να νικηθεί από τους ειδωλολάτρες. Ο Λουδοβίκος Θ΄ έστειλε τους αδελφούς του στη Γαλλία για να ξεκουραστούν, όμως παρά τις προσπάθειες της Λευκής της Καστίλης φαινόταν ότι ούτε οι ευγενείς ούτε ο κλήρος βοηθούσαν τον βασιλιά.

Σχηματισμός
-----------

Μία από τις κινήσεις υποστήριξης πήρε τη μορφή ενός αγροτικού ρεύματος στη βόρεια Γαλλία, με επικεφαλής έναν άνδρα γνωστό ως "ο Διδάσκαλος της Ουγγαρίας" (Le Maître de Hongrie). Φαίνεται πως ήταν ένας πολύ γέρος Ούγγρος μοναχός που ζούσε στη Γαλλία, ο Ιακώβ.

Ο Διδάσκαλος ισχυρίστηκε ότι τον επισκέφτηκε η Παναγία, η οποία του έδωσε εντολή να οδηγήσει τους βοσκούς (pastoreaux (από όπου και το κοινό όνομα *Σταυροφορία των βοσκών*) της Γαλλίας προς τους Αγίους Τόπους, για να σώσει τον Λουδοβίκο Θ΄. Οι οπαδοί του, που λέγεται ότι αριθμούσαν τους 60.000, ήταν κυρίως νέοι αγρότες, άνδρες, γυναίκες και παιδιά από τη Βραβάντη, το Αινώ, τη Φλάνδρα και την Πικαρδία. Τον ακολούθησαν στο Παρίσι τον Μάιο, όπου ο Διδάσκαλος συναντήθηκε με τη Λευκή της Καστίλης. Ο χρονικογράφος Mάθιου Πέιρις πίστευε ότι ήταν απατεώνας και ότι ήταν στην πραγματικότητα ένας από τους ηγέτες της Σταυροφορίας των Παιδιών, που είχε γίνει νωρίτερα τον αιώνα αυτόν.  Οι κινήσεις τους στην πόλη ήταν περιορισμένες· δεν τους επιτράπηκε να περάσουν στην Αριστερή Όχθη, όπου βρισκόταν το Πανεπιστήμιο του Παρισιού, καθώς η Λευκή ίσως φοβόταν μία άλλη ταραχή στην κλίμακα της επίθεσης στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού το 1229.

Διασκορπισμός
-------------

Το πλήθος των βοσκών χωρίστηκε, αφού έφυγε από την πόλη. Μερικοί από αυτούς πήγαν στη Ρουέν, όπου έδιωξαν τον αρχιεπίσκοπο και έριξαν μερικούς ιερείς στον ποταμό Σηκουάνα. Στην Τουρ επιτέθηκαν σε μοναστήρια. Οι άλλοι υπό τον Διδάσκαλο έφτασαν στην Ορλεάνη στις 11 Ιουνίου. Εδώ καταγγέλθηκαν από τον επίσκοπο, στον οποίο επιτέθηκαν επίσης, καθώς και σε άλλους κληρικούς, όπως Φραγκισκανούς και Δομινικανούς. Πολέμησαν με τους φοιτητές του Πανεπιστημίου και στο Παρίσι, όπως ο Λευκή φοβόταν ότι θα συνέβαινε. Προχωρώντας στην Αμιέν και στη συνέχεια στη Μπουρζ, άρχισαν επίσης να επιτίθενται στους Εβραίους.

Ο Λευκή απάντησε διατάζοντας το πλήθος να συγκεντρωθεί και να αφοριστεί. Αυτό έγινε σχετικά εύκολα, καθώς απλώς περιπλανιόντουσαν χωρίς προορισμό στη βόρεια Γαλλία, αλλά η ομάδα με επικεφαλής τον Διδάσκαλο αντιστάθηκε έξω από τη Μπουρζ και ο ίδιος ο Διδάσκαλος σκοτώθηκε στην αψιμαχία που ακολούθησε.

Η Σταυροφορία φαίνεται να ήταν περισσότερο μία εξέγερση εναντίον του γαλλικού κλήρου και των ευγενών, οι οποίοι θεωρούνταν ότι εγκατέλειψαν τον Λουδοβίκο Θ΄. Φυσικά οι βοσκοί δεν είχαν ιδέα τι συνέβη στον Λουδοβίκου Θ΄, ούτε στην οργάνωση προμηθειών που εμπλέκονταν στην ανάληψη μιας Σταυροφορίας, για να τον σώσουν. Αφού διασκορπίστηκαν, μερικοί από τους συμμετέχοντες ταξίδεψαν στην Ακουιτανία και την Αγγλία, όπου τους απαγορεύτηκε να κηρύξουν. Άλλοι έδωσαν έναν πραγματικό όρκο σταυροφορίας και μπορεί να πήγαν πράγματι σε Σταυροφορία.

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. ↑  Matthew Paris, *Chronica Majora*

Πηγές
-----

* Margaret Wade Labarge, *Saint Louis: The Life of Louis IX της Γαλλίας*. Λονδίνο, 1968.
* Ernest Lavisse, *Histoire de France, Tome Troisième, II*. Παρίσι, 1901.
* Régine Pernoud, *La Reine Blanche*. Παρίσι, 1972.
* Πίτερ Τζάκσον, *Η έβδομη σταυροφορία, 1244–1254.* *Πηγές και έγγραφα*. Aldershot, 2007.
* Gary Dickson, *Θρησκευτικός ενθουσιασμός στη μεσαιωνική Δύση*. Aldershot, 2000.
* Malcolm Barber, "Οι σταυροφορίες των βοσκών το 1251", *Πρακτικά της Δέκατης Ετήσιας Συνάντησης της δυτικής κοινωνίας για τη γαλλική ιστορία, 1982*. Λόρενς, 1984.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* «Pastorels». *New International Encyclopedia*. 1905.