Τα **Κουφονήσια** αποτελούνται από δύο νησίδες, το Άνω Κουφονήσι και το Κάτω Κουφονήσι. Ανήκουν στο σύμπλεγμα των Μικρών Ανατολικών Κυκλάδων. Χωρίζονται μεταξύ τους από ένα στενό πορθμό πλάτους 200 μ.. Γεωγραφικά, τα συναντά κανείς 3 ν.μ. νοτιοανατολικά της Νάξου και δυτικά της Αμοργού. Ανήκουν στην ομώνυμη κοινότητα, η οποία περιλαμβάνει εκτός από τα δύο Κουφονήσια και το νησί Κέρος, καθώς και αρκετές μικρότερες νησίδες γύρω από τα κύρια νησιά. Η Κέρος που είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με το όνομα τους, είναι ένα μικρό ακατοίκητο νησί, 15,2 τ.χλμ. που όμως φιλοξενεί σημαντικά ευρήματα του κυκλαδικού πολιτισμού. 

Άποψη από το όμορφο Άνω Κουφονήσι

Κοινότητα Κουφονησίων
---------------------

Η Κοινότητα Κουφονησίων είναι μία από τις έντεκα κοινότητες του νομού Κυκλάδων και περιλαμβάνει τα δύο Κουφονήσια, την Κέρο και εννιά ακόμα μικρότερες νησίδες που βρίσκονται διάσπαρτες γύρω από τα μεγαλύτερα νησιά. Η κοινότητα έχει πληθυσμό 391 κατοίκους (απογρ.2011) και έκταση 26 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το μεγαλύτερο σε έκταση νησί της κοινότητας είναι η Κέρος ενώ το μόνο κατοικημένο είναι το Άνω Κουφονήσι που αποτελεί και την έδρα της κοινότητας. Από 1/1/2011 η Κοινότητα Κουφονησίων ως αυθύπαρκτος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης καταργήθηκε (σχέδιο Καλλικράτης) κι από τότε αποτελεί Δημοτική Ενότητα του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων.

Ιστορία
-------

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, τα Κουφονήσια κατοικούνταν ήδη από την Προϊστορική εποχή. Επίσης, ανασκαφές στο **Επάνω Μίλι** έφεραν στην επιφάνεια σημαντικά ευρήματα που χρονολογούνται στα πρώτα χρόνια του Κυκλαδικού Πολιτισμού. Πρόκειται για ιδιόρρυθμους θαλαμμοειδείς τάφους στη θέση Αγριλιά και δύο άλλα στην περιοχή του Πάνου Μύλου και των Λουτρών. Άλλες ανασκαφές έχουν ανακαλύψει αντικείμενα των Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων. Το σημερινό χωριό φαίνεται ότι κτίστηκε στη θέση ενός μεγάλου ρωμαϊκού οικισμού, που θα εκτεινόταν έως τον ορμίσκο των Λουτρών. Ποικίλα παλαιοχριστιανικά λείψανα, μαρμάρινα θωράκια κλπ. υπάρχουν στις εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Νικολάου, ενώ είναι ευδιάκριτα και τα θεμέλια παλαιοχριστιανικών βασιλικών σε δύο σημεία του νησιού.

Ο σημερινός οικισμός πιθανόν χτίστηκε στη θέση ενός μεγάλου ρωμαϊκού οικισμού. Σημαντικό εύρημα αποτελεί, μεταξύ άλλων, ένα τηγανόσχημο αγγείο χαραγμένο με εννεάκτινο αστέρι που βρέθηκε στους Επάνω Μύλους και σήμερα φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Νάξου. Στη Χάρτα του Ρήγα Φεραίου το νησί αναγράφτηκε ως Κοφινούσα, ενώ σε χάρτες γεωγράφων και περιηγητών, Ανω και Κάτω Κουφονήσι πήραν διάφορα ονόματα, όπως Pira (το 1590), Cofinissia (το 1745) και Phocussa (το 1791).

Στο πέρασμα της Ιστορίας, τα Κουφονήσια ακολούθησαν τη μοίρα των υπόλοιπων Κυκλάδων. Υποτάχθηκαν αρχικά στους Βενετούς και έπειτα στους Τούρκους. Οι κάτοικοι των νησιών, είτε επειδή αναγκάστηκαν είτε επειδή το ήθελαν, συχνά ένωναν τις δυνάμεις τους με τους Μανιάτες αλλά και με άλλους πειρατές που χρησιμοποιούσαν τα Κουφονήσια ως καταφύγιο. Το 1830 μαζί με τις υπόλοιπες Κυκλάδες περιήλθαν στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος.

Οι κάτοικοι των νησιών δοκιμάστηκαν σκληρά κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενώ τα πρώτα χρόνια της μεταπολεμικής περιόδου δημιουργήθηκε ένα κύμα εσωτερικής μετανάστευσης που οδήγησε το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού των Κουφονησίων στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Άνω Κουφονήσι

Άνω Κουφονήσι
-------------

Το Πόρι
Άνω Κουφονήσι, παραλία
Το Άνω Κουφονήσι έχει έκταση 5,7 τ.χλμ. και πληθυσμό 366 κατοίκους, κύρια ασχολία των οποίων είναι η αλιεία και σε μικρότερο βαθμό η κτηνοτροφία (κυρίως αιγοπρόβατα). Επίσης ξεχωρίζουν οι 5 αξιόλογες παραλίες που υπάρχουν στο νησί, με ωραιότερες το Πορί και τον Φοίνικα. Οι παραλίες Χαροκόπου και Πλατιά Πούντα συγκεντρώνουν τον περισσότερο κόσμο. Ο οικισμός της Χώρας στη νοτιοδυτική ακτή του νησιού είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Το Κουφονήσι έχει αρχίσει να αναπτύσσεται τουριστικά τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα η φυσική ομορφιά και η παραδοσιακή γοητεία του να μην έχουν αλλοιωθεί σημαντικά.

Κάτω Κουφονήσι
--------------

Το Κάτω Κουφονήσι έχει έκταση 4,4 τ.χλμ.. Αν και παλαιότερα υπήρχε ένας οικισμός δέκα οικογενειών, στις μέρες μας είναι σχεδόν ακατοίκητο, καθώς διαθέτει μόνο μερικές κατοικίες ψαράδων και κατοικείται κυρίως το καλοκαίρι. Στο Κάτω Κουφονήσι υπάρχει και μια γραφική εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία, που είναι κτισμένη επάνω σε αρχαία ερείπια.

Εκκλησιαστικά
-------------

Σήμερα, τα Κουφονήσια υπάγονται στην Ιερά Μητρόπολη Θήρας Αμοργού και Νήσων και ειδικότερα στην αρχιερατική περιφέρεια Αμοργού. Στο Άνω Κουφονήσι υπαρχουν δύο εκκλησίες, μία του αγίου Νικολάου και μία του αγίου Γεωργίου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «South Aegean (Greece): Municipalities & Settlements - Population Statistics, Charts and Map». *www.citypopulation.de* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2017.
2. ↑  ΄Ολγα Φιλανιώτου,΄΄Μικρές Κυκλάδες-Κουφονήσια (Πάνω και Κάτω Κουφονήσια΄΄, στο Βλαχόπουλος Ανδρέας (επιμ.), Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου,εκδ.Μέλισσα, Αθήνα, 2005,σελ.287
3. ↑  «εφημερίδα Καθημερινή».

Δείτε επίσης
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Κουφονήσια** |

* Αρχειοθετήθηκε 2008-05-27 στο Wayback Machine.
* *Τα νησιά του Αιγαίου,Κυκλάδες*, σελ. 124-129 (εκδ. Τουμπής)
* Όλγα Φιλανιώτου, «Μικρές Κυκλάδες-Κουφονήσια / Πάνω και Κάτω Κουφονήσια», στο Βλαχόπουλος Ανδρέας (επιμ.), Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα, 2005, σελ. 287

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί και νησίδες του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Δονούσης | 
* Αγία Παρασκευή (νησίδα)\*
* Δονούσα
* Καλοταρίτισσα
* Μάκαρες (νησίδα)\*
* Μαχαίρες (νησίδα)\*
* Μερσίνη
* Σκυλονήσι (νησίδα)\*
* Στρογγυλή Δονούσας (νησίδα)\*
* Χαραυγή
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας | 
* Αγιά
* Αγιασσός
* Αζάλας
* Απέραθος
* Απόλλωνας
* Αργοκοιλιώτισσα
* Ατσιπάπη
* Βουρβουριά
* Δαμαλάς
* Δαμαριώνας
* Δανακός
* Ζωοδόχος Πηγή
* Καλαντός
* Κάμπος
* Κανάκι
* Κεραμωτή
* Κλειδώ
* Κορωνίς
* Κόρωνος
* Λιώνας
* Λυγαρίδια
* Μέση
* Μονή
* Μουτσούνα
* Μυρίσης
* Πάνερμος
* Πυργάκι
* Ράχη
* Σίφωνες\*
* Σκαδό
* Ταξιάρχης
* Φαρακλό
* Φιλώτι
* Χαλκί
* Χίλια Βρύση
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ηρακλείας | 
* Άγιος Γεώργιος
* Βενέτικο (νησίδα)\*
* Ηράκλεια
* Μεγάλος Αβελάς (νησίδα)\*
* Μικρός Αβελάς (νησίδα)\*
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κουφονησίων | 
* Άγιος Ανδρέας (νησίδα)\*
* Βούλγαρη (νησίδα)\*
* Γλαρονήσι (νησίδα)\*
* Δασκαλιό (νησίδα)\*
* Κάτω Κουφονήσι (νησίδα)\*
* Κέρος (νησίδα)\*
* Κουφονήσι (νησίδα)
* Λάζαρος (νησίδα)\*
* Μεγάλη Πλάκα (νησίδα)\*
* Πλακή (νησίδα)\*
* Πρασούρα (νησίδα)\*
* Τσουλούφι (νησίδα)\*
* Φοίνικας
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Νάξου | 
* Αγία Αννα
* Άγιος Αρσένιος
* Άγιος Θαλέλαιος
* Άγιος Προκόπιος
* Άγιοι Πάντες
* Αγκίδια
* Ακρωτήρι
* Άνω Ποταμιά
* Άνω Σαγκρί
* Βίβλος
* Γαλανάδο
* Γαλήνη
* Γλινάδο
* Εγγαρές
* Κανακάρι
* Καστράκι
* Κάτω Ποταμιά
* Κάτω Σαγκρί
* Κουρουνοχώρι
* Κινίδαρος
* Μάραγκας
* Μαστοράκης
* Μέλανες
* Μέση Ποταμιά
* Μικρή Βίγλα
* Μονή Χρυσοστόμου
* Μύλοι
* Νάξος
* Παναγία (νησίδα)\*
* Πλάκα
* Στελίδα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Σχοινούσσης | 
* Άργιλος (νησίδα)\*
* Κλιδούρα (νησίδα)\*
* Μεσαριά
* Οφειδούσσα (νησίδα)\*
* Πλάκα (νησίδα)\*
* Σχοινούσσα
 |
|  |
| 
* Έδρα: Νάξος
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Σχέδιο Καποδίστριας: Διοικητική διαίρεση του νομού Κυκλάδων |
| --- |
|  |
| Δήμοι | 
* Ερμουπόλεως
* Αμοργού
* Άνδρου
* Άνω Σύρου
* Δρυμαλίας
* Εξωμβούργου
* Θήρας
* Ιητών
* Κέας
* Κορθίου
* Κύθνου
* Μήλου
* Μυκόνου
* Νάξου
* Πάρου
* Ποσειδωνίας
* Σερίφου
* Σίφνου
* Τήνου
* Υδρούσας
 |
|  |
| Κοινότητες | 
* Ανάφης
* Αντιπάρου
* Δονούσας
* Ηρακλείας
* Κιμώλου
* Κουφονησίων
* Οίας
* Πανόρμου
* Σικίνου
* Σχοινούσσης
* Φολεγάνδρου
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Κυκλάδες |
| --- |
|  |
| Κύρια νησιά | 
* Αμοργός
* Ανάφη
* Άνδρος
* Αντίμηλος
* Αντίπαρος
* Γυάρος
* Δεσποτικό
* Δήλος
* Δονούσα
* Ηράκλεια
* Θήρα (ή Σαντορίνη)
* Θηρασία
* Ίος
* Κέα (ή Τζια)
* Κέρος
* Κίμωλος
* Κουφονήσια (Άνω Κουφονήσι - Κάτω Κουφονήσι)
* Κύθνος
* Μακρόνησος
* Μήλος
* Μύκονος
* Νάξος
* Πάρος
* Πολύαιγος
* Ρήνεια
* Σέριφος
* Σίκινος
* Σίφνος
* Σύρος
* Σχοινούσα
* Τήνος
* Φολέγανδρος
 |
|  |
| Δευτερεύοντα νησιά | 
* Αβελονήσια
* Αβολαδονήσι
* Άγιος Ανδρέας
* Άμπελος
* Ανάνες
* Άνυδρος (ή Αμοργοπούλα)
* Άνω Αντικέρι
* Ασκανιά
* Άσπρο
* Ασπρονήσι
* Βαρβαρούσα
* Βόιδι
* Βρυοκαστράκι
* Γαϊδουρονήσι
* Γλαρονήσι Γυάρου
* Γλαρονήσι Κυκλάδων
* Γορμπιάς
* Διδύμη
* Εσχάτη
* Καρδιώτισσα
* Κάτω Αντικέρι (ή Δρίμα)
* Κιτριανή
* Κομμένο
* Μακάρες (Άγιος Νικόλαος - Πρασίνη - Στρογγυλό)
* Μακρά
* Μεγάλο Βιόκαστρο
* Μελάντιοι
* Μικρό Βιόκαστρο
* Μοσχονάς
* Νάτα
* Νέα Καμένη
* Νικούρια
* Οφειδούσσα
* Παλαιά Καμένη
* Παχειά
* Πιπέρι
* Πόρτες
* Ρευματονήσι
* Σαλιαγκός
* Σεριφοπούλα
* Σκουλονήσι
* Στρογγυλή Αντιπάρου
* Στρογγυλό Ερμούπολης
* Στρογγυλό Ποσειδωνίας
* Σχινονήσι
* Τραγονήσι
* Φούης
* Φτενά
* Χριστιανή
* Ψαθονήσι
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Ελλάδα
 |

 |