Συντεταγμένες: 21°09′N 79°05′E﻿ / ﻿21.15°N 79.09°E﻿ / 21.15; 79.09

Η **Ναγκπούρ** είναι πόλη της Ινδίας, πρωτεύουσα της πολιτείας Μαχαράστρα και η τρίτη σε πληθυσμό μετά την Βομβάη και την Πούνε, (στην ίδια πολιτεία). Βρίσκεται στο κέντρο της Ινδίας, όπου και υφίσταται το χιλιόμετρο Μηδέν για όλη τη χώρα. Από τους εκτεταμένους πορτοκαλαιώνες της χαρακτηρίζεται "πόλη του πορτοκαλιού".

Γεωγραφία
---------

Η Ναγκπούρ είναι κτισμένη πάνω στο κεντρικό οροπέδιο Ντέκαν της κεντρικής Ινδίας σε υψόμετρο 310 μ. Γύρω από την πόλη εκτείνονται πολλές φυσικές και τεχνικές λίμνες ενώ την πόλη διαρρέει ο ποταμός Ναγκ που αποτελεί παραπόταμο του ποταμού Κανάν. Από τα άφθονα νερά και τη γύρω κατάφυτη φυσική ομορφιά η Ναγκπούρ θεωρείται μία από τις καθαρότερες και ποιο πράσινες πόλεις της Ινδίας. Το δε κλίμα της είναι τροπικό υγρό χαρακτηριζόμενο από τρεις εποχές Θέρους ξηρού, Χειμώνα δροσερού (χαμηλότερο μέχρι 10 °C) και Μουσώνων με μεγάλες βροχοπτώσεις.

Ιστορία
-------

Το όνομά της είναι σύνθετο από τις λέξεις "Ναγκ" (από το όνομα του παρακείμενου φιδίσιου ποταμού, εξ ου και Ναγκ = κόμπρα) + "Πουρ" (που σημαίνει πόλη). Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε παλαιολιθικές κατασκευές που ανάγουν την κατοίκηση της περιοχής από το 3.000 π.Χ. Η ιστορία όμως της πόλης φέρεται ν΄ αρχίζει από τον 8ο αιώνα π.Χ. όπου μετά τις συνεχείς εισβολές στη γενικότερη περιοχή που κράτησαν μία χιλιετία κατέληξε ομώνυμο σουλτανάτο. Περί το 1850, μετά την κατάληψη της ινδικής χερσονήσου από τους Άγγλους και τον θάνατο του τελευταίου άκληρου Μαχαραγιά της περιοχής π πόλη περιήλθε στον έλεγχο των Άγγλων, καθιστάμενη πρωτεύουσα του Μπεράρ.  
 
Ακολουθώντας στη συνέχεια την ιστορία της Ινδίας μετά την ανεξαρτησία κατέστη πρωτεύουσα της πολιτείας Μαντύα Πραντές. Το 1960, με την τελευταία αναδιάταξη των ιδικών πολιτειών και την κατάργηση της Μαντύα Πραντές κατέστη πρωτεύουσα της σημερινής Μαχαράστρα. Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο του αγώνα της ανεξαρτησίας η πόλη γνώρισε μεγάλες ταραχές, κατέχοντας σημαντική θέση στην ιστορία της περιόδου αυτής.

Σύγχρονη εποχή
--------------

Η Ναγκπούρ ως πρωτεύουσα αποτελεί μεγάλο δημοτικό διαμέρισμα. Το 1951 αριθμούσε περίπου 449.100 κατοίκους, ενώ σήμερα αριθμεί περισσότερους από 2.405.000 κατοίκους με κύρια απασχόληση τη γεωργία, επί το πλείστον ινδουιστές και με κυρίαρχη τοπική γλώσσα μαράθι. Στη πόλη αυτή εδρεύουν το ομώνυμο Πανεπιστήμιο, που ιδρύσει Μαχαραγιάς και θεωρείται από τα αρχαιότερα της Ινδίας, πολλά κολέγια και εθνικά επιστημονικά και τεχνολογικά ιδρύματα και ινστιτούτα, μεταξύ των οποίων και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης Αλουμινίου "Τζαβαχαρλάλ Νεχρού" κ.ά.  

Γενικά από οικονομικής άποψης θεωρείται αναδυόμενη πόλη με τάχιστο ρυθμό εμπορικής ανάπτυξης και τραπεζικών συναλλαγών. Αποτελεί σπουδαίο συγκοινωνιακό κόμβο, οδικό και σιδηροδρομικό που καλύπτεται και με μετρό. Επίσης υφίσταται διεθνές αεροδρόμιο, βιομηχανική ζώνη με μεγάλα εργοστάσια ελαφράς βιομηχανίας και χημικά, καθώς και δύο θερμοηλεκτρικοί σταθμοί.

Σημειώνεται ότι στην Ναγκπούρ εδρεύουν επίσης μεγάλες μονάδες του ινδικού στρατού με πολλές κτιριακές εγκαταστάσεις και εκπαιδευτικά πεδία βολών.

Αξιοθέατα
---------

Στα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης είναι το χιλιόμετρο μηδέν, που αποτελεί και το γεωγραφικό κέντρο όλης της Ινδίας, το μουσείο της πόλης, το πλανητάριο Ραμάν, ο Μαχαραγιατικός ζωολογικός κήπος, ο Tekdi Ganesh Mandir διασημότερος ναός της πόλης, το βουδιστικό τέμενος Ντικσαμπλούμι, το Γκαρίμπ Ναουάζ Τζαμί, ο παλαιός σιδηροδρομικός σταθμός κ.ά.  

Έμβλημα της πόλης είναι η "αναδυόμενη κόμπρα".

Πηγές
-----

* "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.ΙΗ΄, σελ.9
* "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.Γ΄ (συμπλήρωμα), σελ.780.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ναγκπούρ** |

|  |  |
| --- | --- |
| WikiVoyage logoWikiVoyage logo | Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα:   **Ναγκπούρ** |

* Η ζωή στη Ναγκπούρ Αρχειοθετήθηκε 2021-01-21 στο Wayback Machine.
* Οδηγός της Ναγκπούρ
* Ινδικό Ινστιτούτο Πυρο-Τεχνολογίας
* NIC σελίδα για τη Ναγκπούρ Αρχειοθετήθηκε 2019-08-21 στο Wayback Machine.
* Λεξικό για την περιοχή Ναγκπούρ

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 143034896
* LCCN: n50041946
* GND: 4041149-7

 |

 |