Ο **Αρριανός** (Νικομήδεια, γύρω στο 95 μ.Χ. - γύρω στο 175 μ.Χ.) ήταν Έλληνας, Ρωμαίος πολίτης, συγγραφέας, ιστορικός, φιλόσοφος, γεωγράφος, πολιτικός και στρατιωτικός, έπαρχος της Καππαδοκίας (130-137 μ.Χ.), Αθηναίος πολίτης, Άρχων της Αθήνας, γνωστότερος για τα έργα του Αλεξάνδρου Ανάβασις και Ινδική.

Η ζωή του
---------

Γεννήθηκε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας(στην Βιθυνία) γύρω στο 95 μ.Χ. και πέθανε σ' αυτή γύρω στο 180 μ.Χ. Σπούδασε πρώτα στη Νικόπολη της Ηπείρου κοντά στο στωικό φιλόσοφο Επίκτητο και κατόπιν, μετά τον θάνατο του Επικτήτου (120 μ.Χ.) συνέχισε σπουδάζοντας στην Αθήνα, φιλοσοφική και ρητορική. Ο Αρριανός προς τιμήν του δασκάλου συνέγραψε το φιλοσοφικό έργο «Επικτήτου Διατριβαί», στο οποίο κατέγραψε τη διδασκαλία του Επικτήτου. Στα συγγραφικά του έργα είχε σαν παράδειγμα του τον Ξενοφώντα.

Ο Αδριανός (τότε Ρωμαίος αυτοκράτορας), που τον γνώρισε στην Αθήνα, εκτίμησε τις αρετές του και τον έκανε έπαρχο της Καππαδοκίας, για επτά χρόνια (130-137 μ.Χ.), αξίωμα που δόθηκε σε Έλληνα για πρώτη φορά από τους Ρωμαίους, του έδωσε τα δικαιώματα του Ρωμαίου πολίτη κι ο Αρριανός απόκτησε τ' όνομα Φλάβιος κι έγινε «υποκατάστατος ύπατος». Με τις διοικητικές ικανότητες και την ανδρεία του απόκρουσε τις επιδρομές του σκυθικού λαού των Αλανών εναντίον του Ρωμαϊκού κράτους, ενώ παράλληλα διακρίθηκε και για το έξοχο ερευνητικό του πνεύμα. Στην Αθήνα γύρισε ξανά αφότου έπαψε να είναι διοικητής στην Καππαδοκία, όπου πήρε τον τίτλο του Αθηναίου πολίτη και το 145 μ.Χ. διορίστηκε από τον Αδριανό άρχοντας των Αθηνών. Στα 171 μ.Χ. ήταν πρύτανης της Πανδιονίδας φυλής.

Γέρος πια άφησε την Αθήνα κι έφυγε για την πατρίδα του, όπου έγινε ιερέας της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Η πιθανότερη ημερομηνία θανάτου είναι το 175 μ.Χ.

Τα έργα του
-----------

Τα έργα του είναι ιστορικά, φιλοσοφικά, γεωγραφικά και στρατιωτικά.

### Ιστορικά

Από τα ιστορικά του το σπουδαιότερο και το καλύτερο, που διασώθηκε ολόκληρο, είναι η *«Αλεξάνδρου Ανάβασις»*. Αποτελείται από εφτά βιβλία (προς μίμησην της «Κύρου Ανάβασις», του Ξενοφώντα) γραμμένα στην αττική διάλεκτο (ο Αρριανός ήταν γνωστός Αττικιστής της εποχής εκείνης). Περιγράφεται όχι μόνο η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου εναντίον της Περσίας, αλλά και ολόκληρη η ιστορία του με τα πιο κύρια στοιχεία. Ο Αρριανός πίστευε πως τα κατορθώματα του Μακεδόνα στρατηλάτη ήταν θέληση και έργο της ειμαρμένης και πως κανένας από τους ανθρώπους δεν έκανε έργα μεγαλύτερα από αυτόν. Στα ιστορικά αναφέρονται επίσης τα *«Μετά τον Αλέξανδρον»* σε δέκα βιβλία, τα *«Βιθυνιακά»* σε οκτώ βιβλία και τα *«Παρθικά»* σε δεκαεπτά βιβλία. Από αυτά τα έργα σώζονται σήμερα μόνο αποσπάσματα. Η καταγραφή της εκστρατείας του Μ.Αλεξάνδρου έγινε λόγω του θαυμασμού του Αρριανού για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Οι σημαντικότερες πηγές πληροφοριών της Αλεξάνδρου Ανάβασις ήταν από τα έργα προηγούμενων ιστοριογράφων που ασχολήθηκαν με τον Μ.Αλέξανδρο, του Πτολεμαίου και του Αριστόβουλου, των οποίων τα έργα θεωρούσε πιο αξιόπιστα από των υπολοίπων. Η Αλεξάνδρου Ανάβασις σαν μεταγενέστερο έργο, από την εποχή του Αλεξάνδρου, υστερεί σημαντικά στην αναφορά των πολιτικών του αποφάσεων ή της εκπολιτιστικής εκστρατείας του. Παρόλ' αυτά, η αντικειμενικότητα και η ακρίβεια του έργου του, επάνω στα ιστορικά γεγονότα, το κατατάσσουν στην πιο αξιόπιστη πηγή πληροφοριών για την αποστολή του Μ.Αλεξάνδρου. 
Άλλο σημαντικό ιστορικό του έργο είναι η *«Ινδική»*, που γράφτηκε μετά την Αλεξάνδρου Ανάβασιν και αναφέρεται στην ιστορία, στην γεωγραφία και στα ήθη των Ινδών και γράφτηκε σε ιωνική διάλεκτο, σε προσπάθεια του Αρριανού να αποδείξει ότι μπορούσε να χειριστεί άριστα την γλώσσα του Ηροδότου. Στην Ινδική γίνεται επίσης περιγραφή και για την εκστρατεία του μακεδονικού στόλου από τον Ινδό ως τον Ευφράτη ποταμό, στον περσικό κόλπο. Σημαντικότατη πηγή πληροφοριών του έργου του ήταν οι παρατηρήσεις του ναυάρχου του Μ. Αλεξάνδρου Νεάρχου του Κρητός, συγκεκριμένα μέσα από το έργο του *«Παράπλους της Ινδικής»*. Λόγω της πνευματικής συνοχής της η Ινδική συχνά εκδίδεται μαζί με την Ανάβαση, σαν όγδοο βιβλίο.

### Φιλοσοφικά

Φιλοσοφικά του έργα ήταν οι *«Επικτήτου διατριβαί»* (το έργο του, στο οποίο αναφέρεται στην διδασκαλία του Επικτήτου), οχτώ βιβλία, από τα οποία σώθηκαν τα τέσσερα πρώτα και το *«Εγχειρίδιον Επικτήτου»* (κείμενο μικρής εκτάσεως, που αποτελούσε περικοπή του Επικτήτου Διατριβαί) που σώθηκε ολόκληρο.

### Γεωγραφικά

Ελληνικές αποικίες του Εύξεινου Πόντου
Γεωγραφικά ήταν ο *«Περίπλους του Ευξείνου Πόντου»*, έργο με μεγάλη ακρίβεια και σαφήνεια, γιατί ο ίδιος έκανε αυτό το ταξίδι. Αναφέρεται πάνω σε γεωγραφικές, μετεωρολογικές και άλλες επιστημονικές παρατηρήσεις, τις περισσότερες εκ των οποίων τις έκανε ο ίδιος όταν ακόμη ήταν διοικητής στην Καππαδοκία. Ο περίπλους αυτός έγινε την περίοδο 130-131 στα παράλια του Εύξεινου Πόντου, από την Τραπεζούντα έως το Βυζάντιο. Το έργο αυτό, έγινε με την μορφή επιστολών προς τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό.

### Στρατιωτικά

*«Έκταξις κατ' Αλανών»*, το οποίο αναφέρεται στην διάταξη του ρωμαϊκού στρατού κατά των Αλανών και περιέχει σημαντικότατες πληροφορίες για τον τρόπο διαβίωσης και παραμέρισης των Ρωμαίων στρατιωτών στις επαρχίες (γράφτηκε το 137, όταν ο Αρριανός ήταν ακόμη διοικητής στην Καππαδοκία) και *«Τέχνη Τακτική»* όπου φανερώνεται η αξιόλογη πείρα του Αρριανού για την τακτική και τη στρατηγική του πολέμου (περιέχει κυρίως τις γνώσεις του Αρριανού για τις στρατιωτικές μεθόδους που ακολουθούσαν οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες).

### Άλλα έργα

Ο *«Κυνηγετικός»* ο οποίος συμπληρώνει το ομότιτλο έργο του Ξενοφώντα και τρεις βιογραφίες *«Τιμολέοντος του Κορινθίου»*, *«Δίωνος του Συρακουσίου»* και *«Τιλλιβόρου του ληστού»* που δεν έχουν διασωθεί.

  

Από τα έργα του σώθηκαν τα περισσότερα, άλλα ακέραια και άλλα μόνον περικοπές τους, γιατί χρησιμοποιήθηκαν στα σχολεία για την ιστορική τους αλήθεια. Τα συγγραφικά έργα του Αρριανού αν και διαχειρίζονταν σε γενικές γραμμές εύκολα και ευνόητα στο πρότυπο, λόγω της αρχαίας αττικής διαλέκτου που χρησιμοποιούσε ο Αρριανός, σε κάποια σημεία αστοχούσε (κυρίως επάνω στην χρήση λέξεων με δευτερεύουσα ή ευκαιριακή σημασία αλλά και σε άλλες συντακτικές χρήσεις), με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται κάποιες φορές μια έλλειψη ακριβείας στα έργα. Εντούτοις, τα έργα του Αρριανού εξακολουθούν να διακρίνονται για την παραστατικότητα, την συνοπτικότητα και την αμεροληψία τους.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Library of the World's Best Literature». *Library of the World's Best Literature*. 1897.
2. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. 118504436. Ανακτήθηκε στις 16  Οκτωβρίου 2015.
3. ↑  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. arrian-flavius.
4. ↑  *Εθνική Βιβλιοθήκη της Πορτογαλίας*. 7584.
5. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: «BnF catalogue général» (Γαλλικά) Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. Παρίσι. Ανακτήθηκε στις 8  Οκτωβρίου 2016.

Δείτε επίσης
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource logoWikisource logo | Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:  **Συγγραφέας:Αρριανός** |

* Αλεξάνδρου Ανάβασις στη Βικιθήκη

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Θέματα σχετιζόμενα με την Αρχαία Ρώμη, την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την ρωμαϊκή κληρονομιά. |
| --- |
|  |
| 
* Επισκόπηση
* Χρονολόγιο
 |
|  |
| Ιστορία | 

|  |
| --- |
| 
* Ίδρυση
* Βασίλειο (
* έξωση)
* Δημοκρατία
 |
|  |
| Αυτοκρατορία | 
* Ιστορία
* Ρωμαϊκή ειρήνη
* Ηγεμονία
* Δεσποτεία
* Δυτική Αυτοκρατορία (
* πτώση
* ιστοριογαφία της πτώσης)
* Βυζαντινή Αυτοκρατορία (
* παρακμή
* πτώση)
* Ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (
* Ιστορία)
 |

 |
|  |
| Πολίτευμα | 
* Ιστορία
* Βασίλειο
* Δημοκρατία
* Αυτοκρατορία
* Ύστερη Αυτοκρατορία
* Σύγκλητος
* Νομοθετικές συνελεύσεις (
* της Κουρίας
* των εκατό
* των φιλών
* των πληβείων)
* εκτελεστικά αξιώματα
* SPQR
 |
|  |
| Δίκαιο | 
* Δωδεκάδελτος
* Προγονικά Έθιμα
* Πολίτης
* Εξουσία
* *Imperium*
* Νομική Κατάσταση
* Δίκη
 |
|  |
| Πολιτικοί θεσμοί | 
* Κουρία
* Αγορά
* Σειρά αξιωμάτων
* Συλλογικότητα
* Αυτοκράτορας
* Λεγάτος
* Δουξ
* Λειτούργημα
* Έπαρχος
* Αντιπρόσωπος
* Εικοσιέξι άνδρες
* Ραβδούχος
* Μάγιστρος του στρατού
* *Imperator*
* Πρώτος της Συγκλήτου
* *Pontifex Maximus*
* Αύγουστος
* Καίσαρας
* Τετράρχης
* Άριστοι και Λαϊκοί
* επαρχία
 |
|  |
| Αξιωματούχοι | 

|  |  |
| --- | --- |
| Τακτικοί | 
* Ύπατος
* Κήνσορας
* Πραίτωρ
* Τριβούνος
* Τριβούνος των πληβείων
* Τριβούνος του στρατού
* Κιαίστωρ
* *Aedilis*
* Αντιστράτηγος
* Έπαρχος
 |
|  |
| Έκτακτοι | 
* Βασιλιάς
* Μεσοβασιλιάς
* Δικτάτωρ
* Μάγιστρος του ιππικού
* Δεκανδρία
* Τπατικός τριβούνος
* Τριανδρία
 |

 |
|  |
| Στρατός | 
* Ιστορία
* Σύνορα
* Ιδρύματα
* Δομή
* Εκστρατείες
* Πολιτικός έλεγχος
* Στρατηγική
* μηχανική
* Σύνορα και οχυρώσεις
* στρατόπεδα (
* Τεχνολογία)
* Στρατός (
* Λεγεώνα
* Τακτική πεζικού
* Προσωπικά εργαλεία
* Πολιορκητικές μηχανές)
* Ναυτικό
* Επικουρικοί
* Διακρίσεις και ποινές
* Ιππικά γυμνάσια
 |
|  |
| Οικονομία | 
* Γεωργία
* Αποψίλωση
* Εμπόριο
* Οικονομία
* Νομισματοκοπία
* Νομίσματα της Δημοκρατίας
* Νομίσματα της Αυτοκρατορίας
 |
|  |
| Πολιτισμός | 
* Αρχιτεκτονική
* Τέχνη
* Θέρμες
* Ημερολόγιο
* Ενδυμασία
* Καλλυντικά
* Κουζίνα
* Εκπαίδευση
* Λαϊκός πολιτισμός
* Κόμμωση
* Λογοτεχνία
* Μουσική
* Μυθολογία
* Θρησκεία (
* Θεότητες)
* Εκρωμαϊσμός
* Ρωμαίοι
* Έρωτας
* Θέατρο
* Κρασί
 |
|  |
| Κοινωνία | 
* Πατρίκιοι
* Πληβείοι
* Σύγκρουση των εξουσιών
* Αποχώρηση των πληβείων
* Ιππείς
* Γένη
* Φυλές (
* Συνέλευση)
* Συμβάσεις ονομάτων
* Δημογραφία
* Γυναίκες
* Γάμος
* Υιοθεσία
* Σκλάβοι
* Bagaudae
 |
|  |
| Τεχνολογία | 
* Aμφιθέατρα
* Υδραγωγεία
* Γέφυρες
* Ιππόδρομοι
* Αστική μηχανική
* τσιμέντο
* Τρούλοι
* Mεταλλουργία
* Αρίθμηση
* Οδοί
* Ναοί
* Θέατρα
* Υγεία
* Θέρμες
 |
|  |
| Λατινικά | 
* Ιστορία
* Aλφάβητο
* εκδοχές: (
* Παλαιά
* Κλασικά
* Δημώδη
* Ύστερα
* Mεσαιωνικά
* Αναγεννησιακά
* Nέα
* Σύγχρονα
* Eκκλησιαστικά)
* Ρωμανικές γλώσσες
 |
|  |
| Συγγραφείς | 

|  |  |
| --- | --- |
| στα Λατινικά | 
* Αίλιος Δονάτος
* Αμμιανός Μαρκελλίνος
* Απουλήιος
* Ασκόνιος Πεδιανός
* Αυγουστίνος Ιππώνος
* Αυρήλιος Βίκτωρ
* Αυσόνιος
* Βοήθιος
* Ιούλιος Καίσαρ
* Γάιος Βαλέριος Κάτουλλος
* Κασσιόδωρος
* Κενσορίνος
* Κικέρων
* Κλαύδιος Κλαυδιανός
* Κολλουμέλα
* Κορνήλιος Νέπως
* Έννιος
* Ευτρόπιος
* Φάβιος Πίκτωρ
* Σέξτος Πομπήιος Φήστος
* Ρούφος Φήστος
* Φλώρος
* Φροντίνος
* Φρόντο
* Φουλγέντιος
* Γέλλιος
* Οράτιος
* Υδάτιος
* Υγίνος
* Ιερώνυμος
* Ιορδάνης
* Ιούλιος Παύλος
* Ιουστίνος
* Γιουβενάλης
* Λακτάντιος
* Λίβιος
* Λουκανός
* Λουκρήτιος
* Μακρόβιος
* Μάρκελλος Εμπειρικός
* Μάρκος Αυρήλιος
* Μανίλιος
* Μαρτιάλης
* Νικόλαος ο Δαμασκηνός
* Νόνιος Μάρκελλος
* Οβσήκουενς
* Ορόσιος
* Οβίδιος
* Πετρώνιος
* Φαίδρος
* Πλαύτος
* Πλίνιος ο Πρεσβύτερος
* Πλίνιος ο Νεότερος
* Πομπόνιος Μέλα
* Πρισκιανός
* Προπέρτιος
* Κουαδριγάριος
* Κοϊντιλιανός
* Κόιντος Κούρτιος Ρούφος
* Σαλλούστιος
* Σενέκας ο Πρεσβύτερος
* Σενέκας ο Νεότερος
* Σέρβιος
* Σιδώνιος Απολλινάριος
* Σίλιος Ιταλικός
* Στάτιος
* Σουητώνιος
* Σύμμαχος
* Τάκιτος
* Τερέντιος
* Τερτυλλιανός
* Τίβουλλος
* Βαλέριος Αντίας
* Βαλέριος Μάξιμος
* Βάρρων
* Βελήιος Πατέρκουλος
* Βέρριος Φλάκκος
* Βιργίλιος
* Βιτρούβιος
 |
|  |
| στα Ελληνικά | 
* Αιλιανός
* Αέτιος ο Αμιδηνός
* Αππιανός
* Αρριανός
* Δίων Κάσσιος
* Διόδωρος Σικελιώτης
* Διογένης ο Λαέρτιος
* Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς
* Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος
* Ευσέβιος της Καισαρείας
* Γαληνός
* Ηρωδιανός
* Ιώσηπος
* Ιουλιανός
* Λιβάνιος
* Λουκιανός
* Παυσανίας
* Φιλόστρατος
* Φλέγων ο Τραλλιανός
* Φώτιος
* Πλούταρχος
* Πολύαινος
* Πολύβιος
* Πορφύριος
* Πρίσκος
* Προκόπιος
* Σιμπλίκιος
* Σωζομενός
* Στέφανος ο Βυζάντιος
* Στράβων
* Θεμίστιος
* Θεοδώρητος
* Ζώσιμος
 |

 |
|  |
| Μεγάλες πόλεις | 
* Αλεξάνδρεια
* Αντιόχεια
* Ακυληία
* Βηρυτός
* Βονονία
* Καρχηδών
* Κωνσταντινούπολη
* Εβόρακον
* Λέπτις Μάγκνα
* Λονδίνιον
* Λούγδουνον
* Λουτέτια
* Μεδιολάνον
* Πομπηία
* Ραβέννα
* Ρώμη
* Σμύρνη
* Βινδοβόνα
* Βολούβιλις
 |
|  |
| Κατάλογοι και άλλαθέματα | 
* Πόλεις και κωμοπόλεις
* Κλίμα
* Ύπατοι
* Δικτάτορες
* Διακεκιμένες γυναίκες
* Δυναστείες
* Αυτοκράτορες
* Στρατηγοί
* Γένη
* Γεωγράφοι
* Ιδρύματα
* Νόμοι
* Υστεροφημία
* Λεγεώνες
* Μάγιστροι του ιππικού
* Ονόματα
* Mέγιστοι Αρχιερείς
* Πραίτωρες
* Κοιαίστορες
* Tριβούνοι
* Ρωμαιο-Περσικές σχέσεις
* Πόλεμοι και μάχες (
* Εμφύλιοι πόλεμοι και εξεγέρσεις)
* Μυθιστόρημα
* Ταινίες
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 100192636
* **ΕΒΕ**: 15167
* **AA**: 86777
* LCCN: n79023201
* ISNI: 0000 0001 2145 1319
* GND: 118504436
* SELIBR: 175882
* SUDOC: 02720698X
* BNF: cb130917071 (data)
* BIBSYS: 90114192
* NLA: 36187190
* NDL: 00431769
* NKC: jn19981000151
* ICCU: CNCV000898
* BNE: XX953896
* CiNii: DA01660730

 |

 |