Τα αραβικά είναι η επίσημη γλώσσα της Συρίας και είναι η πιο ευρέως ομιλούμενη γλώσσα της χώρας.[1][2] Πολλές σύγχρονες αραβικές διάλεκτοι χρησιμοποιούνται στην καθημερινή ζωή, κυρίως η Λεβαντινική διάλεκτος στη δύση και η Μεσοποταμική διάλεκτος στα βορειοανατολικά. 

Σύμφωνα με την *Εγκυκλοπαίδεια της Αραβικής Γλώσσας και Γλωσσολογίας*, εκτός από τα αραβικά, ομιλούνται οι παρακάτω γλώσσες στη χώρα ανά αριθμό ομιλητών: η Κουρδική, η Τουρκική, η Νεο-Αραμαϊκή (τέσσερις διάλεκτοι), οι Καυκάσιες γλώσσες, η Τσετσενική, η Αρμενική, και τέλος η Ελληνική. Καμία από αυτές τις γλώσσες δεν είναι επίσημες.

Ιστορικά, η Αραμαϊκή ήταν η λίνγκουα φράνκα της περιοχής πριν από την έλευση της αραβικής και εξακολουθεί να ομιλείται μεταξύ των Ασσυρίων. Τα Κλασικά Συριακά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ως η λειτουργική γλώσσα των διαφόρων Συριακών Χριστιανικών δογμάτων. Η πιο εντυπωσιακή είναι η Δυτική Νεο-Αραμαϊκή που ομιλείται ακόμη στο χωριό Μαλούλα καθώς και δύο γειτονικά χωριά, 56 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Δαμασκού.

Η Συριακή Νοηματική Γλώσσα είναι η κύρια γλώσσα της κοινότητας των κωφών.

Αραβικά
-------

Τα αραβικά είναι η γλώσσα της εκπαίδευσης. Στο σπίτι, οι περισσότεροι Σύριοι ομιλούν διαλέκτους των Λεβαντινικών Αραβικών, ειδικά τα Νότια Συριακά Αραβικά, που ομιλούνται στις πόλεις της Δαμασκού, Χομς και Χάμα, και τα Βόρεια Συριακά Αραβικά, που ομιλούνται στην περιοχή του Χαλεπίου. Είναι γνωστό ότι υπάρχει ένα πολιτισμικό συνεχές στην περιοχή της Ανατολής, αν και το βάθος και τα σύνορα του συνεχές δεν έχουν οριστεί ακόμα επαρκώς. Ωστόσο, υπάρχει μια μακρά ιστορία πολιτιστικών αποσχιστικών τάσεων βασισμένες σε πολιτικά κίνητρα, τα οποία συνήθως παράγουν αυτές τις αξιώσεις για πολιτιστική ανεξαρτησία. Συμμαχικές διάλεκτοι ομιλούνται στα παράκτια βουνά. Τα Ιορδανικά Αραβικά είναι κατά κάποιο τρόπο μέρος της Νότιας Συριακής οικογένειας, αλλά είναι πιο σωστό να θεωρηθεί ως μια μεταβατική διάλεκτος ανάμεσα σε αυτήν και τα Παλαιστινιακά Αραβικά. Λόγω της μακράς ιστορίας της πολυπολιτισμικότητας και του ξένου ιμπεριαλισμού στη Συρία, τα Συριακά Αραβικά παρουσιάζουν ένα λεξιλογικό στρώμα που περιλαμβάνει λεξικά δάνεια από τα τουρκικά, τα κουρδικά, τα αρμενικά, τα συριακά, τα γαλλικά, τα αγγλικά και τα περσικά. Δεν υπάρχει καμία τυποποιημένη ορθογραφία, αλλά συνήθως γράφεται στο αραβικό αλφάβητο από δεξιά προς τα αριστερά.

Στις άλλες μορφές των αραβικών που ομιλούνται στη Συρία περιλαμβάνουν τις παρακάτω:

* η διάλεκτος που ομιλείται στα όρη Τζαμπάλ αλ-Ντρους (Τζαμπάλ αλ-Αράμπ)
* η ανατολική διαλεκτική ομάδα (Αλ Χασακά, Αλ Ράκκα, και Ντέιρ εζ-Ζορ), μέρος των Μεσοποταμικών Αραβικών
* Τα Αραβικά Μπεντάουι ομιλούνται από τους Βεδουίνους (νομάδες).

Οι μη-αυτόχθονες διάλεκτοι της αραβικής, κυρίως τα Ιρακινά και Παλαιστινιακά Αραβικά, χρησιμοποιούνται συχνά στην επικοινωνία των αντίστοιχων προσφυγικών διασπορών, ιδιαίτερα στη Δαμασκό.

Κουρδικά
--------

Τα Κουρδικά (ειδικά τα Κουρμαντζί) είναι η δεύτερη πιο ομιλούμενη γλώσσα στην Συρία. Ομιλείται κυρίως στα βορειοανατολικά και βορειοδυτικά της χώρας εντός της Κουρδικής μειονότητας.

Τουρκικά
--------

Τα Τουρκικά είναι η τρίτη πιο διαδεδομένη γλώσσα στη Συρία. Διάφορες τουρκικές διάλεκτοι ομιλούνται από την τουρκμενική/τουρκομανική μειονότητα ως επί το πλείστον σε χωριά ανατολικά του Ευφράτη και κατά μήκος των συρο-τουρκικών συνόρων. Επιπλέον, υπάρχουν γλωσσικά νησιά τουρκικής γλώσσας στις περιοχές του Χαλαμούν και της Χομς.

Επιπλέον, οι Συριακές αραβικές διάλεκτοι, έχουν δανειστεί πολλές λέξεις από την τουρκική, κυρίως κατά την Οθωμανική κυριαρχία.

Αραμαϊκά
--------

Τέσσερις διάλεκτοι της Νεο-Αραμαϊκής ομιλούνται στη Συρία. Η Νεο-Δυτική Αραμαϊκή ομιλείται σε τρία χωριά κοντά στη Δαμασκό (συμπεριλαμβανομένης της Μααλούλα). ΟΙ ομιλητές της Τουρόγιο από την Τουρ Αμπντίν έχουν εγκατασταθεί στην επαρχία Αλ Χασακά. Υπάρχει, επίσης, ένα σχετικά μεγάλο γλωσσικό νησί που σχηματίζεται από τους Ασσυρίους κατά μήκος του ποταμού Χαμπούρ. Επιπλέον, ομιλητές της χαλδαϊκής βρίσκονται στα βορειοανατολικά της Συρίας.

Καυκάσιες γλώσσες
-----------------

Οι Καυκάσιες γλώσσες ομιλούνται σε κάποια χωριά νότια του Χαλεπίου, καθώς και στην Χομς της περιοχής και του Γκολάν. Ειδικότερα, η Καμπαρντιανή ομιλείται από την Καυκάσια μειονότητα.

Τσετσενικά
----------

Η Τσετσενική γλώσσα ομιλείται από τη Τσετσενική μειονότητα σε δύο χωριά του ποταμού Χαμπούρ.

Αρμενικά
--------

Η αρμενική γλώσσα ομιλείται εντός της αρμενικής κοινότητας στο Χαλέπι και σε άλλες μεγάλες πόλεις, όπως η Δαμασκός και σε μια μικρή πόλη αποκλειστικά στην Κεσάμπ. Αν και η Συρία δεν αναγνωρίζει τις μειονοτικές γλώσσες, οι Αρμένιοι είναι η μόνη κοινότητα που τους επιτρέπεται να διδάσκουν τη δική τους γλώσσα, εκτός από τα αραβικά.

Ελληνικά
--------

Υπάρχει επίσης ένας μικρός αριθμός ομιλητών της ελληνικής γλώσσας στη Συρία. Η ελληνική γλώσσα ομιλείται στην Αλ Χαμίντια από Κρητικούς Μουσουλμάνους. Το αίτημά τους να τους επιτραπεί να διδάσκουν τα ελληνικά στα σχολεία τους έχει απορριφθεί από το Κράτος, με το επιχείρημα ότι είναι Μουσουλμάνοι.

Ξένες γλώσσες
-------------

Τα Αγγλικά και τα γαλλικά είναι επίσης κατανοητά στους Σύριους πολίτες, κυρίως στα αστικά κέντρα και μεταξύ των μορφωμένων.

Αναφορές
--------

1. ↑  Behnstedt, Peter (2008), «Syria», στο: Versteegh, Kees; Eid, Mushira; Elgibali, Alaa και άλλοι, επιμ. *Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics*, **4**, Brill Publishers, σελ. 402, ISBN 978-90-04-14476-7
2. ↑  Etheredge, Laura (2012), *Middle East Region in Transition: Syria, Lebanon, and Jordan*, Britannica Educational Publishing, σελ. 9, ISBN 1615303294