Συντεταγμένες: 38°21′20″N 22°54′30″E﻿ / ﻿38.35556°N 22.90833°E﻿ / 38.35556; 22.90833

Η **Αγία Τριάδα** (πρώην Στεβενίκο) είναι ορεινό χωριό του δήμου Λεβαδέων του νομού Βοιωτίας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 291 μόνιμους κατοίκους.

Γενικά στοιχεία
---------------

Ο οικισμός είναι κτισμένος στους πρόποδες του Ελικώνα, σε υψόμετρο 400 μέτρων. Βρίσκεται 21 χλμ νότια της πρωτεύουσας του νομού Βοιωτίας, Λιβαδειάς. Κοντά στην Αγία Τριάδα βρίσκονται τα χωριά Κορώνεια (στα ανατολικά), Ελικώνας (στα δυτικά) Αγία Άννα (στα νότια) και Άγιος Γεώργιος (βόρεια του οικισμού).

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Η ύπαρξη ρωμαϊκών επιγραφών και βυζαντινού κάστρου ενισχύει τις απόψεις σχετικά με την κατοίκηση της περιοχής από την αρχαιότητα ή τον Μεσαίωνα, ενώ ο οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά σε οθωμανικά έγγραφα του 1466 με την ονομασία Στεβενίκο και καταγράφεται ως ελληνόφωνος οικισμός σε αντίθεση με τα γειτονικά χωριά που αναφέρονται ως αρβανίτικα.

Κατά τη διάρκεια της ύστερης Τουρκοκρατίας ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός της περιφέρειάς του και αποτέλεσε σημείο στρατηγικής σημασίας λόγω της οχύρωσής του. Μάλιστα στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης έγινε αρκετές φορές πεδίο μάχης ανάμεσα στους Έλληνες επαναστάτες και τις οθωμανικές δυνάμεις. Το 1940 η ονομασία του χωριού μετατράπηκε από Στεβενίκο σε Αγία Τριάδα.

Διοικητικά το χωριό αποτέλεσε από το 1840 (ΦΕΚ 22Α - 18/12/1840) μέχρι το 1914 τμήμα του δήμου Πέτρας και στη συνέχεια υπαγόταν έως το 1997 στην επαρχία Λεβαδείας ως έδρα κοινότητας. Έπειτα υπήχθη στον καποδιστριακό δήμο Κορωνείας ενώ από το 2011 είναι έδρα της τοπικής κοινότητας Αγίας Τριάδας του καλλικρατικού δήμου Λεβαδέων.

Αξιοθέατα
---------

Σημαντικά αξιοθέατα της Αγίας Τριάδας είναι τα απομεινάρια του μεσαιωνικού καταλανικού κάστρου, τα ερείπια ρωμαϊκής στοάς στις πηγές Πόντζα, ο ναός των Ταξιαρχών που διαθέτει τοιχογραφίες των αρχών του 19ου αιώνα και ο ναός της Παλιοκκλήσας εντός του οποίου υπάρχουν τοιχογραφίες των μέσων του 18ου αιώνα.

Άλλο σημαντικό αξιοθέατο είναι το σπήλαιο Νύμφης Κορώνειας. Βρίσκεται στα δυτικά του χωριού σε υψόμετρο 820 μέτρων. Στις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στο σπήλαιο το 1989 αποκαλύφθηκε σημαντικός αριθμός ευρημάτων που καλύπτουν το διάστημα από την αρχαϊκή μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή. Από τα αρχαιολογικά ευρήματα προκύπτει πως το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε ως ιερό αφιερωμένο στις Νύμφες.

Αθλητισμός
----------

Ομάδα της περιοχής είναι ο Άρης Αγίας Τριάδας στο ποδόσφαιρο.Είχε υπάρξει από τις κορυφαίες ομάδες στο Β'ΕΠΣ Βοιωτίας.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Πορεία του πληθυσμού| Έτος | 1835 | 1861 | 1879 | 1889 | 1896 | 1907 | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 |
| Πληθυσμός | 510 | 452 | 502 | 536 | 593 | 666 | 804 | 699 | 1.104 | 1.331 | 1.401 | 1.225 | 1.263 | 1.472 | 1.183 | 652 | 291 |

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βαμβά Σταματελάτου, *Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας*, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ.10.
2. 1 2  «Αγία Τριάδα (η) Δήμου Λεβαδέων Τοπική Κοινότητα Αγίας Τριάδος. Βοιωτία – Στερεά Ελλάδα». *dhmos.gr*. Δήμοι, πόλεις και χωριά Ελλάδας. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2017. [*νεκρός σύνδεσμος*]
3. ↑  «Αρχική». *steveniko.gr*. Αγία Τριάδα Βοιωτίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2017.
4. 1 2 3  «Σελίδες Ιστορίας». *steveniko.gr*. Αγία Τριάδα Βοιωτίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2017.
5. ↑  Θύμιου Δ. Δάλκα, *Λειβαδιά Α. Ιστορικοί περίπατοι στα Νοτιοανατολικά της Αρχειοθετήθηκε 2016-07-28 στο Wayback Machine.*, έκδοση Β', Αθήνα 1991 σελ. 124.
6. ↑  *Εφημερίς της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος*, Αρ. 22, Εν Αθήναις, 18 Δεκεμβρίου 1840, σελ. 107.
7. ↑  «Υπουργείο πολιτισμού, Σπήλαιο Νύμφης Κορώνειας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2011.
8. ↑  Εθνικό ίδρυμα ερευνών, Εξέλιξη πληθυσμού επαρχίας Λιβαδειάς

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Λεβαδέων |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Δαύλειας | 
* Δαύλεια
* Μαυρονέρι
* Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Ιερουσαλήμ
* Σταθμός Δαυλείας
* Παρόριο
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κορώνειας | 
* Αγία Άννα
* Αγία Παρασκευή
* Αγία Τριάδα
* Άγιος Αθανάσιος
* Άγιος Γεώργιος
* Αλαλκομενές
* Ζελίτσα
* Κορώνεια
* Μονή Οσίου Σεραφείμ Δομβούς
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κυριακίου | 
* Άγιος Αθανάσιος
* Καρυώτι
* Κυριάκιο
* Παναγία Καλαμιώτισσα
* Ταρσός
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Λεβαδέων | 
* Άγιος Νικόλαος
* Ανάληψη
* Άνω Σούρπη\*
* Ελικώνας
* Λαφύστιο
* Λιβαδειά
* Περαχώρι
* Ρωμαίικο
* Σταθμός
* Τζιμαίικα
* Τσουκαλάδες
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Χαιρώνειας | 
* Άγιος Βλάσιος
* Ακόντιο
* Ανθοχώρι
* Βασιλικά
* Θούριο
* Προσήλιο
* Προφήτης Ηλίας
* Χαιρώνεια
 |
|  |
| 
* Έδρα: Λιβαδειά
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |