Ο Μάνος Αχαλινωτόπουλος(Αθήνα, 11 Ιανουαρίου 1968) είναι Έλληνας μουσικός, κλαρινετίστας, συνθέτης και πανεπιστημιακός (αν. καθηγητής) στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε αρχικά παιδαγωγικά και πολιτικές επιστήμες και κατόπιν μουσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διδάχτηκε σε μικρή ηλικία κλαρίνο δίπλα στον Β. Σούκα ενώ παρακολούθησε θεωρητικά  με το Ν. Ντρέλλα και τον Μ. Τραυλό.  Από το 1990 και μετά αναπτύσσει πλούσια καλλιτεχνική δραστηριότητα τόσο σε επίπεδο παραστάσεων - συναυλιών, όσο και στη δισκογραφία. Συνεργασίες στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, στη δισκογραφία και σε παραστάσεις, με όλο το φάσμα των Ελλήνων συνθετών, μουσικών και τραγουδιστών. Ενδεικτικά: Χρ.Αηδονίδης, Τ.Βέρρα, Γ.Κόρος, Αρ.Μόσχος, Π.Χαλκιάς, Σ.Καζαντζίδης, Β.Περπινιάδης, Δ.Σαββόπουλος, Μ.Φαραντούρη, Γ.Νταλάρας, Χ.Αλεξίου, Μ.Θεοδωράκης, Δ.Παπαιωάννου, Δ.Παπαδημητρίου, Ελ.Αρβανιτάκη, Αλκ.Πρωτοψάλτη, Δ.Γαλάνη, Ε.Βιτάλη, Γλυκερία, Ε.Τσαλιγοπούλου, Θ.Μικρούτσικος, Σ.Κραουνάκης, Γ.Ανδρέου, Ν.Πορτοκάλογλου, Α.Παρχαρίδης, Γ.Κιουρτσόγλου, D.Lynch, Σ.Σινόπουλος, Σ.Λάντσιας, Μ.Σιγανίδης, Κ.Θεοδώρου, Α.Ιωαννίδης, Θ.Παπακωνσταντίνου κ.ά. Ανάλογες δημιουργικές συνεργασίες κάνει και στο εξωτερικό με πρόσωπα όπως: Ara Dinkjian, Abeer Nehme, Bijan Chemirani]], Peter Promme John Psathas Goran Brecovic Peter Kowalt, Ocay Temiz, Misirli Ahmed, Muazzam Ali Khan, Susheela Raman, Νάνα Μούσχουρη, Pirashanna Theverajah, Hamish McKeich κ.ά. Δισκογραφικές παραγωγές προσωπικές όπως: Υάκινθος (1998), το Λαϊκό Κλαρίνο (1995), Zeibekiko the Greek concert με τη μεγάλη ορχήστρα Nederland’s Blazers Enseble (2004), Ζωπυρείν (2010), Flight on light (2012) κ.ά.

Παραστάσεις σε όλο τον κόσμο σε πάνω από 35 χώρες με κορυφαίες τη συμμετοχή του στο μεγάλο φεστιβάλ τζαζ του Μοντρέ δύο φορές 1999 και 2001, το Φεστιβάλ Sphinx Αρχειοθετήθηκε 2021-10-17 στο Wayback Machine. του Βελγίου, το Σαββόραμα στο Μέγαρο Μουσικής Αθήνας και Θεσσαλονίκης με τον Διονύση Σαββόπουλο ενώ συμμετείχε με το κλαρίνο ως βασικός σολίστ στις τελετές έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.

Από το 1998 και μετά η ενασχόλησή του διαφοροποιείται και εκτός από τις αμιγείς λαϊκές μουσικές του κλαρίνου, ερευνά, συνθέτοντας μουσική και συνεργαζόμενος με μουσικούς απ’ όλο τον κόσμο, ζητήματα που αφορούν τη σύγχρονη τροπική μουσική δημιουργία, τη σύγχρονη σύνθεση και τον αυτοσχεδιασμό, τις μουσικές προφορικότητες και τις μουσικές τροπικότητες στην έκφραση του κλαρίνου στο σύγχρονο γίγνεσθαι. Αυτή του τη δραστηριότητα τη συσχετίζει πάντοτε προσπαθώντας να φωτίζει δημιουργικά τόσο τις αλληλεπιδράσεις με τους γειτονικούς μουσικούς πολιτισμούς όσο και με τη σχέση του κλαρίνου με τα πρωιμότερα γηγενή πνευστά (ζουρνάς, γκάιντα, φλογέρα).

Το Μάρτιο του 2006 ξεκίνησε μία συνεργασία με τον διεθνούς φήμης ελληνονεοζηλανδό συνθέτη John Psathas με μια σειρά παραστάσεων-κονσέρτων με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Νέας Ζηλανδίας αρχικά στο Ουέλλινγκτον. Κατόπιν η συνεργασία συνεχίστηκε με την Aucklant Philarmonia Orchestra με την οποία ερμήνευσε ως βασικός σολίστ στις 18-3-2011 σε μια παράσταση που έλαβε χώρα στο Aucklant Town Hall (και ήταν σε ζωντανή αναμετάδοση από το Radio New Zealand στην Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία), το πολυθεματικό μουσικό έργο «The new Zeibekiko» το οποίο επιχειρεί μια διαχρονική θέαση του Ελληνικού μύθου λειτουργώντας ενορχηστρωτικά μέσα από μια αλληλόδραση – διάλογο του παραδοσιακού με τον συμφωνικό ήχο, ενώ το Δεκέμβριο του ίδιου έτους συνέπραξε σε μια παράσταση στο Μέγαρο Μουσικής της Κωνσταντινούπολης με τον ομότεχνό του Τούρκο κλαρινετίστα Serkan Cagri και με τη συνοδεία μια πλειάδας εξαιρετικών Ελλήνων και Τούρκων δεξιοτεχνών, φωτίζοντας τους παράλληλους δρόμους της ερμηνευτικής παράδοσης του κλαρίνου στις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Στη συνέχεια, σημαντικό γεγονός υπήρξε η σειρά συναυλιών στο Μέγαρο Μουσικής του Παρισιού "Cité de la musique" και στο φεστιβάλ "Les Orientales" του Saint Florent le Vieil με θέμα τα μελισματικά περίτεχνα οργανικά κομμάτια των Ιωαννίνων και της Πρέβεζας (αληπασσαλίδικα) (Ιούνιος 2013). Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η συμμετοχή ως σολίστ εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο διεθνές φεστιβάλ κλαρίνου που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής του Άμστερνταμ "Main Hall, Muziekgebouw" στις 7-4-2016. Στη κορυφαία αυτή διοργάνωση συμμετείχαν σπουδαίοι κλαρινετίστες από όλο τον κόσμο από πολλά μουσικά είδη (κλασική, jazz, τοπικές παραδόσεις κ.α.). Mεταξύ άλλων συμμετείχαν οι Joris Roelofs, David Kweksilber, Husnu Senlendirici κ.α. (Απρίλιος 2016).

Συμμετοχή ως σολίστ, συνθέτης και ενορχηστρωτής σε σειρά παραστάσεων με τίτλο "Sacred Imaginations" με μουσική (νέα και αρχαία) από τη χριστιανική Ανατολή: Ελλάδα, Λίβανος, Ρωσία, Αιθιοπία και Ινδία. Συμμετείχαν επίσης οι καλλιτέχνες: Abeer Nehme, Susheela Raman, Samuel Yirga, το Ensemble Doros, κ.α. και παρουσιάστηκε στο Λονδίνο (Κing’s Place), στο Παρίσι (Theatre de l’ Atelier) και το Βερολίνο (Babylon Theater) (Ioύνιος – Ιούλιος 2015). Τον Σεπτέμβρη του 2017 συμμετείχε επίσης στο "Sacred Imaginations II" όπου η προϋπάρχουσα παράσταση διασκευάστηκε ειδικά για το Barbican Theatre του Λονδίνου, διατηρώντας ωστόσο τη βασική της ιδέα δηλαδή μουσική (νέα και αρχαία) από τη Χριστιανική Ανατολή: Ελλάδα, Ρωσία, Αιθιοπία, Ινδία συνεργαζόμενος με καλλιτέχνες όπως οι Samuel Yirga, Sam Mills, Ensemble Doros, Susheela Raman κ.α.

Το 2018 ο μεγάλος Έλληνας χορογράφος Δημήτρης Παπαϊωάννου συμπεριέλαβε αποσπάσματα από το δισκογραφικό έργο του Μάνου Αχαλινωτόπουλου για να επενδύσει την παράστασή του με τίτλο "Since She", η οποία αρχικά σχεδιάστηκε ειδικά για το χοροθέατρο του Βούπερταλ – Πίνα Μπάους και έκτοτε παρουσιάστηκε σε διάφορες χώρες παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα παρουσιάστηκε στη κεντρική σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του ιδρύματος Ωνάση(Μάιος – Δεκέμβριος 2018).

Εκπαιδευτική - Μουσικοπαιδαγωγική Δράση
---------------------------------------

Σε πολύ νεαρή ηλικία δίδαξε κλαρίνο (1988 – 1991) στο Λαϊκό Σχολείο Παραδοσιακής Μουσικής του Αριστείδη Μόσχου. Το ακαδημαϊκό έτος 2001 – 2002 δίδαξε το γνωστικό αντικείμενο «Μουσική Δεξιότητα – Κλαρίνο Ι & ΙΙ) στο νεοσύστατο τότε Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής Αρχειοθετήθηκε 2021-10-19 στο Wayback Machine. του Τ.Ε.Ι. Άρτας. Το 2008 εκλέχτηκε λέκτορας στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Ερμηνεία και Εκτέλεση Παραδοσιακών Οργάνων – Κλαρίνο». Το 2013 εκλέχτηκε στο ίδιο γνωστικό αντικείμενο, στη βαθμίδα του επίκουρου και το 2018 στη βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή. Η πρόσκληση στο Conservatoire του Παρισιού για να παίξει και να διδάξει, από τις 20 έως τις 22 Δεκεμβρίου του 2018, υπήρξε σημαντική στιγμή για την καριέρα του τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και ως τιμή για τη σχολή του ελληνικού λαϊκού κλαρίνου συνολικά. Στη κεντρική σκηνή του Conservatoire του Παρισιού "Salon Vinteuil" έδωσε συναυλία σόλο κλαρίνο «αφιέρωμα στο ελληνικό λαϊκό κλαρίνο» σημειώνοντας ιδιαίτερη επιτυχία, ενώ την ίδια ακριβώς περίοδο δίδαξε στο Conservatoire σε master class με θέμα «Μετασχηματισμοί και αλληλεπιδράσεις στις μουσικές ερμηνείες του ελληνικού λαϊκού κλαρίνου» με την συμμετοχή πολλών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών από διάφορα μέρη του κόσμου. Κατά τα έτη 2009 έως 2013 πραγματοποίησε workshops στο "Μουσικό Χωριό" του Πηλίου. Master class of clarinet στο μουσικό τμήμα του Πανεπιστημίου του Wellington της Νέας Ζηλανδίας στις 15-3-2011. Στο συγκεκριμένο master class έγινε διεξοδική ανάλυση και συγκριτική θεώρηση των τεχνικών του Ελληνικού λαϊκού κλαρίνου σε σχέση με το κλαρινέτο της ορχήστρας και διαχρονική εποπτεία των επιρροών και των επιδράσεων που υπήρξαν στις ερμηνευτικές πρακτικές του (NZ School of Music – Kelburn Campus, Gate 7, Victoria University of Wellington). Σειρά σεμιναρίων – workshops στο Technical University of Istanbul σε συνεργασία με την εθνομουσικολόγο καθηγήτρια κ. Sehvar Besiroglu (Aπρίλιος 2013). Master classes - σεμινάρια σε 25 περίπου μεταπτυχιακούς φοιτητές κλαρίνου στο Conservatorium του Άμστερνταμ στις 8-4-2016 (Απρίλιος 2016). Κατά τα έτη 2016, 2017 και 2018 πραγματοποίησε master classes και workshops με ένα ευρύ φάσμα θεματικών που σχετίζονται με την ερμηνεία και την εκτέλεση του ελληνικού λαϊκού κλαρίνου στο Χουδέτσι της Κρήτης υπό την αιγίδα του Λαβύρινθου του Ρος Ντέιλι, στα οποία συμμετείχαν σπουδαστές από διάφορες χώρες του κόσμου και ήταν διαδραστικά, με παράλληλη οργάνωση μουσικών συνόλων, παραστάσεων και συναυλιών. Τον Απρίλιο του 2019 πραγματοποίησε σειρά σεμιναρίων – master class στα πλαίσια του θεσμού "Labyrinth Catalunya" στο Cardedeu της Ισπανίας, απευθυνόμενο σε κλαρινετίστες, τραγουδιστές και γενικότερα μουσικούς διαφόρων οργάνων με τίτλο «Ελληνική, βαλκανική μουσική και κλαρίνο».  Τα έτη 2020 – 2021 συνεχίστηκε η συνεργασία του με την διαδικτυακή μορφή του Λαβύρινθου, το Labyrinth Online με δύο θεματικά workshops για το ελληνικό και το βαλκανικό κλαρίνο.

Δισκογραφία
-----------

### Προσωπικοί δίσκοι

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ΕΤΟΣ** | **ΤΙΤΛΟΣ** | **ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΗ** | **ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ** |
| 1998 | Υάκινθος | Sony Classical | Ara Dinkjian, Αλέξης Παρχαρίδης, Σωκράτης Σινόπουλος, Xρήστος Χαλκιάς |
| 2010 | Ζωπυρείν | Universal | Arief Darvesh, Αra Dinkjian, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Gundem Yayli Grubu, Σταύρος Λάντσιας, Misirli Ahmet, Παύλος Παυλίδης,Susheela Raman, Αλέξης Παρχαρίδης |
| 2011 | Flight on light | Rattle Records | David Downes, Steve Garden, Tim Prebble, John Psathas |

### Δισκογραφικές συμμετοχές

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ΕΤΟΣ** | **ΤΙΤΛΟΣ** | **ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΗ** | **ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ** |
| 1988 | Ήχοι του Χειμώνα | Η πόρτα που ανοίγει | Νίκος Άσιμος & οι Εναπομείναντες,Μάνος Αχαλινωτόπουλος,Στέλιος Βαμβακάρης,Νίκος Ζιώγαλας & οι Έρμαφρο,Γιώργος Κόρος,Αργύρης Μπακιρτζής & οι Χειμερινοί Κολυμβητές Socrates,Βασίλης Σούκας, Τερμίτες, Τρύπες, Φατμέ |
| 1994 | Τhe Greek folk instruments - Κλαρίνο | Fm Records | Mάνος Αχαλινωτόπουλος, Γιώργος Γευγελής, Κυριάκος Γευγελής,Πέτρος Χαλκιάς(Λούκας) |
| 1998 | Εκτός Προγράμματος | Mercury | Ελευθερία Αρβανιτάκη, Μάνος Αχαλινωτόπουλος,Σπύρος Γκούμας,Σωτήρης Λεμονίδης,Αντώνης Μιτζέλος,Μανώλης Πάππος |
| 2000 | Τα χελιδόνια της βροχής | Ακτή | Γιώργος Ανδρέου,Mάνος Αχαλινωτόπουλος,Δημήτρης Μπάσης, Βάκια Σταύρου,Ελένη Τσαλιγοπούλου, Τάνια Τσανακλίδου,Μάριος Φραγκούλης |
| 2001 | Εκπομπή | Universal | Άλκης Αλκαίος,Ελευθερία Αρβανιτάκη, Μάνος Αχαλινωτόπουλος,Μιχάλης Γκανάς,Theofilo Chantre,Ara Dinkjian,Απόστολος Δοξιάδης,Χρήστος Θηβαίος,Γιώτα Κοτσέτα,Σωτήρης Λεμονίδης,Ismael Lo,Dulce Pontes |
| 2004 | Zeibekiko(the Greek concert) | NBELIVE | Manos Achalinotopoulos, Nederlands Blazers Enseble, Vangelis Karipis,John Psathas |
| 2010 | Compilation cd#1 | Half Note Jazz Club | Μάνος Αχαλινωτόπουλος, Ballroom Kings, Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή, Cristina Branco, Ελένη Τσαλιγοπούλου |
| 2010 | Compilation cd#2 | Half Note Jazz Club | Μιχάλης Αμπλιανίτης, Μάνος Αχαλινωτόπουλος, Haig Yazdjian, Jody Williams, Βασίλης Λέκκας, Michela Marino, Dimitris Vassilakis, New York Quartet |
| 2004 | Τα κλαρίνα της Άνοιξης | Δίφωνο-103 | Μάνος Αχαλινωτόπουλος,Πετρολούκας Χαλκιάς |
| 2015 | Ξαναδιαβάζοντας τον Μίκη Θεοδωράκη | Καθρέφτης | Θαλένα Αβραμέα, Αγνή, Ρίτα Αντωνοπούλου, Αρλέτα, Παντελής Αμπαζής, Θόδωρος Αναστασίου, Μελίνα Ασλανίδου, Μάνος Αχαλινωτόπουλος, Βαγγέλης Κώτσου & Ηπειρώτικο πολυφωνικό, Θανάσης Βασιλόπουλος, Ελένη Βιτάλη, Βάσια Βουγιουκλή, Γεράσιμος Γεννατάς, Γιώργος Γεωργόπουλος, Χρήστος Γιαννόπουλος, Νάσια Γκόφα & Λάθε Βιώσας, Βαγγέλης Δεληκούρας, Δώρος Δημοσθένους, Στέλιος Δάβαρης, Φοίβος Δεληβοριάς, Εκμέκ, Ερασμία Μάνου, Ερωφίλη, Ευσταθία, Τάσος Ζαφειρίου, Κόζα Μόστρα, Is No Good, Locomondo, Μελίνα Κανά & Ορχήστρα Νυχτών Εγχόρδων, Μυρτώ Καμβυσίδη, Δέσποινα Καραθανασιάδη, Ιουλία Καραπατάκη, Κώστας Καραφώτης, Ζαχαρίας Καρούνης, Τάκης Κωνσταντακόπουλος, Crime Swing Investigation, Υακίνθη Λάγιου, Βασίλης Λέκκας, Νίνα Λοτσάρη, Μαρίνα, Γιώργος Μάρτος, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Γιάννης Μηλιώκας, Μόκα, Κώστας Μουστάκας, Πάνος Μπούσαλης, Γιάννης Μποσταντζόγλου, Γιάννης Νικολάου, Banda Valeu – Ειρήνη Βαρθακούρη & Γιώργος Τσιατσούλης, Γεωργία Νταγάκη, Νίκος Ξύδης, Όναρ, Μαρία Παπαγεωργίου, Λάκης Παπαδόπουλος, Σοφία Παπάζογλου, Στάθης Παχίδης, Νίκος Πιτλόγλου, Salvador Louis & Οi Assoi του, Ανίτα Σούση, Μαρία Σπυροπούλου, Σταβέντο, Δημήτρης Στεφανάκης, Άννα Σωπιάδου, Αγγελική Τουμπανάκη, Ρένος Χαραλαμπίδης, Μπέττυ Χαρλαύτη, Μανώλης Χατζημανώλης, Τάκης Φάβιος και ο Μίκης Θεοδωράκης. |

### Δισκογραφικές ερμηνείες \*

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ΕΤΟΣ** | **ΤΙΤΛΟΣ** | **ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΗ** | **ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ** |
| 1993 | Ανθρώπων Έργα | Polygram | Άλκηστις Πρωτοψάλτη /Σταμάτη Κραουνάκη - Λίνας Νικολακοπούλου |
| 1995 | Ανάσα η τέχνη της καρδιάς | Universal | Δήμητρα Γαλάνη |
| 1995 | Ζωντανά στους Βράχους 1995 | Polygram | Ελευθερία Αρβανιτάκη |
| 1995 | Καλώς τους | ΜINOS -EMI | Γιώργος Νταλάρας |
| 1995 | Όπως μυστικά και ήσυχα | Polydor | Αλκίνοος Ιωαννίδης |
| 1995 | Τραγούδια του παράξενου κόσμου | Warner | Τάνια Τσανακλίδου |
| 1996 | Άσωτος Υιός | Mercury | Νίκος Πορτοκάλογλου |
| 1996 | Παράρημα Α' | Polygram | Διονύσης Σαββόπουλος |
| 1996 | H Γλυκερία τραγουδάει Αντώνη Βαρδή | Columbia | Γλυκερία |
| 1996 | Oδός Νεφέλης | Polygram | Χάρις Αλεξίου |
| 1996 | Μικρή Πατρίδα | Mικρή Άρκτος | Αλκίνοος Ιωαννίδης,Παντελής Θαλασσινός,Παντελής Θεοχαρίδης,Γιώργος Νταλάρας,Ελένη Τσαλιγοπούλου,Μόρφω Τσαϊρέλη / Γιώργου Ανδρέου - Παρασκευά Καρασούλου |
| 1997 | Θεσσαλονίκη Γιάννενα με δυο παπούτσια πάνινα | MINOS - EMI | Γιώργος Νταλάρας / Goran Bregovic |
| 1997 | Ξενοδοχείο | Universal | Διονύσης Σαββόπουλος |
| 1998 | Στην εποχή του Ονείρου | Ακτή | Ελένη Τσαλιγοπούλου |
| 1999 | Θάλασσα στη σκάλα | MINOS - EMI | Βασίλης Παπακωνσταντίνου / Θάνου Μικρούτσικου |
| 1999 | Ανεμοδείκτης | Universal | Αλκίνοος Ιωαννίδης |
| 2000 | Gifted Women of the World | Real World | Eleftheria Arvanitaki,Assitan Mama Keita, Susana Baca,Sheila Chandra,Yungchen Lhamo, Estrella Morente,Susheela Raman,Shruti Sadolikar |
| 2001 | Σαββόραμα | Polygram | Διονύσης Σαββόπουλος |
| 2001 | Salt Rain | Narada | Susheela Raman |
| 2001 | Η άσφαλτος που τρέχει | MINOS - EMI | Γιώργος Νταλάρας |
| 2003 | Mosaic | Libra | Μαρία Φαραντούρη |
| 2003 | Love Trap | Narada | Susheela Raman |
| 2005 | Βύσσινο και νεράτζι | Universal | Χάρις Αλεξίου |
| 2012 | Periplus | Periplus (AM-ML) | Αmelia Muge |
| 2016 | Bodyterranean | ΕΜΣΕ | Simone Mongelli |
| 2017 | Archipelagos – Passagens | Uguru | Amelia Muge - Michalis Loukovikas |
| 2017 | Uranos | Makam Music | Makis Ablianitis |
| \* *ως σολίστ* |

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Manos Achalinotopoulos - WOMEX». *www.womex.com*. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
2. ↑  «Manos Achalinotopoulos» (στα γερμανικά). *Wikipedia*. 2021-10-19. .
3. ↑  «Αχαλινοτόπουλος Γερμανός | Πανεπιστήμιο Μακεδονίας». *www.uom.gr*. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
4. ↑   *Πετρολούκας Χαλκιάς - Μάνος Αχαλινωτόπουλος – Τα Κλαρίνα Της Άνοιξης (2004, CD)*, ανακτήθηκε στις 2021-10-19
5. ↑  «Μάνος Αχαλινωτόπουλος "Η πνοή γεννά τη μουσική"». *www.makthes.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
6. ↑  «Μάνος Αχαλινωτόπουλος - Υάκινθος». *Discogs* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
7. ↑  Βύρωνα, Πνευματικό Κέντρο Δήμου; Αχαλινωτόπουλος, Μάνος (1998) (στα αγγλικά). *Μάνος Αχαλινωτόπουλος. Υάκινθος*. .
8. ↑  «From Athens to Zeibekiko». *natlib.govt.nz* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
9. ↑  «Menta Art Events». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
10. ↑  «Manos Achalintopoulos Setlist at Sfinks Festival 1999». *setlist.fm* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
11. ↑  «ΣΕΙΡΑ: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ - ΣΑΒΒΟΡΑΜΑ». *www.tch.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
12. ↑  «Μάνος Αχαλινωτόπουλος / Με τη δική σου ματιά πηγαίνεις έξω από τη γειτονιά σου, τη χώρα σου, στο μέλλον». *Αυγή*. 1 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
13. ↑  mousikogramma.gr. «ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ- «Aφιέρωμα στον Μάνο Αχαλινωτόπουλο»». *mousikogramma.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
14. ↑  «The New Zeibekiko - Solo Clarino, Solo Percussion, Orchestra (2010)». *john@johnpsathas.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
15. ↑  İletişim, İstanbul (17 Οκτωβρίου 2011). «Serkan Çağrı - Manos Achalinotopoulos - Konser Parti - istanbul.net.tr, Kültür Sanat Etkinlikleri, Konser Tiyatro İstanbul Şehir Rehberi». *istanbul.net.tr İstanbul şehir rehberi* (στα Τουρκικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
16. ↑  «Les frères Dervishi + Manos Achalinotopoulos et son ensemble - Cité de la Musique - du 23 juin 2013 au 23 juin 2013». *ParisBouge* (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
17. ↑  France, Jean-Pierre Dalbéra from Paris (2013-06-26), *Manos Achalinotopoulos et son ensemble dans le café oriental de Saint-Florent-le-Vieil*, ανακτήθηκε στις 2021-10-18
18. ↑  «Openingsconcert Klarinetfestival». *Nederlands Blazers Ensemble* (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
19. ↑  «Sacred Imaginations, Kings Place». *theartsdesk.com* (στα Αγγλικά). 28 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
20. ↑  «World Music Matters - Reimagining sacred music». *RFI* (στα Αγγλικά). 2 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
21. ↑  «Susheela Raman: Sacred Imaginations 1 | Barbican». *www.barbican.org.uk* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
22. ↑  «New Piece I - Since she: Ο Δημήτρης Παπαιωάννου στην Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση». *CultureNow.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
23. ↑  «Errichetta Festival au Conservatoire de Paris». *www.conservatoiredeparis.fr* (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
24. ↑  «Manos Achalinotopoulos: Clarinet Masterclass». *Eventfinda* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
25. ↑  «O Μάνος Αχαλινωτόπουλος στο in2life». *www.in2life.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021.
26. ↑  «Manos Achalinotopoulos». *Labyrinth Catalunya Musical Workshop* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
27. ↑  «Manos Achalinotopoulos – Labyrinth Online» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.
28. ↑  «Zeibekiko». *Nederlands Blazers Ensemble* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021.