Το **Ντέιτον** (αγγλικά: Dayton‎) είναι πόλη του νοτιοδυτικού Οχάιο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι η μεγαλύτερη πόλη και έδρα της κομητείας Μοντγκόμερι. Σύμφωνα με υπολογισμούς του 2017, ο πληθυσμός της πόλης ήταν 140.371 κάτοικοι, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της απογραφής του 2010 ο πληθυσμός της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής ήταν 724.091 κάτοικοι.

Η πόλη είναι γνωστή για την πραγματοποίηση της Συμφωνίας του Ντέιτον, με την οποία έληξε ο Πόλεμος της Βοσνίας. Είναι επίσης τόπος γέννησης των αδελφών Ράιτ, πρωτοπόρων της ιστορίας της αεροπορίας.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Το Ντέιτον το 1870
Το Ντέιτον ιδρύθηκε την 1η Απριλίου 1796 από μία μικρή ομάδα αποικιστών 7 χρόνια πριν την εισχώρηση του Οχάιο στην Ένωση το 1803. Ο σχηματισμός της πόλης ορίστηκε το 1805 και έλαβε το όνομα του Τζόναθαν Ντέιτον, λοχαγού στην Αμερικανική Επανάσταση και ενός εκ των υπογραφόντων του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Το 1797 διανοίχτηκε η διαδρομή στον ποταμό Μαντ, που αποτέλεσε την πρώτη σύνδεση μεταξύ Σινσινάτι και Ντέιτον. Το 1830 κατασκευάστηκε το κανάλι Μαϊάμι και Ήρι, συνδέοντας το εμπόριο του Ντέιτον μέσω της λίμνης Ήρι και του ποταμού Μαϊάμι. Αυτή η διασύνδεση αποτέλεσε την κύρια διαδρομή μεταφοράς αγαθών μέχρι το 1850.

Οι καταστροφικές πλημμύρες του Ντέιτον το 1913 επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την πόλη, επηρεάζοντας την ανάπτυξη των προαστιακών περιοχών, μακριά από το κέντρο και ειδικά στον ποταμό Μαϊάμι, του οποίου η υπερχείλιση προκάλεσε την καταστροφή. Λόγω των πλημμυρών αυτών δημιουργήθηκε ειδικό γραφείο διαχείρισης του ποταμού το 1914. Μεταξύ των καταστροφών που προκλήθηκαν, ήταν και ορισμένες φωτογραφικές πλάκες σχετικές με τις πτήσεις των αδελφών Ράιτ, οι οποίες χάθηκαν.

### Συμμετοχή στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Ντέιτον, όπως οι περισσότερες αμερικανικές πόλεις, ενεπλάκησαν σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν. Σε μία οικιστική γειτονιά στεγαζόταν το λεγόμενο *Dayton Project*, μέρος του ευρύτερου *Manhattan Project*, το οποίο ανέπτυξε τμήματα της ατομικής βόμβας που ερρίφθη στο Ναγκασάκι της Ιαπωνίας.

Στο Ντέιτον βρισκόταν επίσης τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας NCR Corporation, η οποία κατασκεύαζε κινητήρες αεροσκαφών και μηχανές διάσπασης κωδίκων, συμπεριλαμβανομένου και μίας που βοήθησε στην ολοκλήρωση της συσκευής κρυπτογράφησης Enigma.

### Ειρηνευτική συμφωνία του Ντέιτον

Η Συμφωνία του Ντέιτον, μία ειρηνευτική συνθήκη μεταξύ των εμπόλεμων μερών του Πολέμου της Βοσνίας, υπογράφηκε στην Αεροπορική Βάση Ράιτ-Πάτερσον, κοντά στην πόλη του Ντέιτον την 1η Νοεμβρίου του 1995.

Γεωγραφία και κλιματολογία
--------------------------

Εναέρια άποψη του Ντέιτον
Το Ντέιτον βρίσκεται στις συντεταγμένες 39°45′46″N 83°11′48″W﻿ / ﻿39.76278°N 83.19667°W﻿ / 39.76278; -83.19667. Βρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Μαϊάμι, βόρεια του Σινσινάτι, νότια του Τολέντο και νοτιοδυτικά του Κολόμπους.

Σύμφωνα με το Γραφείο Απογραφών των Ηνωμένων Πολιτειών, η πόλη καλύπτει έκταση 146,7 km², εκ των οποίων 144,5 km² αποτελούν χερσαίο έδαφος, και 1,55%, υδάτινη επιφάνεια.

Όσον αφορά το κλίμα, η περιοχή κυριαρχείται από ηπειρωτικό υγρό κλίμα, το οποίο χαρακτηρίζεται από ζεστά και υγρά καλοκαίρια και από ψυχρούς και ξηρούς χειμώνες. Η υψηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε στην πόλη ήταν 38,8 °C και η ελάχιστη -31,6 °C. Η περιοχή αντιμετωπίζει συχνά τα καταστροφικά ατμοσφαιρικά φαινόμενα που παρατηρούνται συχνά στις Μεσοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ανεμοστρόβιλοι είναι συχνοί μεταξύ της άνοιξης και του φθινοπώρου. Πλημμύρες, χιονοθύελλες και ισχυρές καταιγίδες επίσης συμβαίνουν σχετικά συχνά.

Γνωστές προσωπικότητες
----------------------

Πτήση των αδελφών Ράιτ, Νοέμβριος του 1904
* Μάρτιν Σιν, ηθοποιός
* Ρον Χάρπερ, μπασκετμπολίστας του NBA
* Έντγουϊν Μόουζες, αθλητής του στίβου
* Ρότζερ Κλέμενς, αθλητής του μπέιζμπολ στο MLB
* αδελφοί Ράιτ, πρωτοπόροι της αεροπορίας
* Ρόμπερτ Πόλαρντ, τραγουδιστής και συνθέτης
* Κιμ Ντιλ, τραγουδίστρια των Pixies και The Breeders
* Κρις Χίροου, επαγγελματίας παλαιστής

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

* Άουγκσμπουργκ, Γερμανία
* Χολόν, Ισραήλ
* Μονρόβια, Λιβερία
* Όισο, Ιαπωνία
* Σαράγεβο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.daytonohio.gov/548/Meet-the-Mayor. Ανακτήθηκε στις 13  Μαΐου 2022.
2. ↑  United States Census Bureau: «2016 U.S. Gazetteer Files» (Αγγλικά) United States Census Bureau. Ουάσινγκτον. 2016.
3. ↑  United States Census Bureau: «2010 U.S. Gazetteer Files» (Αγγλικά) United States Census Bureau. Ουάσινγκτον. 2010. Ανακτήθηκε στις 9  Ιουλίου 2020.
4. ↑  *Απογραφές των Ηνωμένων Πολιτειών 2020*. data.census.gov/cedsci/table?t=Populations+and+People&g=0100000US%2C%241600000&y=2020. Ανακτήθηκε στις 1  Ιανουαρίου 2022.
5. ↑  «USA: Major Urban Areas - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information». *www.citypopulation.de* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
6. 1 2  Aust, Anthony (2000). *Modern Treaty Law and Practice*. Cambridge: Cambridge University Press. σελ. 79. ISBN 9780521598460.
7. ↑  Gaffney, Timothy R. (2014). *The Dayton Flight Factory: The Wright Brothers & the Birth of Aviation*. USA: History Press. ISBN 9781626193567.
8. ↑  «Dayton, Ohio - Ohio History Central». *www.ohiohistorycentral.org* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
9. ↑  Rickey, Lisa (4 Μαρτίου 2013). «Miami-Erie Canal» (στα αγγλικά). *Dayton Daily News Archive*.. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
10. ↑  Powell, Lisa. «The Great Dayton Flood of 1913: 15 things to know about broken levees, rescue boats and lost lives» (στα αγγλικά). *mydaytondailynews*.. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
11. ↑  Newsom, Tammy (2015). *A History of Peace in Dayton, Ohio*. Charleston: Arcadia Publishing. σελ. 67. ISBN 9781625855565.
12. ↑  Ronald, Bruce W.· Ronald, Virginia (1981). *Dayton: The Gem City*. USA: Continental Heritage Press. σελ. 198. ISBN 9780932986207.
13. ↑  «Dayton city, Ohio». *www.census.gov*. U.S. Census Bureau. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.
14. ↑  «Dayton Climate Records». *www.weather.gov* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2018.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ντέιτον (Οχάιο)** |

* Επίσημος ιστότοπος

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 136663069
* LCCN: n79027170
* GND: 4085402-4
* NKC: ge710929

 |

 |