| Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος |
| --- |
|  |
| 
Κύρια γεγονότα |
| * Euromaidan (2013)
* Ουκρανική επανάσταση (2014)
* Κρίση στη νοτιοανατολική Ουκρανία (2014)
* Προσάρτηση της Κριμαίας (2014)
* Πόλεμος στο Ντονμπάς
* Περιστατικό στο πορθμό του Κερτς
* Ρωσο-Ουκρανική κρίση (2021–2022)
* Εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022)
	+ Μάχη του Κιέβου
	+ Πολιορκία της Μαριούπολης
	+ Μάχη του Μπαχμούτ
* Ουκρανική προσφυγική κρίση (2022)
 |
| 
Πρόσωπα |
| * Βλαντίμιρ Πούτιν
* Βολοντίμιρ Ζελένσκι
* Ντενίς Πουσίλιν
* Λεονίντ Πάσετσνικ
* Πέτρο Ποροσένκο
 |
| 
Συναφή θέματα |
| * Πορτοκαλί Επανάσταση
* Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ
* Λαϊκή Δημοκρατία του Λουγκάνσκ
* Ρωσο-Ουκρανικές σχέσεις
* Διεθνής αναγνώριση Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ
* Διεθνείς κυρώσεις κατά τη διάρκεια  του Ρωσο-Ουκρανικού Πολέμου
* Ιζολιάτσια
* Ορθόδοξο σχίσμα Μόσχας-Κωνσταντινούπολης (2018)
* Διαδηλώσεις κατά της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022)
* Στρατιωτικός νόμος στην Ουκρανία
* Z (ρωσικό σύμβολο)
 |
| * π
* σ
* ε
 |

Η **Μάχη του Μπαχμούτ** είναι μια σειρά στρατιωτικών συγκρούσεων μέσα και κοντά στην πόλη Μπαχμούτ μεταξύ των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ντονμπάς. Ενώ ο βομβαρδισμός του Μπαχμούτ ξεκίνησε τον Μάιο του 2022, η κύρια επίθεση προς την πόλη ξεκίνησε την 1η Αυγούστου του 2022 όταν οι ρωσικές δυνάμεις προέλασαν από την Ποπάσνα με κατεύθυνση το Μπαχμούτ μετά από ουκρανική οπισθοχώρηση από το μέτωπο. 

Η κύρια δύναμη επίθεσης αποτελείται κυρίως από μισθοφόρους της ρωσικής παραστρατιωτικής οργάνωσης Ομάδας Βάγκνερ, που υποστηρίζονται από τακτικά ρωσικά στρατεύματα και αυτονομιστικές στρατιωτικές μονάδες του Λουγκάνσκ και του Ντόνεσκ.  

Από τα τέλη του 2022, μετά τις αντεπιθέσεις της Ουκρανίας στο Χάρκοβο και τη Χερσώνα, το μέτωπο Μπαχμούτ- Σολεντάρ έγινε σημαντικό επίκεντρο του πολέμου, αποτελώντας μία από τις λίγες πρώτες γραμμές στην Ουκρανία όπου η Ρωσία παρέμεινε σε επίθεση. 

Οι επιθέσεις στην πόλη εντάθηκαν τον Νοέμβριο του 2022, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις ενισχύθηκαν από μονάδες που αναπτύχθηκαν από το μέτωπο της Χερσώνας, μαζί με νεοσύλλεκτους.   Μέχρι εκείνη τη στιγμή, μεγάλο μέρος της πρώτης γραμμής ήταν πόλεμος χαρακωμάτων, με τις δύο πλευρές να έχουν υψηλές απώλειες χωρίς καμία σημαντική πρόοδο.  Οι ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν με τη χρήση πυροβολικού και συνεχείς επιθέσεις να ελέγξουν ολόκληρη την πόλη τις 20 Μαΐου 2023. 

Η ένταση των μαχών στο Μπαχμούτ έχει συγκριθεί με τον Α' και τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιστορικό
--------

Μια πολυκατοικία στο Μπαχμούτ μετά από ρωσικό βομβαρδισμό. 
Το Μπαχμούτ, παλαιότερα γνωστό ως Αρτεμίνσκ, ήταν ο τόπος της μάχης του Αρτεμίνσκ το 2014 μεταξύ της Ουκρανίας και της αυτοαποκαλούμενης αυτονομιστικής Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνετσκ. Οι φιλορώσοι αυτονομιστές είχαν καταλάβει τμήματα της πόλης κατά τη διάρκεια των φιλορωσικών αναταραχών του 2014 στην Ουκρανία τον Απρίλιο, και μια ουκρανική μονάδα ειδικών δυνάμεων μαζί με την Εθνική Φρουρά στάλθηκαν για να εκδιώξουν τους αυτονομιστές, οι οποίοι εκδιώχθηκαν στα περίχωρα της πόλης όπου οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν μέχρι τον Ιούλιο του 2014, όταν τελικά υποχώρησαν από την περιοχή. 

Κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, ένας βασικός ρωσικός στόχος ήταν να καταλάβει την περιοχή του Ντονμπάς, που αποτελείται από τις περιφέρειες του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ. Η αρχική ώθηση για το Μπαχμούτ ήταν μέρος μιας προσπάθειας να περικυκλωθούν οι ουκρανικές δυνάμεις στο Σιεβιεροντονέτσκ - Lysychansk, μαζί με μια άλλη ώθηση από την κατεύθυνση του Λυμάν, θα δημιουργούσε έναν θύλακα και θα παγίδευε εκεί τις ουκρανικές δυνάμεις.  Από τις 17 Μαΐου, οι ρωσικές δυνάμεις άρχισαν να βομβαρδίζουν το Μπαχμούτ, σκοτώνοντας πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων ένα παιδί δύο ετών.  

Μετά την πτώση της Ποπάσνα στις 22 Μαΐου, οι ουκρανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από την πόλη για να ενισχύσουν τις θέσεις στο Μπαχμούτ.  Εν τω μεταξύ, οι ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν να προχωρήσουν στον αυτοκινητόδρομο Μπαχμούτ-Lysychansk, θέτοντας σε κίνδυνο τα εναπομείναντα ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή Lysychansk-Sievierodonetsk.   Το ρωσικό σημείο ελέγχου κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου κατεδαφίστηκε αργότερα, αν και οι μάχες ξανάρχισαν στις 30 Μαΐου κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου Kostiantynivka - Μπαχμούτ, όπου οι ουκρανικές δυνάμεις υπερασπίστηκαν με επιτυχία τον αυτοκινητόδρομο.  

Ο βομβαρδισμός του Μπαχμούτ συνεχίστηκε τον υπόλοιπο Ιούνιο και Ιούλιο, κλιμακούμενος μετά την έναρξη της μάχης του Σίβερσκ στις 3 Ιουλίου.  Μετά τις μάχες του Sievierodonetsk και του Lysychansk στις αρχές Ιουλίου, οι ρωσικές και αυτονομιστικές δυνάμεις κατέλαβαν όλη την περιφέρεια Λουχάνσκ και το πεδίο της μάχης μετατοπίστηκε προς τις πόλεις Μπαχμούτ και Σολεντάρ. Στις 25 Ιουλίου, οι ουκρανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τον ηλεκτρικό σταθμό Vuhlehirska, μαζί με την κοντινή πόλη Novoluhanske, δίνοντας στις ρωσικές και αυτονομιστικές δυνάμεις ένα «μικρό τακτικό πλεονέκτημα» έναντι του Μπαχμούτ.  Δύο μέρες αργότερα στις 27 Ιουλίου, οι βομβαρδισμοί στο Μπαχμούτ είχαν τρεις πολίτες νεκρούς και τραυματίες άλλους τρεις. 

Πριν από τη μάχη στο Μπαχμούτ, ο Ουκρανός ταξίαρχος Oleksandr Tarnavskiy ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία είχε ένα πλεονέκτημα ανθρώπινου δυναμικού πέντε προς έναν έναντι της Ουκρανίας κατά μήκος του ανατολικού μετώπου.

Μάχες
-----

### Πρόωρος βομβαρδισμός και ρωσική κατάληψη (Αύγουστος-Οκτώβριος 2022)

Την 1η Αυγούστου, οι ρωσικές δυνάμεις εξαπέλυσαν μαζικές χερσαίες επιθέσεις σε οικισμούς νότια και νοτιοανατολικά του Μπαχμούτ. Τόσο το ρωσικό υπουργείο Άμυνας όσο και η φιλορωσική ιστοσελίδα Telegram ισχυρίστηκαν ότι η μάχη του Μπαχμούτ είχε ξεκινήσει.   Την επόμενη μέρα, η Ουκρανία ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις αύξησαν τις αεροπορικές επιδρομές και τους βομβαρδισμούς του Μπαχμούτ, ξεκινώντας μια χερσαία επίθεση στο νοτιοανατολικό τμήμα της πόλης.  Στις 4 Αυγούστου, μισθοφόροι της Ομάδας Βάγκνερ κατάφεραν να σπάσουν τις ουκρανικές άμυνες και να φτάσουν στην οδό Πατρίς Λουμούμπα στα ανατολικά προάστια του Μπαχμούτ.  Τις επόμενες ημέρες, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν να πιέζουν προς το Μπαχμούτ από το νότο, με το ουκρανικό γενικό επιτελείο να δηλώνει στις 14 Αυγούστου ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν «μερική επιτυχία» κοντά στο Μπαχμούτ, αλλά δεν προσέφεραν λεπτομέρειες. 

Νυχτερινοί βομβαρδισμοί στο κέντρο της πόλης στις 21 Σεπτεμβρίου έκαψαν το Παλάτι Πολιτισμού Μαρτινόφ, όπου λειτουργούσε το αρχηγείο ανθρωπιστικής βοήθειας. Κατά την κατάσβεση της πυρκαγιάς βομβαρδίστηκε η τοπική πυροσβεστική υπηρεσία, η οποία ανέφερε ότι δύο μέλη του προσωπικού τραυματίστηκαν και υπέστησαν ζημιές σε εξοπλισμό.  Τη νύχτα, ένα πενταόροφο κτίριο καταστράφηκε μερικώς από ρωσικούς βομβαρδισμούς.   Μια ρωσική πυραυλική επίθεση στις 22 Σεπτεμβρίου κατέστρεψε την κύρια γέφυρα του Μπαχμούτ που διχοτομεί την πόλη, διακόπτοντας τόσο τα ταξίδια των πολιτών όσο και την ουκρανική στρατιωτική επιμελητεία. 

Στις 7 Οκτωβρίου, οι ρωσικές δυνάμεις προχώρησαν στα χωριά Zaitseve και Opytne στα νότια και νοτιοανατολικά προάστια του Μπαχμούτ, ενώ στις 10 Οκτωβρίου, το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου ισχυρίστηκε ότι τα ρωσικά στρατεύματα προχώρησαν πιο κοντά στο Μπαχμούτ.   Στις 12 Οκτωβρίου, οι ρωσικές δυνάμεις ισχυρίστηκαν ότι κατέλαβαν το Opytne, που βρίσκεται 3 χλμ νότια του Μπαχμούτ και του Ivanhrad, αν και αυτές οι πόλεις εξακολουθούσαν να αμφισβητούνται.  Ουκρανικές πηγές ανέφεραν ότι μια μικρή αντεπίθεση στις 24 Οκτωβρίου απώθησε τις ρωσικές δυνάμεις από ορισμένα εργοστάσια στα ανατολικά προάστια της πόλης, κατά μήκος της οδού Πατρίς Λουμούμπα. 

### Χειμερινή κλιμάκωση (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2022)

Ένα ουκρανικό όρυγμα κατά τη διάρκεια της μάχης, Νοέμβριος 2022
Ένας Ουκρανός στρατιώτης σε μια τάφρο κοντά στο Μπαχμούτ, Νοέμβριος 2022
Στις αρχές Νοεμβρίου, μεγάλο μέρος των μαχών γύρω από το Μπαχμούτ είχε περιέλθει σε συνθήκες πολέμου χαρακωμάτων, με καμία από τις δύο πλευρές να σημειώνει σημαντικές επιτυχίες και εκατοντάδες απώλειες να αναφέρονται καθημερινά εν μέσω σφοδρών βομβαρδισμών και πυρών πυροβολικού.   Την 1η Νοεμβρίου, ο Ουκρανός δημοσιογράφος Γιούρι Μπουτούσοφ περιέγραψε την εξελισσόμενη φύση της μάχης σε μια συνέντευξη. Ο Μπουτούσοφ σημείωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν *τεράστιες απώλειες κάθε μέρα* στο Μπαχμούτ και στα περίχωρά του από τις αρχές Μαΐου, αλλά επέμεινε ότι προσάρμοζαν τις τακτικές τους ενάντια στους ολοένα και πιο εξουθενωμένους Ουκρανούς υπερασπιστές. Σημείωσε ότι οι Ρώσοι συγκέντρωναν πολλές μικρές ομάδες πεζικού για να σπάσουν τις γραμμές άμυνας σε στενά τμήματα του μετώπου. 

Οι ρωσικές δυνάμεις παραβίασαν τις γραμμές άμυνας κατά μήκος της νότιας πλευράς του Μπαχμούτ, καταλαμβάνοντας τα χωριά Andriivka, Ozarianivka και Zelenopillia και πραγματοποιώντας μικρές προόδους στο Opytne μέχρι τις 28-29 Νοεμβρίου.   Οι μισθοφόροι της Βάγκνερ επιτέθηκαν στην Κουργιουμίβκα, δίπλα στην Οζαριανίβκα, με ορισμένους Ρώσους δημοσιογράφους να ισχυρίζονται ότι ο οικισμός κατελήφθη. Οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθηκαν επίσης σε ουκρανικές θέσεις νοτιοανατολικά του Μπαχμούτ.   Στις 3 Δεκεμβρίου, ο Σέρχι Τσερεβάτι, εκπρόσωπος της Ανατολικής Διοίκησης της Ουκρανίας, περιέγραψε το μέτωπο του Μπαχμούτ ως *την πιο αιματηρή, σκληρή και βάναυση μάχη στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο μέχρι στιγμής*, προσθέτοντας ότι οι Ρώσοι είχαν πραγματοποιήσει 261 επιθέσεις πυροβολικού μόνο την προηγούμενη μέρα. 

Την ίδια μέρα, ένας εθελοντής της Γεωργίας είπε στα μέσα ενημέρωσης ότι μια ομάδα Γεωργιανών εθελοντών είχε περικυκλωθεί κατά τη διάρκεια συγκρούσεων κοντά στο Μπαχμούτ. Ο διοικητής τραυματίστηκε και πέντε ή έξι εθελοντές, που υπηρετούσαν στην 57η Ταξιαρχία της Ουκρανίας, είχαν σκοτωθεί, κάτι που ώθησε την πρόεδρο της Γεωργίας Σαλομέ Ζουραμπισβίλι να εκφράσει τα συλλυπητήρια της.  Στις 6–7 Δεκεμβρίου, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ισχυρίστηκε ότι οι δυνάμεις τους, συμπεριλαμβανομένων των μισθόφορων της Βάγκνερ, είχαν αποκρούσει με επιτυχία τις ουκρανικές αντεπιθέσεις νότια του Μπαχμούτ.  Ο διοικητής του τάγματος Svoboda της Εθνοφρουράς της Ουκρανίας, υπερασπιζόμενος τη νότια πλευρά του Μπαχμούτ, δήλωσε ότι *πολεμούσαν για κάθε θάμνο* και προέβλεψε ότι η Ρωσία θα δυσκολευτεί να ξεπεράσει ένα κανάλι πάνω και πίσω από την Kudriumivka. 

Στις 9 Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τη Ρωσία ότι κατέστρεψε το Μπαχμούτ, αποκαλώντας την *άλλη μια πόλη του Ντονμπάς που ο ρωσικός στρατός μετέτρεψε σε καμένα ερείπια*. Ο πρώην στρατιώτης και αυτόπτης μάρτυρας της μάχης Πέτρο Στόουν αποκάλεσε το μέτωπο του Μπαχμούτ "κρεατομηχανή", λέγοντας ότι οι Ρώσοι κάλυπταν το Μπαχμούτ με πυρά 24 ώρες το 24ωρο.  Στρατιώτες της 24ης ΜηχανοκίνητηςΤαξιαρχίας της Ουκρανίας αφηγήθηκαν πρόσφατες εμπλοκές στο πεδίο της μάχης στα μέσα ενημέρωσης, όπως μια πολυήμερη μάχη με 50 Ρώσους στρατιώτες σε μια δεντροστοιχία όπου σε ορισμένα σημεία "είμασταν μόνο 100 μέτρα μακριά". Ουκρανοί στρατιώτες ισχυρίστηκαν ότι τα ρωσικά στρατεύματα πρώτης γραμμής συχνά επιτέθηκαν με μικρή υποστήριξη από τανκ, με μισθοφόρους της Βάγκνερ να χρησιμεύουν ως κύρια στρατεύματα επίθεσης και ανεπαρκώς εξοπλισμένοι Ρώσοι νεοσύλλεκτοι να κρατούν αμυντικές θέσεις. Ένας Ουκρανός στρατιώτης ισχυρίστηκε ότι το 80 %του εναπομείναντος άμαχου πληθυσμού, που επιζούσε στα υπόγεια και προμηθεύονταν από κινητά φορτηγά παντοπωλείου που εισέρχονται περιοδικά στην πόλη, ήταν φιλορώσοι.  

Ένα 9K22 Tunguska της 30ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας στην περιοχή του Μπαχμούτ. Στις 11–13 Δεκεμβρίου, ρωσικές πηγές ισχυρίστηκαν ότι μισθοφόροι της Βάγκνερ είχαν παραβιάσει την άμυνα στο ανατολικό Μπαχμούτ, καταλαμβάνοντας το βόρειο τμήμα της οδού Fyodor Maksimenko στην περιοχή Zabakhmutka  και έχοντας προχωρήσει κατά μήκος της οδού Πατρίς Λουμούμπα στη βιομηχανική ζώνη, καταλαμβάνοντας πλήρως το εργοστάσιο Siniat ALC. Στα περίχωρα, η Βάγκνερ φέρεται επίσης να εισέβαλε στο Πιντόροντνε, που βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του Μπαχμούτ, και έκανε μικρές προόδους εν μέσω σφοδρών μαχών στο Opytne, στη νότια προσέγγιση του Μπαχμούτ.   Οι ισχυρισμοί για ρωσικές προόδους δεν επαληθεύτηκαν ανεξάρτητα εκείνη την εποχή, αλλά το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο επιβεβαίωσε τις συγκρούσεις στο Bakhmutske, το Soledar και το Pidhorodne, αν και ισχυρίστηκε ότι απέκρουσε όλες τις επιθέσεις. Στις 11 Δεκεμβρίου μια σιδηροδρομική γέφυρα πάνω από τον αυτοκινητόδρομο E40 (M-03) βόρεια του Μπαχμούτ καταστράφηκε. οι Ρώσοι κατηγόρησαν τους Ουκρανούς ότι το κατεδάφισαν για να εμποδίσουν τη μελλοντική ρωσική προέλαση προς το Σλοβιάνσκ.   [*χρειάζεται μη πρωτογενή πηγή*]  Περίπου την ίδια περίοδο, προέκυψαν φήμες ότι η 93η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία επρόκειτο να αποχωρήσει από το Μπαχμούτ λόγω των μεγάλων απωλειών. Η ουκρανική ανώτατη διοίκηση δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε τις φήμες, αλλά διευκρίνισε ότι υπήρχαν προγραμματισμένες εναλλαγές, αναδιάταξη μονάδων σε άλλα μέτωπα. 

Στις 13 Δεκεμβρίου, ρωσικές πηγές υποστήριξαν ότι είχαν ξεκινήσει αστικές οδομαχίες στους ανατολικούς και νοτιοανατολικούς τομείς του Μπαχμούτ, ιδιαίτερα κατά μήκος της λεωφόρου Pershotravnevyy μέχρι την οδό Dobroliubova στη Zabakhmutka, ενώ ισχυρίστηκαν επίσης ότι το 90% του Opytne είχε καταληφθεί εν μέσω σκληρής ουκρανικής αντίστασης. Το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο δήλωσε ότι απέκρουσε επιτυχώς επιθέσεις βορειοανατολικά και νότια του Μπαχμούτ από τις κατευθύνσεις Soledar και Kurdiumivka, αντίστοιχα.   [*χρειάζεται μη πρωτογενή πηγή*]    Στις 17 Δεκεμβρίου, εμφανίστηκε στο διαδίκτυο ένα βίντεο από χαρακώματα στο κέντρο του Μπαχμούτ, που υποδεικνύουν ότι οι Ουκρανοί υπερασπιστές προετοιμάζονταν για αστική μάχη. 

Στις 18–19 Δεκεμβρίου, οι ουκρανικές δυνάμεις, αντεπιτέθηκαν κατά μήκος της οδού Fyodor Maksimenko και απώθησαν τις δυνάμεις της Βάγκνερ πίσω στα ανατολικά προάστια της προαστιακής περιοχής, εν μέσω συγκρούσεων στους δρόμους. Εν τω μεταξύ, η Ομάδα Κρούσης Κοινών Δυνάμεων της Ουκρανίας ανέφερε ότι απώθησε καθημερινά «πέντε έως επτά» ρωσικές ομάδες διείσδυσης κοντά στο Μπαχμούτ.   Ένας Ουκρανός διοικητής ανέφερε ότι μια πληθώρα drone επέτρεψε γρήγορες απαντήσεις σε μικρές ρωσικές επιθέσεις στα περίχωρα, ενώ ισχυρίστηκε επίσης ότι η Ρωσία δεν έλεγχε την ανατολική βιομηχανική ζώνη του Μπαχμούτ. Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), μια δυτική δεξαμενή σκέψης και παρατηρητής πολέμου, δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τον ισχυρισμό ότι η Ουκρανία έλεγχε πλήρως τα περίχωρα εκείνη την εποχή. 

Στις 20–21 Δεκεμβρίου, ο Πρόεδρος Ζελένσκι πραγματοποίησε μια απροειδοποίητη επίσκεψη στο μέτωπο του Μπαχμούτ, όπου συναντήθηκε με στρατιώτες, απένειμε μετάλλια και εκφώνησε ομιλία.  Εν τω μεταξύ, ο σφοδρός βομβαρδισμός και οι μάχες στα περίχωρα του Μπαχμούτ   συνεχίστηκαν καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προσπαθούσαν συνεχώς να σπάσουν τις εδραιωμένες ουκρανικές θέσεις στα πλευρά της πόλης. Σύμφωνα με πληροφορίες, μισφοφόροι της Βάγκνερ επιτέθηκαν σε οχυρά στο Bakhmutske, Pidhorodne και Klishciivka, που βρίσκονται κατά μήκος των βορειοανατολικών και νοτιοδυτικών πτερυγίων του Μπαχμούτ αντίστοιχα, ενώ οι Ουκρανοί συνέχισαν να κρατούν το βόρειο Opytne, αμβλύνοντας την προέλαση της Ρωσίας από τα νότια. 

Στις 26 Δεκεμβρίου, ο κυβερνήτης του Ντόνετσκ της Ουκρανίας Pavlo Kyrylenko είπε ότι πάνω από το 60% της υποδομής του Bakhmut υπέστη ζημιές ή καταστράφηκαν.  Το ISW έκρινε ότι η προέλαση της Ρωσίας στο Μπαχμούτ είχε αποκορυφωθεί στις 28 Δεκεμβρίου, εκτιμώντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις και οι δυνάμεις Βάγκνερ είχαν αυξηθεί ολοένα και περισσότερο ανίκανες να διατηρήσουν την προηγούμενη κλίμακα επιθέσεων πεζικού και φράγματα πυροβολικού.  Μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου 2023, ο ρυθμός των μαχών και ο ρυθμός των πυρών του πυροβολικού στον τομέα του Μπαχμούτ είχαν μειωθεί σημαντικά και η Kyiv Independent παρατήρησε ότι η μάχη ήταν *κοντά στο αποκορύφωμα της*. 

### Συνεχιζόμενες επιθέσεις και κατάληψη της πόλης απο τους Ρωσους (Ιανουάριος 2023–20 Μαΐου 2023)

Μετά από μια τοπική επίθεση στις αρχές Ιανουαρίου 2023, οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την κοντινή πόλη Soledar, που βρίσκεται 20 χλμ βόρεια του Μπαχμούτ, έως τις 16 Ιανουαρίου 2023. Στην αξιολόγησή του στις 7 Ιανουαρίου, το ISW είχε θεωρήσει ότι η κατάληψη του Σολεντάρ βοηθούσε τις ρωσικές δυνάμεις να προχωρήσουν στο Μπαχμούτ από τον βορρά, αν και εκτίμησε ότι θα έπρεπε να πάρουν τον έλεγχο του αυτοκινητόδρομου T0513 Σίβερσκ-Μπαχμούτ, που βρίσκεται 7 χλμ δυτικά των θέσεων της Ρωσίας κοντά στο Σολεντάρ, για να κόψει τις γραμμές ανεφοδιασμού της Ουκρανίας προς το Μπαχμούτ.  

Μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2023, τόσο το ρωσικό υπουργείο Άμυνας όσο και οι δυνάμεις της Βάγκνερ ισχυρίστηκαν ότι κατέλαβαν το Klishchiivka, ένα χωριό που βρίσκεται 9 χλμ νοτιοδυτικά του Μπαχμούτ, αν και το Reuters δεν μπορούσε να επαληθεύσει τους ισχυρισμούς εκείνη τη στιγμή.    Την 1η Φεβρουαρίου, *οι New York Times* ανέφεραν ότι οι Ρώσοι είχαν αυξήσει την εντατικοποίηση των επιθέσεων στην πόλη και τις γύρω περιοχές.  Μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου, οι ρωσικές δυνάμεις περικύκλωσαν το Μπαχμούτ από τα ανατολικά, νότια, βόρεια και βορειοδυτικά. 

Στα μέσα Μαΐου 2023 η πόλη κατελήφθη εξολοκλήρου από το ρωσικό στρατό και οι εναπομείνασες Ουκρανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν στα μετόπισθεν. Η Ουκρανική ηγεσία καθυστέρησε αρκετές μέρες μέχρι να ανακοινώσει την κατάληψη της πόλης από τις ρωσικές δυνάμεις.

### Απόσυρση Ομάδας Βάγκνερ και ουκρανική αντεπίθεση (25 Μαΐου 2023-Σήμερα)

Στις 25 Μαΐου του 2023 ο αρχηγός της Ομάδας Βάγκνερ, Γιεβγκένι Πριγκόζιν ανακοίνωσε πως το σύνολο των μονάδων της ομάδας είχαν σκοπό να αποχωρήσουν από το Μπαχμούτ και να επιστρέψουν στις βάσεις τους για να ανασυνταχθούν. Εκμεταλλευόμενες την αποχώρηση των μισθοφόρων της Βάγκνερ οι ουκρανικές ταξιαρχίες με κυριότερη την 3η Ταξιαρχία Εφόδου, από τα τέλη Μαΐου εξαπέλυσαν μια σειρά απο αντεπιθέσεις καταφέρνοντας να εκδιώξουν τον ρώσικο στρατό από τα περίχωρα της πόλης Ιβανίβσκε. Ταυτόχρονα μέχρι το τέλος του Αυγούστου ο Ουκρανικός στρατός είχε καταλάβει τα υψηπέδη νότια του Μπαχμούτ, ενω κατάφερε επίσης να ανακαταλάβει το μεγαλύτερο τμήμα του χωριού Klischiivka, καθώς επίσης και των σημαντικών οχυρωματικών έργων που βρίσκονται βόρεια απο αυτό. Αντίστοιχα ο ουκρανικός στρατός σημείωσε επιτυχίες και προς την κατεύθηνση των χωριων Andriivka και Kurdyumivka, νότια του Μπαχμούτ. Μάλιστα στις 15 Σεπτεμβρίου του 2023 ο ουκρανικός στρατός ισχυρίστηκε πως κατέλαβε πλήρως το χωριό Andriivka. Αντιθέτως οι αντεπιθέσεις στα βόρεια περίχωρα του Μπαχμούτ είχαν λιγότερη επιτυχία καθώς ο Ουκρανικός στρατός απέτυχε να καταλάβει την berkhivka και τα γύρω υψώματα και αναγκάστηκε να υποχωρήσει από τα όρια του χωριού.

Θύματα
------

Λόγω της ομίχλης του πολέμου και των εσκεμμένα αδημοσίευτων αριθμών θυμάτων και από τις δύο πλευρές, ο πραγματικός αριθμός των απωλειών στρατιωτικών και πολιτών λόγω της μάχης είναι άγνωστος, αν και οι απώλειες εικάζεται ότι είναι βαριές. Τα μέσα ενημέρωσης υπολόγισαν εκατοντάδες πολίτες και στρατιωτικούς και από τις δύο πλευρές που σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν κάθε μέρα εν μέσω συνθηκών στο πεδίο της μάχης που θυμίζουν τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

### Στρατιωτικές απώλειες

Στις 10 Νοεμβρίου, οι Ουκρανοί ισχυρίστηκαν ότι η ομάδα Wagner είχε σχεδόν 140 απώλειες τις τελευταίες 24 ώρες, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 40 ανδρών που σκοτώθηκαν, σε μάχες κοντά στο Bakhmut.  Στις αρχές Δεκεμβρίου, η ουκρανική κυβέρνηση υπολόγισε ότι 50-100 Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν στον τομέα Μπαχμούτ κάθε μέρα.  Ορισμένοι Ουκρανοί διοικητές υπολόγισαν ότι η Ρωσία υπέστη 100-300 απώλειες μόνο στο Bakhmut μερικές ημέρες.  Στις 22 Δεκεμβρίου, ο Τζον Κίρμπι, εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, είπε ότι οι πληροφορίες των Ηνωμένων Πολιτειών είχαν δείξει ότι περίπου 1.000 μισθοφόροι της Βάγκνερ είχαν σκοτωθεί κοντά στο Μπαχμούτ τις τελευταίες εβδομάδες.  Στις 25 Δεκεμβρίου, ο ουκρανικός στρατός ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία είχε χάσει 140 νεκρούς και 180 τραυματίες στο μέτωπο του Μπαχμούτ τις προηγούμενες δύο ημέρες.  

Στις αρχές Ιανουαρίου 2023, ένας στρατιώτης της Ουκρανικής Εθνοφρουράς ισχυρίστηκε σε μια συνέντευξη στο UNIAN ότι ο Βάγκνερ υπέστη σχεδόν 80% απώλειες σε επιθέσεις, καθώς οι τραυματίες δεν διασώζονται και αφήνονται να πεθάνουν.  Ο ουκρανικός στρατός ισχυρίστηκε ότι 277 Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν και 258 τραυματίστηκαν μόνο στις 31 Ιανουαρίου.  Την 1η Φεβρουαρίου, το Associated Press ανέφερε ότι η Ομάδα Βάγκνερ σκότωσε περισσότερους από 4.100 στρατιώτες της και τραυματίστηκαν επιπλέον 10.000, με 1.000 νεκρούς στα τέλη Νοεμβρίου και αρχές Δεκεμβρίου 2022 κοντά στο Μπαχμούτ, σύμφωνα με το ISW. 

Στις 27 Νοεμβρίου, οι *New York Times* ανέφεραν υψηλό επίπεδο απωλειών και για τους δύο στρατούς, τοποθετώντας επίσης τον αριθμό των Ουκρανών τραυματιών σε 290 τις προηγούμενες 36 ώρες.  Στις 29 Δεκεμβρίου, ο Σύμβουλος του Γραφείου του Προέδρου της Ουκρανίας Ολεξίι Αρεστόβιτς δήλωσε ότι η Ουκρανία υφίσταται σοβαρές απώλειες κατά μήκος του μετώπου Σολεντάρ - Μπαχμούτ, αλλά ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία είχε ακόμη μεγαλύτερες απώλειες.   Οι New York Times ανέφεραν ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να έχει εκατοντάδες θύματα στο μέτωπο του Μπαχμούτ κάθε μέρα. 

Στις 5 Νοεμβρίου, ο αντιδήμαρχος του Μπαχμούτ ισχυρίστηκε ότι περισσότεροι από 120 άμαχοι είχαν σκοτωθεί στην ίδια την πόλη.  Στις αρχές Δεκεμβρίου, μόνο μεταξύ 7.000 και 15.000 από τον προπολεμικό πληθυσμό του Μπαχμούτ των 80.000 παρέμειναν στην πόλη.   Στις 16 Δεκεμβρίου, τρεις πολίτες τραυματίστηκαν από βομβαρδισμούς.  Μέχρι τις 13 Ιανουαρίου 2023, οι βομβαρδισμοί στο Μπαχμούτ είχαν σκοτώσει τουλάχιστον 22 επιπλέον πολίτες και τραυμάτισαν 72 από τις αρχές Δεκεμβρίου.  Από τις 13 Ιανουαρίου, οι ρωσικές επιθέσεις στο Μπαχμούτ έχουν σκοτώσει τουλάχιστον τρεις ακόμη άμαχους.

Ανάλυση
-------

### Συνθήκες πεδίου μάχης

Ένας Ουκρανός στρατιώτης στην περιοχή του Μπαχμούτ
Η μάχη του Μπαχμούτ έχει περιγραφεί ως μια από τις πιο αιματηρές μάχες του 21ου αιώνα, με το πεδίο της μάχης να περιγράφεται ως *κρεατομηχανή* τόσο για τους Ουκρανούς όσο και για τους Ρώσους στρατιωτικούς.   Με εξαιρετικά υψηλές απώλειες, δαπανηρές επιθέσεις με πολύ μικρά εδαφικά κέρδη, εθελοντές, ΜΜΕ και κυβερνητικοί αξιωματούχοι συνέκριναν τη μάχη στο Μπαχμούτ με τις συνθήκες του πεδίου μάχης στο δυτικό μέτωπο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.  

Ο συνταξιούχος συνταγματάρχης του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ Άντριου Μίλμπουρν, αρχηγός μιας ξένης εθελοντικής ομάδας στην Ουκρανία που ονομάζεται Ομάδα Μότσαρτ και αυτόπτης μάρτυρας, συνέκρινε τις συνθήκες στην ύπαιθρο του Μπαχμούτ με τη Μάχη του Πασεντάλε και την ίδια την πόλη με τη Δρέσδη στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.  Στις 11 Ιανουαρίου 2023, ο προεδρικός σύμβουλος της Ουκρανίας Μιχάιλο Ποντολιάκ περιέγραψε τις μάχες που συνεχίζονται στο Μπαχμούτ και το Σολεντάρ ως τις πιο αιματηρές από την έναρξη της εισβολής. 

### Προσωπικό και τακτική

Οι ρωσικές δυνάμεις επίθεσης αποτελούνται κυρίως από μισθοφόρους και πρώην κατάδικους της Ομάδας Βάγκνερ, ενισχύσεις από άλλες γραμμές του μετώπου στην Ουκρανία και νεοσύλλεκτους.  Ορισμένοι παρατηρητές παρομοίασαν τις ρωσικές τακτικές με σοβιετικού τύπου επιθέσεις, όπου επιτίθενται επανειλημμένα σε ουκρανικές θέσεις με μονάδες πεζικού.   Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυνάμεις της Βάγκνερ αποτελούνταν από μια πλειοψηφία στρατολογημένων, υποεκπαιδευμένων πρώην κατάδικων και μια μειοψηφία καλά εκπαιδευμένων εργολάβων που υπηρετούσαν ως διοικητές ομάδων που λειτουργούν αποτελεσματικά και κρυπτογραφούν τις ραδιοεπικοινωνίες. 

Ορισμένοι Ουκρανοί στρατιώτες ισχυρίστηκαν ότι η Βάγκνερ χρησιμοποίησε τους πρώην κατάδικους του ως *ανθρώπινο δόλωμα* πρώτης γραμμής για να αποκαλύψει τις ουκρανικές θέσεις, με εκείνους που αρνούνταν να προχωρήσουν να απειλούνται με εκτέλεση από εκτελεστικά τμήματα ή στρατεύματα υποχώρησης    και όσοι τραυματίστηκαν στις επιθέσεις συνήθως δεν διασώθηκαν.  Η Ρωσία έχει βάλει στο στόχαστρο το Bakhmut με ιρανικά drones αφού 450 από αυτά στάλθηκαν στη Ρωσία στα μέσα Οκτωβρίου 2022. 

Οι New York Times ανέφεραν ότι η χρήση καλά εκπαιδευμένων μονάδων Εθνοφρουράς και πεζικού από την Ουκρανία ενάντια στις ελάχιστα εκπαιδευμένες δυνάμεις Βάγκνερ δέσμευε τις καλά εκπαιδευμένες μονάδες της Ουκρανίας και εμπόδιζε την Ουκρανία να διεξάγει επιθέσεις όχι μόνο στο παρόν αλλά και στο μέλλον.  Στα τέλη Ιανουαρίου 2023, η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά τις μονάδες Βάγκνερ με καλύτερα εκπαιδευμένους Εθνοφρουρούς της Ρωσίας και αλεξιπτωτιστές, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να κάνουν περαιτέρω προόδους στο Μπαχμούτ. 

Οι Ουκρανοί υπερασπιστές αποτελούνται αρχικά από την 93η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία και την 58η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία, οι οποίες αργότερα ενισχύθηκαν από πολλές άλλες μονάδες —συμπεριλαμβανομένων των ειδικών δυνάμεων και των μονάδων εδαφικής άμυνας— προκειμένου να καλυφθούν τα κενά που προκλήθηκαν από τις βαριές απώλειες.   Οι μονάδες επίσης εναλλάσσονται συνεχώς για να αναπληρώσουν τα θύματα και να αποτρέψουν την κόπωση από τη μάχη.  Στις 10 Ιανουαρίου 2023, η πολωνική δεξαμενή σκέψης Rochan Consulting υπολόγισε ότι η Ουκρανία μπορεί να έχει δέκα ταξιαρχίες που πολεμούν στο Μπαχμούτ, ή περίπου 30.000 άτομα προσωπικό. 

### Στρατηγική αξία

Η συνολική στρατηγική αξία του Μπαχμούτ έχει θεωρηθεί αμφίβολη από πολλούς αναλυτές, παρατηρώντας ότι οι πόροι και οι ζωές που ξόδεψε η Ρωσία για να επιτεθεί στην πόλη υπερβαίνουν κατά πολύ τη σημασία της.  Το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ επέμειναν και οι δύο ότι η κατάληψη του Μπαχμούτ θα ήταν απλώς μια συμβολική νίκη για τη Ρωσία και όχι στρατηγική.   Ορισμένοι παρατηρητές σημείωσαν ότι το Μπαχμούτ είναι ένας βασικός περιφερειακός κόμβος εφοδιασμού και μεταφορών από όπου διέρχονται δύο δρόμοι, ο T0504 προς Kostiantynivka και ο T0513 προς το Siversk.

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. 1 2  Higgins, Andrew; Bigg, Matthew Mpoke (2022-11-06). «Russia Looks to Private Militia to Secure a Victory in Eastern Ukraine» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-11-29.
3. ↑
4. ↑  David Axe (October 25, 2022). «A Fierce Ukrainian Mechanized Brigade Is Routing Russian Mercenaries In One Symbolic Eastern Town». *Forbes*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 October 2022.. Ανακτήθηκε στις 26 October 2022.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑
17. ↑
18. ↑
19. ↑
20. ↑
21. ↑
22. ↑
23. ↑
24. ↑
25. ↑
26. ↑
27. ↑
28. 1 2   *RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, MAY 22*, ISW, ανακτήθηκε στις 27 May 2022
29. ↑  Landry, Carole (2022-11-28). «Russia's Battle for Bakhmut» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-02.
30. ↑  Brown, Chris (1 Δεκεμβρίου 2022). «Why the battle for the small city of Bakhmut is so important to both Russia and Ukraine». *Canadian Broadcasting Corporation*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2022.
31. ↑  Gibbons-Neff, Thomas; Yermak, Natalia; Hicks, Tyler (2022-11-27). «In Ukraine, Bakhmut Becomes a Bloody Vortex for 2 Militaries» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-11-29.
32. 1 2  Vasilyeva, Nataliya (2022-11-17). «Heavy fighting in eastern Ukraine raises fears Moscow is reinforcing new epicentre of war» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-11-18.
33. 1 2  «Fighting in Ukraine descends into trench warfare as Russia looks to break through». *The Guardian*. 28 November 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 29 November 2022.
34. ↑  «Zelenskyy: 'Bakhmut is only in our hearts' after Ukraine loses control of destroyed city to Russia». *AP NEWS* (στα Αγγλικά). 20 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2023.
35. ↑  «Intense Fighting Reported In Ukraine's Soledar As Kremlin Tamps Down Victory Claims» (στα αγγλικά). *RadioFreeEurope/RadioLiberty*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 2023-01-11.
36. ↑  «Senior Defense Official and Senior Military Official Hold a Background Briefing». *U.S. Department of Defense* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2023.
37. ↑  «In Ukraine's Bakhmut, war is never far away». France24. 12 Ιουλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2022.
38. ↑  «7 лет свободы Бахмута. В этой интерактивной хронике все, что пережил город во время оккупации». *Свої.City* (στα Ουκρανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2022.
39. ↑  Axe, David. «Russia Is Wasting Its Last Good Troops In A Pointless Attack On A Worthless Town». *Forbes* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2022.
40. ↑  «Від Вугледара до Бахмута. Росія сьогодні масовано обстрілює Донецьку область» [From Vugledar to Bakhmut. Today, Russia is massively shelling the Donetsk region]. *РБК-Україна*. 17 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2022.
41. ↑  «Кількість жертв обстрілу будинку у Бахмуті зросла до п'яти, серед них дворічна дитина» [The number of victims of the shelling of a house in Bakhmut has increased to five, including a two-year-old child]. Укрінформ. 18 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2022.
42. ↑  «Траса Бахмут-Лисичанськ опинилася під обстрілом ворога» [The Bakhmut-Lysychansk route came under enemy fire]. Мілітарний. 24 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2022.
43. ↑  «Окупанти прорвали українську оборону в районі Попасної» [The occupiers broke through Ukrainian defenses in the Popasnaya area]. Ukrainian Military Pages. 25 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2022.
44. ↑  «Ukrajinske trupe brane vitalni put na istoku» [Ukrainian troops are defending a vital road in the east] (στα Bosnian). Free Europe. 30 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2022. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
45. ↑  «ЗСУ ліквідували ворожий блокпост на трасі з Бахмута до Лисичанська» [The Armed Forces eliminated the enemy checkpoint on the road from Bakhmut to Lysychansk]. Букви. 26 Μαΐου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2022.
46. ↑  «Russians trying to improve tactical position in Bakhmut direction». Ukrinform. 16 Ιουνίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2022.
47. ↑  «Russians prepare offensive on Siversk, Soledar – General Staff» (στα Αγγλικά). 26 Ιουλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.
48. ↑  «July 27, 2022 Russia-Ukraine news» (στα Αγγλικά). 28 Ιουλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.
49. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, August 1». *Critical threats*. 1 Αυγούστου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.
50. ↑  «August 1, 2022 Russia-Ukraine news». CNN. 2 Αυγούστου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Αυγούστου 2022.
51. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, August 2». *Critical threats*. 2 Αυγούστου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.
52. ↑  «The Wagner PMC, supported by Russian artillery, was able to break through to Patrice Lumumba Street in Bakhmut from the eastern side. Insider reports that an AFU roadblock was destroyed in the – XUA-фото войны». 4 Αυγούστου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Αυγούστου 2022.
53. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, August 14». The Institute for the Study of War. 14 August 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 August 2022.. Ανακτήθηκε στις 15 August 2022.
54. ↑  «В Бахмуті палає найстаріший палац культури, пошкоджена будівля ДСНС та немає води. Наслідки обстрілів на 8 вересня (ФОТО, ВІДЕО)» [In Bakhmut, the oldest palace of culture is on fire, the building of the State Emergency Service is damaged and there is no water. Consequences of shelling on September 8 (PHOTOS, VIDEO)]. *Вільне радіо*. 8 Σεπτεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2022.
55. ↑  «У Бахмуті під завалами будинку знайшли тіло загиблого» [In Bakhmut, the body of the deceased was found under the rubble of a house]. *Українська правда* (στα Ουκρανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2022.
56. ↑  Суспільне (2022-09-15). «З-під завалів зруйнованого будинку в Бахмуті рятувальники витягнули чоловіка. Рятувальні роботи продовжуються». *Суспільне | Новини* (Суспільне). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 September 2022.. Ανακτήθηκε στις 18 September 2022.
57. ↑  «Russian occupiers destroy bridge that bisects Bakhmut». *Ukrainske Pravda*. 22 September 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 December 2022.
58. ↑  «Ukraine battles Russian advance in key town of Bakhmut». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2022.
59. ↑  «Russian troops moving closer to the eastern Ukrainian town of Bakhmut, UK says». *Reuters*. 10 October 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 October 2022.. Ανακτήθηκε στις 10 October 2022.
60. ↑  «Fighter of 128th brigade Mykhailo Pokydchenko killed in Opytne area. PHOTO». Censor.NET. 6 Δεκεμβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2019.
61. ↑  «A Fierce Ukrainian Mechanized Brigade Is Routing Russian Mercenaries In One Symbolic Eastern Town». *Forbes*. 25 October 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 October 2022.. Ανακτήθηκε στις 26 October 2022.
62. ↑  «WWI near Bakhmut, Ukraine waits for long-range shells, new Russian strikes expected. What happened on the front line on November 28?». *The Insider*. 29 November 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 1 December 2022.
63. ↑  «Journalist Yuriy Butusov tells Radio NV about Russian gains and losses at Bakhmut». *Radio NV*. 2 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 4 December 2022.
64. ↑  «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, NOVEMBER 29». *ISW*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. Russian milbloggers reiterated claims that Russian forces advanced southwest of Bakhmut, taking Andriivka, Ozarianivka, and Zelenopillia (13km south of Bakhmut)
65. ↑  «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, NOVEMBER 29». *ISW*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. A Russian milblogger also claimed that Russian forces made progress in Opytne (4km south of Bakhmut) and began a ground attack on Klishchiivka (7km southwest of Bakhmut) on November 29
66. ↑  «RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, NOVEMBER 29». *ISW*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. Russian forces continued to make limited gains around Bakhmut amid reports of heavy fighting in the area on November 29. Geolocated footage posted on November 29 shows that Russian forces advanced on the southeastern outskirts of Bakhmut.
67. ↑  «Invasion Day 278 – Summary». *MilitaryLand*. 28 November 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 29 November 2022.
68. ↑  «Bakhmut 'has reputation as most bloody, cruel and brutal part of front'». *Yahoo News*. 3 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 4 December 2022.
69. ↑  «Five Georgian military volunteers killed in Ukraine: encircled near Bakhmut, Donetsk Oblast». *Yahoo News*. 4 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 4 December 2022.
70. ↑  Kaonga, Gerrard (8 Δεκεμβρίου 2022). «Wagner Group repels fresh Ukrainian advances in battle for Bakhmut—Report». *Newsweek* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2022.
71. 1 2 3 4  «Invincibility centre Bakhmut. What is happening at the most difficult axis of the front». *Pravda*. 8 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 December 2022.
72. ↑  «Russia Has 'Destroyed' Bakhmut; Donbas Front Lines 'Difficult': Zelensky». *Newsweek*. 9 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 10 December 2022.
73. ↑  «'Only 100 metres apart': Ukrainians and Russians face off in Donetsk». *The Guardian*. 9 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 10 December 2022.
74. 1 2 3  «In the 'Bakhmut meat grinder', deadlocked enemy forces slog it out». *The Guardian*. 10 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 10 December 2022.
75. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 11». *The Institute for the Study of War*. 11 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 December 2022.
76. ↑  «The situation in the Bakhmut direction - December 11, 2022». *Brussels connection*. 11 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 December 2022.
77. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 12». *The Institute for the Study of War*. 12 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 13 December 2022.
78. ↑  «Chronicle of a special military operation: events of December 12, 2022». *Rybar*. 12 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 February 2023.. Ανακτήθηκε στις 13 December 2022.
79. ↑  «Undermining the railway bridge near Bakhmut». *TPYXA*. 12 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 13 December 2022.
80. 1 2  «У ЗСУ пояснили, чи дійсно 93-тя бригада виходить з Бахмута». *ТСН.ua* (στα Ουκρανικά). 12 Δεκεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
81. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 13». *The Institute for the Study of War*. 13 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 14 December 2022.
82. ↑  «Soledar direction situation as of 15.00 December 13, 2022». *Rybar*. 13 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 14 December 2022.
83. ↑  «Ukrainian-Russian war. Day 292». *Suriyak maps*. 13 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 14 December 2022.
84. ↑  Brugen, Isabel van (14 Δεκεμβρίου 2022). «Wagner Group breach Ukrainian lines to take control of eastern Bakhmut—ISW». *Newsweek* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2022.
85. ↑  «Ice cold test of resolve in Ukraine's 'meat grinder'». *The Times*. 16 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 December 2022.
86. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 17». *The Institute for the Study of War*. 17 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 18 December 2022.
87. ↑  «Ukrainian Drone Captures Horrors of Bakhmut Battle as Fighting Rages—Video». *Newsweek*. 20 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 22 December 2022.
88. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 19». *The Institute for the Study of War*. 19 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 22 December 2022.
89. 1 2  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 21». *The Institute for the Study of War*. 21 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 22 December 2022.
90. ↑  «Ukraine war: Volodymyr Zelensky visits front-line city of Bakhmut» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2022-12-20. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-21.
91. ↑  «'Explosions Every Minute:' Inside Bakhmut As Fighting Rages». *RFE/RFL*. 19 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 22 December 2022.
92. ↑  «Russian Offensive Campaign Assessment, December 20». *The Institute for the Study of War*. 20 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 22 December 2022.
93. ↑  «Governor: Over 60% of infrastructure in Bakhmut damaged or destroyed». *Yahoo News*. 26 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 December 2022.
94. ↑  «Institute for the Study of War». *Institute for the Study of War* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2022.
95. ↑  Ponomarenko, Illia (4 Ιανουαρίου 2023). «As Battle of Bakhmut nears culmination, Ukraine's artillery gasps for more ammo». *The Kyiv Independent*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2023.
96. ↑  «Ukrainian military source: Russia controls administrative territory of Soledar». *The Kyiv Independent*. 15 Ιανουαρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2023.
97. ↑  Karolina Hird, Riley Bailey, Layne Philipson, Madison Williams, and Frederick W. Kagan. «Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2023». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2023. CS1 maint: Πολλαπλές ονομασίες: authors list (link)
98. ↑  «Russia claims capture of Klishchiivka near Ukraine's Bakhmut». *Reuters*. 20 January 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 20 January 2023.
99. ↑  «Russia's Wagner Unit Claims Control of Ukrainian Town Near Bakhmut». *Wall Street Journal*. 19 January 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 20 January 2023.
100. ↑  «Russia claims capture of village near Ukraine's Bakhmut». *Al Jazeera*. 20 January 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 20 January 2023.
101. ↑  'Russia Pours Fighters Into Battle for Bakhmut'. 1 February, *The New York Times*.
102. ↑  «Rusové obklíčili Bachmut z další strany, naznačil ukrajinský štáb». *iDNES.cz* (στα Τσεχικά). 22 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2023.
103. ↑  «Ukraine war: Wagner says Bakhmut transfer to Russian army under way» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2023-05-25.. Ανακτήθηκε στις 2023-09-10.
104. ↑  «Frontline report: Cluster munitions help Ukraine inflict "mindboggling" losses near Klishchiivka». *Euromaidan Press* (στα Αγγλικά). 8 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2023.
105. ↑  Balmforth, Tom; Pruchnicka, Anna (2023-09-15). «Ukraine troops retake village south of Bakhmut, military says» (στα αγγλικά). *Reuters*.. Ανακτήθηκε στις 2023-09-17.
106. ↑  Yau, Justin; Farmer, Ben (2022-12-09). «Inside Bakhmut: The strange and senseless death trap draining Ukraine's tired army» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-15.
107. ↑  «Ukraine says Wagner group suffered some 140 casualties in a day». *The Jerusalem Post | Jpost.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 February 2023.. Ανακτήθηκε στις 19 November 2022.
108. ↑  desk, The Kyiv Independent news (4 Δεκεμβρίου 2022). «Ukraine's military estimates 50-100 Russian troops are killed in Bakhmut sector daily». *The Kyiv Independent*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2022.
109. ↑  Yau, Justin; Farmer, Ben (2022-12-12). «Inside Bakhmut: The strange and senseless death trap draining Ukraine's tired army» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2023-01-22.
110. ↑  Holland, Steve (22 Δεκεμβρίου 2022). «Exclusive: US says Russia's Wagner Group bought North Korean weapons for Ukraine war». *Reuters*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2022.
111. ↑  «Invaders Lose 90 People Killed And 100 Wounded Around Bakhmut During Day». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 2022.
112. ↑  «Fierce Fighting Engulfs Bakhmut As Many Defiant Ukrainians Celebrate Christmas» (στα αγγλικά). *RadioFreeEurope/RadioLiberty*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-25.
113. 1 2  «Потери штурмовых групп РФ в Бахмуте составляют 80%, раненых бросают умирать - нацгвардеец». *www.unian.net* (στα Ρωσικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
114. ↑  By <a href='/profiles/tara-subramaniam'>Tara Subramaniam</a>, Charlotte Banks, Jack Guy, Adrienne Vogt, Mike Hayes and Leinz Vales (31 Ιανουαρίου 2023). «Bakhmut continues to be one of the main directions for Russian attacks, Ukrainian military says». *CNN* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2023. CS1 maint: Πολλαπλές ονομασίες: authors list (link)
115. ↑  «War's longest battle exacts high price in 'heart of Ukraine'». *AP NEWS* (στα Αγγλικά). 1 Φεβρουαρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2023.
116. ↑  «In Ukraine, Bakhmut Becomes a Bloody Vortex for 2 Militaries». *The New York Times*. 27 Νοεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
117. ↑  «Zelensky's Office admits serious losses in Bakhmut». *Ukrainska Pravda*. 30 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 31 December 2022.
118. ↑  By <a href='/profiles/kathleen-magramo'>Kathleen Magramo</a>, <a href='/profiles/eliza-mackintosh'>Eliza Mackintosh</a>, <a href='/profiles/leinz-vales'>Leinz Vales</a>, <a href='/profiles/aditi-sandal'>Aditi Sangal</a>, <a href='/profiles/matt-meyer'>Matt Meyer</a> and <a href='/profiles/adrienne-vogt'>Adrienne Vogt</a> (30 Δεκεμβρίου 2022). «Ukrainian forces face "heavy losses" in Bakhmut and Soledar, presidential adviser says». *CNN* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2022. CS1 maint: Πολλαπλές ονομασίες: authors list (link)
119. ↑  Cooper, Helene; Schmitt, Eric; Gibbons-Neff, Thomas (2023-02-02). «Soaring Death Toll Gives Grim Insight Into Russian Tactics» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 February 2023.. Ανακτήθηκε στις 2023-02-07.
120. ↑  Campbell, Joseph (2022-11-05). «'We're holding on', says deputy mayor of besieged Ukrainian city» (στα αγγλικά). *Reuters*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-15.
121. ↑  «'Hell. Just hell': Ukraine and Russia's war of attrition over Bakhmut». *Financial Times*. 2022-12-09. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-15.
122. ↑  «Bakhmut 'Totally Destroyed' as Russia Feeds Waves of Cannon Fodder into 'Meat Grinder'». *KyivPost* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2022.
123. ↑  «На Донеччині окупанти вночі обстрілювали Краматорськ, Бахмут, Мар'їнку, Вугледар (фото)». *LB.ua*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2023.
124. ↑  «DiCarlo: "The war in Ukraine is approaching its one-year anniversary, with no end in sight" | Department of Political and Peacebuilding Affairs». *dppa.un.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2023.
125. ↑  «Russian forces hit residential area in Bakhmut, killing two people, including child». *news.yahoo.com* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2023.
126. ↑  «Russians strike Bakhmut with MLRS, killing one civilian and injuring four». *www.ukrinform.net* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2023.
127. 1 2  Gibbons-Neff, Thomas; Yermak, Natalia; Hicks, Tyler (2022-11-27). «In Ukraine, Bakhmut Becomes a Bloody Vortex for 2 Militaries» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 November 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-02.
128. ↑  «Maria Senovilla: "Bakhmut is the blackest point of the Ukrainian war. Up to 400 Ukrainian soldiers a day are being killed"». *Atalayar*. 12 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 December 2022.
129. ↑  Altman, Howard (29 Νοεμβρίου 2022). «Ukraine Situation Report: The Bloody Battle For Bakhmut». *The Drive* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2022.
130. ↑  Ellyatt, Holly. «Trenches, mud and death: One Ukrainian battlefield looks like something out of World War I». *CNBC* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2022.
131. ↑  «Notorious Wagner Group Targeting Volunteers in Ukraine, U.S. Trainer Says». *Newsweek*. 7 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 10 December 2022.
132. ↑  «Fighting for Soledar and Bakhmut is the 'Bloodiest' of the War». *Kyiv Post*. 11 January 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 February 2023.. Ανακτήθηκε στις 11 January 2023.
133. 1 2   *Ukrainian Troops Say Russian 'Zombies' Repeatedly Attack Lines Around Bakhmut*, ανακτήθηκε στις 2022-12-22
134. ↑  Nov 2 (2 Νοεμβρίου 2022). «Russia's 'disposable soldiers' fighting for Bakhmut - Times of India». *The Times of India* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2022.
135. ↑  Capurro, Daniel (2022-10-27). «Moscow's reliance on human wave tactics is a catastrophe for Russia's working-age men» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 2022-12-15.
136. ↑  «Iran is preparing to send additional weapons including ballistic missiles to Russia to use in Ukraine, western officials say | CNN Politics». *CNN*. Νοεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2022.
137. ↑  Bigg, Matthew Mpoke; Gibbons-Neff, Thomas (2023-02-01). «Seeing a Prize, Russia Inundates a Ukraine City With Troops» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 February 2023.. Ανακτήθηκε στις 2023-02-01.
138. ↑  «Institute for the Study of War». *Institute for the Study of War* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2023.
139. ↑  «Russian forces may have scored rare success in battle near Bakhmut». *Financial Times*. 2023-01-10. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 January 2023.. Ανακτήθηκε στις 2023-01-10.
140. ↑  «Explainer: Why is Russia Trying So Hard to Capture the Small Ukrainian City of Bakhmut?». *The Moscow Times*. 12 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 December 2022.
141. ↑  «Russia's Costly Bakhmut Offensive Has Limited Tactical Value: U.K.». *Newsweek*. 3 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 15 December 2022.
142. ↑  «Russia says its forces capture Soledar in east Ukraine». *РБК* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2023.
143. ↑  «Ukraine Situation Report: Strategic City Of Melitopol Could Be Kyiv's Next Target». *The Drive*. 23 December 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 December 2022.. Ανακτήθηκε στις 25 December 2022.