Συντεταγμένες: 52°14′59″N 20°59′38″E﻿ / ﻿52.24972°N 20.99389°E﻿ / 52.24972; 20.99389

 Η ανατολική πλευρά του μνημείου
 Αναμνηστική πλάκα του 1946
 Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, στο μνημείο κατά την επίσκεψή του στην Πολωνία, 27 Μαΐου 2011
Το **Μνημείο των Ηρώων του Γκέτο της Βαρσοβίας** (πολωνικά: *Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie*) είναι μνημείο στη Βαρσοβία της Πολωνίας, που τιμά την Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας του 1943 κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Βρίσκεται στην περιοχή που ήταν στο παρελθόν μέρος του Γκέτο της Βαρσοβίας, στο σημείο όπου έγινε η πρώτη ένοπλη σύγκρουση της εξέγερσης.

Το μνημείο χτίστηκε εν μέρει από ναζιστικά γερμανικά υλικά που μεταφέρθηκαν αρχικά στη Βαρσοβία το 1942 από τον Άλμπερτ Σπέερ για τα προγραμματισμένα έργα του. Το ολοκληρωμένο μνημείο παρουσιάστηκε επίσημα τον Απρίλιο του 1948.

Ιστορία
-------

Το μνημείο υψώθηκε στην πλατεία που συνορεύει με την οδό Ανιελεβίτσα, την οδό Καρμελίτσκα, την οδό Λεβαρτοφσκιέγκο και την οδό Ζαμενχόφα. Από τον Αύγουστο του 1942 μέχρι το τέλος του Γκέτο της Βαρσοβίας, αυτή ήταν η τελευταία τοποθεσία της Γιούντενρατ. Ο χώρος είδε επίσης αρκετές συγκρούσεις μεταξύ Εβραίων παρτιζάνων του Γκέτο της Βαρσοβίας και των γερμανικών και βοηθητικών στρατευμάτων.

Η απόφαση να χτιστεί ένα μνημείο στους παρτιζάνους του Γκέτο πάρθηκε ήδη το 1944, από την Κεντρική Επιτροπή Πολωνοεβραίων στο Λούμπλιν.Το μνημείο σχεδιάστηκε από τον Λέον Σούζιν. Το πρώτο μέρος του μνημείου, μια μικρή αναμνηστική πλάκα, αποκαλύφθηκε στις 16 Απριλίου 1946. Η πλάκα είχε σχήμα κύκλου, με φύλλο φοίνικα, το εβραϊκό γράμμα "B" ב‎ και επιγραφή στα εβραϊκά, πολωνικά και γίντις: «Για εκείνους που έπεσαν σε έναν πρωτοφανή και ηρωικό αγώνα για την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του εβραϊκού λαού, για μια ελεύθερη Πολωνία, καθώς και για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας. Εβραίοι της Πολωνίας». Αποφασίστηκε επίσης η κατασκευή ενός μεγαλύτερου μνημείου στο μέλλον.

Το νέο, μεγαλύτερο μνημείο, σμιλεμένο από τον Νέιθαν Ραπόπορτ (ο οποίος εργάστηκε υπό την επίβλεψη του Σούζιν), αποκαλύφθηκε στις 19 Απριλίου 1948. Το μνημείο έχει ύψος 11 μέτρων. Όπως εξήγησε ο ίδιος ο Ραπόπορτ, ο «τοίχος» του μνημείου σχεδιάστηκε για να παραπέμπει όχι μόνο στους τοίχους του Γκέτο, αλλά και στο Δυτικό Τείχος (Κοτέλ) στην Ιερουσαλήμ. Οι μεγάλες πέτρες θα «είχαν πλαισιώσει τη μνήμη των γεγονότων στη Βαρσοβία στην εικονογραφική μορφή του ιερότερου τόπου του Ιουδαϊσμού». Το δυτικό μέρος του μνημείου δείχνει ένα μπρούτζινο ομαδικό γλυπτό ανταρτών - ανδρών, γυναικών και παιδιών, οπλισμένων με όπλα και βόμβες μολότοφ. Η κεντρική μορφή αυτής της ζωφόρου είναι αυτή του Μόρντεχαϊ Ανιελέβιτς (1919 - 8 Μαΐου 1943) που ήταν ο ηγέτης της Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης (ΕΟΜ, πολωνικά: *Żydowska Organizacja Bojowa*) κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. 

Το ανατολικό τμήμα του μνημείου δείχνει τη δίωξη των Εβραίων στα χέρια των ναζιστών Γερμανών καταπιεστών. Το μνημείο έχει μια τρίγλωσση πλάκα: «Εβραϊκό έθνος στους μαχητές και τους μάρτυρές του». Ο λαβραδορίτης που χρησιμοποιείται σε μέρη του μνημείου προέρχεται από γερμανικές προμήθειες, που παραγγέλθηκαν από τον Άλμπερτ Σπέερ το 1942 για προγραμματισμένα ναζιστικά γερμανικά μνημεία.

Εκδηλώσεις
----------

Το *Kniefall von Warschau* (γερμανικά για τη «υπόκλιση της Βαρσοβίας») του Βίλλυ Μπραντ πραγματοποιήθηκε μπροστά από το μνημείο το 1970, όταν ο Μπραντ ήταν Καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας.

Το Μουσείο Ιστορίας των Πολωνοεβραίων, το οποίο βρίσκεται απέναντι από το μνημείο, άνοιξε τον Απρίλιο του 2013.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  "The First Warsaw Ghetto Heroes Monument (Anielewicza St./ Zamenhofa St.) Αρχειοθετήθηκε 2019-07-11 στο Wayback Machine.". Virtual Shtetl. Μουσείο Ιστορίας των Πολωνοεβραίων. sztetl.org.pl. Retrieved 2018-02-21.
2. ↑  Άννα Στσέπαν-Βοϊναρόφσκα. «Pomnik Bohaterów Getta przy ul. Zamenhofa - Miejsca martyrologii - Zabytki - Warszawa - Wirtualny Sztetl». Sztetl.org.pl. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2012.
3. ↑  Μπαρμπάρα Ένγκελκινγκ; Γιάτσεκ Λεότσιακ (2009), *The Warsaw Ghetto: A Guide to the Perished City*, Yale University Press, (ISBN 9780300112344)
4. ↑  James E. Young: The Texture of Memory, Yale 1993, σελ. 171
5. ↑  Χάινριχ Άουγκουστ Βίνκλερ (2007). *Germany : the long road west. Vol. 2, 1933-1990*. Oxford University Press. σελίδες 264–. ISBN 978-0-19-926598-5. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μνημείο των Ηρώων του Γκέτο της Βαρσοβίας** |

* Η είσοδος στο μνημείο στο sztuka.net Αρχειοθετήθηκε 2016-03-08 στο Wayback Machine. περιλαμβάνει εικόνες