Αφίσα που διαφημίζει μια ταινία του 1916 με τη Μαίρη Πίκφορντ, μια από τις πρώτες σταρ του κινηματογράφου
Ο όρος **αστέρας του κινηματογράφου** ή **σταρ του κινηματογράφου** (αγγλικά: Movie star‎‎) αναφέρεται σε έναν ηθοποιό που φημίζεται για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους του σε ταινίες. Ο όρος χρησιμοποιείται για καλλιτέχνες που αποκτούν μεγάλη εμπορική αξία καθώς γίνονται δημοφιλή γνωστά ονόματα και οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την προώθηση ταινιών, για παράδειγμα σε τρέιλερ και αφίσες.

Πρώτα χρόνια του Χόλιγουντ
--------------------------

Στις πρώτες μέρες των βωβών ταινιών, τα ονόματα των ηθοποιών που εμφανίζονταν σε αυτές δεν δημοσιοποιούνταν ούτε αποδίδονταν πιστώσεις, επειδή οι παραγωγοί φοβούνταν ότι αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα απαιτήσεις για υψηλότερους μισθούς.  Ωστόσο, η περιέργεια του κοινού υπονόμευσε σύντομα αυτή την πολιτική. Μέχρι το 1909, ηθοποιοί όπως η Φλόρενς Λόρενς και η Μαίρη Πίκφορντ είχαν ήδη αναγνωριστεί ευρέως, αν και το κοινό δεν γνώριζε τα ονόματά τους. Η Λόρενς αναφέρθηκε ως το «Κορίτσι της Βιογραφίας» επειδή εργαζόταν για τα στούντιο Biograph του Ντ. Γ. Γκρίφιθ, ενώ η Πίκφορντ ήταν η «Μικρή Μαίρη». Το 1910, η Λόρενς μεταπήδησε στην Independent Moving Pictures Company, όπου άρχισε να εμφανίζεται με το δικό της όνομα και χαιρετίστηκε ως «το πιο σημαντικό αστέρι της κινούμενης εικόνας της Αμερικής» στη λογοτεχνία του IMP.  Η Πίκφορντ άρχισε να εμφανίζεται με το όνομά της το 1911.

Η Independent Moving Pictures Company προώθησε τις «εικονογραφικές προσωπικότητες» τους, συμπεριλαμβανομένων των Φλόρενς Λόρενς και Κινγκ Μπαγκότ, δίνοντάς τους τιμολόγηση, πιστώσεις και μια μαρκίζα. Η προώθηση στη διαφήμιση οδήγησε στην απελευθέρωση ιστοριών για αυτές τις προσωπικότητες σε εφημερίδες και περιοδικά θαυμαστών ως μέρος μιας στρατηγικής για την οικοδόμηση αφοσίωσης στην επωνυμία για τους ηθοποιούς και τις ταινίες της εταιρείας τους. Μέχρι τη δεκαετία του 1920, οι υποστηρικτές των κινηματογραφικών εταιρειών του Χόλιγουντ είχαν αναπτύξει μια «μαζική βιομηχανική επιχείρηση» που «...διέθεσε μια νέα άυλη - φήμη». Τα πρώτα στούντιο του Χόλυγουντ έλεγχαν αυστηρά ποιος θα ήταν σταρ του κινηματογράφου, καθώς μόνο αυτοί είχαν τη δυνατότητα να τοποθετούν τα ονόματα των αστέρων πάνω από τον τίτλο, καθώς σύμφωνα με την ιστορικό κινηματογράφου Ζανίν Μπάσινγκερ, αυτό έγινε "μόνο για οικονομικούς λόγους".

Οι δημιουργοί εικόνας (image makers) του Χόλιγουντ και διαφημιστικοί πράκτορες δημιουργούσαν φήμες, δημοσίευαν επιλεκτικά πραγματικές ή πλασματικές βιογραφικές πληροφορίες στον Τύπο και χρησιμοποίησαν άλλα τεχνάσματα για να δημιουργήσουν λαμπερές προσωπικότητες για ηθοποιούς. Οι δημοσιογράφοι «δημιούργησαν» έτσι τις «διαρκείς εικόνες» και τις δημόσιες αντιλήψεις θρύλων της οθόνης όπως ο Τζέιμς Ντιν, η Τζούντι Γκάρλαντ, ο Ροκ Χάτσον, η Μέριλιν Μονρόε και η Γκρέις Κέλι. Η ανάπτυξη αυτού του «σταρ σύστεμ» έκανε τη φήμη «κάτι που θα μπορούσε να κατασκευαστεί επίτηδες, από τους κύριους της νέας «μηχανής της δόξας». Ωστόσο, ανεξάρτητα από το πόσο «...εντατικά οι αστέρες και οι χειριστές των μέσων ενημέρωσης και οι πράκτορες του Τύπου μπορεί... να προσπαθούν να το παρακολουθήσουν και να το διαμορφώσουν, τα μέσα ενημέρωσης και το κοινό διαδραματίζουν πάντα σημαντικό ρόλο στη διαδικασία δημιουργίας δημόσιας εικόνας». Σύμφωνα με τον Μάντοου, «η φήμη είναι ένα «σχεσιακό» φαινόμενο, κάτι που δίνεται από άλλους. Ένα άτομο μπορεί, εντός των ορίων των φυσικών του ταλέντων, να γίνει δυνατός ή γρήγορος ή μορφωμένος. Αλλά δεν μπορεί, με την ίδια έννοια, να κάνει τον εαυτό του διάσημο, περισσότερο από όσο μπορεί να τον αγαπήσουν».

Ο Μάντοου συνεχίζει επισημαίνοντας ότι «η φήμη συχνά απονέμεται ή παρακρατείται, όπως και η αγάπη, για περιπτώσεις ή και λόγους άλλους από την «αξία». Σύμφωνα με τη Σοφία Γιόχανσον, τα «κανονικά κείμενα για τους αστέρες» περιλαμβάνουν άρθρα των Μπόρστιν (1971), Αλμπερόνι (1972) και Ντάιερ (1979) που εξέτασαν τις «αναπαραστάσεις των αστεριών και σχετικά με πτυχές του συστήματος αστέρων του Χόλιγουντ». Η Γιόχανσον γράφει ότι «πιο πρόσφατες αναλύσεις στα μέσα ενημέρωσης και τις πολιτιστικές μελέτες (π.χ Gamson 1994; Marshall 1997; Giles 2000; Turner, Marshall and Bonner 2000; Rojek 2001; Turner 2004) αντιθέτως ασχολήθηκαν με την ιδέα μιας διάχυτης, σύγχρονης «κουλτούρας διασημοτήτων». Στην ανάλυση της κουλτούρας των διασημοτήτων, «η φήμη και οι συνιστώσες της εκλαμβάνονται ως μια ευρύτερη κοινωνική διαδικασία, που συνδέεται με εκτεταμένες οικονομικές, πολιτικές, τεχνολογικές και πολιτιστικές εξελίξεις».

Τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, οι εταιρείες ψυχαγωγίας άρχισαν να χρησιμοποιούν αστέρες για μια σειρά από τακτικές δημοσιότητας, συμπεριλαμβανομένων των δελτίων τύπου, των ταινιών και των κοινοτικών δραστηριοτήτων. Αυτές οι προωθητικές προσπάθειες στοχεύουν και σχεδιάζονται χρησιμοποιώντας την έρευνα αγοράς, για να αυξήσουν την προβλεψιμότητα της επιτυχίας των εγχειρημάτων τους στα μέσα ενημέρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πράκτορες δημοσιότητας μπορεί να δημιουργήσουν «προκλητικές διαφημίσεις» ή να κάνουν μια εξωφρενική δημόσια δήλωση για να πυροδοτήσουν δημόσια διαμάχη και να δημιουργήσουν έτσι «δωρεάν» κάλυψη ειδήσεων. Τα κινηματογραφικά στούντιο απασχολούσαν καλλιτέχνες με μακροχρόνιες συμβάσεις. Ανέπτυξαν ένα σταρ σύστεμ ως μέσο προώθησης και πώλησης των ταινιών τους. Τα "οχήματα αστέρων "έγιναν για να δείξουν τα ιδιαίτερα ταλέντα και την ελκυστικότητα των πιο δημοφιλών σταρ του κινηματογράφου.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Albert, S (1998). «Movie Stars and the Distribution of Financially Successful Films in the Motion Picture Industry». *Journal of Cultural Economics* **22** (4): 249–270. doi:10.1023/A:1007511817441.
2. ↑  Albert, S (1999). «Movie Stars and the Distribution of Financially Successful Films in the Motion Picture Industry». *Journal of Cultural Economics* **23** (4): 325–329. doi:10.1023/A:1007584017128.
3. ↑  Shugan, S (2005). Moul, C, επιμ. *A Concise Handbook of Movie Industry Economics*. Cambridge: Cambridge University Press.
4. 1 2  "100 years of movie stars: 1910-1929", *The Independent*, January 25, 2010.
5. ↑  Basinger, Jeanine (2008). *The Star Machine*. Random House. σελ. 40. ISBN 9780307491282.
6. ↑  Editorial Αρχειοθετήθηκε 2009-03-25 στο Wayback Machine. by Sofia Johansson from the Communication and Media Research Institute of the University of Westminster

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Κινηματογράφος | Πύλη Κινηματογράφος |