Ο **Τόμας Έιμπελ Μπρίματζ Σπρατ** (αγγλικά: Thomas Abel Brimage Spratt) (11 Μαΐου 1811 – 12 Μαρτίου 1888) ήταν Άγγλος αντιναύαρχος, υδρογράφος και γεωλόγος.

Βιογραφία
---------

 Διάγραμμα του Κόλπου του Μπαλακλαβά, ο οποίος ερευνήθηκε από τον Σπρατ, στο *Spitfire*, 1854.
Ο Τόμας Σπρατ γεννήθηκε στο Woodway House, στο Ανατολικό Τίνμαθ. Ήταν ο μεγαλύτερος υιός του διοικητή Τζέιμς Σπρατ του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού (ΒΒΝ), ο οποίος ήταν ήρωας της Ναυμαχίας του Τραφάλγκαρ. Εντάχθηκε στο Βασιλικό Ναυτικό σε ηλικία 16 το 1827 και προσαρτήθηκε στον τοπογραφικό κλάδο στο HMS *Victory*. Ασχολήθηκε σχεδόν συνεχώς μέχρι το 1863 με την αποτύπωση της Μεσογείου. Έλαβε την πρώιμη εκπαίδευσή του στην τοπογραφία από τον Τόμας Γκρέιβς στο HMS *Mastiff* και στο HMS *Beacon*. Προήχθη σε Υπολοχαγό το 1841 και η πρώτη του διοίκηση ήταν το μετατρεπόμενο έκτης διαλογής HMS *Volage*. Στη συνέχεια διαδέχθηκε τον Γκρέιβς ως διοικητής του HMS *Spitfire*. Προσέφερε διακεκριμένες υπηρεσίες στη Μαύρη Θάλασσα κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου, σχεδιάζοντας τις επιθέσεις στο Κερτς και στο Κίνμπουρν. Προήχθη σε λοχαγό το 1855 και ορίστηκε Σύντροφος του Τάγματος του Λουτρού την ίδια χρονιά. Στη συνέχεια του δόθηκε η διοίκηση του HMS *Medina*, με το οποίο συνέχισε τις έρευνες στη Μεσόγειο.

Σε παλαιότερα περίοδο συνδέθηκε με τον Έντουαρντ Φορμπς, τότε φυσιοδίφη του «Beacon» και κατά τα έτη 1841-1843 έκαναν παρατηρήσεις σχετικά με τη βαθυμετρική κατανομή της θαλάσσιας ζωής. Ήταν ιδιαίτερα υπόχρεος στον Φορμπς για το ενδιαφέρον του για τη φυσική ιστορία και τη γεωλογία και μαζί δημοσίευσαν τα *Ταξίδια στη Λυκία*, κ.λπ. (1847). Εκλέχτηκε Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας ως *συγγραφέας* των *Ταξιδιών στη Λυκία, & Σημαντικές εργασίες στα Περιοδικά των Γεωλογικών & Γεωγραφικών Εταιρειών*.

Ενώ βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια στο Τίνμαθ λόγω των επιπτώσεων της ελονοσίας, ερεύνησε τις κινήσεις των Sand Bars στο Τίνμαθ και πρότεινε πρακτικά μέσα για τη βελτίωση της εισόδου στο λιμάνι. Δημοσίευσε την έρευνά του το 1856 και έλαβε συγχαρητήρια για τη σαφήνεια και την πρακτικότητα της δουλειάς του από τον Ίζαμπαρντ Κίνγκντομ Μπρουνέλ, ο οποίος κατασκεύαζε τον Σιδηρόδρομο του Νότιου Ντέβον εκείνη την εποχή.

Ο Σπρατ ερεύνησε σπηλιές στη Μάλτα και απέκτησε υπολείμματα του πυγμαίου ελέφαντα (*Elephas melitensis*), τον οποίο περιέγραψε ο Χιου Φάλκονερ. Ερεύνησε τη γεωλογία πολλών ελληνικών νησιών, των ακτών της Μικράς Ασίας και του δέλτα του Νείλου.

Διακρίθηκε ιδιαίτερα για το *Ταξίδια και Έρευνές στην Κρήτη* (2 τόμοι, 1865), όπου περιέγραψε τη φυσική γεωγραφία, τη γεωλογία, την αρχαιολογία (Γέφυρα της Ελεύθερνας) και τη φυσική ιστορία του νησιού. Δύο απολιθωμένα είδη ονομάστηκαν προς τιμήν του και πολλά βιβλία του αφιερώθηκαν. Ήταν επίτροπος αλιείας από το 1866 έως το 1873 και εν ενεργεία επιμελητής του ποταμού Μέρζι από το 1879 μέχρι το θάνατό του στο Ρόιαλ Τάνμπριτζ Γουέλς στις 12 Μαρτίου 1888.

Ρόλος στην ανακάλυψη της Τροίας
-------------------------------

Ένας από τους χάρτες που έφτιαξε ο Τόμας Σπρατ, γνωστός ως «Χάρτης του Σπρατ», χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαιολόγους Ερρίκο Σλήμαν, Βίλελμ Ντέρπφελντ και Καρλ Μπλέγκεν, οι οποίοι συνέβαλαν στην ανακάλυψη της Τροίας, επειδή το όνομα *Τροία* με ερωτηματικό προστέθηκε από Γερμανό καθηγητή κλασικών αρχαιοτήτων που συνεργάζονται με τον Σπρατ πάνω από το σημείο της πραγματικής Τροίας. Το είχε προσθέσει, γιατί βρισκόταν πάνω από τα ερείπια της αναγνωρισμένης ελληνικής πόλης *Novo Ilium* (Νέα Τροία). Παρατηρώντας τον χάρτη, ο Σλήμαν είδε την Τροία με ερωτηματικό και αποφάσισε να αρχίσει την εκσκαφή, κάτι που οδήγησε στην ανακάλυψη της Τροίας.

Δείτε επίσης
------------

* Διώρυγα του Ξέρξη

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb15326539n. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w6w09w2z. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  (Αγγλικά) *International Plant Names Index*. 9987-1.
4. ↑  Άαρον Σβαρτς: (Αγγλικά, Ισπανικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Τσεχικά, Κροατικά, Τελούγκου) *Open Library*. OL4758112A. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
5. ↑  *Biodiversity Heritage Library*. 144874. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
6. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb15326539n. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
7. ↑  *CONOR.SI*. 317463907.
8. ↑  Ανακτήθηκε στις 23  Μαΐου 2019.
9. ↑  «SPRATT.»
10. ↑  Dawson, Llewellyn Styles (1885). *Memoirs of hydrography, including brief biographies of the principal officers who have served in H.M. Naval Surveying Service between the years 1750 and 1885. Part 2. – 1830-1885*. Eastbourbe: Henry W. Keay. σελίδες 41–44.
11. 1 2  Richards, G.H. (1888). «Obituary: Vice-Admiral Thomas AB Spratt, CB, FRS». *Proceedings of the Royal Geographical Society* **10**: 242–244. .
12. 1 2  «T A B Spratt and his contribution to Maltese geology». *mhs.eu.pn*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2017.
13. ↑  Ritchie, George Stephen (1967). *The Admiralty Chart: British Naval Hydrography in the Nineteenth Century*. Hollis & Carter. σελίδες 269–273.
14. ↑  «Library and Archive Catalogue». Royal Society. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2010.
15. ↑   Μία ή περισσότερες προτάσεις από το προηγούμενο κείμενο ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Spratt, Thomas Abel Brimage» *Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα* **25** (11η έκδοση) Cambridge University Press, σσ. 736–737
16. ↑  Severin, Timothy (1987). *The Ulysses Voyage: Sea Search for the Odyssey*. E. P. Dutton. ISBN 978-0525246145.

Βιβλιογραφία
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τόμας Έιμπελ Μπρίματζ Σπρατ** |

* Spratt, T. (1838). «Remarks on the Supposed Situation of Minoa and Nisaea». *The Journal of the Royal Geographical Society of London* **8**: 205–209. doi:10.2307/1797796. .
* Spratt, Thomas Abel Brimage· Forbes, Edward (1847). *Travels in Lycia, Milyas, and the Cibyratis: In Company with the Late Rev. E. T. Daniell*. J. Van Voorst.  Volume 1; Volume 2.
* Spratt, Thomas Abel Brimage (1854). *On the Geology of Malta and Gozo* (2 έκδοση).
* (1854). «Proceedings of H.M. Steam-vessel "Spitfire" in the Black Sea». *Nautical Magazine* **23**: 345–350. .
* Spratt, Thomas Abel Bremage (1856). *An Investigation of the Movements of Teignmouth Bar*. John Weale.
*. «Route between Kustenjé and the Danube by the Kara-su and Yeni-Keui Valleys, with Observations on the Navigation of the Kara-su Lakes and Their Origin; Also on the Requirements Necessary to Render the Water and Land Communication Practicable». *The Journal of the Royal Geographical Society of London* **26**: 203–210. doi:10.2307/1798356. .
* (1857). «Remarks on Serpent Island». *The Journal of the Royal Geographical Society of London* **27**: 220–224. doi:10.2307/1798376. .
* (1857). «On the Geology of Varna, and the Neighbouring parts of Bulgaria». *Quarterly Journal of the Geological Society* **13** (1–2): 72–83. doi:10.1144/GSL.JGS.1857.013.01-02.12. .
* Spratt, T. (1857). *Report on the Delta of the Danube: With Plans and Sections*. Eyre and Spottiswoode.
* (1858). «On the Geology of the North-east part of the Dobrutcha». *Quarterly Journal of the Geological Society* **14** (1–2): 203–219. doi:10.1144/GSL.JGS.1858.014.01-02.25. .
* Thomas Abel Brimage Spratt (1865). *Travels and Researches in Crete*. J. van Voorst.  Volume 1; Volume 2.
* Thomas Abel B. Spratt (1866). *Sailing directions for the island of Candia or Crete* (2 έκδοση). London: Hydrographic Office of the Admiralty.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 311935
* **ΕΒΕ**: 226137
* **AA**: 17501
* **BiblioNet**: **52327**
* LCCN: n84014100
* ISNI: 0000 0001 2117 5377
* GND: 101348770
* SUDOC: 060598883
* BNF: cb15326539n (data)
* NLA: 36546255
* Botanist: T.Spratt
* BNE: XX6031527
* CiNii: DA15474654

 |

 |