Το **Τιρχούτα** ή **Μιθιλακσάρ** είναι το αλφάβητο που χρησιμοποιείται για τη γλώσσα Μαϊθίλι, η οποία προέρχεται από την περιοχή Μιθίλα του Μπιχάρ της Ινδίας και την περιοχή του Ανατολικού Τεράι του Νεπάλ. Η παλαιότερη αναφορά του αλφαβήτου Τιρχούτα είναι στο Τζανάκι Μαντίρ, όπου πιστεύεται ότι ο Ράμα και η Σίτα έχουν παντρευτεί.

Το αλφάβητο έχει μια πλούσια ιστορία που εκτείνεται χιλιάδες χρόνια, ενώ πιστεύεται ότι υπάρχει από τον 1ο αιώνα μ.Χ. αλλά χρόνια εγκατάλειψης από τις κυβερνήσεις του Νεπάλ και του Μπιχάρ έχουν παίξει τον ρόλο τους στη χρήση του αλφαβήτου. Είναι παρόμοιο με το Βεγγαλικό αλφάβητο. Οι περισσότεροι ομιλητές της Μαϊθίλι έχουν μεταστραφεί στο Ντεβανάγκαρι το οποίο επίσης χρησιμοποιείται για τη γραφεί γειτονικών Κεντρικών Ινδικών γλωσσών όπως τα Νεπαλικά και τα Χίντι. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των ανθρώπων με γνώση του Τιρχούτα έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Ιστορία και τρέχουσα κατάσταση
------------------------------

Το παλαιότερο δείγμα του Τιρχούτα είναι το Τζανάκι Μαντίρ. Έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Σανσκριτικής γλώσσας. Παρά την σχεδόν καθολική μετάβαση από το Τιρχούτα στο Ντεβανάγκαρι στη γλώσσα Μαϊθίλι, ορισμένοι παραδοσιακοί παντίτ το χρησιμοποιούν ακόμα για να στείλουν τελετουργικά γράμματα (πατά), που σχετίζονται με κάποια σημαντική τελετουργία όπως ο γάμος. Οι γραμματοσειρές για το αλφάβητο άρχισαν να δημιουργούνται το 2003.

Το 2003 ένταξη της Μαϊθίλι στο Όγδοο Πρόγραμμα του Ινδικού Συντάγματος παρέχει στα Μαϊθίλι επίσημη αναγνώριση ως ανεξάρτητη γλώσσα από τα Χίντι. Έτσι, υπάρχει μια πιθανότητα ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προσπάθειες για νέα επαναχρησιμοποίηση του Τιρχούτα σε ευρύτερη βάση, σε συμφωνία με παρόμοιες τάσεις στην ενίσχυση ξεχωριστών ταυτοτήτων στην Ινδία. Ωστόσο, επί του παρόντος, μόνο τα Μαϊθίλι στο Ντεβανάγκαρι είναι επίσημα αναγνωρισμένα.

Γράμματα
--------

### Σύμφωνα

Σύμφωνα| Γράμμα | Μεταγραφή |
| --- | --- |
| Εικόνα | Κείμενα | IAST | ΔΦΑ |
|  | 𑒏 | ka | /ka/ |
|  | 𑒐 | kha | /kʰа/ |
|  | 𑒑 | ga | /gа/ |
|  | 𑒒 | gha | /gʱа/ |
|  | 𑒓 | ṅa | /ŋа/ |
|  | 𑒔 | ca | /t͡ʃa/ |
|  | 𑒕 | cha | /t͡ʃʰa/ |
|  | 𑒖 | ja | /d͡ʒa/ |
|  | 𑒗 | jha | /d͡ʒʱa/ |
|  | 𑒘 | ña | /ɲa/ |
|  | 𑒙 | ṭa | /ʈa/ |
|  | 𑒚 | ṭha | /ʈʰa/ |
|  | 𑒛 | ḍa | /ɖa/ |
|  | 𑒜 | ḍha | /ɖʱa/ |
|  | 𑒝 | ṇa | /ɳa/ |
|  | 𑒞 | ta | /t̪a/ |
|  | 𑒟 | tha | /t̪ʰa/ |
|  | 𑒠 | da | /d̪a/ |
|  | 𑒡 | dha | /d̪ʱa/ |
|  | 𑒢 | na | /na/ |
|  | 𑒣 | pa | /pa/ |
|  | 𑒤 | pha | /pʰa/ |
|  | 𑒥 | ba | /ba/ |
|  | 𑒦 | bha | /bʱa/ |
|  | 𑒧 | ma | /ma/ |
|  | 𑒨 | ya | /ja/ |
|  | 𑒩 | ra | /ra/ |
|  | 𑒪 | la | /la/ |
|  | 𑒫 | va | /ʋa/ |
|  | 𑒬 | śa | /ʃa/ |
|  | 𑒭 | ṣa | /ʂa/ |
|  | 𑒮 | sa | /sa/ |
|  | 𑒯 | ha | /ɦa/ |

### Φωνήεντα

Φωνήεντα| Ανεξάρτητο | Εξαρτώμενο | Μεταγραφή |
| --- | --- | --- |
| Εικόνα | Κείμενο | Εικόνα | Κείμενο | IAST | ΔΦΑ |
|  | 𑒁 |  |  | a | /a/ |
|  | 𑒂 |  |  𑒰 | ā | /а:/ |
|  | 𑒃 |  |  𑒱 | і | /і/ |
|  | 𑒄 |  |  𑒲 | ī | /і:/ |
|  | 𑒅 |  |  𑒳 | u | /u/ |
|  | 𑒆 |  |  𑒴 | ū | /u:/ |
|  | 𑒇 |  |  𑒵 | ṛ | /r̩/ |
|  | 𑒈 |  |  𑒶 | ṝ | /r̩ː/ |
|  | 𑒉 |  |  𑒷 | ḷ | /l̩/ |
|  | 𑒊 |  |  𑒸 | ḹ | /l̩ː/ |
|  | 𑒋 |  |  𑒹 | ē | /е:/ |
|  |  𑒺 | e | /е/ | e | /e/ |
|  | 𑒌 |  |  𑒻 | аі | /аі/ |
|  | 𑒍 |  |  𑒼 | ō | /о:/ |
|  |  𑒽 |  |  | o | /o/ |
|  | 𑒎 |  |  𑒾 | аu | /аu/ |

### Άλλα σημάδια

Άλλα εξαρτώμενα σημάδια| Εικόνα | Κείμενο | Όνομα | Σημειώσεις |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  𑒿 | τσαντραμπίντου | σηματοδοτεί τη ρινικοποίηση ενός φωνήεντος |
|  |  𑓀 | ανουσβάρα | σηματοδοτεί τη ρινικοποίηση |
|  |  𑓁 | βισάργκα | σηματοδοτεί τον ήχο [h], το οποίο είναι αλλόφωνο των [r] και [s] σε παύση (στο τέλος μιας διατύπωσης) |
|  |  𑓂 | βιράμα | χρησιμοποιείται για να καταστείλει το έμφυτο φωνήεν |
|  |  𑓃 | νούκτα | χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία νέων σύμφωνων |
|  | 𑓄 | αβαγκράχα | χρησιμοποιείται για να δείξει την παράκαμψη ενός [a] |
|  | 𑓅 | γκβανγκ | χρησιμοποιείται για να σηματοδοτήσει ρινικοποίηση |

### Αριθμούς

Το αλφάβητο Τιρχούτα χρησιμοποιεί τα δικά του σημάδια για το θεσιακό δεκαδικό σύστημα αρίθμησης.

Ψηφία| Εικόνα |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Κείμενο | 𑓐 | 𑓑 | 𑓒 | 𑓓 | 𑓔 | 𑓕 | 𑓖 | 𑓗 | 𑓘 | 𑓙 |
| Ψηφίο | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |

Unicode
-------

Το αλφάβητο Τιρχούτα προστέθηκε στο πρότυπο Unicode, τον Ιούνιο του 2014 με την κυκλοφορία της έκδοσης 7.0.

Το μπλοκ Unicode για το Τιρχούτα είναι U+11480–U+114DF:

|  |
| --- |
| **Τιρχούτα**Επίσημος χάρτης κώδικα της Κοινοπραξίας (PDF) |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+1148x | 𑒀 | 𑒁 | 𑒂 | 𑒃 | 𑒄 | 𑒅 | 𑒆 | 𑒇 | 𑒈 | 𑒉 | 𑒊 | 𑒋 | 𑒌 | 𑒍 | 𑒎 | 𑒏 |
| U+1149x | 𑒐 | 𑒑 | 𑒒 | 𑒓 | 𑒔 | 𑒕 | 𑒖 | 𑒗 | 𑒘 | 𑒙 | 𑒚 | 𑒛 | 𑒜 | 𑒝 | 𑒞 | 𑒟 |
| U+114Ax | 𑒠 | 𑒡 | 𑒢 | 𑒣 | 𑒤 | 𑒥 | 𑒦 | 𑒧 | 𑒨 | 𑒩 | 𑒪 | 𑒫 | 𑒬 | 𑒭 | 𑒮 | 𑒯 |
| U+114Bx | 𑒰 | 𑒱 | 𑒲 | 𑒳 | 𑒴 | 𑒵 | 𑒶 | 𑒷 | 𑒸 | 𑒹 | 𑒺 | 𑒻 | 𑒼 | 𑒽 | 𑒾 | 𑒿 |
| U+114Cx | 𑓀 | 𑓁 | 𑓂 | 𑓃 | 𑓄 | 𑓅 | 𑓆 | 𑓇 |
| U+114Dx | 𑓐 | 𑓑 | 𑓒 | 𑓓 | 𑓔 | 𑓕 | 𑓖 | 𑓗 | 𑓘 | 𑓙 |
| **Σημειώσεις**
1.**^** Έως την έκδοση 11.0 του Unicode
2.**^** Οι γκρι περιοχές υποδεικνύουν μη ανατεθειμένες περιοχές κώδικα |

Παραπομπές
----------

1. ↑  Pandey, Anshuman (5 Μαΐου 2011). «N4035: Proposal to Encode the Tirhuta Script in ISO/IEC 10646» (PDF). Working Group Document, ISO/IEC JTC1/SC2/WG2. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2016.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

1. free Download Tirhuta (Maithili) Fonts Αρχειοθετήθηκε 2018-07-18 στο Wayback Machine.
2. Tirhuta Lipi: Native Script of Maithili
3. Mithila Online
4. Learn Mithilakshara by Gajendra Thakur