Το **διμεθυλοσιλάνιο** (αγγλικά *dimethylsilane*) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο και πυρίτιο, με μοριακό τύπο **C2H8Si**, αν και συνήθως παριστάνεται από τους ημισυντακτικούς του τύπους, **(CH3)2SiH2** και **CH3SiH2CH3**, ή ακόμη συντομογραφικά **Me2SiH2**. Είναι ένα αλκυλοσιλάνιο. Το χημικά καθαρό διμεθυλοσιλάνιο, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι εύφλεκτο αέριο, που σχηματίζει εκρηκτικά μείγματα με τον αέρα. Χρησιμοποιείται για χημική απόθεση ατμών, από τη βιομηχανία παραγωγής ημιαγωγών.

Ονοματολογία
------------

Από τις παραπάνω ονομασίες:

1. Η ονομασία «διμεθυλοσιλάνιο» προκύπτει αν η ένωση θεωρηθεί διυποκατεστημένο σιλάνιο (SiH4), δηλαδή δύο άτομα υδρογόνου έχουν αντικατασταθεί από δύο μεθύλια(CH3).
2. Η ονομασία «(μεθυλοσιλυλο)μεθάνιο» δεύτερη προκύπτει αν η ένωση θεωρηθεί υποκατεστημένο μεθάνιο (CH4), δηλαδή ένα άτομο υδρογόνου έχει αντικατασταθεί από μεθυλοσιλύλιο (CH3SiH2).
3. Η ονομασία «2-σιλαπροπάνιο» προκύπτει από την «ονοματολογία αντικαταστάσεως», σύμφωνα με την οποία η ένωση θεωρείται προπάνιο (CH3CH2CH3) στο οποίο έχει αντικατασταθεί το άτομο άνθρακα (C) #2 από πυρίτιο (Si).

Ισομέρεια
---------

Με βάση το μοριακό τύπο του, C2H8Si, έχει ένα ισομερές θέσης: το αιθυλοσιλάνιο.

Δομή
----

Η δομή του ομοιάζει γεωμετρικά με αυτήν του προπανίου. Ωστόσο οι δεσμοί C-Si και Si-Η είναι πολωμένοι κατά την έννοια Cδ--Siδ+ και Siδ+-Hδ-, αντίστοιχα, γιατί το πυρίτιο έχει μικρότερη ηλεκτραρνητικότητα (1,90 κατά Paouling) και από τον άνθρακα (2,55 κατά Paouling) και από το υδρογόνο (2,20 κατά Paouling).

|  |
| --- |
| **Δεσμοί** |
| Δεσμός | τύπος δεσμού | ηλεκτρονική δομή | Μήκος δεσμού | Ιονισμός |
| C-H | σ | 2sp³-1s | 107 pm | 3% C- H+ |
| C-Si | σ | 2sp³-3sp³ | 188 pm | 10,5% C- Si+ |
| Si-H | σ | 3sp³-1s | 143 pm | 3% Si+ H- |
| **Γωνίες** |
| HCSi | 109° 28' |
| CSiH | 109° 28' |
| HCH | 109° 28' |
| HSiH | 109° 28' |
| **Στατιστικό ηλεκτρικό φορτίο**  |
| C | -0,195 |
| Η (Si-H) | -0,03 |
| Η (C-H) | +0,03 |
| Si | +0,27 |
|

Παραγωγή
--------

### Με διμεθυλοψευδάργυρο

Το διμεθυλοσιλάνιο μπορεί να παραχθεί σε ποσοτκή απόδοση με επίδραση διχλωροσιλανίου (SiH2Cl2) σε περίσσεια ατμών διμεθυλοψευδαργύρου [Zn(CH3)2].

{\displaystyle \mathrm {SiH\_{2}Cl\_{2}+Zn(CH\_{3})\_{2}{\xrightarrow {}}CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+ZnCl\_{2}} }

### Με αναγωγή διμεθυλοδιχλωροσιλανίου

Το διμεθυλοσιλάνιο μπορεί να παραχθεί, επίσης, με αναγωγή διμεθυλοδιχλωροσιλανίου [(CH3)2SiCl2], με κάποιο κατάλληλο αναγωγικό μέσο, όπως το λιθιοαργιλιοϋδρίδιο (LiAlH4):

{\displaystyle \mathrm {2(CH\_{3})\_{2}SiCl\_{2}+LiAlH\_{4}{\xrightarrow {}}2CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+LiCl+AlCl\_{3}} }

### Με οργανομαγνησιακή ένωση

Με επίδραση μεθυλομαγνησιοϊωδίδιου (CH3MgI) σε διχλωροσιλάνιο (SiH2Cl2) παράγεται διμεθυλοσιλάνιο:

{\mathrm {2CH\_{3}I+2Mg{\xrightarrow {|Et\_{2}O|}}2CH\_{3}MgI{\xrightarrow {+SiH\_{2}Cl\_{2}}}CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+2MgClI\downarrow }}

### Με μεθυλολίθιο και σιλυλενοδιχλωρίδιο

Με επίδραση μεθυλολιθίου (CH3Li) σε διχλωροσιλάνιο (SiH2Cl2) παράγεται διμεθυλοσιλάνιο:

{\mathrm {2CH\_{3}X+4Li{\xrightarrow[ {|Et\_{2}O|,-10^{o}C}]{-2LiX}}2CH\_{3}Li{\xrightarrow {+SiH\_{2}Cl\_{2}}}CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+LiCl}}

Χημική συμπεριφορά και παράγωγα
-------------------------------

Το διμεθυλοσιλάνιο έχει ισχυρές αναγωγικές ιδιότητες, καθώς συνδυάζει τη συμπεριφορά καρβιδίου με εκείνη υδριδίου. 

### Πυρηνόφιλη υποκατάσταση

Διάφορα πυρηνόφιλα (Nu-) αντιδραστήρια, διασπούν, ανάλογα με τις συνθήκες, το δεσμό C-Si ή έναν από τους δεσμούς Si-Η (πιο εύκολα). Οι μηχανισμοί που επικρατούν είναι οι SN2 και SNi. Στην πρώτη περίπτωση σχηματίζεται ενδιάμεσο ασταθές προϊόν γενικού τύπου [CH3SiH3Nu]- με δομή τριγωνικής διπυραμίδας, αφού το πυρίτιο μπορεί να αξιοποιεί και τα 3d τροχιακά του με υβριδισμό 3sp3d. Η γενική μορφή της πυρηνόφιλης υποκατάστασης σε διμεθυλοσιλάνιο είναι η ακόλουθη:. 

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+ANu{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHNu+AH}}

* Με ANu συμβολίζεται πυρηνόφιλο αντιδραστήριο.
* Ο ρόλος του BF3 είναι να σχηματίζει το ενδιάμεσο σύμπλοκο [ANu-BF3] και διευκολύνει την ενεργοποίηση του ANu.
* Παραδείγματα:

#### Διμεθυλοσιλανόλη

1. Με επίδραση νερού (H2O) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και διμεθυλοσιλανόλη

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+H\_{2}O{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHOH+H\_{2}\uparrow }}

* A = H, Nu = OH.

2. Με επίδραση αλκοόλης (ROH) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στην αλκοόλη αλκάνιο (RH) και διμεθυλοσιλανόλη

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+ROH{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHOH+RH}}

* A = R, Nu = OH.

#### Αλκοξυδιμεθυλοσιλάνιο

Με επίδραση αιθέρα (ROR) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στον αιθέρα αλκάνιο (RH) και αλκοξυδιμεθυλοσιλάνιο [(CH3)2SiHOR]

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+ROR{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHOR+RH}}

* A = R, Nu = OR.

#### Αλκινυλοδιμεθυλοσιλάνιο

Με επίδραση αλκινίων (RC ≡ CH) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και αλκινυλοδιμεθυλοσιλάνιο [(CH3)2SiHC ≡ CR]

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RC\equiv CH{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHC\equiv CR+H\_{2}\uparrow }}

* A = H, Nu = RC ≡ C.

#### Διμεθυλοκαρβαλκοξυσιλάνιο

Με επίδραση εστέρα (RCOOR) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στον εστέρα αλκάνιο (RH) και διμεθυλοκαρβαλκοξυσιλάνιο [(CH3)2SiHOOCR, εστέρας της διμεθυλοσιλανόλης]

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RCOOR{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHOOCR+RH}}

* A = R, Nu = RCOO.

#### Διμεθυλοσιλανονιτρίλιο

Με επίδραση νιτριλίων (RCN) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στο νιτρίλιο αλκάνιο (RH) και διμεθυλοσιλανονιτρίλιο 

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RCN{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHCN+RH}}

* A = R, Nu = CN.

#### Αλκυλοδιμεθυλοσιλάνιο

Με επίδραση οργανομεταλλικών ενώσεων (π.χ RNa) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο υδρίδιο (π.χ. NaH) και αλκυλοδιμεθυλοσιλάνιο [(CH3)2SiHR] 

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RNa{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHR+NaH}}

* A = Na, Nu = R.

#### Διμεθυλοσιλανοθειόλη

Με επίδραση θειόλης (RSH) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στη θειόλη αλκάνιο (RH) και διμεθυλοσιλανοθειόλη

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RSH{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHSH+RH}}

* A = R, Nu = SH.

#### Αλκυλοθειοδιμεθυλοσιλάνιο

Με επίδραση θειαιθέρα (RSR) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στο θειαιθέρα αλκάνιο (RH) και αλκυλοθειοδιμεθυλοσιλάνιο [(CH3)2SiHSR]

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RSR{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHSR+RH}}

* A = R, Nu = SR.

#### Διμεθυλοσιλιλαλογονίδιο

Με επίδραση αλκυλαλογονίδιου (RX) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο αλκάνιο (RH) και διμεθυλοσιλυλοχλωρίδιο [(CH3)2SiHΧ]

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RX{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHX+RH}}

* A = R, Nu = X.

#### Διμεθυλοσιλαναμίνες

1. Με επίδραση αμμωνίας (NH3) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και διμεθυλοσιλαναμίνη:

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+NH\_{3}{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHNH\_{2}+H\_{2}\uparrow }}

* A = H, Nu = NH2.

2. Με επίδραση πρωτοταγούς αμίνης (RNH2) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και Ν-αλκυλοδιμεθυλοσιλαναμίνη [(CH32)SiHNHR]:

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+RNH\_{2}{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHNHR+H\_{2}\uparrow }}

* A = Η, Nu = RNH.

3. Με επίδραση δευτεροταγούς αμίνης (R2NH) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και Ν,N-διαλκυλοδιμεθυλοσιλαναμίνη [(CH3)2SiHNR2]:

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+R\_{2}NH{\xrightarrow {BF\_{3}}}(CH\_{3})\_{2}SiHNR\_{2}+H\_{2}\uparrow }}

* A = Η, Nu = R2N.

### Προσθήκη

1. Προσθήκη σε διπλούς δεσμούς. Π.χ. με αιθένιο δίνει διμεθυλοσιλυλαιθάνιο:

{\displaystyle \mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+CH\_{2}=CH\_{2}{\xrightarrow {}}CH\_{3}CH\_{2}SiH(CH\_{3})\_{2}} }

2. Προσθήκη σε τριπλούς δεσμούς. Π.χ. με αιθίνιο δίνει διμεθυλοσιλυλαιθένιο:

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+HC\equiv CH{\xrightarrow {}}CH\_{2}=CHSiH(CH\_{3})\_{2}}}

3. Προσθήκη σε συζηγείς διπλούς δεσμούς. Π.χ. με 1,3-βουταδιένιο δίνει (2-βουτενυλο)διμεθυλοσιλάνιο:

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+CH\_{2}=CHCH=CH\_{2}{\xrightarrow {}}CH\_{3}CH=CHCH\_{2}SiH(CH\_{3})\_{2}+4H\_{2}O}}

4. Προσθήκη σε ενώσεις με τριμελείς ή τετραμελείς ισοκυκλικούς δακτυλίους. Π.χ. με κυκλοπροπάνιο δίνει διμεθυλοπροπυλοσιλάνιο:

κυκλοπροπάνιο {\mathrm {+CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}{\xrightarrow {}}CH\_{3}CH\_{2}CH\_{2}SiH(CH\_{3})\_{2}}}

5. Προσθήκη σε ενώσεις με τριμελείς ή τετραμελείς ετεροκυκλικούς δακτυλίους. Π.χ. με οξιράνιο δίνει αιθοξυδιμεθυλοσιλάνιο:

 {\displaystyle \mathrm {+CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}{\xrightarrow {}}CH\_{3}CH\_{2}OSiH(CH\_{3})\_{2}} }

### Παρεμβολή μεθυλενίου

Με επίδραση μεθυλενίου ([:CH2]) σε διμεθυλοσιλάνιο παράγεται μείγμα αιθυλομεθυλοσιλάνιου (CH3CH2SiH2CH3) και τριμεθυλοσιλάνιου [(CH3)3SiH):

{\mathrm {CH\_{3}SiH\_{2}CH\_{3}+CH\_{3}Cl+KOH{\xrightarrow {}}{\frac {3}{4}}CH\_{3}CH\_{2}SiH\_{2}CH\_{3}+{\frac {1}{4}}(CH\_{3})\_{3}SiH+KCl+H\_{2}O}}

Πηγές
-----

* Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, *Οργανική Χημεία*, Αθήνα 1972
* Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
* SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
* Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982

Παρατηρήσεις, υποσημειώσεις και αναφορές
----------------------------------------

1. ↑  Για εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών.
2. ↑  Gas Encyclopaedia Αρχειοθετήθηκε 2012-07-08 στο Wayback Machine. Air Liquide
3. ↑  Τα
 δεδομένα προέρχονται από τους πίνακες δεδομένων των στοιχείων άνθρακα, 
πυριτίου και υδρογόνου και τις πηγές«Table of periodic properties of thw
 Ellements», Sagrent-Welch Scientidic Company και «Ασκήσεις και 
προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982»
4. ↑  Υπολογισμένο βάση του ιονισμού από τον παραπάνω πίνακα
5. ↑  Alfred Stock, Carl Somieski:. In:. Band 52, Nr. 4, 12. April 1919, S. 695, doi:10.1002/cber.19190520410.
6. ↑  Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 267, §11.4Α.
7. ↑  SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999, σελ. 42, §4.3.
8. ↑  Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 291-293, §19.1.
9. ↑  Ν.
 Αλεξάνδρου, Α. Βάρβογλη, Δ. Νικολαΐδη: Χημεία Ετεροχημικών Ενώσεων, 
Θεσσαλονίκη 1985, §2.1. σελ. 16-17, εφαρμογή γενικής αντίδρασης για Nu =
 H-.
10. ↑  Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 155, §6.7.3.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ενώσεις και ορυκτά του πυριτίου |
| --- |
|  |
| Ανόργανα σιλάνια | 
Σιλάνιο (SiH4)  · Δισιλάνιο (Si2H6)  · Τρισιλάνιο (Si3H8)  · Τρισιλιράνιο (Si3H6)  · Δισιλένιο (SiH2=SiH2)  · Δισιλίνιο (HSi≡SiH)  · Σιλυλογερμανάνιο (SiH3GeH3)  · Φθοροσιλάνιο (SiH3F)  · Χλωροσιλάνιο (SiH3Cl)  · Βρωμοσιλάνιο (SiH3Br)  · Διφθοροσιλάνιο (SiH2F2)  · Φθοροχλωροσιλάνιο (SiH2ClF)  · 1,1-διφθοροδισιλάνιο (SiH3SiHF2)  · Σιλυλοφωσφίνη (SiH3PH2) |
|  |
| Ανόργανες σιλανόλες | 
Σιλανόλη (SiH3OH)  ·  Σιλανοδιόλη [SiH2(OH)2]   · Αμινοσιλανόλη (H2NSiH2OH)  · Δισιλανόλη (SiH3SiH2OH) |
|  |
| Ανόργανα σιλοξάνια | 
Δισιλοξάνιο [(SiH3)2O]  |
|  |
| Ανόργανες αζωτούχες ενώσεις με πυρίτιο | 
Σιλαναμίνη (SiH3NH2)  · Δισιλυλαμίνη (SiH3NHSiH3)  · Σιλανιμίνη (SiH2=NH)  · Σιλανοδιαμίνη [SiH2(NH2)2]   · Διαζασιλιριδίνη (SiH4N2) |
|  |
| Αλλες ανόργανες ενώσεις του πυριτίου | 
Μονοξείδιο του πυριτίου (SiO)  · Διοξείδιο του πυριτίου (SiO2)  · Πυριτιούχο αργίλιο (Al4Si3) |
|  |
| Οργανικές ενώσεις πυριτίου | 

|  |
| --- |
|  |
| Οργανικά σιλάνια | 

|  |
| --- |
|  |
| Αλειφατικά σιλάνια | 
Μεθυλοσιλάνιο (CH3SiH3)  · Αιθυλοσιλάνιο (CH3CH2SiH3)  · Διμεθυλοσιλάνιο (CH3SiH2CH3)  · Προπυλοσιλάνιο (CH3CH2CH2SiH3)  · 2-σιλυλοπροπάνιο [(CH3)2CHSiH3]   · Αιθυλομεθυλοσιλάνιο (CH3CH2SiH2CH3)  · Τριμεθυλοσιλάνιο [(CH3)3SiH]   · Τετραμεθυλοσιλάνιο [(CH4)3Si]   · Μεθυλοδισιλάνιο (CH3SiH2SiH3) · Προπυλοδισιλάνιο (CH3CH2CH2SiH2SiH3)Μεθυλενοσιλάνιο (CH2=SiH2)  · Αιθυλιδενοσιλάνιο (CH3CH=SiH2) Μεθυλοφθοροσιλάνιο (CH3SiH2F)  · (Φθορομεθυλο)σιλάνιο (FCHCH2SiHCH3) |
|  |
| Ετεροκυκλικά σιλάνια | 
Σιλιράνιο (C2H6Si)  · Δισιλιράνιο (CH6Si2)  · Σιλετάνιο (C3H8Si)  · Σιλολάνιο (C4H10Si) |

 |
|  |
| Οργανικές σιλανόλες | 
Μεθυλοσιλανόλη (CH3SiH2OH)  · Αιθυλοσιλανόλη (CH3CH2SiH2OH) |
|  |
| Οργανικά σιλοξάνια | 
Οξασιλιράνιο (CH4SiO) |
|  |
| Οργανικά σιλαζάνια | 
Αζασιλιριδίνη (CH5NSi) |

 |
|  |
| Άλλες ομάδες ενώσεων πυριτίου | 
Σιλυλένια |
|  |
| Ορυκτά του πυριτίου | 
Μαρμαρυγίες  · Βιοτίτης  · ΜοσχοβίτηςΤεκτοπυριτικά ορυκτά  · ΝεφελίνηςΑδουλαίος  · Ακουαμαρίνα  · Ακτινόλιθος  · Αλλανίτης  · Αλλοφανής  · Αλμανδίνης  · Αμέθυστος  · Αμεσίτης  · Αμπσβουρμπαχίτης  · Αμφίβολοι  · Ανδραδίτης  · Ανορθόκλαστο  · Αστριοειδή  · Άστριοι  · Βήρυλλος  · Βακερίτης  · Βαρυλίτης  · Βαρυσιλίτης  · Βεζουβιανίτης  · Βιλλεμίτης  · Βυτοβνίτης  · Γρανάτης  · Διοπτάσιος  · Ενδελλίτης  · Επίδοτο  · Ζεόλιθος  · Ζιρκόνιο (ορυκτό)  · Ημιμορφίτης  · Θορίτης  · Καβανσίτης  · Κεροστίλβη  · Κυανίτης  · Λαβραδορίτης  · Μολυβδοφυλλίτης  · Μπολτγουντίτης  · Μπραουνίτης  · Νεφρίτης  · Ολιβίνης  · Ορθόκλαστο  · Πυρωπό  · Ροδονίτης  · Σαπωνίτης  · Σερπεντίνης  · Σμαράγδι  · Στεατίτης  · Τάλκης  · Τιτανίτης  · Τοπάζιο  · Τουρμαλίνης  · Φαϋαλίτης  · Φορστερίτης  · Χαλαζίας  · Χαλκοσκλοδοβσκίτης  · Χλωρίτης  · Χρυσόκολλα |

 |