Το **Μαυσωλείο Μπαρντά** (αζερικά: Bərdə türbəsi‎) - βρίσκεται στην Μπαρντά του Αζερμπαϊτζάν. Είναι ένα από τα σπάνια μνημεία που που έχει διατηρηθεί στο ακέραιο, βρίσκεται σε μια μικρή τετράγωνη πλατεία και έχει πλίνθινη επικάλυψη.

Αρχιτεκτονική
-------------

Το μαυσωλείο αποτελείται από κύλινδρο που έχει διάμετρο 10 μέτρα και ύψος 14 μέτρα, μέχρι το ανώτερο στρώμα ενός θόλου. Το μαυσωλείο αποτελείται επίσης από έναν υπόγειο τάφο και ένα εσωτερικό δεκάεδρο με εξόδους. Η δομή του εσωτερικού χώρου του είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Το κάτω μέρος του αποτελείται από έναν κύλινδρο που γίνεται δεκάεδρο με κόγχες ύψους 8,7 μέτρων σε ύψος 2 μέτρων. Στο πάνω μέρος το δεκάεδρο μεταμορφώνεται σε κύκλο. 

Το μαυσωλείο ήταν χτισμένο από τούβλα πρασινομπλέ χρώματος, τα οποία σχηματίζουν τη λέξη «Αλλάχ» περισσότερες από 200 φορές.

Όπως συμβαίνει και στο μαυσωλείο Garabaghlar, τα κόκκινα τούβλα αυτού του μαυσωλείου είναι τοποθετημένα σε οριζόντια διάταξη, ενώ τα πρασινομπλέ είναι βαλμένα σε κάθετη διάταξη.

Οι πλούσια διακοσμημένες πύλες και οι κύριες αρχιτεκτονικές και συνθετικές πινελιές του μαυσωλείου είναι επίσης αξιοσημείωτες. Το μαυσωλείο είναι ένας κυλινδρικός πύργος που έχει ύψος 14 μ. Αποτελείται από δύο μέρη: το επίγειο και το υπόγειο. Το υπόγειο τμήμα του μαυσωλείου έχει σταυροειδή όψη και ο τάφος βρίσκεται σε αυτό το σημείο. Αυτό το μέρος του τάφου ήταν κάποτε καλυμμένο με τρούλο και το εσωτερικό του ήταν διακοσμημένο με στολίδια. Η διάμετρος του πύργου είναι 10 μ. Στη νότια πύλη του μαυσωλείου, οι επιγραφές αναφέρουν την ημερομηνία κατασκευής του οικοδομήματος: "Shawwāl (πρόκειται για τον δέκατο μήνα του ισλαμικού ημερολογίου με βάση τις φάσεις τις σελήνης) δεύτερο και εικοστό και επτακόσια χρόνια" (δηλαδή, 722 ή 1322). Η επιγραφή στη βόρεια πύλη φέρει το όνομα του αρχιτέκτονα: Ahmad ibn Ayuub al-Hafiz Nakhchivani.

Υπάρχουν δύο είσοδοι οι οποίες οδηγούν στο μαυσωλείο (από τα βόρεια και από τα νότια). Το εξωτερικό του μαυσωλείου είναι φτιαγμένο από τζάμια πρασινομπλέ χρώματος και κοινά κόκκινα τούβλα καλής ποιότητας. Τα τζάμια είναι τοποθετημένα κάθετα και οριζόντια. Ολόκληρη η επιφάνεια του πύργου είναι καλυμμένη με την επαναλαμβανόμενη λέξη «Αλλάχ», σχηματισμένη σε γωνία 45 μοιρών. Η λέξη επαναλαμβάνεται πάνω από 200 φορές.

Η άνω ζωφόρος του μαυσωλείου αποτελείται από τέσσερις ζώνες. Οι δύο κάτω ζώνες και η μία πάνω καλύπτονται από στολίδια, ενώ η τέταρτη φαρδιά ζώνη που βρίσκεται μεταξύ τους φέρει επιγραφές. Οι είσοδοι στο μαυσωλείο από τα βόρεια και από τα νότια υπογραμμίζεται από πύλες που ξεχωρίζουν ξεκάθαρα μέσα στο γενικό φόντο του πύργου. Η βόρεια είσοδος στο μαυσωλείο τονίζεται από ένα πιο πλούσιο φινίρισμα και προεξέχει κατά 30 εκατοστά από το κύριο σώμα του πύργου. Το εσωτερικό, σε όλα του τα σημεία, ήταν διακοσμημένιο με γεωμετρικά και φυτικά σχέδια.

Αποκατάσταση
------------

Η διαδικασία της αποκατάστασης του μαυσωλείου έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960. Ωστόσο, λόγω αμέλειας κατά την αποκατάσταση, η αρχική εμφάνιση του μαυσωλείου άλλαξε (οι επιγραφές διαγράφηκαν και η βαριά πλάκα από σκυρόδεμα που τοποθετήθηκε στην οροφή προκάλεσε ρωγμές). Το 2012, η αποκατάσταση του μαυσωλείου ξεκίνησε εκ νέου και συνεχίστηκε μέχρι το 2018. Ο τάφος που βρίσκεται στη στέγη (ο οποίος αρχικά είχε κατασκευαστεί από σκυρόδεμα κατά την πρώτη απόπειρα αποκατάστασης) αποσυναρμολογήθηκε πλήρως και ανακατασκευάστηκε με πλακάκια πάνω σε τούβλα. Σε έκταση σχεδόν 427 τ.μ. σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν απλά και εξελιγμένα στοιχεία πλακιδίων Ayatul-Kursi Surah και επιγραφές γραμμένες με το αλφάβητο Kufi επί των τοιχωμάτων του τάφου, ενώ η κατασκευή (του 14ο αιώνα) αποκαταστάθηκε. Επιπλέον, οι αρμοί κονιάματος μεταξύ πλακιδίων καθαρίστηκαν και ξαναγεμίστηκαν με ειδικό μείγμα λάσπης. Οι ρωγμές στον τοίχο έχουν αποκατασταθεί πλήρως. Οι σκάλες έχουν καλυφθεί με γυάλινο κάλυμμα και μέσα στον τάφο υπάρχει ένα μαρμάρινο φέρετρο. Οι εργασίες αποκατάστασης πραγματοποιήθηκαν με εντολή της Κρατικής Υπηρεσίας Προστασίας, Ανάπτυξης και Αποκατάστασης Πολιτιστικής Κληρονομιάς υπό το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν και από το Ινστιτούτο Επιστημονικής Έρευνας Azerbarpa. Το εκ νέου άνοιγμα του μαυσωλείου πραγματοποιήθηκε στις 25 Μαρτίου 2018.

Ιστορία
-------

Ιστορικά, δύο τάφοι σε σχήμα πύργου χτίστηκαν στην πόλη Μπαρντά τον 14ο αιώνα, και μόνο ένας από αυτούς σώθηκε μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Ο τάφος της Μπαρντά χτίστηκε το 1322 σύμφωνα με τις επιγραφές που απεικονίζουν πότε και από ποιον χτίστηκε το μνημείο. Λόγω της αρχιτεκτονικής του, ο τάφος έχει προσελκύσει την προσοχή των ερευνητών από τον 19ο αιώνα μετά την εισβολή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στο Νότιο Καύκασο. Ο διάσημος οριενταλιστής Κανίκοβ, ο οποίος επισκέφθηκε την Μπαρντά το 1848, διάβασε τις επιγραφές στο μνημείο και αυτές οι επιγραφές δημοσιεύθηκαν αργότερα από τον ακαδημαϊκό Ντορν στην Μπαρντά το 1861. Ο δημοσίευσε επίσης και την αποκάλυψη του τάφου τη Μπαρντά.

Αυτή η επιγραφή στον τάφο της Μπαρντά είναι ένα εξαιρετικά πολύτιμο παράδειγμα της αρχιτεκτονικής σχολής Nakhchivan, η οποία επιβεβαιώνει ότι οι αρχιτέκτονες αυτής της σχολής είχαν κληθεί να χτίσουν σημαντικά κτήρια και σε άλλες πόλεις κατά τον 14ο αιώνα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  К.М. Мамед-заде (1983). *Строительное Искусство Азербайджана( с древнейших времен до XIX в.)*. Baku: Элм.
2. ↑  «AḤMAD B. AYYŪB».
3. 1 2  «Barda mausoleum».
4. ↑  Bloom, Jonathan· Blair, Sheila S. (14 Μαΐου 2009). *Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture: Three-Volume Set. Jonathan Bloom, Sheila S. Blair, Sheila. Page 267*. ISBN 9780195309911.
5. ↑  «Ilham Aliyev reviewed ongoing repair work at Barda Mausoleum».
6. ↑  «President Ilham Aliyev viewed newly-reconstructed Barda Mausoleum, Torpaggala Complex».
7. ↑  «Barda Mausoleum». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019.