Το **Άμπου Ντάμπι** (αγγλ. Abu Dhabi, Αραβική γλώσσα: أبو ظبي, αραβική  προφορά ΔΦΑ: [ɐbuˈðˤɑbi], **Αμπού Δάμπι**) είναι η πρωτεύουσα και δεύτερη μεγαλύτερη πόλη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ). Η πόλη εκτείνεται κατά μήκος μίας μακρόστενης παράκτιας νησίδας στον Περσικό κόλπο, η οποία περιβάλλεται από άλλα μικρότερα νησιά και κολπίσκους. Ο πληθυσμός της ξεπερνά τις 945.268 κατοίκους (2008), και η έκταση της μητροπολιτικής περιοχής είναι 67.340 τετρ.χλμ.. Η πόλη, όπως και ολόκληρο το εμιράτο, έχει ένα από τα μεγαλύτερα κατά κεφαλή εισοδήματα στον κόσμο.

Το Άμπου Ντάμπι είναι έδρα των σημαντικότερων υπηρεσιών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΑΕ, καθώς και της βασιλικής οικογένειας. Σήμερα, η πόλη θεωρείται μία κοσμοπολίτικη μητρόπολη, καθώς η γρήγορη ανάπτυξη και αστικοποίησή της, παράλληλα με το συγκριτικά υψηλό εισόδημα των κατοίκων, την έχουν μετατρέψει στην πιο προηγμένη πόλη από τις αραβικές μητροπόλεις. Αποτελεί κέντρο πολιτικών, βιομηχανικών, πολιτιστικών και εμπορικών δραστηριοτήτων, ενώ παράγει το 15% του ΑΕΠ της χώρας. Στο Άμπου Ντάμπι έχουν επίσης την έδρα τους το τοπικό χρηματιστήριο, η κεντρική τράπεζα των ΗΑΕ, καθώς και πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις. Το Εμιράτο του Άμπου Ντάμπι είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο, αλλά παράλληλα η οικονομία του είναι πολυδιάστατη, με παράλληλη ανάπτυξη των οικονομικών υπηρεσιών και του τουρισμού. Θεωρείται η τρίτη πιο ακριβή πόλη στην ευρύτερη περιοχή, και η 26η στον κόσμο. 
Η αραβική αεροπορική εταιρία Etihad έχει έδρα το Άμπου Ντάμπι.

Ετυμολογία
----------

Η ετυμολογία του ονόματος του Άμπου Ντάμπι είναι σχετικά ασαφής, αν και υπάρχουν αρκετές θεωρίες. Επικρατέστερη φαίνεται αυτή που υποστηρίζει ότι το όνομα προέρχεται από την παρουσία πολλών ελαφιών (γαζέλες), οι οποίες ονομάζονται «ντάμπι» (dhabi) στα αραβικά, στην περιοχή. Επίσης, μπορεί να αναφέρεται ως ο «πατέρας των ελαφιών» ή η «μητέρα των ελαφιών», από την αντίστοιχη αραβική έκφραση «Άμπου» (πατέρας) ή «ουμ» (μητέρα).

Πιθανότερο όμως είναι το όνομα της πόλης να ήταν αρχικά Ντου Ντάμπι (Dhu Dhabi), με τη σημασία του «κατέχω ελάφια», ενώ στην πορεία των χρόνων το πρόθεμα «ντου» αφαιρέθηκε. Στην αρχαιότητα, η περιοχή ονομαζόταν «μιχλ» (αραβική λέξη για το αλάτι), ίσως λόγω του αλμυρού νερού. Σήμερα αυτό το όνομα διατηρείται μόνο σε ένα νησί δίπλα στην πόλη του Άμπου Ντάμπι.

Νυχτερινή άποψη της πόλης του Άμπου Ντάμπι από τη θάλασσα.

Ιστορία
-------

Περιοχές του Άμπου Ντάμπι κατοικήθηκαν ακόμα και από την 3η χιλιετία π.Χ. ενώ η πρώιμη ιστορία του ταυτίζεται με τις νομαδικές φυλές τροφοσυλλεκτών και ψαράδων που διέμεναν στην ευρύτερη περιοχή. Το σύγχρονο Άμπου Ντάμπι χρονολογείται την εποχή της ακμής μία σημαντικής συμμαχίας φυλών με την ονομασία Μπάνι Γιας στα τέλη του 18ου αιώνα, η οποία επίσης είχε και στην κυριαρχία της την πόλη του Ντουμπάι. Τον 19ο αιώνα οι επικράτειες των δύο πόλεων διαχωρίστηκαν.

Στα μέσα του 20ού αιώνα η οικονομία της πόλης συνέχισε να βασίζεται κυρίως στην εκτροφή καμήλων και στην καλλιέργεια λαχανικών σε γειτονικές οάσεις, όπως η Αλ Αίν και η Λίβα, ενώ η αλιεία και η αλιεία μαργαριταριών διεξάγονταν τους καλοκαιρινούς μήνες. Το 1939, ο σεΐχης Σαχμπούτ μπιν Σουλτάν Αλ Ναχαγιάν παραχώρησε συμφωνίες έρευνας πετρελαίου και το πρώτο κοίτασμα ανακαλύφθηκε το 1958. Αρχικά, τα έσοδα είχαν ένα μικρό αντίκτυπο με την κατασκευή μερικών ψηλών κτιρίων και του πρώτου ασφαλτοστρωμένου δρόμου που ολοκληρώθηκε το 1961. Ο σεΐχης Σαχμπούτ όμως, χωρίς να είναι βέβαιος για τη διάρκεια αυτής της νέας μορφής εσόδων, διατήρησε μία συντηρητική προσέγγιση με αποταμίευση παρά επενδύσεις ανάπτυξης. Ο αδελφός του, Ζαέντ μπιν Σουλτάν Αλ Ναχαγιάν, είδε τον πλούτο του μαύρου χρυσού ως μία σημαντική ευκαιρία για να μεταμορφώσει το εμιράτο, και όταν η βασιλική οικογένεια Αλ Ναχαγιάν αποφάσισε να του δώσει τον θρόνο της εξουσίας, μπόρεσε να υλοποιήσει το όραμά του. Ο Ζαέντ ανέβηκε στην εξουσία με την υποστήριξη των Βρετανών το 1966.

Με την ανακοίνωση των Βρετανών το 1968 ότι θα αποσυρθούν από τον Περσικό κόλπο μέχρι το 1971, ο σεΐχης Ζαέντ ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία των ΗΑΕ. Με την πλήρη ανεξαρτησία των εμιράτων και την ίδρυση της ομοσπονδίας τους ως ΗΑΕ το 1971, το Άμπου Ντάμπι έγινε η πρωτεύουσα του νεοσύστατου κράτους.

Γεωγραφία
---------

Δορυφορική εικόνα της πόλης του Άμπου Ντάμπι
Η πόλη του Άμπου Ντάμπι βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του Περσικού κόλπου στην Αραβική χερσόνησο, ενώ εκτείνεται πάνω στο ομώνυμο νησί, το οποίο δεν απέχει παρά 250 μ. από την ηπειρωτική ξηρά. Η πόλη περιστοιχίζεται από ένα μικρό πλήθος νησιών και νησίδων, ενώ ανάμεσά τους σχηματίζονται κολπίσκοι και όρμοι. Τα σημαντικότερα κοντινά νησιά είναι το Σααντιγιάτ και το Ρίιμ, τα οποία και ενώνονται με γέφυρες με το Άμπου Ντάμπι.

Το μεγαλύτερο μέρος της μητροπολιτικής περιοχής εκτείνεται και πέρα από το νησί, με σημαντικές υποδομές στην ηπειρωτική ξηρά, όπως το διεθνές αεροδρόμιο της πόλης, βιομηχανικές ζώνες, καθώς και τις συνοικίες Χαλίφα Α και Β, Ράχα Μπιτς, Μπανίγιας και Γιας Άιλαντ.

Το κλίμα της πόλης είναι θερμό και ξηρό. Όλο το έτος ο ουρανός είναι ανέφελος. Μεταξύ Ιουνίου και Σεπτεμβρίου ο καιρός είναι ιδιαίτερα ζεστός και υγρός με μέσες μέγιστες θερμοκρασίες μεγαλύτερες από 42 °C. Το διάστημα αυτό είναι επίσης συχνές και οι αμμοθύελες με ιδιαίτερα σημαντικό περιορισμό της ορατότητας. Ο καιρός είναι πιο δροσερός από τον Νοέμβριο ως και τον Μάρτιο, με περιστασιακή παρουσία ομίχλης.

Διακυβέρνηση και πολιτική
-------------------------

Ο σείχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχαγιάν είναι ο κληρονομικός ηγεμόνας ή εμίρης του Άμπου Ντάμπι. Είναι γιος του σεΐχη Ζαγέντ μπιν Σουλτάν Αλ Ναχαγιάν και πρώτου πρόεδρου των ΗΑΕ.

Το εκτελεστικό συμβούλιο του εμιράτου, ανώτατο πολιτικό όργανο με συμβουλευτικό χαρακτήρα στον εμίρη, έχει πλέον 12 μέλη, τα οποία προέρχονται κυρίως από τη βασιλική οικογένεια του Άμπου Ντάμπι, Αλ Ναχαγιάν, καθώς και ορισμένους πολιτικούς.

Abu Dhabi
Τα ΗΑΕ διατηρούν την κληρονομική μοναρχία ως πολίτευμα στο σύνολό τους και οι εμίρηδες είναι μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου των ΗΑΕ, στο οποίο προΐσταται ο πρόεδρος της χώρας. Αν και η προεδρική θητεία είναι πενταετής με ψήφο προεδρική επιλογής από το συμβούλιο, ο σεΐχης Ζαγέντ μπιν Σουλτάν Αλ Ναχαγιάν κατείχε τη θέση από την ίδρυση του κράτους μέχρι και τον θάνατό του το 2004, για να τον διαδεχθεί ο σεΐχης Χαλίφα μπιν Ζαγέντ αλ Ναχαγιάν από το 2014 μέχρι και τον θάνατό του το 2022. Είναι κοινά αποδεκτό ότι πρόεδρος των εμιράτων εκλέγεται ο εκάστοτε ηγεμόνας του Άμπου Ντάμπι.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η νομοθεσία επικυρώνεται από το Ανώτατο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο των Υπουργών αποτελεί και την εκτελεστική εξουσία του κράτους αποτελούμενο από 20 μέλη και με επικεφαλής τον πρωθυπουργό, ο οποίος επιλέγεται από τον πρόεδρο. Η θέση του πρωθυπουργού σήμερα καλύπτεται από τον εμίρη του Ντουμπάι, σεΐχη Μοχάμετ μπιν Ρασίντ αλ Μάκτουμ. Το υπουργικό συμβούλιο είναι υπόλογο στο Ομοσπονδιακό Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από 40 μέλη και έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα. Κάθε εμιράτο διορίζει έναν συγκεκριμένο αριθμό αντιπροσώπων στο σώμα αυτό, ενώ πρόσφατα αποφασίστηκε ότι η επιλογή των μελών θα γίνεται από ένα εκλεκτορικό σώμα. Το Άμπου Ντάμπι αντιπροσωπεύεται από 8 μέλη στο εθνικό συμβούλιο.

Οικονομία
---------

Ο ιδιαίτερος πλούτος των ΗΑΕ σε υδρογονάνθρακες αντικατοπτρίζεται στο υψηλότερο κατά κεφαλή ΑΕΠ στον κόσμο, ενώ το Άμπου Ντάμπι κατέχει την πλειονότητα των κοιτασμάτων πετρελαίου (95%) και φυσικού αερίου (92%) της περιοχής. Επίσης, σε παγκόσμιο επίπεδο στο εμιράτο βρίσκεται το 9% των επιβεβαιωμένων αποθεμάτων πετρελαίου (98.2 εκατ. βαρέλια) και περίπου το 5% των αποθεμάτων φυσικού αερίου (5.6 τρις κυβικά μέτρα). Η εθνική εταιρία διαχείρισης πετρελαίου (ADNOC) εκτίμησε τον Αύγουστο του 2006 ότι τα ΗΑΕ μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή σε αργό πετρέλαιο στα 2.8 εκατ. βαρέλια την ημέρα και στόχος είναι η παραγωγή το 2010 να ανέρχεται σε 4 εκατ. βαρέλια ανά ημέρα.

Κλιματικά στοιχεία
------------------


| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μαρ | Απρ | Μαι | Ιουν | Ιουλ | Αυγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Μέση μέγιστη | 22,6 °C | 23,5 °C | 28,2 °C | 34,4 °C | 39,3 °C | 43,9 °C | 45,7 °C | 45,5 °C | 41,0 °C | 36,1 °C | 29,8 °C | 24,0 °C |
| Μέση ελάχιστη | 12,9 °C | 13,4 °C | 17,3 °C | 23,0 °C | 27,9 °C | 31,3 °C | 32,6 °C | 32,5 °C | 29,9 °C | 24,4 °C | 18,8 °C | 14,1 °C |
|

Δείτε επίσης
------------

* Δημόσια Βιβλιοθήκη και Πολιτιστικό Κέντρο ΗΑΕ

Παραπομπές
----------

1. ↑  «UAE History - 2 million - 20,000 years ago - Uaeinteract». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Άμπου Ντάμπι** |

* Σελίδα για το Άμπου Ντάμπι
* Ντάμπι Άμπου Ντάμπι στο Curlie

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πρωτεύουσες Ασιατικών Κρατών |
| --- |
|  |
| Ανεξάρτητα Κράτη | 
* Άγκυρα
* Αμμάν
* Άμπου Ντάμπι
* Ανόι
* Ασγκαμπάτ
* Βαγδάτη
* Βηρυτός
* Βιεντιάν
* Γερεβάν
* Δαμασκός
* Ιερουσαλήμ
* Ισλαμαμπάντ
* Καμπούλ
* Κατμαντού
* Κότε
* Κουάλα Λουμπούρ
* Λευκωσία
* Μαλέ
* Μανάμα
* Μανίλα
* Μόσχα
* Μουσκάτ
* Μπακού
* Μπανγκόκ
* Μπαντάρ Σερί Μπεγκαβάν
* Μπισκέκ
* Νέο Δελχί
* Νέπιντο
* Νουρ-Σουλτάν
* Ντάκα
* Ντίλι
* Ντουσαμπέ
* Ντόχα
* Ουλάν Μπατόρ
* Πεκίνο
* Πιονγιάνγκ
* Πνομ Πεν
* Πόλη του Κουβέιτ
* Ριάντ
* Σαναά
* Σεούλ
* Σιγκαπούρη
* Ταϊπέι
* Τασκένδη
* Τεχεράνη
* Τζακάρτα
* Τιμπού
* Τιφλίδα
* Τόκιο
 |
|  |
| Εξαρτημένα Εδάφη | 
* Γουέστ Άιλαντ (Αυστραλία)
* Μακάου (Κίνα)
* Ντιέγκο Γκαρσία (Ην. Βασίλειο)
* Φλάινγκ Φις Κόουβ (Αυστραλία)
* Χονγκ Κονγκ (Κίνα)
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 136057444
* LCCN: n81147502
* GND: 4250193-3
* NDL: 00560046
* NKC: ge632074

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ασία
 |

 |