Συντεταγμένες: 40°40′51″N 22°15′05″E﻿ / ﻿40.68083°N 22.25139°E﻿ / 40.68083; 22.25139

Ο **Αρχάγγελος** είναι χωριό της τοπικής κοινότητας Ζερβοχωρίου, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Ειρηνούπολης, του δήμου Ηρωικής Πόλης Νάουσας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ημαθίας, στην περιφέρεια  Κεντρικής Μακεδονίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*.  Πριν το σχέδιο *Καποδίστριας* και το πρόγραμμα *Καλλικράτης*, ανήκε στην επαρχία Νάουσας του νομού Ημαθίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας. 

* Μέχρι το 1926 ο οικισμός ονομαζόταν *Γενή-Κιόι* και μέχρι το 1940 *Βάλτος*.

Γεωγραφία
---------

Ο Αρχάγγελος είναι πεδινό χωριό στο βόρειο τμήμα του νομού Ημαθίας. Βρίσκεται δίπλα στα όρια με τον νομό Πέλλας (στο σημείο από όπου ξεκινούσε η αποξηρανθείσα λίμνη των Γιαννιτσών) και ακριβώς απέναντι από την Ακρολίμνη, στις όχθες του ποταμού Βόδα και πάνω στην επαρχιακή οδό Νάουσας-Κρύας Βρύσης, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 10. Απέχει 25 χλμ. περίπου Β. ΒΑ. της Βέροιας.

Πληθυσμός
---------

Μόνιμος | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 352 |
| 2001 | 371 |
| 2011 | 308 |

Πραγματικός (de facto) | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1961 | 397 |
| 1971 | 367 |
| 1981 | 396 |
| 1991 | 378 |
| 2001 | 380 |
| 2011 | 307 |

Διοικητικές μεταβολές
---------------------

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1918 ως *Γενή-Κιόι* και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Βετίστης του νομού Θεσσαλονίκης. Το 1926 μετονομάστηκε σε *Βάλτος* και το 1935 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ζερβοχωρίου. Το 1940 μετονομάστηκε σε *Αρχάγγελος* και το 1946 υπήχθη οριστικά στον νομό Ημαθίας. Με το ΦΕΚ 123Α - 19/08/1986 αποσπάστηκε από την κοινότητα Ζερβοχωρίου και προσαρτήθηκε στον δήμο Ειρηνούπολης. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Ειρηνούπολης και προσαρτήθηκε στον δήμο Ηρωικής Πόλης Νάουσας.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Οι κάτοικοιι του χωριού είναι στην πλειονότητά τους γηγενείς Μακεδόνες, αλλά και Ποντιακής καταγωγής. Παλαιότερα μιλούσαν την ποντιακή αλλά και σλαβομακεδονική διάλεκτο. Η περιοχή ήταν τσιφλίκι και παρήγαγε γεωργικά (δημητριακά, καλαμπόκι, σουσάμι) και κτηνοτροφικά προϊόντα. Σήμερα, παράγονται κυρίως φρούτα (ροδάκινα, μήλα, αχλάδια) και καπνός.

Αξιοθέατα
---------

* Ο ενοριακός ναός των Αρχαγγέλων, στο κέντρο του οικισμού. Εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου
* Η Περιμετρική Τάφρος 66, νότια του οικισμού

Παραπομπές
----------

1. ↑  *GEOnet Names Server*. 11  Ιουνίου 2018. -814542.
2. 1 2
3. 1 2 3
4. 1 2 3  ΠΛ 3:692
5. 1 2 3  ΠΛΜ 11:235
6. ↑  Εκδόσεις «Ελλάδα»
7. ↑  Google Earth
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)
* Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (εκδ. Βαρελάς)
* Google Earth
* eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* 
* Αρχειοθετήθηκε 2022-08-12 στο Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ηρωικής Πόλης Νάουσας |
| --- |
|  |
| Δημοτική ενότητα Ανθεμίων | 
* Επισκοπή
* Κοπανός
* Λευκάδια
* Μαρίνα
* Μονόσπιτα
* Πολλά Νερά
* Χαρίεσσα
 | Χάρτης των δημοτικών ενοτήτων του δήμου Νάουσας. |
|  |
| Δημοτική ενότητα Ειρηνούπολης | 
* Αγγελοχώρι
* Άνω Ζερβοχώρι
* Αρχάγγελος
* Πολυπλάτανος
* Παλαιό Ζερβοχώρι
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Νάουσας | 
* Άγιος Νικόλαος
* Άγιος Παύλος
* Άνω Σέλι
* Αρκοχώρι
* Γιαννακοχώρι
* Μεταμόρφωση
* Νάουσα
* Πηγάδια\*
* Ροδακινιά
* Ροδοχώρι
* Σταθμός
* Στενήμαχος
 |
|  |
| Μονές | 
* Μονή Προδρόμου
* Μονή Ταξιαρχών\*
 |
|  |
| Χιονοδρομικά Θέρετρα | 
* Τρία-Πέντε Πηγάδια
 |
|  |
| 
* Έδρα: Νάουσα
* \*(Περιοχές με μη μόνιμο πληθυσμό)
* Ιστότοπος: naousa.gr
 |

 |