***Ένα πάθος στην έρημο*** (γαλλικός τίτλος: *Une passion dans le désert*) είναι διήγημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1830 στο περιοδικό Revue de Paris. Περιλαμβάνεται στην ενότητα *Σκηνές της στρατιωτικής ζωής* του μυθιστορηματικού κύκλου Ανθρώπινη κωμωδία.

Η υπόθεση αφηγείται την ιστορία ενός στρατιώτη του ναπολεόντειου στρατού που, χαμένος στην έρημο, καταφεύγει σε μια σπηλιά και εξημερώνει και αναπτύσσει μια ιδιότυπη σχέση με τη λεοπάρδαλη που βρίσκει εκεί. Είναι μια ιστορία που διαδραματίζεται με ιστορικό υπόβαθρο την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο.

Υπόθεση
-------

Ένας άνδρας και μια γυναίκα που δεν κατονομάζονται παρακολουθούν μια παράσταση τσίρκου με πρωταγωνιστή τον θηριοδαμαστή κ. Μαρτέν και μια ύαινα. Έκπληκτη από το φαινόμενο, η γυναίκα ρωτά τον σύντροφό της πώς ήταν δυνατόν κάποιος να αναπτύσσει τέτοια επικοινωνία με ένα άγριο ζώο. Στη συνέχεια, ο άνδρας της διηγείται μια ιστορία για έναν στρατιώτη του Ναπολέοντα που συμμετείχε στην εκστρατεία της Αιγύπτου, ο οποίος, αφού αιχμαλωτίσθηκε από τους Άραβες, κατάφερε να δραπετεύσει. Χαμένος στην έρημο, βρήκε καταφύγιο σε μια απόμερη σπηλιά κοντά σε μια πηγή νερού και μερικούς φοίνικες. Ξυπνώντας το πρωί, ανακαλύπτει με τρόμο ότι είναι το λημέρι μιας άγριας λεοπάρδαλης. Καταφέρνει να τη δαμάσει και αποδεικνύεται ότι το ζώο όχι μόνο ανέχεται τον απροσδόκητο νεοφερμένο, αλλά αρχίζει να ανταποκρίνεται στα συναισθήματα του στρατιώτη και του φέρεται με απρόσμενη τρυφερότητα. Όσο περνούν οι μέρες, ο άνδρας δένεται όλο και περισσότερο με την όμορφη λεοπάρδαλη, την αποκαλεί μάλιστα Μινιόν, σε ανάμνηση μιας γυναίκας που είχε γνωρίσει στο Παρίσι. Η σχέση του ανθρώπου με το θηρίο παρουσιάζεται γεμάτη ένταση και ζήλια, σαν να επρόκειτο για ερωτικό πάθος. Μια μέρα, όμως, μια ξαφνική κίνηση του θηρίου του δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται να τον καταβροχθίσει και το σκοτώνει με το στιλέτο του. Λίγο αργότερα, τον βρίσκουν και τον σώζουν οι σύντροφοί του, αλλά δεν μπορεί να το ξεχάσει καθώς συνειδητοποίησε πολύ αργά ότι η κίνηση του ζώου ήταν ένα σημάδι στοργής.

Σχολιασμός
----------

Το *Ένα πάθος στην έρημο* ανήκει στα έργα της *Ανθρώπινης Κωμωδίας*, στο οποίο αποκαλύπτεται ξεκάθαρα η επίδραση της ρομαντικής παράδοσης στο έργο του Μπαλζάκ, η οποία εκφράζεται με τον εξωτισμό και την παράξενη ιστορία αγάπης. Είναι επίσης το μόνο έργο στο οποίο ο συγγραφέας τοποθέτησε ένα ζώο στο κέντρο της δράσης και επιπλέον το περιέγραψε σαν να έγραφε για έναν άνθρωπο, στην προκειμένη περίπτωση μια όμορφη, ελκυστική γυναίκα. Μέσω αυτής της απροσδόκητης τεχνικής, ο Μπαλζάκ περιέγραψε τη σύγκρουση του φυσικού πάθους με τη συμβατική συμπεριφορά που καθιέρωσε ο πολιτισμός και την αναπόφευκτη καταστροφή της σχέσης που προκαλείται από πρωταρχικά αντανακλαστικά (ο θάνατος του θηρίου συμβαίνει όταν ο στρατιώτης παρερμηνεύει μια αυθόρμητη κίνηση, εντελώς φυσιολογική για το ζώο). Οι περιγραφές της ερήμου θεωρούνται ανυπέρβλητα λογοτεχνικά μέρη του έργου.

Το έργο επρόκειτο να αποτελέσει μέρος ενός τρίπτυχου ιστοριών για την εκστρατεία της Αιγύπτου, που δεν γράφτηκε ποτέ. Έτσι, αποτελεί ένα εντελώς μεμονωμένο έργο στην *Ανθρώπινη Κωμωδία*, που δεν σχετίζεται με κανένα άλλο, και επιπλέον - παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνεται στις *Σκηνές της στρατιωτικής ζωής* (μέσω της παρουσίας του στρατιωτικού), είναι πολύ πιο κοντά στην αισθητική και την ατμόσφαιρα *των Φιλοσοφικών Σπουδών*.

Μετάφραση στα ελληνικά
----------------------

* *Ένα πάθος στην έρημο,* μετάφραση: Σοφία Διονυσοπούλου, εκδόσεις Άγρα, 2011

Παραπομπές
----------

1. ↑ . «babelio.com/livres/Balzac-Une-passion-dans-le-desert».
2. ↑ . «actualitte.com/article/une-passion-dans-le-desert-l-histoire-de-l-homme-et-de-la-panthere».
3. ↑ . «bookpress.gr/stiles/Ένα πάθος στην έρημο, του Ονορέ ντε Μπαλζάκ: μια διαφορετική ερωτική περιπέτεια».
4. ↑ . «maisondebalzac.paris.fr/passion\_desert».
5. ↑ . «senscritique.com/livre/Une\_passion\_dans\_le\_desert/critique».
6. ↑ . «balzac-analyse.com/tome-xx-une-passion-dans-le-desert/».
7. ↑ . «politeianet.gr/books/balzac-honore-de-agra-ena-pathos-stin-erimo».


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Η Ανθρώπινη κωμωδία του Ονορέ ντε Μπαλζάκ |
| --- |
|  |
| *Σκηνές της ιδιωτικής ζωής* | 
* *Το σπίτι της γάτας που παίζει με το κουβάρι*
* *Ο χορός του Σω*
* *Αναμνήσεις δύο μικροπαντρεμένων γυναικών*
* *Το πουγκί*
* *Η Μοντέστ Μινιόν*
* *Ένα ξεκίνημα στη ζωή*
* *Αλμπέρ Σαβαρύς*
* *Η βεντέτα*
* *Μια διπλή οικογένεια*
* *Η συζυγική ειρήνη*
* *Μαντάμ Φιρμιανί*
* *Πορτρέτο γυναίκας*
* *Η φανταστική ερωμένη*
* *Μια κόρη της Εύας*
* *Το μήνυμα*
* *Η γρεναδιέρα*
* *Η εγκαταλειμμένη γυναίκα*
* *Ονορίν*
* *Μπεατρίς*
* *Γκομπσέκ*
* *Η τριαντάχρονη γυναίκα*
* *Ο μπάρμπα-Γκοριό*
* *Ο συνταγματάρχης Σαμπέρ*
* *Η λειτουργία του άθεου*
* *Η απαγόρευση*
* *Το συμβόλαιο γάμου*
* *Άλλο πορτρέτο γυναίκας*
 |
|  |
| *Σκηνές της επαρχιακής ζωής* | 
* *Ούρσουλα Μιρουέ*
* *Ευγενία Γκραντέ*
* *Πιερέτα*
* *Ο εφημέριος της Τουρ*
* *Η Ραμπουιγέζα*
* *Ο εκλαμπρότατος Γκωντισάρ*
* *Η μούσα της επαρχίας*
* *Η γεροντοκόρη*
* *Συλλογή αρχαιοτήτων*
* *Χαμένες ψευδαισθήσεις*
 |
|  |
| *Σκηνές της παρισινής ζωής* | 
* *Φεραγκύς*
* *Η δούκισσα του Λανζαί*
* *Το κορίτσι με τα χρυσά μάτια*
* *Καίσαρ Μπιροτώ*
* *Ο Οίκος Νυσενζέν*
* *Μεγαλεία και δυστυχίες των κουρτιζάνων*
* *Τα μυστικά της πριγκίπισσας ντε Καντινιάν*
* *Φατσίνο Κάνε*
* *Σαραζίν*
* *Πιέρ Γκρασού*
* **Η εξαδέλφη Μπέτη**
* *Ο εξάδελφος Πονς*
* *Ένας επιχειρηματίας*
* *Ένας πρίγκιπας της Βοημίας*
* *Γκωντισάρ Β'*
* *Οι υπάλληλοι ή Η ανώτερη γυναίκα*
* *Οι ακούσιοι κωμωδοί*
* *Οι μικροαστοί*
* *Η άλλη όψη της σύγχρονης ιστορίας*
 |
|  |
| *Σκηνές της πολιτικής ζωής* | 
* *Ένα επεισόδιο την εποχή της Τρομοκρατίας*
* *Μια σκοτεινή υπόθεση*
* *Ο βουλευτής του Αρσί*
* *Ζ. Μαρκάς*
 |
|  |
| *Σκηνές της στρατιωτικής ζωής* | 
* **Οι Σουάνοι**
* *Ένα πάθος στην έρημο*
 |
|  |
| *Σκηνές της αγροτικής ζωής* | 
* *Οι χωρικοί*
* *Ο επαρχιακός γιατρός*
* *Ο εφημέριος του χωριού*
* *Το κρίνο στην κοιλάδα*
 |
|  |
| Φιλοσοφικές σπουδές | 
* **Το μαγικό δέρμα**
* *Ο Ιησούς Χριστός στη Φλάνδρα*
* *Η συμφιλίωση του Μέλμοθ*
* *Το άγνωστο αριστούργημα*
* *Γκαμπαρά*
* *Μασιμίλα Ντόνι*
* *Η αναζήτηση του απόλυτου*
* *Το καταραμένο παιδί*
* *Αντίο*
* *Οι Μαράνα*
* *Ο επίτακτος*
* *Ο δήμιος*
* *Ένα δράμα στην ακροθαλασσιά*
* *Ο δάσκαλος Κορνήλιος*
* *Το κόκκινο πανδοχείο*
* *Περί της Αικατερίνης των Μεδίκων*
* **Το ελιξήριο της μακροζωίας**
* *Οι εξόριστοι*
* *Λουί Λαμπέρ*
* *Σεραφίτα*
 |
|  |
| Αναλυτικές σπουδές | 
* *Φυσιολογία του γάμου*
* *Μικροαθλιότητες του συζυγικού βίου*
* *Παθολογία της κοινωνικής ζωής*
* *Πραγματεία για την κομψή ζωή*
 |

 |