Συντεταγμένες: 37°48′39.6″N 20°46′22.8″E﻿ / ﻿37.811000°N 20.773000°E﻿ / 37.811000; 20.773000

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Καλλιθέα.
Η **Καλλιθέα** είναι οικισμός γνωστός από το 1509 και βρίσκεται στο νομό Ζακύνθου της περιφέρειας Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα. Παλιά ονομασία του Αγία Μαρίνα. Το 1565 οικογένεια αρβανίτικης καταγωγής έδωσε στο χωριό το όνομα Κούκεσι. Τωρινή ονομασία Καλλιθέα. Το χωριό επλήγει από τον καταστροφικό και φονικό σεισμό του 1953 όπως και ολόκληρη η Ζάκυνθος. Υπάγεται στο δήμο Ζακύνθου. Στην Καλλιθέα λειτουργεί το Κέντρο Υγείας[*νεκρός σύνδεσμος*] Κατασταρίου.

Αξιοθέατα
---------

Χάρτης
Το χωριό Καλλιθέα είναι ένας οικισμός κτισμένος αμφιθεατρικά με ιστορία και πλούσια φύση. Στον δρόμο που συνδέει την Καλλιθέα με το Γύρι πάνω στο όρος Βραχίονα, η θέα προς τα πεδινά της Ζακύνθου είναι μοναδική, από τον κόλπο του Λαγανά έως το όρος Αίνος στην Κεφαλλονιά.

Στην Καλλιθέα μπορεί κάποιος να εξερευνήσει σπηλιές όπως η Μαύρη Σπηλιά. Η Μαύρη Σπηλιά, στην οποία οδηγεί ένα απότομο μονοπάτι, έχει ιδιόμορφα κοιλώματα και μοιάζουν σαν να κατασκευάστηκαν από άνθρωπο. Η σπηλιά έχει δυο εισόδους μια μικρή στα δεξιά και μια μεγαλύτερη στ' αριστερά. Τον 19ο αιώνα έμενε στη σπηλιά βοσκός που είχε κτισμένο τοίχο στο στόμιο της σπηλιάς. Η σπηλιά έχει 10,5 μετρά πλάτος και 12 μέτρα μήκος.

Στους πρόποδες του όρους Βραχίονα υπάρχουν τα ερείπια του προσεισμικού οικισμού της Καλλιθέας.

Καλλιέργειες - Χλωρίδα και πανίδα
---------------------------------

Η βλάστηση του χωριού, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει φραγκοσυκιές, πουρνάρια, βελανιδιές, ελιές, πλατάνια, κουκουναριές, αθάνατους, ευκαλύπτους, κυπαρίσσια, λεύκες, αλμυρίκια, φτελιές, πεύκα, κουμαριές, οπωροφόρα, μυρτιές και αγριελιές. Από τις καλλιεργημένες εκτάσεις του χωριού παράγονται σταφίδα, σταφύλια, ελαιόλαδο, εσπεριδοειδή, κρασί, φρούτα, λαχανικά αλλά και κτηνοτροφικά προϊόντα.

*Το σταφύλι και η σταφίδα καλλιεργείται κυρίως στα πεδινά της Καλλιθέας. Οι αμπελουργοί τρυγούν τα σταφύλια τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο ενώ το μάζεμα της σταφίδας γίνεται στα μέσα Αυγούστου. Η συλλογή του ελαιοκάρπου γίνεται μόλις ολοκληρωθεί η αύξηση του καρπού συνήθως τις αρχές Νοεμβρίου, αντικειμενικό κριτήριο για την πιο κατάλληλη χρονική περίοδο της συγκομιδής δεν υπάρχει.*

Λόγω της πλούσιας βλάστησης, στην Καλλιθέα βρίσκουν καταφύγιο και αρκετά είδη πανίδας. Ανάμεσα στα είδη της πανίδας που φιλοξενεί το χωριό είναι η δεντρογαλιά, σαΐτα (*Coluber* *najadum*), καθώς και είδη σαυρών όπως κολισαύρα (*Lacerta* *trilineata)**, σαμιαμίδι, Γουστέρα του Ιονίου (Podarcis ionicus).* *Στην περιοχή υπάρχουν επίσης θηλαστικά όπως σκαντζόχοιροι, λαγοί, κουνάβια, νυφίτσες, κ.α*

Η Καλλιθέα αποτελεί σταθμό για πολλά είδη μεταναστευτικών πτηνών όπως, η τσίχλα, το τρυγόνι και ο Μαυροπετρίτης. Υπάρχουν επίσης πουλιά όπως οι δεκαοχτούρες, οι Βαρβακίνες (*Buteo* *buteo*), δεντρογέρακες, τσαλαπετεινοί, οι γκιόνηδες, οι κουκουβάγιες κ.α.

Ιστορία - Ιστορικά μνημεία
--------------------------

Η πρώτη ονομασία του χωριού το 1509 ήταν το Χωριό του Σέληνα ή Αγία Μαρίνα στα Σεληνάτα. Αγία Μαρίνα ονομάζεται την περίοδο 1552 έως 1562. Οικογένεια αρβανίτικης καταγωγής που ήρθε στο χωριό το 1520, ζήτησε από τον Ενετό Προβλεπτή να ονομαστεί η περιοχή Κούκεσι. Προς αντάλλαγμα των υπηρεσιών που προσέφερε οι οικογένεια στη Γαληνοτάτη Βενετική Δημοκρατία ο Προβλεπτής δέχτηκε και το 1565 το χωριό ονομάζεται Κούκεσι ή Κούκιεσι. Το 1955 το Κούκεσι μετονομάζεται σε Καλλιθέα (*ΦΕΚ 287Α - 10/10/1955*).

Σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία του χωριού Καλλιθέα είναι ο ***Διονύσιος Αναστασίου Πλαίσας***.

Γεννήθηκε στο χωριό Καλλιθέα (Κούκεσι) στίς 14 Σεπτεμβρίου 1852. Το 1870 τάχθηκε στη Μονή Στροφάδων δόκιμος. Το 1876 γράφτηκε στη θεολογική σχολή Αθηνών και το 1881 πήρε δίπλωμα θεολογίας και έγινε μοναχός. Στη συνέχεια πήγε στη Γερμανία και συμπλήρωσε τις σπουδές του στα πανεπιστήμια Μονάχου και Βερολίνου. Το 1884 έρχεται στη Ζάκυνθο και χειροτονείται διάκονος και το 1885 ιερέας. Αναγορεύεται υφηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1886 τον καλούν από την Ελληνική κοινότητα του Λονδίνου, όπου και διακρίνεται για τα κηρύγματα του σαν Αρχιμανδρίτης. Μετά τον θάνατο του Διονυσίου Λάτα εκλέγεται Μητροπολίτης Ζακύνθου (1894) και τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου έρχεται στη Ζάκυνθο.

**Αγία Μαρίνα**

Στην Καλλιθέα βρίσκονται τα ερείπια του ναού της Αγίας Μαρίνας, στο Παλιό Χωριό. Είναι εκκλησία των αρχών του 16ου αιώνα που έχει γκρεμιστεί από τους αλλεπάλληλους σεισμούς. Σώζονται οι τοίχοι με τα περίτεχνα διακοσμητικά τους, το πέτρινο καμπαναριό και τα πέτρινα πεζούλια.

Τοποθεσία
---------

Το χωριό βρίσκεται στους ανατολικούς πρόποδες του όρους Βραχίονα, σε υψόμετρο περίπου 60 μέτρων. Βρίσκεται 3 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από το Καταστάρι, 3 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Άνω Γερακάρι, 3 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Αγίου Δημητρίου και 12 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης της Ζακύνθου (συντεταγμένες :37°48'45.1"N 20°46'29.7"E ).

Πληθυσμός
---------

| Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 211 |
| 2001 | 216 |
| 2011 | 238 |

Το 2011 ο πληθυσμός της Καλλιθέας ήταν 238 άτομα.

Κλίμα
-----

Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ήπιο μικροκλίμα. Η ετήσια μέση θερμοκρασία στην περιοχή είναι 17 ° C. Ο πιο ζεστός μήνας είναι ο Ιούλιος, όταν η μέση θερμοκρασία είναι 29 ° C, και ο ψυχρότερος είναι ο Ιανουάριος, με 8 ° C. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι 1.094 χιλιοστά. Ο πιο βροχερός μήνας είναι ο Νοέμβριος, με μέσο όρο βροχόπτωσης 233 χιλιοστά και ο ξηρότερος είναι ο Αύγουστος, με βροχόπτωση 3 χιλιοστά.

Φωτογραφίες
-----------

* Ερείπια εκκλησιάς Αγίας Μαρίνας.Ερείπια εκκλησιάς Αγίας Μαρίνας.
* Το εσωτερικό της Μαύρης Σπηλιάς στην Καλλιθέα.Το εσωτερικό της Μαύρης Σπηλιάς στην Καλλιθέα.
* Αγία Μαρίνα, Καλλιθέα.Αγία Μαρίνα, Καλλιθέα.
* Η Καλλιθέα από ψηλά.Η Καλλιθέα από ψηλά.
* Σπάνιο φαινόμενο στην Καλλιθέα: Χιόνι στον Βραχίονα, Ιανουάριος 2019.Σπάνιο φαινόμενο στην Καλλιθέα: Χιόνι στον Βραχίονα, Ιανουάριος 2019.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. 1 2  Time, Zante News (4 Μαΐου 2017). «Ζάκυνθος: Χρονολογικά στοιχεία για χωριά του νησιού που καλό είναι να μένουν ζωντανά στη θύμισή μας». *Zante News Time*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2019. [*νεκρός σύνδεσμος*]
3. ↑  «Διοικητικές Μεταβολές Δήμων και Κοινοτήτωνwebsite=ΕΕΤΑΑ». Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2019.
4. ↑  «ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΡΙΟΥ | Νοσοκομεία - Κέντρα Υγείας | Καταστάρι ΖΑΚΥΝΘΟΥ, 2695360000 | vrisko.gr». *www.vrisko.gr*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2019.
5. ↑  «black cave καλλιθεα - Google Search». *www.google.com*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2019.
6. ↑  Σαλβατόρ, Λουδοβίκος (2008) [1904]. *Εκπληκτική περιήγηση στη Ζάκυνθο και τα Στροφάδια (1900)*. Ζάκυνθος: Αντώνης Μπάστας. σελ. 233-235. ISBN 978-960-7418-64-7.
7. ↑  *www.elekkas.gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.  Missing or empty `|title=` (βοήθεια)
8. ↑  «Πανίδα | Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου». *www.nmp-zak.org*. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2019.
9. ↑  Ζώης, Λεωνίδας (1963). *ΛΕΞΙΚΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΖΑΚΥΝΘΟΥ*. Αθηνα. σελ. 322.
10. ↑  «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΑΝΑ ΝΟΜΟ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ». *www.eetaa.gr*.
11. ↑  «http://www.nyxthimeron.com».  Εξωτερικός σύνδεσμος στο `|title=` (βοήθεια)
12. ↑  Δεμέτης, Ιωάννης (2004). *Κυριότερα Συμβάντα Της Νήσου Ζακύνθου*. Ζάκυνθος. σελ. 110. ISBN 960-87833-6-4.
13. ↑  «Δημοτικές Ενότητες Ζακύνθου - Παρουσίαση - Δήμος Ζακύνθου». *www.zakynthos.gov.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2019.
14. ↑  *www.elekkas.gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.  Missing or empty `|title=` (βοήθεια)
15. ↑  «Land Cover Classification (1 year) | NASA». *Land Cover Classification (1 year) | NASA* (στα Αγγλικά). 9 Ιανουαρίου 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2019.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ζακύνθου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αλυκών | 
* Άγιος Δημήτριος
* Αλικανάς
* Άνω Γερακάρι
* Αλώνια
* Δράκας
* Καλλιθέα
* Καστέλια
* Καταστάρι
* Κάτω Γερακάρι
* Μέσο Γερακάρι
* Πηγαδάκια
* Σκουληκάδο
* Ψαρού
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αρκαδίων | 
* Άγιος Κήρυκος
* Βανάτο
* Δροσιά
* Καλιπάδο
* Κυψέλη
* Λιμονταίικα
* Νερόμυλος
* Πλάνος
* Σαρακηνάδο
* Τραγάκι
* Χαμουζάς
* Ψαραίικα
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αρτεμισίων | 
* Αγία Μαρίνα
* Άγιοι Πάντες
* Άγιος Λέοντας
* Βουγιάτο
* Γαλάρο
* Γύρι
* Κοιλιωμένος
* Λαγκαδάκια
* Λαγώποδο
* Λούχα
* Μαχαιράδο
* Μελινάδο
* Ρομίρι
* Φιολίτης
* Φτερίνι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ελατίων | 
* Αγία Θέκλη
* Άγιος Ανδρέας (νησίδα)\*
* Άγιος Ιωάννης (νησίδα)\*
* Άγιος Νικόλαος
* Αναφωνήτρια
* Άνω Βολίμες
* Ασκός
* Βαρβάρα
* Βολίμες
* Ελιές
* Έξω Χώρα
* Καμπί
* Κορίθι
* Κορώνη
* Μαρίες
* Μικρό Νησί
* Ορθονιές
* Σκινάρια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ζακυνθίων | 
* Άγιος Ιωάννης
* Ακρωτήρι
* Αμπελόκηποι
* Άνω Βασιλικός
* Αργάσι
* Βασιλικός
* Γαϊτάνι
* Ζάκυνθος
* Καλπάκι
* Καλλιτέρος
* Καλονήσι (νησίδα)\*
* Κυδώνι
* Μονή Στροφάδων
* Μπόχαλη
* Ξηροκάστελλο
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Λαγανά | 
* Αγαλάς
* Άη Γιάννης
* Άμπελος
* Απελάτι
* Καλαμάκι
* Κερί
* Λαγανάς
* Λιθακιά
* Λίμνη Κερίου
* Μαργαραίικα
* Μαραθιάς
* Μουζάκι
* Παντοκράτορας
* Πευκάκια
* Στημιές
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ζάκυνθος - Ιστορική έδρα: Μπόχαλη
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |