Ο **Αλεξάντρ Αλεξέγιεβιτς Χανζόνκοβ** (ρωσικά: Александр Алексеевич Ханжонков‎, 8 Αυγούστου/27 Ιουλίου — 26 Σεπτεμβρίου 1945) ήταν ένας πρωτοπόρος Ρώσος   κινηματογραφικός επιχειρηματίας, σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Είναι γνωστός για την παραγωγή του *Оборона Севастополя* (Η υπεράσπιση της Σεβαστούπολης), μιας από τις πρώτες μεγάλου μήκους ταινίες της Ρωσίας, καθώς και του πρωτοποριακού καρέ καρέ ανιμέισον του Λάντισλας Στάρεβιτς. Ο Χανζόνκοφ εργάστηκε ως σύμβουλος στη μεταεπαναστατική κρατική επιτροπή κινηματογραφίας Goskino μέχρι το 1926, οπότε του απαγορεύτηκε η ανάμειξή του με τον κινηματογράφο.

Τα πρώτα χρόνια
---------------

Ο Χανζόνκοφ γεννήθηκε στο μικρό χωριό Χανζόνκοβα της περιφέρειας Ντον Χοστ Ομπλάστ (τη σημερινή Μακιγίβκα της περιφέρειας Ντονέτσκ). Καταγόταν από μια ευγενή οικογένεια Κοζάκων του Ντον. Ο πατέρας του, Αλεξέι Πέτροβιτς Χανζόνκοβ, ήταν γαιοκτήμονας που χρεοκόπησε. Η μητέρα του, Παρασκέβα Σεργκέγιεβνα Χανζόνκοβα (το γένος Ντμίτριεβα) καταγόταν από οικογένεια στρατιωτικών. Ο πατέρας της ήταν συνταγματάρχης και είχε ένα κατάστημα με ραπτομηχανές Singer στη Μόσχα. Ο τίτλος ευγενείας δόθηκε αρχικά στον προπάππου του, Αλεξάντρ Βασίλι Χανζόνκοβ.   

Ο Χανζόνκοφ σπούδασε στη Σχολή Κοζάκων του Νοβοτσερκάσκ και στάλθηκε να υπηρετήσει στη Μόσχα μετά την αποφοίτησή του το 1886. Έλαβε μέρος στον Ρωσοϊαπωνικό Πόλεμο, γεγονός που έβαλε σε κίνδυνο την υγεία του.   Το 1905, όταν απολύθηκε από τη στρατιωτική εκπαίδευση λόγω προβλημάτων υγείας, ο Χανζόνκοφ παρακολούθησε μια προβολή της ταινίας *L'arrivée d'un train à La Ciotat* (Τρένο που σταματάει στον σταθμό) των αδελφών Λιμιέρ.

Καριέρα
-------

Το 1906 ο Χανζόνκοφ ίδρυσε το πρώτο κινηματογραφικό στούντιο της Ρωσίας με την επωνυμία Α. Χανζόνκοβ και Σία, του οποίου ο κύριος οικονομικός υποστηρικτής ήταν ο Ιβάν Οζέροφ, ένας τραπεζίτης με επιρροή και μέλος του Ρωσικού Κρατικού Συμβουλίου. Οι αρχικές κινηματογραφικές παραγωγές γυρίστηκαν στο στούντιο σύμφωνα με την τεχνική του Ζορζ Μελιές και επισκιάστηκαν από το έργο του Αλεξάντερ Ντράκνοφ. Γνωστός για το επιχειρηματικό του δαιμόνιο, ο Ντράκνοφ θα παρέμενε ανταγωνιστής του Χανζόνκοφ μέχρι την επανάσταση του 1917. 

Από το 1911 ακόμα, το εργοστάσιο του Χανζόνκοφ θα λάβει ευρεία αναγνώριση με την κυκλοφορία του *Oborona Sevastopolya* (Η υπεράσπιση της Σεβαστουπόλεως). Πρόκειται για μια από τις πρώτες μεγάλου μήκους ρωσικές ταινίες μεγάλου μήκους, η οποία ήταν εξίσου αξιοσημείωτη για τις τεχνικές της πτυχές. Μέχρι το τέλος του 1912, ο Χανζόνκοφ είχε δημιουργήσει ένα μόνιμο στούντιο στη Μόσχα και συνέχισε να δημιουργεί πάνω από εκατό ταινίες κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών.   Μεγάλο μέρος του έργου του Χανζόνκοφ κατά τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου πέρασε «σχεδόν απαρατήρητο από τις ρωσικές μάζες», αφού συχνά στόχευε σε αριστοκρατικές ευαισθησίες ή διασκεύαζε μεγάλα ρωσικά μυθιστορήματα του 19ου αιώνα.   Ωστόσο, ο Χανζόνκοφ βοήθησε στη δημιουργία πολλών προτύπων στη ρωσική κινηματογραφική παραγωγή. Η πρώτη επιβεβαιωμένη χρήση τεχνητού φωτός στη ρωσική κινηματογραφική βιομηχανία λαμβάνει χώρα σε ένα ντοκιμαντέρ Χανζόνκοβ. 

Κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης, ο Χανζόνκοφ έφυγε από τη Ρωσία και πήγε την Κωνσταντινούπολη και τη Βιέννη και, παρά την προηγούμενη σχέση του με την τσαρική οικογένεια, επέστρεψε μετά από πρόσκληση στην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών το 1923 και διορίστηκε διευθυντής του νέου σοβιετικού στούντιο Proletkino και αργότερα σύμβουλος παραγωγής της Goskino. Η καριέρα του στη Σοβιετική Ένωση τελείωσε το 1926, όταν εξαναγκάστηκε σε παραίτηση μετά από ένα σκάνδαλο διαφθοράς που έπληξε το στούντιο Proletkino και δεν εργάστηκε ποτέ ξανά στον κινηματογράφο. Ο Χανζόνκοφ πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του στη Γιάλτα, ζώντας με σύνταξη που του δόθηκε από το κράτος. Εκεί επέζησε της κατοχής της Κριμαίας από τους Ναζί το 1941-1944 και πέθανε στη Γιάλτα μετά από πολλά χρόνια επιδείνωσης της υγείας του στις 26 Σεπτεμβρίου 1945.

Βιβλιογραφία
------------

* *Aleksandr Khanzhonkov (1937)*. First Years of Russian Cinema. Memoirs. — Moscow/Leningrad: Iskusstvo // Moscow: Karamzin, 254 pages (ISBN 978-5-00071-404-1)
* M. Kuznetsova. *Aleksandr Khanzhonkov: Life Behind the Frame* article from Profile magazine № 29, 1997 ISSN 1726-0639
* Rashit Yangirov. *An addition to A. A. Khanzhonkov's biography: New angle* article from Cinema Historian's Notes magazine № 55, 2011 ISSN 0235-8212
* Tetiana Avdashkova. *Ukrainian Cossack that made it in Hollywood* article from The Day newspaper № 43, 9 August 2012

Δείτε επίσης
------------

* Βέρα Χολόντναγια

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Αγγλικά) *Find A Grave*. 24935803. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  (Αγγλικά) *Library of Congress Authorities*. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. n81056997. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2020.
3. 1 2  Tsivian, Yuri (1991). *Early Cinema in Russia and Its Cultural Reception*. σελ. 132.
4. ↑  Marina Parkhomenko. *Life and Death of Aleksandr Khanzhonkov* interview with granddaughter Irina Orlova, *Evening Donetsk* newspaper № 153 (7825), October 17, 2003 (in Russian)
5. 1 2  *Irina Orlova (2007)*. Dedicate My Life to Cinema. — Donetsk: Promin, 127 pages (Biography)
6. ↑  Interview with Aleksandr Khanzhonkov's granddaughter Irina Orlova from the *Evening Donetsk* newspaper № 73, May 18, 2007 (in Russian)
7. 1 2  Maxim Medvedev. *A slave of cinema in the garden of the parting paths Αρχειοθετήθηκε 2022-02-18 στο Wayback Machine.* article at Chastny Korrespondent, August 8, 2014 (in Russian)
8. ↑  Leyda, Jay (January 1947). «Prologue to the Russian Film (Part Two)». *Hollywood Quarterly* **2** (2): 171. doi:10.2307/1209337.
9. ↑  F. Jahn, Hubertus (1944). «For Tsar and Fatherland? Russian Popular Culture and the First World War». *Cultures in Flux*. Princeton University Press. σελ. 141.
10. 1 2  Cavendish, Philip (April 2004). «The Hand That Turns the Handle: Camera Operators and the Poetics of the Camera in Pre-Revolutionary Russian Film». *The Slavonic and East European Review* **82** (2): 214.
11. ↑  Gaines, Jane (Spring 1995). «Revolutionary Theory/Prerevolutionary Melodrama». *Discourse* **17** (3): 103. .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αλεξάντρ Χανζόνκοφ** |

* Αλεξάντρ Χανζόνκοφ στην IMDb
* Βιογραφία (στα ρωσικά)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 1331600
* LCCN: n81056997
* ISNI: 0000 0000 3005 2689
* GND: 1013742834

 |

 |