Ο **Τιβέριος Ιούλιος Μιθριδάτης** *Φιλογερμανικός Φιλόπατρις*, γνωστός και ως **Μιθριδάτης Γ΄ του Βοσπόρου** (άκμασε. το 41 μ.Χ. απεβ. το 68 μ.Χ.) από τη δυναστεία Τιβερίων-Ιουλίων του Βοσπόρου ήταν υποτελής βασιλιάς τού Βοσπόρου.

Καταγωγή
--------

Ο Μιθριδάτης ήταν ο πρώτος γιος τού βασιλιά Τ. Ι. Ασπούργου και της συζύγου του Γηπαιπύριδος, κόρης τού Κότυ Γ΄ (Σαπαίων) της Θράκης.  Είχε έναν μικρότερο αδελφό, που θα τον διαδεχόταν ως Τιβ. Ιούλ. Κότυς Α΄. Ήταν πρίγκιπας ελληνικής, ιρανικής και ρωμαϊκής καταγωγής. Ήταν το πρώτο εγγόνι τού Ασάνδρου και της Δυνάμεως βασιλέων τού Βοσπόρου και τού Κότυος Γ΄ (Σαπαίων) και της Αντωνίας Τρύφαινας βασιλέων της Θράκης.

Μέσω της εκ μητρός γιαγιάς του Αντ. Τρυφαίνης, ήταν απόγονος τού Ρωμαίου Mάρκου Αντωνίου, ενός της Τριανδρίας. Η Αντ. Τρύφαινα ήταν η πρώτη δισεγγονή, που γεννήθηκε στον Μ. Αντώνιο. Επίσης μέσω της Τρυφαίνης, ο Μιθριδάτης συνδεόταν με διάφορα μέλη της δυναστείας των Ιουλίων-Κλαυδίων.

Ο Τιβ. Ιούλ. Μιθριδάτης ονομάστηκε προς τιμήν τού προγόνου του Μιθριδάτη ΣΤ΄ βασιλιά τού Πόντου, ο οποίος ήταν παππούς της Δυνάμεως, εκ πατρός γιαγιάς τού Τ. Ι. Μιθριδάτη.

Η ζωή του
---------

Λίγα είναι γνωστά για την πρώιμη ζωή του Μιθριδάτη. Ο Τιβ. Ιούλ. Ασπούργος ήταν επικεφαλής της επικράτειας τού Βοσπόρου μέχρι το τέλος του το 37 ή το 38  Η Γηπαίπυρις διαδέχθηκε τον σύζυγό της ως αποκλειστική ηγεμόνας.  Το 39 μ.Χ. ο Μιθριδάτης κληρονόμησε τον θρόνο της μητέρας του.  Λίγο πριν από το 45, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κλαύδιος είχε δώσει στον Μιθριδάτη ολόκληρο το βασίλειο τού Βοσπόρου για να κυβερνήσει. Ο Κλαύδιος τον αναγνώρισε και τον διόρισε ως νόμιμο βασιλιά τού Βοσπόρου. Το 45, για άγνωστους λόγους, ο Κλαύδιος καθαίρεσε τον Μιθριδάτη από τον θρόνο και τον αντικατέστησε με τον μικρότερο αδελφό του Κότυ Α΄. Ο Κλαύδιος είχε αποσύρει τη ρωμαϊκή φρουρά υπό τον Αύλο Δίδιο Γάλλο από το βασίλειο τού Βοσπόρου και λίγες ρωμαϊκές κοόρτεις είχαν μείνει πίσω υπό τον Γάιο Ιούλιο Aκουίλα, από την τάξη των ιππέων.

Ο Μιθριδάτης αμφισβήτησε τη νέα κατάσταση. Δεν εμπιστεύτηκε τον Κότυ Α΄ και τον Aκουίλα και προσπάθησε να ανακτήσει τον θρόνο του. Κατάφερε να δελεάσει τους ηγέτες των τοπικών φυλών και τους λιποτάκτες στους συμμάχους του. Μπόρεσε να αναλάβει τον έλεγχο των τοπικών φυλών και να συγκεντρώσει έναν στρατό για να κηρύξει τον πόλεμο στον Κότυ Α΄ και τον Aκουίλα. Όταν ο Κότυς Α΄ και ο Aκουίλα άκουσαν νέα γι' αυτόν τον πόλεμο, φοβήθηκαν ότι η εισβολή ήταν επικείμενη, πάντως και οι δύο άνδρες ήξεραν ότι είχαν την υποστήριξη τού Κλαύδιου. Ο Μιθριδάτης με τον στρατό του συνεπλάκη σε πόλεμο με τον στρατό του Κότυ Α΄ και τα τάγματα τού Ακουίλα, σε έναν πόλεμο τριών ημερών, τον οποίο πόλεμο ο Κότυς Α΄ και ο Aκουίλα κέρδισαν αλώβητοι και θριάμβευσαν στον ποταμό Τάναϊ.

Ο Μιθριδάτης γνώριζε ότι η συνέχεια της αντίστασης ήταν μάταιη και έκανε έκκληση στον Κλαύδιο: στράφηκε σε έναν εντόπιο φύλαρχο, που ονομαζόταν Ευνώνης, για να τον βοηθήσει και ο Ευνώνης έστειλε απεσταλμένους στη Ρώμη στον Κλαύδιο, που κόμιζαν επιστολή τού Μιθριδάτη.

Στην επιστολή τού Μιθριδάτη προς τον Αυτοκράτορα, ο Μιθριδάτης τον χαιρετούσε και τού απευθυνόταν με μεγάλη τιμή και σεβασμό από έναν ηγεμόνα σε άλλον ηγεμόνα. Ο Μιθρισάτης ζητούσε από τον Κλαύδιο χάρη και να γλιτώσει από μία θριαμβευτική πομπή ή θανατική ποινή. Ο Κλαύδιος δεν ήταν σίγουρος, πώς να τιμωρήσει ή να αντιμετωπίσει τον βασιλιά. Ο Μιθριδάτης συνελήφθη και μεταφέρθηκε στη Ρώμη ως αιχμάλωτος. Εμφανίστηκε ως δημόσιο πρόσωπο δίπλα στην εξέδρα στη Ρωμαϊκή Αγορά μαζί με τους φρουρούς του και η αντιμετώπιση αυτή τού Μιθριδάτη παρέμεινε σταθερή.

Ο Κλαύδιος εντυπωσιάστηκε με το έλεος, που ζήτησε ο Μιθριδάτης με την επιστολή του και τού επέτρεψε να ζήσει. Τού χαρίστηκε στη θανατική ποινή και τον εξόρισε. Ο Μιθριδάτης έζησε, ως εξόριστος, άπορος μέχρι το τέλος του. Δεν είχε γνωστή γυναίκα ή παιδιά.

Δείτε επίσης
------------

* Βασίλειο του Βοσπόρου
* Ρωμαϊκή Κριμαία

Σημειώσεις
----------

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 23  Νοεμβρίου 2018.
2. ↑  «Ancient Library > Bookshelf > Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology > v. 1, page 870». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2006.
3. ↑  «Ancient Coinage of Bosporos, Kings». *www.wildwinds.com*. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2019.
4. ↑  Minns, Ellis Hovell. (2011). *Scythians and Greeks: a Survey of Ancient History and Archaeology on the North Coast of the Euxine from the Danube to the Caucasus*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780511791772.
5. ↑  Bunson, Matthew (14 Μαΐου 2014). *Encyclopedia of the Roman Empire* (στα Αγγλικά). Infobase Publishing. σελ. 372. ISBN 978-1-4381-1027-1.
6. ↑  Association, American Philological (1974). *Transactions of the American Philological Association* (στα Αγγλικά). For the Association by the Press of Case Western Reserve University. σελ. 5.
7. ↑  *Revue numismatique* (στα Γαλλικά). Blois. 2001. σελ. 291.

Πηγές
-----

* Tάκιτος, *Χρονικά*, 12.15–21.
* Δίων Κάσσιος, 60,8.
* Πλίνιος, *Φυσική Ιστορία*, 6.5.

Βιβλιογραφία
------------

* "Cotys (7)", William Smith (εκδ. ) *Λεξικό Ελληνικής και Ρωμαϊκής Βιογραφίας και Μυθολογίας .* **3**. Βοστώνη: Little, Brown & Co. 1867.
* "Mithridates (9)", William Smith (επιμ. ) *Λεξικό Ελληνικής και Ρωμαϊκής Βιογραφίας και Μυθολογίας .* **3**. Βοστώνη: Little, Brown & Co. 1867.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Νομισματοκοπία Μιθριδάτη

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ΠροκάτοχοςΓηπαίπυρις | **Βασιλιάς του Βοσπόρου**39-44/45 | ΔιάδοχοςΤ. Ι. Κότυς Α΄ |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Μονάρχες του βασιλείου του Βοσπόρου |
| --- |
|  |
| Αρχαιανακτίδες | 
* Αρχαιάναξ
* διάφοροι βασιλείς (άγνωστοι)
 |
|  |
| Δυναστεία των Σπαρτοκιδών | 
* Σπάρτοκος Α΄
* Σάτυρος Α΄
* Σέλευκος
* Λεύκων Α΄
* Γόργιππος
* Σπάρτοκος Β΄
* Παιρισάδης Α΄
* Σάτυρος Β΄
* Πρύτανις
* Εύμηλος
* Σπάρτοκος Γ΄
* Παιρισάδης Β΄
* Σπάρτοκος Δ΄
* Λεύκων Β΄
* Σπάρτοκος Ε΄
* Υγιαίνων (αντιβασιλιάς)
* Καμασαρύη
* Παιρισάδης Γ΄
* Παιρισάδης Δ΄
* Σπάρτοκος ΣΤ΄
* Παιρισάδης Ε΄
 |
|  |
| εξουσία των Σκυθών | 
* Σαύμαχος
 |
|  |
| Δυναστεία των Μιθριδατιδών | 
* Μιθριδάτης Α΄
* Φαρνάκης
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Μιθριδάτης Β΄
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Δύναμις
* Δύναμις *μαζί με τον* Σκριβόνιο
* Δύναμις *μαζί με τον* Πολέμονα Α΄
* Δύναμις
 |
|  |
| Δυναστεία Τιβερίων-Ιουλίων του Βοσπόρου | 
* Ασπούργος
* (Πολέμων Β΄)
* Γηπαίπυρις
* Μιθριδάτης Γ΄
* Κότυς Α΄
* Ρησκούπορις Α΄
* Σαυρομάτης Α΄
* Κότυς Β΄
* Ροιμητάλκης
* Ευπάτωρ
* Σαυρομάτης Β΄
* Ρησκούπορις Γ΄
* Κότυς Γ΄
* Σαυρομάτης Γ΄
* Ρησκούπορις Δ΄
* Χηδόσβιος
* Ινινθίμεος
* Ρησκούπορις Ε΄
* Φαρσάνζης
* Τειράνης
* Σαυρομάτης Δ΄
* Θεοθόρσης
* Ραδαμσάδης
* Ρησκούπορις ΣΤ΄
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 2482157342839510100008
* GND: 1199047082

 |

 |