Διάφορα τσόπστικς, από πάνω προς τα κάτω:  
• χάρακας 30,5 εκατ. (για κλίμακα)  
• Κινέζικα τσόπστικς μελαμίνης  
• Κινέζικα τσόπστικς από πορσελάνη  
• Θιβετιανά τσόπστικς από μπαμπού  
• Βιετναμέζικα τσόπστικς από κοκοφοίνικα  
• Κορεάτικα επίπεδα τσόπστικς από ανοξείδωτο ατσάλι  
• Κορεάτικο ασορτί κουτάλι  
• Σετ ζεύγους από ιαπωνικό φοίνικα (δύο ζευγάρια)  
• Γιαπωνέζικα παιδικά τσόπστικς  
• Μπαμπού τσόπστικς μιας χρήσης από την Ιαπωνία (σε χάρτινο περιτύλιγμα)
Τα **τσόπστικς** (φωνητική μεταγραφή του αγγλικού chopsticks, κινέζικα: 筷子, πινγίν: *kuàizi* ή *zhù*), ή **ξυλάκια**, είναι διαμορφωμένα ζεύγη ξυλακιών ίσου μήκους που χρησιμοποιούνται ως σκεύη κουζίνας και φαγητού στο μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας για περισσότερες από τρεις χιλιετίες. Κρατούνται στο κυρίαρχο χέρι, ασφαλίζονται με τα δάχτυλα και χρησιμοποιούνται ως προεκτάσεις του χεριού, για να μαζεύουν την τροφή.

Με καταγωγή από την Κίνα, τα τσόπστικς εξαπλώθηκαν αργότερα σε άλλα μέρη της Ασίας. Τα τσόπστικς έχουν γίνει πιο αποδεκτά σε σχέση με το ασιατικό φαγητό στη Δύση, ειδικά σε πόλεις με σημαντικές κοινότητες της ασιατικής διασποράς.

Τα τσόπστικς είναι λεία και συχνά λεπτά. Παραδοσιακά είναι κατασκευασμένα από ξύλο, μπαμπού, μέταλλο, ελεφαντόδοντο και κεραμικά και στη σύγχρονη εποχή, διατίθενται όλο και περισσότερο σε μη παραδοσιακά υλικά, όπως πλαστικό, ανοξείδωτο ατσάλι, ακόμη και τιτάνιο. Τα τσόπστικς θεωρούνται συχνά ότι απαιτούν εξάσκηση και δεξιότητες για να χρησιμοποιηθούν ως σκεύος φαγητού. Αν και δεν είναι τόσο σοβαρή όσο πριν, η χρήση τους με την μη ακολουθία της σωστής εθιμοτυπίας είναι αποκρουστική, ειδικά σε ορισμένες χώρες.

Προέλευση και ιστορία
---------------------

Τα τσόπστικς υπήρχαν και χρησιμοποιούνται τουλάχιστον από τη δυναστεία Σανγκ (1766–1122 π.Χ.). Ωστόσο, ο ιστορικός της δυναστείας Χαν Σίμα Τσιεν, έγραψε ότι είναι πιθανό ότι τα τσόπστικς χρησιμοποιήθηκαν επίσης στην προηγούμενη δυναστεία Χσιά και ακόμη και στον προηγούμενο πολιτισμό Ερλίτου, αν και η εύρεση αρχαιολογικών στοιχείων από αυτήν την εποχή είναι απίστευτα δύσκολη.

Τα πρώτα στοιχεία για τσόπστικς που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής αποτελούνται από έξι τσόπστικς από μπρούτζο, 26 εκατ. μήκος και 1,1 μς 1,3 εκατ. πλάτος, από ανασκαφές στα ερείπια του Γινσού, κοντά στο Ανγιάνγκ (Χενάν). Αυτά χρονολογούνται περίπου στο 1.200 π.Χ. κατά τη διάρκεια της δυναστείας Σανγκ. Υποτίθεται ότι χρησιμοποιούνταν για μαγείρεμα. Η παλαιότερη γνωστή κειμενική αναφορά για τη χρήση τσόπστικς προέρχεται από το *Χαν Φεϊζί*, ένα φιλοσοφικό κείμενο που γράφτηκε από τον Χαν Φέι (περίπου 280–233 π.Χ.) τον 3ο αιώνα π.Χ..

Η ευρεία διάδοση των τσόπστικς στην κινεζική κουλτούρα αποδίδεται μερικές φορές στην κομφουκιανή φιλοσοφία που δίνει έμφαση στην οικογενειακή αρμονία ως βάση για την πολιτική τάξη. Ο ίδιος ο Κομφούκιος φέρεται να είπε ότι τα μαχαίρια είναι για πολεμιστές, αλλά τα τσόπστικς είναι για μελετητές και ο διάδοχός του, Μέγκιος, συνδέεται με τον αφορισμό «ο έντιμος και ευθύς άνθρωπος μένει πολύ μακριά και από το σφαγείο και από την κουζίνα… Και δεν επιτρέπει μαχαίρια στο τραπέζι του». Η αναφορά του Κομφούκιου στα τσόπστικς στο *Βιβλίο των Τελετών* του, υποδηλώνει ότι αυτά τα αντικείμενα ήταν ευρέως γνωστά στην περίοδο των εμπόλεμων κρατών (περ. 475–221 π.Χ.).

### Ως μαγειρικά σκεύη

Αργυρά τσόπστικς, κουτάλι και μπολ από τη δυναστεία Σονγκ
Τα πρώτα τσόπστικς χρησιμοποιούνταν για το μαγείρεμα, το ανακάτεμα της φωτιάς, το σερβίρισμα ή το κόψιμο κομματιών φαγητού και όχι ως σκεύη φαγητού. Ένας λόγος ήταν ότι πριν από τη δυναστεία Χαν, το κεχρί κυριαρχούσε στη Βόρεια Κίνα, την Κορέα και μέρη της Ιαπωνίας. Ενώ τα τσόπστικς χρησιμοποιούσαν για το μαγείρεμα, ο χυλός από κεχρί τρώγονταν με κουτάλια εκείνη την εποχή. Η χρήση τσόπστικς στην κουζίνα συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Τα *ριοριμπάσι* (料理箸) είναι ιαπωνικά τσόπστικς κουζίνας που χρησιμοποιούνται στην ιαπωνική κουζίνα. Χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ιαπωνικών τροφίμων και δεν είναι σχεδιασμένα για φαγητό. Αυτά τα ξυλάκια επιτρέπουν το χειρισμό ζεστού φαγητού με το ένα χέρι και χρησιμοποιούνται όπως τα κανονικά τσόπστικς. Αυτά τα τσόπστικς έχουν μήκος 30 εκατοστά ή περισσότερο και μπορούν να συνδεθούν μαζί με ένα κορδόνι στο επάνω μέρος. Συνήθως κατασκευάζονται από μπαμπού. Για το βαθύ τηγάνισμα, ωστόσο, προτιμώνται τα μεταλλικά τσόπστικς με χερούλια από μπαμπού, καθώς οι άκρες των κανονικών τσόπστικς από μπαμπού αποχρωματίζονται και γίνονται λιπαρά μετά από επανειλημμένη χρήση σε καυτό λάδι. Οι λαβές από μπαμπού προστατεύουν από τη θερμότητα.

Ομοίως, οι Βιετναμέζοι μάγειρες χρησιμοποιούν τα «μεγάλα τσόπστικς» (𥮊奇) στο μαγείρεμα και για το σερβίρισμα του ρυζιού από την κατσαρόλα.

### Ως σκεύη φαγητού

 Ένας πίνακας μιας Ιαπωνέζας που χρησιμοποιεί τσόπστικς, από τον Κουνιγιόσι
Τα τσόπστικς άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως σκεύη φαγητού κατά τη διάρκεια της δυναστείας Χαν, καθώς η κατανάλωση ρυζιού αυξήθηκε. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα κουτάλια συνέχισαν να χρησιμοποιούνται μαζί με τσόπστικς ως σκεύη φαγητού στα γεύματα. Μόνο κατά τη δυναστεία Μινγκ άρχισαν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το σερβίρισμα και το φαγητό. Στη συνέχεια απέκτησαν το όνομα *kuaizi* και το σημερινό σχήμα.

Έθιμα, ήθη και εθιμοτυπία με τσόπστικς
--------------------------------------

 Δυτικοί που χρησιμοποιούν τσόπστικς σε ένα τουριστικό εστιατόριο στην ηπειρωτική Κίνα
Τα τσόπστικς χρησιμοποιούνται σε πολλά μέρη του κόσμου και οι αρχές της εθιμοτυπίας είναι παρόμοιες, αλλά τα πιο λεπτά σημεία μπορεί να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Οι τρόποι με τα τσόπστικς διαμορφώθηκαν σταδιακά για να λειτουργούν με τις ιδιαίτερες διατροφικές ποικιλίες και συνήθεια ενός πολιτισμού. Η εθιμοτυπία που αναπτύχθηκε για κυρίως μεμονωμένες μερίδες που τρώγονται στο πάτωμα (ή τα τατάμι στην περίπτωση της Ιαπωνίας) θα μπορούσε να διαφέρει από τα κοινόχρηστα γεύματα που τρώγονται γύρω από ένα τραπέζι, με καθήμενους σε καρέκλες. Η ανάγκη για σερβίρισμα ή κοινόχρηστα τσόπστικς διαφέρει ομοίως. Σε ορισμένους πολιτισμούς συνηθίζεται να σηκώνεται ένα μπολ στο στόμα, όταν το μόνο σκεύος φαγητού που χρησιμοποιείται είναι τα τσόπστικς. Σε άλλους πολιτισμούς, το να σηκώνεις ένα μπολ πιο κοντά στο στόμα θεωρείται ότι ισοδυναμεί με επαιτεία, καθώς το τοπικό έθιμο είναι να χρησιμοποιούνται τσόπστικς για στερεό φαγητό και ένα κουτάλι για υγρό φαγητό.

Στις χώρες που χρησιμοποιούν τσόπστικς, το λανθασμένο κράτημα των τσόπστικς αντανακλά αρνητικά τους γονείς και το περιβάλλον του παιδιού. Υπάρχουν συχνά άρθρα ειδήσεων σχετικά με την ανησυχητική μείωση της ικανότητας των παιδιών να χρησιμοποιούν σωστά τα τσόπστικς. Ομοίως, το να μαχαιρώνεις φαγητό λόγω της αδυναμίας κάποιου να χειριστεί τα τσόπστικς με επιδεξιότητα είναι επίσης αποδοκιμασμένο.

Γενικά, τα τσόπστικς δεν πρέπει να μένουν κάθετα στερεομένα σε ένα μπολ με ρύζι γιατί θυμίζει το τελετουργικό του λιβανίσματος που συμβολίζει το «τάισμα» του νεκρού.

Παγκόσμιες επιπτώσεις
---------------------

 Τσόπστικς μιας χρήσης
### Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Η πιο διαδεδομένη χρήση τσόπστικς μιας χρήσης είναι στην Ιαπωνία, όπου χρησιμοποιούνται συνολικά περίπου 24 δισεκατομμύρια ζεύγη κάθε χρόνο, που ισοδυναμεί με σχεδόν 200 ζεύγη ανά άτομο ετησίως. Στην Κίνα, υπολογίζεται ότι παράγονται 45 δισεκατομμύρια ζεύγη τσόπστικς μιας χρήσης ετησίως. Αυτό ανέρχεται σε 1,66 εκατ. κυβικά μέτρα ξυλείας ή 25 εκατομμύρια πλήρως αναπτυγμένα δέντρα κάθε χρόνο.

Τον Απρίλιο του 2006, η Κίνα επέβαλε φόρο 5% στα τσόπστικς μιας χρήσης για να μειώσει τη σπατάλη φυσικών πόρων λόγω υπερκατανάλωσης. Αυτό το μέτρο είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στην Ιαπωνία, καθώς πολλά από τα τσόπστικς μιας χρήσης εισάγονται από την Κίνα, που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% της ιαπωνικής αγοράς.

Αμερικανοί κατασκευαστές άρχισαν να εξάγουν τσόπστικς αμερικανικής παραγωγής στην Κίνα, χρησιμοποιώντας ξύλο υγράμβαρης και λεύκας, καθώς αυτά τα υλικά δεν χρειάζονται τεχνητό φωτισμό με χημικά ή χλωρίνη και έχουν θεωρηθεί ελκυστικά για τους Κινέζους και άλλους καταναλωτές της Ανατολικής Ασίας.

Ο γεννημένος στις ΗΠΑ Ταϊβανέζος τραγουδιστής Γουάνγκ Λιχόμ έχει υποστηρίξει δημόσια τη χρήση επαναχρησιμοποιήσιμων τσόπστικς κατασκευασμένων από βιώσιμα υλικά. Στην Ιαπωνία, τα επαναχρησιμοποιήσιμα τσόπστικς είναι γνωστά ως *μαϊχάσι* (マイ箸, δηλ. «τα τσόπστικς μου»).

### Επιδράσεις στην υγεία

Μια έρευνα του Υπουργείου Υγείας του Χονγκ Κονγκ το 2006 διαπίστωσε ότι, από το 2003, το ποσοστό των ανθρώπων που χρησιμοποιούν ξεχωριστά τσόπστικς σερβιρίσματος, κουτάλια ή άλλα σκεύη για να σερβίρουν φαγητό από ένα κοινό πιάτο έχει αυξηθεί από 46% σε 65%.

Δείτε επίσης
------------

* Κινέζικο κουτάλι
* Κινέζικη κουζίνα

Παραπομπές
----------

1. ↑  H.T. Huang (Huang Xingzong). *Fermentations and Food Science.* Part 5 of *Biology and Biological Technology*, Volume 6 of Joseph Needham, ed. *Science and Civilisation in China*, (Κέιμπριτζ: Cambridge University Press, 2000 (ISBN 0-521-65270-7)), σελ. 104
2. ↑  卢茂村 (Lu, Maocun). "筷子古今谈 (An Introduction to Chopsticks)", *农业考古 (Agricultural Archaeology)*, 2004, No. 1:209–216. ISSN 1006-2335.
3. ↑  «Le due leggende sulle bacchette cinesi». Italian.cri.cn. 19 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2009.
4. ↑  (in κινεζική) 嚴志斌 洪梅编著 『殷墟青銅器︰青銅時代的中國文明』 上海大学出版社, 2008-08, σελ. 48 "第二章 殷墟青銅器的類別與器型 殷墟青銅食器 十、銅箸 这三双箸长26、粗细在1.1-1.3厘米之间，出土于西北岗1005号大墓。陈梦家认为这种箸原案有长形木柄，应该是烹调用具。" (ISBN 7811180979) OCLC 309392963.
5. ↑  Needham (2000), σελ. 104, footnote 161.
6. ↑  Scott, Mary (2012). «Chinese Food». Στο: George J. Leonard. *The Asian Pacific American Heritage: A Companion to Literature and Arts*. Routledge. ISBN 9781135580179.
7. ↑  Fam, Kim-Shyan; Yang, Zhilin; Hyman, Mike (2009). «Confucian/Chopsticks Marketing». *Journal of Business Ethics* **88, Supplement 3**: 393–397. doi:10.1007/s10551-009-0307-6. .
8. ↑  Kaufman, Cathy K. (Spring–Fall 2016). «Cooks, Knife-Wielders, and Their Audiences». *P-e-r-f-o-r-m-a-n-c-e* **3**. .
9. ↑  Needham (2000), σελ. 104.
10. ↑  «Đôi đũa». Batkhuat.net. 19 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2019.
11. ↑  Endymion Wilkinson, *Chinese History: A Manual* (Κέιμπριτζ, ΜΑ: Harvard University Press, Rev. and enl. 2000), 647 citing Yun Liu, Renxiang Wang, Qin Mu, 木芹. 刘云. 王仁湘 刘云 *Zhongguo Zhu Wen Hua Da Guan* 中国箸文化大观 (Beijing: Kexue chubanshe, 1996).
12. ↑  «Manners in the world». *오마이뉴스*. 5 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2018.
13. ↑  Vardaman, James· Sasaki Vardaman, Michiko (2011). *Japanese Etiquette Today: A Guide to Business & Social Customs*. Tuttle Publishing. σελίδες 68–69. ISBN 9781462902392.
14. ↑  De Mente, Boye Lafayette (2011). *Etiquette Guide to Japan: Know the rules that make the difference!*. Tuttle Publishing. σελίδες 43–44. ISBN 9781462902460.
15. ↑  Hayes, Dayle· Laudan, Rachel (2009). *Food and Nutrition*. New York: Marshall Cavendish Reference. σελ. 1043. ISBN 978-0-7614-7827-0.
16. ↑  Rowthorn, Chris (2007). *Japan* (10th έκδοση). Lonely Planet. σελ. 73. ISBN 978-1-74104-667-0.
17. 1 2  «Rising Chinese chopstick prices help Japan firm». *Asia Times Online*. Asia Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2006. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2011. CS1 maint: Unfit url (link)
18. 1 2 3 4  «Japan fears shortage of disposable chopsticks: China slaps 5 percent tax on wooden utensils over deforestation concerns». *NBC News*. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2011.
19. ↑  «Annual output of 4 billion pairs of biodegradable plant fiber chopsticks project of Jilin Agricultural Science Hi-tech Industry Co. Ltd». People's Government of Jilin Province. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2011.
20. ↑  «China imposes chopsticks tax». *ABC News*.. Ανακτήθηκε στις 28 September 2011.
21. ↑  «As China goes ecological, Japan fears shortage of disposable chopsticks». *USA TODAY*. 2006-05-12.. Ανακτήθηκε στις 28 September 2011.
22. ↑  McCurry, Justin (2006-05-14). «Japan faces chopsticks crisis». *The Guardian* (London).. Ανακτήθηκε στις 28 September 2011.
23. ↑  Philip Graitcer (17 Ιουλίου 2011). «Chopsticks Carry 'Made in America' Label». Voanews.com. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2012.
24. ↑  «Wang Leehom, "Change My Ways"». *english.cri.cn*. 22 Αυγούστου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2008.
25. ↑  «Career». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 March 2012.. Ανακτήθηκε στις 19 September 2011.
26. ↑  «Chopstick Economics and the "My Hashi" Boom | Japan». Stippy. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2010.
27. ↑  «マイ箸推進プロジェクト My-Hashi My-Heart これからはワらない、もったいないキャンペーン\_活動主旨». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Απριλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 21 Απριλίου 2010.
28. ↑  «Hong Kong Department of Health survey». .news.gov.hk. 26 Δεκεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαΐου 2009. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Τροφή
* Πύλη:Ασία
* Πύλη:Κίνα
* Πύλη:Ιαπωνία
* Πύλη:Κορέα
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τσόπστικς** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* LCCN: sh88007029
* BNF: cb15093145p (data)
* NDL: 00562990
* NKC: ph879249

 |

 |