Ο **Παιρισάδης Ε΄** (2ος αι. π.Χ.) ήταν γιος τού Παιρισάδη Γ΄ και μάλλον της 2ης συζύγου του, της Αργώτης. Ήταν ο τελευταίος από τη δυναστεία των Σπαρτοκιδών ηγεμόνας τού βασιλείου του Βοσπόρου και κυβέρνησε από το 125 έως το π. 109 π.Χ. μετά το τέλος τού αδελφού του Παιρισάδη Δ΄ Φιλομήτορος. Με τον θάνατό του, έληξε μία δυναστεία βασιλέων τού Βοσπόρου, που κυβέρνησε το βασίλειο τού Βοσπόρου για περισσότερους από 3 αιώνες, ξεκινώντας το 438 π.Χ. με τον πρόγονό του Σπάρτοκο Α΄.

Η βασιλεία και το τέλος του
---------------------------

Το βασίλειο δεχόταν αυξανόμενη πίεση από τους γειτονικούς Σκύθες, πιθανότατα υπό τους ηγεμόνες Σκιλούρο και Παλακό. Ο μεγαλύτερος αδελφός του μπορεί να σκοτώθηκε από τους Σκύθες, καθώς και ένας πιθανός συγγενής του ονόματι Σπάρτοκος ΣΤ΄, αν και η ύπαρξή του αμφισβητείται.

Ο Παιρισάδης Ε΄ διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο αδελφό του τον Παιρισάδη Δ΄ το 125 π.Χ. ο οποίος ήταν ήδη υπό πίεση από τους εισβολείς Σκύθες, που μπορεί να προκάλεσαν τον θάνατό του. Για να βελτιώσει τη σχέση του με τους Σκύθες, ο Παιρισάδης Ε΄ μπορεί να υιοθέτησε ένα άτομο, που ονομαζόταν Σαύμακος. Προς το τέλος της βασιλείας του Παιρισάδη Ε΄, ο Διόφαντος, στρατηγός στην υπηρεσία του Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου, άρχισε να επιτίθεται στους Σκύθες που είχαν ηγέτη τον Παλακό και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την πρωτεύουσα τού βασιλείου τού Βοσπόρου, το Παντικάπαιον. Εκεί ξεκίνησε συνομιλίες με τον Παιρισάδη Ε΄ για να θέσει το βασίλειο τού Βοσπόρου υπό τον έλεγχο τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ με αντάλλαγμα την επιβίωσή του. Το βασίλειο τού Βοσπόρου υπέφερε εκείνη την εποχή από οικονομική κρίση, καθώς και από αυξανόμενες πιέσεις από τους Σκύθες. Ο Διόφαντος επέστρεψε έναν χρόνο αργότερα στην Αυλή του Παιρισάδη Ε΄ για να οριστικοποιήσει τη συμφωνία, αλλά ο Σαύμακος, ο θετός Σκύθης γιος τού Παιρισάδη Ε΄, ξεκίνησε μία εξέγερση που κατέληξε στον θάνατο τού Παιρισάδη Ε΄ και ο Διόφαντος μετά βίας κατάφερε να δραπετεύσει εγκαίρως.

Συνέπεια
--------

Ο Διόφαντος επέστρεψε με μεγαλύτερο στρατό και σκότωσε τον Σαύμακο. Στη συνέχεια εξασφάλισε τον θρόνο στον Μιθριδάτη ΣΤ' και ονομάστηκε «ο πρώτος ξένος εισβολέας που κατέκτησε τους Σκύθες»..

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 27  Νοεμβρίου 2018.
2. 1 2  McGing, Brian Charles. *H εξωτερική πολιτική του Μιθριδάτη ΣΤ΄ Ευπάτορος, βασιλιά τού Πόντου*. Leiden: Brill Academic Publishers, 1986 ((ISBN 90-04-07591-7)), p. 51.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Μονάρχες του βασιλείου του Βοσπόρου |
| --- |
|  |
| Αρχαιανακτίδες | 
* Αρχαιάναξ
* διάφοροι βασιλείς (άγνωστοι)
 |
|  |
| Δυναστεία των Σπαρτοκιδών | 
* Σπάρτοκος Α΄
* Σάτυρος Α΄
* Σέλευκος
* Λεύκων Α΄
* Γόργιππος
* Σπάρτοκος Β΄
* Παιρισάδης Α΄
* Σάτυρος Β΄
* Πρύτανις
* Εύμηλος
* Σπάρτοκος Γ΄
* Παιρισάδης Β΄
* Σπάρτοκος Δ΄
* Λεύκων Β΄
* Σπάρτοκος Ε΄
* Υγιαίνων (αντιβασιλιάς)
* Καμασαρύη
* Παιρισάδης Γ΄
* Παιρισάδης Δ΄
* Σπάρτοκος ΣΤ΄
* Παιρισάδης Ε΄
 |
|  |
| εξουσία των Σκυθών | 
* Σαύμαχος
 |
|  |
| Δυναστεία των Μιθριδατιδών | 
* Μιθριδάτης Α΄
* Φαρνάκης
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Μιθριδάτης Β΄
* Δύναμις *μαζί με τον* Άσανδρο
* Δύναμις
* Δύναμις *μαζί με τον* Σκριβόνιο
* Δύναμις *μαζί με τον* Πολέμονα Α΄
* Δύναμις
 |
|  |
| Δυναστεία Τιβερίων-Ιουλίων του Βοσπόρου | 
* Ασπούργος
* (Πολέμων Β΄)
* Γηπαίπυρις
* Μιθριδάτης Γ΄
* Κότυς Α΄
* Ρησκούπορις Α΄
* Σαυρομάτης Α΄
* Κότυς Β΄
* Ροιμητάλκης
* Ευπάτωρ
* Σαυρομάτης Β΄
* Ρησκούπορις Γ΄
* Κότυς Γ΄
* Σαυρομάτης Γ΄
* Ρησκούπορις Δ΄
* Χηδόσβιος
* Ινινθίμεος
* Ρησκούπορις Ε΄
* Φαρσάνζης
* Τειράνης
* Σαυρομάτης Δ΄
* Θεοθόρσης
* Ραδαμσάδης
* Ρησκούπορις ΣΤ΄
 |

 |