Συντεταγμένες: 38°51′32.0″N 23°23′56.4″E﻿ / ﻿38.858889°N 23.399000°E﻿ / 38.858889; 23.399000

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Αγία Άννα (αποσαφήνιση).

Η **Αγία Άννα** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Νηλέως, του δήμου Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ευβοίας, στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*.  Ο πληθυσμός της Αγίας Άννας το 2021 σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία ήταν 597 κάτοικοι, χωρίς την Αγκάλη και την Παλαιόβρυση. Πρίν το σχέδιο *Καποδίστριας* και το πρόγραμμα *Καλλικράτης*,ανήκε στην επαρχία Χαλκίδος του Νομού Ευβοίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεάς Ελλάδας. 

* Ο οικισμός αναφέρεται και με την ονομασία *Αγιάννα*.

Γεωγραφία
---------

Βορειοανατολική άποψη του χωριού
Η Αγία Άννα είναι χωριό στο βορειοανατολικό τμήμα της Εύβοιας. Βρίσκεται στις ανατολικές απολήξεις του όρους Ξηρού, σε θέση που δεσπόζει στο Αιγαίο Πέλαγος, στο εσωτερικό του όρμου του Αγίου Βασιλείου και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 280. Απέχει περίπου 69 χλμ. ΒΑ. της Χαλκίδας.

Τοπική κοινότητα
----------------

Η τοπική κοινότητα Αγίας Άννας είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός, με έκταση 27,052 χμ² (2011). Περιλαμβάνει και τους οικισμούς Αγκάλη και Παλαιόβρυση.  Η Αγία Άννα απέχει από την Χαλκίδα 73 χιλιόμετρα και από την Αθήνα 150 χιλιόμετρα περίπου.

### Πληθυσμός

Μόνιμος | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1991 | 1.053 (1.264) |
| 2001 | 840 (1.138) |
| 2011 | 729 (1.009) |

Πραγματικός (de facto)  | Έτος | Πληθυσμός |
| --- | --- |
| 1961 | 1.250 (1.403) |
| 1971 | 1.303 (1.404) |
| 1981 | 1.408 (1.550) |
| 1991 | 1.079 (1.365) |
| 2001 | 884 (1.232) |
| 2011 | 711 (965) |

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
--------------------------------------------

Η Αγία Άννα καταγράφεται επίσημα ως οικισμός από το 1835, όμως η ίδρυσή της ανάγεται στο 1770, περίπου. Το 1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίας Άννης και ορίστηκε έδρα του δήμου Νηλέως. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Νηλέως και προσαρτήθηκε στον δήμο Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Αναπαράσταση εορταστικών εκδηλώσεων στην Αγία Άννα, 1887
Σύμφωνα με έρευνες αρχαιολόγων και, από διάφορα ευρήματα, φαίνεται πως στην περιοχή υπήρχαν οικισμοί από την παλαιολιθική ακόμα περίοδο. Πολλά οικήματα έχουν βρεθεί και στην χερσόνησο του Αγίου Βασιλείου στην Αγκάλη που παραπέμπουν σε οχυρωμένη θέση. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας η Αγία Άννα όπως και τα άλλα χωριά της βόρειας Εύβοιας, παρότι δεν είχε ιδιαίτερα προβλήματα με τους Τούρκους, δεχόταν συνεχείς επιθέσεις από πειρατές οι οποίοι λυμαίνονταν την περιοχή. Χαρακτηριστική είναι η ονομασία μικρού κόλπου στην Αγκάλη με την ονομασία «Σαρακήνικο». Επίσης γνωστή είναι και η ιστορία της Μπολοβίναινας, η οποία έπεσε από βράχο στον Αράπη, όπως ονομάζεται το ποτάμι Νηλέας, μεταξύ Αγίας Άννας και Αμέλαντες, για να μην πέσει στα χέρια στο απόσπασμα των Τούρκων που κυνηγούσε Αγιαννιώτες που ήταν κρυμμένοι σε μια σπηλιά στο ποτάμι.  Αργότερα, στο τέλος του 18ου αιώνα, όταν η διοίκηση της βόρειας Εύβοιας πέρασε στη δικαιοδοσία του Αλή Πασά, άρχισε να αναπτύσσεται εμπορική δραστηριότητα από θαλάσσης με τις Βόρειες Σποράδες και τον Βόλο. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, η Αγία Άννα συνέχισε να είναι σημαντικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη.

### Διατελέσαντες πρόεδροι της Κοινότητας Αγίας Άννας

Η Κοινότητα Αγίας Άννης συστάθηκε στις 31 Αυγούστου 1912 με την απόσπαση του οικισμού Αγία Άννα από το δήμο Νηλέως και τον ορισμό του ως έδρα της κοινότητας. Η Κοινότητα λειτούργησε ως το 1997, οπότε καταργήθηκε.

| **Διάρκεια θητείας** | **Όνομα** (γέννηση-θάνατος) | **Σημειώσεις** |
| --- | --- | --- |
| 1912-1978 | ? | - |
| 1979-1982 | Βασίλειος Αποστόλου | Εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό 44,1% το 1978. |
| 1983-1986 | Αν. Τσαπουρνιώτης | Εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό 54,1% το 1982. |
| 1987-1990 | Γεώργιος Καπαγιάννης | Νικητής των εκλογών του 1986 με ποσοστό 44,3%. |
| 1991-1994 | Ιωάννης Μουργιάς | Εξελέγη το 1990 με ποσοστό 54%. |
| 1995-1998 | Γεώργιος Μπολοβίνος | Εξελέγη το 1994 με ποσοστό 42,1%. Τελευταίος πρόεδρος της Κοινότητας ως την κατάργησή της και την προσάρτησή της στον Δήμο Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας. |

Οικονομία
---------

Οι κάτοικοι της Αγίας Αννας ασχολούνται με τη γεωργία, κτηνοτροφία, δασοκομία και μικρό εμπόριο. Σημαντικό ποσοστό από τις γυναίκες του χωριού γνωρίζουν καλά τον χειρισμό των παραδοσιακών συσκευών, όπως αργαλειού, ανέμης, λανάρας και τόσων άλλων εργαλείων κατασκευής παραδοσιακού ρουχισμού.  Τα τελευταία χρόνια λόγω και της αυξανόμενης τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής υπάρχει ροπή προς άλλες μορφές απασχόλησης. Ο πληθυσμός του οικισμού έχει σημειώσει πτωτική πορεία κατά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της έλλειψης εργασίας, μετά και από την υποβάθμιση των ορυχείων λευκολίθου της ευρύτερης περιοχής.

Αξιοθέατα
---------

Η εκκλησία της Αγίας Άννας
* Το λαογραφικό μουσείο που ιδρύθηκε από τον δάσκαλο και λαογράφο Δ. Σέττα. Περιλαμβάνει παραδοσιακές φορεσιές, κοσμήματα, υφαντά, φωτογραφίες, γεωργικά, οικιακά και άλλα εργαλεία και αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινή τους ζωή οι κάτοικοι. Πρόσφατα το μουσείο μεταφέρθηκε σε νέο χώρο (αναπαλαιωμένο αρχοντικό) και εμπλουτίστηκε με περισσότερα εκθέματα.
* Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται η κεντρική πλατεία με την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου. Επίσης από οικοδομικής πλευράς, τα διώροφα ή και τα μονώροφα κτήρια τα οποία είναι το ένα κοντά στο άλλο δημιουργούν ένα σκηνικό παλαιού οικισμού.
* Το ξωκκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα στη χερσόνησο του Αγίου Βασιλείου, σε γραφική ακρογιαλιά.
* Στην βόρεια πλευρά του χωριού βρίσκεται ο ιερός ναός της Αγίας Άννας με τη θαυματουργή εικόνα από όπου πήρε και το όνομα του ο οικισμός.

Αγκάλη: Η παραλία της Αγίας Άννας
* Η εκτεταμένη βοτσαλωτή παραλία του οικισμού, Αγκάλη (μήκους 4,6 χλμ), που στο νοτιότερο τμήμα της γίνεται αμμώδης. Είναι από τις ομορφότερες της Εύβοιας.
* Η χερσόνησος του Αγίου Βασιλείου στα βόρεια, με το εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα.

Γιορτές
-------

Η Αγία Άννα είναι γνωστή για το παραδοσιακό καρναβάλι της που γίνεται την Καθαρά Δευτέρα. Οι κάτοικοι ετοιμάζουν άρματα και φορεσιές που έχουν ως σύμβολο τον φαλλό και τραγουδούν σατιρικά τραγούδια βωμολοχικού περιεχομένου.

Στις 25 Ιουλίου γιορτάζεται η Κοίμηση της Αγίας Άννας. Την Παραμονή το απόγευμα γίνεται δοξολογία στον παλαιό Βυζαντινό Ιερό Ναό της Αγία Άννας, όπου συρρέει πλήθος πιστών, και τιμητών της χάρης της. Ο μητροπολίτης Ευβοίας και ιερείς ψάλλουν τη δέηση προς την Αγία και ακολουθεί η περιφορά της θαυματουργής εικόνας της Αγίας, στους κεντρικούς δρόμους του χωριού. Το βράδυ γίνεται μεγάλο πανηγύρι με παραδοσιακή μουσική.

Πυρκαγιές-Πλημμύρες
-------------------

Η Αγία Άννα, όπως και όλη η Β. Εύβοια, υπέστη ανυπολόγιστες καταστροφές από τις πυρκαγιές του Αυγούστου 2021. Η φωτιά έφτασε μέχρι την παραλία Αγκάλης, ενώ κάηκε περίπου το 80% της συνολικής έκτασης του δήμου Αγίας Άννας-Λίμνης-Μαντουδίου και το 99% των ελαιοδέντρων. Η ντόπια οικονομική δραστηριότητα ανεστάλη πλήρως, ιδιαίτερα η παραγωγή ελαιόλαδου, η ρητίνευση κωνοφόρων, η αμπελοκαλλιέργεια και η μελισσοκομία, με άγνωστο τον χρόνο επανάκαμψης. 
Ως φυσικό επακόλουθο από την ανύπαρκτη συγκράτηση υδάτων, λόγω των πυρκαγιών, ήταν οι πλημμύρες από το βαρομετρικό χαμηλό «Αθηνά», τον Οκτώβριο του 2021, που ήρθαν να συμπληρώσουν την καταστροφή.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. 1 2 3  ΠΛ 1:126
4. 1 2 3  ΠΛΜ 1:379
5. ↑  Εκδόσεις «Ελλάδα»
6. ↑  Δομή 1:135
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  ΠΛ 1:126
11. ↑  ΠΛΜ 1:379
12. ↑  «[GRGSA-EUB\_PRI042.S02.SS01.01.F000008] Φάκελος #008 - ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ / ΑΡΧΑΙΑ ΤΡΥΧΑΝΤΑ - ΟΧΥΡΩΣΗ». *arxeiomnimon.gak.gr*. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2017.
13. 1 2 3  «Διακοπές», σ. 784
14. ↑  ΕΕΤΑΑ, Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ, ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2020.
15. ↑  Αποτελέσματα εκλογών της Κοινότητας από το 1978 ως το 1994, ΕΕΤΑΑ.
16. ↑
17. ↑
18. ↑
19. ↑
20. ↑

Πηγές
-----

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
* Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
* Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
* eetaa.gr

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Μαντουδίου–Λίμνης–Αγίας Άννας |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ελυμνίων | 
* Δαμιά
* Δάφνη
* Δρυμώνα
* Καλαμούδι
* Κατούνια
* Κεχριές
* Κούλουρος
* Κουρκουλοί
* Λίμνη
* Μαρούλι
* Μονή Αγίου Νικολάου Γαλατάκη
* Μονή Οσίου Δαυίδ Γέροντος
* Μυρτιάς
* Παλαιοχώρι
* Ρετσινόλακκος
* Ροβιές
* Σηπιάδα
* Σκεπαστή
* Χρόνια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κηρέως | 
* Βλαχιά
* Δαφνούσσα
* Ζωοδόχος Πηγή
* Καλύβια
* Κήρινθος
* Κρύα Βρύση
* Μαντούδι
* Μετόχι
* Πήλι
* Προκόπι
* Σαρακήνικο
* Σπαθάρι
* Στροφυλιά
* Τρούπι
* Φαράκλα
* Φούρνοι\*
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Νηλέως | 
* Αγία Άννα
* Αγκάλη
* Αμέλαντες
* Αχλάδι
* Αχλαδοπόταμο\*
* Κεράμεια
* Κερασιά
* Κοτσικιά
* Παλαιόβρυση
* Παππάδες
* Παραλία Κοτσικιάς
* Στράφοι\*
* Φραγκάκη
 |
|  |
| 
* Έδρα: Λίμνη
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |