Το **τριχλωριούχο αρσενικό** είναι μία εξαιρετικά δηλητηριώδης ανόργανη χημική ένωση (LD50 48 mg/kg) με μοριακό τύπο AsCl3 η οποία χρησιμεύει σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές.

Ιστορία
-------

Το τριχλωριούχο αρσενικό ανακαλύφθηκε το 1648 από τον χημικό Γιόχαν Ρούντολφ Γκλάουμπερ με επίδραση αλατιού (χλωριούχου νατρίου, NaCl) και θειικού οξέος (H2SO4) σε τριοξείδιο του αρσενικού (As2O3) και θέρμανση του μείγματος, οπότε αποστάζεται το τριχλωριούχο αρσενικό: 
  
   

{\displaystyle \mathrm {3NaCl+3H\_{2}SO\_{4}+As\_{2}O\_{3}{\xrightarrow {}}AsCl\_{3}+3NaHSO\_{4}+2AsH\_{3}} }
  
   

Η ουσία έγινε γνωστή στους αλχημιστές ως "βούτυρο του αρσενικού".

Παρασκευή
---------

Το τριχλωριούχο αρσενικό παρασκευάζεται με επίδραση πυκνού υδροχλωρίου (HCl) σε τριοξείδιο του αρσενικού: 
  
   

{\displaystyle \mathrm {As\_{2}O\_{3}+6HCl{\xrightarrow {}}2AsCl\_{3}+3H\_{2}O} }
  
   

Εναλλακτικά, η ουσία μπορεί να παρασκευαστεί με επίδραση ρεύματος αερίου χλωρίου σε μεταλλικό αρσενικό, μέθοδος όμως δαπανηρότερη της προηγούμενης: 
  
   

{\displaystyle \mathrm {2As+3Cl\_{2}{\xrightarrow {}}2AsCl\_{3}} }
  
   

Το προϊόν που αποστάζεται με αυτό τον τρόπο περιέχει διαλυμένο χλώριο και για την απομάκρυνσή του προστίθεται μεταλλικό αρσενικό.

Ιδιότητες
---------

Το τριχλωριούχο αρσενικό αποσυντίθεται παρουσία νερού, προς αρσενικώδες οξύ (H3AsO3) και υδροχλώριο, αντίδραση η οποία είναι αμφίδρομη: 
  
   

{\displaystyle \mathrm {AsCl\_{3}+3H\_{2}O{\overrightarrow {\longleftarrow }}As(OH)\_{3}+3HCl} }
  
   

Αν υπάρχει περίσσεια πυκνού υδροχλωρίου, τότε το τριχλωριούχο αρσενικό μπορεί να αποσταχθεί αμετάβλητο, ιδιότητα η οποία χρησιμοποιήθηκε για τον ποσοτικό προσδιορισμό του αρσενικού. 

Η ουσία αντιδρά με βρωμιούχο κάλιο (KBr) παρέχοντας τριβρωμιούχο αρσενικό:
  
   

{\displaystyle \mathrm {AsCl\_{3}+3KBr{\xrightarrow {}}AsBr\_{3}+3KCl} }
  
   

Και με ιωδιούχο κάλιο (KI) παρέχοντας τριιωδιούχο αρσενικό:
  
   

{\displaystyle \mathrm {AsCl\_{3}+3KI{\xrightarrow {}}AsI\_{3}+3KCl} }
  
   

Με χλωριούχα άλατα, το τριχλωριούχο αρσενικό σχηματίζει άλατα τα οποία περιέχουν το αρσενικικό ανιόν [AsO4]- 
Η ουσία αποτελεί διαλυτικό μέσο για διάφορες οργανικές ουσίες, όπως το θείο και ο φώσφορος.

Χρήσεις
-------

Το τριχλωριούχο αρσενικό χρησιμεύει στη σύνθεση χλωριούχων παραγώγων του αρσενικού τα οποία χρησιμοποιούνται ως ζιζανιοκτόνα, φυτοφάρμακα, παρασιτοκτόνα κ.ο.κ. καθώς και για φαρμακευτικούς σκοπούς.

Βιβλιογραφία
------------

* "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" Π. Δρανδάκη, τ.Β ', λήμμα "*Τριχλωριοῦχον αρσενικόν*", σ. 666

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* 
*

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Δρανδάκης, ό.π. σ.666
2. ↑  Holleman, A. F.; Wiberg, E. "Inorganic Chemistry" Academic Press: San Diego, 2001. ISBN 0-12-352651-5.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ενώσεις και ορυκτά του αρσενικού |
| --- |
|  |
| Ανόργανες ενώσεις | 
AsH3  · AsCl3  · KAsO2 |
|  |
| Οργανικές ενώσεις | 
AsR3  · MeAsH2  · MeAsCl2  · EtAsCl2  · Αρσολάνιο |
|  |
| Ορυκτά του αρσενικού | 
Ααρίτης  · Αγαρδίτης  · Αδαμίτης  · Ανναβεργίτης  · Αρθουρίτης  · Αρσενόλιθος  · Αρσενιοσιδηρίτης  · Αρσενοπυρίτης  · Αττικαΐτης  · Γερσδορφίτης  ·  · Γεωργιαδεσίτης  · Εναργίτης  · Ερυθρίτης  · Ζαλεσιίτης  · Ηλιοφυλλίτης  · Θορικοσίτης  · Ιραρσίτης  · Καμαριζαΐτης  · Καρμινίτης  · Κοβαλτίτης  · Κονιχαλκίτης  · Λαβενδουλάνης  · Λαντλοκίτης  · Λεγκραντίτης  · Μερτιεΐτης  · Μιμητίτης  · Μιξίτης  · Μπωνταντίτης  · Νεάλιθος  · Νικελίνης  · Ολιβενίτης  · Ρενιερίτης  · Σανδαράχη (ερυθρά)  · Σανδαράχη (κίτρινη)  · Σαφφλορίτης  · Σκοροδίτης  · Σκουττερουδίτης  · Σπερρυλίτης  · Τενναντίτης  · Φαρμακοσιδηρίτης  · Ψευδαργυρολιβενίτης |

 |