Η **σύγκρουση συρμών στο Χιούκσεμπε** συνέβη στη γραμμή *Sørlandet* μεταξύ Χιούκσεμπε (Hjuksebø) και Χόλτσος (Holtsås), Τέλεμαρκ, Νορβηγία στις 15 Νοεμβρίου 1950. Η ταχεία Κρίστιανσαντ - Όσλο επρόκειτο να περάσει από το Χιούκσεμπε, αλλά καθυστέρησε, και ο προϊστάμενος ελιγμών πίστευε ότι είχε χρόνο να "γυρίσει" ένα εμπορευματικό τρένο που περίμενε, πριν φθάσει η ταχεία, απομακρύνοντας μια σειρά από βαγόνια εμπορευμάτων από τη διαδρομή της. Καθώς δεν τα είχε συνδέσει στη μηχανή, ωστόσο, τα βαγόνια κατηφόρισαν προς τον σταθμό Χόλτσος, και επέπεσαν στην ταχεία, σκοτώνοντας δεκατέσσερα άτομα. Εκείνη την εποχή, ήταν το χειρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα της Νορβηγίας εν καιρώ ειρήνης.

Πρελούδιο της καταστροφής
-------------------------

Η ταχεία ήταν η υπ' αρ. 72, καθ' οδόν από το Κρίστιανσαντ προς το Όσλο. Αποτελούνταν από μια ηλεκτρική πολλαπλή μονάδα NSB Κλάσης 66 τριών οχημάτων, την οποία η NSB λειτουργούσε στη γραμμή ως "lyntog" ("τρένο κεραυνού", υπερταχεία). Στο όχημα ελέγχου στο πρόσθιο τμήμα του τρένου βρισκόταν ο μηχανοδηγός Εμίλ Γκρίμσουντ. Είχε φύγει από το Κρίστιανσαντ στις 08:00΄, και όταν το τρένο έφευγε από το Νορνταγκούτου στις 10:45΄ ήταν οκτώ λεπτά πίσω από το πρόγραμμα.

Πάνω στο σταθμό Χιούκσεμπε, στις 10:40΄ το επιβατικό τρένο αρ. Το 5443 είχε φτάσει μετά από ένα ταξίδι στη γραμμή *Bratsberg* από το Νούτοντεν. Εισήλθε στη γραμμή 2 του σταθμού. Ήδη σε αυτήν τη γραμμή συγκεντρώνονταν επτά φορτηγά βαγόνια, τα οποία υποτίθεται ότι ήταν προσαρτημένα στο τρένο αρ. 5444, σε διαδρομή επιστροφής στο Νούτοντεν. Για να προετοιμαστεί αυτό το τρένο, αυτά τα φορτηγά βαγόνια θα έπρεπε να απομακρυνθούν από τη γραμμή, έτσι ώστε η μηχανή έλξης να μπορεί να κάνει αναστροφή για το ταξίδι της επιστροφής.

Η διαφυγή από το Χιούκσεμπε
---------------------------

Κανονικά, η προετοιμασία της εμπορικής αμαξοστοιχίας θα περίμενε έως ότου η ταχεία αμαξοστοιχία από το Κρίστιανσαντ περνούσε από το Χιούκσεμπε, αλλά εκείνη την ημέρα ο προϊστάμενος ελιγμών ενημερώθηκε ότι η ταχεία καθυστέρησε μερικά λεπτά. Με αυτόν τον επιπλέον χρόνο, αποφάσισε ότι υπήρχε αρκετός χρόνος για να εκτελέσει εκείνη τη στιγμή την αναστροφή. Η μηχανή του τρένου 5443 αποσπάστηκε από τα βαγόνια και ώθησε τα βαγόνια εμπορευμάτων που υπήρχαν μπροστά της προς τα νότια, με σκοπό να τα επαναφέρει στη γραμμή 3, έτοιμα για το ταξίδι της επιστροφής. Δυστυχώς, τα τέσσερα φορτηγά βαγόνια στο πρόσθιο μέρος δεν ήταν συνδεδεμένα με το υπόλοιπο τρένο.

Νότια του Χιούκσεμπε, η γραμμή έχει κατωφερική κλίση προς τον σταθμό Χόλτσος. Ο προϊστάμενος ελιγμών έκανε μια απέλπιδα προσπάθεια να τρέξει και να προλάβει τα βαγόνια που είχαν ξεφύγει, ελπίζοντας να πηδήξει πάνω του και να ενεργοποιήσει τα φρένα έκτακτης ανάγκης. Μπόρεσε στην αρχή να σκαρφαλώσει σε ένα από τα βαγόνια, αλλά δεν κατάφερε να φτάσει στο μπροστινό μέρος των διαφυγόντων βαγονιών,όπου βρισκόταν το κρίσιμο φρένο, έτσι αναγκάστηκε να πηδήξει και να προσπαθήσει να τρέξει πλάι του για να φτάσει μπροστά. Τα αποσπασμένα βαγόνια, όμως, ανέβαζαν πλέον ταχύτητα και ο προϊστάμενος ελιγμών απέτυχε στην προσπάθειά του. Η μηχανή που είχε σπρώξει τα βαγόνια ακολούθησε, μετά τα βαγόνια, εκπέμποντας προειδοποιητικό σήμα με τη σειρήνα της για να προειδοποιήσει τα τρένα που τυχόν βρίσκονταν εμπρός για τον κίνδυνο.

Ο σταθμάρχης στο Χιούκσεμπε συνειδητοποίησε τον επικείμενο κίνδυνο και κάλεσε στο Χόλτσος ελπίζοντας να σταματήσει το εισερχόμενο επιβατικό τρένο αρ. 72. Η κλήση έγινε πολύ καθυστερημένα, και τα διαφυγόντα φορτηγά βαγόνια και ο συρμός αρ. 72 συγκρούστηκαν στις 10:50΄.

Η σύγκρουση
-----------

Τα βαγόνια που διέφυγαν είχαν διανύσει σχεδόν τρία χιλιόμετρα πριν επιπέσουν στην εισερχόμενη ταχεία και η ταχύτητά τους ήταν πιθανώς γύρω στα 60 km/h. Η ταχεία κινούνταν με 70–75 km/h, παρά την εφαρμογή του φρένου έκτακτης ανάγκης στα δευτερόλεπτα πριν από τη σύγκρουση.

Το πρώτο φορτηγό βαγόνι από τα διαφυγόντα ήταν φορτωμένο με κορμούς δένδρων για το στήσιμο των τηλεγραφικών στύλων, και αυτό πρόσθεσε στη ζημιά. Το φορτίο διέρρηξε το πρόσθιο βαγόνι της ταχείας, όπου βρίσκονταν ο μηχανοδηγός και 19 επιβάτες. Ο μηχανοδηγός και 11 επιβάτες σκοτώθηκαν ακαριαία, ενώ άλλοι 2 πέθαναν αργότερα από τα τραύματά τους. Οι επιζώντες στο πρόσθιο βαγόνι είχαν τραυματιστεί σοβαρά.

Επιχείρηση διάσωσης
-------------------

Άνδρες από τη "Norsk Hydro" στο Νιούτοντεν στάλθηκαν στο σημείο της σύγκρουσης με εργαλεία που θα μπορούσαν να απομακρύνουν τους παγιδευμένους επιβάτες από το παραμορφωμένο τρένο.

Τα δύο εναπομείναντα βαγόνια στα συντρίμμια δεν υπέστησαν σοβαρές ζημιές και τρένο διάσωσης από το Σίεν μετέφερε αυτά τα βαγόνια πίσω στο Νορνταγκούτου. Μέχρι τις 23:05΄ εκείνη τη νύχτα, οι εργαζόμενοι κατάφεραν να καθαρίσουν τη γραμμή και να την ανοίξουν ξανά για κυκλοφορία, ενώ η γραμμή ήταν κλειστή, τα τρένα επαναδρομολογήθηκαν μέσω Βεστφολντμπάνεν.

Στις 12:06΄ ένα νοσοκομειακό τρένο αναχώρησε από το Ντράμμέν προς το σημείο του δυστυχήματος, αλλά μέχρι να φτάσει στις 13:30΄ οι τραυματίες είχαν ήδη σταλεί σε νοσοκομείο στο Νιούτοντεν.

Συνέπειες
---------

Ο προϊστάμενος ελιγμών που είχε επιβλέψει την ατυχή επιχείρηση στο Χιούκσεμπε είχε υποστεί θλιπτικό σοκ και τέθηκε σε αναρρωτική άδεια μετά το ατύχημα. Τελικά μετατέθηκε σε νέο σταθμό, όπου δεν τέθηκε επικεφαλής για καμία επιχείρηση με σοβαρό κίνδυνο ασφάλειας. Παρόλο που υπήρξαν εκκλήσεις για πειθαρχικά μέτρα εναντίον του, η έρευνα αποκάλυψε ότι υπήρχε υπαιτιότητα και άλλα άτομα που εμπλέκονταν, καθώς και οι επικρατούσες συνήθεις πρακτικές που ακολουθούσαν τότε στον σταθμό Χιούκσεμπε. Δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες ούτε επιβλήθηκαν κυρώσεις κατά των εμπλεκομένων.

Υπήρξαν διεκδικήσεις από τους Νορβηγικούς Κρατικούς Σιδηροδρόμους να αποζημιώσουν τους επιζώντες από τα θύματα της καταστροφής στο Χιούκσεμπε και τους τραυματίες επιβάτες. Αυτά τα αιτήματα διευθετήθηκαν τελικά γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1950.

Σε χρηματικούς όρους, το ατύχημα κόστισε στην NSB περίπου 910.000 κορώνες Νορβηγίας. Το ατύχημα έκανε το Κοινοβούλιο της Νορβηγίας να εξετάσει το ενδεχόμενο εισαγωγής ραδιόφωνων τρένων στα νορβηγικά τρένα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «BAD TRAIN SMASHES». *The Advocate (Australia)* (Tasmania, Australia): σελ. 2. 16 November 1950.. Ανακτήθηκε στις 8 August 2019.
2. ↑  «Train Smash Death Toll Now 12». *The Advocate (Australia)* (Tasmania, Australia): σελ. 16. 17 November 1950.. Ανακτήθηκε στις 8 August 2019.