**Η Φράνσις Ελίζαμπεθ Σόμερβιλ Αλεξάντερ**( γεν. **Κάλντγουελ**, 13 Δεκεμβρίου 1908 - 15 Οκτωβρίου 1958) ήταν Βρετανίδα γεωλόγος, ακαδημαϊκός και φυσικός, της οποίας η έρευνα κατά τη διάρκεια του πολέμου στα ραντάρ και το ραδιόφωνο οδήγησε σε πρώιμες εξελίξεις στη ραδιοαστρονομία και της οποίας η μεταπολεμική εργασία στη γεωλογία της Σιγκαπούρης θεωρείται σημαντική βάση για τη σύγχρονη έρευνα. Η Αλεξάντερ απέκτησε το διδακτορικό της από το Newnham College, στο Cambridge, και εργάστηκε στην εύρεση ραδιοφωνικών κατευθύνσεων στη Ναυτική Βάση της Σιγκαπούρης από το 1938 έως το 1941. Τον Ιανουάριο του 1941, αδυνατώντας να επιστρέψει στη Σιγκαπούρη από τη Νέα Ζηλανδία, έγινε επικεφαλής της επιχειρησιακής έρευνας στο εργαστήριο ανάπτυξης ραδιοκυμάτων της Νέας Ζηλανδίας, στο Ουέλλινγκτον. Το 1945, η Αλεξάντερ ερμήνευσε σωστά ότι τα ανώμαλα σήματα ραντάρ που λαμβάνονται στο νησί Norfolk προκλήθηκαν από τον ήλιο. Αυτή η ερμηνεία ήταν πρωτοποριακό έργο στον τομέα της ραδιοαστρονομίας, καθιστώντας την μία από τις πρώτες γυναίκες επιστήμονες που εργάστηκαν σε αυτόν τον τομέα, αν και βραχυπρόθεσμα.

Βιογραφία και μελέτες
---------------------

Η Αλεξάντερ γεννήθηκε ως Φράνσις Ελίζαμπεθ Σόμερβιλ Κάλντγουελ στις 13 Δεκεμβρίου 1908 στο Merton του Surrey.  Πέρασε μέρος της νεαρής ζωής της στην Ινδία, όπου ο πατέρας της, ο Δρ. Κ.Σ. Κάλντγουελ, ήταν καθηγητής στο Patna College. (Αργότερα ήταν διευθυντής του Patna Science College μετά την ίδρυσή του το 1928). Το 1918, η Αλεξάντερ επέστρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο και ξεκίνησε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση .

Στη συνέχεια, η Αλεξάντερ παρακολούθησε το Newnham College, στο Cambridge και σπούδασε θετικές επιστήμες, αρχικά με επίκεντρο τη φυσική. Της προσφέρθηκε επίσης θέση στο Somerville College, στην Οξφόρδη και στο Girton College, στο Cambridge. Αποφοίτησε με άριστα το 1931 και στη συνέχεια έλαβε διδακτορικό δίπλωμα στη γεωλογία με διατριβή πάνω στον ασβεστόλιθο του Aymestry, υπό την επίβλεψη του Owen Thomas Jones.  Ήταν μέλος του Sedgwick Club, μαζί με συναδέλφισσες γυναίκες γεωλόγους, τη Dorothy Hill και την Constance Richardson. Όπως όλες οι γυναίκες απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ εκείνη την εποχή, δεν μπορούσε να γίνει πλήρες μέλος του πανεπιστημίου παρά μόνο μετά την απόκτηση ίσων δικαιωμάτων μετά το 1945. 

Τον Ιούλιο του 1935, η Αλεξάντερ παντρεύτηκε έναν Φυσικό, τον Νόρμαν Αλεξάντερ, από τη Νέα Ζηλανδία. Όταν ο σύζυγός της ανέλαβε τη θέση του καθηγητή Φυσικής στο Raffles College της Σιγκαπούρης, η Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ ταξίδεψε εκεί και ξεκίνησε μια μελέτη για τις επιπτώσεις του καιρού στις τροπικές περιοχές. Ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τη διάβρωση και πώς, υπό ορισμένες συνθήκες, φαίνονταν να σχηματίζονταν νέοι βράχοι με απροσδόκητα υψηλή ταχύτητα.  Άρχισε έτσι πειράματα, θάβοντας δείγματα για να τα συγκρίνει με εργαστηριακούς ελέγχους αργότερα. Στη Σιγκαπούρη, η οικογένεια Αλεξάντερ απέκτησε τρία παιδιά, τον Γουίλιαμ το 1937, τη Μαίρη το 1939 και τον Μπερνίς το 1941.

Εργασία κατά τη διάρκεια του πολέμου
------------------------------------

Μεταξύ του 1940 και του 1941, η Αλεξάντερ κατείχε την τάξη της καπετάνισσας στην Υπηρεσία Ναυτικών Πληροφοριών, εργαζόμενη για την εύρεση ραδιοφωνικών κατευθύνσεων στη Ναυτική Βάση της Σιγκαπούρης. 

Στις 4 Ιανουαρίου 1942, με εντολή του Ναυτικού να φέρει τα παιδιά της στην ασφάλεια και να επιστρέψει με εξειδικευμένο εξοπλισμό κατασκευασμένο στην Αυστραλία, η Δρ. Αλεξάντερ και τα παιδιά της εκκενώθηκαν στη Νέα Ζηλανδία με ένα ιπτάμενο σκάφος Short S23 C.  Μετά την πτώση της Σιγκαπούρης στις 15 Φεβρουαρίου, αποκλείστηκε στη Νέα Ζηλανδία. Δεν είχε καμία πληροφορία για τον σύζυγό της για έξι μήνες και στη συνέχεια θεώρησε λανθασμένα ότι ήταν νεκρός.  Στη Νέα Ζηλανδία, η Αλεξάντερ έγινε Ανωτέρα Φυσικός και Επικεφαλής του Τμήματος Επιχειρησιακής Έρευνας του Εργαστηρίου Ραδιοανάπτυξης στο Ουέλλινγκτον το 1942, όπου παρέμεινε μέχρι το 1945. Εκεί ήταν υπεύθυνη για τις περισσότερες έρευνες ραδιοφώνου και ραντάρ, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοποριακής ραδιομετεωρολογίας  σε συνδυασμό με το Washington State College, την ανάπτυξη του προγράμματος ραντάρ μικροκυμάτων και την έρευνα για ανώμαλη διάδοση των κυμάτων που οδήγησε στο μεταπολεμικό διεθνές έργο, *Project Canterbury*.  Το 1945, η Αλεξάντερ αναγνώρισε το "Norfolk Island Effect "ως ηλιακή ακτινοβολία. Αυτή η ανακάλυψη σηματοδότησε την αρχή της αυστραλιανής ραδιοαστρονομίας αφού έφυγε από τη Νέα Ζηλανδία όταν το συμβόλαιό της έληξε με το τέλος του πολέμου το 1945. 

Υπήρξε κάποια συζήτηση σχετικά με το αν η Αλεξάντερ ή η Ρούμπι Πιν-Σκοτ ήταν στην πραγματικότητα η πρώτη γυναίκα που εργάστηκε στον τομέα της ραδιοαστρονομίας. Παρά την πρόοδό της στον τομέα, η Αλεξάντερ θεωρούσε τη ραδιοαστρονομία μόνο ως δουλειά και μόλις τελείωσε ο πόλεμος επέστρεψε στο πάθος της για τη γεωλογία, και δεν εργάστηκε ξανά στη ραδιοαστρονομία. 

Ενώ η Αλεξάντερ εργάστηκε στη Νέα Ζηλανδία, ο σύζυγός της είχε συνεχίσει ως Επιστημονικός Σύμβουλος των Ενόπλων Δυνάμεων, μετακομίζοντας για βοήθεια στο Γενικό Νοσοκομείο της Σιγκαπούρης όταν το Raffles College ήταν στην πρώτη γραμμή. Στο νοσοκομείο, κράτησε τις μηχανές ακτίνων Χ να δουλεύουν μέχρι να πέσει η Σιγκαπούρη λίγες μέρες αργότερα. Στη συνέχεια φυλακίστηκε στο Changi, έπειτα στα στρατόπεδα Sime Road, μαζί με το ανώτερο ιατρικό προσωπικό του νοσοκομείου.

Μεταπολεμική καριέρα
--------------------

Τον Σεπτέμβριο του 1945 η Αλεξάντερ επανενώθηκε με τον σύζυγό της στη Νέα Ζηλανδία, όταν του χορηγήθηκαν έξι μήνες υποχρεωτικής αναρρωτικής άδειας. Επέστρεψε στη Σιγκαπούρη τον Μάρτιο του 1946 για να επανεκκινήσει τα Τμήματα Φυσικής και Χημείας στο Raffles College. Και τα δύο τμήματα λεηλατήθηκαν και ο Καθηγητής Χημείας και ο ανώτερος υπεύθυνος καθηγητής του ήταν και οι δύο νεκροί.  Η Αλεξάντερ ολοκλήρωσε τη δουλειά της στο Ουέλλινγκτον και πήγε τα παιδιά της στην Αγγλία, αφήνοντάς τα με την αδερφή της ως κηδεμόνα. Επανήλθε στον Νόρμαν Αλεξάντερ, αγόρασαν εξοπλισμό για το Κολλέγιο και μετά επέστρεψαν στη Σιγκαπούρη μαζί.

Επιστρέφοντας στη Σιγκαπούρη, η Αλεξάντερ ενήργησε ως γραμματέας για τη μεταφορά του Raffles College στο Πανεπιστήμιο της Μαλαισίας. Επιδίωξε να ξαναρχίσει την εργασία της σχετικά με τις τροπικές καιρικές συνθήκες, ωστόσο το εργαστήριο στο σπίτι της είχε καταστραφεί και, κατά τη διάρκεια της κατασκευής δρόμων, η κορυφή ενός λόφου που είχε χρησιμοποιήσει για τριγωνισμό είχε αφαιρεθεί, καθιστώντας αδύνατη την εύρεση των θαμμένων δειγμάτων του πειράματός της.  Η Αλεξάντερ αργότερα επέστρεψε στην Αγγλία ενώ ο Νόρμαν Αλεξάντερ πέρασε χρόνο τόσο στη Σιγκαπούρη όσο και στη Νέα Ζηλανδία. Το 1947, όταν τα παιδιά τους ήταν αρκετά μεγάλα για να παρακολουθήσουν το οικοτροφείο, το ζευγάρι επέστρεψε στη Σιγκαπούρη και οι δύο εργάστηκαν στο Raffles College. 

Η Αλεξάντερ έγινε γεωλόγος της κυβέρνησης της Σιγκαπούρης το 1949, μελετώντας το νησί και δημοσίευσε μια έκθεση το 1950 που περιλάμβανε τον πρώτο γεωλογικό χάρτη της Σιγκαπούρης.  Για αυτό το έργο, πιστώνεται ότι παρήγαγε ένα από τα πιο περιεκτικά έγγραφα σχετικά με τη γενική γεωλογία της Σιγκαπούρης.  Το κύριο καθήκον της Αλεξάντερ ήταν να εκτιμήσει τις ποσότητες γρανίτη και άλλες χρήσιμες πέτρες του νησιού και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πόροι γρανίτη πρέπει να διαρκέσουν για 500 χρόνια.  Η Αλεξάντερ ήταν επίσης υπεύθυνη για την εισαγωγή του ονόματος "Murai Schist" για να αναφερθεί σε ένα μέρος του σχηματισμού Jurong και δημιούργησε την πρώτη τεκμηριωμένη συλλογή απολιθωμάτων στην περιοχή του Ayer Chawan Facies. 

Το 1952, οι Alexanders μετακόμισαν στο Ibadan της Νιγηρίας, και οι δύο δέχτηκαν θέσεις στο University College Ibadan. Η Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ ανέλαβε το ρόλο της Λεκτόρισσας στις Εδαφολογικές Επιστήμες και εργάστηκε στην Αγρονομία, την επιστήμη του εδάφους και τη διοίκηση. Ο Νόρμαν έγινε Πρόεδρος της Φυσικής. Μετά τη μετακόμιση, ένα μέλος του προσωπικού στο Μουσείο Raffles κατάφερε να εντοπίσει ένα από τα πειραματικά δείγματα θαμμένων βράχων της Αλεξάντερ, και κανόνισε για την αποστολή του στον Ερευνητικό Σταθμό Rothamsted κοντά στο Λονδίνο, ώστε να το εξετάσει κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας της.  Το πανεπιστήμιο άνοιξε ένα τμήμα γεωλογίας το 1958 και διόρισε την Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ, Ανωτέρα Λεκτόρισσα και Προϊσταμένη του Τμήματος. Μόλις τρεις εβδομάδες στο νέο της ρόλο, η Αλεξάντερ υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και πέθανε μια εβδομάδα αργότερα στις 15 Οκτωβρίου 1958 σε ηλικία 49 ετών.

Βιβλιογραφία
------------

Η Αλεξάντερ δημοσίευσε μια σειρά γεωλογικών papers μεταξύ του 1951 και του 1957, που προήλθαν από το διδακτορικό της, καθώς και μερικά που προήλθαν από το έργο της ως επιστημόνισσα εδάφους στη Νιγηρία. Το 1958 η Αλεξάντερ έγραψε μια έκθεση για τις τροπικές καιρικές συνθήκες στη Σιγκαπούρη, η οποία δημοσιεύθηκε μετά θάνατον.

* Alexander, F. E. S. (1936). «The Aymestry Limestone of the Main Outcrop». *Quarterly Journal of the Geological Society* **92** (1–4): 103–115. doi:10.1144/GSL.JGS.1936.092.01-04.07.
* Alexander, F. E. S. (1945). *Long Wave Solar Radiation*. Department of Scientific and Industrial Research, Radio Development Laboratory.
* Alexander, F. E. S. (1945). *Report of the Investigation of the "Norfolk Island Effect"*. Department of Scientific and Industrial Research, Radio Development Laboratory.
* Alexander, F. E. S. (1946). «The Sun's radio energy». *Radio & Electronics* **1** (1): 16–17.  (see *R&E* holdings at NLNZ.)
* Alexander, F. E. S. (1947). «A revision of the genus Pentamerus James Sowerby 1813 and a description of the new species Gypidula bravonium from the Aymestry Limestone of the main outcrop». *Quarterly Journal of the Geological Society* **103** (1–4): 143–161. doi:10.1144/GSL.JGS.1947.103.01-04.12.
* Alexander, F. E. S. (1947). «On Dayia navicula (J. de C. Sowerby) and Whitfieldella canalis (J. de C. Sowerby) from the English Silurian». *Geological Magazine* **84** (5): 304–316. doi:10.1017/S001675680008300X. .
* Alexander, F. E. S. (1948). «A revision of the brachiopod species Anomia Reticularis Linnaeus, genolectotype of Atrypa Dalman». *Quarterly Journal of the Geological Society* **104** (1–4): 207–220. doi:10.1144/GSL.JGS.1948.104.01-04.09.
* Alexander, F. E. S. (1950). «The geology of Singapore and the surrounding islands». *Report on the Availability of Granite on Singapore and the Surrounding Island*. Singapore Government Press.
* Alexander, F. E. S.; Jackson, R. M. (1954). «Examination of soil micro-organisms in their natural environment». *Nature* **174** (4433): 750–751. doi:10.1038/174750b0. PMID 13214000. Bibcode: 1954Natur.174..750A.
* Alexander, F. E. S.· Jackson, R. M. (1955). «Preparation of sections for study of soil microorganisms». Στο: D. K. McE. Kevan. *Soil Zoology*. Proceedings of the University of Nottingham Second Easter School in Agricultural Science. London: Butterworth. σελίδες 433–441.
* Alexander, F. E. S. (1957). «Differential insecticide damage in maize varieties». *Nature* **179** (4550): 109. doi:10.1038/179109a0. Bibcode: 1957Natur.179..109A.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Marilyn Bailey Ogilvie: «The Biographical Dictionary of Women in Science» (Αγγλικά) Routledge. 16  Δεκεμβρίου 2003. σελ. 21. ISBN-13 978-1-135-96342-2. ISBN-10 0-415-92038-8.
2. ↑  trove.nla.gov.au/people/1514323. Ανακτήθηκε στις 20  Νοεμβρίου 2018.
3. ↑  (Αγγλικά) *Library of Congress Authorities*. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. no2019010328. Ανακτήθηκε στις 13  Φεβρουαρίου 2020.
4. ↑  Sullivan 2009, σελ. 75.
5. 1 2 3  Orchiston 2005, σελ. 72.
6. 1 2  Harris, Mary (November 2017). «Elizabeth Alexander - scientific pioneer». *Geoscientist Online*.. Ανακτήθηκε στις 1 December 2017.
7. ↑  Orchiston 2005.
8. ↑  «G-AETX hull loss description». *Aviation Safety Network*. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2016.
9. 1 2 3  Orchiston 2005, σελ. 73.
10. ↑  Orchiston 2005, σελ. 84.
11. 1 2  Orchiston 2005, σελ. 74.
12. 1 2  Orchiston 2005, σελ. 75.
13. 1 2  Woon, Lee Kim· Yingxin, Zhou (2009). *Geology of Singapore* (2nd έκδοση). Singapore: Defence Science & Technology Agency. ISBN 978-981-05-9612-5.
14. ↑  Leslie, Graham; Kendall, Rhian (November 2017). «Hidden Tiger». *Geoscientist Online*.. Ανακτήθηκε στις 1 December 2017.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Harris, Mary (2019). *Rocks, Radio and Radar: The Extraordinary Scientific, Social and Military Life of Elizabeth Alexander*. History of Modern Physical Sciences. **4**. World Scientific. ISBN 978-1-78634-664-3.
* Orchiston, Wayne (2016). «Dr Elizabeth Alexander and the Mysterious 'Norfolk Island Effect'». *Exploring the History of New Zealand Astronomy*. Astrophysics and Space Science Library **422**: 629–651. doi:10.1007/978-3-319-22566-1\_23. ISBN 978-3-319-22566-1.
* Department of Scientific and Industrial Research, The Department of Internal Affairs Te Tari Taiwhenua (2009). *World War 2 Narratives. No. 3 Radar Copy. Copy No. 3. Archives Reference: AAOQ W3424 16 Archives New Zealand* (PDF). [*νεκρός σύνδεσμος*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 5042154867607360100003
* LCCN: no2019010328
* GND: 1236851927
* SUDOC: 241309212

 |

 |