Ο **Αρχιεπισκοπικός Καθεδρικός Ναός της Αγίας Τριάδας** είναι ελληνορθόδοξη εκκλησία νεοβυζαντινού αρχιτεκτονικού ύφους. Βρίσκεται στους αριθμούς 319–337 της 74ης Οδού της Άνω Ανατολικής πλευράς του Μανχάταν, στην πόλη της Νέας Υόρκης. Λειτουργεί ως ο πάσης Αμερικής καθεδρικός ναός της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής και ως επισκοπική έδρα του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου.

Θεμελιώθηκε το 1931 και υπήρξε η δεύτερη ελληνική ορθόδοξη εκκλησία στην Αμερική, η πρώτη στην πόλη της Νέας Υόρκης και η μεγαλύτερη ανατολική ορθόδοξη εκκλησία στο δυτικό ημισφαίριο.

Δράση
-----

Ο καθεδρικός συνδέεται με ενορία 800 περίπου οικογενειών. Στον ναό τελείται τακτικά και μεταδίδεται μέσω τηλεόρασης η Θεία Λειτουργία, ενώ λειτουργεί Κυριακάτικο κατηχητικό και καθημερινό απογευματινό σχολείο, καθώς και η Σχολή του Καθεδρικού Ναού όπου καλύπτεται ως και η όγδοη τάξη (8th grade). Ακόμα, στην εκκλησία γίνεται μελέτη της Αγίας Γραφής.

Ιστορία
-------

Το 1891, η ελληνορθόδοξη ενορία της Αγίας Τριάδας είχε ως χώρο συνάθροισης ένα τμήμα μιας Ευαγγελικής εκκλησίας στη Δυτική 53η Οδό, για τον οποίον παρείχε ενοίκιο των 50 δολαρίων τον μήνα (1,600 δολάρια με τωρινούς όρους). Αυτός ήταν ο δεύτερος ελληνορθόδοξος τόπος λατρείας στην Αμερική και ο πρώτος στην πόλη της Νέας Υόρκης.

Το 1904 η ενορία μεταφέρθηκε σε έναν γοτθικής αρχιτεκτονικής ναό της Επισκοπικής Εκκλησίας (Episcopal Church) στην Ανατολική 72η Οδό, αρ. 153. Το 1927, η εκκλησία αυτή καταστράφηκε από πυρκαγιά.

Δύο έτη αργότερα, αγοράστηκε το οικόπεδο στους αριθμούς 319–337 της 74ης Οδού της Άνω Ανατολικής πλευράς του Μανχάταν και σταδιακά κατασκευάστηκε ο σημερινός Καθεδρικός Ναός νεοβυζαντινού ύφους, που κόστισε συνολικά 577.000 δολάρια (12,400,000 $ σε σημερινούς όρους). Το 1926, η υψίφωνος Μαρία Κάλλας βαπτίστηκε στον ανεγειρόμενο ναό.

Ο ακρωγωνιαίος λίθος του τέθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1931 από την Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Έλινορ Ρούζβελτ και η ενορία της Αγίας Τριάδας μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση στις 4 Μαρτίου 1932. Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αθηναγόρας Α', μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καθαγίασε τον Καθεδρικό Ναό στις 22 Οκτωβρίου 1933, χαρακτηρίζοντάς τον «Καθεδρικό Ναό όλου του Ελληνισμού στην Αμερική». Το 1949 ιδρύθηκε η Καθεδρική Σχολή. Ο Ναός χαρακτηρίστηκε ως Αρχιεπισκοπικός Καθεδρικός Ναός το 1962.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1999, ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος ενθρονίστηκε στον καθεδρικό ναό ως προκαθήμενος της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αμερική. Ο ηγούμενος του καθεδρικού ναού, αιδεσιμότατος Ρόμπερτ Στεφανόπουλος, είχε υποβιβαστεί και απαλλαγεί από τις ευθύνες στον καθεδρικό ναό τον Ιανουάριο του 1999 από τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδωνα, αλλά στα τέλη του 1999 είχε ανακτήσει τη θέση του. Ο Στεφανόπουλος συνταξιοδοτήθηκε το 2007, μετά από 25 χρόνια στη θέση, και νέος ηγούμενος ορίστηκε ο Φρανκ Μαραγκός. Ο Αναστάσιος Γούναρης έγινε ηγούμενος το 2012.

ΗΤο 2001 ο δημοσιογράφος και πρώην πολιτικός σύμβουλος Γιώργος Στεφανόπουλος και η κωμική ηθοποιός Αλεξάντρα Γουέντγουορθ παντρεύτηκαν στον καθεδρικό ναό.

Αρχιτεκτονική
-------------

Το εξωτερικό του Ναού απαρτίζεται από κόκκινο τούβλο και ασβεστόλιθο, αισθητικού ύφους «ρομανέσκ». Αρχιτέκτονες του Ναού ήταν οι Κερ Ρέινσφορντ (Kerr Rainsford), Τζον Α. Τόμσον (John A. Thompson) και Τζέραλντ Α. Χολμς (Gerald A. Holmes).  Το εσωτερικό της εκκλησίας φέρει βυζαντινά ψηφιδωτά και εισαγόμενες ιταλικό υαλογραφίες· οι τοίχοι, οι κολώνες και η Αγία Τράπεζα απαρτίζονται από μάρμαρο μποτιτσίνο. Η αγιογράφηση του τρούλου φιλοτεχνήθηκε από τον Γεώργιο Γκλιάτα, μαθητή του αγιογράφου Φώτη Κόντογλου.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  «Archdiocesan Cathedral of the Holy Trinity» (στα Αγγλικά). Greek Orthodox Archdiocese of America. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Thomas E. FitzGerald (1998). *The Orthodox Church: Student Edition* (στα Αγγλικά). Greenwood Publishing Group. ISBN 9780275964382. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
3. ↑  David W. Dunlap (2004). *From Abyssinian to Zion: A Guide to Manhattan's Houses of Worship* (στα Αγγλικά). ISBN 9780231125420. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2013.
4. ↑  David Dunlap· Joe Vecchione (2001). *Glory in Gotham: Manhattan's houses of worship : a guide to their history .* (στα Αγγλικά). ISBN 9781929439010. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2013.
5. ↑  Jack R. Finnegan (2007). *Newcomer's Handbook For Moving to and Living in New York City: Including Manhattan, Brooklyn, the Bronx, Queens, Staten Island, and Northern New Jersey* (στα Αγγλικά). First Books. ISBN 9780912301723. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
6. 1 2 3 4 5 6 7  «Cathedral History | Archdiocesan Cathedral of the Holy Trinity» (στα Αγγλικά). Thecathedralnyc.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
7. ↑  Πετσάλης-Διομήδης, Νικόλαος (2001). *The unknown Callas: the Greek years*. Opera biography series (στα Αγγλικά). Amadeus Press. σελ. 36-37. ISBN 978-1-57467-059-2.
8. 1 2  Nadine Brozan (September 19, 1999). «Orthodox Archbishop Enthroned in a Majestic Ceremony». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις January 5, 2013.
9. ↑  Larry Stammer (January 23, 1999). «Stephanopoulos' Father Loses Post». *Los Angeles Times*.. Ανακτήθηκε στις January 5, 2013.
10. ↑  «Father Robert Stephanopoulos to retire after of 25 years as Dean of the Archdiocesan Cathedral». Worldwide Faith News. 1 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
11. ↑  «Rev. Dr. Frank Marangos Named Dean of the Archdiocesan Cathedral of the Holy Trinity» (στα Αγγλικά). Worldwide Faith News. 27 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
12. ↑  «Clergy | Archdiocesan Cathedral of the Holy Trinity» (στα Αγγλικά). Thecathedralnyc.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
13. ↑  Kuczynski, James Barron With Alex; Collins, Glenn (2001-11-21). «BOLDFACE NAMES» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2023-12-08.
14. ↑  Eric Peterson (2005). *North American Churches* (στα Αγγλικά). Publications International, Limited. ISBN 9781412710206. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.
15. 1 2  Norval White· Elliot Willensky (2010). *AIA Guide to New York City* (στα Αγγλικά). Oxford University Press. ISBN 9780199772919. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Αρχιεπισκοπικός Καθεδρικός Ναός Αγίας Τριάδας Μανχάταν** |

* Ιστοσελίδα του Καθεδρικού Ναού
* Ιστοσελίδα Αρχιεπισκοπής Αμερικής - Καθεδρικός Ναός