Η **Ζβεζντελίνα Έντσεβα Στάνκοβα** (βουλγαρικά:  *Звезделина Енчева Станкова*‎, Ρούσε, Βουλγαρία, 15 Σεπτεμβρίου 1969) είναι καθηγήτρια μαθηματικών στο Mills College και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, είναι ιδρύτρια του μαθηματικού κύκλου του Μπέρκλεϊ και ειδικός στη συνδυαστική απαρίθμηση μεταθέσεων με απαγορευμένα μοτίβα
.

Βιογραφία
---------

Η Στάνκοβα γεννήθηκε στη Βουλγαρία. Ξεκίνησε να παρακολουθεί τον μαθηματικό κύκλο του Ρούσε από την πέμπτη τάξη του δημοτικού στη Βουλγαρία, την ίδια χρονιά που έμαθε να λύνει τον κύβο του Ρούμπικ και κέρδισε τοπικούς μαθηματικούς διαγωνισμούς. Αργότερα έγραψε για την εμπειρία της αυτή ότι «αν δεν ήμουν μέλος του SMC του Ρούσε δεν θα ήμουν σε θέση να σημειώσω τόσο σημαντική πρόοδο στα μαθηματικά». Έγινε μαθήτρια σε επίλεκτο αγγλόφωνο λύκειο και διαγωνίστηκε με τη βουλγαρική ομάδα στις Διεθνείς Μαθηματικές Ολυμπιάδες το 1987 και το 1988, κερδίζοντας αργυρά μετάλλια και τις δύο φορές. Εισήχθη στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας, αλλά το 1989, καθώς έπεφτε το Σιδηρούν Παραπέτασμα, έγινε μία από τους 15 Βούλγαρους φοιτητές που επιλέχθηκαν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.

Η Στάνκοβα σπούδασε στο Κολέγιο Bryn Mawr, όπου ολοκλήρωσε το πτυχίο και το μεταπτυχιακό της το 1992, υπό την καθοδήγηση της Ρόντα Χιουζ. Ενώ ήταν προπτυχιακή φοιτήτρια, συμμετείχε σε ένα καλοκαιρινό ερευνητικό πρόγραμμα με τον Τζόζεφ Γκαλιάν στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα Ντουλούθ, από το οποίο ξεκίνησε το ενδιαφέρον της για τα μοτίβα αντιμετάθεσης. Στη συνέχεια, πήγε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ για τις διδακτορικές της σπουδές και απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα εκεί το 1997- η διατριβή της, με τίτλο Moduli of Trigonal Curves, εκπονήθηκε υπό την επίβλεψη του Τζόε Χάρις.

Εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ ως Επίκουρη Καθηγήτρια Μαθηματικών Morrey πριν ενταχθεί στη σχολή του Mills College το 1999, και συνεχίζει να διδάσκει ένα μάθημα το χρόνο ως επισκέπτρια καθηγήτρια στο Μπέρκλεϊ. Είναι επίσης μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Proof School στο Σαν Φρανσίσκο.

Συνεισφορές
-----------

Στη θεωρία των μοτίβων μεταθέσεων, η Στάνκοβα είναι γνωστή για την απόδειξη ότι οι μεταθέσεις με το απαγορευμένο μοτίβο 1342 είναι ισοδύναμες με τις μεταθέσεις με το απαγορευμένο μοτίβο 2413, ένα σημαντικό βήμα στην απαρίθμηση των μεταθέσεων που αποφεύγουν ένα μοτίβο μήκους 4.

Το 1998 ίδρυσε και έγινε διευθύντρια στον Μαθηματικό Κύκλο του Μπέρκλεϊ, ένα πρόγραμμα εμπλουτισμού των μαθηματικών μετά το σχολείο, το οποίο η Στάνκοβα διαμόρφωσε με βάση τις πρώτες εμπειρίες της από την εκμάθηση μαθηματικών στη Βουλγαρία. Ο κύκλος του Μπέρκλεϊ ήταν μόλις ο δεύτερος μαθηματικός κύκλος στις Ηνωμένες Πολιτείες (μετά από αυτόν της Βοστώνης). Ως αποτέλεσμα της επιτυχίας του, δημιουργήθηκαν περισσότεροι από 100 άλλοι κύκλοι[3] και η Στάνκοβα βοήθησε στη διαμόρφωση πολλών παροιμιών κύκλων.

Επίσης, το 1998, ίδρυσε τη Μαθηματική Ολυμπιάδα της περιοχής του Μπέι. Για έξι χρόνια, υπηρέτησε ως προπονήτρια της ομάδας της Διεθνούς Μαθηματικής Ολυμπιάδας των ΗΠΑ.

Από το 2013, συμμετέχει σε διάφορα βίντεο στο κανάλι "Numberphile" του YouTube που είναι αφιερωμένο στα μαθηματικά.

Βραβεία και τιμές
-----------------

Το 1992, η Στάνκοβα κέρδισε το Βραβείο Αλίς Τ. Σάφερ της Ένωσης Γυναικών στα Μαθηματικά για την προπτυχιακή της έρευνα στα πρότυπα μετατροπής. Το 2004 ήταν ένας από τους δύο πρώτους νικητές του Βραβείου Χένρι Λ. Άλντερ για τη διακεκριμένη διδασκαλία από ένα αρχάριο μέλος ΔΕΠ των Μαθηματικών Κολεγίου ή Πανεπιστημίου. Το 2011 η Στάνκοβα κέρδισε το βραβείο Deborah and Franklin Tepper Haimo Award για εξαιρετική διδασκαλία σε κολέγιο ή πανεπιστήμιο, που απονέμεται από τη Μαθηματική Ένωση της Αμερικής, "για το εξαιρετικό έργο της στη διδασκαλία, την καθοδήγηση και την έμπνευση των φοιτητών σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την ηγεσία της ανάπτυξης των Μαθηματικών Κύκλων και την προώθηση της συμμετοχής σε μαθηματικούς διαγωνισμούς". Από το 2009 έως το 2012 ήταν καθηγήτρια Μαθηματικών Frederick A. Rice στο Mills.

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις
------------------------

* Μαζί με τον Tom Rike, είναι συνεκδότης δύο βιβλίων για τη δουλειά της με τον Berkeley Math Circle, A Decade of the Berkeley Math Circle: The American Experience (τόμος Ι, 2008, τόμος ΙΙ, 2014)
* A Decade of the Berkeley Math Circle - Zvezdelina Stankova, ‎ Tom Rike · 2015

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  Vigoda, Ralph (October 23, 1991), «Bulgarian Math Whiz Wows 'Em: Zvezdelina Stankova Already Is Joining The Ranks Of Top Mathematicians. "She's A Genius," Says Bryn Mawr's Head Of Math», *The Philadelphia Inquirer*,  .
2. ↑   *MSRI Mathematical Circles Library*, National Association of Math Circles, ανακτήθηκε στις 2016-02-01 .
3. 1 2  Weld, Sarah (April 2014), «Proving Their Passion: The Berkeley Math Circle gives math kids a place to find solutions—together», *The East Bay Monthly*,
4. 1 2  «RUSE STUDENTS MATHEMATICAL CIRCLE» (PDF).
5. ↑   *Ruse Students Mathematical Circle*, Institute of Mathematics and Informatics, Bulgarian Academy of Sciences, ανακτήθηκε στις 2016-02-02 .
6. ↑   *Participant record: Zvezdelina Stankova*, International Mathematical Olympiad, ανακτήθηκε στις 2016-02-02 .
7. 1 2   *Zvezdelina Stankova*, Mills College, ανακτήθηκε στις 2016-02-01 .
8. 1 2 3 4  Bakke, Katherine (April 6, 2011), *Zvezdelina Stankova '92 Carries on a Bryn Mawr Tradition: Excellent Teaching in Mathematics*, Bryn Mawr College,  .
9. 1 2 3   *Third Annual Alice T. Schafer Prize*, Association for Women in Mathematics, July 1992, ανακτήθηκε στις 2016-02-02 .
10. ↑  Ζβεζντελίνα Στάνκοβα στο Mathematics Genealogy Project
11. 1 2  Keith, Tamara (February 10, 1999), *UC Berkeley mathematicians feed the minds of young local math whizzes*, University of California, Berkeley,  .
12. 1 2 3   *Haimo Award Citation: Zvezdelina Stankova*, American Mathematical Society, January 7, 2011, σελ. 4,  .
13. ↑   *Stankova's home page at Berkeley*, ανακτήθηκε στις 2016-02-02 .
14. ↑  Bona, Miklos (2012), *Combinatorics of Permutations*, Discrete Mathematics and Its Applications (2nd έκδοση), CRC Press, σελ. 154–155, ISBN 9781439850527,  .
15. ↑  Vandervelde, Sam (2009), *Circle in a Box*, MSRI mathematical circles library, **2**, Mathematical Sciences Research Institute and American Mathematical Society, σελ. 4, 34, ISBN 9780821847527,  .
16. ↑  Bloom, Melanie (October 21, 2013), *Moms Everyday: Making Math Fun*, 10/11, ανακτήθηκε στις 2023-04-14 .
17. 1 2  Melendez, Lyanne (February 25, 2011), *Mills College professor wins highest math award*, ABC7 News,  .
18. ↑  Numberphile (2013-12-19), *Pebbling a Chessboard - Numberphile*, ανακτήθηκε στις 2016-08-21
19. ↑   *Henry L. Alder Award*, Mathematical Association of America, ανακτήθηκε στις 2018-06-08
20. ↑   *Curriculum vitae: Zvezdelina Stankova*, ανακτήθηκε στις 2016-02-01
21. ↑   *MSRI Mathematical Circles Library*, National Association of Math Circles, ανακτήθηκε στις 2016-02-01 .

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 63482478
* LCCN: n2008046229
* ISNI: 0000 0000 7251 1679
* GND: 139222588
* SUDOC: 170668738
* BNF: cb16154074q (data)
* BIBSYS: 9068243
* MGP: 18792

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Μαθηματικά
 |

 |