*Αποθέωση της Θεοτόκου* από τον Πιέτρο ντελ Πο, τον καθεδρικό ναό του Τολέδο
Ο **Πιέτρο ντελ Πο** (Pietro del Pò, επίσης και *del Po*, 1616 – 22 Ιουλίου 1692), ήταν Ιταλός ζωγράφος, χαράκτης και σχεδιαστής του μπαρόκ. Διακρίθηκε περισσότερο ως χαράκτης παρά ως ζωγράφος.

Πρώιμος βίος
------------

Ο Πιέτρο γεννήθηκε στο Παλέρμο το 1616, γιος του Φραντσέσκο Γιάκοπο και της Φραντσέσκα λο Πο. Άρχισε να ζωγραφίζει σε πολύ μικρή ηλικία και αργότερα άρχισε να ζωγραφίζει υπό την καθοδήγηση ενός άγνωστου δασκάλου. Νυμφεύτηκε τη Μαρία Μονφόρτι στις 12 Ιουλίου 1637 στην ενορία Santa Croce στο Παλέρμο. Μετά το θάνατο της συζύγου του, μετακόμισε στη Νάπολη το 1644, ίσως ωθούμενος από την ανάγκη για πιο ενθαρρυντικό περιβάλλον. Η Νάπολη ήταν στην πραγματικότητα ζωντανό καλλιτεχνικό κέντρο, όπου κυριαρχούσε η παρουσία τέτοιων καλλιτεχνών όπως οι Χοσέ ντε Ριμπέρα, Ντομενικίνο και Τζοβάννι Λανφράνκο. Οι τελευταίοι καλλιτέχνες είχαν έρθει από τη Ρώμη. Ήταν πράγματι αυτό το κλασικό ύφος που παρείχε ενδιαφέρον για τον ντελ Πο. Οι πηγές δείχνουν ότι ήταν μαθητής του Ντομενικίνο, αλλά η άμεση επαφή με τον καλλιτέχνη της Μπολόνια αμφισβητείται σήμερα. Αντίθετα, φαίνεται πιθανό ότι εκπαιδεύτηκε με τον Λανφράνκο μεταξύ 1644 και 1646. Τα ίδια χρόνια, ήρθε σε επαφή με καλλιτέχνες όπως ο Ριμπέρα, ο Φραντσέσκο Βακκάρο (Francesco Vaccaro), ο Μάσσιμο Σταντσόνε (Massimo Stanzione) και ο Σαρλ Μελλέν (Charles Mellin).

Εδώ,νυμφεύτηκε για δεύτερη φορά, με τη χήρα Μαφφέι (Maffei), την Πόρτσια Καμπάνια (ή Κομπάνια) (Porzia Campagna ή Compagna).

Ρώμη
----

Το 1647, ο Πιέτρο και η οικογένειά του μετακόμισαν στη Ρώμη για να βρεθούν κοντά στο Λανφράνκο, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει στην πρωτεύουσα και για τον οποίο ο ντελ Πο είχε γίνει «ο πιο χρήσιμος βοηθός του». Το 1649 γεννήθηκε η κόρη του Τερέζα, η οποία αργότερα έγινε χαράκτης και ζωγράφος.

Μεταξύ 1651 και 1652 ο ντελ Πο έζησε στη Via Margutta, την περιοχή των καλλιτεχνών, όπου γνώρισε τον Ζαν Ντυγκέ (Jean Dughet), για τον οποίο δημιούργησε διάφορα χαρακτικά σύμφωνα με θέματα του Νικολά Πουσέν. Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι ο Πουσέν ανέθεσε στον Ντυγκέ το καθήκον να αναπαραγάγει τους πίνακες του σε χαρακτικά και αργότερα τους αφιέρωσε στους πιο σημαντικούς προστάτες του. Ο De Domenici πίστευε ότι ο Πιέτρο ντελ Πο γνώριζε προσωπικά τον Πουσέν.

Το 1652 έγινε δεκτός στους "Virtuosi al Pantheon". Έγινε επίσης μέλος της Ακαδημίας του Αγίου Λουκά εκείνη τη χρονιά, όπου αργότερα υπηρέτησε ως λέκτορας στην ανατομία και την προοπτική και, μετά το θάνατο του Ορφέο Μποζέλλι, ο ντελ Πο εξελέγη πρόεδρος τους το 1668, αλλά αρνήθηκε τη θέση. Επίσης το 1652, γεννήθηκε ο γιος του Τζάκομο, ο οποίος έγινε γνωστός ζωγράφος και, όπως η αδελφή του Τερέζα, μέλος της Ακαδημίας του Αγίου Λουκά. Ο A. Bertolotti δημοσίευσε ένα χρονολογημένο έγγραφο που ανήκει σίγουρα στη ρωμαϊκή περίοδο του ντελ Πο, το οποίο αντιπροσωπεύει την έκκληση του ντελ Πο προς τον κυβερνήτη της Ρώμης να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες κανιβαλισμού και κλοπής αργύρου από την εκκλησία της βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Αυτές οι κατηγορίες κατασκευάστηκαν από τους πιστωτές του και έβλαψαν τη φήμη και την επιχείρησή του.

Σύμφωνα με τον Πασκόλι, ο Πιέτρο πέτυχε στο ρωμαϊκό καλλιτεχνικό περιβάλλον, κυρίως λόγω της εκτίμησης και της προστασίας πολλών σημαινόντων Ισπανών, συμπεριλαμβανομένου του πρέσβη, ο οποίος συνέστησε τον ντελ Πο στον διάδοχό του όταν επέστρεψε στην Ισπανία .

Δεύτερη περίοδος στη Νάπολη
---------------------------

Τον Μάρτιο του 1683, ο ζωγράφος και η οικογένειά του επέστρεψαν στη Νάπολη και παρέμειναν εκεί μέχρι το θάνατο του Πιέτρο στις 22 Ιουλίου 1692, με εξαίρεση μια σύντομη παραμονή στο Παλέρμο. Η καλλιτεχνική παραγωγή του Πιέτρο ντελ Πο ήταν πιθανώς τεράστια, αλλά είναι δύσκολο σήμερα για εμάς να καταρτίσουμε κατάλογό της. Οι πηγές αναφέρουν πολλά έργα χωρίς, ωστόσο, να παρέχουν περαιτέρω πληροφορίες. Ο Perez Sanchez επιχείρησε να δημιουργήσει έναν αρχικό κατάλογο, ο οποίος έκτοτε παραμένει η κύρια πηγή για τον καλλιτέχνη. Δεκαέξι μικρά έργα ζωγραφικής σε χαλκό που απεικονίζουν σκηνές από τη ζωή της Παναγίας, σήμερα στον καθεδρικό ναό του Τολέδο, είναι από τα πιο αξιοσημείωτα έργα του. Στο καθεδρικό ναό του Τολέδο βρίσκονται επίσης δύο πίνακες ζωγραφικής, «Άγιος Λευκάδιος » και « Άγιος Ιλντελφόνσο» και ένας τρίτος με τίτλο «Η Παναγία που λατρεύεται από τους αντιβασιλείς της Ισπανίας με τους Αγίους Μιχαήλ και Ιάκωβο». Ωστόσο, ο πίνακας που αναφέρεται πιο συχνά στις πηγές, με τίτλο «Saint Leo», που εκτελέστηκε για την εκκλησία της "Santa Maria di Constantinopoli" στη Ρώμη, όπου παρέμεινε μέχρι το 1700, είναι πλέον χαμένος.

Τα έργα που παρήγαγε ο ντελ Πο στη Νάπολη περιλαμβάνουν δώδεκα πίνακες με τη σκηνή από τα *Πάθη του Χριστού* και πολλές τοιχογραφίες, που έχουν καταστραφεί σήμερα, που αντιπροσωπεύουν την Ανάσταση, την Πεντηκοστή και την Κοίμηση της Θεοτόκου, όλα ζωγραφισμένα για την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας στο Castel Nuovo. Ο Πιέτρο ζωγράφισε κυρίως θρησκευτικά θέματα και λιγότερο συχνά "βλάσφημα" ιστορικά και μυθολογικά θέματα. Οι συνθέσεις του και οι γυναικείες μορφές του αποκαλύπτουν την επίδραση του κλασικισμού του Ντομενικίνο και της τέχνης της Μπολόνια, και πρόσφατα παρατηρήθηκε η επιρροή του Σαρλ Μελλέν (Charles Mellin), με τον οποίο ο Πιέτρο ήταν σε στενή επαφή. Οι μελετητές επισημαίνουν την ακριβή και λεπτομερή ικανότητα του Πιέτρο ως σχεδιαστή πιο συχνά από την ικανότητά του ως ζωγράφου, και στην πραγματικότητα φαίνεται να έχει παραμείνει συνδεδεμένος με την πρώιμη κλασική του εκπαίδευση χωρίς να ανταποκριθεί στις νέες τάσεις στο ρωμανικό μπαρόκ.

Ίσως πέτυχε τα αρχικά του αποτελέσματα ως σχεδιαστής, αλλά η δραστηριότητά του σε αυτόν τον τομέα είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Φαίνεται ότι ο Πιέτρο θεώρησε ότι εκτελεί μιαν ανεξάρτητη τέχνη και όχι απλώς ένα προκαταρκτικό στάδιο χάραξης. Ωστόσο, μόνον αφού θα έχουν αποδοθεί σωστά τα πολλά ανώνυμα σχέδια, και αυτά που αμφισβητήθηκαν, στον Ντομενικίνο και σε άλλους κύκλους, θα είναι δυνατό να εκτιμηθεί η ικανότητά του σε αυτόν τον τομέα.

Καλλιτεχνική αξιολόγηση
-----------------------

Ο ντελ Πο είναι πιο γνωστός ως χαράκτης, που αναπαρήγαγε πίνακες των σημαντικότερων καλλιτεχνών του 17ου αιώνα. Η επιλογή των θεμάτων του αποκαλύπτει μια προτίμηση για τα κλασικά θέματα και αναπαράγει κυρίως τα έργα των Ντομενικίνο, Πουσέν, Λανφράνκο και Καρράτσι. Επιπλέον, αιτήματα για χαρακτικά του προήλθαν από το εξωτερικό, όπως αποδεικνύεται από αρκετές εκτυπώσεις που δημοσιεύθηκαν στο Παρίσι από τους Bertrand και Coypel. Με επικεφαλής τον Bartsch, οι περισσότεροι μελετητές συζητούν θετικά το έργο του ντελ Πο και επισημαίνουν το ταλέντο του ως χαράκτη.

Αν και ο καλλιτέχνης συχνά επεξεργάστηκε επιλεγμένες λεπτομέρειες των χαρακτικών του με γλυφή, οι διάφορες καταστάσεις δεν αποκαλύπτουν εξαιρετικές παραλλαγές και συχνά οι μόνες αλλαγές γίνονται από τους εκδότες που πρόσθεσαν τις διευθύνσεις τους, τις αφιερώσεις τους ή άλλες τροποποιήσεις στις πλάκες.

### Κατάλογος χαρακτικών

Μεταξύ των χαρακτικών του συγκαταλέγονται:

* *Ο Άγιος Ιωάννης στην έρημο* από έργο του Αννίμπαλε Καρράτσι
* *Ο θρήνος της Παναγίας με δύο Αγγέλους* από έργο του Αννίμπαλε Καρράτσι
* *Η Γέννηση της Θεοτόκου*
* *Η Γέννηση*
* *Η λατρεία των βοσκών*
* *Η παρουσίαση στον ναό*
* *Το βάπτισμα του Χριστού*
* *Ακάνθινος Στέφανος*
* *Ο Θρήνος της Παναγίας και του Αγίου Ιωάννη*
* *Noli Me Tangere (μη Μου Άπτου)*
* *Άγιος Ανδρέας*
* *Ο Βενέδικτος προσεύχεται στην έρημο*
* *Η Παναγία εμφανίζεται στον Αγ. Φραγκίσκο της Ρώμης*
* *Γυναίκα της Χαναάν ενώπιον του Χριστού* από έργο του ίδιου
* *Η Παναγία καθισμένη σε Θρόνο με το Βρέφος και χορωδία Αγγέλων* από έργο του Ντομενικίινο .
* *Οι τέσσερις βασικές αρετές*, με τα χαρακτηριστικά τους από έργο του ίδιου.
* *Ο Άγιος Ιερώνυμος γονατιστός με Άγγελο* από έργο του ίδιου
* *Ο Ευαγγελισμός* από έργο του Νικολά Πουσέν
* *Η φυγή στην Αίγυπτο* από έργο του ίδιου.

Λόγιοι για τον ντελ Πο
----------------------

Η καλλιτεχνική προσωπικότητα του ντελ Πο έχει καθοριστεί μόνο εν μέρει από την έρευνα των U. Prota-Giurleo και A. Perez Sanchez. Αυτοί οι δύο μελετητές διευκρίνισαν και διόρθωσαν τις γενικές και συχνά ανακριβείς μελέτες των De Dominici και Pascoli.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Pietro del P?». *British Museum person-institution thesaurus*. 40861.
2. ↑  (Ολλανδικά) *RKDartists*. rkd.nl/explore/artists/63927. Ανακτήθηκε στις 23  Αυγούστου 2017.
3. ↑  «Benezit Dictionary of Artists» (Αγγλικά) Oxford University Press. 2006. B00144510. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.

Πηγές
-----

* Bryan, Michael (1886). Robert Edmund Graves, επιμ. Dictionary of Painters and Engravers, Biographical and Critical *(Volume I: A-K)*. York St. #4, Covent Garden, London; Original from Fogg Library, Digitized May 18, 2007: George Bell and Sons. σελίδες 392–393.
* The Illustrated Bartsch, 45 Commentary (Le Peintre-Graveur 20 [Part 2]), Italian Masters of the Seventeenth Century, Edited by Paolo Bellini and Richard W. Wallace, (Κείμενα για τους P. Del Pò και T. Del Pò που συνέταξαν οι Donata Minonzio, Κείμενα για τους G. Gimignani, C. Rainaldi, G. Dughet, και B. Manini που συντάχθηκαν από τον Angelo Ottolini), ABARIS BOOKS A Woodner Foundation Company, 4510 Pietro Del Pò - σελίδες 229-230.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 45215406
* **Europeana**: agent/base/16916
* LCCN: nr97017931
* ISNI: 0000 0000 6631 2956
* GND: 123698103
* SUDOC: 236903632
* ULAN: 500018300
* BNE: XX1520266
* RKD: 63927

 |

 |