Παράδειγμα κρυπτογραφήμματος. Όταν αποκωδικοποιηθεί γράφει: «Το στυλ και η δομή είναι η ουσία ενός βιβλίου· οι υπέροχες ιδέες είναι γουρούνια». -Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ.
Το **κρυπτογράφημα** (αγγλικά: cryptogram‎) είναι τύπος γρίφου που αποτελείται από ένα σύντομο κομμάτι κρυπτογραφημένου κειμένου. Γενικά η μέθοδος που χρησιμοποιείται για την κρυπτογράφηση του κειμένου είναι αρκετά απλός ώστε το κρυπτογράφημα μπορεί να λυθεί με το χέρι. Συχνά χρησιμοποιείται η μέθοδος της κρυπτογράφησης αντικατάστασης όπου κάθε γράμμα αντικαθίσταται από διαφορετικό γράμμα ή αριθμό. Για να λύσετε τον γρίφο, πρέπει να ανακτήσετε τα αρχικά γράμματα. Αν και κάποτε χρησιμοποιήθηκαν σε πιο σοβαρές εφαρμογές, τώρα τυπώνονται κυρίως για ψυχαγωγία σε εφημερίδες και περιοδικά.

Άλλοι τύποι κλασικών κρυπτογραφημάτων χρησιμοποιούνται μερικές φορές για τη δημιουργία κρυπτογραφημάτων. Ένα παράδειγμα είναι η κρυπτογράφηση του βιβλίου όπου αυτό ή ένα άρθρο του χρησιμοποιείται για την κρυπτογράφηση ενός μηνύματος.

Ιστορία των κρυπτογραφημάτων
----------------------------

Τα κρυπτογραφήματα που χρησιμοποιούνται δεν δημιουργήθηκαν αρχικά για ψυχαγωγικούς σκοπούς, αλλά για πραγματική κρυπτογράφηση στρατιωτικών ή προσωπικών μυστικών.

Η πρώτη χρήση του κρυπτογραφήμματος για ψυχαγωγικούς σκοπούς έγινε κατά τον Μεσαίωνα από μοναχούς που είχαν ελεύθερο χρόνο για πνευματικά παιχνίδια. Ένα χειρόγραφο που βρέθηκε στο Μπάμπεργκ αναφέρει ότι στους Ιρλανδούς επισκέπτες στην αυλή του Merfyn Frych ap Gwriad (πέθανε το 844), βασιλιά του Gwynedd στην Ουαλία, δόθηκε ένα κρυπτογράφημμα που μπορούσε να λυθεί μόνο με τη μεταφορά των γραμμάτων από τα λατινικά στα ελληνικά. Γύρω στον δέκατο τρίτο αιώνα, ο Άγγλος μοναχός Ρότζερ Μπέικον έγραψε ένα βιβλίο στο οποίο απαρίθμησε επτά μεθόδους κρυπτογράφησης και δήλωσε ότι «είναι τρελός ένας άνθρωπος που γράφει ένα μυστικό με οποιονδήποτε άλλο τρόπο εκτός από αυτόν που θα το κρύψει». Τον 19ο αιώνα ο Έντγκαρ Άλαν Πόε βοήθησε στη διάδοση των κρυπτογραφημάτων με πολλά άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά.

Γνωστά παραδείγματα κρυπτογραφημάτων στη σύγχρονη κουλτούρα είναι τα παζλ των κοινοπρακτικών εφημερίδων Cryptoquip και Cryptoquote, από το King Features.

Σε μια δημόσια πρόκληση, ο συγγραφέας JM Appel ανακοίνωσε στις 28 Σεπτεμβρίου 2014, ότι η σελίδα του πίνακα περιεχομένων της συλλογής διηγημάτων του, Scouting for the Reaper, δημιουργήθηκε επίσης ως κρυπτογραφήμμα και υποσχέθηκε ένα βραβείο για τον πρώτο που θα το λύσει.

Επίλυση κρυπτογραφήμματος
-------------------------

Τα κρυπτογραφήματα που βασίζονται σε κρυπτογράφηση αντικατάστασης μπορούν συχνά να επιλυθούν με ανάλυση συχνότητας και με αναγνώριση μοτίβων γραμμάτων σε λέξεις, όπως λέξεις ενός γράμματος, οι οποίες, στα αγγλικά, μπορούν να είναι μόνο "i" ή "a" (και μερικές φορές "o"). Τα διπλά γράμματα, οι απόστροφοι και το γεγονός ότι κανένα γράμμα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον εαυτό του στον κρυπτογράφηση προσφέρουν επίσης ενδείξεις για τη λύση. Περιστασιακά, οι κατασκευαστές γρίφων κρυπτογραφημάτων ξεκινούν τη λύση με μερικά γράμματα.

Άλλοι γρίφοι
------------

Το τελευταίο κρυπτογράφημα του Ζόντιακ, το οποίο έστειλε στην εφημερίδα *San Francisco Chronicle* στις 10 Απριλίου 1970 και παραμένει μέχρι σήμερα ανεπίλυτο.
Ενώ το κρυπτογράφημμα παρέμεινε δημοφιλές, με την πάροδο του χρόνου εμφανίστηκαν άλλοι γρίφοι παρόμοιοι με αυτό. Ένα από αυτά είναι το Cryptoquote, το οποίο είναι ένα διάσημο απόσπασμα κρυπτογραφημένο με τον ίδιο τρόπο όπως ένα Κρυπτογράφημα. Μια πιο πρόσφατη έκδοση, με μια βιβλική ανατροπή, είναι το CodedWord. Αυτό το παζλ καθιστά τη λύση διαθέσιμη μόνο διαδικτυακά όπου παρέχει μια σύντομη εξήγηση για το βιβλικό κείμενο. Ωστόσο, ένα τρίτο είναι το Cryptoquiz. Αυτός ο γρίφος ξεκινά στην κορυφή με μια κατηγορία (μη κρυπτογραφημένη). Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η λέξη "Λουλούδια". Παρακάτω είναι μια λίστα με κρυπτογραφημένες λέξεις που σχετίζονται με την αναφερόμενη κατηγορία. Το άτομο πρέπει στη συνέχεια να λύσει ολόκληρη τη λίστα για να ολοκληρώσει τον γρίφο. Ένας άλλος τύπος περιλαμβάνει τη χρήση αριθμών που σχετίζονται με την αποστολή μηνυμάτων για την επίλυση του γρίφου.

Ο κατά συρροήν δολοφόνος Ζόντιακ, που έδρασε στην ευρύτερη περιοχή του Σαν Φρανσίσκο στις ΗΠΑ έστειλε τέσσερα κρυπτογραφήματα στην αστυνομία όσο ήταν ακόμα σε δράση. Παρά την εντατική έρευνα και πολλές προσπάθειες, μόνο δύο από αυτά έχουν μεταφραστεί, κάτι που δεν βοήθησε στην αναγνώριση του κατά συρροή δολοφόνου.

Σχετικά λήμματα
---------------

* Κρυπτογράφηση
* Κώδικας του Καίσαρα

Παραπομπές
----------

1. ↑  Danesi, Marcel (September 22, 2010). «Cryptograms and the Allure of Secret Codes». *Psychology Today*.. Ανακτήθηκε στις June 11, 2017.
2. ↑  Sutherland, Denise w/Koltko-Rivera, Mark (2009). *Cracking Codes and Cryptograms For Dummies*. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-1180-6847-2.
3. ↑  Kenney, J. F. (1929), The Sources for the Early History of Ireland (Ecclesiastical), Dublin, Four Courts Press, p. 556 (363).
4. ↑  «Edgar Allan Poe and cryptography: Are there hidden messages in Eureka?» (στα αγγλικά). *baltimorepostexaminer.com*.. Ανακτήθηκε στις 2017-09-28.
5. ↑  «Games and Puzzles | King Features Weekly Service». *weekly.kingfeatures.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2018.
6. ↑  "A Challenge," *Hoosier Topics*, (Cloverdale, IN) Sept 29, 2014
7. ↑  «The obsessive amateur code-breakers hoping to crack the Zodiac killer's cipher». *kernelmag.dailydot.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2017.