Στην Αρχαία ελληνική μυθολογία ο **Ευρύλοχος της Σάμου** εμφανίζεται στην Οδύσσεια του Ομήρου σαν ο δεύτερος σε σειρά διοικητής του πληρώματος του Οδυσσέα που επέστρεφε στην Ιθάκη όταν έληξε ο Τρωικός Πόλεμος. Περιγράφεται σαν δυσάρεστος τύπος, ενοχλητικός που δημιουργούσε συνέχεια προβλήματα στα πληρώματα, ήταν ο σύζυγος της μικρότερης αδελφής του Οδυσσέα Κτιμένης. Την εποχή που ο Οδυσσέας και οι 12 άνδρες του πληρώματος μαζί με τον Ευρύλοχο έφτασαν στην Σικελία ο Κύκλωπας Πολύφημος τους συνέλαβε και τους αιχμαλώτισε. Τα ονόματα των υπόλοιπων συντρόφων του Οδυσσέα ήταν : Λυκάων, Άλκιμος, Αμφιδάμας και Αντίλοχος, ο Ευρύλοχος ήταν ο μοναδικός που διασώθηκε από τους άνδρες.

Το πλοίο του Οδυσσέα σταμάτησε στην Αιαία πατρίδα της Κίρκης, της κόρης του θεού Ηλίου και της Ωκεανίδος Νύμφης Πέρσης. 
Ο Οδυσσέας και ο Ευρύλοχος έριξαν κλήρους για να διαλέξουν τους 22 άνδρες που θα εξερευνούσαν το νησί, ο Ευρύλοχος εξελέγη ανάμεσα σε αυτούς. Ο Ευρύλοχος οδήγησε την αποστολή, το πλήρωμα έφτασε κοντά σε μια μεγάλη στήλη καπνού, τα ανάκτορα της Κίρκης ήταν γεμάτα από άγρια αλλά μαγικά και καλόκαρδα ζώα. Το πλήρωμα υπό την ηγεσία του Πολίτη μπήκε στο παλάτι, ο Ευρύλοχος έμεινε έξω επειδή είχε υποψίες. Η Κίρκη μεταμόρφωσε τους υπόλοιπους συντρόφους σε γουρούνια, ο Ευρύλοχος έσπευσε να βρει τον Οδυσσέα για να τον προειδοποιήσει για το συμβάν. Ο Οδυσσέας έσπευσε να σώσει τους άντρες αλλά ο Ευρύλοχος αρνήθηκε να τον καθοδηγήσει, δραπέτευσε και προτίμησε να αφήσει τους άντρες στην τύχη τους.
Ο Οδυσσέας επέστρεψε έχοντας διασώσει τους άντρες του από την Κίρκη αλλά ο Ευρύλοχος τον πρόσβαλε, προσπάθησε να τον δολοφονήσει αλλά το πλήρωμα τον εμπόδισε. Όταν συμφιλιώθηκαν η Κίρκη συμβούλευσε τον Οδυσσέα να ζητήσει βοήθεια από τον μάντη Τειρεσία για την επιστροφή τους. Ο Τειρεσίας τον συμβούλευσε να μην αγγίξουν τα βόδια του Ηλίου αλλά ο Ευρύλοχος έπεισε τους συντρόφους να τα σφάξουν και να τα φάνε. Η ποινή ήταν βαριά, το πλοίο καταστράφηκε από τρικυμία και θανατώθηκε ολόκληρο το πλήρωμα και ο Ευρύλοχος μαζί, διασώθηκε μόνο ο Οδυσσέας.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Butcher, SH and Lang, A: The Odyssey of Homer, Project Gutenberg
2. ↑  Παυσανίας, *"Ελλάδος περιήγησις"*, 10.29.1
3. ↑  Tzetzes, John (2019). Allegories of the Odyssey. Translated by Goldwyn, Adam J.; Kokkini, Dimitra. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England: Dumbarton Oaks Medieval Library. σσ. 141, 9.142
4. ↑  Tzetzes, John (2019). Allegories of the Odyssey. Translated by Goldwyn, Adam J.; Kokkini, Dimitra. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England: Dumbarton Oaks Medieval Library. σσ. 141, 9.135–140
5. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.205
6. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.212
7. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.221
8. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.231
9. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.265
10. ↑  Όμηρος, Οδύσσεια, 10.435-440

Πηγές
-----

* Apollodorus, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A. F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921.
* Homer, The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, MA. Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919.
* Pausanias, Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D. and H.A. Ormerod, M.A. in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918.
* Pausanias, Graeciae Descriptio. 3 vols. Leipzig, Teubner. 1903. Greek text available at the Perseus Digital Library.
* Tzetzes, John, Allegories of the Odyssey translated by Goldwyn, Adam J. and Kokkini, Dimitra. Dumbarton Oaks Medieval Library, Harvard University Press, 2015. ISBN 978-0-674-96785-4