O **Φερδινάνδος Α΄**, ιταλ. *Ferdinand I*, (30 Ιουλίου 1549 - 3 Φεβρουαρίου 1609) από τον Οίκο των Μεδίκων, ήταν μεγάλος δούκας της Φλωρεντίας (1587-1609). Πιο πριν ήταν καρδινάλιος.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο τριτότοκος γιος του Κόζιμο Α΄ μεγάλου δούκα της Τοσκάνης και της Ελεονώρας δε Τολέδο, κόρης του Πέδρο Αλβάρεθ μαρκήσιου της Βιγιαφράνκα και αντιβασιλιά της Νάπολης.

Το 1562, αν και ήταν 14 ετών, έγινε καρδινάλιος· δεν χειροτονήθηκε τελικά ιερέας. Τοποθετήθηκε στη Ρώμη ως διαχειριστής και αποδείχθηκε ικανός. Εκεί έκτισε τη βίλλα Μέντιτσι και απέκτησε πολλά έργα τέχνης, τα οποία αργότερα πήρε μαζί του στη Φλωρεντία. Ένα από αυτά είναι ένας αρχαίος, μαρμάρινος λέων, που αντιγράφτηκε το ταίρι του. Το ζεύγος των γλυπτών βρίσκεται στη Λότζια ντέι Λάντσι.

Όταν απεβίωσε ο μεγαλύτερος αδελφός του Φραγκίσκος Α΄ μεγάλος δούκας της Τοσκάνης, τον διαδέχθηκε. Ήταν -αντίθετα από τον αδελφό του- προσιτός, γενναιόδωρος και θέλησε να διοικήσει ήπια. Επανίδρυσε το σύστημα δικαιοσύνης και ενδιαφέρθηκε για την ευημερία των υπηκόων του. Κατά τη εξουσία του η Τοσκάνη αναβίωσε και ανέκτησε την ανεξαρτησία της, κάτι που ο αδελφός του δεν είχε καταφέρει.

### Η διακυβέρνησή του

Προώθησε το εμπόριο και απέκτησε μεγάλο πλούτο από τις Τράπεζες των Μεδίκων, που ιδρύθηκαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης. Θέσπισε διάταγμα ανοχής για τους Εβραίους και τους αιρετικούς. Το Λιβόρνο έγινε το καταφύγιο των Εβραίων από την Ισπανία και άλλων διωκόμενων ξένων. Ίδρυσε την *Ανατολική Τυπογραφία των Μεδίκων*, όπου τυπωνόταν πολλά βιβλία σε αραβική γραφή (1584-1614).

Βελτίωσε το λιμάνι που είχε κατασκευάσει ο πατέρας του. Έφτιαξε το κανάλι Ναβίλιο, στο οποίο εξέτρεψε μέρος του ποταμού Άρνου και έτσι βοηθήθηκε το εμπόριο με την Πίζα. Προώθησε ένα αρδευτικό έργο στην κοιλάδα της Κιάνα, που επέτρεψε την καλλιέργεια στις πεδιάδες γύρω από την Πίζα και το Φουτσέκιο, καθώς και στην κοιλάδα του Νιέβολε.

Παρέμεινε καρδινάλιος για δύο έτη μετά την ανάρρησή του, αλλά το 1589 παραιτήθηκε για να νυμφευτεί την Χριστίνα κόρη του δούκα της Λωρραίνης. Στο γάμο έκανε μια μεγάλη δεξίωση στη βίλλα του Πότζο α Καϊάνο. Η περιουσία της νύφης ήταν αξιοσημείωτα μεγάλη: 600.000 κορώνες και κοσμήματα αξίας 50.000 κορωνών.

### Εξωτερική πολιτική

Προσπάθησε να ελευθερώση την Τοσκάνη από την Ισπανική κυριαρχία. Όταν δολοφονήθηκε ο τελευταίος των Βαλουά, ο Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας, υποστήριξε τον Ερρίκο Δ΄ εναντίον της Καθολικής Μερίδας. Του δάνεισε χρήματα και τον προέτρεψε να μεταστραφεί στον καθολικισμό, πράγμα που το έκανε. Με την επιρροή του στον πάπα, τον έπεισε να δεχθεί τη μεταστροφή του Ερρίκου Δ΄. Ωστόσο ο Ερρίκος Δ΄ δεν του έδειξε την εκτίμησή του για αυτές τις χάρες και η σχέση τους ψυχράνθηκε. Υποστήριξε τον Φίλιππο Γ΄ της Ισπανίας στην εκστρατεία του στην Αλγερία και τον Ροδόλφο Β΄ των Αψβούργων-Αυστρίας εναντίον των Τούρκων. Για τις επιχειρήσεις αυτές αυξήθηκαν οι φόροι των υποτελών του. Ο Ροδόλφος Β΄ τον περιέβαλε επίσημα με την κυριότητα της Σιένα, που είχε κατακτήσει ο πατέρας του.

Ενίσχυσε τον στόλο της Τοσκάνης και με αυτόν νίκησε του Βερβερίνους πειρατές στη Βόρειο Αφρική το 1607 και το επόμενο έτος έναν μεγαλύτερό του Τουρκικό στόλο· ονειρευόταν μια μικρή Αφρικανική αυτοκρατορία. Εξέτασε το ενδεχόμενο μίας αποικίας στη Βραζιλία και οργάνωσε το 1608 αποστολή υπό τον Θόρντον στη Βόρεια Βραζιλία και στον Αμαζόνιο, με σκοπό τη δημιουργία της.

Οικογένεια
----------

Το 1589 νυμφεύτηκε τη Χριστίνα, κόρη του Καρόλου Γ΄ δούκα της Λωρραίνης και είχε τέκνα:

* Κόζιμο Β΄ 1590-1621, μεγάλος δούκας της Τοσκάνης.
* Ελεονώρα 1591-1617, απεβίωσε 26 ετών.
* Αικατερίνη 1593-169, παντρεύτηκε τον Φερδινάνδο Γκοντζάγκα δούκα της Μάντουα.
* Φραγκίσκος 1594-1614, απεβίωσε 20 ετών.
* Κάρλο 1595-1666, καρδινάλιος.
* Λορέντσο 1599-1648, δεν παντρεύτηκε.
* Μαρία-Μαγδαληνή 1600-1633, δεν παντρεύτηκε.
* Κλαυδία 1604-1648, παντρεύτηκε πρώτα τον Φεντερίκο Ουμπάλντο ντελλα Ρόβερε δούκα του Ουρμπίνο, και έπειτα τον Λεοπόλδο Ε΄ των Αψβούργων αρχιδούκα της Πέραν Αυστρίας.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Ferdinando I De Medici, Document Inviting Jewish Merchants to Settle in Livorno and Pisa, in Italian, Manuscript on Vellum, Florence, Italy, 10 June 1593 (fac-simile)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2007. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2017.
2. ↑  BBC Radio4
3. ↑  «Italians in Brasil, of Matteo Sanfilippo (in Italian)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2017.

Πηγές
-----

* Έργα του/της Φερδινάνδος Α΄ των Μεδίκων στο Project Gutenberg
* Έργα της/του ή για την/τον Φερδινάνδος Α΄ των Μεδίκων στο Internet Archive
* Grand Duke of Tuscany

|  |
| --- |
| Φερδινάνδος Α΄ των Μεδίκων **Οίκος των Μεδίκωνκλάδος: Τοσκάνης****Γέννηση:** 30 Ιουνίου 1549 **Θάνατος:** 3 Φεβρουαρίου 1609 |
| Βασιλικοί τίτλοι |
| ΠροκάτοχοςΦραγκίσκος Α΄ | **μεγάλος δούκας της Τοσκάνης**1587 - 1609 | ΔιάδοχοςΚόζιμο Β΄ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 292820183
* LCCN: n88019319
* ISNI: 0000 0001 2284 7059
* GND: 118876368
* SELIBR: 209081
* SUDOC: 052664074
* BNF: cb135730745 (data)
* BIBSYS: 1542227329720
* ULAN: 500260482
* NLA: 35723926
* NKC: ntk20221166700
* ICCU: RMLV229016
* BNE: XX899191
* RKD: 441240

 |

 |