Ο **Μανουήλ Μποχάλης** (αλβανικά: *Manuel Bokali*‎) ήταν Αλβανός στρατιωτικός διοικητής στην υπηρεσία του Δεσποτάτου του Μορέως και της Δημοκρατίας της Βενετίας.

Βιογραφία
---------

Ήταν γαμπρός του *μεσάζωντος* Γεωργίου Παλαιολόγου. Το 1453 ήταν κυβερνήτης του Λεονταρίου Αρκαδίας, αλλά στην εξέγερση του Μορέως του 1453–1454 πολέμησε κατά του δεσπότη Θωμά Παλαιολόγου, ηττήθηκε και τυφλώθηκε. Το 1459, κατά τον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ του Θωμά Παλαιολόγου και του αδελφού και συν-δεσπότη Δημητρίου Παλαιολόγου, ο Μποχάλης τάχθηκε στο πλευρό του τελευταίου. Μαζί με τον πεθερό του κατέλαβε το Λεοντάριο, πρωτεύουσα του Θωμά Παλαιολόγου, αλλά έχοντας πολλές απώλειες αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πόλη, μόλις έφτασε ο Θωμάς με τον στρατό του.

Κατά την Οθωμανική εισβολή στο δεσποτάτο το 1460, ο Μποχάλης ηγήθηκε της υπεράσπισης του κάστρου του Γαρδικίου, όπου είχαν καταφύγει οι κάτοικοι του Λεονταρίου.  Όταν έφτασαν οι Οθωμανοί, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ προσέφερε όρους, αλλά ο Μποχάλης τους απέρριψε. Ωστόσο, το πλήθος των προσφύγων, περίπου 6.000, κατέστησε αδύνατη μία παρατεταμένη αντίσταση: στην υπερβολική ζέστη του καλοκαιριού, το νερό και οι προμήθειες καταναλώθηκαν γρήγορα και μετά από μόνο μία μέρα αντίστασης στην Οθωμανική επίθεση, ο Μποχάλης παραδόθηκε με αντάλλαγμα υποσχέσεις ασφάλειας. Παρά την υπόσχεση να μην τους βλάψουν, ο Μωάμεθ Β΄ διέταξε να εκτελεστούν όλοι οι υπερασπιστές, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών. Ο Μποχάλης και η οικογένειά του σώθηκαν χάρη στην παρέμβαση του μεγάλου Βεζίρη Μαχμούντ Πασά Αγγελόβιτς, ο οποίος ήταν 2ος εξάδελφος της συζύγου τού Μποχάλη. Με τη βοήθεια του Μαχμούντ, ο Μποχάλης και η οικογένειά του, συμπεριλαμβανομένου του πεθερού του Γεώργιου Παλαιολόγου, οδηγήθηκαν μακριά, σκότωσαν τους Οθωμανούς φρουρούς τους και διέφυγαν στην Κέρκυρα, από όπου μετακόμισαν στο Βασίλειο της Νεαπόλεως.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Οθωμανο-Βενετικού Πολέμου, ο Μποχάλης επέστρεψε για να πολεμήσει υπέρ της Δημοκρατίας της Βενετίας στον Μορέα, αλλά συνελήφθη το 1468 από τους Οθωμανούς στην Καλαμάτα και εκτελέστηκε με ανασκολοπισμό.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  PLP.
2. ↑  Babinger 1992, σελ. 162.
3. 1 2 3  Stavrides 2001, σελ. 79 (note 27).
4. ↑  Miller 1908, σελ. 448.
5. ↑  Stavrides 2016.
6. ↑  Babinger 1992, σελ. 175.
7. ↑  On the later members of the family, who became *stradioti* in Venetian service, see Babinger 1960

Πηγές
-----

* Babinger, Franz (1960). *Das Ende der Arianiten* (στα Γερμανικά). Μόναχο: Bayerische Akademie der Wissenschaften.
* (Αγγλικά) Miller, William (1908). *The Latins in the Levant: A History of Frankish Greece (1204–1566)*. Λονδίνο: John Murray. OCLC 563022439.
* Stavrides, Théoharis (2001). *The Sultan of Vezirs: The Life and Times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelovic (1453–1474)*. Brill. ISBN 978-90-04-12106-5.
* Stavrides, Theoharis (2016). «From Byzantine Aristocracy to Ottoman Ruling Elite: Mahmud Pasha Angelović and His Christian Circle, 1458–1474». Στο: Christine Isom-Verhaaren. *Living in the Ottoman Realm: Empire and Identity, 13th to 20th Centuries*. Μπλούμινγκτον: Indiana University Press. σελίδες 55–65. ISBN 978-0-2530-1948-6.
* Trapp, Erich; Beyer, Hans-Veit; Walther, Rainer; Sturm-Schnabl, Katja; Kislinger, Ewald; Leontiadis, Ioannis; Kaplaneres, Sokrates (1976–1996) (στα γερμανικά). *Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit*. Βιέννη: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 3-7001-3003-1.