Η **Τσεσουάβα Γκοσποντάρεκ** (πολωνικά: Czesława Gospodarek, το γένος **Τσιέσλακ** [Cieślak]) (10 Ιουνίου 1938 – 5 Δεκεμβρίου 2011), γνωστή με το καλλιτεχνικό της όνομα **Βιολέτα Βίλας** (Violetta Villas), ήταν Πολωνή διεθνής σταρ του καμπαρέ, τραγουδίστρια, ηθοποιός, συνθέτρια και τραγουδοποιός. Η φωνή της χαρακτηρίστηκε ως κολορατούρα σοπράνο που εκτεινόταν σε τέσσερις οκτάβες. Μπορούσε να παίζει πιάνο, βιολί και τρομπόνι και είχε απόλυτο τόνο. Οι χαρακτηρισμοί της περιελάμβαναν «η φωνή της ατομικής εποχής», «το τραγουδιστικό τοστ της ηπείρου», «μια φωνή σαν τη γαλλική σαμπάνια» και «η Πολωνή Ίμα Σουμάκ». Η Βίλας ήταν το πρώτο αστέρι του *Casino de Paris* στο Dunes Hotel & Casino στο Λας Βέγκας (1966–1970).

Η Βίλας ήταν γνωστή για την ξεχωριστή γκαρνταρόμπα της και τις νούμερο ένα επιτυχίες της. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της στη show business, η Βίλας έπαιξε σε έξι ταινίες, έπαιξε σε πολλές μουσικές παραστάσεις και ηχογράφησε σχεδόν τριακόσια τραγούδια σε δέκα γλώσσες, όπως πολωνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, λατινικά, ναπολιτάνικα, ρωσικά, ισπανικά και πορτογαλικά. Ήταν ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των ζώων.

Το 2011, η Βίλας έλαβε το Αργυρό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis.

Βιογραφία
---------

 Η Βιολέτα Βίλας στο Λας Βέγκας, 1967
### Πρώιμη ζωή

Η Βίλας γεννήθηκε στο Βερβιέ της Επαρχίας Λιέγης, ως το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά. Πέρασε τα παιδικά της χρόνια στο Βέλγιο. Ο πατέρας της, Μπολέσουαφ Τσιέσλακ (4 Δεκεμβρίου 1907 – 9 Μαΐου 1960), ήταν ανθρακωρύχος και αρχηγός συγκροτήματος και η μητέρα της, Ζαν (26 Ιανουαρίου 1914 – 17 Φεβρουαρίου 1985), ήταν νοικοκυρά. Το 1948, μετακόμισε με τους γονείς της στην Πολωνία και εγκαταστάθηκε στο Λέβιν Κουότσκι, όπου άρχισε να σπουδάζει μουσική. Έπαιζε πιάνο και βιολί στα νιάτα της.

Το 1956, άρχισε να σπουδάζει σόλο τραγούδι στο Κρατικό Μουσικό Λύκειο στο Στσέτσιν. Συνέχισε την καλλιτεχνική της εκπαίδευση στο Βρότσουαφ με την καθηγήτρια Γκισέλα Πος. Το 1959 ξεκίνησε μαθήματα κλασικής φωνητικής με την καθηγήτρια Εουγκένια Φαλκόφσκα στη Βαρσοβία.

### 1960–1965: Πρώιμη καριέρα

Το 1960, η Βίλας έκανε το ντεμπούτο της στο Πολωνικό Ραδιόφωνο μετά από πρόσκληση του διευθυντή μουσικής του, Βουαντίσουαφ Σπίλμαν. Τα πρώτα της τραγούδια που μεταδόθηκαν ήταν τα «Gdy zakwitną czereśnie» (Όταν ανθίζουν οι κερασιές) και «Ja nie mogę tamtej drugiej znieść» (Δεν αντέχω το άλλο). Ηχογράφησε το πρώτο της άλμπουμ, *Rendez-vous with Violetta Villas*, το 1962. Έλαβε το πρώτο της αξιοσημείωτο βραβείο στο Φεστιβάλ του Σόποτ το 1961 και το 1962. Το 1964, το 1965 και το 1966 εμφανίστηκε στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Βίλας περιόδευσε σε πολλές χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ελβετίας, της Ισπανίας, της Ρωσίας, της Τσεχοσλοβακίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στο Ισραήλ.

 Η Βίλας σε κρινολίνο του Κριστιάν Ντιορ
Το 1964, στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε, ο Μπρουνό Κοκατρίξ την προσκάλεσε στη Γαλλία. Στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ des Variétés et Music-Halls στη Ρεν, η Βίλας έλαβε το Grand Prix International d'Interpretation («Διεθνές Μεγάλο Βραβείο Διερμηνείας», τραγούδησε μεταξύ άλλων το Ave Maria). Το 1965 έπαιξε στο Θέατρο Fontaine (παράσταση Roue de la Chance, σκηνοθέτης Αντρέ Σανού). Το 1966, μετά από προσωπικό αίτημα του Μπρουνό Κοκατρίξ, η Βίλας εμφανίστηκε στο *Grand Music Hall de* Varsovie, επιθεωρητικό πρόγραμμα στο Olympia. Η πρεμιέρα έγινε στις 26 Ιουλίου 1966. Η Βίλας τραγούδησε μεταξύ άλλων τα Ave Maria no Morro και Hiroshima Mon Amour. Στο Παρίσι την πλησίασε ο Φρεντερίκ Απκάρ, ο οποίος την κάλεσε στο Λας Βέγκας.

### 1966–1970: Λας Βέγκας και Casino de Paris

Τον Δεκέμβριο του 1966, η Βίλας εμφανίστηκε στο Casino de Paris στο Dunes Hotel & Casino. Στο πρώτο της πρόγραμμα τραγούδησε μεταξύ άλλων τα «Under Paris Skies», «Granada», «O Sole Mio», «Strangers in the Night» και «Libiamo ne' lieti calici». Η Βίλας τραγούδησε επίσης σε ντουέτα με τους Φρανκ Σινάτρα, Πωλ Άνκα, Μπάρμπρα Στρέιζαντ, Σαρλ Αζναβούρ, Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ, Έρθα Κιτ και Ντιν Μάρτιν.

Ο προσωπικός της στυλίστας ήταν ο Πατρίκ Βαλέτ, ένας Γάλλος από τον οίκο μόδας Dior. Έκανε το σόου της με ένα γαλλικό μπαλέτο εκατοντάδων ατόμων. Έμενε σε μια βίλα με ιδιωτική πισίνα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η Βίλας ηχογράφησε 20 τραγούδια για την αμερικανική τηλεόραση και την Capitol Records. Τον Μάρτιο του 1968 ξεκίνησε μια δοκιμή για το κινηματογραφικό στούντιο MGM, όπου αργότερα υπέγραψε συμβόλαιο για ταινία.

### 1971–1987: Απομόνωση και επιστροφή

Η Βίλας δέχτηκε ένα επικερδές οκταετές συμβόλαιο από την Paramount Pictures, αλλά το απέρριψε λόγω της ασθένειας της μητέρας της, που την οδήγησε στην επιστροφή της στην Πολωνία. Οι πολωνικές κομμουνιστικές αρχές κατέσχεσαν το διαβατήριό της, το οποίο την περιόρισε στην Πολωνία για πάνω από μια δεκαετία. Ωστόσο, δεν είχε αποκλειστεί εντελώς από τα μέσα ενημέρωσης και μπόρεσε να συνεχίσει την καριέρα της τοπικά. Το 1985, έκανε μια επιστροφή, λίγα μόλις χρόνια μετά τη λήξη του στρατιωτικού νόμου, σε μια σειρά από sold-out παραστάσεις. Οι αρχές της επέστρεψαν το διαβατήριό της και άρχισε ξανά τη διεθνή της καριέρα. Αργότερα έκανε περιοδεία στις ΗΠΑ και την Αυστραλία.

Το 1987, έκανε την περιοδεία "Violetta" στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Η πρεμιέρα έγινε στις 14 Σεπτεμβρίου στο Carnegie Hall, όπου έλαβε θερμά χειροκροτήματα. Στη Νέα Υόρκη η συναυλία της ήταν sold out. Η Βίλας εμφανίστηκε στο Λας Βέγκας, στο Ντένβερ, στο Μαϊάμι, στο Τέξας, στο Μόντρεαλ και στο Σικάγο.

Θέατρο
------

Πριν η Βίλας ξεκινήσει τη θεατρική της καριέρα στην Πολωνία, έπαιξε σε διεθνείς επιθεωρήσεις στη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1978 έπαιξε στο Μεγάλο Θέατρο του Λοτζ στη μουσική παράσταση *Kochajmy się* (Ας αγαπηθούμε). Στη δεκαετία του 1970/80, η Βίλας ήταν πρωταγωνίστρια του Θεάτρου Σίρεν στη Βαρσοβία. Έπαιξε αρκετούς ρόλους στη θεατρική της καριέρα, συμπεριλαμβανομένης της Λυγίας στο *Trzeci program* (Τρίτο πρόγραμμα, 1978) και τον κύριο ρόλο στην επιθεώρηση *Violetta* (1986–1988). Το 1986 επέστρεψε στο θέατρο, παίζοντας στη *Violetta* με ορχήστρα και μπαλέτο.

Το 1992, η Βίλας έπαιξε στο μιούζικαλ *Hello, Dolly!* στην Όπερα της Κρακοβίας. Στη δεκαετία του 1990 εμφανίστηκε στην Όπερα της Βαρσοβίας με το δικό της πρόγραμμα, *The Violetta Villas Show*.

Προσωπική ζωή
-------------

Το 1954, όταν ήταν 16 ετών, η Βίλας παντρεύτηκε τον υπολοχαγό Γκοσποντάρεκ, αλλά χώρισαν μόλις δύο χρόνια αργότερα, το Σεπτέμβριο του 1956. Οι γονείς της την είχαν πιέσει για το γάμο, αλλά δεν τον αγαπούσε πραγματικά. Άφησε τον σύζυγό της για να σπουδάσει μουσική στο Στσέτσιν. Είχαν ένα παιδί, τον Κσίστοφ Γκοσποντάρεκ. Το 1967 παντρεύτηκε τον Χάρι Μπ. Μάλτερ, Αμερικανό επιχειρηματία. Χώρισαν αρκετά χρόνια αργότερα.

 Ρεσιτάλ της Βίλας
Το 1987, γνώρισε έναν Αμερικανό επιχειρηματία και εκατομμυριούχο πολωνικής καταγωγής, τον Τεντ Κοβάλτσικ και τον παντρεύτηκε στις 6 Ιανουαρίου 1988 στο Σικάγο. Η γαμήλια τελετή πραγματοποιήθηκε σε μια αίθουσα δεξιώσεων του εστιατορίου «Orbit». Χώρισαν το Δεκέμβριο του 1988. Έδωσε πολλές συνεντεύξεις στα ΜΜΕ για τον γάμο τους, αλλά εκείνη είπε σε τηλεοπτική εκπομπή: «Έκανα ένα λάθος, που πίστεψα τόσο γρήγορα».

Η Βίλας πάλεψε με τον αλκοολισμό και τον εθισμό στη μορφίνη, σύμφωνα με τον αποξενωμένο γιο της. Προφανώς, σύμφωνα με μια εκπομπή της πολωνικής εθνικής δημόσιας τηλεόρασης, η Βίλας υπέφερε από παραληρητική διαταραχή για χρόνια, που έφτασε στα άκρα τη σχέση της με την οικογένεια και τους φίλους της.

Από το 1968 έως το 1973 παρείχε πληροφορίες για τους συναδέλφους της στο χώρο του θεάματος στον πληροφοριοδότη της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Υπουργείου Εσωτερικών, με την κωδική ονομασία *Gabriella*.

Η Βίλας πέθανε στις 5 Δεκεμβρίου 2011 στο χωριό Λέβιν Κουότσκι, σε ηλικία 73 ετών.

Δισκογραφία
-----------

### Άλμπουμ στούντιο

* 1962 *Rendez-vous with Violetta Villas*
* 1966 *Violetta Villas*
* 1967 *Violetta Villas* (επανέκδοση)
* 1968 *For you my darling*
* 1968 *About Love...*
* 1977 *There is no love without jealousy*
* 1985 *Las Vegas*
* 1986 *Violetta Villas* (επανέκδοση)
* 1992 *The most beautiful Christmas carols*
* 1996 *Daddy 2* guest star
* 1997 *Christmas carols*
* 1997 *Villas sings Christmas carols*
* 2001 *When Jesus Christus was born...*
* 2001 *Violetta Villas* (επανέκδοση)
* 2001 *There is no love without jealousy* (επανέκδοση)
* 2001 *For you my darling* (επανέκδοση)
* 2003 *Valentine hits*
* 2004 *Christmas carols from heart*
* 2008 *To comfort the heart and warmth the soul*
* 2009 *The most beautiful Christmas carols* (επανέκδοση)

### Ζωντανές ηχογραφήσεις

* 1994 *Dolly*
* 1994 *I am what I am* (επανέκδοση)
* 1998 *Dolly* (επανέκδοση)
* 2006 *I am what I am* (επανέκδοση)

### Singles

* 1961 "I don't believe you"
* 1961 "Such a frost"
* 1961 "I don't make it"
* 1961 "For you my darling"
* 1961 "Red Marianna"
* 1961 "Secret"
* 1962 "Get married, Johny!"
* 1962 "Cuckoo clock"
* 1962 "It speak maracas"
* 1962 "Look straight into my eyes"
* 1962 "When Allah goes"
* 1962 "Ali alo"
* 1963 "Fan"
* 1964 "To you, mother"
* 1964 "Joseph"
* 1964 "The love begins with a smile"
* 1964 "There is a time for love"
* 1964 "Is not"
* 1966 "To you, mother"
* 1978 "For mum"
* 1986 "Mundial '86"
* 1987 "The pine from my dream"
* 1987 "Take me from Barcelona"
* 1987 "Everywhere you go"
* 1987 "The wild woman"

### Άλμπουμ με συλλογές

* 1980 *Old hits*
* 1987 *The greatest hits*
* 1992 *For you my darling*
* 1992 *The best of*
* 1995 *Violetta Villas – gold hits*
* 1996 *Gold hits*
* 1996 *Only to you*
* 1997 *I am what I am*
* 1998 *Platinum collection*
* 2000 *Gold hits*
* 2003 *To you, mother*
* 2003 *Magic memories*
* 2009 *From the Polish Radio archive*
* 2010 *40 Violetta Villas songs*
* και 46 συλλογές με διάφορους καλλιτέχνες

Φιλμογραφία
-----------

**Ταινίες**

* 1969 *How to commit marriage*
* 1969 *Heaven with a gun*
* 1969 *Paint your wagon*
* 1970 *Dzięcioł*
* 1983 *Dream about Violetta*
* 1989 *Violetta Villas*

**Τηλεόραση**

* 1963 *Revue of the Polskie Nagrania*
* 1964 *Dancing Joe*
* 1965 *Roue de la chance*
* 1966 *Professor Tutka's club*
* 1970 *Violetta Villas sings*
* 1975 *The wedding*
* 1977 *Sentiments*
* 1978 *Good evening, it's Łódź!*
* 1985 *Summer Studio*
* 1985 *Beautiful and excellent*
* 1988 *Violetta*
* 1993 *Violetta Villas show – live at Warsaw Operetta*
* 1995 *Only to You*
* 1996 *Concert on a barge*
* 1999 *Violetta V. – live*

Παραπομπές
----------

1. 1 2  (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. nm0898111. Ανακτήθηκε στις 17  Οκτωβρίου 2015.
2. 1 2  (Αγγλικά) *SNAC*. w6478w6z. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  (Αγγλικά) *Find A Grave*. 82293444. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  «Polish super-diva Violetta Villas dies - Thenews.pl :: News from Poland». Ανακτήθηκε στις 12  Φεβρουαρίου 2013.
5. ↑  Ανακτήθηκε στις 9  Μαρτίου 2021.
6. ↑  *Na każdy temat* – Polish television programme, 1996
7. ↑  «Violetta Villas». *The Independent*. 7 December 2011.. Ανακτήθηκε στις 26 December 2014.
8. 1 2 3 4 5  Tygrysica z Magdalenki, Witold Filler (1993)
9. ↑  L'Humanité, 1966
10. ↑  "Dunes show will star toast of Europe, Violetta Villas", The Vista Press, 1967
11. ↑  «Casino de Paris brochure». *3.bp.blogspot.com*.
12. ↑  «Strona główna - English Section - polskieradio.pl». *Polskieradio.pl*.
13. ↑  «Ostatni koncert Violetty Villas». *Tvn24.pl*.
14. ↑  «Violetta Villas otrzymała srebrną Glorię Artis». *Wpros.plt*. 14 Φεβρουαρίου 2011.
15. ↑  Scislowska, Monika (7 December 2011). «Coloratura soprano, cabaret star Violetta Villas dies at 73». *The Washington Post*.. Ανακτήθηκε στις 6 December 2011.
16. ↑  Tygrysica z Magdalenki, Witold Filler (1993)
17. ↑  State of California records and personal knowledge.
18. ↑  Wideoteka Dorosłego Człowieka, Polish talk-show, 2004
19. ↑  Ibisekcja, Polish talk show, 1999
20. 1 2 3 4 5  *Villas. Nic przecież nie mam do ukrycia* – J. Danielewicz, I. Michalewicz; Villas' biography, (ISBN 978-83-7799-068-1) (2011)
21. ↑  «Villas brała morfinę!» [Villas took morphine!]. *Pudelek.pl*. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2009.
22. ↑  «Rodzina Villas walczy o spadek» [Villas' family fights for inheritance]. *Tvp.pl*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2011.
23. ↑  Institute of National Remembrance (IPN BU 1386/486988)
24. ↑  «Akta 'Gabrielli' – kontakty Villas z SB» [Gabriella's files – contacts Villas with SB]. *Ksiazki.wp.pl*. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2011.
25. ↑  Institute of National Remembrance (IPN BU 00170/618)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Βιολέτα Βίλας** |

* Βιογραφικά στοιχεία και φιλμογραφία της Βίλας (στα πολωνικά)
* Violetta Villas στην IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Πολωνία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 65782050
* **Europeana**: agent/base/83108
* LCCN: n98028804
* ISNI: 0000 0000 3415 333X
* GND: 1034860577
* MusicBrainz: fba243b2-728f-46f1-9212-dd188c1561ef

 |

 |