Ο **Άνταμ Μπέρναρντ Μιτσκιέβιτς** (πολωνικά: *Adam Bernard Mickiewicz*, Ζάβοσε ή Νοβογκρούντοκ, Ρωσική Αυτοκρατορία, 24 Δεκεμβρίου 1798 - Κωνσταντινούπολη, Οθωμανική Αυτοκρατορία, 26 Νοεμβρίου 1855) ήταν Πολωνός λογοτέχνης και εκπρόσωπος του ρομαντισμού. Τιμάται ως ο εθνικός ποιητής της Πολωνίας.

Βιογραφία
---------

### Καταγωγή και πρώτα χρόνια

Γεννήθηκε την παραμονή των Χριστουγέννων του 1798 στο Νοβογκρούντοκ ή στον γειτονικό οικισμό Ζάβοσε της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (εντός των ορίων της σημερινής Λευκορωσίας) και προερχόταν από οικογένεια Πολωνών ευγενών. Πατέρας του ήταν ο δικηγόρος Μικολάι Μιτσκιέβιτς, ο οποίος παρουσιάζεται ως τυπικός εκπρόσωπος των χαμηλόβαθμων Πολωνών ευγενών της περιοχής και μητέρα του η Μπαρμπάρα Μαγιέφσκα, γυναίκα της ίδιας κοινωνικής τάξης αλλά και πρώην υπηρέτρια σε γειτονικό κτήμα. Σύμφωνα με μια άποψη, ο πατέρας του Μιτσκιέβιτς αναφέρεται ως πιθανότατα ορθόδοξου οικογενειακού υπόβαθρου, ενώ όσον αφορά τη μητέρα του εικάζεται - δίχως ικανή τεκμηρίωση - πως είχε μακρινή εβραϊκή καταγωγή.

Ο Μιτσκιέβιτς πέρασε τα παιδιά του χρόνια στο Νοβογκρούντοκ, όπου επηρεάστηκε σε σημαντικό βαθμό από τον καθολικό του περίγυρο και από τις λαϊκές παραδόσεις του τοπικού λευκορωσικού πληθυσμού. Ολοκλήρωσε την εγκύκλιες σπουδές του σε σχολείο Δομινικανών μοναχών της γενέτειράς του και αναφέρεται ως μέτριος αλλά δραστήριος μαθητής. 

### Δράση σε Βίλνιους και Κάουνας

Το 1815 εισήχθη με υποτροφία στο πολωνικό Πανεπιστήμιο του Βίλνιους, όπου αρχικά σπούδασε φυσικές επιστήμες, προτού μεταπηδήσει μετά από λίγο στη φιλολογία. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1819 και ακολούθως ξεκίνησε να διδάσκει σε σχολείο του Κάουνας. Από το 1817 ίδρυσε μαζί με τον Τόμαζ Ζαν τη μυστική οργάνωση των Φιλαρέτων ή Φιλομαθών (πολ:*Towarzystwo Filomatów*). Ο συγκεκριμένος σύλλογος ξεκίνησε ως καθαρά φιλολογικός, ωστόσο απέκτησε γρήγορα σαφές πολιτικό στίγμα. 

Το 1820 ο Μιτσκιέβιτς συνέθεσε το ποίημα «Ωδή στη νεότητα» και το 1822 εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Μπαλάντες και ρομάντζα», η οποία θεωρείται ορόσημο, καθώς οριοθετεί παραδοσιακά την έναρξη της περιόδου του ρομαντισμού στην πολωνική λογοτεχνία. Παράλληλα, ξεκίνησε να γράφει και το έργο «Οι Πρόγονοι» (πολ: *Dziady*), ένα ρομαντικό δράμα, όπου συνδυάζονται η λαϊκή παράδοση και η έμμονη προσήλωση στην υπόθεση της πολωνικής εθνικής απελευθέρωσης. Το συγκεκριμένο έργο λογοκρίθηκε από τις ρωσικές αρχές.

### Διώξεις

Το 1823 εξαιτίας της συμμετοχής του στους «Φιλαρέτους» συνελήφθη μαζί με άλλα εννέα μέλη του συλλόγου και εξορίστηκε διαδοχικά στην Αγία Πετρούπολη, την Οδησσό και τη Μόσχα. Κατά την παραμονή του στην Πετρούπολη ήρθε σε επαφή με εκπροσώπους του κινήματος των Δεκεμβριστών (όπως οι Κονσταντίν Ρίλεβ και Αλεξάντερ Μπεστούζεβ) και γνωρίστηκε με τον μεγάλο Ρώσο ποιητή Αλεξάντερ Σεργκιέβιτς Πούσκιν. Το 1829 εγκατέλειψε οριστικά τα εδάφη της τσαρικής Ρωσίας.

### Από την εξορία μέχρι τον θάνατό του

Μετά από μια περιπλάνηση σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, ο Μιτσκιέβιτς εγκαταστάθηκε το 1832 στη Γαλλία, όπου ήρθε σε επαφή με Πολωνούς ακτιβιστές που ζούσαν εξόριστοι στο Παρίσι, καταδιωκόμενοι από το τσαρικό καθεστώς για τη συμμετοχή τους στην αποτυχημένη εξέγερση του 1831. Από το 1839 και για ένα χρόνο δίδαξε λατινικά στη Λοζάνη, ενώ την ίδια περίοδο ασχολήθηκε με τη συγγραφή πολιτικών κειμένων. Το 1840 διορίστηκε καθηγητής σλαβικής φιλολογίας στο Γαλλικό Κολέγιο του Παρισιού. 

Την ίδια περίοδο συνδέθηκε στενά με τον συμπατριώτη του φιλόσοφο, μυστικιστή και ψευδοπροφήτη Αντρζέι Τοβιάνσκι. Οι απόψεις του Τοβιάνσκι άσκησαν μεγάλη επιρροή στον Μιτσκιέβιτς, ο οποίος στις πανεπιστημιακές παραδόσεις του υιοθέτησε θέσεις όπως οι μεσσιανιστικές ιδιότητες του Μεγάλου Ναπολέοντα, αλλά και του ιδίου του Τοβιάνσκι, η θεία καθοδήγηση του σλαβικού κόσμου, η πεποίθηση πως οι Πολωνοί θα αποτίνασσαν τον ρωσικό ζυγό μόνο μέσω της πίστης και η πνευματική ανάδειξη της Πολωνίας και της Γαλλίας, οι οποίες θα οδηγούσαν την ανθρωπότητα στη νέα χιλιετία. Αυτές οι παραδόσεις προκάλεσαν τις σφοδρές αντιδράσεις της γαλλικής κυβέρνησης, της Καθολικής Εκκλησίας και των Πολωνών εμιγκρέδων και οδήγησαν τον Μάιο του 1844 στην απομάκρυνση του Μιτσκιέβιτς από το κολέγιο. Το 1849 ξεκίνησε την έκδοση της ριζοσπαστικής πολιτικής εφημερίδας *La Tribune des Peuples*, η κυκλοφορία της οποίας διεκόπη μετά από μερικούς μήνες εξαιτίας της λογοκρισίας. 

Μνημείο του Άνταμ Μιτσκιέβιτς στην Κρακοβία (Ιούλιος 2010).
Το 1855, στα πλαίσια του Κριμαϊκού Πολέμου, ο Μιτσκιέβιτς εγκατέλειψε το Παρίσι και μετέβη στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί καταπιάστηκε με τη δημιουργία και την οργάνωση πολωνικών και εβραϊκών λεγεώνων που θα συμμετείχαν - ως τμήματα του οθωμανικού στρατού - στις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον της Ρωσίας. Τελικά, τα σχέδιά του ματαιώθηκαν καθώς κατά τη σύντομη παραμονή του στην οθωμανική πρωτεύουσα, προσβλήθηκε από χολέρα και απεβίωσε τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.

Η σορός του Μιτσκιέβιτς μεταφέρθηκε αρχικά από την Κωνσταντινούπολη στο Παρίσι και το 1890 στην Κρακοβία, όπου φυλάσσεται σε ειδική κρύπτη στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Στανισλάου και Βεγκεσλάου στο κάστρο Βάβελ, όπου βρίσκονται και οι τάφοι των βασιλέων της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας.

Αποτίμηση
---------

Ο Μιτσκιέβιτς τιμάται ως ο εθνικός ποιητής της Πολωνίας. Ταυτόχρονα συγκαταλέγεται, από κοινού με τον Γιούλιους Σλοβάτσκι και τον Ζίγκμουντ Κρασίνσκι στους πρωτοπόρους των πολωνικών γραμμάτων. Αν και σημείο αναφοράς της εθνικής του συνείδησης ήταν το πάλαι ποτέ κραταιό βασίλειο της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας, το έργο του επηρέασε σημαντικά τόσο τον πολωνικό, όσο και τον λιθουανικό εθνικισμό, όπως αυτοί διαμορφώθηκαν από τα μέσα του 19ου αιώνα και έπειτα.

Εργογραφία
----------

* 1818 **Ποίηση**
* 1822 **Μπαλάντες και Ρομάντζα.** *Το έργο αυτό είναι ένα λογοτεχνικό μανιφέστο της ρομαντικής έκφρασης της πολωνικής λογοτεχνίας.*
* 1823 **Ποίηση** ΙΙ τόμος.
* 1826 **Κριμαϊκά σονέτα**
* 1828 **Κόνραντ Βάλλενροντ**
* 1832 **Η Βίβλος του πολωνικού λαού και τoυ πολωνικού προσκυνήματος**
* 1834 **Ο Κύριος Ταντέους**. *Έπος, αναγνωρίζεται ως το μεγαλύτερο έργο το Άνταμ Μιτσκιέβιτς.*

Καλλιτεχνικές απεικονίσεις
--------------------------

* Πορτραίτο του Μιτσκιέβιτς από τον Βαλέντι Βανκόβιτς (1827 - 1828).Πορτραίτο του Μιτσκιέβιτς από τον Βαλέντι Βανκόβιτς (1827 - 1828).
* Ο Μιτσκιέβιτς αφυπνίζοντας το πνεύμα της ποίησης (γλυπτό του Αντόνι Κουρζάβα)*Ο Μιτσκιέβιτς αφυπνίζοντας το πνεύμα της ποίησης* (γλυπτό του Αντόνι Κουρζάβα)
* Μνημείο στη Βαρσοβία.Μνημείο στη Βαρσοβία.
* Προτομή του Μιτσκιέβιτς (1835, έργο του Ντ' Ανζέ).Προτομή του Μιτσκιέβιτς (1835, έργο του Ντ' Ανζέ).
* Λευκορωσικό γραμματόσημο με τη μορφή του Μιτσκιέβιτς (1998).Λευκορωσικό γραμματόσημο με τη μορφή του Μιτσκιέβιτς (1998).

Παραπομπές
----------

1. ↑  Τσέσλαφ Μίλος: «The History of Polish Literature, Updated edition» University of California Press. 1983. σελ. 208. ISBN-13 978-0-520-04477-7. ISBN-10 0-520-04477-0.
2. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11916045g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
3. 1 2  «Краткая литературная энциклопедия». (Ρωσικά) *Συνοπτική Λογοτεχνική Εγκυκλοπαίδεια*. Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1962.
4. 1 2 3  «Краткая литературная энциклопедия». (Ρωσικά) *Συνοπτική Λογοτεχνική Εγκυκλοπαίδεια*. Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1962.
5. 1 2  Włodzimierz Spasowicz, Alexey Markovich Umansky: «Мицкевич, Адам» (Ρωσικά)
6. ↑  Włodzimierz Spasowicz, Alexey Markovich Umansky: «Мицкевич, Адам» (Ρωσικά)
7. ↑  «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
8. ↑  encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3940563.
9. ↑  Włodzimierz Spasowicz, Alexey Markovich Umansky: «Мицкевич, Адам» (Ρωσικά)
10. ↑  *d:Q18155977*. Belarusian encyclopedia.
11. ↑  «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) EBchecked/topic/380179/Adam-Mickiewicz.
12. ↑  *The Fine Art Archive*. cs.isabart.org/person/18150. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
13. ↑  Τσέσλαφ Μίλος: «The History of Polish Literature, Updated edition» University of California Press. 1983. σελ. 229-230. ISBN-13 978-0-520-04477-7. ISBN-10 0-520-04477-0.
14. ↑  «Мицкевич, Владислав» (Ρωσικά)
15. ↑  «Мицкевич, Александр Николаевич» (Ρωσικά)
16. ↑  Davies, Norman (2001). *Heart of Europe. The past in Poland's present*. Oxford: Oxford University Press. σελ. 148.
17. 1 2  «Ημέρες του Mickiewicz στην Αθήνα». *athens.mfa.gov.pl*. Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Αθήνα. 15 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2018. [*νεκρός σύνδεσμος*]
18. 1 2  Snyder, Timothy (2003). *The Reconstruction of Nations. Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999*. New Haven & London: Yale University Press. σελ. 26.
19. 1 2 3  Milosz, Czeslaw (1983) [1969]. *The History of Polish Literature. Updated Edition* (β΄ έκδοση). Berkeley - Los Angeles - London: University of California Press. σελ. 208.
20. 1 2  Milosz (1983). σελ. 231.
21. ↑  Milosz (1983). σελ. 209.
22. ↑  Davies (2001). σελ. 230.
23. ↑  Snyder (2003). σελ. 27, 47.
24. ↑  Βιστωνίτης, Αναστάσης (16 Ιανουαρίου 2005). «Βίλνιους. Η πόλη των ποιητών». *tovima.gr*. Το Βήμα. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2018.
25. ↑  Snyder (2003). σελ. 43.
26. 1 2  Davies, Norman (2005). *God's playground. A History of Poland*. **2**. New York: Columbia University Press. σελ. 230.
27. ↑  Συλλογικό (2004). *Ten centuries of Polish literature*. Warsaw: Stowarzyszenie "Pro Cultura Litteraria". σελ. 153.
28. ↑  Davies (2001). σελ. 192.
29. ↑  Snyder (2003). σελ. 27.
30. ↑  Davies (2001). σελ. 226.
31. ↑  Davies (2005). σελ. 30.
32. ↑  Kippur, Stephen A. (1981). *Jules Michelet. A Study of Mind and Sensibility*. Albany: SUNY Press. σελ. 93.
33. ↑  Davies (2005). σελ. 26.
34. ↑  Koropeckyj, Roman Robert (2008). *Adam Mickiewicz. The Life of a Romantic*. Ithaca and London: Cornell University Press. σελ. x.
35. ↑  Davies (2005). σελ. 17.
36. ↑  Davies (2005). σελ. 10.
37. 1 2 3  Snyder (2003). σελ. 29.
38. ↑  Koropeckyj (2008). σελ. ix.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ρομαντισμός |
| --- |
|  |
| 
18ος αιώνας - 19ος αιώνας |
|  |
| Ρομαντική μουσική | 
* Μπετόβεν
* Παγκανίνι
* Σούμπερτ
* Μπερλιόζ
* Μέντελσον
* Σοπέν
* Σούμαν
* Λιστ
* Βάγκνερ
* Βέρντι
* Μπραμς
* Τσαϊκόφσκι
* Η Ομάδα των Πέντε
* Ντβόρζακ
* Γκρηγκ
* Αλμπενίθ
* Μπιζέ
* Πουτσίνι
* Ραβέλ
* Σιμπέλιους
* Γκλίνκα
* Γκέρσουιν
 |
|  |
| Ρομαντική λογοτεχνία | 
* Μπλέικ
* Μπερνς
* Μπάυρον
* Κόλριτζ
* Γκαίτε
* Ουγκώ
* Κητς
* Λαμαρτίνος
* Λεοπάρντι
* Λέρμοντοφ
* Μιτσκιέβιτς
* Νερβάλ
* Νοβάλις
* Πούσκιν
* Σέλλεϋ
* Σλοβάτσκι
* Γουόρντσγουορθ
 |
|  |
| Εικαστικές τέχνες και αρχιτεκτονική | 
* Ιβάν Αϊβαζόφσκι
* Ουίλιαμ Μπλέικ
* Τεοντόρ Σασεριώ
* Καρλ Μπριουλόφ
* Τζον Κόνσταμπλ
* Ζαν-Μπατίστ Καμίλ Κορό
* Ευγένιος Ντελακρουά
* Πιερ-Ζαν Νταβίντ ντ' Ανζέ
* Τεοντόρ Ζερικώ
* Γιόχαν Χάινριχ Φίσλι
* Αν-Λουί Ζιροντέ-Τριοζόν
* Φραντσέσκο Άγιετς
* Τζον Μάρτιν
* Φρανσουά Ρυντ
* Αντουάν Βιέρτς
* Ουίλλιαμ Τέρνερ
* Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ
* Ζαν-Λουί-Τεοντόρ Ζερικώ
* Νεογοτθική Αρχιτεκτονική
* Φρανθίσκο Γκόγια
* Τόμας Κόουλ
* Σχολή του ποταμού Χάντσον
* Εμάνουελ Λετζ
* Κίνηση των Ναζαρηνών
* Σάμουελ Πάλμερ
 |
|  |
| Ρομαντική διανόηση | 
* Βοημιανισμός
* Ρομαντικός εθνικισμός
 |
|  |
| 
<< ΔιαφωτισμόςΒικτωριανή τέχνη >> |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 64009368
* **Europeana**: agent/base/61342
* **ΕΒΕ**: 150069
* LCCN: n80050378
* ISNI: 0000 0001 2136 3458
* GND: 11873377X
* SELIBR: 195101
* SUDOC: 027028828
* BNF: cb11916045g (data)
* BIBSYS: 90189864
* HDS: 041485
* MusicBrainz: 9441fd78-1ea5-4f8b-9db3-b19f52632ffd
* NLA: 35350725
* NDL: 00755816
* NKC: jn19990005678
* ICCU: RAVV023387
* ΡΚΒ: 000083572
* BNE: XX852201
* CiNii: DA04111433

 |

 |