Το **Polikarpov I-153** ήταν σοβιετικό μονοκινητήριο διπλάνο μαχητικό των τελών της δεκαετίας του 1930. Σχεδιαστικά ήταν βασισμένο στα προγενέστερο I-15 αλλά διέθετε ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης. Τα I-153 έδρασαν στις επιχειρήσεις ενάντια στους Ιάπωνες στα σύνορα της Μογγολίας με το ιαπωνικό προτεκτοράτο του Μαντσουκούο, που κλιμακώθηκαν στην μάχη του Χαλχίν Γκολ και παρέμεναν ένας από τους κυριότερους τύπους μαχητικών στις τάξεις της Σοβιετικής Αεροπορίας στα πρώτα χρόνια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Τους είχε αποδωθεί το προσωνύμιο «γλάρος» (ρωσικά: Чайка*‎‎
).*

Σχεδιασμός και ανάπτυξη
-----------------------

Το 1937 το Σχεδιαστικό Γραφείο Πολικάρποφ άρχισε να διερευνά τρόπους βελτίωσης των επιδόσεων των μαχητικών I-15 και I-15bis, διατηρώντας όμως την εξαιρετική τους ευελιξία καθώς το δόγμα της Σοβιετικής Αεροπορίας εκείνης της περιόδου περιέγραφε ένα μείγμα ευέλικτων διπλάνων και ταχέων μονοπλάνων μαχητικών όπως το Polikarpov I-16. Στο πλαίσιο της εμπλοκής της ΕΣΣΔ στον Ισπανικό Εμφύλιο προς υποστήριξη των Δημοκρατικών στάλθηκε και έδρασε στην Ισπανία σημαντικός αριθμός αεροσκαφών. Στις αερομαχίες αποδείχθηκε πως τα I-16 δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν εύκολα τα ιταλικά διπλάνα Fiat CR.32 των Εθνικιστών. Η κατάσταση αυτή οδήγησε στην απόφαση να συνεχιστεί η ανάπτυξη διπλάνων μαχητικών στην ΕΣΣΔ και το Γράφειο του Πολικάρποφ έλαβε εντολή ανάπτυξης τέτοιου αεροσκάφους. Εντός του Σχεδιαστικού Γραφείου το πρόγραμμα ανατέθηκε στον Aleksei Ya Shcherbakov με την βοήθεια των Αρτέμ Μικογιάν και Μιχαήλ Γκούρεβιτς (οι δύο τελευταίοι αργότερα δημιούργησαν το περίφημο Σχεδιαστικό Γραφείο MiG).

Το νέο μαχητικό, που εσωτερικά ονομάστηκε I-15ter και από την Αεροπορία Ι-153, ήταν σχεδιαστικά πολύ κοντά στο I-15bis αλλά ενσωμάτωνε ορισμένες βελτιώσεις όπως ισχυρότερη δομή και ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης. Η άνω πτέρυγά του είχε σχήμα γλάρου, όπως και στο αρχικό I-15. αλλά χρησιμοποίησε αεροτομή τύπου Clark YH όπως το I-15bis.

Τα τέσσερα πολυβόλα PV-1 των 7,62 mm αντικαταστάθηκαν από τέσσερα ShKAS, που μπορούσαν να βάλλουν πολύ περισσότερα βλήματα ανά λεπτό αυξάνοντας έτσι την ισχύ πυρός του αεροσκάφους. Τα I-153 προωθούνταν από κινητήρα Shvetsov M-62, μια βελτιωμένη εκδοχή του Shvetsov M-62 με δίδυμους υπερσυμπιεστές. Ήταν μικτής κατασκευής, με κάποια δομικά στοιχεία από ξύλο και άλλα μεταλλικά. Η άτρακτος ήταν ατσάλινη, από κράμα χρωμίου-μολυβδαινίου, με επικάλυψη από ντουραλουμίνιο στο εμπρόσθιο τμήμα της και ύφασμα στο υπόλοιπο, περίπου από το σημείο που αρχίζει το κόκπιτ. Οι πτέρυγες ήταν ξύλινες με υφασμάτινη επικάλυψη. Οι δύο κύριοι τροχοί του συστήματος προσγείωσης ήταν ανασυρόμενοι, σε αντίθεση με τον τροχίσκο στο πίσω μέρος που ήταν σταθερός.

Ο κινητήρας M-62 δεν ήταν ακόμη έτοιμος όταν ολοκληρώθηκε το αρχικό πρωτότυπο και έτσι αποφασίστηκε η χρήση του M-25V, μέγιστης ισχύος 750 hp, με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η παρθενική πτήση του τύπου Αύγουστο του 1938. Παρόλο που το αρχικό πρωτότυπο απέτυχε στις εργοστασιακές δοκιμές εξαιτίας πολυάριθμων ελαττωμάτων, αποφασίστηκε να ενταχθεί το I-153 σε παραγωγή, ενώ παράλληλα θα συνεχίζονταν οι δοκιμές προς επίλυση των προβλημάτων. Τα πρώτα I-153 από τις γραμμές παραγωγής πέρασαν τις δοκιμές αποδοχής από την Αεροπορία το 1939, παρόλο που ένα αεροσκάφος κυριολεκτικά διαλύθηκε στον αέρα κατά τη διάρκεια βύθισης. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, το I-153 προωθούμενο από τον M-25 μπορούσε να φθάσει σε μέγιστη ταχύτητα 424 km/h και σε μέγιστο ύψος 8700 m, ενώ χρειάζονταν έξι λεπτά και 24 δευτερόλεπτα για να φθάσει στα 50000 m. Οι επιδόσεις αυτές ήταν σαφώς ανώτερες σε σύγκριση με του I-15bis.

Μέσα στο 1939 άρχισε η παραγωγή του αεροσκάφους με τον κινητήρα M-62, όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά. Παρόλο που η μέγιστη ταχύτητα στο επίπεδο της θάλασσας παρέμεινε ίδια, με το νέο κινητήρα οι επιδόσεις ήταν καλύτερες σε μεγαλύτερα ύψη. Με μέγιστη ταχύτητα 443 km/h σε ύψος 4600 m, οι επιδόσεις του αεροσκάφους κρίνονταν ανεπαρκείς, όμως η παραγωγή του συνεχίστηκε. Η απόφαση πάρθηκε διότι κρίθηκε ότι η συνέχιση της παραγωγής νέων αεροσκαφών δεν έπρεπε σε καμία περίπτωση να διακοπεί μέχρι να καταστούν διαθέσιμοι πιο σύγχρονοι τύποι μαχητικών. Πολυάριθμες βελτιώσεις που πρότεινε το Σχεδιαστικό Γραφείο Πολικάρποφ εν τέλει δεν ενσωματώθηκαν.

Μέχρι το 1941, οπότε και διακόπηκε η παραγωγή του I-153, είχαν κατασκευαστεί 3437μονάδες.

Δείτε επίσης
------------

Συγκρίσιμα αεροσκάφη
* Avia B-534
* Fiat CR.42
* Gloster Gladiator
* Grumman F3F

Κατάλογοι
* Κατάλογος αεροσκαφών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Ανώτερα στελέχη της Αεροπορίας θεωρούσαν πως η συγκεκριμένη διάταξη πτερύγων περιόριζε το οπτικό πεδίο του πιλότου και είχε ως αποτέλεσμα κακή κατευθυντική ευστάθεια. Περεταίρω μελέτη του ζητήματος από το Κεντρικό Ινστιτούτο Αεροϋδροδυναμικής έδειξε ότι στην πραγματικότητα η συγκεκριμένη διάταξη πτερύγων βελτίωνε την κατευθυντική ευστάθεια σε υψηλές ταχύτητες.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4  Gordon and Dexter 1999, p. 124.
2. ↑  Green and Swanborough 1979, p. 24.
3. 1 2 3  Gordon and Dexter 2002, p. 79.
4. ↑  Gordon and Dexter 1999, p. 118.
5. 1 2  Green and Swanborough 1979, p. 25.
6. ↑  Gordon and Dexter 2002, pp. 82–83.
7. ↑  Gordon and Dexter 2002, pp. 79, 81.
8. ↑  Green 1971, p. 11.
9. 1 2  Green and Swanborough 1979, p. 26.
10. ↑  Gordon and Dexter 2002, p. 81.
11. ↑  Gordon and Dexter 2002, pp. 83, 86

Βιβλιογραφία
------------

* Abanshin, Michael E. and Nina Gut. *Fighting Polikarpov, Eagles of the East No. 2*. Lynnwood, Washington: Aviation International, 1994. (ISBN 1-884909-01-9).
* Gordon, Yefim and Dmitri Khazanov. *Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Volume One: Single-Engined Fighters*. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing Ltd. 1998. (ISBN 1-85780-083-4).
* Gordon, Yefim and Keith Dexter. *Polikarpov Biplane Fighter Variants*. *Wings of Fame*. Volume 17, 1999, pp. 106–129. London: Aerospace Publishing. (ISBN 1-86184-041-1). ISSN 1361-2034.
* Gordon, Yefim and Keith Dexter. *Polikarpov's Biplane Fighters* (Red Star, vol.6). Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing, 2002. (ISBN 1-85780-141-5).
* Green, William. "End of an Era... Polikarpov's Chaika." *Air Enthusiast*, Volume 1, Number 1, June 1971, pp. 9–15. Bromley, Kent, UK: Pilot Press Ltd.
* Green, William. *Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters*. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd. Seventh impression 1973m, First edition 1961. (ISBN 0-356-01447-9).
* Green, William and Gordon Swanborough. "Of Chaika and Chato...Polikarpov's Fighting Biplanes". *Air Enthusiast*. Eleven, November 1979–February 1980, pp. 9–29. Bromley, UK: Pilot Press. ISSN 0143-5450.
* Green, William and Gordon Swanborough. *WW2 Aircraft Fact Files: Soviet Air Force Fighters, Part 2*. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd. 1978. (ISBN 0-354-01088-3).
* Keskinen, Kalevi, Kari Stenman and Klaus Niska. *Venäläiset Hävittäjät (Suomen Ilmavoimien Historia 7)* (in Finnish). Espoo, Finland: Tietoteos, 1977. (ISBN 951-9035-25-7).
* Kopenhagen, W. ed. *Das große Flugzeug-Typenbuch* (in German). Stuggart, Germany: Transpress, 1987. (ISBN 3-344-00162-0).
* Léonard, Herbert. *Les avions de chasse Polikarpov* (in French). Rennes, France: Editions Ouest-France, 1981. (ISBN 2-85882-322-7).
* Léonard, Herbert. *Les chasseurs Polikarpov* (in French). Clichy, France: Éditions Larivière, 2004. (ISBN 2-914205-07-4).
* Maslov, Mikhail A. *Polikarpov I-153 (Wydawnictwo Militaria 222)* (in Polish). Warsawa, Poland: Wydawnictwo Militaria, 2005. (ISBN 83-7219-222-7).
* Mikesh, Robert and Shorzoe Abe. *Japanese Aircraft of the Pacific War, 1910–1941 (Putnam Aviation Series).* Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1990. (ISBN 978-1-55750-563-7).
* Stapfer, Hans-Heiri. *Polikarpov Fighters in Action, Part 1 (Aircraft in Action number 157)*. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, Inc. 1995. (ISBN 0-89747-343-4).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Polikarpov I-153 στο Wikimedia Commons