**Superman: Η Επιστροφή** (αγγλικά: *Superman Returns*) είναι αμερικανική περιπέτεια, παραγωγής 2006, σε σκηνοθεσία Μπράιαν Σίνγκερ και σε σενάριο των Μάικλ Ντόγκερτι και Νταν Χάρις και είναι βασισμένη στον υπερήρωα Σούπερμαν της DC Comics. Αποτελεί την πέμπτη και τελευταία προσθήκη στην πρωτότυπη σειρά ταινιών *Σούπερμαν* (Superman) και λειτουργεί ως εναλλακτική συνέχεια των ταινιών *Σούπερμαν* (Superman, 1978) και *Σούπερμαν 2* (Superman 2, 1980), αγνοώντας τα γεγονότα των *Σούπερμαν 3* (Superman 3, 1983) και *Σούπερμαν 4* (Superman IV: The Quest for Peace, 1987) καθώς και οι δύο αυτές ταινίες ήταν λιγότερο επιτυχημένες από τις δύο πρώτες και προκάλεσαν το μεγάλο διάλειμμα 19 χρόνων της σειράς. Πρωταγωνιστούν ο Μπράντον Ρουθ στο ρόλο του Σούπερμαν, η Κέιτ Μπόσγουορθ στο ρόλο της Λόις Λέιν και ο Κέβιν Σπέισι στο ρόλο του Λεξ Λούθορ. Συμμετέχουν επίσης οι Τζέιμς Μάρσντεν, Φρανκ Λανγκέλα, Σαμ Χάντινγκτον, Πάρκερ Πόουζι, Καλ Πεν και Εύα Μαρί Σέιντ.

Ο Σούπερμαν επιστρέφει στη Γη μετά από απουσία πέντε χρόνων. Ανακαλύπτει ότι η αγαπημένη του, Λόις Λέιν, προχώρησε με τη ζωή της και το αντίπαλο δέος του, ο Λεξ Λούθορ καταστρώνει σχέδιο με το οποίο σκοπεύει να καταστρέψει τον κόσμο, αρχίζοντας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μετά από μια σειρά αποτυχημένων πρότζεκτ να φέρουν ξανά τον Σούπερμαν στη μεγάλη οθόνη, η Warner Bros. προσέλαβε τον Μπράιαν Σίνγκερ να σκηνοθετήσει και να αναπτύξει την ταινία *Superman: Η Επιστροφή* τον Ιούλιο του 2004. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 28 Ιουνίου 2006 στις Ηνωμένες Πολιτείες, απέσπασε κυρίως θετικά σχόλια από τους κριτικούς και έλαβε μία υποψηφιότητα για Όσκαρ στην κατηγορία των Οπτικών Εφέ. Παρά το γεγονός ότι απέφερε 391 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, η Warner δεν έμεινε ευχαριστημένη με την εισπρακτική πορεία της ταινίας και η προγραμματισμένη συνέχεια για το καλοκαίρι του 2009 ακυρώθηκε. 

Το 2013 η σειρά ταινιών επαναπροσδιορίστηκε με την ταινία *Άνθρωπος από Ατσάλι* (Man of Steel) σε σκηνοθεσία του Ζακ Σνάιντερ και με πρωταγωνιστή τον Χένρι Κάβιλ.

Πλοκή
-----

Ο Σούπερμαν αγνοείται για πέντε χρόνια, από τότε που έφυγε για να ανακαλύψει την τοποθεσία όπου οι αστρονόμοι πίστευαν ότι βρίσκονται τα ερείπια του Κρύπτον. Κατά τη διάρκεια της απουσίας του, ο Λεξ Λούθορ απελευθερώθηκε από τη φυλακή και παντρεύτηκε μια πλούσια χήρα για να κληρονομήσει την περιουσία της μετά το θάνατό της. Αφού απέτυχε να βρει επιζώντες από τον πλανήτη του, ο Σούπερμαν επιστρέφει στη Γη και ως Κλαρκ Κεντ συνεχίζει τη δουλειά του στην εφημερίδα Daily Planet, στη Μετρόπολη. Μαθαίνει ότι η Λόις Λέιν βραβεύτηκε με το Πούλιτζερ για το άρθρο της "Γιατί ο κόσμος δεν χρειάζεται τον Σούπερμαν". Εν τω μεταξύ, ο Λούθορ ταξιδεύει στο Φρούριο της Μοναξιάς και κλέβει κρυπτονιανούς κρυστάλλους, για να τους χρησιμοποιήσει για ένα πείραμα, το οποίο προκαλεί μια μαζική διακοπή ρεύματος στην Ανατολική Ακτή. Η διακοπή αυτή παρεμβαίνει στη δοκιμαστική πτήση του διαστημικού αεροπλάνου να εκτοξευτεί στο διάστημα, στο οποίο επιβάτης είναι η Λόις για να καλύψει το ρεπορτάζ. Ο Κλαρκ ως Σούπερμαν σταματάει το αεροπλάνο από το να συντριβεί σε ένα κατάμεστο γήπεδο του μπέιζμπολ.

Ο κόσμος χαίρεται με την επιστροφή του Σούπερμαν, αλλά ο ίδιος δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει τον αρραβωνιαστικό της Λόις, τον Ρίτσαρντ Γουάιτ, ανιψιό του Πέρι Γουάιτ, αρχισυντάκτη της εφημερίδας καθώς και του πεντάχρονου γιου τους, τον Τζέισον. Ο Λούθορ κλέβει έναν Κρυπτονίτη από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Ο Πέρι λέει στη Λόις να πάρει συνέντευξη από τον Σούπερμαν ενώ ο Κλαρκ ερευνά το μπλακάουτ. Η Λόις με τον Τζέισον επιβιβάζονται στο γιοτ του Λούθορ και πιάνονται αιχμάλωτοι, αφού η Λόις αποφασίζει να ερευνήσει κι αυτή το μπλακάουτ, το οποίο συνδέει με το πείραμα του Λούθορ. Ο Λεξ τους αποκαλύπτει το σχέδιό του. Συνδυάζοντας ένα κρυπτονιανό κρύσταλλο με Κρυπτονίτη, ο Λούθορ μπορεί να αναπτύξει μια νέα ξηρά στο Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, κάτι που θα προκαλέσει τη στάθμη της θάλασσας να αυξηθεί δραστικά, σκοτώνοντας δισεκατομμύρια ανθρώπους. Αυτό θα παρέχει τον πλήρη έλεγχο στον Λούθορ καθώς θα διαθέτει τη μόνη γη διαθέσιμη για τους επιζώντες.

Παρατηρώντας ότι ο Τζέισον είχε μια μικρή αντίδραση με τον Κρυπτονίτη, ο Λούθορ ρωτά ποιος είναι ο πραγματικός πατέρας του μικρού. Η Λόις ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του είναι ο Ρίτσαρντ. Ο κρύσταλλος αρχίζει να δημιουργεί νέα ξηρά, ενώ η Λόις προσπαθεί να δραπετεύσει, αλλά δέχεται επίθεση από ένα πρωτοπαλίκαρο του Λούθορ. Ο Τζέισον ρίχνει ένα πιάνο στο πρωτοπαλίκαρο, σκοτώνοντας τον ίδιο και αποδεικνύοντας ότι είναι πράγματι γιος του Σούπερμαν. Εν τω μεταξύ, ο Σούπερμαν προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει την καταστροφή στη Μετρόπολη που προκαλείται από την ανάπτυξη της νέας ξηράς όταν ο Ρίτσαρντ φτάνει με ένα αεροπλάνο στη θάλασσα για να σώσει τη Λόις και τον Τζέισον από το σκάφος που βυθίζεται. Ο Σούπερμαν έρχεται σύντομα για να βοηθήσει και στη συνέχεια να πετά μακριά για να βρει τον Λούθορ.

Αφού βρίσκει τον Λούθορ, ο Σούπερμαν ανακαλύπτει ότι η νέα ξηρά είναι γεμάτη με Κρυπτονίτη, που τον αποδυναμώνει σε σημείο που ο Λεξ και οι μπράβοι του είναι σε θέση να τον νικήσουν. Ο Σούπερμαν μαχαιρώνεται από τον Λεξ με ένα θραύσμα Κρυπτονίτη και πέφτει στον ωκεανό. Η Λόις πείθει τον Ρίτσαρντ να γυρίσει πίσω για να σώσουν τον Σούπερμαν, όπου και βγάζει από την πλάτη του τον Κρυπτονίτη. Ο Σούπερμαν, αφού ανακτά πλήρως τη δύναμή του από τον ήλιο, σηκώνει τη νέα γη καθώς οι Λεξ και Κίτι διαφεύγουν με ελικόπτερο. Η Κίτι απρόθυμη να αφήσει δισεκατομμύρια ανθρώπους να πεθάνουν, πετάει μακριά τους κρύσταλλους που έκλεψε ο Λούθορ. Οι δυο τους ξεμένουν σε ένα ξερονήσι όταν το ελικόπτερό τους ξεμένει από καύσιμα. Ο Σούπερμαν ωθεί την ξηρά στο διάστημα, αλλά εξασθενημένος από τον Κρυπτονίτη πέφτει πίσω στη Γη. Οι γιατροί αφαιρούν τον περισσότερο Κρυπτονίτη από την πληγή του Σούπερμαν, αλλά δεν μπορούν να διαπεράσουν το δέρμα του με τα χειρουργικά εργαλεία τους. Ενώ ο Σούπερμαν παραμένει σε κώμα, η Λόις και ο Τζέισον τον επισκέπτονται στο νοσοκομείο. Η Λόις του ψιθυρίζει κάτι στο αυτί και στη συνέχεια τον φιλάει. Αργότερα, ο Σούπερμαν ξυπνάει και επισκέπτεται τον Τζέισον, απαγγέλλοντάς του τα τελευταία λόγια του πατέρα του, Τζορ Ελ ενώ ο Τζέισον κοιμάται. Η Λόις αρχίζει να γράφει ένα καινούριο άρθρο "Γιατί ο κόσμος χρειάζεται τον Σούπερμαν". Ο Σούπερμαν διαβεβαιώνει τη Λόις ότι ήρθε για να μείνει και φεύγει πετώντας σε χαμηλή τροχιά, όπου αγναντεύει τον κόσμο.

Ηθοποιοί και χαρακτήρες
-----------------------

* Μπράντον Ρουθ στο ρόλο του *Κλαρκ Κεντ/Σούπερμαν*
* Κέιτ Μπόσγουορθ στο ρόλο της *Λόις Λέιν*
* Κέβιν Σπέισι στο ρόλο του *Λεξ Λούθορ*
* Τζέιμς Μάρσντεν στο ρόλο του *Ρίτσαρντ Γουάιτ*
* Πάρκερ Πόουζι στο ρόλο της *Κίτι Κοβάλσκι*
* Τρίσταν Λέικ Λίμπου στο ρόλο του *Τζέισον Γουάιτ*
* Φρανκ Λανγκέλα στο ρόλο του *Πέρι Γουάιτ*
* Σαμ Χάντινγκτον στο ρόλο του *Τζίμι Όλσεν*
* Εύα Μαρί Σέιντ στο ρόλο της *Μάρθα Κεντ*
* Καλ Πεν στο ρόλο του *Στάνφορντ*
* Μάρλον Μπράντο στο ρόλο του *Τζορ-Ελ*

Ανάπτυξη
--------

Ο Μπράιαν Σίνγκερ συνέλαβε τη βασική ιστορία της ταινίας με τον Σούπερμαν να επιστρέφει στη Γη μετά από απουσία πέντε χρόνων κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας *X-Men 2* (2003). Παρουσίασε την ιδέα του στη Λόρεν Σούλερ Ντόνερ και το σύζυγό της Ρίτσαρντ Ντόνερ, σκηνοθέτη της ταινίας *Σούπερμαν* (Superman, 1978). Ο Ντόνερ αντιμετώπισε θετικά την ιδέα του Σίνγκερ. Το Μάρτιο του 2004, η Warner Bros. άρχιζε την ανάπτυξη του *Superman: Flyby*, με ημερομηνία κυκλοφορίας τον Ιούνιο του 2006. Ο ΜακΤζί θα σκηνοθετούσε και το σενάριο θα ήταν του Τζ. Τζ. Άμπραμς, αλλά αποχώρησαν τον Ιούνιο του 2004. Τον ίδιο μήνα, η Warner προσέγγισε τον Σίνγκερ και τον επόμενο υπέγραψε να αναλάβει τη σκηνοθεσία. Αν και δεν ήταν οπαδός του κόμικ, ο Σίνγκερ ήταν περισσότερο εντυπωσιασμένος με την ταινία του Ντόνερ, αναφέροντας το *Σούπερμαν* του 1978 ως μεγάλη επιρροή δική του καθώς και των Μάικλ Ντάγκερτι και Νταν Χάρις. Ο Σίνγκερ αναγκάστηκε να αποχωρήσει από τη σκηνοθεσία της ταινίας *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση* (X-Men: The Last Stand, 2006) και να αναβάλλει ένα άλλο πρότζεκτ, το ριμέικ της ταινίας *Η Μεγάλη Έξοδος* (Logan's Run, 1976). Η ταινία *Superman: Η Επιστροφή* (Superman Returns) χρηματοδοτήθηκε από τη Warner και τη Legendary Pictures και το pre-production ξεκίνησε το Νοέμβριο του 2004.

### Κάστινγκ

Για το ρόλο του Σούπερμαν εξέφρασε ενδιαφέρον ο Τζιμ Καβίεζελ. Ωστόσο, ο Σίνγκερ θεωρούσε ότι μόνο ένας άγνωστος ηθοποιός θα ήταν κατάλληλος για το ρόλο. Ο Μπράντον Ρουθ επιλέχθηκε από ανάμεσα χιλιάδες υποψήφιους από ακροάσεις που έλαβαν χώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Αυστραλία. Ο Ρουθ προηγουμένως είχε κάνει δοκιμαστικό για το ρόλο του Σούπερμαν στην τηλεοπτική σειρά *Σούπερμαν: Τα Χρόνια της Νιότης* (Smallville) αλλά τον έχασε από τον Τομ Γουέλινγκ. Για το ρόλο της Λόις Λέιν, ο Κέβιν Σπέισι πρότεινε την Κέιτ Μπόσγουρθ στον Σίνγκερ, καθώς είχαν συνεργαστεί στην ταινία *Πέρα από τη Θάλασσα* (Beyond the Sea, 2004). Οι Κλερ Ντέινς και Κέρι Ράσελ θεωρήθηκαν υποψήφιες για το ρόλο.

Box office
----------

Με προϋπολογισμό 270.000.000 δολάρια,  η ταινία *Superman: Η Επιστροφή* έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση 52,5 εκατομμύρια δολάρια. Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 200 εκατομμύρια δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 191 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 391 εκατομμύρια δολάρια.

Βραβεία & Υποψηφιότητες
-----------------------

| Οργάνωση | Κατηγορία | Υποψήφιος | Αποτέλεσμα |
| --- | --- | --- | --- |
| Όσκαρ | Οπτικά Εφέ | Μαρκ Στέτσον, Νιλ Κόρμπουλντ, Ρίτσαρντ Ρ. Χούβερ & Τζον Θαμ | υποψηφιότητα |
| BAFTA | Οπτικά Εφέ | Μαρκ Στέτσον, Νιλ Κόρμπουλντ, Ρίτσαρντ Ρ. Χούβερ & Τζον Θαμ | υποψηφιότητα |
|

Κληρονομιά
----------

Το Φεβρουάριο του 2006, τέσσερις μήνες πριν την κυκλοφορία του *Superman: Η Επιστροφή*, η Warner ανακοίνωσε την κυκλοφορία μιας συνέχειας στα μέσα του 2009, με τον Μπράιαν Σίνγκερ να αναλαμβάνει ξανά τη σκηνοθεσία. Οι Μπράντον Ρουθ, Κέιτ Μπόσγουορθ, Κέβιν Σπέισι, Σαμ Χάντινγκτον, Φρανκ Λανγκέλα και Τρίσταν Λέικ Λίμπου θα επαναλάμβαναν τους ρόλους τους. Ο σεναριογράφος Μάικλ Ντόγκερτι ήθελε η συνέχεια να είναι γεμάτη δράση, η οποία θα περιλάμβανε και άλλους Κρυπτονιανούς με τους Brainiac και Bizarro να θεωρούνται ως οι βασικοί κακοί. Η νέα μάζα γης που έριξε στο διάστημα ο Σούπερμαν στο τέλος της ταινίας θα λειτουργούσε ως κεντρικό σημείο πλοκής. Παρά το γεγονός ότι το *Superman: Η Επιστροφή* έλαβε κυρίως θετικές κριτικές, η Warner και η Legendary Pictures ήταν απογοητευμένες με την εισπρακτική πορεία της ταινίας. Ο πρόεδρος της Warner Bros. Άλαν Φ. Χορν εξήγησε ότι το  *Superman: Η Επιστροφή* ήταν μια πολύ πετυχημένη ταινία, αλλά θα έπρεπε να είχε κάνει 500 εκατομμύρια δολάρια εισπράξεις παγκοσμίως. Συγκεκριμένα είπε *"Θα έπρεπε να έχουμε περισσότερη δράση για να ικανοποιήσουμε τους πιτσιρικάδες"*. Ο Σίνγκερ αντέδρασε έντονα στα παράπονα του στούντιο, λέγοντας *"Η ταινία απέφερε 400 εκατομμύρια δολάρια! Δεν ξέρω τι σημαίνει αποτυχία αυτές τις μέρες..."*

Τα γυρίσματα της ταινίας είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν στα μέσα του 2007 πριν ο Σίνγκερ ξεκινούσε την ταινία *Επιχείρηση Βαλκυρία* (Valkyrie, 2008). Τα γυρίσματα τότε αναβλήθηκαν για το Μάρτιο του 2008 αλλά οι σεναριογράφοι Μάικλ Ντόγκερτι και Νταν Χάρις αποχώρησαν από το πρότζεκτ. Η Απεργία των Σεναριογράφων το 2007-2008 μετατόπισε την ημερομηνία κυκλοφορίας για το 2010. Ο Σίνγκερ είχε ακόμα ως προτεραιότητά του τη συνέχεια το Μάρτιο του 2008. Ωστόσο όταν η Warner αποφάσισε να επαναπροσδιορίσει τη σειρά ταινιών αποχώρησε. Ο πρόεδρος της Παραγωγής της Warner Bros. δήλωσε τον Αύγουστο του 2008 *"Η ταινία 'Superman: Η Επιστροφή' δεν λειτούργησε όπως θα θέλαμε. Δεν τοποθέτησε το χαρακτήρα όπως έπρεπε να τοποθετηθεί. Αν η ταινία είχε λειτουργήσει το 2006, θα είχαμε τη συνέχεια φέτος τα Χριστούγεννα ή του 2009. Τώρα το σχέδιο είναι απλά να συστήσουμε από την αρχή τον Σούπερμαν"*.

Το 2013 κυκλοφόρησε η ταινία *Άνθρωπος από Ατσάλι* (Man of Steel). Η ταινία αποτελεί επαναπροσδιορισμό της σειράς ταινιών και τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Ζακ Σνάιντερ. Το ρόλο του Σούπερμαν υποδύθηκε ο Χένρι Κάβιλ και της Λόις Λέιν η Έιμι Άνταμς.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Peter T. Chattaway (28 Ιουνίου 2006). «Superman Returns». *Christianity Today*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
2. ↑  Manohla Dargis (27 Ιουνίου 2006). «'Superman Returns' to Save Mankind From Its Sins». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
3. ↑  «Superman: Η Επιστροφή στο Rotten Tomatoes». *Rotten Tomatoes*. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
4. 1 2  «The 79th Academy Awards (2007) Nominees and Winners». oscars.org. 25 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
5. 1 2 3 4 5  «Superman: Η Επιστροφή στο Box Office Mojo». *Box Office Mojo*. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
6. ↑  Scott Chitwood (5 Μαΐου 2006). «Superman Returns Set Visit - Part 4». *Superhero Hype!*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2009-01-12.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
7. 1 2  Harry Knowles (20 Οκτωβρίου 2004). «Bryan Singer on Superman!». *Ain't It Cool News*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
8. ↑  Michael Fleming; Cathy Dunkley (18 Ιουλίου 2004). «Supe's on with 'X' man». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
9. ↑  Pamela McClintock (30 Οκτωβρίου 2005). «Legendary soups up pic presence». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
10. ↑  Cathy Dunkley (19 Οκτωβρίου 2004). «Singer's Superman ready to don cape». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
11. ↑  Jeff Otto (14 Οκτωβρίου 2004). «IGN Interviews Jim Caviezel». *IGN*.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
12. ↑  Steve Head (12 Απριλίου 2006). «Superman Returns: Casting the Man from Krypton». *IGN*.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
13. ↑  César G. Soriano (4 Νοεμβρίου 2004). «New guy in the cape finds he's a snug fit». *USA Today*.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
14. ↑  Betsy Boyd (15 Μαρτίου 2006). «Male Star of Tomorrow: Brandon Routh». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
15. ↑  Cathy Dunkley (6 Ιανουαρίου 2005). «WB finds super nemesis». *Variety*.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
16. ↑  Jeff Jensen (16 Ιουνίου 2006). «Five things you need to know about *Superman Returns*». *Entertainment Weekly*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-10-12.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
17. ↑  «BAFTA Awards». IMDb. 11 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2012.
18. ↑  «Studio Sets *Super* Sequels». *IGN*. 23 Φεβρουαρίου 2006.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
19. ↑  Kellvin Chavez (9 Οκτωβρίου 2008). «Exclusive: DC Comics President Gives *Superman* Update». *Latino Review*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-10-11.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
20. ↑  Heather Newgen (16 Ιουνίου 2006). «Superman Returns' Lois Lane, Kate Bosworth». Superhero Hype!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-06-18.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
21. ↑  Anne Thompson (10 Ιουλίου 2007). «Spacey set for *Superman* sequel». Variety.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
22. ↑  Heather Newgen (9 Ιουνίου 2006). «Huntington Signed for Two *Superman* Sequels». Superhero Hype!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-06-18.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
23. ↑  Edward Douglas (8 Νοεμβρίου 2007). «Frank Langella on the Return of Perry White». Superhero Hype!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-12-10.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
24. 1 2  Fred Topel (17 Νοεμβρίου 2006). «Brandon Routh and Bryan Singer Tease *Superman Returns* Sequel». Rotten Tomatoes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-10-01.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
25. ↑  Clint Morris (5 Νοεμβρίου 2011). «What would Dougherty’s Superman sequel have been?». *Moviehole*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-16.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
26. ↑  Frosty (11 Μαΐου 2007). «Bryan Singer – Exclusive Video Interviews at the 2007 Saturn Awards». Collider.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-12-30.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
27. ↑  Scott Chitwood (22 Ιουλίου 2006). «Exclusive: Singer on *Superman* Sequel & DVD». Superhero Hype!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-03-03.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
28. ↑  Pamela McClintock (13 Αυγούστου 2006). «WB mulls *Superman* redux». Variety.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
29. ↑  «Horn Planning *Superman* Sequel for 2009». Superhero Hype!. 18 Αυγούστου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-03-03.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
30. 1 2  Olly Richards (12 Μαρτίου 2008). «Singer Talks *Superman Returns* Sequel». Empire.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
31. ↑  Michael Tsai (8 Νοεμβρίου 2006). «Sequel to *Superman Returns* due in 2009». *The Honolulu Advertiser*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-10-12.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
32. ↑  Michael Fleming (13 Μαρτίου 2007). «United Artists grabs Singer thriller». Variety.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
33. ↑  «*Superman* Sequel Eyeing March '08 Start». Superhero Hype!. 19 Μαρτίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-02-02.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
34. ↑  Marc Graser (21 Οκτωβρίου 2007). «*Superman* writers won't return». Variety.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
35. ↑  Stax (14 Ιανουαρίου 2008). «*JLA* Deadline Looms». IGN.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
36. ↑  Schuker, Lauren A. E. (22 Αυγούστου 2008). «Warner Bets on Fewer, Bigger Movies». *The Wall Street Journal*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-10-13.. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.
37. ↑  Adam B. Vary (14 Ιουλίου 2012). «Man of Steel Comic-Con panel: Superman makes grand debut, Zack Snyder makes controversial claim». *Entertainment Weekly*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Superman: Η Επιστροφή** |

* Επίσημη ιστοσελίδα
* Superman: Η Επιστροφή στο IMDb

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ταινίες ζωντανής δράσης βασισμένες σε κόμικς της DC |
| --- |
|  |
| Σίριαλ | 
* *Adventures of Captain Marvel*
* *Spy Smasher*
* *Batman*
* *Hop Harrigan*
* *The Vigilante*
* *Superman*
* *Congo Bill*
* *Batman and Robin*
* *Atom Man vs. Superman*
* *Blackhawk*
 |
|  |
| Αυτόνομες ταινίες | 
* *Supergirl* (1984)
* *Steel* (1997)
* *Catwoman* (2004)
* *Constantine* (2005)
* *Watchmen* (2009)
* *Jonah Hex* (2010)
* *Green Lantern* (2011)
* *Batman v Superman: Η Αυγή της Δικαιοσύνης* (2016)
* *Justice League* (2017) (*Zack Snyder's Justice League* (2021))
* *Αρπακτικά Πτηνά* (2020)
* *Batgirl* (ακυκλοφόρητο)
* *Black Adam* (2022)
* *The Flash* (2023)
* *Blue Beetle* (2023)
 |
|  |
| Franchises | 

|  |  |
| --- | --- |
| Aquaman | 
* *Aquaman* (2018)
* *Το Χαμένο Βασίλειο* (2023)
 |
|  |
| Batman | 
* *Batman* (1966)
* *Μπάτμαν* (1989)
* *Ο Μπάτμαν Επιστρέφει* (1992)
* *Μπάτμαν για Πάντα* (1995)
* *Μπάτμαν & Ρόμπιν* (1997)
* *Batman Begins* (2005)
* *Ο Σκοτεινός Ιππότης* (2008)
* *Ο Σκοτεινός Ιππότης: Η Επιστροφή* (2012)
* *The Batman* (2022)
 |
|  |
| Τζόκερ | 
* *Joker* (2019)
* *Folie à Deux* (2024)
 |
|  |
| Shazam | 
* *Shazam!* (2019)
* *Η Οργή των Θεών* (2023)
 |
|  |
| Ομάδα Αυτοκτονίας | 
* *Ομάδα Αυτοκτονίας* (2016)
* *The Suicide Squad* (2021)
 |
|  |
| Superman | 
* *Superman and the Mole Men* (1951)
* *Stamp Day for Superman* (1954)
* *Σούπερμαν* (1978)
* *Σούπερμαν 2* (1980) (*The Richard Donner Cut* (2006))
* *Σούπερμαν 3* (1983)
* *Αναζήτηση για την Ειρήνη* (1987)
* *Superman: Η Επιστροφή* (2006)
* *Άνθρωπος από Ατσάλι* (2013)
* *Superman* (2025)
 |
|  |
| Swamp Thing | 
* *Swamp Thing* (1982)
* *The Return of Swamp Thing* (1989)
 |
|  |
| Wonder Woman | 
* *Wonder Woman* (2017)
* *Wonder Woman 1984* (2020)
 |

 |
|  |
| Αποτυπώματα της DC | 

|  |  |
| --- | --- |
| Αυτόνομες ταινίες | 
* *Ο δρόμος της απώλειας* (2002)
* *Η Συμμαχία* (2003)
* *Το τέλος της βίας* (2005)
* *V for Vendetta* (2006)
* *Αστερόσκονη* (2007)
* *The Spirit* (2008)
* *Οι επικίνδυνοι* (2010)
* *The Kitchen* (2019)
 |
|  |
| Red | 
* *Red: Πράκτορες παροπλισμένοι αλλά πάντα επικίνδυνοι* (2010)
* *Red 2* (2013)
 |

 |
|  |
| Δείτε επίσης | 
* DC Studios
* Εκτεταμένο Σύμπαν της DC
* Σύμπαν της DC
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Σούπερμαν |
| --- |
|  |
| Ταινίες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Σειρά ταινιών του 1978 | 
* *Σούπερμαν* (1978)
* *Σούπερμαν 2* (1980)
* *Σούπερμαν 3* (1983)
* *Σούπερμαν 4: Η Αναζήτηση για την Ειρήνη* (1987)
* *Superman: Η Επιστροφή* (2006)
 |
|  |
| Εκτεταμένο Σύμπαν της DC | 
* *Άνθρωπος από Ατσάλι* (2013)
* *Batman v Superman: Η Αυγή της Δικαιοσύνης* (2016)
* *Justice League* (2017) (*Zack Snyder's Justice League* (2021))
* *Shazam!* (2019)
* *Black Adam* (2022)
 |
|  |
| Σύμπαν της DC | 
* *Superman* (2025)
 |

 |
|  |
| Χαρακτήρες | 
* Superman
* Brainiac
* Λόις Λέιν
* Λεξ Λούθορ
* Superman (Εκτεταμένο Σύμπαν της DC)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Τέχνη
* Πύλη:Κινηματογράφος
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 202977888
* GND: 7549152-7
* BNF: cb169425932 (data)

 |

 |