Το **ατομικό πυροβόλο M65**, συχνά ονομάζεται ***Atomic Annie***,  ήταν ένα πυροβόλο κατασκευασμένο από τις Ηνωμένες Πολιτείες που μπορούσε να εκτοξεύσει οβίδες με πυρηνική γόμωση. Σχεδιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, στην αρχή του Ψυχρού Πολέμου και αναπτύχθηκε μεταξύ Απριλίου 1955 και Δεκεμβρίου 1962, στη Δυτική Γερμανία, τη Νότια Κορέα και την Οκινάουα .

Ιστορία
-------

 Το πυρηνικό μανιτάρι Grable με το ατομικό κανόνι σε πρώτο πλάνο,
Τεστ Upshot–Knothole Grable (ταινία)
Το 1949, η Picatinny Arsenal ανέλαβε να δημιουργήσει ένα πυροβόλο ικανό να εκτοξεύει οβίδες με πυρηνική γόμωση. Ο Robert Schwartz, ο μηχανικός που δημιούργησε τα αρχικά σχέδια, ουσιαστικά μεγάλωσε την οβίδα των 240 χιλ. (τότε ήταν η μεγαλύτερη στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ) στα 280 χιλ. και χρησιμοποίησε το γερμανικό σιδηροδρομικό πυροβόλο K5 παρόμοιου μεγέθους ως σημείο εκκίνησης για τον φορέα του πυροβόλου. (Το όνομα *Atomic Annie* πιθανότατα προέρχεται από το παρατσούκλι *Anzio Annie* που δόθηκε σε ένα ζευγάρι γερμανικών πυροβόλων K5 που χρησιμοποιήθηκαν κατά των αμερικανών στην απόβαση στην Ιταλία.  ) Το σχέδιο εγκρίθηκε από το Πεντάγωνο, κυρίως μέσω της παρέμβασης του Samuel Feltman, επικεφαλής της ομάδας βαλλιστικής του τμήματος έρευνας και ανάπτυξης στο τμήμα πυρομαχικών. Ακολούθησε μια τριετής αναπτυξιακή προσπάθεια. Το έργο προχώρησε αρκετά γρήγορα και δημιούργησε ένα μοντέλο επίδειξης για να συμμετάσχει στην παρέλαση κατά την ορκωμοσία του Dwight D. Eisenhower τον Ιανουάριο του 1953. Το πυροβόλο ονομάστηκε αρχικά T131 και ο φορέας μεταφοράς ήταν το T72.

Το κανόνι μεταφέρθηκε με δύο ειδικά σχεδιασμένους τράκτορες με τον ίδιο τρόπο όπως τα βαγόνια του σιδηροδρόμου Schnabel. Και οι δύο τράκτορες ήταν ικανοί να κατευθύνονται ανεξάρτητα με τον ίδιο τρόπο κίνησης των πολύ μακρών πυροσβεστικών οχημάτων. Κάθε τράκτορας είχε ισχύ 375 horsepower (280 kW), και ο κάπως άβολος συνδυασμός θα μπορούσε να επιτύχει ταχύτητες 35 miles per hour (56 km/h) και να στρίψει σε στροφές ορθής γωνίας στα 28 feet (8,5 m). Το πυροβόλο μπορούσε να ξεφορτωθεί σε 12 λεπτά, και στη συνέχεια να επιστρέψει στην διαμόρφωση μεταφοράς σε άλλα 15 λεπτά.  Το όπλο αναπτύσσετε κατεβάζοντάς το από τους τράκτορες σε επίπεδο έδαφος. Ολόκληρο το συγκρότημα του όπλου ήταν ισορροπημένο σε μια σφαιρική άρθρωση και υποδοχή έτσι ώστε να μπορεί να περιστρέφεται γύρω από την πλάκα του ποδιού. Η τραβέρσα περιοριζόταν από μια καμπύλη τροχιά τοποθετημένη κάτω από το πίσω μέρος του όπλου. 

Στις 25 Μαΐου 1953, στις 8:30 π.μ. το ατομικό πυροβόλο δοκιμάστηκε στο χώρο δοκιμών της Νεβάδα (συγκεκριμένα Frenchman Flat ) ως μέρος της σειράς πυρηνικών δοκιμών Upshot–Knothole. Στη δοκιμή—με την κωδική ονομασία « Grable »—συμμετείχαν ο Πρόεδρος-Εκπρόσωπος του Μικτού Επιτελείου, ναύαρχος Arthur W. Radford και ο Υπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών Charles Erwin Wilson. Ως αποτέλεσμα της δοκιμής ήταν η επιτυχή έκρηξη 15 kilotons of TNT (63 TJ) μίας οβίδας (με πυρηνική κεφαλή W9 ) σε εμβέλεια 7 miles (11 km). Αυτή ήταν η πρώτη και μοναδική πυρηνική οβίδα που εκτοξεύτηκε από πυροβόλο. (Η δοκιμαστική βολή Little Feller 1 ενός W54 χρησιμοποίησε ένα οπλικό σύστημα Davy Crockett, το οποίο ήταν ένα όπλο άνευ οπισθοδρομήσεως που εκτόξευε την το βλήμα που ήταν τοποθετημένο στο μπροστινό άκρο της κάννης.)

Μετά την επιτυχή δοκιμή, κατασκευάστηκαν τουλάχιστον 20 πυροβόλα στο Watervliet και στο Watertown Arsenals, με κόστος US$800,000 το καθένα. Τα κανόνια ζύγιζαν 83,3 τόνους, είχαν μήκος 84 πόδια, πλάτος 16,1 πόδια και ύψος 12,2 πόδια. Υποστηριζόταν από πλήρωμα 5-7 ατόμων, το πυροβόλο εκτόξευσε βλήματα διαμετρήματος 280 mm που ζύγιζαν 600 λίβρες και είχαν εμβέλεια 7-20 μίλια. Η πυρηνική απόδοση των βλημάτων ήταν μεταξύ 15-20 κιλοτόνων.  Αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη και την Κορέα και συχνά άλλαζαν θέσεις για να αποφύγουν τον εντοπισμό και την στοχοποίησή τους από τις αντίπαλες δυνάμεις. Λόγω του μεγέθους της κατασκευής, του περιορισμένου βεληνεκούς τους, της ανάπτυξης πυρηνικών βλημάτων συμβατών με υπάρχοντα πυροβόλα (το W48 για το διαμέτρημα των 155 χλστ και το W33 για το διαμέτρημα των 203 χλστ) καθώς και την ανάπτυξη πυρηνικού πυροβολικού βασισμένου σε πυραύλους (όπως οι τακτικοί πυρηνικοί πύραυλοι Little John και Honest John ), το M65 ήταν ουσιαστικά απαρχαιωμένο αμέσως μετά την ανάπτυξή του. Ωστόσο, παρέμεινε ένα όπλο κύρους και αποσύρθηκε το 1963 αποσύρθηκε. Την ίδια χρονιά, η οβίδα πυρηνικού πυροβολικού W48 155 χλστ. τέθηκε σε υπηρεσία με τον αμερικανικό στρατό.

Οχήματα που επέζησαν ως σήμερα
------------------------------

Από τα είκοσι M65 που κατασκευάστηκαν, σώζονται τουλάχιστον επτά ως στατικά μοντέλα. Τα περισσότερα δεν έχουν πλέον τους αρχικούς τους τράκτορες.

* Μουσείο Πυροβολικού Στρατού των ΗΠΑ, Fort Sill, Οκλαχόμα. Αυτή είναι η αυθεντική *Atomic Annie* που έριξε τη πυρηνική βολή. Αποκαταστάθηκε το 2010  και τώρα εκτίθεται με τα κύρια μηχανήματα που αντικαθιστούν αυτά που χάθηκαν σε ένα ατύχημα όταν το κανόνι ανακτήθηκε από τη Γερμανία από το μουσείο το 1964  Μετά την αρχική δοκιμή, κατά λάθος άλλαξε με διαφορετικό κανόνι. Το λάθος ανακαλύφθηκε 10 χρόνια αργότερα και προκάλεσε έρευνα για το αρχικό όπλο. Η έρευνα ολοκληρώθηκε με επιτυχία στη Γερμανία το 1964, μετά την οποία το πυροβόλο αποκαταστάθηκε.
* Κέντρο Εκπαίδευσης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών, Πετρούπολη, Βιρτζίνια, με τους δύο μεγάλους κινητήριους μηχανισμούς συνδεδεμένους
* Εθνικό Μουσείο Πυρηνικής Επιστήμης &amp; Ιστορίας, Αλμπουκέρκη, Νέο Μεξικό, με δύο τράκτορες
* Freedom Park, Junction City, Κάνσας, με θέα στο Fort Riley
* Rock Island Arsenal, Memorial Field, Rock Island, Ιλινόις
* Watervliet Arsenal Museum, Watervliet Arsenal, Watervliet, Νέα Υόρκη, η μονάδα παραγωγής όπου κατασκευάστηκαν όλα τα κομμάτια
* Πεδίο δοκιμών Yuma, Yuma, Αριζόνα
* Το Πολεμικό Μουσείο της Βιρτζίνια στο Νιούπορτ Νιουζ της Βιρτζίνια έχει ταυτοποιηθεί λανθασμένα ότι είχε ένα πρωτότυπο του M65 των 240mm. Το όπλο στο μουσείο είναι στην πραγματικότητα ένα συμβατικό 240 T1, ένα από τα δύο που κατασκευάστηκαν ως μέρος ενός ξεχωριστού προγράμματος σχεδιασμού το οποίο εγκαταλείφθηκε υπέρ του πρόγραμματος Atomic Cannon T131 280 χιλ. Τόσο το T1 όσο και το T131/M65 μοιράζονται τους μεταφορείς T72.

* Ένα M65 στο πεδίο βολής AberdeenΈνα M65 στο πεδίο βολής Aberdeen
* Στην Κορέα το 1958 (film)
* Άποψη της κάννης από τον εμπρόσθιο τρακτέρΆποψη της κάννης από τον εμπρόσθιο τρακτέρ

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

1. ↑  Tucker, Todd (3 Μαρτίου 2009). *Atomic America: How a Deadly Explosion and a Feared Admiral Changed the Course of Nuclear History*. Simon and Schuster. ISBN 978-1416544333.
2. ↑  Norris, Robert S.; Arkin, William M.; Burr, William (1999-11-01). «Appendix B: Deployments by Country, 1951-1977». *Bulletin of the Atomic Scientists* **55** (6): 66–67. doi:10.1080/00963402.1999.11460395. ISSN 0096-3402. OCLC 470268256.
3. 1 2 3 4  «280mm Atomic Annie Artillery». *OliveDrab.com*. 5 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2008.
4. ↑  «History of the Atomic Cannon». *Atomic Cannon*. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2019.
5. ↑  Berliner III, Sam (13 Απριλίου 2020). «Atomic Cannon Page». *Sam Berliner's Ordnance Pages*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2021.
6. ↑
7. ↑  «Historic Fort Sill Cannon to Receive Restoration». *KSWO-TV*. 2010-09-14. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-11-28.. Ανακτήθηκε στις 2021-02-13.
8. ↑  Crawley, Jeff (16 Σεπτεμβρίου 2010). «Atomic Annie on the Move». *army.mil*. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2021.
9. ↑  «Atomic Annie on the move». *www.army.mil* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2023.
10. ↑  «Informational Didactic for T1 Gun». *Virginia War Museum*. February 19, 2019.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ατομικό πυροβόλο M65** |

* The short film The 280 mm Gun at the Nevada Proving Ground (1953) is available for free viewing and download at the Internet Archive.
* Η Atomic Annie βάλλει κατά τη διάρκεια της άσκησης Keystone του ΝΑΤΟ το 1954