Η **Ειρήνη** ήταν σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, θεά των αρχαίων Ελλήνων. Αποτελούσε προσωποποίηση της ειρηνικής κατάστασης των πραγμάτων, θυγατέρα του Δία και της Θέμιδας, θεάς της δικαιοσύνης και αδελφή της Ευνομίας και της Δίκης, με τις οποίες αποτελούσαν τις Ώρες.

Από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία
----------------------------------

Οι Αρχαίοι Έλληνες πολύ συχνά ίδρυαν βωμούς προς αυτήν μετά το πέρας των εχθροπραξιών. Γνωστά της επίθετα ήταν τα: «Γλυκεία», «Βαθύπλουτος», «Πλουτοδότειρα» κ.ά. Ο Ευριπίδης και ο Αριστοφάνης παρουσιάζουν την Ειρήνη στα έργα τους ως φορέα της ευφορίας και του πλούτου. Η αντίστοιχη θεά για τους Ρωμαίους ήταν η Παξ (*Pax*), η λατινική εκδοχή της. Ένα πολύ γνωστό γλυπτό είναι το σύμπλεγμα του Κηφισόδοτου, πατέρα του Πραξιτέλη των αρχών του 4ου αιώνα π.Χ. που αναπαριστά την Ειρήνη να κρατά στην αγκαλιά της τον Πλούτο. Το γλυπτό ήταν στημένο στην Αγορά της Αθήνας, ενώ ρωμαϊκό αντίγραφό του υπάρχει στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου.

### Σύμφωνα με τον Ησίοδο

>  **[Θεογονία ] δεύτερον ἠγάγετο λιπαρὴν Θέμιν, ἣ τέκεν Ὥρας,**
> 
> 
> **Εὐνομίην τε Δίκην τε καὶ Εἰρήνην τεθαλυῖαν,**
> **αἵ τ᾽ ἔργ᾽ ὠρεύουσι καταθνητοῖσι βροτοῖσι,**
> **Μοίρας θ᾽, ᾗς πλείστην τιμὴν πόρε μητίετα Ζεύς,**
> **905 Κλωθώ τε Λάχεσίν τε καὶ Ἄτροπον, αἵ τε διδοῦσι**
> **θνητοῖς ἀνθρώποισιν ἔχειν ἀγαθόν τε κακόν τε.**
> **τρεῖς δέ οἱ Εὐρυνόμη Χάριτας τέκε καλλιπαρήους,**
> 
> 
> **Ὠκεανοῦ κούρη πολυήρατον εἶδος ἔχουσα...- Από Βικιθήκη - Ησίοδος, Θεογονία '**
> 
> 

>  *[Θεογονία] Δεύτερη πήρε σύζυγο τη λαμπερή τη Θέμιδα που γέννησε τις Ώρες,*
> 
> 
> *την Ευνομία, τη Δίκη και τη θαλερή Ειρήνη*
> *που των ανθρώπων των θνητών φροντίζουνε τα έργα,*
> *γέννησε και τις Μοίρες που ο συνετός ο Δίας τούς έδωσε τη μέγιστη τιμή,*
> *τη Λάχεση, την Άτροπο και την Κλωθώ που στους ανθρώπους*
> *δίνουν τους θνητούς και το καλό και το κακό να έχουν.*
> *Τρεις Χάριτες μ᾽ ωραία μάγουλα του γέννησε η Ευρυνόμη,*
> *η κόρη του Ωκεανού που ᾽χει όψη πολυέραστη,*
> 
> 
> 

  

### Σύμφωνα με τον Παυσανία

>  **[1. 8.2] μετὰ δὲ τὰς εἰκόνας τῶν ἐπωνύμων ἐστὶν ἀγάλματα θεῶν,**
> 
> 
> **Ἀμφιάραος καὶ Εἰρήνη φέρουσα Πλοῦτον παῖδα. ἐνταῦθα Λυκοῦργός τε κεῖται χαλκοῦς ὁ**
> **Λυκόφρονος καὶ Καλλίας, ὃς πρὸς Ἀρταξέρξην τὸν Ξέρξου τοῖς Ἕλλησιν,**
> **ὡς Ἀθηναίων οἱ πολλοὶ λέγουσιν, ......**
> 
> 
> **Από Βικιθήκη - Ἑλλάδος περιήγησις Παυσανίας , Ἀττικά -'**
> 
> 

>  *[1. 8.2] Ύστερα από τους ανδριάντες των επωνύμων, υπάρχουν*
> 
> 
> *αγάλματα θεών, του Αμφιάραου και της Ειρήνης, που*
> *κρατά τον Πλούτο βρέφος. Εκεί υπάρχει επίσης χάλκινος*
> *ανδριάντας του Λυκούργου, γιου του Λυκόφρονα, και του*
> *Καλλία, που, όπως λένε πολλοί Αθηναίοι, .......*
> 
> 
> 

### Σύμφωνα με τον Αριστοφάνη

>  **[Εἰρήνη] λαβὲ τὴν μάχαιραν· εἶθ᾽ ὅπως μαγειρικῶς**
> 
> 
> **σφάξεις τὸν οἶν. ΟΙ. ἀλλ᾽ οὐ θέμις. ΤΡ. τιὴ τί δή;**
> **ΟΙ. οὐχ ἥδεται δήπουθεν Εἰρήνη σφαγαῖς,**
> **1020οὐδ᾽ αἱματοῦται βωμός.**
> 
> 
> **Από Βικιθήκη - Αριστοφάνης - Εἰρήνη**
> 
> 

>  *[Εἰρήνη] Πιάσ᾽ το μαχαίρι εσύ και σα χασάπης*
> 
> 
> *σφάξε τ᾽ αρνί. ΥΠΗ. Δεν κάνει να το σφάξω.*
> *ΤΡΥ. Γιατί; ΥΠΗ. Δεν αγαπά σφαγές η Ειρήνη*
> 
> 
> *κι ούτε να χύνεται αίμα στο βωμό της.* 
> 
>

Απαρχές της λατρείας της Ειρήνης
--------------------------------

Για το πότε οι αρχαίοι Έλληνες άρχισαν να λατρεύουν την Ειρήνη ως θεά, υπάρχουν δύο γνώμες: Ο Πλούταρχος αναφέρει στον «Βίο του Κίμωνος» ότι οι Αθηναίοι έστησαν για πρώτη φορά βωμό της θεάς, έπειτα από τη νίκη τους στον Ευρυμέδοντα ποταμό. Οι Ισοκράτης και Κορνήλιος Νέπως γράφουν ότι ο βωμός της Ειρήνης στήθηκε για πρώτη φορά, ύστερα από τη νίκη του Τιμοθέου κατά των Λακεδαιμονίων κοντά στη Λευκάδα.

* Άρµα της θεάς Ειρήνης στο ανάγλυφο από ψαµµίτη στο στηθαίο. της Πύλης του Βραδεµβούργου, που σχεδιάστηκε από τον Bernhard Rode.Άρµα της θεάς Ειρήνης στο ανάγλυφο από ψαµµίτη στο στηθαίο. της Πύλης του Βραδεµβούργου, που σχεδιάστηκε από τον Bernhard Rode.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  *Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή*. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 47-48, τομ. 11.
2. ↑  Από Βικιθήκη - Ησίοδος, Θεογονία
3. ↑  Από Βικιθήκη - Ἑλλάδος περιήγησις Παυσανίας , Ἀττικά
4. ↑  Από Βικιθήκη - Αριστοφάνης - Εἰρήνη
5. ↑  *... ἐν δὲ τοῖς ψηφίσμασιν, ἃ συνήγαγε Κρατερός, ἀντίγραφα συνθηκῶν ὡς γενομένων κατατέτακται. φασὶ δὲ καὶ βωμὸν εἰρήνης διὰ ταῦτα τοὺς Ἀθηναίους ἱδρύσασθαι, καὶ Καλλίαν τὸν πρεσβεύσαντα τιμῆσι διαφερόντως ...* - Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι/Κίμων, 13.6

Δείτε επίσης
------------

* Ο μεγάλος αστεροειδής 14 Ειρήνη (14 Irene), που ανακαλύφθηκε το 1851, πήρε το όνομά του από τη μυθική αυτή θεότητα.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Θεότητες της ελληνικής μυθολογίας |
| --- |
|  |
| Πρωτογενείς  θεότητες | 
* Χάος
* Ανάγκη
* Χρόνος
* Έρως/Φάνης
* Γαία
* Ουρανός
* Πόντος/Θάλασσα
* Τάρταρος
* Αιθήρ
* Ημέρα
* Έρεβος
* Νυξ
* Οφίων
* Μοίρες
	+ Κλωθώ
	+ Λάχεσις
	+ Άτροπος
 |
|  |
| Τιτάνες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Τιτάνες | 
* Ωκεανός
* Υπερίων
* Κοίος
* Κρόνος
* Κρείος
* Ιαπετός
 |
|  |
| Τιτανίδες | 
* Τηθύς
* Ευρυφάεσσα
* Φοίβη
* Ρέα
* Μνημοσύνη
* Θέμις
* Διώνη
 |
|  |
| Υπεριονίδες | 
* Ήλιος
* Σελήνη
* Ηώς
 |
|  |
| Κοιωνίδες | 
* Λητώ
* Αστερία
 |
|  |
| Κρειονίδες | 
* Αστραίος
* Πάλλας
* Πέρσης
 |
|  |
| Ιαπετίδες | 
* Άτλας
* Προμηθεύς
* Επιμηθεύς
* Μενοίτιος
 |
|  |
| Ωκεανίδες | 
* Μήτις
 |

 |
|  |
| Ολύμπιοιθεοί | 

|  |  |
| --- | --- |
| Δωδεκάθεον | 
* Ζευς
* Ήρα
* Ποσειδών
* Δημήτηρ
* Αφροδίτη
* Απόλλων
* Άρης
* Άρτεμις
* Αθηνά
* Ήφαιστος
* Ερμής
* Διόνυσος/Εστία
 |
|  |
| Θεοί | 
* Ηρακλής
* Ασκληπιός
* Έρως
* Ίρις
* Ήβη
* Ειλείθυια
* Ενυώ
* Φόβος
* Δείμος
* Παν
* Αρμονία
* Γανυμήδης
* Παιάν
 |
|  |
| Μούσες | 
* Καλλιόπη
* Κλειώ
* Ερατώ
* Ευτέρπη
* Μελπομένη
* Πολύμνια
* Τερψιχόρη
* Θάλεια
* Ουρανία
 |
|  |
| Χάριτες | 
* Αγλαΐα
* Ευφροσύνη
* Θάλεια
 |
|  |
| Ώρες | 
* Δίκη
* Ευνομία
* Ειρήνη
* Θαλλώ
* Αυξώ
* Καρπώ
 |
|  |
| Στυκτίδες | 
* Νίκη
* Κράτος
* Βία
* Ζήλος
 |

 |
|  |
| Θαλάσσιες θεότητες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Θεοί | 
* Ποσειδών
* Τρίτων
* Ωκεανός
* Τηθύς
* Πόντος/Θάλασσα
* Νηρεύς
* Γλαύκος
* Πρωτεύς
* Φόρκυς
* Κητώ
 |
|  |
| Ωκεανίδες | 
* Ασία
* Διώνη
* Δωρίς
* Ευρυνόμη
* Μήτις
* Νέμεσις
* Πλειόνη
* Τύχη
 |
|  |
| Νηρηίδες | 
* Αμφιτρίτη
* Θέτις
* Γαλάτεια
 |
|  |
| Ποταμοί | 
* Αχελώος
* Ασωπός
* Ενιπεύς
* Σκάμανδρος
 |

 |
|  |
| Χθόνιες θεότητες | 

|  |  |
| --- | --- |
| Θεοί | 
* Άδης
* Περσεφόνη
* Γαία
* Δημήτηρ
* Εκάτη
 |
|  |
| Ερινύες | 
* Αληκτώ
* Τισιφόνη
* Μέγαιρα
 |
|  |
| Γήινες | 
* Εκατόγχειρες
* Κύκλωπες
* Γίγαντες
* Κορύβαντες
* Μελιάδες
* Τελχίνες
* Τυφών
 |
|  |
| Άλλοι θεοί | 
* Ίακχος
* Τροφώνιος
* Τριπτόλεμος
* Ορφεύς
* Μίνως
* Αιακός
* Ραδάμανθυς
 |

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 15566717
* GND: 118845756

 |

 |