Ο ***Codex Alimentarius*** (λατινικός κώδικας τροφίμων) είναι μια συλλογή διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων, κωδίκων πρακτικής, κατευθυντήριων γραμμών και άλλων συστάσεων σχετικά με τα τρόφιμα , την παραγωγή τροφίμων και την ασφάλεια των τροφίμων .

Ασφάλεια τροφίμων
Το όνομά του προέρχεται από τον Codex Alimentarius Austriacus. Τα κείμενά του αναπτύσσονται και διατηρούνται από την **Επιτροπή *Codex Alimentarius*** , που ιδρύθηκε στις αρχές Νοεμβρίου του 1961 από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ενώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) τον Ιούνιο 1962 και πραγματοποίησε την πρώτη σύνοδό του στη Ρώμη τον Οκτώβριο του 1963. Οι κύριοι στόχοι της Επιτροπής είναι η προστασία της υγείας των καταναλωτών και η διασφάλιση δίκαιων πρακτικών στο διεθνές εμπόριο τροφίμων. Ο Codex Alimentarius αναγνωρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου ως διεθνές σημείο αναφοράς για την επίλυση διαφορών σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία των καταναλωτών.

Από το 2012, υπήρχαν 186 μέλη της Επιτροπής Codex Alimentarius: 186 χώρες μέλη και ένας οργανισμός μέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Υπήρχαν 215 παρατηρητές του Κώδικα: 49 διακυβερνητικοί οργανισμοί , 150 μη κυβερνητικές οργανώσεις και 16 οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών .

Πεδίο εφαρμογής
---------------

Ο Codex Alimentarius καλύπτει όλα τα τρόφιμα, είτε αυτά έχουν υποστεί επεξεργασία, είτε είναι ακατέργαστα. Εκτός από τα πρότυπα για συγκεκριμένα τρόφιμα, ο Codex Alimentarius περιέχει γενικά πρότυπα που καλύπτουν θέματα όπως η επισήμανση των τροφίμων , η υγιεινή των τροφίμων , τα πρόσθετα τροφίμων και τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων και οι διαδικασίες για την αξιολόγηση της ασφάλειας των τροφίμων που προέρχονται από τη σύγχρονη βιοτεχνολογία. Περιέχει επίσης κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση των επίσημων, δηλ. Κυβερνητικών συστημάτων επιθεώρησης και πιστοποίησης εισαγωγής και εξαγωγής για τα τρόφιμα.

Ο Codex Alimentarius δημοσιεύεται στις έξι επίσημες γλώσσες των Ηνωμένων Εθνών : αραβικά , κινέζικα , αγγλικά , γαλλικά , ισπανικά και ρωσικά. Δεν είναι διαθέσιμα όλα τα κείμενα σε όλες τις γλώσσες.

Γενική αναφορά
--------------

* Επισήμανση των τροφίμων (γενικό πρότυπο, κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διατροφική επισήμανση)
* Πρόσθετα τροφίμων (γενικό πρότυπο συμπεριλαμβανομένων εξουσιοδοτημένων χρήσεων, προδιαγραφές για χημικά προϊόντα τροφίμων)
* Οι μολυσματικές ουσίες στα τρόφιμα (γενικό πρότυπο, ανοχές για συγκεκριμένους ρύπους, συμπεριλαμβανομένων των ραδιονουκλεϊδίων , των αφλατοξινών και άλλων μυκοτοξινών )
* Υπολείμματα φυτοφαρμάκων και κτηνιατρικών χημικών ουσιών στα τρόφιμα
* Διαδικασίες εκτίμησης κινδύνου για τον προσδιορισμό της ασφάλειας των τροφίμων που προέρχονται από βιοτεχνολογία ( τροποποιημένα με DNA φυτά, τροποποιημένοι με DNA μικροοργανισμοί , αλλεργιογόνα )
* Υγιεινή τροφίμων (γενικές αρχές, κώδικες υγιεινής πρακτικής σε συγκεκριμένες βιομηχανίες ή εγκαταστάσεις επεξεργασίας τροφίμων, κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση του συστήματος ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμου σημείου ελέγχου ή συστήματος HACCP )
* Μέθοδοι ανάλυσης και δειγματοληψίας

Ειδικά πρότυπα
--------------

* Προϊόντα κρέατος (νωπά, κατεψυγμένα, μεταποιημένα κρέατα και πουλερικά )
* Ψάρια και προϊόντα αλιείας (θαλάσσια, γλυκά ύδατα και υδατοκαλλιέργειες )
* Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα
* Τρόφιμα για ειδικές διατροφικές χρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των βρεφικών τροφών και των παιδικών τροφών )
* Νωπά και μεταποιημένα λαχανικά , φρούτα και χυμοί φρούτων
* Σιτηρά και παράγωγα προϊόντα, αποξηραμένα όσπρια
* Λίπη, έλαια και παράγωγα προϊόντα όπως η μαργαρίνη
* Διάφορα προϊόντα διατροφής ( σοκολάτα , ζάχαρη , μέλι , μεταλλικό νερό )

Διαμάχη
-------

Η διαμάχη σχετικά με τον Codex Alimentarius σχετίζεται με την αντίληψη ότι αποτελεί υποχρεωτικό πρότυπο για την ασφάλεια των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωμάτων βιταμινών και ανόργανων συστατικών. Οι υποστηρικτές του Codex Alimentarius υποστηρίζουν ότι αποτελεί πρότυπο αναφοράς για τα τρόφιμα και ότι δεν υπάρχει καμία υποχρέωση των χωρών να υιοθετήσουν τα πρότυπα του Codex ως μέλη είτε του Codex είτε οποιασδήποτε άλλης διεθνούς εμπορικής οργάνωσης. Από την άποψη των αντιπάλων της, ωστόσο, μία από τις κύριες αιτίες ανησυχίας είναι ότι ο Codex Alimentarius αναγνωρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου ως διεθνές πρότυπο αναφοράς για την επίλυση διαφορών σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία των καταναλωτών. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η χρήση του Codex Alimentarius κατά τις διεθνείς διαφορές δεν αποκλείει τη χρήση άλλων αναφορών ή επιστημονικών μελετών ως απόδειξη της ασφάλειας των τροφίμων και της προστασίας των καταναλωτών. [ *παραπομπή που απαιτείται* ]

Έχει αναφερθεί ότι το 1996 η γερμανική αντιπροσωπία υπέβαλε πρόταση για τη μη πώληση βοτάνων, βιταμινών ή ανόργανων συστατικών για προληπτικούς ή θεραπευτικούς λόγους και ότι τα συμπληρώματα πρέπει να αναταξινομηθούν ως φάρμακα. Η πρόταση συμφωνήθηκε, αλλά οι διαμαρτυρίες σταμάτησαν την εφαρμογή της. [7] Η 28η Σύνοδος της Επιτροπής του Codex Alimentarius στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε 4-5 Ιουλίου 2005. Μεταξύ των πολλών θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν οι *κατευθυντήριες γραμμές για τη βιταμίνη και Μέταλλα συμπληρώματα διατροφής* , οι οποίες υιοθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ως νέες γενικές κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια: Οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν ότι "οι άνθρωποι πρέπει ... να ενθαρρύνονται να επιλέγουν μια ισορροπημένη διατροφή από τα τρόφιμα πριν εξετάσουν οποιοδήποτε συμπλήρωμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών. όπου οι καταναλωτές θεωρούν ότι η διατροφή τους χρειάζεται συμπληρώματα, τα συμπληρώματα βιταμινών και ανόργανων συμπληρωμάτων συμπληρώνουν την καθημερινή διατροφή. "[10] Το κείμενο αυτό αποτέλεσε αντικείμενο σημαντικής διαμάχης μεταξύ των υποστηρικτών των συμπληρωμάτων  διατροφής. Πολλές χώρες ρυθμίζουν τέτοιες ουσίες όπως τα θεραπευτικά προϊόντα ή τα φαρμακευτικά προϊόντα ή κάποια άλλη κατηγορία, χωρίς να απαιτείται να αποδειχθούν ιατρικά χρήσιμα. [ *παραπομπή που απαιτείται* ]Το κείμενο δεν αποσκοπεί στην απαγόρευση των συμπληρωμάτων, αλλά τους επιβάλλει στις απαιτήσεις επισήμανσης και συσκευασίας, θέτει κριτήρια για τον καθορισμό μέγιστων και ελάχιστων επιπέδων δοσολογίας και απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα κατά τον προσδιορισμό των πηγών συστατικών. Η « Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εφάρμοσαν αυτά τα κριτήρια με "σήμανση για να σταματήσει η υπερδοσολογία των καταναλωτών σε συμπληρώματα διατροφής με βιταμίνες και ανόργανα συστατικά". Η Επιτροπή του Codex Alimentarius (CAC) δήλωσε ότι οι Κατευθυντήριες Γραμμές καλούν "την επισήμανση που περιέχει πληροφορίες σχετικά με τα μέγιστα επίπεδα κατανάλωσης βιταμινών και ανόργανων συμπληρωμάτων διατροφής". Ο ΠΟΥ δήλωσε επίσης ότι οι κατευθυντήριες γραμμές «εξασφαλίζουν ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν επωφελείς επιπτώσεις στην υγεία από βιταμίνες και μέταλλα».

Το 2004, παρατηρήθηκαν ομοιότητες μεταξύ της οδηγίας της ΕΕ για τα συμπληρώματα διατροφής και των κατευθυντηρίων γραμμών του Codex Alimentarius για τα συμπληρώματα βιταμινών και ανόργανων συστατικών ». Πρόσθετη διαμάχη εκφράστηκε από υποστηρικτές οικολογικά και κοινωνικά βιώσιμων συστημάτων γεωργίας και τροφίμων, όπως το κίνημα Slow Food , μολονότι το κίνημα Slow Food έχει ευθυγραμμιστεί περισσότερο με την ΕΕ. Επιπλέον, το Μανιφέστο για το Μέλλον των Τροφίμων ανέφερε ότι «οι γραφειοκρατίες όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο Codex Alimentarius έχουν κωδικοποιήσει πολιτικές σχεδιασμένες να εξυπηρετούν τα συμφέροντα της παγκόσμιας αγροτοβιομηχανίας πάνω από όλα, υπονομεύοντας τα δικαιώματα των αγροτών και των καταναλωτών ».

Δείτε επίσης
------------

* Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων

* Τρόφιμο
* HACCP
* Food Act 2014
* New Zealand Food Safety Authority

Παραπομπές
----------

1. ↑  Food and Agriculture Organization of the United Nations website. Accessed 6 September 2012.
2. ↑   Αρχειοθετήθηκε 2017-11-14 στο Wayback Machine. Codex timeline from 1945 to the present
3. 1 2  Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures World Trade Organization. Accessed 3 September 2008.
4. 1 2  Third Edition. Published in 2006 by the World Health Organization and the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Accessed 3 September 2008.
5. ↑  «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2018.
6. ↑   Αρχειοθετήθηκε 2017-11-28 στο Wayback Machine. FAO and WHO. 1999. Retrieved 6 September 2012. Understanding Codex is available in English, French, Spanish, Arabic, Chinese and Russian version.
7. ↑   Published 14 September 2002. Accessed 2 August 2008
8. ↑  [[ 41e.pdf|Codex Alimentarius Commission 28th Session, FAO Headquarters, Rome, Italy, 4-9 July, 2005. Official report.]][*permanent dead link*]
9. 1 2  Codex Guidelines for Vitamin and Mineral Food Supplements
10. 1 2   United Nations News Centre. 11 July 2005. Retrieved 17 September 2012.
11. ↑  Rose Shepherd (29 February 2004)  The Observer, Guardian UK. Retrieved 17 September 2012.
12. ↑   *Slow Food International*.
13. ↑   Slow Food gratefully acknowledges funding support from the European Commission."
14. ↑  The International Commission on the Future of Food and Agriculture (July 15, 2003). "Manifesto on the Future of Food" (PDF). Archived from the original on June 2, 2005.