Ο **Έρβιν Χέλμχεν** (γερμανικά-αγγλικά: *Erwin Helmchen*, 10 Μαΐου 1907 – 8 Ιουνίου 1981) ήταν Γερμανός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως επιθετικός. Έχοντας σημειώσει τουλάχιστον 987 τέρματα σε 578 επίσημους αγώνες είναι ο παίκτης με τα περισσότερα γκολ στην καταγεγραμμένη ιστορία του επαγγελματικού ποδοσφαίρου σύμφωνα με την *Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation* (RSSSF). Είναι επίσης ο πιο παραγωγικός σκόρερ όλων των εποχών έχοντας την υψηλότερη αναλογία γκολ ανά αγώνα (1,71), ενώ είναι αυτός που έχει πετύχει τα περισσότερα χατ τρικ σε επίσημους αγώνες με τουλάχιστον 141.

Καριέρα σε συλλόγους
--------------------

Ο Χέλμχεν γεννήθηκε στο Κότμπους της Κάτω Λουσατίας και έμαθε τα βασικά του ποδοσφαίρου στη Μπράντεμπουργκ Κότμπους (*FV Brandenburg Cottbus*, σημερινό όνομα *BSV Cottbus-Ost* ), μικρό τοπικό σύλλογο που αγωνίζονταν σε μία από τις τότε επτά περιφερειακές ενώσεις του Νοτιοανατολικού Γερμανικού Πρωτάθληματος (*Südostdeutsche Fußball Meisterschaft*). Την πρώτη του χρονιά αγωνίστηκε στο πρωτάθλημα τοπικού επιπέδου και τα επόμενα τρία αντίστοιχα με τη δεύτερη εθνική κατηγορία της Γερμανίας. Με την ομάδα του Κότμπους, ο νεαρός επιθετικός ξεκίνησε την καριέρα του σε ηλικία 17 ετών και κέρδισε τους πρώτους περιφερειακούς τίτλους το 1927 και το 1928. Τη σεζόν 1925–26 σημείωσε 49 γκολ σε 21 αγώνες πρωταθλήματος που συμμετείχε, με την ομάδα να πετυχαίνει συνολικά 78, ενώ στον αγώνα με την Βικτόρια Φερστ (*Viktoria Forst*, 11–3) σημείωσε για πρώτη φορά 7 γκολ. Συμμετείχε με το σύλλογο στους τελικούς του πρωταθλήματος της Νοτιοανατολικής Γερμανίας, αλλά οι ομάδες που εκπροσωπούσαν την Κεντρική Σιλεσία ήταν η κυρίαρχη δύναμη. Το 1928 εντάχθηκε στη ΠΣΦ Κέμνιτς (ομάδα της τοπικής αστυνομίας) και μετακόμισε στη Δυτική Σαξονία και στο αντίστοιχο περιφερειακό πρωτάθλημα.

Ο εντυπωσιακά ικανός σκόρερ σημείωσε στα πέντε πρώτα χρόνια 213 γκολ στους αγώνες του περιφερειακού πρωταθλήματος, ενώ το 1930–31 κέρδισε και τον πρώτο από τους τρεις συνεχόμενους τίτλους του πρωταθλήματος της  Νοτιοδυτικής Σαξονίας. Η ομάδα δεν ήταν από τις ισχυρές της περιφέρειας αλλά η προσθήκη του ικανού επιθετικού Βάλτερ Βεγκελ (*Walter Weggel*) άλλαξε την πορεία της ομάδας και έδωσε επιπλέον δυνατότητες στο Χέλμχεν. Δεν χαρακτηρίζοταν από ιδιαίτερη τεχνική, ταχύτητα ή φινέτσα, αλλά διέθετε εξαιρετικά δυνατό και εύστοχο σουτ από οποιασδήποτε απόσταση, το οποίο χρησιμοποίησε σε κάθε ευκαιρία. 
Κατά τα έτη 1931 έως 1933 ο Χέλμχεν κατάφερε να προχωρήσει στους τελικούς του πρωταθλήματος της Κεντρικής Γερμανίας με το σύλλογό του. Στη δεύτερη προσπάθεια το 1932, κέρδισε το Πρωτάθλημα Κεντρικής Γερμανίας (*Gauliga Mitteldeutsche*) με νίκη στον τελικό με 3–2 με αντίπαλο τη Δρέσδη ΣΚ (*Dresdner SC*). Στο πρωτάθλημα ο Χέλμχεν είχε σημειώσει 51 γκολ, επίδοση που είναι το ατομικό του ρεκόρ, 73 σε 29 επίσημους αγώνες και συνολικά 120 γκολ σε 53 επίσημους και φιλικούς αγώνες για τη σεζόν 1931–32. Στον πρώτο γύρο των τελικών του εθνικού πρωταθλήματος ο Χέλμχεν σημείωσε τέσσερα γκολ στον αγώνα με την *Beuthen 09* (5–1) αλλά στο δεύτερο γύρο μόνο ένα απέναντι στη μελλοντική (και για πρώτη φορά πρωταθλήτρια) Μπάγερν Μονάχου μετά από ήττα 2–3 στη Λειψία στις 22 Μαΐου 1932.

Η εποχή της δημιουργίας της Γκαουλίγκα (*Gauliga*, αναδιάρθρωση σε 16 περιφέρειες σε επίπεδο πρώτης κατηγορίας γερμανικού πρωταθλήματος και απαγόρευση του επαγγελματισμού) άρχισε με τον σύλλογό του στην πρώτη του σεζόν 1933–34 στη δεύτερη θέση του πρωταθλήματος πίσω από τη Δρέσδη και τον ίδιο πρώτο σκόρερ με 44 τέρματα, τελευταία από τις έξι συνολικά φορές που σημείωσε πάνω από 40 γκολ πρωταθλήματος. Στις 16 Ιουνίου 1934, σε φιλικό αγώνα με αντίπαλο τους Ισπανούς πρωταθλητές του 1932 Ρεάλ Μαδρίτης με τον «θαυματουργό τερματοφύλακα» Ρικάρδο Θαμόρα, ο Χέλμχεν σημείωσε τρία γκολ στο τελικό 5–2, γεγονός που προκάλεσε μεγάλη εντύπωση. Ήταν η μία από τις δύο ήττες της Ρεάλ στη περιοδεία της στη χώρα σε έξι συναντήσεις. Στα πρωταθλήματα του 1934–35 και του 1935–36 ο Χέλμχεν κέρδισε με την ΠΣΦ Κέμνιτς δύο τίτλους πρωταθλήματος της Γκαουλίγκα Σάτσχεν που συμμετείχε. Ο τελικός της πρώτης χρονιάς ήταν συγκλονιστικός με τη νίκη της Κέμνιτς με 6–5 επί της Δρέσδης και το Χέλμχεν να σημειώνει πέντε γκολ χαρίζοντας τον τίτλο στην ομάδα του. Στους τελικούς του γερμανικού πρωταθλήματος, επιβεβαίωσε τις ικανότητές του: τη σεζόν του 1935 η Κέμνιτς κέρδισε τους τρεις πρώτους αντιπάλους της και απέτυχε μόνο στις 2 Ιουνίου στο Ντίσελντορφ στους αγώνες νοκ άουτ με 2–3 στον αγώνα με νικήτρια τη  Σάλκε, «αγαπημένη» ομάδα του καθεστώτος. Και τα δύο γκολ σημείωσε ο Χέλμχεν. Στους τελικούς του 1936 οι Σάξονες συνάντησαν τη Σάλκε στη φάση των ημιτελικών. Στο πρώτο σκέλος στις 26 Απριλίου, η Κέμνιτς επικράτησε στο Ντόρτμουντ με 3–2 με δύο γκολ του Χέλμχεν. Στο δεύτερο παιχνίδι στις 17 Μαΐου, η Σάλκε στη Δρέσδη νίκησε με 2–1 (το μοναδικό γκολ των ηττημένων από το Χέλμχεν ), αλλά με χειρότερη διαφορά τερμάτων η Κέμνιτς έμεινε εκτός τελικού. Με συνολικά 10 γκολ, ο Χέλμχεν ήταν πρώτος σκόρερ του εθνικού πρωταθλήματος.

Ήταν δεύτερος με την ομάδα του τη σεζόν 1936–37 και τερμάτισε τρίτος στη Σαξονία το 1938 και το 1941, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό για να κάνει μια άλλη είσοδο στον τελικό γύρο του γερμανικού πρωταθλήματος. Το 1940–41 και 1941–42, η ομάδα ενισχύθηκε με το βασικό κεντρικό επιθετικό της εθνικής ομάδας και μεγάλο σκόρερ Ερνστ Βιλιμόφσκι αλλά η πορεία της ομάδας δεν ήταν αξιοσημείωτα ανοδική. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ο Χέλμχεν συμμετείχε στα θερινά τουρνουά κατακτώντας δύο από αυτά (1940, 1943) και σημειώνοντας 54 τέρματα σε 24 αγώνες. Σε αγώνα στις 17 Νοεμβρίου 1940 υπέστη κάταγμα αστραγάλου και έχασε τέσσερις μήνες ενεργού δραστηριότητας. Μετά τον αγώνα στις 3 Μαρτίου 1942 με την ΡΜ Λειψία τιμωρήθηκε για αντιαθλητική 
συμπεριφορά για πέντε μήνες.

Μετά τον πόλεμο ο Χέλμχεν ξεκίνησε επίσης στο Κέμνιτς με τη διάλυση των προηγούμενων αθλητικών συλλόγων και τη δημιουργία χαλαρά οργανωμένων αθλητικών κοινοτήτων, οι οποίες αρχικά είχαν μόνο τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε διοργανώσεις σε τοπικό επίπεδο. Ο σύλλογος που δραστηριοποιήθηκε ήταν η νέα του ομάδα Κέμνιτσερ ΦΚ (*SG Chemnitz Nord* ) και συμμετείχε στο πρωτάθλημα της περιοχής του Κέμνιτς από το 1945–46 (αντίστοιχη με τη δεύτερη κατηγορία εθνικού πρωταθλήματος). Η ομάδα κατέλαβε την πρώτη θέση το 1947 και την τρίτη το 1948. Τη σεζόν 1948–49, ήταν πρώτη στο τοπικό πρωτάθλημα, αλλά ηττήθηκε σε τρεις αγώνες πλέι οφ που ήταν απαραίτητοι για το πρωτάθλημα της περιοχής. Ο 41χρονος Χέλμχεν διακρίθηκε ως σκόρερ (εκτός από το ρόλο του ως προπονητή που είχε αναλάβει από το 1949) με 71 γκολ πρωταθλήματος σε τρεις χρονιές και κλήθηκε επίσης στις 23 Ιανουαρίου 1949 στο παιχνίδι επιλογής της Σαξονίας απέναντι στην επιλογή του Βερολίνου. Σημείωσε τα τελευταία γκολ στον φθινοπωρινό γύρο του 1949–50 με την ομάδα του κρατιδίου της Σαξονίας, η οποία είχε πλέον μετονομαστεί επίσημα ως «Βόρειο Κέμνιτς» (*BSG Fewa Chemnitz* ), πριν μετακομίσει στο Σλέσβιχ-Χόλσταϊν καθώς κέρδισε το ανεπίσημο πρωτάθλημα. Από τον Φεβρουάριο του 1950 αγωνίστηκε στην Λίμπεκ ως παίκτης-προπονητής στο πρωτάθλημα πρώτης κατηγορίας του βορά (*Oberliga Nord*), χωρίς να πετύχει τη σωτηρία της ομάδας. Την επόμενη σεζόν 1950–51 ο 44χρονος Χέλμχεν κέρδισε το πρωτάθλημα στο κρατίδιο Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, αλλά απέτυχε στους αγώνες ανόδου στην πρώτη κατηγορία. Το 1951–52 κέρδισε και πάλι το πρωτάθλημα με τη Λίμπεκ μόνο με την ιδιότητα του προπονητή, αλλά η επιστροφή στην *Oberliga Nord* δεν ήταν επιτυχής ούτε στη δεύτερη προσπάθεια. Στο αποχαιρετιστήριο παιχνίδι στις 23 Ιουνίου 1951 ανάμεσα στη Λίμπεκ και στη *TB Harburg* (3–2) ο Χέλμχεν σημείωσε ένα γκολ.

Επίλεκτες ομάδες και εθνική
---------------------------

Από το 1928 ο Χέλμχεν διακρίθηκε ιδιαίτερα στη διοργάνωση του εθνικού κυπέλλου των ομάδων της Κεντρικής Γερμανίας (Ράιχσμπουντ Ποκάλ, *Reichsbundpokal*), όπου συμμετείχαν επίλεκτες ομάδες. Στις 13 Οκτωβρίου 1929, σημείωσε τέσσερα γκολ στη νίκη με 5–2 της Σαξονίας στο Μαγδεμβούργο με αντίπαλο την επίλεκτη Νότιας Γερμανίας. Με την επιλογή της Σαξονίας κέρδισε το Κύπελλο της χρονιάς 1935–36. Στον πρώτο τελικό αγώνα την 1η Μαρτίου 1936, σημείωσε δύο τέρματα στο παιχνίδι με αντίπαλο τη επίλεκτη Νοτιοδυτικής Γερμανίας που έληξε με ισοπαλία 2–2 μετά από παράταση. Στην επανάληψη, η Σαξονία υπερίσχυσε με 9–0 με άλλα δύο γκολ του Χέλμχεν. Με συνολικά 10 γκολ ήταν ο κορυφαίος σκόρερ σε αυτή τη διοργάνωση.

Ήταν με την επίλεκτη ομάδα της Σαξονίας σε δύο άλλους τελικούς, το 1937 και το 1940 που τελικά χάθηκαν. Στις 30 Ιουνίου 1940, ήταν αρχηγός της ομάδας με αντίπαλο τη Βαυαρία χωρίς επιτυχία. Στη διοργάνωση του 1939–40 ήταν επίσης ο πρώτος σκόρερ με 9 γκολ. Μεταξύ 1933 και 1942 που διοργανώθηκε το Κύπελλο σημείωσε συνολικά 26 γκολ σε 21 αγώνες επιλογής και ήταν πρώτος στην κατάταξη. Ο Χέλμχεν έπαιξε πάνω από 100 φορές στις ομάδες επιλογών της πόλης και της Σαξονίας.

Η εξαιρετική του απόδοση στους τελικούς το 1935 και το 1936 για το γερμανικό πρωτάθλημα - 16 παιχνίδια συνολικά από το 1932 έως το 1936 με 23 γκολ- και τις επιτυχίες του με τη Σαξονία στο Κύπελλο - η αντιμετώπιση για την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου από τον προπονητή της Εθνικής Γερμανίας, Ότο Νερτζ (*Otto Nerz*, 1926–36) και τον Σεπ Χέρμπεργκερ (*Sepp Herberger*, 1936–42) προκαλεί εντύπωση. Κλήθηκε και ήταν μέλος της ομάδας χωρίς να αγωνιστεί στις 24 Μαΐου 1931 στη συντριβή με 0–6 με αντίπαλο την ισχυρή τότε Εθνική Αυστρίας. Συνολικά αγωνίστηκε σε έξι ανεπίσημους αγώνες (με βάση τους κανόνες της FIFA) και σημείωσε ισάριθμα τέρματα από το 1928 έως το 1937: το 1928 με αντίπαλο την επίλεκτη Νότιας Βαυαρίας (3–1), το 1932 με την Έβερτον (2–3), το 1933 τη Ρέιντζερς Γλασκώβης (2–3), το 1936 με την επίλεκτη Κεντρικού Ρήνου 1936 (6–1) και το 1937 εναντίον της Μάντσεστερ Σίτι (3–2) και τη επίλεκτη Γκάου Μπράντεμπουργκ (3–2). Ωστόσο, δεν συμμετείχε σε κανέναν από τους επίσημους αγώνες της εθνικής ομάδας, με αναφορές όπως για τραυματισμούς, κακή φόρμα, κακή τεχνική ή θεωρίες για κακή εντύπωση στις προπονήσεις ή αδιαφορία να αγωνιστεί. Το ιστορικό περιοδικό *Kicker* άσκησε έντονη κριτική το 1941 για τη μη αξιοποίησή του σε εθνικό επίπεδο.

Μετά το ποδόσφαιρο
------------------

Έχοντας μετακομίσει στο Κίελο το 1952, ο Χέλμχεν εργαζόταν στο τμήμα προμήθειας εξοπλισμού στο Υπουργείο Εσωτερικών και ήταν προπονητής της ΦφΜ Φρίντριχσορτ (*SV Friedrichsort*), σύλλογο στην περιοχή του Κιέλου μέχρι το 1956. Έζησε με τη σύζυγό του Έρνα σε ένα σπίτι στο Κίελο μέχρι το θάνατό του στις 8 Ιουνίου 1981, όπου επίσης είναι θαμμένος. Η επιθυμία που είχε εκφράσει ήταν να θέλει να αναπαυθεί κάτω από το έδαφος του «Σταδίου της Gellertstrasse» του Κέμνιτς (κατασκευάστηκε το 1932–34) εκπληρώθηκε συμβολικά στις 8 Σεπτεμβρίου 2001. Εκείνη την ημέρα η Χόλσταϊν Κίελ και η Κέμνιτσερ συναντήθηκαν στη *Regionalliga Nord* για το πρώτο τους πρωτάθλημα. Το κλαμπ των οπαδών της ομάδας *Clubsurfer* στη συνέχεια ξεκίνησε την εκστρατεία *Rasen für Erwin* (γρασίδι για τον Έρβιν), στην οποία ένα κομμάτι χλοοτάπητα από το γηπέδο ποδοσφαίρου του Κέμνιτς κόπηκε και τοποθετήθηκε στον τάφο του στο Κίελο.

Ο Χέλμχεν αναγνωρίζεται ως ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στη Γερμανία, παρά το γεγονός ότι η καριέρα του ήταν μακριά στο παρελθόν και δεν αγωνίστηκε σε μεγάλες ομάδες με δεδομένη την έλλειψη οικονομικού κινήτρου. Οι σύλλογοι που αγωνίστηκε είναι στη σημερινή εποχή ουσιαστικά άγνωστοι. Μετά τη διαίρεση της Γερμανίας το 1949, ο Χέλμχεν μετακόμισε από την Ανατολική στη Δυτική Γερμανία με το σχηματισμό της  ΟΔΓ και της ΛΔΓ, όπου έζησε μέχρι το θάνατό του. Καθώς απομακρύνθηκε από το ποδόσφαιρο στα μέσα της δεκαετίας του 1950, έφυγε από τη (δυτική) γερμανική ποδοσφαιρική μνήμη με τα χρόνια. Οι προπολεμικές επιτυχίες του, δεν διερευνήθηκαν καν στη ΛΔΓ και αρχεία δεν μεριμνήθηκε να διατηρηθούν, αν και στοιχεία συνεχίζουν να υπάρχουν. Η γερμανική εφημερίδα Ντι Βελτ (Die Welt) το 2005 ανέφερε ότι αυτός θα έπρεπε να ονομάζεται ως «ο βομβαρδιστής του έθνους» και όχι ο Γκερντ Μίλερ. Το 2021 η RSSSF ανέδειξε το Χέλμχεν ως τον μεγαλύτερο σκόρερ στην ποδοσφαιρική ιστορία σε επίσημους αγώνες με τουλάχιστον 987 τέρματα και συμπεριλαμβανoμένων και των 345 φιλικών αγώνων το γενικό σύνολο είναι τουλάχιστον 1.610 γκολ, το τρίτο υψηλότερο στην ιστορία. Είναι επίσης δεύτερος σκόρερ των πρωταθλημάτων όλων των εποχών με 720 τέρματα. Από αυτά, σύμφωνα με την εκτίμηση της IFFHS, τα 713 έχουν σημειωθεί σε αγώνες πρωταθλήματος επιπέδου πρώτης κατηγορίας. Έχοντας σημειώσει τουλάχιστον 667 γκολ με την ΠΣΦ Κέμνιτς σε επίσημους αγώνες ήταν πρώτος και σε αυτό τον τομέα μέχρι το 2021, ενώ έχει σημειώσει 7 ή περισσότερα γκολ σε 5 επίσημους αγώνες (δύο φορές από 8 γκολ και τρεις φορές από 7 γκολ). Ήταν ο πρώτος σκόρερ στην ιστορία της Γκαουλίγκα (1933–44) στα χρόνια ύπαρξής της. 
Σύμφωνα με άρθρο της *Schleswig-Holsteinische Volkszeitung* (23 Ιουνίου 1951) σημείωσε 2.120 γκολ σε πάνω από 1.300 παιχνίδια (με 415 πέναλτι). Θα πρέπει να θεωρείται αρκετά πιθανό ότι τέρματα σε ομάδες νέων συμπεριλαμβάνονται σε αυτό τον αριθμό. Η παραγωγικότητά του, όπως αυτή εκφράζεται με την αναλογία γκολ ανά αγώνα είναι συνολικά η μεγαλύτερη στην ιστορία (1,71 για τους επίσημους αγώνες και 1,72 για το σύνολο).

Στατιστικά στοιχεία καριέρας
----------------------------

| Ομάδα | Περίοδος | Επίσημοιαγώνες | Φιλικοίαγώνες | Σύνολο |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| αγώνες | γκολ | αγώνες | γκολ | αγώνες | γκολ |
| Μπράντεμπουργκ Κότμπους | 1924—1928 | 69+ | 104+ | 16 | 30 | 85+ | 134+ |
| ΠΣΦ Κέμνιτς | 1928—1945 | 339+ | 667+ | 274 | 474 | 613+ | 1.141+ |
| Κέμνιτσερ ΦΚ | 1945—1949 | 60+ | 82+ | 46 | 72 | 106+ | 154+ |
| ΦφΜ Λίμπεκ | 1949—1951 | 18 | 17 | 8 | 3 | 26 | 20 |
| Επίλεκτη Κάτω Λουσατίας | 1925—1927 | 4 | 4 | - | - | 4 | 4 |
| Επίλεκτη Νοτιανατολικής Γερμανίας | 1927—1928 | 4 | 6 | - | - | 4 | 6 |
| Επίλεκτη Κεντρικής Γερμανίας | 1928—1933 | 17 | 26 | - | - | 17 | 28 |
| Επίλεκτη Σαξονίας | 1933—1949 | 34 | 42 | - | - | 34 | 42 |
| Επίλεκτη Κότμπους | 1925—1927 | 3 | 5 | 2 | 2 | 5 | 7 |
| Επίλεκτη Κέμνιτς | 1928—1946 | 25 | 28 | 3 | 4 | 28 | 32 |
| Επίλεκτη Λειψίας | 1934 | 1 | 0 | - | - | 1 | 0 |
| Επίλεκτη Πρωταθλήματος | 1940 | 1 | 1 | - | - | 1 | 1 |
| Γερμανία | 1928—1937 | 3 | 5 | 3 | 1 | 6 | 6 |
| Σύνολα | 578+ | 987+ | 342+ | 586+ | 936+ | 1.610+ |

Πηγή : RSSSF - Erwin Helmchen (2022)

Τίτλοι
------

**ΠΣΦ Κέμνιτς**

* Πρωταθλήματα περιφέρειας : συνολικά 11
* Κύπελλο περιφέρειας : 1934

**Επίλεκτες ομάδες**

* Πρωτάθλημα Κεντρικής Γερμανίας : 1932
* Πρωτάθλημα Σαξονίας (2) : 1935 , 1936
* Εθνικό Κύπελλο : 1936
* Θερινά τουρνουά πολέμου (2) : 1940 , 1943

Ατομικές διακρίσεις
-------------------

* Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Γερμανίας : 1936
* Πρώτος σκόρερ Bundespokal (2) : 1936 , 1940
* Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Περιφερειών : 1936
* Πρώτος σκόρερ στην ιστορία της Gauliga (1933–44) : 224 τέρματα
* Πρώτος σκόρερ στην ιστορία του Bundespokal : 40 τέρματα
* Ρεκόρντμαν τίτλων πρώτου σκόρερ περιφερειών
* Περισσότερα γκολ σε επίσημους αγώνες με ένα σύλλογο : 667
* Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών σε επίσημους αγώνες : 987+ τέρματα (ακατάρριπτο ρεκόρ κόσμου)
* Δεύτερος σκόρερ πρωταθλημάτων παγκόσμια : 726
* Περισσότερα χατ-τρικ σε επίσημους αγώνες : 141 (ακατάρριπτο ρεκόρ κόσμου)

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ
* Κατάλογος ποδοσφαιριστών με τα περισσότερα τέρματα πρωταθλήματος
* Κατάλογος ποδοσφαιριστών που σημείωσαν ρεκόρ με χατ-τρικ

Παραπομπές
----------

1. ↑  Mario Schmidt, Gerhard Claus (2000). *100 Jahre Chemnitzer Fussball Bilder, Geschichten, Tabellen* (στα Γερμανικά). Chemnitzer Verlag und Druck. ISBN 978-3-928678-58-2. OCLC 247562414.
2. 1 2 3 4 5 6 7  «RSSSF : Prolific Scorers Data - Erwin Helmchen - Additional Data» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2022.
3. ↑  «807 Tore – Wirklich der Weltrekord für Fußballstar Cristiano Ronaldo?» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2023.
4. 1 2  «Classement meilleurs buteurs de tous les temps : où se trouvent Cristiano Ronaldo et Messi ? Le 21 Mars 2021» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2021. CS1 maint: Unfit url (link)
5. ↑  «The most hat tricks scored in a single season» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2023.
6. 1 2  «Dieci cose su Leo Messi che forse non sapete ancora» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2023.
7. ↑  «Cottbus.de - Fußball-Vereine» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
8. ↑  «GERMANY - REPUBLIC OF WEIMAR 1925-26» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2022.
9. 1 2 3 4  «Strikers» (PDF) (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
10. 1 2  «PSV Chemnitz : Chronik» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
11. 1 2  «Helmchen: Eine Legende schlägt nochmals zu» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
12. ↑  «Alle Sächsischen Regional-Meister» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021.
13. 1 2 3 4  «La grande leggenda del calcio di Chemnitz» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
14. ↑  «GERMANY - REPUBLIC OF WEIMAR 1931-32 : VERBAND MITTELDEUTSCHER BALLSPIEL-VEREINE» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
15. 1 2  «Germany - Championships 1902-1945» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
16. 1 2  «Лучший бомбардир в истории - кто он?» (στα Ρωσικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2021.
17. ↑  «Deutsche Meisterschaft, 1931/1932, Achtelfinale : Chemnitzer PSV - Beuthen 09 2:1» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021.
18. ↑  «Fußball>Deutschland> Deutsche Meisterschaft 1931/1932>Viertelfinale>PSV Chemnitz - Bayern München>Aufstellung» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021.
19. 1 2  «Stadionbau auf der Planitzwiese» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
20. ↑  «GAULIGA DEFINITION» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
21. 1 2  «HEROES OR CULPRITS? THE TROUBLING RELATIONSHIP BETWEEN SCHALKE'S GLORY DAYS AND THE NAZIS» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
22. 1 2 3  «Puskás? C. Ronaldo? Nem – náluk is több gólt szerzett a németek elfeledett» (στα Ουγγρικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2021.
23. ↑  «Jogos Amigáveis Clubes 1934» (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
24. ↑  «Gauliga Sachsen» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
25. ↑  «DIE HELDEN VON BERN VERLIEREN IN WEMBLEY» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2023.
26. ↑  «DFB-WOCHENSCHAU: EUROPACUP-HATTRICK UND CHILE-TICKET» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2023.
27. ↑  «Fußball Deutschland - Deutsche Meisterschaft 1935/1936 - Gruppe AFC : Schalke 04 - PSV Chemnitz (Aufstellung)» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
28. ↑  «Deutsche Meisterschaft, 1935/1936, Gruppe A : Chemnitzer PSV - FC Schalke 04 1:2» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
29. ↑  «Deutsche Meisterschaft » Torschützenkönige» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
30. ↑  «PSV Chemnitz » Cadre 1940/1941» (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
31. ↑  «80 Jahre Fischerwiese» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
32. ↑  «Chemnitzer FC» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
33. ↑  «VfB-Trainer seit 1947» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
34. ↑  «Germany - Oberliga Nord 1947-63» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
35. ↑  «Meisterhistorie Herren Schleswig-Holstein» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2022.
36. ↑  «Germany - List of Region XI Champions 1933-1942» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021.
37. ↑  «Deutsche Meisterschaft » Rekordtorjäger » Platz 1 - 50» (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2021.
38. ↑  «Mission "Rasen für Erwin" würdevoll abgeschlossen» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
39. 1 2  «Begrabt mein Herz an der Fischerwiese» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
40. ↑  «Trauer um den Bomber der Nation Gerd Müller» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
41. ↑  «Rundes Leder als Lesevergnügen» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021.
42. 1 2 3  «RSSSF : Prolific Scorers Data» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2024.
43. ↑  «Ronaldo davanti a Pelé: vi sveliamo le vere cifre sui gol» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2022.
44. ↑  ««Pour la première fois, j'étais nerveux» : Pelé, l'incroyable histoire de son 1000e but» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2021.
45. ↑  «How many goals did Pele score? Brazil legend's goal record compared to Cristiano Ronaldo and Lionel Messi and where he is on all-time list» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2023.
46. ↑  «Футболисты забившие больше тысячи голов за карьеру. В лидерах венгр Лайош Тихи» (στα Ρωσικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
47. ↑  «NEW - IFFHS RANKING FOR ALL TIME WORLD BEST LEAGUE GOAL SCORERS» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2023.

Πηγές-Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Ποδόσφαιρο | Πύλη Ποδόσφαιρο |

* *Träume, Titel, tausend Tore* - Chemnitzer Fußballgeschichten von Schurian, Christoph. ISBN 978-3-944509-08-2
* 11 Freunde berichtet über die Aktion "Rasen für Erwin"

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Αθλητισμός
* Πύλη:Ποδόσφαιρο
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 4154159337567913150006
* GND: 1212626982

 |

 |