Ο **Ντόναλντ Γ΄** (*Donald III*, 1032 - 1099), ή **Ντόναλντ ο Ισχυρός** ή **Ντόναλντ ο Λευκός**, ήταν βασιλιάς της Σκωτίας από το 1093 έως το 1094 και από το 1094 έως το 1097.

Πρώτα χρόνια
------------

Ήταν δεύτερος και μικρότερος γιος του Ντάνκαν Α΄ της Σκωτίας, μικρότερος αδελφός του Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας. Γεννήθηκε όταν ήταν βασιλιάς ο προπάππους του Μάλκολμ Β΄ της Σκωτίας που πέθανε 80 ετών όταν ο Ντόναλντ Γ΄ ήταν μωρό, τον διαδέχθηκε ο πατέρας του. Ο Ντάνκαν Α΄ δολοφονήθηκε γύρω στο 1040 από τον Τραν Μάκβεθ έναν άλλον εγγονό του Μάλκολμ Β΄ που σφετερίστηκε τον θρόνο της Σκωτίας, ο Ντόναλντ Γ΄ ήταν ακόμα παιδί. Μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Ντόναλντ κρύφτηκε στην Ιρλανδία 17 χρόνια από φόβο μήπως δολοφονηθεί και ο ίδιος από τον Μάκβεθ ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός του Μάλκολμ πήγε στην Σκωτία να ανακτήσει τον θρόνο. Την ίδια εποχή ο παππούς του Μάλκολμ Κρίναν του Ντάνκελντ που είχε παντρευτεί την κόρη του Μάλκολμ Β΄ σκοτώθηκε σε μάχη εναντίον του Μάκβεθ, όταν ο Μάλκολμ ενηλικιώθηκε ανέτρεψε τον Μάκβεθ και έγινε βασιλιάς, την ίδια εποχή ο Ντόναλντ Γ΄ ήταν 25 ετών.

Οι δραστηριότητες του Ντόναλντ την περίοδο που ήταν βασιλιάς ο Μάλκολμ δεν έχουν καταγραφεί, δεν τον είχε επιλέξει ο αδελφός του για διάδοχο, προτίμησε τον μεγαλύτερο γιο του με την Μαργαρίτα του Ουέσσεξ Εδουάρδο σε αντίθεση με τα έθιμα που επικρατούσαν στην Σκωτία. Ο Μάλκολμ έπεσε στην *μάχη του Άλνουικ* στην Νορθουμβρία τον Νοέμβριο του 1093 μαζί με τον διάδοχο Εδουάρδο, η βασίλισσα Μαργαρίτα πέθανε αμέσως μετά.

Άνοδος στον θρόνο ως σφετεριστής
--------------------------------

Ο Ιωάννης του Φορντάν αναφέρει ότι ο Ντόναλντ επιτέθηκε στην Σκωτία μετά τον θάνατο της Μαργαρίτας *επικεφαλής μεγάλου στρατού* και πολιόρκησε τους γιους του Μάλκολμ και της Μαργαρίτας στο Εδιμβούργο. Ο Έντγκαρ Έθελινγκ σύμφωνα με τον Φορντάν ανησύχησε έντονα για τους ανιψιούς του και τους μετέφερε στην Αγγλία. Ο Αντρέας του Ουίντουν έγραψε ότι ο Ντόναλντ έγινε βασιλιάς και έστειλε εξορία τους ανιψιούς του, το Αγγλοσαξωνικό χρονικό αντίστοιχα γράφει ότι ο Ντόναλντ έγινε νέος βασιλιάς και έδιωξε τους Άγγλους από την αυλή του.

Τον Μάιο του 1094 ο ανιψιός του Ντόναλντ Ντάνκαν Β΄ της Σκωτίας γιος του Μάλκολμ Γ΄ και της πρώτης συζύγου του Ίνγκεμποργκ Φίνσντάττερ επιτέθηκε με μεγάλο στρατό από Άγγλο-Νορμανδούς και Νορθούμβριους, στον στρατό συμμετείχε ο ετεροθαλής αδελφός του Εδμόνδος της Σκωτίας και ο πεθερός του Γκοσπατρίκ, κόμης της Νορθουμβρίας. Η επίθεση ανέβασε προσωρινά στον θρόνο της Σκωτίας τον Ντάνκαν αλλά μια εξέγερση νίκησε και ανέτρεψε τους συμμάχους την ίδια χρονιά, ο Ντανκάν δολοφονήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1094 από τον Πίτερ Μέιλ μορμάρο του Μερνς. Τα *Χρονικά του Ούλστερ* αναφέρουν ότι ο Ντάνκαν δολοφονήθηκε υπό τις διαταγές του Ντόναλντ και του Εδμόνδου. Ο Ντόναλντ ανέλαβε πάλι την εξουσία ορίζοντας τον Εδμόνδο διάδοχο του. Ο Ντόναλντ Γ΄ ήταν ηλικιωμένος άντρας πάνω από 60 και χωρίς γιους οπότε η διαδοχή ήταν ξεκάθαρη, ο Γουλιέλμος του Μαλμέσμπουρι αναφέρει ότι είχε παραχωρήσει στον Εδμόνδο σαν δώρο περίπου το μισό από το βασίλειο του.

Ανατροπή
--------

Ο μεγαλύτερος γιος του Μάλκολμ και της Μαργαρίτας Έντγκαρ της Σκωτίας ζήτησε την βοήθεια του Γουλιέλμου Ρούφου ο οποίος του έστειλε στρατό υπό την ηγεσία του θείου του Έντγκαρ Έθελινγκ. Ο Γουλιέλμος του Μαλμέσμπουρι γράφει ότι ο Ντόναλντ *σκοτώθηκε από τους ξιφήρους του Δαυίδ Α΄ και τις δυνάμεις του Γουλιέλμου Ρούφου*. Το Αγγλοσαξωνικό χρονικό γράφει ότι εξορίστηκε και το *Χρονικό του Τίγκερναχ* ότι τυφλώθηκε από τον αδελφό του. Ο Τζων του Φορντάν με βάση τους βασιλικούς καταλόγους καταλήγει ότι *τυφλώθηκε και στην συνέχεια φυλακίστηκε μέχρι το τέλος της ζωής του* από τον Έντγκαρ, ο τόπος που φυλακίστηκε δεν είναι γνωστός πιθανότατα βρίσκεται στο Φόρφαρ του Άνγκους. Ο ηλικιωμένος Ντόναλντ Γ΄ πέθανε σε ηλικία 67 ετών στην φυλακή (1099), οι πηγές σχετικά με τον τόπο ταφής διαφέρουν άλλοι γράφουν ότι τάφηκε στο *αβαείο του Ντανφέρμλιν και άλλοι στον* Καθεδρικό ναό του Ντάνκελντ *αλλά όλοι συμφωνούν ότι τα λείψανα του μεταφέρθηκαν αργότερα στην Αϊόνα.*

Κληρονόμοι
----------

Ο Ντόναλντ Γ΄ δεν άφησε γιους, είχε μόνο μια κόρη την Μπέθοκ που παντρεύτηκε τον Ούτρεντ του Τινταλ, λόρδο του Τινταλ. Η κόρη του Μπέθοκ Εξτίλδα παντρεύτηκε τον Ριχάρδο Κόμυν, τα δικαιώματα του Ιωάννη Β΄ Κόμυν στον θρόνο της Σκωτίας προήλθαν μέσω του Ντόναλντ από την Μπέθοκ και την Εξτίλδα. Ένας ευγενής ο Λάντμανν που πέθανε το 1116 και αναφέρεται σαν γιος του Ντόμναλλ και *εγγονός του βασιλιά της Σκωτίας* ίσως να ήταν γιος του Ντόναλντ Γ΄ ή του Μειλ Κολουίμ του Μόρεϊ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Donald's elder brother Malcolm III (Máel Coluim mac Donnchada) is presumed to have been between two and ten years of age in 1040; Duncan, p. 42. Walter Bower's Scotichronicon says that Donald passed his exile during the reign of Macbeth (Mac Bethad mac Findlaích) in the Hebrides, but this is unlikely given his age; McDonald, p. 104.
2. ↑  Scottish Annals, p. 112, quoting Symeon of Durham; Duncan, p. 54; Oram, David I, p. 39.
3. ↑  Fordun, V, xxi.
4. ↑  Scottish Annals, pp.117–118; Oram, David I, pp. 40–41.
5. ↑  Oram, David I, pp. 42–44.
6. ↑  Annals of Ulster, s.a. 1094.
7. ↑  Duncan, pp. 55–56; Oram, David I, pp. 44–45.
8. ↑  Anderson, SAEC, pp. 118–119.
9. ↑  Oram, David I, p. 45.
10. ↑  Anderson, SAEC, p. 119.
11. ↑  Annals of Tigernach, s.a. 1097.
12. ↑  Fordun, V, xxvi; Duncan, pp. 57–58; Oram, David I, pp. 47–48.
13. ↑  Young, Alan, Robert the Bruce's Rivals: The Comyns, 1213–1314, (East Linton, 1997), pp15 -
14. ↑  Duncan, pp. 241, 270, & 348–349.
15. ↑  Annals of Ulster, s.a. 1116; McDonald, p. 23.

Πηγές
-----

* Anderson, Alan Orr, Scottish Annals from English Chroniclers A.D. 500–1286. D. Nutt, London, 1908.
* Ashley, Mike. "British Kings & Queens." Carroll & Graf, NY,2002.
* Duncan, A.A.M. The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence. Edinburgh University Press, Edinburgh, 2002.
* John of Fordun, Chronicle of the Scottish Nation, ed. William Forbes Skene, tr. Felix J.H. Skene, 2 vols. Reprinted, Llanerch Press, Lampeter, 1993.
* McDonald, R. Andrew, Outlaws of Medieval Scotland: Challenges to the Canmore Kings, 1058–1266. Tuckwell Press, East Linton, 2003.
* Oram, Richard, David I: The King Who Made Scotland. Tempus, Stroud, 2004.
* Oram, Richard, The Canmores: Kings & Queens of the Scots 1040–1290. Tempus, Stroud, 2002.

|  |
| --- |
| Ντόναλντ Γ΄ της Σκωτίας **Οίκος του Ντάνκελντ****Γέννηση:** 1033 **Θάνατος:** 1099 |
| Βασιλικοί τίτλοι |
| ΠροκάτοχοςΜάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας | **Βασιλιάς της Σκωτίας**1093 - 1094 | ΔιάδοχοςΝτάνκαν Β΄ της Σκωτίας |
| ΠροκάτοχοςΝτάνκαν Β΄ της Σκωτίας | **Βασιλιάς της Σκωτίας**1094 - 1097 | ΔιάδοχοςΈντγκαρ της Σκωτίας |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πίκτοι και Σκώτοι Μονάρχες |
| --- |
|  |
| Μονάρχες των Πικτών*(παραδοσιακοί)* | 
Κελτικός Σταυρός που εμφανίζεται σε Πέτρες των ΠίκτωνΚελτικός Σταυρός που εμφανίζεται σε Πέτρες των Πίκτων
* Ντρεστ Α΄
* Τάλορκ Α΄
* Νέχταν Α΄
* Ντρεστ Β΄
* Γκάλαν
* Ντρεστ Γ΄
* Ντρεστ Δ΄
* Γκάρτναιτ Α΄
* Καίλτραμ
* Τάλορκ Β΄
* Ντρεστ Ε΄
* Γκάλαμ Κεννάλαθ
* Μπρίντει Α΄
* Γκάρτναιτ Β΄
* Νέχταν Β΄
* Κένεθ
* Γκάρτναιτ Γ΄
* Μπρίντει Β΄
* Τάλορκ Γ΄
* Τάλοργκαν Α΄
* Γκάρτναιτ Δ΄
* Ντρεστ ΣΤ΄
* Μπρίντει Γ΄
* Τάραν
* Μπρίντει Δ΄
* Νέχταν Γ΄
* Ντρεστ Ζ΄
* Άλπιν Α΄
* Όνγκους Α΄
* Μπρίντει Ε΄
* Κίνιοντ Α΄
* Άλπιν Β΄
* Τάλοργκαν Β΄
* Ντρεστ Η΄
* Κόναλλ
* Κωνσταντίνος
* Όνγκους Β΄
* Ντρεστ Θ΄
* Ουούεν
* Ούουραντ
* Μπρίντει ΣΤ΄
* Κίνιοντ Β΄
* Μπρίντει Ζ΄
* Ντρεστ Ι΄
 |
|  |
| Μονάρχες των Σκώτων*(παραδοσιακοί)* | 
Το έμβλημα του Βασιλείου της Σκωτίας από το 12ο αιώνα έως και το 1603Το έμβλημα του Βασιλείου της Σκωτίας από το 12ο αιώνα έως και το 1603
* Κένεθ Α΄
* Ντόναλντ Α΄
* Κωνσταντίνος Α΄
* Εντ μακ Κένεθ
* Γκίρικ
* Έοχεντ μακ Ρουν *(υπό αμφισβήτηση)*
* Ντόναλντ Β΄
* Κωνσταντίνος Β΄
* Μάλκολμ Α΄
* Ίντουλφ
* Νταφ
* Κόλιν
* Αμλάιμπ
* Kένεθ Β΄
* Κωνσταντίνος Γ΄
* Κένεθ Γ΄
* Μάλκολμ Β΄
* Ντάνκαν Α΄
* Μάκβεθ
* Λούλαχ
* Μάλκολμ Γ΄
* Ντόναλντ Γ΄
* Ντάνκαν Β΄
* Ντόναλντ Γ΄
* Έντγκαρ
* Αλέξανδρος Α΄
* Δαβίδ Α΄
* Μάλκολμ Δ΄
* Γουλιέλμος Α΄
* Αλέξανδρος Β΄
* Αλέξανδρος Γ΄
* Μαργαρίτα *(υπό αμφισβήτηση)*
* Ιωάννης Α΄
* Ροβέρτος Α΄
* Δαβίδ Β΄
* Ροβέρτος Β΄
* Ροβέρτος Γ΄
* Ιάκωβος Α΄
* Ιάκωβος Β΄
* Ιάκωβος Γ΄
* Ιάκωβος Δ΄
* Ιάκωβος Ε΄
* Μαρία Α΄
* Ιάκωβος ΣΤ΄1
* Κάρολος Α΄1
* Κάρολος Β΄1
* Ιάκωβος Ζ΄1
* Μαρία Β΄1
* Γουλιέλμος Γ΄1
* Άννα1
 |
|  |
| 
1 επίσης μονάρχης της Αγγλίας και της Ιρλανδίας. |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 316739279
* GND: 1023178885

 |

 |