Ο **Λουδοβίκος ΙΓ΄** (γαλλ. *Louis XIII de France*, Ανάκτορο του Φονταινεμπλώ, 27 Σεπτεμβρίου 1601 - Κάστρο του Σεν-Ζερμαίν-αν-Λαι, 14 Μαΐου 1643) από τον Οίκο των Βουρβόνων, αποκαλούμενος και ο "*Δίκαιος*", ήταν βασιλιάς της Γαλλίας (1610-1643) και της Ναβάρρας.

Βιογραφία
---------

### Πρώτα χρόνια

Γεννήθηκε στο Ανάκτορο του Φονταινεμπλώ και ήταν μεγαλύτερος γιος του Ερρίκου Δ΄ της Γαλλίας και της Μαρίας των Μεδίκων. Ο πατέρας του ήταν ο πρώτος βασιλιάς του Οίκου των Βουρβόνων και διαδέχθηκε σε εφαρμογή του σαλικού νόμου τον μακρινό εξάδελφο του Ερρίκο Γ΄.

### Ανάρρηση στο θρόνο

Έγινε βασιλιάς το 1610 μετά τη δολοφονία του πατέρα του, όταν ήταν οκτώ ετών. Τα καθήκοντά του εξασκούσε η μητέρα του με την ιδιότητα της αντιβασίλισσας μέχρι τα 13 του χρόνια.Η Μαρία των Μεδίκων ακολούθησε μετριοπαθή πολιτική στάση, η οποία βρήκε αντίπαλο στον Ερρίκο Β΄ του Κοντέ που εξεγέρθηκε δύο φορές (1614, 1616). Ο Ερρίκος ήταν δεύτερος στη σειρά της διαδοχής, μετά τον αδελφό του Λουδοβίκου, Γκαστόν, Δούκα της Ορλεάνης, και έλαβε την υποστήριξη των Ουγενότων αρχηγών κατά τη δεύτερη εξέγερση. Ως αποτέλεσμα, η Μαρία των Μεδίκων και ο Κοντέ υπέγραψαν τη Συνθήκη του Λουντέν.

### Γάμος

Τον Νοέμβριο του 1615, σε ηλικία 14 ετών, πραγματοποιεί γάμο μεγάλης σημασίας με την δεκατετράχρονη Άννα της Αυστρίας, κόρης του Φιλίππου Γ΄ της Ισπανίας και πριγκίπισσα των Αψβούργων. Ο γάμος αυτός επέφερε την στρατιωτική συμμαχία μεταξύ δύο ισχυρότατων Καθολικών δυνάμεων. Το ζεύγος δεν μπορούσε να έρθει σε σεξουαλική επαφή πριν τα 18 του χρόνια.

Στη συνέχεια, μετά από μερικές αποβολές στην αρχή, ήρθε σε συνεχή ένταση με τη σύζυγό του, οπότε και οι επαφές τους μηδενίστηκαν. Σε αυτό συντελούσε και ο υποχθόνιος ρόλος του καρδιναλίου Ρισελιέ, στον οποίο είχαν ανατεθεί όλες οι εξουσίες, έχοντας κάνει τον Βασιλιά απλά ένα πιόνι του. Έτσι πέρασαν 23 χρόνια προκειμένου να αποκτήσει (1638) τον πολυπόθητο διάδοχο. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Βασιλιάς είχε ερωμένες, αλλά είχαν ακουστεί κάποιες φήμες ότι ήταν αμφιφυλόφιλος με μια σειρά από ερωμένους, όπως τον έμπιστό του Σαρλ ντ'Αλμπέρ, μετέπειτα Δούκα του Λυέν. 

### Άνοδος του καρδιναλίου Ρισελιέ

Το 1617 ο Λουδοβίκος αποκόπηκε από την επιρροή της μητέρας του, φυλάκισε και εκτέλεσε τον έμπιστό της, Κοντσίνο Κοντσίνι, και τη σύζυγό του, Λεονόρα Ντόρι Γκαλιγκάι, και εξόρισε τη Μαρία των Μεδίκων. 

Από το 1618 και μετά ο Σαρλ ντ'Αλμπέρ απέκτησε μεγάλη εξουσία πάνω στο Βασιλιά, με συνέπεια την αυξανόμενη δυσφορία των ευγενών. Σύντομα ξέσπασε ο Τριακονταετής Πόλεμος και η δυσκολία του Λουδοβίκου να διαλέξει πλευρά βοήθησε στην ανάδειξη του Αρμάν Ζαν ντυ Πλεσσί, επισκόπου της Λυσόν (από το 1622, καρδιναλίου Ρισελιέ). 

Τα επόμενα χρόνια σημαδεύτηκαν από εξεγέρσεις των ευγενών (1620) και του Δούκα του Ροάν (1621)- η δεύτερη τελείωσε με τη Συνθήκη του Μονπελλιέ. Στο μεταξύ ο Δούκας του Λυέν πέθανε το 1621 κατά την πολιορκία του Μοντωμπάν και ο Λουδοβίκος συμφιλιώθηκε με τη μητέρα του. Το 1624 μετά από την αποτυχία των συμβούλων του να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση με την Ισπανία σχετικά τη στρατηγικής σημασίας περιοχή της Βαλτελλίνα, διόρισε σύμβουλό του τον Ρισελιέ. Ο καρδινάλιος Ρισελιέ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε όλη την διάρκεια της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΓ΄ λόγω της αδυναμίας του στα καθήκοντα του. Χάρη στον Ρισελιέ έφθασε στο κατώφλι του απόλυτου μονάρχη.

Το 1632 ο αδελφός του Λουδοβίκου και διάδοχός του, Γκαστόν, Δούκας της Ορλεάνης, συνωμότησε εναντίον του Ρισελιέ και εξεγέρθηκε στο Λανγκντόκ. Μετά την ανεπιτυχή Μάχη του Καστελνωνταρύ, βρήκε καταφύγιο στη Φλάνδρα. Τελικά, συμφιλιώθηκε με τον αδελφό του, αλλά το 1635 συνωμότησε ξανά κατά του πανίσχυρου Καρδιναλίου και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα. 

### Επέκταση της γαλλικής κυριαρχίας σε τρεις ηπείρους

Το 1619 ο Λουδοβίκος, θέλοντας να συνεχίσει την επεκτατική πολιτική του πατέρα του, έστειλε ένα στόλο υπό τον Ιζαάκ ντε Ραζιγύ στο Μαρόκο, ξεκινώντας μια εμπορική σχέση με την περιοχή. 

Η γαλλική παρουσία στην Βόρειο Αμερική είχε ξεκινήσει από τον 16ο αιώνα και ο Λουδοβίκος επιθυμούσε να συνεχιστεί. Υπήρξε και μια γαλλική αποικία στη Βραζιλία, αλλά διατηρήθηκε μόνο 4 χρόνια λόγω της καταστροφής της από τους Πορτογάλους.

Το 1615 ο Λουδοβίκος γνώρισε τον πρέσβη της Ιαπωνίας υπό τον Ντάτε Μασαμούνε και εγκαινίασε τις γαλλοϊαπωνικές σχέσεις, ενώ το 1636 ένας Δομινικανός ιερέας επισκέφθηκε την Ιαπωνία. Ακόμη, η Μαρία των Μεδίκων είχε ιδρύσει την Εταιρεία των Μολούκων και 4 χρόνια μετά η Γαλλία ενεπλάκη σε διαμάχη με τους Ολλανδούς σχετικά με την εμπορική κυριαρχία στην Άπω Ανατολή.

### Θάνατος

Ο Λουδοβίκος αρρώστησε κατά το χειμώνα του 1642-43. Πέθανε σε ηλικία 41 ετών, ακριβώς 33 χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του. Οι ιστορικοί θεωρούν ότι αρρώστησε με φυματίωση. Τον διαδέχθηκε ο 4χρονος γιος του, Λουδοβίκος,  με την Άννα της Αυστρίας αντιβασίλισσα.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε το 1615 την Άννα της Αυστρίας, κόρη του Φιλίππου Γ΄ της Ισπανίας, και απέκτησαν:

* θνησιγενές τέκνο (Δεκέμβριος 1619).
* θνησιγενές τέκνο (14 Μαρτίου 1622).
* θνησιγενές τέκνο (1626).
* θνησιγενές τέκνο (Απρίλιος 1631).
* Λουδοβίκος ΙΔ΄ (1638 - 1715), Βασιλιάς της Γαλλίας.
* Φίλιππος Α΄ (1640 - 1701), Δούκας της Ορλεάνης.

Εικόνες
-------

* Πορτραίτο του Λουδοβίκου ΙΓ΄ της Γαλλίας από τον Φρανς Πάουρμπους το νεότερο (1611).Πορτραίτο του Λουδοβίκου ΙΓ΄ της Γαλλίας από τον Φρανς Πάουρμπους το νεότερο (1611).
* Πορτραίτο του Λουδοβίκου ΙΓ΄ της Γαλλίας από τον Φιλίπ ντε Σαμπέν (1622-1639).Πορτραίτο του Λουδοβίκου ΙΓ΄ της Γαλλίας από τον Φιλίπ ντε Σαμπέν (1622-1639).

Πρόγονοι
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Κάρολος Δ΄ της Βουρβόνης |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Αντώνιος της Βουρβόνης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Φραγκίσκη του Αλανσόν |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Ερρίκος Δ΄ της Γαλλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Ερρίκος Β΄ της Ναβάρρας |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Ιωάννα Γ΄ της Ναβάρρας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Μαργαρίτα της Ναβάρρας |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Κόζιμο Α΄ των Μεδίκων |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Φραγκίσκος Α΄ των Μεδίκων |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Ελεονώρα του Τολέδο |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Μαρία των Μεδίκων (1575-1642) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Φερδινάνδος Α΄ των Αψβούργων |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. Ιωάννα της Αυστρίας, μεγάλη δούκισσα της Τοσκάνης |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Άννα της Βοημίας και της Ουγγαρίας |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

Παραπομπές
----------

1. ↑ . «biography.com/royalty/louis-xiii».
2. ↑ . «britannica.com/biography/Louis-XIII».
3. ↑ . «eclass.uoa.gr/.pdf/La régence de Marie de Médicis (1610-1617)» (PDF).
4. ↑ . «encyclopedia.com/people/history/french-history-biographies/louis-xiii».
5. ↑ . «histoire-pour-tous.fr/histoire-de-france/1550-louis-xiii-le-juste-roi-de-france-1601-1643».
6. ↑ . «history.com/topics/france/louis-xiv».

|  |
| --- |
| Λουδοβίκος ΙΓ' της Γαλλίας & Β' της Ναβάρρας**Οίκος των Βουρβόνων**Νεότερος κλάδος του **Καπετιδική δυναστεία****Γέννηση:** 27 Σεπτεμβρίου 1601 **Θάνατος:** 14 Μαΐου 1643 |
| Βασιλικοί τίτλοι |
| ΠροκάτοχοςΕρρικος Δ' & Γ' | **Βασιλιάς της ΓαλλίαςΒασιλιάς της Ναβάρρας**14 Μαΐου 1610 – 20 Οκτωβρίου 1620 | **Ενοποίηση τίτλων** |
| **Νέος τίτλος**Ενοποίηση προηγούμενων τίτλων | **Βασιλιάς της Γαλλίας και της Ναβάρρας**20 Οκτωβρίου 1620 – 14 Μαΐου 1643 | ΔιάδοχοςΛουδοβίκος ΙΔ' |
| Γαλλική βασιλική οικογένεια |
| ΠροκάτοχοςΦραγκίσκος Β' | **Δελφίνος της Γαλλίας**27 Σεπτεμβρίου 1601 – 14 Μαΐου 1610 | ΔιάδοχοςΛουδοβίκος ΙΔ' |
| Βασιλικοί τίτλοι |
| ΠροκάτοχοςΕρρίκος Δ' | **Συμπρίγκιπας της Ανδόρρας**14 Μαΐου 1610-14 Μαΐου 1643 | ΔιάδοχοςΛουδοβίκος ΙΔ' |

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Γάλλοι Μονάρχες |
| --- |
|  |
| Καρολίγγειοι (751–888, 898–922, 936–987) | 
* Πιπίνος ο Βραχύς (751–768)
* Καρλομάνος Α΄ (768–771)
* Καρλομάγνος (768–814)
* Λουδοβίκος ο Ευσεβής (814–840)
* Κάρολος ο Φαλακρός (843–877)
* Λουδοβίκος ο Τραυλός (877–879)
* Λουδοβίκος Γ΄ (879–882)
* Καρλομάν Β΄ (879–884)
* Κάρολος ο Παχύς (885–888)
* Κάρολος Γ΄ (898–922)
* Λουδοβίκος Δ΄ (936–954)
* Λοθάριος (954–986)
* Λουδοβίκος Ε΄ (986–987)
 |
|  |
| Ροβερτιανοί (888–898, 922–923) | 
* Εύδης Α΄ (888–898)
* Ροβέρτος Α΄ (922–923)
 |
|  |
| Μποσονίδες (923–936) | 
* Ραούλ Α΄ (923–936)
 |
|  |
| Οίκος των Καπετιδών (987–1328) | 
* Ούγος Καπέτος (987–996)
* Ροβέρτος Β΄ (996–1031)
* Ερρίκος Α΄ (1031–1060)
* Φίλιππος Α΄ (1060–1108)
* Λουδοβίκος ΣΤ΄ (1108–1137)
* Λουδοβίκος Ζ´ (1137–1180)
* Φίλιππος Β΄ (1180–1223)
* Λουδοβίκος Η΄ (1223–1226)
* Λουδοβίκος Θ΄ (1226–1270)
* Φίλιππος Γ΄ (1270–1285)
* Φίλιππος Δ΄ (1285–1314)
* Λουδοβίκος Ι΄ (1314–1316)
* Ιωάννης Α΄ (1316)
* Φίλιππος Ε΄ (1316–1322)
* Κάρολος Δ΄ (1322–1328)
 |
|  |
| Οίκος των Βαλουά (1328–1498) | 
* Φίλιππος ΣΤ΄ (1328–1350)
* Ιωάννης Β΄ (1350–1364)
* Κάρολος Ε΄ (1364–1380)
* Κάρολος ΣΤ΄ (1380–1422)
* Κάρολος Ζ΄ (1422–1461)
* Λουδοβίκος ΙΑ΄ (1461–1483)
* Κάρολος Η΄ (1483–1498)
 |
|  |
| Οίκος των Βαλουά-Κλάδος της Ορλεάνης (1498–1515) | 
* Λουδοβίκος ΙΒ΄ (1498–1515)
 |
|  |
| Οίκος των Βαλουά-Ανγκουλέμ (1515–1589) | 
* Φραγκίσκος Α΄ (1515–1547)
* Ερρίκος Β΄ (1547–1559)
* Φραγκίσκος Β΄ (1559–1560)
* Κάρολος Θ΄ (1560–1574)
* Ερρίκος Γ΄ (1574–1589)
 |
|  |
| Οίκος των Βουρβόνων (1589–1792, 1814–1815, 1815–1830) | 
* Ερρίκος Δ΄ (1589–1610)
* Λουδοβίκος ΙΓ΄ (1610–1643)
* Λουδοβίκος ΙΔ΄ (1643–1715)
* Λουδοβίκος ΙΕ΄ (1715–1774)
* Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ (1774–1792)
* Λουδοβίκος ΙΖ΄ (διεκδικητής του θρόνου, 1792–1795)
* Λουδοβίκος ΙΗ΄ (1814–1824)
* Κάρολος Ι΄ (1824–1830)
* *Λουδοβίκος-Αντώνιος του Αρτουά*  (1830)
* *Ερρίκος Ε΄* (1830)
 |
|  |
| Οικογένεια Βοναπάρτη Πρώτη Αυτοκρατορία (1804–1814, 1815) | 
* Μέγας Ναπολέων Α΄ (1804–1814, 1815)
* Ναπολέων Β΄ (1815)
 |
|  |
| Οίκος των Βουρβόνων-Ορλεάνης Ιουλιανή Μοναρχία (1830–1848) | 
* Λουδοβίκος Φίλιππος Α΄ (1830–1848)
 |
|  |
| Οικογένεια Βοναπάρτη Δεύτερη Αυτοκρατορία (1852–1870) | 
* Ναπολέων Γ΄ (1852–1870)
 |
|  |
| 
* Κατηγορία **Κατηγορία**
* Commons page **Κοινά**
 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 64008583
* **Europeana**: agent/base/147185
* **ΕΒΕ**: 150658
* LCCN: n50080621
* ISNI: 0000 0001 2101 8654
* GND: 11872942X
* SELIBR: 207824
* SUDOC: 028607090
* BNF: cb11913462f (data)
* BIBSYS: 90552251
* ULAN: 500059708
* MusicBrainz: a5546289-9db6-4f29-a87d-92b37132515b
* NLA: 65327923
* NKC: jo2003169900
* ICCU: UBOV497388
* BNE: XX878457
* CiNii: DA15404342
* RKD: 51009

 |

 |