Ο **Ανδαλουσίτης** είναι ένα νεοπυριτικό ορυκτό αργιλίου, με χημικό τύπο Al2SiO5. Αυτό το ορυκτό ονομάστηκε ανδαλουσίτης από τον Delamétehrie,  ο οποίος νόμιζε ότι προερχόταν από την Ανδαλουσία της Ισπανίας. Σύντομα, έγινε σαφές ότι επρόκειτο για λάθος τοποθεσίας και ότι τα δείγματα που μελετήθηκαν ήταν στην πραγματικότητα από το El Cardoso de la Sierra, στην ισπανική επαρχία της Γκουαδαλαχάρα και όχι από την Ανδαλουσία. 

Ο Ανδαλουσίτης είναι τριμορφικός με κυανίτη και σιλλιμανίτη, που είναι το πολύμορφο χαμηλότερης πίεσης μέσης θερμοκρασίας. Σε υψηλότερες θερμοκρασίες και πιέσεις, ο ανδαλουσίτης μπορεί να μετατραπεί σε σιλλιμανίτη. Έτσι, όπως και με τα άλλα πολύμορφά του, ο ανδαλουσίτης είναι ένα αργιλοπυριτικό ορυκτό, που παρέχει ενδείξεις για το βάθος και τις πιέσεις που εμπλέκονται στην παραγωγή του πετρώματος "ξενιστή". 

Ανδαλουσίτης με στρογγυλή όψη

Ποικιλίες
---------

Η ποικιλία χιαστόλιθος συνήθως περιέχει σκούρα εγκλείσματα άνθρακα ή αργίλου, που σχηματίζουν ένα σταυρόσχημα, όταν εμφανίζονται σε διατομή. Αυτό το ορυκτό ήταν γνωστό τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα, καθώς μεταφέρθηκε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ως ενθύμιο, από προσκυνητές που επέστρεφαν από το Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα. 

**Η βιριδίνη** είναι μια πράσινη ποικιλία ανδαλουσίτου, στην οποία το μαγγάνιο υποκαθιστά το αλουμίνιο.  **Ο κανοναΐτης** είναι ένα πρασινομαύρο ορυκτό που σχετίζεται με τον ανδαλουσίτη και έχει την κατά προσέγγιση σύνθεση 

Μια σαφής ποικιλία που βρίσκεται στη Βραζιλία και τη Σρι-Λάνκα μπορεί να κοπεί σε πολύτιμο λίθο.  Οι πολύπλευρες πέτρες από ανδαλουσίτη δίνουν ένα παιχνίδι κόκκινων, πράσινων και κίτρινων χρωμάτων που μοιάζει με μια σιωπηλή μορφή ιριδισμού, αν και τα χρώματα είναι στην πραγματικότητα το αποτέλεσμα ασυνήθιστα ισχυρού πλεοχρωισμού.

Περιστατικό
-----------

Ο Ανδαλουσίτης είναι ένα κοινό μεταμορφωμένο ορυκτό, που σχηματίζεται υπό χαμηλή πίεση και σε χαμηλές έως υψηλές θερμοκρασίες. Τα ορυκτά κυανίτης και σιλλιμανίτης είναι πολύμορφα του ανδαλουσίτη, καθένα από τα οποία εμφανίζεται κάτω από διαφορετικά καθεστώτα θερμοκρασίας-πίεσης, και επομένως, σπάνια βρίσκονται μαζί στον ίδιο βράχο. Εξαιτίας αυτού, τα τρία ορυκτά είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για να βοηθήσουν στον εντοπισμό των μονοπατιών πίεσης-θερμοκρασίας του πετρώματος ξενιστή, στον οποίο βρίσκονται. Συνδέεται ιδιαίτερα με πελιτικά μεταμορφωμένα πετρώματα όπως ο σχιστόλιθος μαρμαρυγίας.

Χρήσεις
-------

Ο Ανδαλουσίτης χρησιμοποιείται ως πυρίμαχο σε φούρνους, κλιβάνους και άλλες βιομηχανικές διεργασίες.  Η Νότια Αφρική κατέχει μακράν το μεγαλύτερο μέρος των γνωστών κοιτασμάτων ανδαλουσίτη στον κόσμο.

Δείτε επίσης
------------

* Κατάλογος ορυκτών

Παραπομπές
----------

1. ↑  Delamétherie, Jean Claude (1798). «Sur une pierre de l'Andalousie». *Journal de Physique, de Chimie d'Histoire Naturelle et des Arts* **46**: 386–387.
2. ↑  Calvo, Miguel (2018). *Minerales y Minas de España. Vol. IX. Silicatos*. Madrid, Spain: Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Minas de Madrid. Fundación Gómez Pardo. σελίδες 91–94. ISBN 978-84-8321-883-9.
3. ↑  Whitney, D.L. (2002). «Coexisting andalusite, kyanite, and sillimanite: Sequential formation of three Al2SiO5 polymorphs during progressive metamorphism near the triple point, Sivrihisar, Turkey». *American Mineralogist* **87** (4): 405–416. doi:10.2138/am-2002-0404. Bibcode: 2002AmMin..87..405W.
4. ↑  Calvo, Miguel (2016). «El "lapis crucifer", "piedra de cruz de Compostela": un elemento importante de los patrimonios geológico y cultural del NW de España». *De Re Metallica* **6**: 67–79.
5. ↑  Abs-Wurmbach, I.; Langer, K.; Seifert, F.; Tillmanns, Ε. (1 October 1981). «The crystal chemistry of (Mn 3+, Fe 3+ )-substituted andalusites (viridines and kanonaite), (Al 1-x-y Mn x 3+ Fe 3+ y ) 2 (O|SiO 4 ): crystal structure refinements, Mössbauer, and polarized optical absorption spectra». *Zeitschrift für Kristallographie - Crystalline Materials* **155** (1–4): 81–114. doi:10.1524/zkri.1981.155.14.81.
6. ↑  Vrána, S.; Rieder, M.; Podlaha, J. (1978). «Kanonaite, (Mn 0.76 3+ Al0.23Fe 0.02 3+ )[6Al[5][O|SiO4], a new mineral isotypic with andalusite»]. *Contributions to Mineralogy and Petrology* **66** (3): 325–332. doi:10.1007/BF00373417. .
7. ↑  «*International Colored Gem Association: Anadalusite*». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουλίου 2006. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2006.
8. ↑  Fernandes, Shyamala; Choudhary, Gagan (Summer 2009). «Gem-quality andalusite from Brazil». *Gems & Gemology* **45** (2): 120–129. doi:10.5741/GEMS.45.2.120.. Ανακτήθηκε στις 30 October 2021.
9. ↑  Nesse, William D. (2000). *Introduction to mineralogy*. New York: Oxford University Press. σελίδες 314–318. ISBN 9780195106916.
10. ↑  Dubreuil, P.; Sobolev, V. M.; Filari, E. (1999). «Use Of Andalusite Refractories In Ferrous Metallurgy». *Refractories and Industrial Ceramics* **40** (5–6): 252–259. doi:10.1007/BF02762295.. Ανακτήθηκε στις 25 October 2021.
11. ↑  Overbeek, P. W. (1 June 1989). «Andalusite in South Africa». *Journal of the Southern African Institute of Mining and Metallurgy* **89** (6): 157–171.. Ανακτήθηκε στις 25 October 2021.