Ο **Άρτουρ Γιόζεφ Στανισλάους Μπέρσον** (γερμανικά: Arthur Josef Stanislaus Berson‎, 6 Αυγούστου 1859 – 3 Δεκεμβρίου 1942) ήταν Γερμανός μετεωρολόγος και πρωτοπόρος της αερολογίας, ο οποίος γεννήθηκε στο Νόι Σάντεζ της Γαλικίας (σημερινό Νόβι Σοντς της Πολωνίας).

Αφού παρακολούθησε τα γυμνασιακά του μαθήματα στην πατρίδα του, ο Μπέρσον σπούδασε φιλολογία στη Βιέννη και έπειτα μετεωρολογία και γεωγραφία στο Βερολίνο, με καθηγητές τους Φέρντιναντ φον Ριχτχόφεν και Βίλχελμ φον Μπέτζολντ. Το 1890 έγινε βοηθός του μετεωρολόγου Ρίχαρντ Άσμαν στο Μετεωρολογικό Ινστιτούτο του Βερολίνου. Την ίδια περίοδο ήταν γραμματέας του *Deutschen Verein zur Förderung der Luftschiffahrt*, του πρώτου αεροναυτικού οργανισμού της Γερμανίας. Το 1900 ορίστηκε επικεφαλής (*Hauptobservator*) του νεοσυσταθέντος Αεροναυτικού Αστεροσκοπείου του Βερολίνου, και μεταγενέστερα στο αντίστοιχο της πόλης Μπέεσκοβ. Από το 1896 έως το 1899 ο Μπέρσον ήταν επιμελητής έκδοσης του περιοδικού *Zeitschrift für Luftfahrt und Physik der Atmosphäre* (Περιοδικό για την Αεροπορία και τη Φυσική της Ατμόσφαιρας).

Επιστημονική έρευνα
-------------------

Ο Μπέρσον είναι κυρίως γνωστός για τις επιστημονικές του αποστολές με αερόστατα θερμού αέρα. Στις 4 Δεκεμβρίου 1894, έφτασε στο τότε ύψος ρεκόρ των 9.155 μέτρων με το αερόστατο *Phoenix*. Στις 10 Ιανουαρίου 1901, ταξίδεψε μαζί με τον αξιωματικό του πυροβολικού Άλφρεντ Χίλντεμπραντ (1870–1949), από το Βερολίνο στο Μάρκαριντ της Σουηδίας, με αερόστατο και έγινε ο πρώτος που διέσχισε τη Βαλτική Θάλασσα από αέρος. Στις 10 Ιανουαρίου 1902, μαζί με τον αεροναυτικό Χέρμαν Ελίας (1876–1955), πραγματοποίησαν το γερμανικό ρεκόρ απόστασης με αερόστατο, μιας και ταξίδεψαν από το Βερολίνο στην Πολτάβα της κεντρικής Ουκρανίας (1.470 χιλιόμετρα σε 30 ώρες).

Τη δεκαετία του 1890, συμμετείχε σε διεθνείς «ταυτόχρονες απογειώσεις» με αεροναυτικούς από άλλες χώρες. Οι πτήσεις αυτές έγιναν με σκοπό τη μελέτη των μεταβολών των κλιματικών συνθηκών σε διάφορες τοποθεσίες της Ευρώπης. Σκοπός των επιστημόνων ήταν η απόκτηση ομοιομορφίας στις μεθόδους παρατήρησης, αλλά και η καθιέρωση συνεργασίας μεταξύ των διάφορων χωρών σχετικά με τη νέα επιστήμη της αερολογίας.

Ο Μπέρσον (στα δεξιά) μαζί με τον Ρίχαρντ Άσμαν
Στις 31 Ιουλίου 1901, μαζί με τον μετεωρολόγο Ράινχαρντ Ζούρινγκ, πραγματοποίησε την πλέον γνωστή του πτήση με αερόστατο. Ξεκινώντας από το Τέμπελχοφ του Βερολίνου στο αερόστατο *Preussen*, έφτασαν αμέσως σε υψόμετρο 10.800 μέτρων πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Στα 6.000 μέτρα χρειαζόταν συμπιεσμένο οξυγόνο, και στα 10.000 μέτρα και οι δύο επιστήμονες έχασαν τις αισθήσεις τους. Αφότου κατάφεραν να τις επανακτήσουν προσγειώθηκαν κοντά στο Μπρίζεν, 7,5 ώρες μετά την απογείωσή τους. Η πτήση τους αυτή είχε εξαιρετική επιστημονική σημασία. Τα κλιματικά δεδομένα που ελήφθησαν ταυτόχρονα από μη επανδρωμένα αερόστατα, συμφωνούσαν με τις πληροφορίες που συνέλεξαν οι Μπέρσον και Ζούρινγκ. Πλέον, επιστήμονες όπως ο Ρίχαρντ Άσμαν, δεν μπορούσαν να απορρίπτουν τις έρευνες θερμοκρασίας των μη επανδρωμένων αεροστάτων, γεγονός που οδήγησε στην ανακάλυψη της στρατόσφαιρας από τον Άσμαν και τον Τεσεράνκ ντε Μπορ το 1902.

Μία άλλη σημαντική πτυχή των πτήσεων σε μεγάλο υψόμετρο συμπεριελάμβανε τα προβλήματα φυσιολογίας που αντιμετώπιζαν οι αεροναυτικοί όταν εκτίθεντο σε μεγάλα υψόμετρα. Ο Μπέρσον βοήθησε τους φυσιολόγους Χέρμαν φον Σρότερ και Νάθαν Τζουντζ με πρωτοποριακά πειράματα στον τομέα της αεροπορικής ιατρικής. Πραγματοποίησε πτήσεις σε μεγάλο υψόμετρο με τους δύο φυσιολόγους, και πραγματοποίησε μελέτες στο *Jüdischen Krankenhaus* (Εβραϊκό Νοσοκομείο) του Βερολίνου.

Σε άλλα σημαντικά επιτεύγματα του Μπέρσον περιλαμβάνονται κλιματικές μελέτες με μετεωρολογικούς χαρταετούς στο Σβάλμπαρντ, πρωτοποριακές μετεωρολογικές παρατηρήσεις στη Γερμανική Ανατολική Αφρική και αερολογικές έρευνες στη Λεκάνη του Αμαζονίου.

Έργα
----

* *Wissenschaftliche luftfahrten, ausgeführt vom Deutschen verein zur förderung der luftschiffahrt in Berlin 1899-1900* (με τον Ρίχαρντ Άσμαν: μέρος της σειράς: Aeronautical collection. Folio group, τόμ. 17) - επιστημονικές πτήσεις, κλπ.
* *Beitrage zur erforschung der atmosphare mittels des luftballons*, 1900 (με τον Ρίχαρντ Άσμαν και άλλους) - Συμβολή στην εξερεύνηση της ατμόσφαιρας μέσω αεροστάτων.
* *Hauptfahrten Nr. 33 und 34, die gleichzeitigen Fahrten vom 6. bis 7. Juli 1894 die 18. Fahrt des "Phönix" ; die 2. Fahrt des Registrirballons "Cirrus*, 1900 - Η πτήση του "Phonix" στις 18 Ιουλίου 1894, η δεύτερη πτήση των αεροστάτων "Cirrus".
* *Ergebnisse der Arbeiten am Aëroautischen observatorium in den Jahren 1900 und 1901* (με τον Ρίχαρντ Άσμαν), 1902 - Αποτελέσματα του έργου της αεροναυτικής παρατήρησης τα χρόνια 1900/01.
* *Bericht über die aerologische Expedition des Königlichen Aeronautischen Observatoriums nach Ostafrika im Jahre 1908*, 1910 - Αναφορά στην αερολογική αποστολή του Βασιλικού Αεροναυτικού Αστεροσκοπείου στην Ανατολική Αφρική το 1908.
* *Die Vorbereitungen und die wissenschaftlichen Ergebnisse der Polarexpedition der "Italia"*, (με τον Ουμπέρτο Νόμπιλε και άλλους), 1929 - Προετοιμασίες και επιστημονικά συμπεράσματα της πολικής αποστολής του "Italia".
* *Die arktisfahrt des luftschiffes "Graf Zeppelin" im juli 1931; wissenschaftliche ergebnisse*, 1933 - Η αρκτική πτήση του αερόπλοιου Κόμης Ζέπελιν τον Ιούλιο του 1931: επιστημονικά συμπεράσματα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w64k40k2. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. berson-joseph-arthur-stanislaus.
3. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
4. ↑  «Berson Artur - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy». *encyklopedia.pwn.pl*. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2018.
5. ↑  *Encyclopedia of Climate and Weather: Abs-Ero*. New York: Oxford University Press. 2011. σελ. 457. ISBN 978-0-19-976532-4.
6. ↑  «Deutsche Biographie (ADB/NDB)». *daten.digitale-sammlungen.de* (στα Γερμανικά). σελ. 148. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2018.
7. ↑  *Deutsche Revue*. Berlin: C. Habel. 1900. σελ. 153.
8. ↑  Höhler, Sabine (2001). *Luftfahrtforschung und Luftfahrtmythos: wissenschaftliche Ballonfahrt in Deutschland, 1880-1910*. Frankfurt: Campus Verlag. σελ. 253. ISBN 9783593368405.
9. ↑  Glazovsky, Nikita· Zaitseva, Nina (2009). *Environmental Structure and Function: Earth System*. Oxford: EOLSS Publications. σελ. 5. ISBN 9781848262928.
10. ↑  Ehrenfired, Manfred "Dutch" von (2013). *Stratonauts: Pioneers Venturing into the Stratosphere*. Chichester: Springer Science & Business Media. σελ. 38. ISBN 9783319029016.
11. ↑  Gunga, Hans Christian (2013). *Nathan Zuntz: His Life and Work in the Fields of High Altitude Physiology and Aviation Medicine*. Burlington: Springer Science & Business Media. σελ. 197. ISBN 9781461475750.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Five miles up in a balloon στους The New York Times, 26 Σεπτεμβρίου 1898, σελ. 4.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 40122582
* LCCN: no95017935
* ISNI: 0000 0001 0965 6215
* GND: 116148470
* SUDOC: 17582245X
* BIBSYS: 10019308
* NKC: xx0230205

 |

 |