Το ***Leone Pancaldo*** ήταν ένα από τα δώδεκα αντιτορπιλικά κλάσης *Navigatori* που ναυπηγήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1920 για το Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό (*Regia Marina*). Λίγο μετά την είσοδο της Ιταλίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τον Ιούνιο του 1940 βυθίστηκε από βρετανικό αεροσκάφος στην Αουγκούστα στη Σικελία αλλά κατέστη εφικτή η ανέλκυση και επισκευή του. Για σύντομο χρονικό διάστημα αξιοποιήθηκε ως ταχύ μεταγωγικό στρατευμάτων και εφοδίων για τις δυνάμεις του Άξονα στην Τυνησία όμως βυθίστηκε για δεύτερη και τελευταία φορά από συμμαχικά αεροσκάφη τον Απρίλιο του 1943.

Περιγραφή
---------

Κύριο λήμμα: Αντιτορπιλικό κλάσης Navigatori
Τα αντιτορπιλικά της κλάσης *Navigatori* ναυπηγήθηκαν ως αντιστάθμισμα στα μεγάλα γαλλικά αντιτορπιλικά των κλάσεων *Jaguar* και *Guépard*. Είχαν ολικό μήκος 107,3 m, πλάτος 10,2 m και μέσο βύθισμα 3,5 m. Είχαν εκτόπισμα 1930 t (1900 LT) με κανονικό φορτίο και 2621 t (2580 LT) με πλήρες. Το πλήρωμά τους την περίοδο του πολέμου αποτελούνταν από 222–225 αξιωματικούς και ναύτες.

Το σύστημα πρόωσης παρείχε ισχύ έως και 55000 shp και η ταχύτητα πλεύσης σε πραγματικές συνθήκες έφθανε στους 32 kn παρόλο που με περιορισμένο φορτίο τα *Navigatori* είχαν φθάσει στους 38–41 kn κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δοκιμών. Η ακτίνα δράσης ανερχόταν σε 3800 ναυτικά μίλια με ταχύτητα πλεύσης 18 kn.

Ο κύριος οπλισμός αποτελούνταν από έξι πυροβόλα των 120 mm εγκατεστημένα σε ζεύγη σε τρεις πύργους. Επίσης υπήρχαν δύο αντιαεροπορικά πυροβόλα των 40 mm καθώς και δύο δίδυμα πολυβόλα των 13,2 mm καθώς και δυο τρίδυμοι τορπιλοσωλήνες των 533 mm. Εκτός αυτών τα *Navigatori* μπορούσαν να μεταφέρουν 86-104 νάρκες.

Επιχειρησιακή ιστορία
---------------------

Η ναυπήγηση του *Leone Pancaldo* ξεκίνησε την 7η Ιουλίου 1927 στις εγκαταστάσεις της Cantieri Navali Riuniti στη Γένοα, η καθέλκυσή του έλαβε χώρα στις 5 Φεβρουαρίου 1929 και η ολοκλήρωσή του στις 30 Νοεμβρίου 1929. Στο διάστημα Μαΐου-Σεπτεμβρίου 1930 πραγματοποιήθηκαν τροποποιήσεις προκειμένου να βελτιωθεί η αξιοπλοΐα του.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1930 το *Pancaldo* ήταν ως επί το πλείστον μονάδα του κύριου ιταλικού στόλου με τον οποίο έλαβε επίσης μέρος σε ασκήσεις στη Μεσόγειο. Από τον Δεκέμβριο του 1930 μέχρι και τον Ιανουάριο του επόμενου έτους στάλθηκε στον Ατλαντικό μαζί με επτά ακόμη αντιτορπιλικά της ίδιας κλάσης προς υποστήριξη της διατλαντικής πτήσης που πραγματοποίησε ο Ίταλο Μπάλμπο (Italo Balbo) από την Ιταλία προς τη Βραζιλία. Στα 1936-38 έλαβε μέρος στον Ισπανικό Εμφύλιο, στο πλαίσιο της ευρύτατης ναυτικής υποστήριξης που παρείχε η Ιταλία στην πλευρά των Εθνικιστών.

Αρχικά το *Pancaldo* αναφερόταν ως *esploratore* σύμφωνα με τη νομενκλατούρα του ιταλικού ναυτικού, όμως επανακατηγοριοποιήθηκε ως αντιτορπιλικό το 1938. Χρησιμοποιήθηκε για σύντομο χρονικό διάστημα ως εκπαιδευτικό και το 1940 πραγματοποιήθηκαν τροποποιήσεις στην πλώρη του.

### Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Κατά την είσοδο της Ιταλίας στον Β΄ Παγκόσμιο στις 10 Ιουνίου 1940 το *Pancaldo* ανήκε στην 14η Μεραρχία Αντιτορπιλικών μαζί με τα αδελφά *Ugolino Vivaldi*, *Antonio da Noli* και *Lanzerotto Malocello*. Τον Ιούλιο του 1940 έλαβε μέρος στη ναυμαχία της Καλαβρίας. Μετά το τέλος της ναυμαχίας έπλευσε στην Αουγκούστα, όπως και το μεγαλύτερο μέρος του στόλου, για να ανεφοδιασμό σε καύσιμα. Την ιταλική δύναμη εντόπισε βρετανικό αναγνωριστικό και την επομένη αεροσκάφη Swordfish του αεροπλανοφόρου HMS *Eagle* έπληξαν τον λιμένα της πόλης προσπαθώντας να χτυπήσουν τον ιταλικό στόλο όσο βρισκόταν εκεί. Παρόλα αυτά χάρη στην αποκρυπτογράφηση των βρετανικών μηνυμάτων ήταν εφικτή η έγκαιρη προειδοποίηση του στόλου που είχε ήδη διασπαρεί σε άλλες βάσεις όταν πραγματοποιήθηκε η επίθεση. Μόνο τα αντιτορπιλικά *Pancaldo* και *Vivaldi*, που δεν είχαν ολοκληρώσει ακόμη τον ανεφοδιασμό τους, παρέμεναν στην Αουγκούστα. Μία από τις τορπίλες των Swordfish χτύπησε το *Pancaldo* βυθίζοντας το σε νερά βάθους 30 m.

Χάρη σε δύτες που επιθεώρησαν το ναυάγιο κρίθηκε ότι μπορούσε να επισκευασθεί και έτσι αποφασίστηκε η ανέλκυσή του. Στις 26 Ιουλίου 1941, ένα χρόνο μετά από τη βύθισή του, το *Pancaldo* ανελκύστηκε και την 1η Αυγούστου στάλθηκε για δεξαμενισμό. Έπειτα από πρόχειρες επιτόπιες επισκευές άφησε την 27η Οκτωβρίου 1941 την Αουγκούστα για να πλεύσει στη Γένοα όπου πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανακατασκευή του στις εγκαταστάσεις της Ansaldo. Οι εργασίες αυτές διήρκεσαν μέχρι τις 17 Νοεμβρίου 1942. Μεταξύ άλλων στο *Pancaldo*, που επέστρεψε στην ενεργό υπηρεσία στις 12 Δεκεμβρίου 1942, εγκαταστάθηκε και ραντάρ τύπου Gufo.

Ο σχηματισμός στον οποίο εντάχθηκε ήταν η 15η Μεραρχία Αντιτορπιλικών με βάση το Τράπανι, όμως δεν είχε καταστεί πλήρως επιχειρησιακό μέχρι τον Μάρτιο του 1943. Για ένα μήνα αξιοποιήθηκε ως ταχύ μεταγωγικό προς ενίσχυση των γερμανοϊταλικών στρατευμάτων στην Τυνησία μαζί με άλλα αντιτορπιλικά. Στις 29 Απριλίου 1943 απέπλευσε από το Ποτσουόλι μαζί με το γερμανικό ZG3 *Hermes* πραγματοποιώντας μία ακόμα αποστολή ανεφοδιασμού. Ενώ ήταν εν πλω τα δύο πλοία δέχθηκαν επανειλημμένες επιθέσεις από συμμαχικά αεροσκάφη, με το *Pancaldo* να βυθίζεται περίπου στις 12:30 στην τρίτη κατά σειρά επίθεση που πραγματοποιήθηκε από 50 αμερικανικά P-40 στα ανοικτά του ακρωτηρίου Μπον (Κάβο Μπον). Από τα 527 άτομα που επέβαιναν (πλήρωμα και στρατιώτες που μεταφέρονταν στην Τυνησία) οι 199 έχασαν τη ζωή τους. Ο κυβερνήτης Τομμάζο Φερρέρι Καπούτι (Tommaso Ferreri Caputi) τραυματίσθηκε σοβαρά αλλά επιβίωσε. Το *Hermes* επίσης υπέστη ζημιές αλλά κατάφερε να φθάσει στην Τύνιδα.

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Ο όρος *esploratore* χρησιμοποιούνταν από το Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό για πλοία τα οποία ως προς τις διαστάσεις τους μπορούσαν να θεωρηθούν μεγάλα αντιτορπιλικά ή μικρά ελαφρά καταδρομικά και μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως αρχηγίδες στολίσκων ή αναγνωριστικά για την κύρια δύναμη του στόλου. Λίγο πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο τα πλοία αυτά κατηγοριοποιήθηκαν ως αντιτορπιλικά.
2. ↑  Πρόκειται για το ελληνικό αντιτορπιλικό *Βασιλεύς Γεώργιος Α΄* το οποίο είχε περάσει σε γερμανικά χέρια όταν κατακτήθηκε η Ελλάδα το 1941.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ando, p. 15
2. ↑  Whitley, p. 162
3. 1 2 3  Ando, p. 16
4. 1 2  Roberts, p. 299
5. ↑  Fraccaroli, p. 49
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Colombo, Lorenzo (26 Μαρτίου 2014). «Con la pelle appesa a un chiodo: Leone Pancaldo».
7. 1 2  «Navigatori type destroyer leaders (Ugolini Vivaldi, 1929 - 1931) - Regia Marina / Italian Navy (Italy)». *www.navypedia.org*.
8. ↑   Πρότυπο:Bare URL PDF
9. ↑  «Italian, Greek and Yugoslavian Navies, June 1940». *www.naval-history.net*.
10. 1 2  Gianni Rocca, *Fucilate gli ammiragli. La tragedia della Marina italiana nella seconda guerra mondiale*, p. 28.
11. ↑  «Battle of Britain July 1940». *www.naval-history.net*.
12. ↑  «Aircraft carrier warfare, World War 2». *www.naval-history.net*.
13. ↑  Gianni Rocca, *Fucilate gli ammiragli. La tragedia della Marina italiana nella seconda guerra mondiale*, p. 276.
14. ↑  Gianni Rocca, *Fucilate gli ammiragli. La tragedia della Marina italiana nella seconda guerra mondiale*, p. 277.

Βιβλιογραφία
------------

* Ando, Elio (1978). «The Italian *Navigatori* Class, 1928». Στο: Preston, Antony. *Super Destroyers*. Warship Special. **2**. London: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-131-9.
* Brescia, Maurizio (2012). *Mussolini's Navy: A Reference Guide to the Regina Marina 1930–45*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-1-59114-544-8.
* Fraccaroli, Aldo (1968). *Italian Warships of World War II*. Shepperton, UK: Ian Allan. ISBN 0-7110-0002-6.
* Roberts, John (1980). «Italy». Στο: Chesneau, Roger. *Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946*. New York: Mayflower Books. σελίδες 280–317. ISBN 0-8317-0303-2.
* Rohwer, Jürgen (2005). *Chronology of the War at Sea 1939–1945: The Naval History of World War Two* (Third Revised έκδοση). Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 1-59114-119-2.
* Whitley, M. J. (1988). *Destroyers of World War 2: An International Encyclopedia*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 1-85409-521-8.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Leone Pancaldo (ship, 1929) στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Αντιτορπιλικά κλάσης *Navigatori* |
| --- |
|  |
| Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό(*Regia Marina*) | 
* *Luca Tarigo*
* *Antoniotto Usodimare*
* *Leone Pancaldo*
* *Antonio da Noli*
* *Lanzerotto Malocello*
* *Ugolino Vivaldi*
* *Emanuele Pessagno*
* *Nicoloso da Recco*
* *Nicolò Zeno*
* *Giovanni da Verrazzano*
* *Alvise da Mosto*
* *Antonio Pigafetta*
 |
|  |
| *Kriegsmarine* | 
TA44 (πρώην *Antonio Pigafetta*) |
|  |
| 
* Κατηγορία Κατηγορία
* Commons page Κοινά
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Πόλεμος
* Πύλη:Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος
 |

 |