Η **Αλβανική Πολεμική Αεροπορία** (αλβανικά: *Forca Ajrore Shqiptare*) αποτελεί την πολεμική αεροπορία της Αλβανίας. Είναι μέρος των Αλβανικών Ενόπλων Δυνάμεων και έχει έδρα τα Τίρανα. Έχει κυρίως δύο αεροπορικές βάσεις, η μία στα Τίρανα και η άλλη στην Κουτσόβα.

Ιστορία
-------

Ένα Chengdu F-7A της Αλβανικής Αεροπορίας (αποσύρθηκαν) 
Τούνελ όπου βρίσκονται αεροσκάφη Shenyang F-6 (αποσύρθηκαν)
Στρατιωτική αεροπορία άρχισε να συγκροτείται στην Αλβανία από την Ισπανία το 1914, όταν η αλβανική κυβέρνηση παρήγγειλε τρία αεροσκάφη Lohner Daimler από την Αυστρία για να συγκροτήσουν το Αλβανικό σώμα αέρα. Ως αποτέλεσμα του ξεσπάσματος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η παραγγελία ακυρώθηκε. Η Αλβανία δεν είχε τους πόρους για να επανεκκινήσει την ανάπτυξη μιας σωστής Πολεμικής Αεροπορίας κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1920 και του 1930.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Πολεμική Αεροπορία της Αλβανίας συγκροτήθηκε τελικά όταν η Αλβανία εξοπλίστηκε με σοβιετικά αεροσκάφη. Η πρώτη Μοίρα εφοδιάστηκε με Yakovlev Yak-9. Το πρώτο μαχητικό αεροσκάφος που μπήκε σε υπηρεσία ήταν το MiG-15, γεγονός που χρονολογείται επίσημα την 15η του Μαΐου 1955, ακολουθούμενο από το MiG-17. Μερικά από τα MiG-15 οδηγούνταν προηγουμένως από Σοβιετικούς πιλότους και στη συνέχεια αποσύρθηκαν από την Βορειοκορεατική αεροπορία. Η ραχοκοκαλιά των μαχητικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας της Αλβανίας έγινε MiG-19 (κωδικός ΝΑΤΟ"Αγρότης"). 12 MiG-19 παραδόθηκαν από την ΕΣΣΔ, τον Οκτώβριο του 1959 και για το ίδιο έτος πιλότοι και ειδικοί στάλθηκαν στην ΕΣΣΔ με τρένο για να εκπαιδευτούν στα παντός καιρού αναχαίτισης MiG-19. Μετά την κατάρρευση των σχέσεων ΕΣΣΔ και Αλβανίας, σημαντική μερίδα μαχητικών αεροσκαφών Shenyang J-6 (κινεζικό αντίγραφο του MiG-19S), αποκτήθηκαν από την Κίνα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Αλβανία αντάλλαξε πολλά σοβιετικής κατασκευής μαχητικά MiG-19 (κωδικός ΝΑΤΟ "Αγρότης-Ε") εξοπλισμένα με δέσμη πυραύλων, με 12, πιο προηγμένα, μαχητικά Chengdu J-7Α (κινεζικό αντίγραφο των Σοβιετικής κατασκευής MiG-21). Δύο από αυτά χάθηκαν στα γεγονότα των αρχών του 1970, ενώ οκτώ είχαν προβλήματα με την έλλειψη μπαταριών στις αρχές του 1980.

Συνολικά, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70 και στις αρχές της δεκαετίας του '80, η Πολεμική Αεροπορία της Αλβανίας ήταν σε θέση να αναπτύξει 142 αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων Shenyang J-6 Cs, 12 Chengdu J-7, μια μοίρα μάχης εξοπλισμένη με MiG-17, ένα σημαντικό αριθμό MiG-15 και 4 σοβιετικής κατασκευής Il-14 μεταγωγικά αεροσκάφη. Μια μοίρα του Shijiazhuang Υ-5 αναπτύχθηκε στα Τίρανα, ενώ η Σχολή Ικάρων στην Αυλώνα είχε 2 μοίρες του Yak-18 για σκοπούς βασικής εκπαίδευσης των χειριστών. Η μοίρα ελικοπτέρων συνίστατο σε 18 Harbin Z-5 (κινεζικό αντίγραφο της Mil Mi-4) που έδρευε στη Farka. Στα Τίρανα, εν τω μεταξύ, υπήρχε μια μοίρα των Η-5 βομβαρδιστικών στη βάση Ρίνας.

Λόγω της κατάρρευσης των σχέσεων μεταξύ της Αλβανίας και των Κινέζων, έγινε εξαιρετικά δύσκολη η συντήρηση και ο αριθμός των θανατηφόρων περιστατικών που αφορούν Μικογιάν μαχητές αυξήθηκε. Παρά τις προσπάθειες της Αλβανίας]και κάποια αρχική επιτυχία στην επισκευή των κινητήρων των Μιγκ, η έλλειψη του συγκεκριμένου καυσίμου τζετ ανάγκασε αρχές για να αρχίσει την παραγωγή σε εθνική κλίμακα, με αποτέλεσμα σε παραγωγή χαμηλής ποιότητας (οι πρώτες ημερομηνίες απόπειρα το 1961, όταν το Kucova εργοστάσιο παρήγαγε το ειδικό αεριωθουμένων τύπου κηροζίνης που ονομάζεται ΤΠΔ). Το καύσιμο κλιματιζόμενο τη διάρκεια ζωής των κινητήρων και συχνά κατηγορήθηκε ως ο κύριος λόγος των θανατηφόρα περιστατικά (35 αλβανική πιλότοι έχασαν τη ζωή τους 1955 - 2005, κυρίως λόγω μηχανικών προβλημάτων της MIG). Στις αρχές της δεκαετίας του '90, σε μια προσπάθεια να κρατήσει τα Μιγκ που φέρουν, η Πολεμική Αεροπορία της Αλβανίας έλαβε ανταλλακτικών από τη Βουλγαρία και κινητήρων από την πρώην ΛΔΓ. Από το 2004, η Αλβανία είχε ακόμα 117 J-6C αεροσκάφη, αν και ως επί το πλείστον δεν ήταν λειτουργικά και μόνο 12 Chengdu J-7Α. Οι Αλβανοί μαχητικά αεροσκάφη ήταν σίγουρα αποσυρθεί από την ενεργό υπηρεσία στα τέλη του 2004 μετά την τελευταία θανατηφόρο ατύχημα στο οποίο εμπλέκεται J -6C κατά την απογείωση από την στρατιωτική περιοχή στο Αεροδρόμιο Μητέρα Τερέζα στα Τίρανα. Επί του παρόντος, η Αλβανική Ταξιαρχία Αεροπορίας δεν λειτουργεί κανένα παλιό σοβιετικό αεροσκάφος. Από το 2011, 9 Shijiazhuang Υ-5 αποσύρθηκε από την υπηρεσία.

Η Αλβανική Αεροπορία την δεκαετία του 2000 απέσυρε σχεδόν όλα τα πολεμικά της αεροπλάνα. Επίσης, μετά την ένταξη στο ΝΑΤΟ σταμάτησε την ανάπτυξη αεράμυνας.

Εξοπλισμός
----------

Αλβανικό AS532 Cougar
Sikorsky UH-60 Black Hawk

| Αεροσκάφος | Προέλευση | Τύπος | Ποσότητα |
| --- | --- | --- | --- |
| Ελικόπτερα |
| Boeing CH-47 Chinook | ΗΠΑ | Μεταφορικό Ελικόπτερο | 0 (5 κατόπιν παραγγελίας) |
| Bell 206 | Ιταλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 7 |
| Bell 205 | Ιταλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 7 |
| Bell 212 | ΗΠΑ-Καναδάς | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 1 |
| MBB Bo 105 | Γερμανία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 12 |
| Sikorsky UH-60 Black Hawk | ΗΠΑ | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 2 (+4 κατόπιν παραγγελίας) |
| Eurocopter EC145 | Γαλλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 3 |
| Eurocopter AS532 Cougar | Γαλλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 4 |
| Eurocopter AS350 | Γαλλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 3 |
| AgustaWestland A109 | Ιταλία | Ελικόπτερο Γενικής Χρήσης | 1 |
| Μη επανδρωμένα αεροχήματα |
| Αεροσκάφος | Προέλευση | Τύπος | Ποσότητα |
| RQ-20 Puma | ΗΠΑ | UAV | **6** |
| Bayraktar TB2 | Τουρκία | UCAV | 3 (+6 κατόπιν παραγγελίας) |

Bayraktar TB2
RQ-20 Puma
### Ραντάρς

Από τον Νοέμβριο του 2020, η Πολεμική Αεροπορία της Αλβανίας χρησιμοποιεί σύστημα ραντάρ μεγάλης εμβέλειας AN/FPS-117 στην Πούκα, στο οποίο επενδύουν από κοινού η Αλβανία και οι ΗΠΑ μέσω της Lockheed Martin, ενισχύοντας την ετοιμότητα της, με επένδυση 22 εκατομμυρίων δολαρίων, 19 εκατομμύρια δολάρια από την Αλβανία, και 3 εκατομμύρια δολάρια από τις ΗΠΑ για να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απειλές στο πλαίσιο των διεθνών συμμαχιών.

AN-FPS-117
Mobile GCS (Σταθμός ελέγχου για τα μη επανδρωμένα αεροχήματα)