Η **Φάμκε Μπόιμερ Γιάνσεν** (Famke Beumer Janssen, 5 Νοεμβρίου 1964) είναι Ολλανδή ηθοποιός και πρώην μοντέλο μόδας. Είναι γνωστή ως Xenia Onatopp στο *GoldenEye* (1995) και ως Jean Grey/Phoenix στη σειρά ταινιών *X-Men* (2000–2014), ως Ava Moore στο *Nip/Tuck* και ως Lenore Mills στη σειρά ταινιών *Taken* (2008–2014).

Πρώιμα χρόνια και εκπαίδευση
----------------------------

Η Γιάνσεν γεννήθηκε στο Άμστελφεϊν της Ολλανδίας. Το μικρό της όνομα, Φάμκε, σημαίνει "μικρό κορίτσι" στη δυτική φριζική γλώσσα, την ντόπια γλώσσα της ολλανδικής περιοχής Φρίσλαντ. Έχει δύο αδερφές, την σκηνοθέτιδα Αντόινετ Μπόιμερ και την ηθοποιό Μαργιολέιν Μπόιμερ. Εκτός από ολλανδικά, η Γιάνσεν μιλάει αγγλικά και γαλλικά. Επίσης έμαθε γερμανικά, αλλά δεν συμβάδισε με αυτά. Ακολουθώντας την αποφοίτηση από το λύκειο, η Γιάνσεν σπούδασε οικονομικά για ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, πράγμα το οποίο περιέγραψε ως την "πιο ηλίθια ιδέα που είχα ποτέ." Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια, όπου σπούδασε δημιουργική συγγραφή και φιλολογία.

Καριέρα
-------

Το 1984, η Γιάνσεν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αρχίσει την επαγγελματική της καριέρα ως μοντέλο μόδας. Υπέγραψε με την Διαχείριση Μοντέλων και δούλεψε στους οίκους Yves Saint Laurent, Chanel, και Victoria's Secret. Πρωταγωνίστησε στο διαφημιστικό του 1988 για το άρωμα Exclamation by Coty, Inc. Οι εμφανίσεις της συγκρίθηκαν με αυτές της Χέντι Λαμάρ και με άλλων πρωταγωνιστριών ταινιών της δεκαετίας του 1940.

Αφού πήρε σύνταξη από το μόντελινγκ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Γιάνσεν είχε ρόλους φιλοξενούμενων σε αρκετές τηλεοπτικές σειρές, συμπεριλαμβανομένου ενός πρωταγωνιστικού ρόλου στο *Star Trek: The Next Generation* του 1992 στο επεισόδιο "Ο Καλύτερος Φίλος", στο ρόλο της συναισθηματικής metamorph Kamala, απέναντι από τον Πάτρικ Στιούαρτ, με τον οποίο αργότερα πρωταγωνίστησε στη σειρά ταινιών των *X-Men*. Τον ίδιο χρόνο, προσφέρθηκε στην Γιάνσεν ο ρόλος της Jadzia Dax στο *Star Trek: Deep Space Nine*, αλλά το απέρριψε για να συνεχίσει τους ρόλους ταινιών. Ο πρώτος της ρόλος σε ταινία ήταν δίπλα στον Τζεφ Γκόλντμπλουμ στην ταινία *Fathers & Sons* (1992).

Η Γιάνσεν στην Ημέρα Ηνωμένων Εθνών το 2008
Το 1995, η Γιάνσεν εμφανίστηκε ως Xenia Onatopp στην πρώτη ταινία του Πιρς Μπρόσναν ως Τζέιμς Μποντ, με τίτλο *GoldenEye*. Επίσης, εμφανίστηκε στο *Lord of Illusions* μαζί με τον Σκοτ Μπακούλα. Σε μια προσπάθεια να αποφύγει την ταύτισή της με τον ρόλο ενός κοριτσιού Bond, η Γιάνσεν άρχισε αναζητεί περισσότερους ενδιαφέροντες υποστηρικτικούς ρόλους, περιλαμβάνοντας την εμφάνισή της το *City of Industry* του Τζον Ίρβιν, στο *Celebrity* του Γούντι Άλεν, και στο *The Gingerbread Man* του Ρόμπερτ Όλτμαν, και το *Monument Ave.* του Τεντ Ντεμ. Ο Ντένις Λέρι, ο συμπρωταγωνιστής της στο *Monument Ave.*, εντυπωσιάστηκε από το πόσο εύκολα ενσωματώθηκε, αρχικά χωρίς να την αναγνωρίζει, καθώς ήταν ήδη στον χαρακτήρα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εμφανίστηκε επίσης στο *The Faculty*, στο *Rounders*, στο *Deep Rising*, και στο *House on Haunted Hill*.

Το 2000, η Γιάνσεν υποδύθηκε την υπερηρωίδα Jean Grey/Phoenix στο *X-Men*. Συνέχισε τον ρόλο της στο *X-Men 2* (2003) και στο *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση* (2006), για το οποίο κέρδισε Βραβείο Saturn για την Καλύτερη Υποστηρικτική Ηθοποιό. Επιπρόσθετα, η Γιάνσεν έπαιξε στην δεύτερη σεζόν της τηλεοπτικής σειράς *Nip/Tuck*, στο ρόλο της σαγηνευτικής προπονήτριας Ava Moore, για τον οποίο κέρδισε το Βραβείο της Χρονιάς του Καλύτερου Καλλιτέχνη της Ζωής του Χόλιγουντ. Συνέχισε τον ρόλο στα δύο τελευταία επεισόδια της σειράς.

Το 2007, πρωταγωνίστησε στο Γύρνα τον Ποταμό, για το οποίο βραβεύτηκε με το Βραβείο Ειδικής Αναγνώρισης της Καλύτερης Ηθοποιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινίας του Χάμπτονς. Τον ακόλουθο χρόνο, πρωταγωνίστησε στη Λήψη του Λυκ Μπεσσόν. Η Γιάνσεν επίσης συνέχισε να δουλεύει στην τηλεόραση, συμπεριλαμβάνοντας την εμφάνιση της σε πιλοτικά επεισόδια στη τηλεόραση στο αστυνομικό δράμα του NBC με τίτλο Χειμώνες και Showtime στην Φάρμα, μια The L Word απόσχιση σε μια γυναικεία φυλακή. Και τα δύο επεισόδια απορρίφτηκαν από τα αντίστοιχα δίκτυά τους. Η Γιάνσεν επίσης έδωσε την φωνή της στην ολλανδική αφήγηση του Studio Tram Tour για όλα τα πάρκα της Disney.

Το 2011, η Γιάνσεν έκανε το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με το δράμα *Bringing Up Bobby*, για το οποίο επίσης έγραψε το σενάριο και ήταν παραγωγός. Στην ταινία πρωταγωνιστούν η Μίλα Γιόβοβιτς, ο Μπιλ Πούλμαν και η Μάρτσια Κρος.

Προσωπική ζωή
-------------

Η Γιάνσεν ήταν παντρεμένη με τον συγγραφέα και σκηνοθέτη Κιπ Ουίλιαμς, γιο του αρχιτέκτονα Τοντ Ουίλιαμς, από το 1995 μέχρι το 2000.

Η Γιάνσεν εμφανίστηκε με τον Λικόρις, τον στικτό boston terrier σκύλο της, σε μια καμπάνια PETA του 2007 για να εδραιώσει γνώση για τα δικαιώματα των ζώων. Η καμπάνια χρησιμοποιούσε το σλόγκαν "Γίνε Άγγελος για τα Ζώα." Στις 28 Ιανουαρίου του 2008, διορίστηκε Πρέσβης Καλής Θέλησης για την Ακεραιότητα για το Γραφείο Ηνωμένων Εθνών στα Ναρκωτικά και στο Έγκλημα, σε ένα συνέδριο καταπολέμησης της διαφθοράς των Ηνωμένων Εθνών που έγινε στο Νούσα Ντούα, στο Μπαλί.

Φιλμογραφία
-----------

| Έτος | Τίτλος | Ρόλος | Σημειώσεις |
| --- | --- | --- | --- |
| 1992 | *Star Trek: Η Επόμενη Γενιά* | Καμάλα | Τηλεοπτικές σειρές |
| 1992 | *Πατεράδες & Υιοί* | Κάιλ Κρίστιαν |  |
| 1994 | *Οι Ανέγγιχτοι* | Κλειώ | Τηλεοπτικές σειρές |
| 1994 | *Melrose Place* | Ντάιαν Άνταμσον | Τηλεοπτικές σειρές |
| 1994 | *Μοντέλο μιας Ημέρας* | Λαίδη Χ | Τηλεταινία |
| 1994 | *Αδυσώπητος ΙV: Στάχτες και Στάχτες* | Δρ. Σάρα Λι Τζάφι |  |
| 1995 | *Επιχείρηση Χρυσά Μάτια* | Ξένια Όνατοπ | Βραβευμένο-Βραβείο Ταινίας MTV για την Καλύτερη Μάχη(Μοιρασμένο με τον Πιρς Μπρόσναν) |
| 1995 | *Λόρδος των Απατών* | Δωροθέα Σουάν |  |
| 1996 | *Νεκρό Κορίτσι* | Θησαυρός |  |
| 1997 | *Πόλη της Βιομηχανίας* | Ρέιτσελ Μοντάνα |  |
| 1998 | *Monument Ave.* | Κέιτι |  |
| 1998 | *The Gingerbread Man* | Λιν Μαγκρούντερ |  |
| 1998 | *Βαθιά Άνοδος* | Τρίλιαν Στ. Τζέιμς |  |
| 1998 | *RPM* | Κλόντια Χάγκς |  |
| 1998 | *Rounders* | Πέτρα |  |
| 1998 | *Διασημότητα* | Μπόνι |  |
| 1998 | *Οι Περιπέτειες του Σεμπάστιαν Κόουλ* | Φιόνα |  |
| 1998 | *Η Σχολή* | Μις Ελίζαμπεθ Μπέρκ |  |
| 1999 | *Σπίτι στον Στοιχειωμένο Λόφο* | Έβελυν Στόκαρντ-Πράις | Βραβευμένο-Βραβεία Διασκέδασης Κινηματογραφικών Επιτυχιών για την Αγαπημένη Υποστηρικτική Ηθοποιό - Θρίλερ |
| 2000 | *Αγάπη & Σεξ* | Κέιτ Γουέλς |  |
| 2000 | *Τσίρκο* | Λίλυ Γκάρφιλντ |  |
| 2000 | *X-Men* | Τζιν Γκρέι |  |
| 2000 | *Άλλι Μακμπίλ* | Τζέιμι | Τηλεοπτικές Σειρές |
| 2001 | *Φτιαγμένος* | Τζέσικα |  |
| 2001 | *Μην Πεις Λέξη* | Άγκι Κόνραντ | Βραβευμένο-Βραβεία Διασκέδασης Κινηματογραφικών Επιτυχιών για την Αγαπημένη Υποστηρικτική Ηθοποιό - Επιστημονική Φαντασία |
| 2002 | *Κατασκοπεύω* | Ειδική Πράκτορας Ρέιτσελ Ράιτ |  |
| 2003 | *X2* | Τζιν Γκρέι |  |
| 2004 | *Νιπ/Τακ* | Άβα Μουρ | Τηλεοπτικές σειρές |
| 2004 | *Ευλογία* | Τζούντι Άρνολντς |  |
| 2005 | *Κρυφτό* | Δρ. Κάθριν Κάρσον |  |
| 2006 | *X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση* | Τζιν Γκρέι / Φοίνικας | Βραβείο Κρόνου για την Καλύτερη Υποστηρικτική ΗθοποιόΒραβευμένο-Βραβείο Επιλογής Εφήβων για την Επιλογή Κλειδαριάς Χειλιών (Μοιρασμένο με τον Χιου Τζάκμαν) |
| 2006 | *Η Θεραπεία* | Αλέγκρα Μάρσαλ |  |
| 2007 | *Οι Δέκα* | Γκρέτσεν Ράιγκερτ |  |
| 2007 | *Γύρνα τον Ποταμό* | Κέιλι Σάλιβαν | Βραβείο Αναγνώρισης Καλύτερης Ηθοποιού του Φεστιβάλ Διεθνούς Ταινίας του Χάμπτονς |
| 2007 | *Χειμώνες* | Κρίστι Γουίντερς | Τηλεοπτική πιλότος |
| 2008 | *The Wackness* | Κρίστεν Σκουάιρς |  |
| 2008 | *Η Αρπαγή* | Λενόρ "Λέννυ" |  |
| 2008 | *100 Πόδια* | Μάρνι Γουάτσον |  |
| 2008 | *Αγάπη Κουταβιών* | Μάγια | Μικρή ταινία |
| 2009 | *Η Φάρμα* | Βαλεντίνα Γκαλίντο | Τηλεοπτική Πιλότος |
| 2010 | *Νιπ/Τακ* | Άβα Μουρ | Τηλεοπτικές σειρές |
| 2010 | *Ο Χαμαιλέοντας* | Τζένιφερ Τζόνσον |  |
| 2010 | *Κάτω από την Ακτή* | Μαίρη |  |
| 2011 | *Ανατρέφοντας τον Μπόμπι* |  | Σκηνοθετικό Ντεμπούτο |
| 2012 | *Η Αρπαγή 2* | Λενόρ "Λέννυ" |  |
| 2013 | *Χάνσελ και Γκρέτελ: Κυνηγοί Μαγισσών* | Μίριελ |  |
| 2013 | *Άλσος Κωνείου* | Ολίβια Γκόντφρεϊ | Τηλεοπτικές σειρές |
|

Παραπομπές
----------

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
2. ↑  «Famke Janssen». (Αγγλικά) *SNAC*. w6bc4tzq.
3. ↑  *filmportal.de*. 805ebfbc4f314030b724783e0e187051. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) *IdRef*. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2020.
5. ↑  (Αγγλικά) *Internet Movie Database*. tt9742794. Ανακτήθηκε στις 17  Σεπτεμβρίου 2022.
6. ↑  (Αγγλικά) *The Fashion Model Directory (FMD)*. famke\_janssen. Ανακτήθηκε στις 4  Απριλίου 2022.
7. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
8. 1 2  www.nytimes.com/2000/08/20/movies/film-a-scene-stealer-s-big-score.html?pagewanted=all. Ανακτήθηκε στις 22  Δεκεμβρίου 2017.
9. 1 2  «Famke Janssen Biography (1964?-)». *www.filmreference.com*. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2019.
10. 1 2 3 4  Elias, Justine (15 November 1998). «Famke Janssen; Transformations As a Way of Life, Not Just on Screen». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 16 October 2011.
11. 1 2  Malanowski, Jamie (20 August 2000). «A Scene Stealer's Big Score». *The New York Times*.. Ανακτήθηκε στις 16 October 2009.
12. ↑  Toal, Drew (7–13 May 2008). «The Hot Seat: She's a hustler, baby». *Time Out New York*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-07-26.. Ανακτήθηκε στις 16 October 2011.
13. ↑  «Famke Janssen Exclamation perfume commercial». YouTube.com. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2011.
14. 1 2  «Famke Janssen on *Tavis Smiley*». PBS.org. 6 Μαΐου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2011. CS1 maint: Unfit url (link)
15. ↑  «2007 Hamptons International Film Festival Awards». HamptonsFilmFest.org. 4 Ιανουαρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2011.
16. ↑  Gilmore, Joan (6 Αυγούστου 2010). «Around Town: Bobby crew at JRB gallery». *The Journal Record* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2019.
17. ↑  «Famke Janssen Is an Angel for Animals». *peta2* (στα Αγγλικά). 16 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2019.
18. ↑  «UN Anti-Corruption Conference Opens in Bali». *www.unis.unvienna.org*. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2019.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Φάμκε Γιάνσεν** |

* Φάμκε Γιάνσεν στην IMDb

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 85650613
* LCCN: no00010841
* ISNI: 0000 0001 2282 5802
* GND: 1014479320
* SUDOC: 148167977
* BNF: cb14034128z (data)
* NKC: xx0054344
* BNE: XX1482168

 |

 |