Συντεταγμένες: 35°03′29″N 25°13′40″E﻿ / ﻿35.05806°N 25.22778°E﻿ / 35.05806; 25.22778

Τα **Καλύβια** είναι χωριό στην Κρήτη και την Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου, στην πρώην επαρχία Μονοφατσίου.

Γενικά στοιχεία
---------------

Τα Καλύβια βρίσκονται στο νότιο τμήμα, στα Αστερούσια Όρη, σε υψόμετρο 240 μέτρων και είναι κτισμένα στην κορυφή λόφου κοντά στον ποταμό Αναποδάρη. Υπάγεται διοικητικά στην Δημοτική Ενότητα Αστερουσίων του δήμου Αρχανών - Αστερουσίων. Με βάση την απογραφή του 2011 έχει 153 κατοίκους ενώ με αυτήν του 2001 είχε 229 κατοίκους (μόνιμοι κάτοικοι το 2015 131). Απέχει από το Ηράκλειο 42,8 χλμ. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την ελαιοκαλλιέργεια και την αμπελοκαλλιέργεια ενώ τα τελευταία χρόνια διακρίνονται για την ποιότητα της παραγόμενης πατάτας κρεμμυδιών καρότων και κοκκαριού. Στον οικισμό βρίσκεται η εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου (1881) πανηγυρίζει στις 21 Νοεμβρίου. Δεν λειτουργεί Δημοτικό Σχολείο.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Στη θέση Εκκλησάκι έχει βρεθεί από την αρχαιολογική σκαπάνη τάφος, ο οποίος χρονολογείται από την Τρίτη Υστερομινωική Περίοδο. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη νεκροταφείου της ελληνορωμαϊκής εποχής. Συγκεκριμένα, αποκαλύφθηκε επιτύμβια στήλη που φέρει την επιγραφή ΑΚΕΣΤΙΜΑ ΕΥΑΝΓΕΛΟΥ. 

Βρέθηκε επίσης κτίσμα των παλαιοτέρων βυζαντινών χρόνων, γνωστό με την ονομασία Λούτρα. Στη Λούτρα υπάρχει σταυροειδής χώρος με υπόκαυστα, αγωγούς θερμάνσεως και εξαεριστήρες.

Για πρώτη φορά αναφέρεται σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείου του Χάνδακα το 1370. To 1583 ο οικισμός αναφέρεται στην ενετική απογραφή του Καστροφύλακα με την ονομασία *Calivia*, με 56 κατοίκους

Το Νεοχώρι είναι το χωριό *Κακού*, το οποίο αναφέρεται σε απογραφή του 1881 με πληθυσμό 83 κατοίκους. Δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές παρά σε έγγραφο του 1371 και στην τουρκική απογραφή του 1671.

Διοικητικά στοιχεία
-------------------

Αναφέρονται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζονται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα *Καλλικράτης*, μαζί με τα Κάτω Καλύβια και το Νεοχώρι αποτελούν την ομώνυμη κοινότητα που υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Αστερουσίων του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων και σύμφωνα με την απογραφή 2011 απογράφησαν 153 κάτοικοι.

Δείτε ***Κοινότητα Καλυβίων***

##### Δ.δ. Καλυβίων (πρώην)

Με 440 κατοίκους, το Δημοτικό διαμέρισμα Καλυβίων αποτελείτο από την έδρα, που είναι 

* τα *Καλύβια* [ 229 ] και επίσης τους οικισμούς:
* τα *Κάτω Καλύβια* [ 5 ] και
* το *Νεοχώρι* [ 206 ], σε απόσταση 44,1 χλμ. από το Ηράκλειο. Υπαγόταν στα Καλύβια από τότε που τα τελευταία αποτελούσαν κοινότητα. Βρίσκεται σε υψόμετρο 260 μ. Στον οικισμό βρίσκεται ο ναός του Αγίου Γεωργίου.

Βιβλιογραφία
------------

* *Το Ηράκλειον και ο νομός του*. Ηράκλειο: Νομαρχία Ηρακλείου. 1971.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ελληνικά) *Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής*.
2. 1 2  *Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα*. **31**. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 274.
3. ↑  «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». *www.eetaa.gr*. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2023.
4. 1 2  «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10858 (σελ. 384 του pdf)
5. ↑  Κρητ. Χρονικά, ΣΤ΄, 479.
6. ↑  Καστροφύλακας, Κ 96, 1583.
7. ↑  «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». *www.eetaa.gr*. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2023.
8. ↑  «e-nomothesia: Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας».

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Χωριά των Αστερουσίων[*νεκρός σύνδεσμος*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Αρχανών - Αστερουσίων |
| --- |
|  |
| Δημοτική ενότητα Αρχανών | 
* Αμπελά
* Βαθύπετρο
* Επάνω Αρχάνες
* Καρνάρι
* Κάτω Αρχάνες
* Κερά Ελαιούσα
* Πατσίδες
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Αστερουσίων | 
* Αγία Παρασκευή
* Αγία Φωτιά
* Άγιος Νικήτας
* Άγιος Παντελεήμονας
* Αγία Άννα
* Αμύγδαλος
* Αποσελέμι
* Αχεντριάς
* Βοριάς
* Δωράκι
* Εθιά
* Καλύβια
* Κάτω Καλύβια
* Κεφαλάδος
* Λιγόρτυνος
* Μαδέ
* Μεσοχώρι
* Μουρνιά
* Νεοχώρι
* Παράνυμφοι
* Πλακιώτισσα
* Πλατανιάς
* Πραιτώρια
* Πρινιάς
* Πυράθι
* Πύργος
* Ροτάσι
* Τεφέλι
* Τρεις Εκκλησιές
* Χαράκι
* Χάρακας
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Νίκου Καζαντζάκη | 
* Άγιες Παρασκιές
* Άγιος Βασίλειος
* Αλάγνι
* Αρκάδι
* Αρμανώγεια
* Αστρακοί
* Αστρίτσι
* Δαμάνια
* Καλλονή
* Καταλαγάρι
* Κελλιά
* Κουνάβοι
* Κώμες
* Μελέσες
* Μελιδοχώρι
* Μεταξοχώρι
* Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη
* Μυρτιά
* Παρθένι
* Πεζά
* Φιλίσια
* Χουδέτσι
 |
|  |
| 
* Έδρα: Πεζά Ιστορική έδρα: Επάνω Αρχάνες και Πύργος
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Αστερουσίων |
| --- |
|  |
| 
* Πύργος
* Αχεντριάς
* Εθιά
* Καλύβια
* Λιγόρτυνος
* Μεσοχωριό
* Παράνυμφοι
* Πραιτώρια
* Τεφέλι
* Χάρακας
* Χαράκι
 |

 |