Για άλλα άτομα με το ίδιο όνομα, δείτε: Αρχίλοχος (αποσαφήνιση).  

  

Ανάθημα από τον τάφο του Αρχιλόχου: ΑΡΧΙΛΟΧΟΣ ΠΑΡΙΟΣ ΤΕΛΕΣΙΚΛΕΟΣ ΕΝΘΑΔΕ ΚΕΙΤΑΙ... Αρχαιολογικό Μουσείο Πάρου
Ο **Αρχίλοχος** (π. 680 π.Χ. - 630 π.Χ.) ήταν αρχαίος λυρικός ποιητής.

Το έργο του
-----------

Απόσπασμα που βρίσκεται σήμερα στην συλλογή παπύρων στην Κολωνία της Γερμανίας. (P. Köln II 58)
Συνέθεσε ελεγείες, ύμνους και ποιήματα σε ιαμβικό και τροχαϊκό μέτρο. Θεωρείται ο δημιουργός του λόγιου ιάμβου και της χρήσης του με σκοπό τη σάτιρα. Ιδιαίτερα γνωστός έμεινε ο στίχος του "Πολλ' οίδ' ἀλώπηξ, ἐχῖνος δέ έν, μέγα". μετάφραση: Η αλεπού ξέρει πολλά και ο σκαντζόχοιρος ένα, μεγάλο.

Η Παλατινή Ανθολογία περιλαμβάνει δύο επιγράμματα του Αρχίλοχου (VI 133 και VIΙ 441).

Η καταγωγή του
--------------

Γεννήθηκε στη Πάρο και γνώρισε τη μεγαλύτερη του ακμή περίπου το 650 π.Χ. Ο πατέρας του, Τελεσικλής, καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και υπήρξε αρχηγός της αποικιστικής εκστρατείας στη Θάσο. Από αυτόν κληρονόμησε το ριψοκίνδυνο χαρακτήρα και το θαρραλέο αποικιστικό πνεύμα. Μητέρα του ήταν η δούλα Ενιπώ, η οποία τον προίκισε με τη γνώση της λαϊκής γλώσσας και την ευαισθησία της ταπεινής της καταγωγής.

Έζησε πολυτάραχη ζωή και αναγκάστηκε να γίνει μισθοφόρος. Πολέμησε στην Ιωνία, στη Θράκη, στη Μακεδονική Τορώνη και στην Εύβοια. Σκοτώθηκε πολεμώντας τους Νάξιους, χωρίς να γνωρίζουμε ακριβώς αν ο Νάξιος Κόρακας τον σκότωσε στη Νάξο ή στην αποικία της, που βρισκότανε στη Θράκη. Ο αριστοκράτης Κριτίας κατηγορεί τον Αρχίλοχο πως ο ίδιος ο ποιητής είναι υπεύθυνος για όσα του προσάπτουν και την κακή φήμη που απέκτησε. Σημαντική βιογραφική μαρτυρία για τον ποιητή αποτελεί και η επιγραφή από την Πάρο, που δημοσίευσε πρώτος ο Ν. Κοντολέων. 

Για τον χρόνο της ζωής του ποιητή διατυπώθηκαν κατά καιρούς διάφορες απόψεις. Είναι σήμερα βέβαιο πως ο ποιητής έζησε και έγραψε στα μέσα του 7ουπ.Χ. αιώνα. Εκεί μας οδηγούν και οι εσωτερικές ενδείξεις από τους ίδιους τους στίχους του. Έτσι στο απόσπασμα 122 W. (= 74D.), όπου γίνεται λόγος για έκλειψη Ηλίου, αποτελεί ένα βασικό τεκμήριο, διότι η χρονολόγηση της έκλειψης αποτελεί ένδειξη και ξέρουμε σήμερα ότι οι στίχοι αναφέρονται στην έκλειψη της 6ης Απριλίου του έτους 648π.Χ. Πρόκειται για την παλαιότερη ακριβή χρονολογία που έχουμε στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Архилох» (Ρωσικά)
2. ↑  «Library of the World's Best Literature». *Library of the World's Best Literature*. 1897.
3. ↑  *Perseus Project*. catalog.perseus.tufts.edu/catalog/urn:cite:perseus:author.175. Ανακτήθηκε στις 14  Ιανουαρίου 2020.
4. ↑  *Perseus Project*. catalog.perseus.org/catalog/urn:cite:perseus:author.175. Ανακτήθηκε στις 10  Φεβρουαρίου 2020.

Βιβλιογραφία
------------

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μριτάνικα, τόμος 11, σελίδες 264-265, εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource logoWikisource logo | Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:  **Συγγραφέας:Αρχίλοχος** |

ΑΡΧΙΛΟΧΟΥ ΠΑΡΟΣ ΙΜΕΡΤΗ ντοκυμαντέρ του Γιάννη Τριτσιμπίδα και συνεντεύξεις ειδικών 

* Encyclopædia Britannica Eleventh Edition
* Bibliotheca Augustana - Αποσπάσματα
* *Αρχίλοχος: Ποιήματα και Θρύψαλα*, Γιώργος Μπλάνας
* Αρχαϊκός λυρισμός - Αρχίλοχος

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 100167694
* **ΕΒΕ**: 15189
* **AA**: 146404
* **BiblioNet**: **12785**
* LCCN: n80008559
* ISNI: 0000 0004 3514 1540
* GND: 118503855
* SELIBR: 223275
* SUDOC: 032035535
* BNF: cb123142449 (data)
* BIBSYS: 90193837
* NKC: xx0143866
* ICCU: CFIV087177
* BNE: XX1302018
* CiNii: DA03337612

 |

 |