Το **σύστημα Πολιβάνοφ** είναι σύστημα μεταγραφής της ιαπωνικής γλώσσας σε ρωσική κυριλλική γραφή, είτε για να μεταγραφούν τα ιαπωνικά ονόματα ή όροι στα ρωσικά είτε ως μια βοήθεια στην εκμάθηση της ιαπωνικής στις κυριλλικές γλώσσες. Το σύστημα αναπτύχθηκε από τον Γιεβγκένι Πολιβάνοφ το 1917.

Το ακόλουθο κυριλλικό σύστημα για την ιαπωνική γλώσσα είναι γνωστό ως σύστημα Γιεβγκένι Πολιβάνοφ. Να σημειωθεί ότι περιέχει τους δικούς του κανονισμούς προφοράς και δεν αποτελεί απαραίτητα μια άμεση φωνητική απόδοση της προφοράς της συνηθισμένης χρήσης του κυριλλικού αλφαβήτου στην ρωσική γλώσσα.

Κύριος πίνακας
--------------

Τα Χιραγκάνα και τα Κατακάνα σύμφωνα με τον κυριλλικό πίνακα του Πολιβάνοφ.

| Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χεπμπορν |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| あ | ア | а | a | い | イ | и/й | i | う | ウ | у | u | え | エ | э | e | お | オ | о | o |
| か | カ | ка | ka | き | キ | ки | ki | く | ク | ку | ku | け | ケ | кэ | ke | こ | コ | ко | ko |
| さ | サ | са | sa | し | シ | си | shi | す | ス | су | su | せ | セ | сэ | se | そ | ソ | со | so |
| た | タ | та | ta | ち | チ | ти | chi | つ | ツ | цу | tsu | て | テ | тэ | te | と | ト | то | to |
| な | ナ | на | na | に | ニ | ни | ni | ぬ | ヌ | ну | nu | ね | ネ | нэ | ne | の | ノ | но | no |
| は | ハ | ха | ha | ひ | ヒ | хи | hi | ふ | フ | фу | fu | へ | ヘ | хэ | he | ほ | ホ | хо | ho |
| ま | マ | ма | ma | み | ミ | ми | mi | む | ム | му | mu | め | メ | мэ | me | も | モ | мо | mo |
| や | ヤ | я | ya |  | ゆ | ユ | ю | yu |  | よ | ヨ | ё | yo |
| ら | ラ | ра | ra | り | リ | ри | ri | る | ル | ру | ru | れ | レ | рэ | re | ろ | ロ | ро | ro |
| わ | ワ | ва | wa |  |  |  | を | ヲ | о | wo |
| ん | ン | -н/-м | -n |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
| が | ガ | га | ga | ぎ | ギ | ги | gi | ぐ | グ | гу | gu | げ | ゲ | гэ | ge | ご | ゴ | го | go |
| ざ | ザ | дза | za | じ | ジ | дзи | ji | ず | ズ | дзу | zu | ぜ | ゼ | дзэ | ze | ぞ | ゾ | дзо | zo |
| だ | ダ | да | da | ぢ | ヂ | дзи | ji | づ | ヅ | дзу | zu | で | デ | дэ | de | ど | ド | до | do |
| ば | バ | ба | ba | び | ビ | би | bi | ぶ | ブ | бу | bu | べ | ベ | бэ | be | ぼ | ボ | бо | bo |
| ぱ | パ | па | pa | ぴ | ピ | пи | pi | ぷ | プ | пу | pu | ぺ | ペ | пэ | pe | ぽ | ポ | по | po |

| Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |  | Κάνα | Κυριλλικό | Χέπμπορν |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| きゃ | キャ | кя | kya | きゅ | キュ | кю | kyu | きょ | キョ | кё | kyo |
| しゃ | シャ | ся | sha | しゅ | シュ | сю | shu | しょ | ショ | сё | sho |
| ちゃ | チャ | тя | cha | ちゅ | チュ | тю | chu | ちょ | チョ | тё | cho |
| にゃ | ニャ | ня | nya | にゅ | ニュ | ню | nyu | にょ | ニョ | нё | nyo |
| ひゃ | ヒャ | хя | hya | ひゅ | ヒュ | хю | hyu | ひょ | ヒョ | хё | hyo |
| みゃ | ミャ | мя | mya | みゅ | ミュ | мю | myu | みょ | ミョ | мё | myo |
| りゃ | リャ | ря | rya | りゅ | リュ | рю | ryu | りょ | リョ | рё | ryo |
| ぎゃ | ギャ | гя | gya | ぎゅ | ギュ | гю | gyu | ぎょ | ギョ | гё | gyo |
| じゃ | ジャ | дзя | ja | じゅ | ジュ | дзю | ju | じょ | ジョ | дзё | jo |
| ぢゃ | ヂャ | дзя | ja | ぢゅ | ヂュ | дзю | ju | ぢょ | ヂョ | дзё | jo |
| びゃ | ビャ | бя | bya | びゅ | ビュ | бю | byu | びょ | ビョ | бё | byo |
| ぴゃ | ピャ | пя | pya | ぴゅ | ピュ | пю | pyu | ぴょ | ピョ | пё | pyo |

Σύμφωνα
-------

Τα σύμφωνα διπλασιάζονται ακριβώς με τον τρόπο που γίνεται στις λατινογενείς γλώσσες : π.χ. *-kk-* > -кк-.

Κοινά λάθη και αποκλίσεις
-------------------------

Στα αγγλικά κείμενα, τα ιαπωνικά ονόματα γράφονται σύμφωνα με τον λατινισμό Χέπμπορν. Προσπάθειες ίσως να γίνονταν για την μεταγραφή τους σαν να ήταν αγγλικά, αντί να ακολουθειται ένα ιαπωνικό-κυριλλικό σχήμα.

Ένα κοινό παράδειγμα αυτού είναι η προσπάθεια μεταγραφής του *shi* (Πολιανόβ : си) ως ши και του *ji* (Πολιβάνοφ: дзи) ως джи. Αυτό δεν ενθαρρύνεται προς χρήση στην ρωσική γλώσσα επειδή το ши στην ουσία προφέρεται ως шы στα ρωσικά και το джи προφέρεται ως джы, κάνοντας κατ'αυτό τον τρόπο το σύμφωνο (/ɨ/) πιο κοντά στο ιαπωνικό /u/ αντί για το ιαπωνικό /i/. Αντίθετα, το щи θα είχε έναν ορθό ήχο του φωνήεντος αλλά θα έμοιαζε περισσότερο με το ιαπωνικό *sshi*.

Αρκετά συχνά, οι άνθρωποι μεταγράφουν τα *cha*, *chi*, *chu*, *cho* ως ча, чи, чу, чо. Αυτά είναι φωνητικώς σωστά αλλά δεν συμμορφώνονται με το σχήμα του Πολιάνοβ (тя, ти, тю, тё), το οποίο μοιάζει περισσότερο με τον λατινισμό Kunrei-siki (*tya*, *ti*, *tyu*, *tyo*) για αυτούς τους συγκεκριμένους χαρακτήρες.

Κάποιες φορές το е, αντί για το э, χρησιμοποιείται για τις συλλαβές που λήγουν σε *ε*, παρόλο που το е προφέρεται ως *γιε* στα ρωσικά (κάτι που δεν γίνεται σε άλλες γλώσσες). Αυτό δεν γίνεται όταν η λέξη ξεκινά με το γράμμα αυτό παρόλο που συμβαίνει με παλαιότερους λατινισμούς όπως με το "Yedo". Σε κάθε περίπτωση, δεν συμμορφώνεται με το σχήμα Πολιβάνοφ, παρόλο που θεωρείται πιο αποδεκτό για λέξεις που χρησιμοποιούνται με γενικό τρόπο (π.χ. *kamikaze* > камикадзе αντί για камикадзэ). Η αντικατάσταση, ωστόσο, του ё (*yo*) με το е (*ye*) είναι λάθος καθώς θα αλλάξει σε μεγάλο βαθμό η ιαπωνική λέξη.

Ο ήχος *yo* (Πολιβάνοφ : ё), όταν η λέξη αρχίζει με αυτό το γράμμα ή όταν βρίσκεται μετά από φωνήεων, γράφεται ως йо (yo), το οποίο έχει την ίδια προφορά : Ёкосука -> Йокосука (Yokosuka), Тоёта -> Тойота (Toyota). Παρόλο που η γραφή "йо" δεν είναι κοινή στις ρωσικές λέξεις, αυτές είναι περισσότερο αποδεκτές για τα ιαπωνικά ονόματα παρά οι μεταγραφές που χρησιμοποιούν το "ё".

Εξαιρέσεις
----------

Κάποια ονόματα, για ιστορικούς λόγους, δεν ακολουθούν τους παραπάνω κανόνες. Αυτά τα ονόματα περιλαμβάνουν αλλά δεν περιορίζονται στα :

Παραδείγματα| Αγγλικά (λατινογενείς) | Ρωσική μετάφραση | Κυριλλικοποίηση | Ιαπωνικά |
| --- | --- | --- | --- |
| Japan (Nihon, Nippon) | Япония | Нихон, Ниппон | 日本 (にほん, にっぽん) |
| Tokyo (Tōkyō) | Токио | То:кё: | 東京 (とうきょう) |
| Kyoto (Kyōto) | Киото | Кё:то | 京都 (きょうと) |
| Yokohama | Иокогама (also Йокохама) | Ёкохама | 横浜 (よこはま) |
| Yokosuka | Йокосука | Ёкосука | 横須賀 (よこすか) |
| Toyota | Тойота (Тоёта in older publications) | Тоёта | トヨタ (originally: 豊田) |
| jujitsu (jūjutsu) | джиу-джитсу | дзю:дзюцу | 柔術 (じゅうじゅつ) |
| yen (en) | иена | эн | 円 (えん) |

Κάποια ονόματα που ξεκινούν με "Yo" (ή χρησιμοποιούνται μετά από φωνήεν) γράφονται με "Йо" αντί για "Ё" (π.χ. Йоко για Yoko Ono, αλλά Ёко για Yoko Kanno και για άλλα ονόματα Yoko). Το γράμμα "Ё" δεν χρησιμοποιείται συχνά στην κυριλική γραφή της ιαπωνικής γλώσσας λόγω της προαιρετικής χρήσης του στην ρωσική γλώσσα (πιθανή αντικατάσταση με το γράμμα "Е" που θα επηρέαζε την προφορά), ωστόσο οι επαγγελματίες μεταφραστές χρησιμοποιούν υποχρεωτικά το ё.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Online Japanese→Polivanov transcription converter
* Proposal for a coordinated Japanese transcription system for several Slavic languages
* Суси or Суши (Susi or Sushi) – Cyrillization of し (and others) controversy (Russian)
* Automatic cyrillization of hiragana and katakana
* Say no to romaji! Αρχειοθετήθηκε 2012-01-05 στο Wayback Machine.
* Kiriji and Yevgeny Polivanov