Πρότυπο:Pληροφορίες προσώπου

Ο σερ **Ρίτσαρντ Άρκραϊτ** (*Richard Arkwright*, 23 Δεκεμβρίου 1732 – 3 Αυγούστου 1792) ήταν Άγγλος βιομήχανος και εφευρέτης του κλωστικού πλαισίου. Ήταν αυτοδημιούργητος και υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους επιχειρηματίες της Βιομηχανικής Επανάστασης. Με την οργανωτικότητα που τον διέκρινε και τα επιτεύγματά του στο κλωστήριο που διατηρούσε στο Κρόμφορντ, έβαλε τα θεμέλια της βιομηχανικής δύναμης της Μεγάλης Βρετανίας.

Ζωή και Έργο
------------

Ο Ρίτσαρντ Άρκραϊτ γεννήθηκε στο Πρέστον της Αγγλίας το 1732 από φτωχούς γονείς. Ήταν το μικρότερο από τα 13 παιδιά της οικογένειας. Έτσι, ο πατέρας του δεν μπόρεσε να τον στείλει στο σχολείο αφού αγωνιζόταν να θρέψει την πολυμελή οικογένειά του. Ο Ρίτσαντ ξεκίνησε να δουλεύει ως κουρέας και αργότερα άνοιξε δικό του κουρείο σ' ένα υπόγειο στο Μπόλτον. 

Το 1755 ο Άρκραϊτ παντρεύτηκε την πρώτη του σύζυγο, την Πέισενς Χολτ. Μαζί έκαναν έναν γιο, τον Ρίτσαρντ Άρκραϊτ Τζούνιορ, ο οποίος γεννήθηκε το ίδιο έτος. Το 1756 η Πέισενς πέθανε από αδιευκρίνιστες αιτίες. Αργότερα, το 1761, ο Άρκραϊτ παντρεύτηκε τη Μάργκαρετ Μπίγκινς. Μαζί έκαναν τρία παιδιά, από τα οποία μόνο η Σουζάνα έφτασε στην ενηλικίωση. 

Ο Ρίτσαρντ Άρκραϊτ αποφάσισε να γίνει επιχειρηματίας μετά το θάνατο της πρώτης του συζύγου. Ο ίδιος μεγάλωσε σε μια γειτονιά όπου το βαμβάκι υφαινόταν στα σπίτια με τα χέρια, επειδή οι τότε γνωστές μηχανές ήταν πρωτόγονες και η μετατροπή του βαμβακιού σε κλωστές στοίχιζε ακριβά. Έτσι ο Ρίτσαρντ διέθεσε τον εαυτό του στο να τελειοποιήσει αυτές τις μηχανές. Το 1767 εγκατέλειψε το επάγγελμα του κουρέα και αφοσιώθηκε στην εφεύρεση του "αργαλειού" του.

Κλωστικό πλαίσιο
----------------

Το κλωστήριο του Άρκραϊτ στο Κρόμφορντ
Το 1764 ο Τζέιμς Χαργκρέιβς είχε εφεύρει μία κλωστική μηχανή, την οποία ονόμασε "Κλώστρια Τζένη" (Spinning Jenny) προς τιμήν της κόρης του. Την εφεύρεσή του αυτή δεν την είχε κατοχυρώσει διότι δεν την έβρισκε πρακτική. Ο "αργαλειός" του Χαργκρέιβς μπορούσε να κλώσει αρκετές κλωστές συγχρόνως, πράγμα που δεν γινόταν ως τότε. Οι κλωστές όμως δεν ήταν τόσο λεπτές και γερές ώστε να αντέχουν στην ομαδική κλώση τους. Έτσι έσπαζαν και ο σκοπός δεν πετύχαινε. Ο Άρκραϊτ τότε, με βάση τον ελαττωματικό "αργαλειό" του Χαργκρέιβς κι έπειτα από αρκετή μελέτη και πειράματα, ανακάλυψε το κλωστικό πλαίσιο και μπορούσε με αυτό να κλώθει έναν μεγάλο αριθμό κλωστών κάθε βαθμού λεπτότητας ή σκληρότητας.

Η εφεύρεση του Άρκραϊτ βασίστηκε σε ένα σύστημα κυλίνδρων. Το βαμβάκι κλώθεται 3-5 φορές ώσπου η κλωστή να αποκτήσει τη λεπτότητα και τη σκληρότητα που χρειάζεται. Ο Άρκραϊτ κατοχύρωσε την εφεύρεσή του, φοβήθηκε όμως να τη θέσει σε εφαρμογή και να την εκμεταλλευτεί γιατί οι νηματουργοί πίστεψαν πως θα χάσουν τη δουλειά τους και τον απείλησαν ότι θα καταστρέψουν όλα τα "τέρατα" που είχε κατασκευάσει. Εντούτοις, ο Άρκραϊτ δεν υπολόγισε τις απειλές αυτές και τελικά εγκατέστησε τους πρώτους "αργαλειούς" του στο Νότιγχαμ.

Ο δρόμος προς την επιτυχία ήταν πλέον έτοιμος. Χρειαζόταν όμως κεφάλαια και έτσι ο Άρκραϊτ αναγκάστηκε να συνεταιριστεί με δύο πλούσιους: τον Στουτ και τον Νιντ. Μαζί τους άνοιξε ένα μεγάλο εργοστάσιο στο Κρόμφορντ. Εκεί εγκατέστησε "αργαλειούς" που κινούνταν με την υδατόπτωση. Επίσης τελειοποίησε τις κλωστικές μηχανές του.

Προβλήματα με την ευρεσιτεχνία
------------------------------

Σερ Ρίτσαρντ Άρκραϊτ
Πολλοί ήταν αυτοί που προσπάθησαν να σφετεριστούν την εφεύρεση του Ρίτσαρντ Άρκραϊτ. Γι' αυτό το λόγο, το 1781 ο Άρκραϊτ προσέφυγε στα δικαστήρια ξεκινώντας αδιάκοπους αγώνες για να προστατεύσει την εφεύρεσή του.

Τέλος, βγήκε ένα διάταγμα σύμφωνα με το οποίο επειδή πριν από την εφεύρεση του Άρκραϊτ υπήρχε σε χρήση η κλωστική μηχανή του Χαργκρέιβς, μπορούσε στο εξής ο καθένας να μεταχειρίζεται τις μηχανές που εφηύρε ο Άρκραϊτ, χωρίς ο εφευρέτης τους να δικαιούται κάποια αποζημίωση. Έτσι, τα εργοστάσια που ύφαιναν το βαμβάκι πολλαπλασιάστηκαν στη Μεγάλη Βρετανία και αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Αναγνώριση
----------

Το αποτέλεσμα της εφεύρεσης του Ρίτσαρντ Άρκραϊτ ήταν να επηρεαστεί η βιομηχανική επανάσταση του 18ου αιώνα. Οι μηχανικοί αργαλειοί αντικατέστησαν τα πολλά χέρια των εργατών και μπήκαν τα θεμέλια της βιομηχανικής δύναμης της Μεγάλης Βρετανίας. Το 1785 απασχολούνταν περίπου 30.000 άνθρωποι στα εργοστάσια που χρησιμοποιούσαν τις εφευρέσεις του Ρίτσαρντ Άρκραϊτ.

Το 1786 ο Ρίτσαρντ Άρκραϊτ χρίστηκε ιππότης, τίτλο ευγενείας που του απένειμε ο βασιλιάς Γεώργιος Γ'. Πέθανε στις 3 Αυγούστου 1792 σε ηλικία 59 ετών.

Παραπομπές
----------

Περισσότερες πληροφορίες
------------------------

* Chapman, S. D. (1967), *The early factory masters: the transition to the factory system in the midlands textile industry* .
* Cooke, A. J. (1979), «Richard Arkwright and the Scottish cotton industry», *Textile History* **10**: 196–202 .
* Fitton, R. S. (1989), *The Arkwrights: spinners of fortune* , the major scholarly study.
* Fitton, R. S.; Wadsworth, A. P. (1958), *The Strutts and the Arkwrights, 1758–1830: a study of the early factory system* .
* Hewish, John (1987), «From Cromford to Chancery Lane: New Light on the Arkwright Patent Trials», *Technology and Culture* **28** (1): 80–86,  .
* Hills, Richard L. (1970), «Sir Richard Arkwright and His Patent Granted in 1769», *Notes and Records of the Royal Society of London* **24** (2): 254–260,  .
* Mason, J. J. (2004), *Arkwright, Sir Richard (1732–1792)* .
* Tann, Jennifer (1973), «Richard Arkwright and technology», *History* **58**: 29–44 .
* Tann, Jennifer (1970), *The development of the factory* .
* Tann, Jennifer (1979), «Arkwright's Employment of Steam Power», *Business History* **21** (2): 247–250, ISSN 0007-6791 .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ρίτσαρντ Άρκραϊτ** |

* Richard Arkwright 1732-1792 Inventor of the Water Frame
* Essay on Arkwright
* Revolutionary Players website
* Derwent Valley Mills World Heritage Site
* The New Student's Reference Work/Arkwright, Sir Richard
* Descendants of Sir Richard Arkwright
* Richard Arkwright in Derbyshire
* Lancaster Pioneers

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 30336180
* LCCN: n50001585
* ISNI: 0000 0000 9450 9238
* GND: 118939580
* SUDOC: 085620122
* BNF: cb16296980m (data)
* ULAN: 500104234
* NDL: 00620280
* BNE: XX5429864

 |

 |