Ο **Ρομάν Αμπράμοβιτς** (ρωσικά:  *Роман Аркадьевич Абрамович*‎, *Ρομάν Αρκάντιεβιτς Αμπραμόβιτς*, γενν. 24 Οκτωβρίου 1966, Σαράτοφ) είναι Ρώσος δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας, επενδυτής και πολιτικός. Από το 2018, κατέχει επίσης και την ισραηλινή υπηκοότητα. Ο Αμπράμοβιτς είναι ο κύριος ιδιοκτήτης της ιδιωτικής επενδυτικής εταιρείας Millhouse LLC και είναι περισσότερο γνωστός εκτός Ρωσίας ως ο ιδιοκτήτης της Τσέλσι, ποδοσφαιρικού συλλόγου της Πρέμιερ Λιγκ.

Ήταν ένας από τους επτά ολιγάρχες που επιβλήθηκαν κυρώσεις από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 , συμπεριλαμβανομένων δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικών απαγορεύσεων. Στις 28 Μαρτίου 2022, αναφέρθηκε ότι ο Αμπράμοβιτς υπέστη συμπτώματα ύποπτης δηλητηρίασης στις 3 ή 4 Μαρτίου. Υπήρξε πρώην κυβερνήτης της Αυτόνομης Περιφέρειας Τσουκότκα από το 2000 έως το 2008. Σύμφωνα με το Forbes, η καθαρή περιουσία του Αμπράμοβιτς ήταν 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021, καθιστώντας τον τον δεύτερο πλουσιότερο άνθρωπο στο Ισραήλ, τον ενδέκατο πλουσιότερο στη Ρωσία και τον πλουσιότερο άτομο στην Πορτογαλία (υπολογίζει την υπηκοότητά του σε καθεμία).

Ο Αμπράμοβιτς δημιούργησε την περιουσία του μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, επωφελούμενος από τις ιδιωτικοποιήσεις των κρατικών περουσιακών που ακολούθησε. Ο Αμπράμοβιτς θεωρείται ότι έχει καλές σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Πρώτα χρόνια
------------

Έχοντας χάσει και τους δύο γονείς του πριν από την ηλικία των 4 ετών, ο Αμπράμοβιτς μεγάλωσε από συγγενείς και πέρασε μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας στη Δημοκρατία των Κόμι στη βόρεια Ρωσία. Είναι Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εβραϊκών Κοινοτήτων της Ρωσίας και διαχειριστής του Εβραϊκού Μουσείου της Μόσχας. Ο Αμπράμοβιτς αποφάσισε να δημιουργήσει ένα δάσος με περίπου 25.000 νέα και ανακαινισμένα δέντρα, στη μνήμη των Εβραίων της Λιθουανίας που δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα, καθώς και ένα εικονικό μνημείο και φόρο τιμής στον Λιθουανικό Εβραίο που δίνει τη δυνατότητα σε ανθρώπους από όλο τον κόσμο να τιμήσουν τις προσωπικές ιστορίες των προγόνων τους ονομάζοντας ένα δέντρο και συμπεριλαμβάνοντας το όνομά τους στο μνημείο.

Καριέρα
-------

### Επαγγελματική σταδιοδρομία

Ο Αμπράμοβιτς τον Ιούλιο του 2008
Ο Αμπράμοβιτς μπήκε στον επιχειρηματικό κόσμο κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας. Εργάστηκε αρχικά ως πλανόδιος έμπορος και στη συνέχεια ως μηχανικός σε ένα τοπικό εργοστάσιο. ]Στη συνέχεια παρακολούθησε το Ινστιτούτο Πετρελαίου και Αερίου Γκούμπκιν στη Μόσχα, και μετά αντάλλαξε εμπορεύματα για την ελβετική εμπορική εταιρεία Runicom.

Το 1988, καθώς η περεστρόικα δημιουργούσε ευκαιρίες για ιδιωτικοποίησεις στη Σοβιετική Ένωση, ο Αμπράμοβιτς απέκτησε την ευκαιρία να νομιμοποιήσει την παλιά του επιχείρηση. Αυτός και η πρώτη του σύζυγος, Όλγα, δημιούργησαν μια εταιρεία κατασκευής κούκλων. Μέσα σε λίγα χρόνια ο πλούτος του εξαπλώθηκε αποκτώντας από ομίλους πετρελαίου μέχρι χοιροτροφικές μονάδες. Έχει εμπορευτεί ξυλεία, ζάχαρη, είδη διατροφής και άλλα προϊόντα. Το 1992, συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή για υπόθεση κλοπής κρατικής περιουσίας.

#### Φιλία με τον Μπόρις Μπερεζόφσκι

Σύμφωνα με δύο διαφορετικές πηγές, ο Αμπράμοβιτς συνάντησε για πρώτη φορά τον Μπόρις Μπερεζόφσκι είτε σε μια συνάντηση με τους Ρώσους επιχειρηματίες το 1993  είτε το καλοκαίρι του 1995. Οι Μπερεζόφσκι και Αμπράμοβιτς δημιουργήσαν μια υπεράκτια εταιρεία, τη Runicom Ltd. με πέντε θυγατρικές, με τον Αμπράμοβιτς να ήταν επικεφαλής της θυγατρικής της ελβετικής εταιρείας στη Μόσχα. Τον Αύγουστο του 1995, ο Μπόρις Γέλτσιν αποφάσισε τη δημιουργία της Sibneft, της οποίας ο Αμπράμοβιτς και ο Μπερεζόφσκι θεωρήθηκαν κορυφαία στελέχη.

#### Εξαγορά της Sibneft, δάνεια για μετοχές και διαμάχες

Το 1995, ο Αμπράμοβιτς και ο Μπερεζόφσκι απέκτησαν τον έλεγχο μέσω της συμμετοχής τους στη μεγάλη πετρελαϊκή εταιρεία Sibneft σε μια στημένη δημοπρασία. Η συμφωνία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του αμφιλεγόμενου προγράμματος δανείων για μετοχές και κάθε εταίρος πλήρωσε 100 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για το ήμισυ της εταιρείας, πάνω από τη χρηματιστηριακή αξία του μετοχικού κεφαλαίου των 150 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ εκείνη την εποχή, και το μετέτρεψε γρήγορα σε δισεκατομμύρια. Η ταχέως αυξανόμενη αξία της εταιρείας οδήγησε πολλούς παρατηρητές, εκ των υστέρων, να συμπεράνουν ότι το πραγματικό κόστος της εταιρείας θα έπρεπε να ήταν σε δισεκατομμύρια δολάρια (άξιζε 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ εκείνη την εποχή).  Ο Αμπράμοβιτς αργότερα παραδέχτηκε στο δικαστήριο ότι πλήρωσε δισεκατομμύρια δολάρια δωροδοκώντας κυβερνητικούς αξιωματούχους και γκάνγκστερ για να αποκτήσει και να προστατεύσει τα περιουσιακά του στοιχεία. Από το 2000, η ​​Sibneft παρήγαγε ετησίως πετρέλαιο αξίας 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ. 

Οι Times υποστήριξαν ότι βοηθήθηκε από τον Μπάντρι Παταρκατσισβίλι για την απόκτηση της Sibneft.

Μετά τη Sibneft, ο επόμενος στόχος του Αμπράμοβιτς ήταν η βιομηχανία αλουμινίου. Μετά την ιδιωτικοποίηση, οι «πόλεμοι του αλουμινίου», όπως έγιναν γνωστοί, οδήγησαν σε δολοφονίες διευθυντών εργοστασίων, εμπόρων μετάλλων και δημοσιογράφων, καθώς ομάδες που μάχονταν για τον έλεγχο της βιομηχανίας. Ο Αμπράμοβιτς αρχικά δίσταζε να μπει στην επιχείρηση αλουμινίου, ισχυριζόμενος ότι «κάθε τρεις μέρες κάποιος δολοφονούνταν σε αυτήν την επιχείρηση».  Ο Αμπράμοβιτς πούλησε τελικά τη Sibneft στη ρωσική κυβέρνηση για 13 δισεκατομμύρια δολάρια το 2005.

#### Σχέση με τους Μπόρις Μπερεζόφσκι και Μπάντρι Παταρκατσισβίλι

Το 2011, ο επί χρόνια συνεργάτης του Αμπράμοβιτς, Μπόρις Μπερεζόφσκι υπέβαλε μια αγωγή εναντίον του, στο Ανώτατο δικαστήριο του Λονδίνου, κατηγορώντας τον Αμπράμοβιτς για εκβιασμό, παραβίαση εμπιστοσύνης και αθέτηση συμβολαίου. Η αγωγή ζητούσε αποζημίωση άνω των 3 δισεκατομμυρίων λιρών.

Στις 31 Αυγούστου 2012, το Ανώτατο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή. Ο δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου δήλωσε ότι λόγω της φύσης των αποδεικτικών στοιχείων, η υπόθεση εξαρτιόταν από το αν θα γίνονταν αποδεκτά τα στοιχεία του Μπερεζόφσκι ή του Αμπράμοβιτς. Ο δικαστής βρήκε τον Μπερεζόφσκι ως «έναν μη εντυπωσιακό και εγγενώς αναξιόπιστο μάρτυρα, ο οποίος θεωρούσε την αλήθεια ως μια παροδική, ευέλικτη έννοια, η οποία θα μπορούσε να διαμορφωθεί για να ταιριάζει στους τρέχοντες σκοπούς του», ενώ ο Αμπράμοβιτς θεωρήθηκε ως «ειλικρινής και συνολικά, αξιόπιστος μάρτυρας». 

##### Στοιχεία στην υπόθεση

Το 2011, προέκυψε μια απομαγνητοφώνηση μιας ηχογραφημένης συνομιλίας που έλαβε χώρα μεταξύ του Αμπράμοβιτς και του Μπερεζόφσκι στο αεροδρόμιο Λε Μπουρτζέ τον Δεκέμβριο του 2000. Ο Μπάντρι Παταρκατσισβίλι, στενός φίλος του Μπερεζόφσκι, ήταν επίσης παρών και ηχογράφησε κρυφά τη συνομιλία.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Μπερεζόφσκι μίλησε για το πώς θα έπρεπε να «νομιμοποιήσουν» την επιχείρησή τους στην βιομηχανία αλουμίνιου και αργότερα υποστήριξε στο δικαστήριο ότι ήταν αφανής μέτοχος των περιουσιακών στοιχείων και ότι η «νομιμοποίηση» σε αυτή την περίπτωση σήμαινε επίσημη ιδιοκτησία. Σε απάντηση, ο Αμπράμοβιτς δηλώνει στη συνομιλία ότι δεν μπορούν να το νομιμοποιήσουν επειδή το άλλο μέρος στην κοινοπραξία 50–50 (Rusal) θα έπρεπε να κάνει το ίδιο, σε μια υποτιθέμενη αναφορά στον επιχειρηματικό του εταίρο Όλεγκ Ντεριπάσκα. Εκτός από τον Ντεριπάσκα, γίνονται αναφορές σε αρκετούς άλλους παίκτες της βιομηχανίας αλουμινίου εκείνη την εποχή που θα έπρεπε να «νομιμοποιήσουν» το μερίδιό τους. Οι δικηγόροι του Αμπράμοβιτς ισχυρίστηκαν αργότερα ότι «νομιμοποίηση» σήμαινε τη διευθέτηση των πληρωμών προς τον Μπερεζόφσκι για να διασφαλιστεί ότι συμμορφώνονταν με τους δυτικούς κανονισμούς για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Οι Times παρατήρησαν επίσης:

> «Ο κ. Αμπράμοβιτς αποκαλύπτει ότι υπήρξε αναμέτρηση στο αεροδρόμιο Σαιντ Μόριτζ στην Ελβετία το 2001 όταν ο κ. Παταρκατσισβίλι του ζήτησε να πληρώσει 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια (925 εκατομμύρια ευρώ) στον κ. Μπερεζόφσκι. «Ο κατηγορούμενος συμφώνησε να πληρώσει αυτό το ποσό με τη βάση ότι θα ήταν το τελικό αίτημα πληρωμής του κ. Μπερεζόφσκι και ότι αυτός και ο κ. Παταρκατσισβίλι θα έπαυαν να συνδέονται δημόσια με αυτόν και τα επιχειρηματικά του συμφέροντα». Η πληρωμή έγινε κανονικά.
> 
> 
> Ο κ. Αμπράμοβιτς ήταν επίσης πρόθυμος να πληρώσει τον κ. Παταρκατσισβίλι. Δηλώνει ότι συμφώνησε να πληρώσει 585 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (416 εκατομμύρια ευρώ) «ως τελική πληρωμή».
> 
> 
> 
> Ο κ. Αμπράμοβιτς αρνείται ότι βοήθησε τον εαυτό του για τα συμφέροντα του κ. Μπερεζόφσκι στη Sibneft και την βιομηχανία αλουμινίου ή ότι απείλησε έναν φίλο του Μπερεζόφσκι. «Αρνείται ότι ο κ. Αμπράμοβιτς έκανε ή συμμετείχε στις εικαζόμενες ρητές ή σιωπηρές καταναγκαστικές απειλές ή εκφοβισμό», όπως δηλώνει.»
> 
> 

Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα που υπέβαλε ο Αμπράμοβιτς, αναφέρει:

> «Πριν από το διάταγμα του Αυγούστου 1995 [της δημιουργίας της Sibneft], ο εναγόμενος [Αμπράμοβιτς] ενημέρωσε τον κ. Μπερεζόφσκι ότι επιθυμούσε να αποκτήσει τον έλεγχο στη Sibneft κατά τη δημιουργία της. Σε αντάλλαγμα για τη συμφωνία του κατηγορουμένου [Αμπράμοβιτς] να παράσχει στον κ. Μπερεζόφσκι κεφάλαια που απαιτούσε σε σχέση με τις ταμειακές ροές της [της τηλεοπτικής του εταιρείας] ORT, ο κ. Μπερεζόφσκι συμφώνησε ότι θα χρησιμοποιούσε την προσωπική και πολιτική επιρροή του για να υποστηρίξει το έργο και να βοηθήσει στην ψήφιση των απαραίτητων νομοθετικών βημάτων που οδηγούν στη δημιουργία της Sibneft. 
>  
> Ο κ. Παταρκατσισβίλι όντως... παρείχε βοήθεια στον εναγόμενο στην απόκτηση περιουσιακών στοιχείων του εναγόμενου στη ρωσική βιομηχανία αλουμινίου.»
> 
> 

#### Ποδόσφαιρο

##### Τσέλσι ΦΚ

Δείτε επίσης: Τσέλσι ΦΚ
Ο Αμπράμοβιτς στο Στάμφορντ Μπριτζ κατά τη διάρκεια νίκης 4–0 επί της Πόρτσμουθ τον Αύγουστο του 2008
Ο Αμπράμοβιτς παρακολουθεί την ομάδα του την Τσέλσι να παίζει εναντίον της Λέστερ Σίτι, τον Αύγουστο του 2014
Τον Ιούνιο του 2003, ο Αμπράμοβιτς έγινε ιδιοκτήτης των εταιρειών που ελέγχουν την Τσέλσι ΦΚ στο Δυτικό Λονδίνο. Η Τσέλσι ξεκίνησε αμέσως ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εμπορικής ανάπτυξης, με στόχο να την κάνει παγκόσμια φίρμα στο ίδιο επίπεδο με ποδοσφαιρικές δυναστείες όπως η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και η Ρεάλ Μαδρίτης, και ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την κατασκευή ενός νέου προπονητικού συγκροτήματος τελευταίας τεχνολογίας στο Cobham, του Σάρεϊ.

Από την εξαγορά του Αμπράμοβιτς και μετά, ο σύλλογος έχει κερδίσει 18 μεγάλα τρόπαια – το UEFA Champions League δύο φορές, το UEFA Europa League δύο φορές, το UEFA Supercup δύο φορές, την Premier League πέντε φορές, το FA Cup πέντε φορές (με το 2010 να κατακτά το πρώτο πρωτάθλημα της ομάδας και το Κύπελλο Αγγλίας), και το Λιγκ Καπ τρεις φορές, καθιστώντας την Τσέλσι την πιο επιτυχημένη αγγλική ομάδα που κέρδισε τρόπαια κατά τη διάρκεια της ιδιοκτησίας του Αμπράμοβιτς, ίση με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ (η οποία έχει επίσης κερδίσει 16 μεγάλα τρόπαια στο ίδιο χρονικό διάστημα). Η θητεία του σημαδεύτηκε επίσης από συνεχή εναλλαγή στελεχών. Οι επικριτές χρησιμοποίησαν τον όρο "Chelski" για να αναφερθούν στη νέα Τσέλσι υπό τον Αμπράμοβιτς, για να τονίσουν τα σύγχρονα φαινόμενα των δισεκατομμυριούχων να αγοράζουν ποδοσφαιρικούς συλλόγους και να "αγοράζουν τρόπαια", χρησιμοποιώντας την προσωπική τους περιουσία για να αρπάζουν παίκτες κατά βούληση, διαστρεβλώνοντας τη μεταγραφική αγορά, επικαλούμενοι την απόκτηση του Αντρέι Σεφτσένκο έναντι μεταγραφικού ποσού ρεκόρ τότε στη Βρετανία περίπου 30 εκατομμυρίων λιρών (35,3 εκατομμυρίων ευρώ).

Το έτος που έληξε τον Ιούνιο του 2005, η Τσέλσι σημείωσε ζημιές ρεκόρ £140 εκατομμυρίων (165 εκατομμυρίων ευρώ) και ο σύλλογος δεν αναμενόταν να σημειώσει κέρδη από εμπορικές συναλλαγές πριν από το 2010, αν και αυτό μειώθηκε σε αναφερόμενες ζημίες £80,2 εκατομμύρια (94,3 εκατομμύρια ευρώ) στο έτος που έληξε τον Ιούνιο του 2006. Σε μια συνέντευξη του Δεκεμβρίου 2006, ο Αμπράμοβιτς δήλωσε ότι περίμενε ότι τα έξοδα μεταφοράς της Τσέλσι να μειωθούν τα επόμενα χρόνια. Η UEFA ανταποκρίθηκε στο επισφαλές τοπίο κερδών/ζημιών των συλλόγων, που μερικοί ανήκουν σε δισεκατομμυριούχους, αλλά άλλοι απλώς οικονομικοί όπως η Ρεάλ Μαδρίτης, με τους κανονισμούς του Financial Fair Play.

Η Τσέλσι ολοκλήρωσε την πρώτη της σεζόν μετά την κατάκτηση της δεύτερης θέσης στην Πρέμιερ Λιγκ, από την τέταρτη την προηγούμενη χρονιά. Έφτασαν και στα ημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ, τον οποίο κέρδισε τελικά η διεκδικήτρια Πόρτο, υπό τον Ζοζέ Μουρίνιο. Για τη δεύτερη σεζόν του Αμπράμοβιτς στο Στάμφορντ Μπριτζ, ο Μουρίνιο προσλήφθηκε ως νέος προπονητής, αντικαθιστώντας τον Κλαούντιο Ρανιέρι. Η Τσέλσι τελείωσε τη σεζόν 2004–05 ως νικήτρια του πρωταθλήματος για πρώτη φορά μετά από 50 χρόνια και μόνο τη δεύτερη φορά στην ιστορία της. Υψηλές ήταν και οι δαπάνες του Αμπράμοβιτς για αγορές Πορτογάλων ποδοσφαιριστών. Σύμφωνα με έρευνες εφημερίδων, ξόδεψε 165,1 εκατομμύρια ευρώ στην Πορτογαλία: 90,9 με παίκτες της Μπενφίκα και 74,2 με παίκτες της Πόρτο.

Ο Αμπράμοβιτς είναι παρών σχεδόν σε κάθε παιχνίδι της Τσέλσι, ένα σημάδι που λαμβάνεται από τους οπαδούς για να δείξει μια γνήσια αγάπη για το άθλημα, και συνήθως επισκέπτεται τους παίκτες στα αποδυτήρια μετά από κάθε αγώνα. Ωστόσο αυτό σταμάτησε για ένα διάστημα στις αρχές του 2007, όταν εμφανίστηκαν δημοσιεύματα στον Τύπο για διαμάχη μεταξύ του Αμπράμοβιτς και του Μουρίνιο σχετικά με την απόδοση ορισμένων παικτών όπως ο Αντρέι Σεφτσένκο.  Την 1η Ιουλίου 2013, η Τσέλσι γιόρτασε δέκα χρόνια υπό την ιδιοκτησία του Αμπράμοβιτς. Πριν από τον εναρκτήριο αγώνα της σεζόν 2013–14 εναντίον της Χαλ Σίτι, στις 18 Αυγούστου 2013, ο Αμπράμοβιτς ευχαρίστησε τους οπαδούς της Τσέλσι για τη δεκαετή υποστήριξη σε ένα σύντομο μήνυμα στο εξώφυλλο του προγράμματος αγώνων, λέγοντας: "Έχουμε περάσει μια υπέροχη δεκαετία μαζί και ο σύλλογος δεν θα μπορούσε να τα καταφέρει όλα χωρίς εσάς. Ευχαριστώ για την υποστήριξή σας και ας έχουμε πολλά ακόμη χρόνια επιτυχίας».

Τον Μάρτιο του 2017, η Τσέλσι ανακοίνωσε ότι είχε λάβει έγκριση για ένα ανακαινισμένο στάδιο 500 εκατομμυρίων λιρών στο Στάμφορντ Μπριτζ με χωρητικότητα έως και 60.000.  Στις 15 Ιουλίου 2018, η ανανέωση της βρετανικής βίζας του Αμπράμοβιτς από το Υπουργείο Εσωτερικών και η επακόλουθη απόσυρση της αίτησής του, τον Μάιο του 2018 η Τσέλσι διέκοψε τα σχέδια κατασκευής γηπέδου 500 εκατομμυρίων λιρών στο νοτιοδυτικό Λονδίνο λόγω του «μη ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος» και την έλλειψη διαβεβαιώσεων για το καθεστώς παραμονής του Αμπράμοβιτς. Ο Αμπράμοβιτς επρόκειτο να επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες για την κατασκευή του γηπέδου.  Ο Αμπράμοβιτς έχει κατηγορηθεί ότι αγόρασε την Τσέλσι κατόπιν εντολής του Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά αυτός αρνήθηκε τον ισχυρισμό. 

Το 2021, ο Αμπράμοβιτς επικρίθηκε επειδή προσπάθησε να εντάξη την Τσέλσι στη μη δημοφιλή ευρωπαϊκή Super League η οποία έχει επικριθεί ευρέως για την ενθάρρυνση της απληστίας μεταξύ των πλουσιότερων, μεγαλύτερων ποδοσφαιρικών συλλόγων, γεγονός που υπονομεύει τη σημασία των υπαρχόντων ποδοσφαιρικών διοργανώσεων, ωστόσο, μόλις δύο ημέρες αργότερα, ο Αμπράμοβιτς αποφάσισε να αποσύρει τον σύλλογο από τη νέα αυτή διοργάνωση, με άλλους αγγλικούς συλλόγους να ακολουθούν. Το 2022, αναφέρθηκε ότι ο Αμπράμοβιτς χρωστούσε 2 δισεκατομμύρια δολάρια από την Τσέλσι ΦΚ. Σύμφωνα με το Forbes, το δάνειο του Αμπράμοβιτς είναι ασφαλιστικό σε περίπτωση που η βρετανική κυβέρνηση εξετάσει το ενδεχόμενο να του επιβάλει κυρώσεις λόγω της στενής του σχέσης με το καθεστώς Πούτιν στη Ρωσία. Στις 26 Φεβρουαρίου 2022, κατά τη διάρκεια του Ρωσο-Ουκρανικού Πολέμου, ο Αμπράμοβιτς παρέδωσε την «επιμέλεια και φροντίδα» της Τσέλσι ΦΚ στο Φιλανθρωπικό ίδρυμα Τσέλσι (Chelsea Charitable Foundation).

Ο Αμπράμοβιτς δημοσίευσε μια επίσημη ανακοίνωση στις 2 Μαρτίου 2022 επιβεβαιώνοντας ότι πουλά τον σύλλογο λόγω της συνεχιζόμενης κατάστασης στην Ουκρανία. Αν και η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία του Αμπράμοβιτς στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 10 Μαρτίου λόγω των «στενών δεσμών του με το Κρεμλίνο», έγινε σαφές ότι ο σύλλογος της Τσέλσι θα του επιτρέπεται να λειτουργεί όσον αφορά τις δραστηριότητες που σχετίζονται με το ποδόσφαιρο. Στις 12 Μαρτίου, η Πρέμιερ Λιγκ, απέκλεισε τον Αμπράμοβιτς ως διευθυντή της Τσέλσι ΦΚ.

##### ΤΣΣΚΑ Μόσχας

Τον Μάρτιο του 2004, η Sibneft συμφώνησε σε μια τριετή συμφωνία χορηγίας ύψους 41,3 εκατομμυρίων ευρώ με τη ρωσική ομάδα ΤΣΣΚΑ Μόσχας. Αν και η εταιρεία εξήγησε ότι η απόφαση λήφθηκε σε επίπεδο διοίκησης, ορισμένοι θεώρησαν τη συμφωνία ως μια προσπάθεια του Αμπράμοβιτς να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες ότι ήταν «αντιπατριωτικές» που έγιναν κατά την αγορά της Τσέλσι. Οι κανόνες της UEFA εμποδίζουν ένα άτομο να έχει περισσότερες από μία ομάδες που συμμετέχουν σε διοργανώσεις της UEFA, επομένως ο Αμπράμοβιτς δεν έχει μετοχές στην ΤΣΣΚΑ. Ένας δικηγόρος, ο Αλεξάντρ Γκαρέζε, είναι ένας από τους συνεργάτες του στην ΤΣΣΚΑ. Μετά από έρευνα, ο Αμπράμοβιτς απαλλάχθηκε από την κατηγορία της σύγκρουσης συμφερόντων από την UEFA. Ωστόσο, ονομάστηκε "άνθρωπος με τη μεγαλύτερη επιρροή στο ρωσικό ποδόσφαιρο" από το ρωσικό περιοδικό Pro Sport στα τέλη Ιουνίου 2004. Τον Μάιο του 2005, η ΤΣΣΚΑ κέρδισε το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ , και έγινε η πρώτη ρωσική ομάδα που κέρδισε ποτέ ένα μια σημαντική ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική διοργάνωση. Τον Οκτώβριο του 2005, ωστόσο, ο Αμπράμοβιτς πούλησε το πακέτο μετοχών του στη Sibneft και ο νέος ιδιοκτήτης της εταιρείας Gazprom, που χορηγεί τη Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης, ακύρωσε τη συμφωνία χορηγίας.

##### Εθνική ομάδα της Ρωσίας

Ο Αμπράμοβιτς στο Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 2006 στη Γερμανία.
Ο Αμπράμοβιτς έπαιξε επίσης μεγάλο ρόλο στο να φέρει τον Γκους Χίντινκ στη Ρωσία για να αναλάβει την τεχνική ηγεσία της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Ρωσίας. Ο Πιέτ ντε Βίσερ, πρώην επικεφαλής σκάουτερ του συλλόγου της PSV Eindhoven και τώρα προσωπικός βοηθός του Αμπράμοβιτς στην Τσέλσι, συνέστησε τον Χίντινκ στον ιδιοκτήτη της Τσέλσι.

##### Εθνική Ακαδημία Ποδοσφαίρου

Εκτός από τη συμμετοχή του στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο, ο Αμπράμοβιτς χορηγεί ένα ίδρυμα στη Ρωσία που ονομάζεται Εθνική Ακαδημία Ποδοσφαίρου. Ο οργανισμός χορηγεί αθλητικά προγράμματα νέων σε όλη τη χώρα και έχει κατασκευάσει περισσότερα από πενήντα γήπεδα ποδοσφαίρου σε διάφορες πόλεις και κωμοπόλεις. Χρηματοδοτεί επίσης προγράμματα εκπαίδευσης προπονητών, εκτυπώνει εκπαιδευτικό υλικό, ανακαινίζει αθλητικές εγκαταστάσεις και διοργάνωνει ταξίδια με κορυφαίους προπονητές και μαθητές για να επισκεφτούν επαγγελματικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους στην Αγγλία, την Ολλανδία και την Ισπανία. Το 2006 η Ακαδημία Ποδοσφαίρου ανέλαβε τη διοίκηση της ακαδημίας ποδοσφαίρου Κονοπλιόφ στο Πριμόρσκι, στην περιφέρεια Σάμαρα, όπου κατοικούν πάνω από 1.000 νέοι, μετά τον θάνατο στα 38 του ιδρυτή της, Γιούρι Κονοπλιόφ.

### Πολιτική καριέρα

#### Μέλος της Δούμας

Το 1999, ο Αμπράμοβιτς εξελέγη στην Κρατική Δούμα ως εκπρόσωπος για την Αυτόνομη Περιφέρεια Τσουκότκα, μια φτωχή περιοχή στη ρωσική Άπω Ανατολή. Ξεκίνησε τη φιλανθρωπική οργάνωση "Pole of Hope" για να βοηθήσει τους ανθρώπους της Τσουκότκα, ιδιαίτερα τα παιδιά, και τον Δεκέμβριο του 2000, εξελέγη κυβερνήτης της Τσουκότκα, αντικαθιστώντας τον Αλεξάντρ Ναζάροφ.

#### Κυβερνήτης

Ο Αμπράμοβιτς ήταν κυβερνήτης της Τσουκότκα από το 2000 έως το 2008. Πιστεύεται ότι επένδυσε πάνω από 925 εκατομμύρια ευρώ στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, το βιοτικό επίπεδο βελτιώθηκε, τα σχολεία και οι κατοικίες αποκαταστάθηκαν και νέοι επενδυτές προσελκύθηκαν στην περιοχή. Ο Αμπράμοβιτς τιμήθηκε με το Τάγμα της Τιμής για την «τεράστια συμβολή του στην οικονομική ανάπτυξη της αυτόνομης περιοχής [της Τσουκότκα]», με διάταγμα που υπεγράφη από τον Πρόεδρο της Ρωσίας.

##### Παραίτηση

Στις αρχές Ιουλίου 2008, ανακοινώθηκε ότι ο Πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ είχε αποδεχθεί το αίτημα του Αμπράμοβιτς να παραιτηθεί από τον κυβερνήτη της Τσουκότκα, αν και οι διάφορες φιλανθρωπικές του δραστηριότητες στην περιοχή θα συνεχίζονταν. Την περίοδο 2000–2006 οι μέσοι μισθοί στην Τσουκότκα αυξήθηκαν από περίπου 165 δολάρια ΗΠΑ (117 ευρώ) το μήνα το 2000 σε 588 ευρώ το μήνα το 2006. 

### Σχέσεις με Ρώσους ηγέτες

#### Μπόρις Γέλτσιν

Μέχρι το 1996, σε ηλικία 30 ετών, ο Αμπράμοβιτς είχε έρθει κοντά στον Πρόεδρο Μπόρις Γέλτσιν και είχε μετακομίσει σε ένα διαμέρισμα μέσα στο Κρεμλίνο μετά από πρόσκληση της οικογένειας Γέλτσιν..

Το 1999, ο 33χρονος Αμπράμοβιτς εξελέγη κυβερνήτης της ρωσικής επαρχίας Τσουκότκα. Έλαβε υποψηφιότητα για δεύτερη θητεία ως κυβερνήτης το 2005. Η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου ανέφερε ότι το όνομα του Αμπράμοβιτς είχε σταλεί για έγκριση ως κυβερνήτης για άλλη μια θητεία στο τοπικό κοινοβούλιο της Τσουκότκα, το οποίο επιβεβαίωσε τον διορισμό του στις 21 Οκτωβρίου 2005.

#### Βλαντίμιρ Πούτιν

Ο Αμπράμοβιτς ήταν ο πρώτος που συνέστησε στον Γέλτσιν να είναι ο διάδοχός του ο Βλαντίμιρ Πούτιν ως Ρώσος πρόεδρος. :135 Όταν ο Πούτιν σχημάτισε το πρώτο του υπουργικό συμβούλιο ως πρωθυπουργός το 1999, ο Αμπράμοβιτς πήρε συνέντευξη από καθέναν από τους υποψηφίους για θέσεις στο υπουργικό συμβούλιο πριν εγκριθούν. :102 Στη συνέχεια, ο Αμπράμοβιτς θα παρέμενε ένας από τους στενότερους έμπιστους του Πούτιν. Το 2007, ο Πούτιν συμβουλεύτηκε σε συναντήσεις τον Αμπράμοβιτς σχετικά με το ποιος θα έπρεπε να είναι ο διάδοχός του ως πρόεδρος. Ο Μεντβέντεφ συστήθηκε προσωπικά από τον Αμπράμοβιτς.:135, 271 Ο Κρις Χάτσινς, βιογράφος του Πούτιν, περιέγραψε τη σχέση του Ρώσου προέδρου με τον Αμπράμοβιτς σαν αυτή μεταξύ πατέρα και αγαπημένου γιου. Ο Αμπράμοβιτς λέει ότι ο λόγος είναι «μεγαλύτερος από εμένα».  Μέσα στο Κρεμλίνο, ο Αμπράμοβιτς αναφέρεται ως "Mr A".

Τον Σεπτέμβριο του 2012 η δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Αγγλίας και της Ουαλίας, Ελίζαμπεθ Γκλόστερ, ισχυρίστηκε ότι η επιρροή του Αμπράμοβιτς στον Πούτιν ήταν περιορισμένη: «Δεν υπήρχε αποδεικτική βάση που να υποστηρίζει τον ισχυρισμό ότι ο κ. Αμπράμοβιτς ήταν σε θέση να χειραγωγήσει ή να επηρεάσει με άλλον τρόπο τον Πρόεδρο Πούτιν ή τους αξιωματούχους στην κυβέρνησή του, να ασκήσουν τις εξουσίες τους με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορέσει ο κ. Αμπράμοβιτς να πετύχει τους δικούς του εμπορικούς στόχους».

Η Γκλόστερ εκδίκασε την υπόθεση μεταξύ των Ρώσων ολιγαρχών Μπόρις Μπερεζόφσκι και Αμπράμοβιτς. Βρήκε τον Μπερεζόφσκι ως "ένα εγγενώς αναξιόπιστο μάρτυρα" και τάχθηκε στο πλευρό του Αμπράμοβιτς το 2012. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ο θετός γιος της Γκλόστερ είχε πληρωθεί σχεδόν 500.000 λίρες για να εκπροσωπήσει τον Αμπράμοβιτς ως δικηγόρος στην αρχή της υπόθεσης. Η εμπλοκή του θετού γιου της φέρεται να ήταν μεγαλύτερη από ό,τι είχε αποκαλυφθεί. Ο Μπερεζόφσκι δήλωσε: «Μερικές φορές έχω την εντύπωση ότι ο ίδιος ο Πούτιν έγραψε αυτή την κρίση». Η Γκλόστερ αρνήθηκε να σχολιάσει.

Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ πιστεύει ότι ο Αμπράμοβιτς είναι οικονομικός μεσάζων για τον Πούτιν.

##### Κυρώσεις

Ο Αμπράμοβιτς είναι ένας από τους πολλούς Ρώσους «ολιγάρχες» που ονομάζονται στον νόμο CAATSA για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων, που υπεγράφη από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ το 2017.  Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, επιβλήθηκαν κυρώσεις στον Αμπράμοβιτς και την Τσέλσι ΦΚ. ως μέρος μιας ομάδας επτά Ρώσων ολιγαρχών. Στον Αμπράμοβιτς πάγωσαν τα περιουσιακά του στοιχεία στο Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και του απαγορεύτηκαν τα ταξίδια. Η βρετανική κυβέρνηση είπε ότι οι κυρώσεις ήταν απάντηση στους δεσμούς του Αμπράμοβιτς με το Κρεμλίνο και είπε ότι οι εταιρείες που ελέγχει ο Αμπράμοβιτς θα μπορούσαν να παράγουν χάλυβα που χρησιμοποιείται σε τανκς που χρησιμοποιούνται επιθετικά από τη Ρωσία στην Ουκρανία. Ωστόσο ο Αμπράμοβιτς αρνείται ότι έχει στενούς δεσμούς με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και το Κρεμλίνο.

Στα τέλη Μαρτίου 2022, αναφέρθηκε ότι ο Αμπράμοβιτς έψαχνε σπίτι στο Ντουμπάι, όπου είχε επίσης εντοπιστεί το ιδιωτικό του αεροπλάνο, λόγω του καθεστώτος της πόλης χωρίς κυρώσεις. Τον Μάρτιο του 2022, η Wall Street Journal ανέφερε ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανέβαλε τις κυρώσεις σε βάρος του Αμπράμοβιτς μετά από παρότρυνση του Προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, λόγω του πιθανού ρόλου του ολιγάρχη στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία. Ο εκπρόσωπος της ρωσικής κυβέρνησης Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε ότι ο Αμπράμοβιτς συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις «στο αρχικό στάδιο». Καμία περαιτέρω λεπτομέρεια για τη φύση της ανάμειξης του Αμπράμοβιτς στη διαδικασία δεν αποκαλύφθηκε από κανένα από τα μέρη της πολεμικής σύγκρουσης.

Προσωπική ζωή
-------------

### Γάμοι και παιδιά

Ο Αμπράμοβιτς έχει παντρευτεί και έχει χωρίσει τρεις φορές. Τον Δεκέμβριο του 1987, μετά από μια σύντομη θητεία στον Σοβιετικό Στρατό , παντρεύτηκε την Όλγα Γιούρεβνα Λύσοβα με την οποία χώρισε το 1990. Τον Οκτώβριο του 1991, παντρεύτηκε μια πρώην ρωσική αεροσυνοδό της Aeroflot, την Ιρίνα Μαλαντίνα  με την οποία απέκτησε πέντε παιδιά. Η μεγαλύτερη κόρη του Άννα είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κολούμπια και ζει στη Νέα Υόρκη,  και η κόρη του Σοφία είναι επαγγελματίας ιππέας που ζει στο Λονδίνο.

Στις 15 Οκτωβρίου 2006, η εφημερίδα News of the World ανέφερε ότι η Ιρίνα είχε προσλάβει δύο κορυφαίους δικηγόρους διαζυγίων στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά από αναφορές για στενή σχέση του Αμπράμοβιτς με την τότε 25χρονη Ντάσα Ζούκοβα, κόρη ενός εξέχοντος Ρώσου ολιγάρχη, του Αλεξάντερ Ζούκοφ. Οι Αμπράμοβιτς απάντησαν ότι κανένας από τους δύο δεν είχε συμβουλευτεί δικηγόρους σε εκείνο το σημείο.  Ωστόσο, αργότερα χώρισαν επίσημα στη Ρωσία τον Μάρτιο του 2007, με αναφερόμενο διακανονισμό 213 εκατομμύρια ευρώ. Ο Αμπράμοβιτς παντρεύτηκε τη Ζούκοβα το 2008 και απέκτησε μαζί της δύο παιδιά, έναν γιο, τον Άαρον Αλεξάντερ, και μια κόρη, τη Λία Λου.  Τον Αύγουστο του 2017, το ζευγάρι ανακοίνωσε ότι θα χωρίσει,  και το διαζύγιό τους οριστικοποιήθηκε το 2018.

### Ιθαγένεια και κατοικία

Τον Μάιο του 2018, ο Αμπράμοβιτς έγινε ισραηλινός πολίτης έναν μήνα αφότου το Ηνωμένο Βασίλειο καθυστέρησε να ανανεώσει τη βίζα του. Μετά τη δηλητηρίαση του Σεργκέι και της Γιούλια Σκριπάλ, οι βρετανικές αρχές καθυστέρησαν την ανανέωση της βίζας του, καθώς αυξήθηκαν οι εντάσεις μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ρωσίας.  Ο Αμπράμοβιτς ταξίδευε μέσα και έξω από το Ηνωμένο Βασίλειο για χρόνια με βίζα επενδυτή τύπου Tier-1 , σχεδιασμένη για πλούσιους ξένους που επενδύουν τουλάχιστον 2 εκατομμύρια λίρες στη Βρετανία. Ο Αμπράμοβιτς, ο οποίος είναι Ρωσοεβραίος, άσκησε το δικαίωμά του βάσει του Νόμου της Επιστροφής του Ισραήλ, ο οποίος ορίζει ότι οι Εβραίοι από οπουδήποτε στον κόσμο μπορούν να γίνουν πολίτες του Ισραήλ. Ως Ισραηλινός, ο Αμπράμοβιτς μπορεί πλέον να επισκέπτεται τη Βρετανία χωρίς βίζα, αλλά δεν του επιτρέπεται να εργάζεται ή να διεξάγει επιχειρηματικές συναλλαγές.

Τον Απρίλιο του 2021, ο Αμπράμοβιτς έγινε Πορτογάλος πολίτης στο πλαίσιο του νόμου περί εθνικότητας της χώρας. η γενεαλογία του ελέγχθηκε από ειδικούς που αναζητούν «στοιχεία ενδιαφέροντος για τον σεφαραδίτικο [εβραϊκό] πολιτισμό». Αν και το Reuters σημείωσε ότι υπάρχει ελάχιστα γνωστή ιστορία των Σεφαραδιτών Εβραίων στη Ρωσία, ο Αμπράμοβιτς είχε δωρίσει χρήματα σε έργα που τιμούσαν την κληρονομιά των Πορτογάλων Σεφαραδιτών Εβραίων στο Αμβούργο της Γερμανίας. Ωστόσο, στις 11 Μαρτίου 2022, ο ηγέτης της Εβραϊκής Κοινότητας στο Πόρτο, Ραβίνος Ντανιέλ Λίτβακ, συνελήφθη από την πορτογαλική αστυνομία στο αεροδρόμιο του Πόρτο, εν μέσω ισχυρισμών ότι το πιστοποιητικό εβραϊκής καταγωγής Σεφαραδιτών είχε εκδοθεί δωροδοκώντας σε αρκετές περιπτώσεις.

#### Πλούτος

Σύμφωνα με το Forbes, από τον Μάρτιο του 2016, ο Αμπράμοβιτς είχε καθαρή περιουσία 7,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων , κατατάσσοντάς τον ως τον 155ο πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Πριν από την οικονομική κρίση του 2008, θεωρούνταν ο δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος που ζούσε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στις αρχές του 2009, οι Times υπολόγισαν ότι λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είχε χάσει 3 δισεκατομμύρια λίρες από την περιουσία του, ύψους 11,7 δισεκατομμυρίων λιρών. Το καλοκαίρι του 2020, ο Αμπράμοβιτς πούλησε το χρυσωρυχείο Highland Gold στον Βαντισλάβ Σβίμπλοφ.  Στις 5 Μαρτίου 2021, το Forbes κατέγραψε την καθαρή του περιουσία στα 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, κατατάσσοντάς τον στην 113η θέση της λίστας δισεκατομμυριούχων 2020 του Forbes .

##### Κατάταξη πλούτου

| Ιστορικό |
| --- |
| Σύμβολο | Περιγραφή |
| Σταθερό | Καμία αλλαγή σε σχέση με το προηγούμενο έτος |
| Αύξηση | Αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος |
| Μείωση | Μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος |

| Έτος | *The Sunday Times*Λίστα των Sunday Times | *Forbes*Λίστα Forbes |
| --- | --- | --- |
| Κατάταξη | Καθαρή αξία (GBP) | Κατάταξη | Καθαρή αξία (USD) |
| 2010 | &0000000000000002.0000002 Σταθερό | £7.40 billion Αύξηση | &0000000000000050.00000050 Αύξηση | $12 billion Αύξηση |
| 2011 | &0000000000000003.0000003 Μείωση | £10.30 billion Αύξηση | &0000000000000053.00000053 Μείωση | $13.4 billion Αύξηση |
| 2012 | &0000000000000003.0000003 Σταθερό | £9.50 billion Μείωση | &0000000000000068.00000068 Μείωση | $12.1 billion Μείωση |
| 2013 | &0000000000000005.0000005 Μείωση | £9.30 billion Μείωση | &0000000000000107.000000107 Μείωση | $10.3 billion Μείωση |
| 2014 | &0000000000000009.0000009 Μείωση | £8.42 billion Μείωση | &0000000000000137.000000137 Μείωση | $9.10 billion Μείωση |
| 2015 | &0000000000000010.00000010 Μείωση | £7.29 billion Μείωση | &0000000000000137.000000137 Σταθερό | $9.10 billion Σταθερό |
| 2016 | &0000000000000013.00000013 Μείωση | £6.40 billion Μείωση | &0000000000000151.000000151 Μείωση | $7.60 billion Μείωση |
| 2017 | &0000000000000013.00000013 Σταθερό | £8.053 billion Αύξηση | &0000000000000139.000000139 Αύξηση | $11.50 billion Αύξηση |
| 2018 | &0000000000000013.00000013 Σταθερό | £9.333 billion Αύξηση | &0000000000000140.000000140 Μείωση | $11.70 billion Αύξηση |
| 2019 | &0000000000000009.0000009 Αύξηση | £11.221 billion Αύξηση | &0000000000000107.000000107 Αύξηση | $12.40 billion Αύξηση |
| 2020 | &0000000000000012.00000012 Μείωση | £10.156 billion Μείωση | &0000000000000113.000000113 Μείωση | $11.30 billion Μείωση |
| 2021 | &0000000000000008.0000008 Αύξηση | £12.101 billion Αύξηση | &0000000000000142.000000142 Μείωση | $14.50 billion Αύξηση |

#### Φιλανθρωπικές δωρεές

Ο Αμπράμοβιτς φέρεται να έχει δωρίσει περισσότερα χρήματα σε φιλανθρωπικούς σκοπούς από οποιονδήποτε άλλο εν ζωή Ρώσο. Μεταξύ 2009 και 2013, ο Αμπράμοβιτς δώρισε περισσότερα από 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή σχολείων, νοσοκομείων και υποδομών στην Τσουκότκα. Επίσης φέρεται να έχει ξοδέψει περίπου 1,5 δισ. στερλίνες στον Πόλο της Ελπίδας, τη φιλανθρωπική του οργάνωση που ιδρύθηκε για να βοηθήσει όσους βρίσκονταν στην αρκτική περιοχή της Τσουκότκα, όπου ήταν κυβερνήτης. Επιπλέον, η Evraz Plc, η χαλυβουργία που ανήκει εν μέρει στον Αμπράμοβιτς, δώρισε 164 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για κοινωνικά έργα μεταξύ 2010 και 2012, ποσό που εξαιρείται από τις δωρεές 310 εκατομμυρίων δολαρίων του Αμπράμοβιτς κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Ο Αμπράμοβιτς αναγνωρίστηκε από το Φόρουμ για τον Εβραϊκό Πολιτισμό και τη Θρησκεία για τη συνεισφορά του με περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια σε εβραϊκούς σκοπούς στη Ρωσία, τις ΗΠΑ, τη Βρετανία, την Πορτογαλία, τη Λιθουανία, το Ισραήλ και αλλού τα τελευταία 20 χρόνια. Τον Ιούνιο του 2019, δώρισε 5 εκατομμύρια δολάρια στην Εβραϊκή Υπηρεσία για το Ισραήλ, για να υποστηρίξει τις προσπάθειες για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού παγκοσμίως.

Ο Αμπράμοβιτς αποφάσισε να δημιουργήσει ένα δάσος με περίπου 25.000 δέντρα, στη μνήμη των Εβραίων της Λιθουανίας που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα, καθώς και ένα εικονικό μνημείο και φόρο τιμής στον Λιθουανό Εβραίο.. Έδωσε επίσης μια σημαντική δωρεά για την αποκατάσταση του εβραϊκού νεκροταφείου της Αλτόνα, που σήμερα είναι μια γειτονιά στην πόλη του Αμβούργου. Το έργο πραγματοποιείται από την B'nai B'rith International Portugal σε συνεργασία με το Τσάμπαντ του Αμβούργου. Ο Αμπράμοβιτς δωρίζει χρήματα στο κίνημα Τσάμπαντ  και μαζί με τον Μικαέλ Καντόρι και τον Τζέικομπ Σάφρα, είναι ένας από τους κύριους ευεργέτες της πορτογαλικής εβραϊκής κοινότητας και της B'nai B'rith International Portugal.

Ο Αμπράμοβιτς χρηματοδοτεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα στο Ισραήλ που φέρνει κοντά παιδιά Εβραίων και Άραβων σε προπονήσεις ποδοσφαίρου. Περισσότερα από 1.000 παιδιά Άραβες και Εβραίοι κάθε χρόνο θα συγκεντρώνονται μέσω του ποδοσφαίρου, με την Τσέλσι να χρηματοδοτεί το διευρυμένο συγκρότημα και το προσωπικό του συλλόγου να εκπαιδεύει τοπικούς προπονητές. Το διευρυμένο πρόγραμμα Playing Fair, Leading Peace θα καταρρίψει τα εμπόδια και θα καταπολεμήσει τις διακρίσεις με την ανάμειξη των κοινοτήτων στο Ισραήλ.  Το 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ο Αμπράμοβιτς πλήρωσε για το προσωπικό του NHS για να μείνει στο Stamford Bridge Millennium Hotel.

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Ολλανδικά) *RKDartists*. 414098. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  *The Fine Art Archive*. 86361. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  (Γερμανικά) *Munzinger Personen*. 00000024820. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  www.bloomberg.com/news/articles/2022-08-09/roman-abramovich-s-london-empire-unravels-as-sanctions-hit-chelsea-fc-mansions.
5. ↑  www.theguardian.com/world/2018/may/28/roman-abramovich-granted-israeli-citizenship-tel-aviv-chelsea.
6. ↑  www.haaretz.com/israel-news/2022-03-14/ty-article/israeli-russian-oligarch-abramovich-spotted-in-tel-aviv-airport-as-his-jet-departs/00000180-5b8c-dc4e-a5a9-7ffe8c200000.
7. ↑  www.forbes.com/profile/roman-abramovich/.
8. ↑  *Λίστα Forbes*. Forbes. 5  Μαΐου 2019. www.forbes.com/billionaires/list/;5/#version:static.
9. ↑  www.bbc.com/news/uk-40852660. Ανακτήθηκε στις 17  Μαρτίου 2018.
10. 1 2  p72412.htm#i724115. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
11. 1 2  (πολλαπλές γλώσσες) *geni.com*.
12. ↑  Ανακτήθηκε στις 24  Ιανουαρίου 2022.
13. ↑  www.hs.fi/ulkomaat/art-2000005005714.html. Ανακτήθηκε στις 10  Απριλίου 2022.
14. ↑  «Ισραηλινή υπηκοότητα απέκτησε ο Ρόμαν Αμπράμοβιτς». Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2018.
15. ↑  «The 15 richest billionaire football club owners in England — and how they made their fortune». Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2018.
16. 1 2  «Ukraine war: Roman Abramovich sanctioned by UK». *BBC News*. 10 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2022.
17. ↑  «Abramovich and Deripaska among 7 oligarchs targeted in estimated £15 billion sanction hit». 10 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2022.
18. ↑
19. ↑  Emms, Nick. «Chelsea Owner Roman Abramovich Suffers Suspected Poisoning Along With Ukraine Peace Negotiators». *Sports Illustrated Chelsea FC News, Analysis and More* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2022.
20. ↑  «Billionaires 2021». *Forbes*. 5 March 2021.. Ανακτήθηκε στις 28 March 2022.
21. ↑  «Roman Abramovich». *forbes.com*. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2019.
22. ↑  «Roman Abramovich immigrates to Israel». *Globes*. 28 May 2018.. Ανακτήθηκε στις 28 May 2018.
23. ↑  Conn, David (21 Μαρτίου 2022). «From poor orphan to billionaire oligarch: how Abramovich made his money». *The Guardian*. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2022. The court judgment also noted that Abramovich had "good relations" with Vladimir Putin...
24. ↑  «Roman Abramovich: the orphan who came in from the cold» (στα αγγλικά). *The Daily Telegraph*. 31 October 2011. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 November 2011.. Ανακτήθηκε στις 26 July 2019.
25. ↑  «Еврейский музей и центр толерантности». *www.jewish-museum.ru*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2022.
26. ↑  «Abramovich makes 'significant' donation to forest in memory of Lithuanian Jews». *jewishnews.timesofisrael.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2021.
27. ↑  «Roman Abramovich built multi-billion-dollar career during his army service» (στα αγγλικά). *Pravda*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 February 2011.. Ανακτήθηκε στις 3 December 2010.
28. ↑  «Abramovich quits as Governor». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2009. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link). RT (3 July 2008).
29. ↑  Asthana, Anushka. «Roman Abramovich». *The Times* (London).. Ανακτήθηκε στις 22 May 2010.
30. ↑  FRONTLINE/WORLD. Moscow – Rich in Russia. How to Make a Billion Dollars – Roman Abramovich. PBS. Retrieved 3 December 2010.
31. ↑  «The Biography of the Great Oil Tycoon Roman Abramovich». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2011. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link). Leadership Biographies (12 February 2010).
32. ↑  «Battle of the oligarchs... the amazing showdown between Roman». *Evening Standard* (στα Αγγλικά). 6 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2019.
33. ↑  Gardham, Duncan (31 August 2012). «Berezovsky v Abramovich: How Roman Abramovich made his fortune» (στα αγγλικά). *The Daily Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 26 July 2019.
34. 1 2 3 4 5  Vandysheva, Olga (3 Ιουλίου 2008). «Roman Abramovich is no longer Chukotka's governor». *Komsomolskaya Pravda*. spb.kp.ru. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2016.
35. ↑  Strauss, Julius. Shy orphan who rose to join Russia's super-rich. *The Daily Telegraph*. 6 November 2003. Retrieved 23 April 2010.
36. ↑  «He Was the Penniless Orphan». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2010. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link). bmi Voyager (28 October 2008). Retrieved 3 December 2010.
37. 1 2 3  «Roman Αμπράμοβιτς: New evidence highlights corrupt deals» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2022-03-14.. Ανακτήθηκε στις 2022-03-14.
38. ↑  Bandeira, Luiz Alberto Moniz (2019). *The World Disorder: US Hegemony, Proxy Wars, Terrorism and Humanitarian Catastrophes* (στα Αγγλικά). Springer. ISBN 9783030032043.
39. 1 2  Midgley, Dominic· Hutchins, Chris (3 Μαΐου 2005). *Abramovich: The Billionaire from Nowhere*. Harper Collins Willow. ISBN 978-0-00-718984-7.
40. ↑  «Chelsea owner admits he paid out billions in bribes». *The Independent* (Ireland). 5 July 2008.. Ανακτήθηκε στις 3 December 2010.
41. ↑  Wolosky, Lee S. (March–April 2000). «Putin's Plutocrat Problem». *Foreign Affairs* **79** (2): 21. doi:10.2307/20049638.
42. 1 2 3  Kennedy, Dominic. Roman Αμπράμοβιτς admits paying out billions on political favours. *The Times*. 5 July 2008. Retrieved 23 April 2010.
43. ↑  OAO Siberian Oil Company (Sibneft) – Company History. Fundinguniverse.com. Retrieved 3 December 2010.
44. ↑  Russia, Economy, Putin, Oligarchs, Loans for Shares – JRL 9–30–05 Αρχειοθετήθηκε 6 August 2009 στο Wayback Machine.. Cdi.org (29 September 2005). Retrieved 3 December 2010.
45. ↑  Russia, Oil, Gazprom, Sibneft – JRL 9–29–05 Αρχειοθετήθηκε 6 August 2009 στο Wayback Machine.. Cdi.org (29 September 2005). Retrieved 3 December 2010.
46. ↑  «Αμπράμοβιτς Says He Feared Russia's Murderous Aluminum Trade». 3 November 2011.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
47. ↑
48. 1 2  «Court win 'vindicates' Αμπράμοβιτς». Press Association. 31 August 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 September 2012.. Ανακτήθηκε στις 31 August 2012.
49. ↑  «Roman Αμπράμοβιτς Wins Court Battle Against Berezovsky». BBC. 31 August 2012.. Ανακτήθηκε στις 31 August 2012.
50. ↑  Gardham, Duncan (11 October 2011). «Roman Αμπράμοβιτς is a "gangster", court told» (στα αγγλικά). *The Daily Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
51. ↑  Gardham, Duncan (31 August 2012). «Berezovsky v Αμπράμοβιτς trial: Timeline» (στα αγγλικά). *The Daily Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
52. ↑  Chazan, Guy (31 October 2011). «Evidence in Oligarch Case Makes New Link» (στα αγγλικά). *Wall Street Journal*. ISSN 0099-9660.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
53. ↑  Franchetti, Mark (23 October 2011). «Roman Αμπράμοβιτς firm linked to Russian gangsters» (στα αγγλικά). *The Sunday Times*. ISSN 0956-1382.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019. [*νεκρός σύνδεσμος*]
54. ↑  «Roman Abramovich‎ receives apology from HarperCollins over Putin claims». *The Jerusalem Post | JPost.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2021.
55. ↑  «Chelsea to build new training complex». Worldsoccer.com. 27 September 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-10-11.. Ανακτήθηκε στις 3 July 2007.
56. ↑  Scott, Matt (28 November 2006). «Rummenigge hits out over Chelsea's massive spending». *The Guardian* (London).. Ανακτήθηκε στις 28 November 2006.
57. ↑  «Roman Abramovich‎, Calm About Chelsea's Record Losses». MosNews. 30 January 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 March 2006.. Ανακτήθηκε στις 19 January 2007.
58. ↑  «We will cut spending — Abramovich‎». BBC. 24 December 2006.. Ανακτήθηκε στις 19 January 2007.
59. ↑  «Reinado 'louco' de Abramovich‎ no Chelsea: Agora são 120 milhões por Lukaku». *www.record.pt* (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2021. [*νεκρός σύνδεσμος*]
60. ↑  Lowe, Sid (13 April 2007). «Instability at Chelsea could force me to leave, says Mourinho». *The Guardian* (London).. Ανακτήθηκε στις 13 April 2007.
61. ↑  Association, Press (6 March 2017). «Chelsea's new £500m stadium gets green light from London mayor» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
62. ↑  «Abramovich‎'s Chelsea FC shelves plan for £500m football stadium» (στα αγγλικά). *Financial Times*. 31 May 2018.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2020.
63. ↑  «Chelsea halts stadium plans in latest Abramovich‎ uncertainty». *USA TODAY* (στα Αγγλικά). 31 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2020.
64. ↑  «Russian Billionaire Abramovich‎ Sues Author Catherine Belton for Defamation». *Moscow Times*. Moscow Times. 23 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Μαρτίου 2021.
65. ↑  Ahmed, Murad (22 March 2021). «Roman Abramovich‎ sues HarperCollins over Chelsea acquisition claims». Financial Times.. Ανακτήθηκε στις 23 March 2021.
66. ↑  «Russia tycoon sues publisher and Reuters reporter over Putin book». *Reuters*. 23 March 2021.. Ανακτήθηκε στις 12 June 2021.
67. ↑  «Man Utd, Liverpool, Chelsea, Arsenal, Man City, and Tottenham agree to join European Super League». Sky Sports. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2021.
68. ↑  Dawkins, David. «Roman Abramovich‎ Has Sanction Insurance: A $2 Billion Loan To Chelsea FC». *Forbes* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2022.
69. ↑  «Αμπράμοβιτς hands 'stewardship and care of Chelsea' to charitable foundation». *the Guardian* (στα Αγγλικά). 26 Φεβρουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2022.
70. ↑  «Statement from Abramovich‎». *Chelsea FC* (στα Αγγλικά). 2 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2022.
71. ↑  «UK freezes assets of Abramovich‎, six other Russian oligarchs». *www.aljazeera.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2022. [*νεκρός σύνδεσμος*]
72. ↑  «Roman Abramovich‎: Premier League disqualifies Chelsea owner as director of club». *BBC Sport*. 12 March 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2022.
73. ↑  «CSKA strike it rich with oil giant». *CNN*. 17 March 2014.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2020.
74. ↑  «Abramovich's Soccer Interests Cleared by Uefa». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2016. , mosnews.com (2 September 2004). Retrieved 19 October 2006.
75. ↑  Sibneft ends CSKA Moscow sponsorship deal – ESPN FC. ESPN.COM (28 November 2005). Retrieved 9 December 2016.
76. ↑  Australia & PSV Coach Guus Hiddink Recommended To Russia Football Union By Chelsea Owner Roman Αμπράμοβιτς, Who Will Pay Wages. Worldcuplatest.com. Αρχειοθετήθηκε 10 September 2006 στο Wayback Machine.
77. ↑  Dutch scout is Abramovich's secret link. *The Daily Telegraph*. 9 June 2005.
78. ↑  Wilson, Jonathan (2 January 2008). «Russia reaps rewards of visionary school». *The Guardian* (UK).. Ανακτήθηκε στις 19 January 2008.
79. ↑  Smale, Will (29 September 2005). «What Abramovich may do with his money». *BBC News*.. Ανακτήθηκε στις 22 May 2010.
80. ↑  «Abramovich quits as Governor». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2008. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link). RT (3 July 2008).
81. ↑  «Russia's Putin Awards Order of Honor to Abramovich». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2016. . MosNews.com (20 January 2006). Retrieved 19 October 2006.
82. ↑  Walker, Shaun (4 July 2008). «Abramovich quits job in Siberia to spend more time on Western front». *The Independent* (London).. Ανακτήθηκε στις 4 July 2008.
83. ↑  Levy, Adrian; Scott-Clark, Cathy (8 May 2004). «He won, Russia lost».. Ανακτήθηκε στις 23 April 2010.
84. 1 2  Sakwa, Richard (2011). *The Crisis of Russian Democracy: The Dual State, Factionalism and the Medvedev Succession*. Cambridge University Press.
85. ↑  «Inside the hidden world of Roman's empire». *The Guardian* (United Kingdom). 24 December 2006. .
86. ↑  Fricker, Martin (5 November 2011). «Roman Abramovich revealed: The dangerous world of Roman and Russia's oligarchs». *The Daily Mirror* (United Kingdom). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2022-03-29.. Ανακτήθηκε στις 2022-03-30.
87. ↑  "Roman Αμπράμοβιτς 'could not pull strings' with Putin". BBC News. 19 September 2012.
88. ↑  Belton 2020, σελίδες 4, 505–506.
89. ↑  Leppard, David (22 September 2012). «Berezovsky cries foul over £3.5bn Abramovich trial judge». *The Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2022-03-28.. Ανακτήθηκε στις 23 April 2021.
90. ↑  «Roman Abramovich wins court battle against Berezovsky». BBC News. 31 August 2012.. Ανακτήθηκε στις 23 April 2021.
91. ↑  «Come to America to write about Roman Abramovich». *Washington Examiner* (στα Αγγλικά). 24 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2021.
92. ↑  «Report to Congress Pursuant to Section 241 of the Countering America's Adversaries Through Sanctions Act of 2017 Regarding Senior Foreign Political Figures and Oligarchs in the Russian Federation and Russian Parastatal Entities» (PDF). 29 Ιανουαρίου 2018.
93. ↑  Ward, Victoria (2022-03-10). «Roman Abramovich accused of 'destabilising Ukraine' by supplying steel for 'Russian tanks'» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235.. Ανακτήθηκε στις 2022-03-10.
94. ↑  Ben Bartenstein, Nicolas Parasie, and Archana Narayanan (March 25, 2022). «Abramovich’s Dubai House Hunt Shows Russian Diaspora Widening». Bloomberg. .
95. ↑  «Kremlin confirms Roman Abramovich's role in Ukraine-Russia negotiations» (στα αγγλικά). CNN. 26 March 2022.. Ανακτήθηκε στις 26 March 2022.
96. 1 2 3  «Abbandonata dal marito, Galina Berezovskij si consola con 227 milioni di euro» (στα it). *Il Giornal*. 24 July 2011.. *«*Irina Vyacheslavovna Malandina, ex-hostess dell'Aeroflot nonché madre dei suoi 5 figli,*»*
97. 1 2  Miami Newsday: "Chelsea owner Roman Abramovich celebrates birth of his seventh child, his second with model Daria Zhukova" Αρχειοθετήθηκε 16 September 2013 στο Wayback Machine. 14 April 2013.
98. ↑  «School of General Studies Class Day Ceremony - Columbia University». Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2022.
99. ↑  «The Russian elite daughters of Putin's inner circle slam his invasion of Ukraine». *Fortune* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2022.
100. ↑  Kennedy, Dominic; Stewart, Will (17 October 2006). «Abramovich is 'deeply hurt' by claims his wife wants a divorce». *The Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 August 2011.. Ανακτήθηκε στις 23 April 2010.
101. ↑  Mikhailova, Anna (13 July 2008). «Meeting Dasha Zhukova, Roman Abramovich's girl». *The Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 May 2009.. Ανακτήθηκε στις 23 April 2010.
102. ↑  Harding, Luke (16 March 2007). «Goodnight Irina: Abramovich settles for mere £155m». *Vedomosti reported in The Guardian* (London: Guardian News and Media Ltd).. Ανακτήθηκε στις 16 March 2007.
103. ↑  «Chelsea owner Roman Abramovich splits from wife». *BBC News*. 7 August 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 August 2017.. Ανακτήθηκε στις 7 August 2017.
104. ↑  Oliphant, Roland (20 May 2018). «Roman Abramovich's UK visa delayed after government orders review of wealthy Russians in Britain» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 27 July 2019.
105. ↑  Sanchez, Raf (29 May 2018). «Roman Abramovich becomes an Israeli citizen a month after his UK visa was delayed». *The Daily Telegraph*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 3 November 2018.
106. ↑  Oliver Bullough (30 Σεπτεμβρίου 2018). «Forget the pledges to act – London is still a haven for dirty Russian money». *The Guardian*. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2018.
107. 1 2  Khalip, Andrei (18 December 2021). «Chelsea owner Abramovich gets Portuguese citizenship».. Ανακτήθηκε στις 19 December 2021.
108. ↑  «Roman Abramovich gains EU citizenship via Portuguese passport». *Guardian*. 19 Δεκεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021.
109. ↑  «Rabino que fez de Αμπράμοβιτς português tem mais de 3 milhões depositados em bancos». *CNN*. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2022.
110. ↑  «Rabino que certificou nacionalidade de Abramovich detido pela PJ». *Público*. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2022.
111. 1 2  «The World's Billionaires 2016». *Forbes*. 2016. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2017.
112. ↑  Hartley, Joanna (18 Ιανουαρίου 2009). «Abramovich looks to Gulf for Chelsea buyer». *Arabian Business*.
113. 1 2  «Новый хозяин золота Абрамовича: кто покупает 40% Highland Gold». *Forbes.ru*. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2022.
114. ↑  Структура Свиблова анонсировала принудительный выкуп долей миноритариев Highland Gold
115. ↑  Структура Свиблова анонсировала принудительный выкуп долей миноритариев Highland Gold
116. 1 2  «Forbes World's Billionaire List: The Richet in 2021». *Forbes*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2021.
117. 1 2  «The World's Billionaires 2011». *Forbes*. 2011.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
118. ↑  Lipman, Jennifer (9 May 2011). «Chelsea's Abramovich scores on Rich List». *The Jewish Chronicle* (United Kingdom).. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
119. ↑  Sawer, Patrick (24 April 2012). «Sunday Times Rich List 2012: Wealth of richest grows to record levels». *The Telegraph* (United Kingdom). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
120. ↑  Walker, Tim (21 March 2012). «Rupert Murdoch makes Roman Abramovich 'an offer' to buy his newspaper titles». *The Telegraph* (United Kingdom). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 January 2022.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
121. ↑  «The Sunday Times Rich List, 2013 (annotated)». *Genius* (Genius Media Group Inc.). 2013.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
122. ↑  Hickman, Martin (4 March 2013). «2013 Forbes Billionaires list: Record number of new entries appear on rich list, but Carlos Slim and Bill Gates still top the charts». *The Independent* (United Kingdom).. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
123. ↑  «'Rich List' counts more than 100 UK billionaires». *BBC News* (United Kingdom). 11 May 2014.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
124. ↑  «Here is the list of Britain's 25 richest people». *The Independent*. Press Association (United Kingdom). 26 April 2015.. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
125. ↑  Blankfeld, Keren (23 Μαρτίου 2015). «Rags To Richest 2015: Billionaires Despite the Odds». *Forbes*. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2017.
126. ↑  Brinded, Lianna (24 April 2016). «These are the top 25 richest people in Britain». *Business Insider* (United Kingdom).. Ανακτήθηκε στις 12 March 2017.
127. ↑  «These are the 25 richest people in Britain».. Ανακτήθηκε στις 23 October 2018.
128. ↑  «The World's Billionaires». *Forbes*. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2017.
129. ↑  «These are the 19 richest people in Britain».. Ανακτήθηκε στις 23 October 2018.
130. ↑  «The List 2018 Ranking». *Forbes*. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2018.
131. ↑  «The Sunday Times Rich List 2019».. Ανακτήθηκε στις 11 January 2020.
132. ↑  «Billionaires 2019». *Forbes*. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2020.
133. ↑  «The Sunday Times Rich List 2020».. Ανακτήθηκε στις 27 January 2021.
134. ↑  «Forbes Billionaires 2020». *Forbes*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2021.
135. ↑  «The Sunday Times Rich List 2021». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 May 2021.. Ανακτήθηκε στις 30 May 2021.
136. 1 2  Meter, Henry; Sazonov, Alex (24 April 2013). «Most Charitable Russian Abramovich Leads Billionaires». *Bloomberg News*. .
137. ↑  Lock, Georgina (5 Οκτωβρίου 2005). «The charitable side of ... Roman Abramovich». *Third Sector.co.uk*. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2015.
138. 1 2  «Everything you need to know about mega philanthropist Roman Abramovich». *The Jerusalem Post* (στα Αγγλικά). 12 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2021.
139. ↑  Gross, Elana Lyn. «Roman Abramovich's $5 Million Gift Is The Latest Donation From Billionaires Fighting Hate Crimes». *Forbes* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2019.
140. ↑  News, Mazal (8 Σεπτεμβρίου 2021). «Descendants of Jews who died centuries ago in Altona will rehabilitate the local cemetery». *Mazal News* (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2021.
141. ↑  Goldman, M. (2 Ιουνίου 2003). *The Piratization of Russia: Russian Reform Goes Awry*Δωρεάν πρόσβαση υπoκείμενη σε περιορισμένη δοκιμή, συνήθως απαιτείται συνδρομή. Routledge. σελ. 132.
142. ↑  «Bnei Brith». *Holocaust Museum of Oporto*. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2021.
143. ↑  Reporter, Jewish News. «Chelsea owner Roman Abramovich to fund Israeli coexistence football project». *jewishnews.timesofisrael.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2021.
144. ↑  Cuccinello, Hayley C. «Billionaire Tracker: Actions The World's Wealthiest Are Taking In Response To The Coronavirus Pandemic». *Forbes* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2021.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 26590574
* LCCN: nb2007006335
* ISNI: 0000 0000 4323 8810
* GND: 130884707
* SUDOC: 126119872
* BNF: cb15774207f (data)
* ULAN: 500684208
* NKC: xx0032905
* RKD: 414098

 |

 |