Το ***Άσμα Ασμάτων*** (= «τραγούδι των τραγουδιών», εβρ. *Shir HaShirim*) είναι ένα από τα 49 βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης.

Σύμφωνα με την ιουδαϊκή κατάταξη των βιβλικών έργων, το *Άσμα Ασμάτων* ανήκει στην τρίτη ομάδα των βιβλίων της Εβραϊκής Βίβλου, τα «Αγιόγραφα», ενώ σύμφωνα με τη χριστιανική, στη δεύτερη ομάδα, στα «Ποιητικά-διδακτικά» βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης.

Γραμματολογική ανάλυση
----------------------

Η έκφραση «άσμα ασμάτων», με την οποία επιγράφεται το έργο, είναι *εβραϊσμός*. Με ανάλογους συνδυασμούς ίδιων λέξεων, όπου η δεύτερη τίθεται σε γενική πληθυντικού (πρβλ. «άγια των αγίων»), δηλώνεται η υπέρθεση, οπότε ο τίτλος του βιβλίου σημαίνει: «Το πιο όμορφο τραγούδι».

Περιεχόμενο του βιβλίου
-----------------------

Το βιβλίο συνιστά πιθανότατα μια ανθολογία ερωτικών ή γαμήλιων τραγουδιών, στα οποία υμνείται σε ποικίλους τόνους, με ζωηρές και, πολλές φορές, τολμηρές εικόνες και σε ωραιότατη λυρική γλώσσα ο έρωτας και τα δυνατά συναισθήματα που συνδέονται με αυτόν. Η θέση ενός τέτοιου βιβλίου στην Αγία Γραφή προκαλεί συχνά έκπληξη στον αναγνώστη. Παρ' όλα αυτά ο έρωτας, όπως και όλα τα αγνά συναισθήματα που συνδέουν τους ανθρώπους μεταξύ τους, συνιστούν δώρα του Θεού και από την άποψη αυτή η εξύμνησή τους δε θα μπορούσε να απουσιάζει από τη Βίβλο. Από την άλλη μεριά η συζυγική αγάπη ανάμεσα σε έναν άνδρα και μια γυναίκα απεικονίζει στα βιβλικά κείμενα τη σχέση Θεού-Ισραήλ και Χριστού-Εκκλησίας. Έτσι το περιεχόμενο του βιβλίου κατανοήθηκε τόσο από τους Ιουδαίους, όσο και από τους Χριστιανούς, ως αλληγορική έκφραση των σχέσεων αυτών. Ως προς τον συγγραφέα του έργου, αν και η παράδοση το αποδίδει στον ίδιο τον Σολομώντα, εντούτοις σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι πρέπει να ανήκει σε μεταγενέστερη του Σολομώντα εποχή, εφόσον η σχέση του Θεού με το Ισραήλ παρομοιάζεται με αυτή της συζυγικής από τον προφήτη Ωσηέ, που έζησε δύο περίπου αιώνες αργότερα και καταγόταν επίσης από τη φυλή του Ισσάχαρ.

### Διάγραμμα περιεχομένου

Επειδή το θέμα όλων των τραγουδιών είναι το ίδιο, μόνο υποθέσεις μπορούν να γίνουν σχετικά με τον αριθμό τους. Συνήθως αναγνωρίζονται έξι άσματα:

* 1ο άσμα: 1,1-2,7
* 2ο άσμα: 2,8-3,5
* 3ο άσμα: 3,6-5,1
* 4ο άσμα: 5,2-6,3
* 5ο άσμα: 6,4-8,7
* 6ο άσμα: 8,8-14.

### Μεταφράσεις

Το κείμενο έχει μεταφράσει στη νεοελληνική ο Γιώργος Σεφέρης, ενώ ανάλογες μεταφράσεις είναι αυτές που έχουν εκπονήσει και οι Μιχάλης Γκανάς, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Γιωσέφ Ελιγιά, Χαράλαμπος Μαγουλάς.

### Σχόλια

Εκτενή ερμηνευτικά σχόλια στο βιβλίο έχει γράψει ο Χρήστος Γιανναράς.

### Μουσική

Με τον τίτλο «Άσμα ασμάτων» επιγράφει μια σύνθεσή του ο Μίκης Θεοδωράκης, στην οποία έχει μελοποιήσει στίχους που έχει γράψει ο Ιάκωβος Καμπανέλλης.

Αποσπάσματα από το Άσμα Aσμάτων, στο πρωτότυπο της μετάφρασης των Εβδομήκοντα, έχει μελοποιήσει και συμπεριλάβει στον *Μεγάλο ερωτικό* ο Μάνος Χατζιδάκις, υπό τον τίτλο «Κραταιά ως θάνατος αγάπη».

### Θέατρο

Τον Απρίλιο του 2016 παρουσιάστηκε στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν με μορφή χορικού και στη μετάφραση του Γ. Σεφέρη, το *Άσμα Ασμάτων*, από σπουδαστές-απόφοιτους της ομώνυμης σχολής.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ωσηέ α΄ 3, Ιερεμίας β΄ 2, Ιεζεκιήλ κεφ. ιστ΄
2. ↑  Εφεσίους 5,25.31-32
3. ↑  Θεόδωρος Ρόκας, θεολόγος (17 Οκτωβρίου 2014). «Ο προφήτης Ωσηέ (+17 Οκτ.) και ο αλληγορικός του γάμος». pemptousia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2016.
4. ↑  Γιανναράς Χρήστος, *Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων*, εκδόσεις: Δόμος, Αθήνα 2003, ISBN 9607217357.

Πηγές
-----

* *ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ (Παλαιά και Καινή Διαθήκη, Μετάφραση από τα πρωτότυπα κείμενα)*. 1997: Ελληνική Βιβλική Εταιρία.

### Βιβλιογραφία

* *Άσμα Ασμάτων: Μαζί με το κείμενο των Εβδομήκοντα*, μετάφρ. Γ. Σεφέρης, εκδ. «Ίκαρος», Αθήνα 2005
* *Άσμα Ασμάτων*, διασκευή Μιχάλης Γκανάς, εκδ. «Μελάνι», Αθήνα 2005
* *Άσμα Ασμάτων*, μετάφρ. Λευτέρης Παπαδόπουλος, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1995
* *Άσμα Ασμάτων*, μετάφρ. Γιωσέφ Ελιγιά, εκδ. Μπαρμπουνάκης Μανώλης, Αθήνα 1968
* Κίρκης Κεφαλέα: *Κραταιά ως θάνατος η αγάπη. Το Άσμα ασμάτων στη Νεοελληνική Λογοτεχνία*, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2015
* Αθανασίου Π. Χαστούπη: *Το βιβλίον του `Ασματος των ασμάτων: Μετάφρασις εκ του εβραϊκού πρωτοτύπου μετά κριτικών αποκαταστάσεων*, Ιδρυτική έκδοση, Αθήνα 1970
* *Άσμα Ασμάτων* μετάφρ. Χαράλαμπος Μαγουλάς, εκδ. «Εστία», Αθήνα 2017

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Song of Solomon στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Βιβλία της Αγίας Γραφής |
| --- |
|  |
| Παλαιά Διαθήκη(πρωτοκανονικά) | 
* Γένεσις
* Έξοδος
* Λευϊτικό
* Αριθμοί
* Δευτερονόμιο
* Ιησούς του Ναυή
* Κριτές
* Ρουθ
* Α΄ Σαμουήλ
* Β΄ Σαμουήλ
* Α΄ Βασιλέων
* Β΄ Βασιλέων
* Α΄ Χρονικών
* Β΄ Χρονικών
* Έσδρας
* Νεεμίας
* Εσθήρ
* Ιώβ
* Ψαλμοί
* Παροιμίες
* Εκκλησιαστής
* Άσμα Ασμάτων
* Ησαΐας
* Ιερεμίας
* Θρήνοι
* Ιεζεκιήλ
* Δανιήλ
* Ωσηέ
* Ιωήλ
* Αμώς
* Αβδιού
* Ιωνάς
* Μιχαίας
* Ναούμ
* Αββακούμ
* Σοφονίας
* Αγγαίος
* Ζαχαρίας
* Μαλαχίας
 |
|  |
| Παλαιά Διαθήκη(δευτεροκανονικά) | 
* Α΄ Έσδρας
* Τωβίτ
* Ιουδίθ
* Α΄ Μακκαβαίων
* Β΄ Μακκαβαίων
* Γ΄ Μακκαβαίων
* Σοφία Σολομώντος
* Σοφία Σειράχ
* Βαρούχ
* Επιστολή Ιερεμίου
 |
|  |
| Καινή Διαθήκη | 
* Ματθαίος
* Μάρκος
* Λουκάς
* Ιωάννης
* Πράξεις
* Ρωμαίους
* Α΄ Κορινθίους
* Β΄ Κορινθίους
* Γαλάτες
* Εφεσίους
* Φιλιππησίους
* Κολοσσαείς
* Α΄ Θεσσαλονικείς
* Β΄ Θεσσαλονικείς
* Α΄ Τιμόθεο
* Β΄ Τιμόθεο
* Τίτο
* Φιλήμονα
* Εβραίους
* Ιακώβου
* Α΄ Πέτρου
* Β΄ Πέτρου
* Α΄ Ιωάννη
* Β΄ Ιωάννη
* Γ΄ Ιωάννη
* Ιούδα
* Αποκάλυψη
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 180229179
* LCCN: n80106714
* GND: 4072593-5
* SELIBR: 136377
* SUDOC: 028199030
* BNF: cb120082765 (data)
* BIBSYS: 90087950
* BNE: XX5060452

 |

 |