Συντεταγμένες: 41°18′43.888″N 19°26′42.947″E﻿ / ﻿41.31219111°N 19.44526306°E﻿ / 41.31219111; 19.44526306

Το **Ρωμαϊκό Αμφιθέατρο του Δυρραχίου** (αλβανικά: Amfiteatri i Durrësit‎, λατινικά: Amphitheatrum Dyrrhachium‎) είναι ρωμαϊκό αμφιθέατρο στο κέντρο της πόλης του Δυρραχίου της Αλβανίας. Η κατασκευή άρχισε επί Αυτοκράτορα Τραϊανού τον 2ο αιώνα μ.Χ. και καταστράφηκε δύο φορές από σεισμούς τον 6ο και τον 10ο αιώνα. Είναι το μεγαλύτερο αμφιθέατρο που έχει κατασκευαστεί ποτέ στη Βαλκανική Χερσόνησο, με κάποτε χωρητικότητα 20.000 ατόμων.

Το αμφιθέατρο περιλαμβάνεται στον προκαταρκτικό κατάλογο της Αλβανίας για την εγγραφή του ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ανακαλύφθηκε στα τέλη του 1966 και έχει γίνει ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο.

Ιστορία
-------

 Ένα παλαιοχριστιανικό μωσαϊκό στο παρεκκλήσι.
Το αμφιθέατρο χτίστηκε στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ. Χρησιμοποιήθηκε για παραστάσεις μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. Ο σεισμός του 345/346 πιθανότατα κατέστρεψε το μνημείο και έκλεισε το «ludii gladiatorii». Στο αμφιθέατρο κατασκευάστηκε παλαιοχριστιανικό παρεκκλήσι στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα. Το παρεκκλήσι αρχικά ήταν διακοσμημένο με τοιχογραφίες και τον 6ο αιώνα προστέθηκαν ψηφιδωτά. Ένα μεσαιωνικό παρεκκλήσι χτίστηκε τον 13ο αιώνα, επίσης διακοσμημένο με τοιχογραφίες. Το αμφιθέατρο σκεπάστηκε τον 16ο αιώνα, μετά την οθωμανική κατοχή, όταν χτίστηκε το τείχος εκεί κοντά. Ο Μαρίν Μπαρλέτι περιέγραψε το μνημείο ως «άψογα κατασκευασμένο».

Περίπου το ένα τρίτο της τοποθεσίας ανακαλύφθηκε και ανασκάφηκε τη δεκαετία του 1960 από τον Βανγκιέλ Τότσι. Το υπόλοιπο ανασκάφηκε τη δεκαετία του 1980 από τη Λίντα Μιράι. Μετά τις ανασκαφές, το αμφιθέατρο σιγά-σιγά υποβαθμίστηκε, καθώς δεν είχαν γίνει προσπάθειες συντήρησης πριν από τη δεκαετία του 2000 και η κατασκευή συνέχισε να πραγματοποιείται γύρω από την τοποθεσία. Το 2004 το Πανεπιστήμιο της Πάρμα ξεκίνησε εργασίες αποκατάστασης για τη διάσωση του μνημείου.

Χώρος
-----

Το αμφιθέατρο έχει ελλειπτικό σχήμα με άξονες 132,4 μέτρων και 113,2 μέτρων. Η αρένα είναι 61,4 επί 42,2 μ. και έχει ύψος 20 μ.. Είναι χτισμένο σε μια πλαγιά του λόφου, και μέσα στο αμφιθέατρο υπάρχουν σκάλες και στοές σε διάφορα επίπεδα. Σώζεται το εκκλησάκι με ψηφιδωτά.

Ο χώρος σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Κίνδυνοι
--------

Το αμφιθέατρο περιβάλλεται από όλες τις πλευρές από την πόλη του Δυρραχίου και ένα τμήμα της ίδιας της αρένας έχει χτιστεί με σύγχρονες κατοικίες. Έτσι, οι αναπτυξιακές πιέσεις απειλούν τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του χώρου. Ο Δήμος Δυρραχίου σχεδιάζει τώρα να αφαιρέσει τα σπίτια.

Το αμφιθέατρο παρουσιάζει σοβαρές δομικές ελλείψεις και τα ψηφιδωτά και οι πίνακές του σιγά σιγά φθείρονται.

Το 2013, το αμφιθέατρο συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα μαζί με άλλες δεκατρείς τοποθεσίες από την Europa Nostra ως ένα από τα πιο απειλούμενα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη.

* Πανόραμα Αμφιθέατρου ΔυρραχίουΠανόραμα Αμφιθέατρου Δυρραχίου

Δείτε επίσης
------------

* Πεντάμορφη του Δυρραχίου

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  *Wiki Loves Monuments monuments database*. 4  Νοεμβρίου 2017. tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=al&srlang=sq&srid=DR001.
2. ↑  *Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών*. whc.unesco.org/en/tentativelists/910/.
3. ↑  Dianna M. Porter (Μάιος 2001). *Your Woman in Skopje: Letters from Macedonia, 1995-1999* (στα English). Xlibris Corporation, 2001. σελ. 57. ISBN 9780738865744. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
4. ↑  «Life is a Promise in Durrës, Albania». Balkan Travellers. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2011.
5. 1 2 3 4 5 6  Karaiskaj, Prof. Dr. Gjerak (2004). «Amphitheatre of Durrës» (PDF). EuropeΕυρωπαϊκή Επιτροπή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 27 Φεβρουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2013.
6. ↑  «14 European sites shortlisted for 'The 7 Most endangered programme'». Europa Nostra. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2013.