Η **Μαζανταρανί** ή και **Ταμπαρί** (επίσης *Μαζενικί* και *Ταπερκί*) είναι ινδοευρωπαϊκή γλώσσα, ομιλείται στο Ιράν και ανήκει στον βορειοδυτικό ιρανικό κλάδο. Χρησιμοποιείται κυρίως στις επαρχίες Μαζανταράν και Γκολεστάν του Ιράν και είναι αμοιβαία κατανοητή με την Περσική.

Ιστορία
-------

Ανάμεσα στις ζώσες ιρανικές γλώσσες, η Μαζανταρανί διαθέτει μία από τις πλέον μακρόβιες γραπτές παραδόσεις, από τον 10ο έως τον 15ο αιώνα. Η μακρόβια αυτή κατάσταση επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της εξίσου μακράς βασιλείας των ανεξάρτητων και ημιανεξάρτητων κυβερνητών του Μαζανταράν, τους αιώνες που ακολούθησαν της αραβικής εισβολής.

Η πλούσια λογοτεχνία αυτής της γλώσσας περιλαμβάνει βιβλία όπως το *Μαρζμπάν Ναμέχ* (μεταφραστηκε μεταγενέστερα στην Περσική) και η ποίηση του *Αμίρ Παζεβαρί*. Η χρήση της Μαζανταρανί, ωστόσο, βρέθηκε σε κατάσταση παρακμής. Η φιλολογική και διαχειριστική της θέση στην πολύγλωσση Περσία χάθηκε πριν την τελική ενσωμάτωση του Μαζανταράν στην εθνική διοίκηση, στις αρχές του 17ου αιώνα.

Η γλώσσα Μαζανταρανί συνδέεται στενά με την Γκιλακί με την οποία παρουσιάζει πολλές ομοιότητες σε λεξιλογικό επίπεδο. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η γλώσσα δεν δέχθηκε επιδράσεις της Αραβικής και της Τουρκικής, παρά τις ανάλογες πολιτισμικές επιδράσεις των Αράβων και των Τούρκων στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με το *Ethnologue*, υπήρχαν περισσότεροι από τρία εκατομμύρια γηγενείς ομιλητές της γλώσσας Μαζανταρανί το 1993, οι οποίοι μιλούσαν διαφορετικές διαλέκτους όπως η Γκοργκανί, η Γκαντικολανί και η Παλανί.

Επιδράσεις
----------

Πολλές ονοματοδοσίες στο σύγχρονο Ιράν αντλούν την καταγωγή τους από λέξεις της γλώσσας Μαζανταρανί. Απαντώνται επίσης δάνειες λέξεις της Μαζανταρανί στην Τουρκμενική γλώσσα και μαρτυρίες πως η Σανσκριτική γλώσσα και η Μαζανταρανί μοιράζονται κοινές λέξεις.

Σημειώσεις - παραπομπές
-----------------------

1. ↑  columbia.edu Αρχειοθετήθηκε 2006-09-21 στο Wayback Machine. 66).
2. ↑  Windfuhr, G. L. *New Iranian languages: Overview*. In R. Schmitt. (Ed.),
Compendium linguarum Iranicarum (246-49). Wiesbaden: L.Reichert, 1989.
3. ↑  columbia.edu Αρχειοθετήθηκε 2006-09-21 στο Wayback Machine..
4. ↑  www.ethnologue.com/mzn.
5. ↑  Jahangir Nasr Ashrafi, 2005, *Dictionary of Tabari*, Vol 5, comparison between Mazanderani and Turkmen.

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Archiv Orientálni, 2006, *The Oldest Known Texts in New Tabari: The Collection of Aleksander ChodŸko*, 74/2, pp. 153-171.
* Dr. Borjian, Habib; 2006; *Amir Pazevari (legendary poet of Mazandarani language)*, University of Minnesota, United States
* Iranian Studies, 2006, *A Mazandarani account of the Babi Incident at Shaikh Tabarsi*, 39/3, pp. 381-400.
* Guyesh-shenâsi, 2006, *Textual sources for the study of Tabari language I. Olddocuments*, no. 4.
* Nawata, T, 1984, *Mazandarani*; Asian and African Grammatical Manual, No 17, Tokyo, ILCAA

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
-------------------------

* Johannes Albrecht Bernhard Dorn, 1860-66, *Masanderanische Sprache* (I-II/1, 3, St. Petersburg)
* Satoko Yoshie, 1998, *Sari Dialect (of Mazandarani language)*, Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo, Japan [*νεκρός σύνδεσμος*] Αρχειοθετήθηκε 2011-01-14 στο Wayback Machine.
* Dr. Shokri, Guiti; 1995, Sari Dialect(of Mazandarani), Tehran, Institute for Humanities and Cultural Studies.
* Dr. Shokri, Guiti; 2006, Ramsari Dialect , Tehran, Institute for Humanities and Cultural Studies.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

WikipediaWikipedia
**Έκδοση της Βικιπαίδειας στην Μαζανταρανί (γλώσσα)**

* Η αναφορά του Εθνολόγου για την Μαζανταρανί γλώσσα
* Διαθέσιμες ηχογραφήσεις
* Δικτυακός τόπος για την προτυποποίηση των Μαζανταρανί διαλέκτων
* Λεξικό της Μαζανταρανί γλώσσας, με μεταφράσεις στις διαλέκτους Σαραβί, Μπαμπολί και Αμολί

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* GND: 4532764-6

 |

 |