Το **Στάδιο Νέας Σμύρνης** γνωστό και ως **Γήπεδο Πανιωνίου**, κτίστηκε το 1939, επεκτάθηκε σε διάφορες περιόδους και ανακαινίστηκε το 2003. Βρίσκεται στη Νέα Σμύρνη, στην οδό Ιωάννου Χρυσοστόμου 1, τέσσερα χιλιόμετρα νότια του κέντρου της Αθήνας. Αποτελεί την έδρα του Πανιωνίου Γυμναστικού Σύλλογου Σμύρνης και ανήκει στο ερασιτεχνικό του τμήμα. Έχει χωρητικότητα 11.700 καθήμενων θεατών.

Ιστορικό ανέγερσης
------------------

Από το 1922 που ξεριζώθηκε από τη Σμύρνη, ο Πανιώνιος στεγαζόταν στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Εν τω μεταξύ άρχισε σιγά σιγά να δημιουργείται η Νέα Σμύρνη, το προάστιο που στέγασε τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, στο πολεοδομικό σχέδιο του οποίου είχε προβλεφθεί χώρος για τη δημιουργία αθλητικών εγκαταστάσεων. Παρά την ίδρυση από το 1928 του ΑΟ Νέας Σμύρνης, του μετέπειτα γνωστού Μίλωνα, τελικά αποφασίστηκε να δημιουργηθεί στάδιο για τη μεταφορά και στέγαση του Πανιωνίου, του ιστορικού συλλόγου της Σμύρνης, που είχε καταφέρει να επιβιώσει από τη λαίλαπα της καταστροφής και της προσφυγιάς.

Το Νοέμβριο του 1937, σε κοινή συνεδρίαση, το ΔΣ του Πανιωνίου υπό τον πρόεδρο Δημητρό Καραμπάτη και το συμβούλιο της τότε Κοινότητας Νέας Σμύρνης υπό τον κοινοτάρχη Αθανάσιο Καρύλλο, συμφώνησαν να μεταφερθεί ο σύλλογος στη Νέα Σμύρνη και όρισαν ως χώρο ανέγερσης του Γυμναστηρίου έκταση 18,3 στρεμμάτων νότια του Ασύλου Άγιος Ανδρέας. Έτσι, μπήκαν οι βάσεις για τη μεταφορά του σωματείου στη συνοικία, όπου είχαν εγκατασταθεί από το 1926 οι πρόσφυγες από τη Σμύρνη.

Στις 26 Φεβρουαρίου 1938 δημοπρατείται η έκταση και αμέσως αρχίζει η διαμόρφωση του χώρου σε στάδιο με στίβο, κουλουάρ κλπ. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους ο Πανιώνιος διοργανώνει στο δικό του γυμναστήριο τους Λαϊκούς Αγώνες Εργαζομένων, τους οποίους είχε καθιερώσει για την αναζήτηση νέων αθλητικών ταλέντων. Τον ίδιο μήνα γίνεται η θεμελίωση των εγκαταστάσεων του σταδίου, διαστάσεων 170x110 μ. στο οποίο προβλέπεται ποδοσφαιρικό γήπεδο διαστάσεων 105x70 μ. Το 1939 κτίζονται τα αποδυτήρια, έγινε περιτοίχιση και άλλα έργα:

> *Εις το Στάδιον του Πανιωνίου, παρά την Νέαν Σμύρνην, εγένετο μετά την περιμάνδρωσιν και η σκυρόστρωσις του στίβου, ήδη δε τοποθετείται καρβουνίδι κ.λπ. δια την συμπλήρωσιν του στίβου. Υπολογίζεται ότι το στάδιον θα χρησιμοποιηθή από του προσεχούς Ιανουαρίου.*
> 
> 

Έτσι το επόμενο έτος ο σύλλογος μεταφέρεται στο *γήπεδο Πανιωνίου*, όπως ονομάστηκε. Στα τέλη του καλοκαιριού του 1940 πραγματοποιούνται για πρώτη φορά ποδοσφαιρικοί αγώνες, τα έσοδα των οποίων προσφέρονται για την επισκευή του τορπιλισμένου πλοίου «Έλλη». Στις 15 Σεπτεμβρίου 1940 τελούνται τα επίσημα εγκαίνια και ο πανηγυρικός εορτασμός της 50ετίας του συλλόγου, τον βρίσκει εγκατεστημένο σε δικό του χώρο.

Εξέδρες - χωρητικότητα
----------------------

Η σκεπαστή εξέδρα στις θύρες 4, 5 και δημοσιογραφικά θεωρεία
Οι εξέδρες κτίστηκαν σταδιακά. Από τη δεκαετία του ’70 είχαν σχήμα πετάλου με τη νότια πλευρά να είναι άχτιστη. Αργότερα η χαμηλή εξέδρα της βόρειας πλευράς που στηριζόταν σε χωματένιο ανάχωμα αφαιρέθηκε για να γίνουν άλλες εγκαταστάσεις και χτίστηκε διώροφη εξέδρα στο νότιο πέταλο. Έτσι πάλι απέκτησε σχήμα πετάλου με άχτιστη τη βόρεια πλευρά. Μετά τους σεισμούς του 1999 η διώροφη εξέδρα στο νότιο πέταλο δεν χρησιμοποιείται λόγω της κακής κατάστασης του άνω διαζώματος. Το 2003 κατασκευάστηκε νέο σκέπαστρο πάνω από τη δυτική κερκίδα. Από το 2009 στους ποδοσφαιρικούς αγώνες καθιερώθηκε το ηλεκτρονικό εισιτήριο.

Πριν την τοποθέτηση των καθισμάτων η χωρητικότητα του σταδίου ήταν περίπου 20.000 θεατές. Από το 2007 μέχρι σήμερα η χωρητικότητα του γηπέδου πέφτει στους 11.115 καθήμενους θεατές από 17.500, που είναι η υφιστάμενη χωρητικότητα, λόγω έλλειψης αδειοδότησης των θυρών 8 και 9 στο πέταλο. 
Το ρεκόρ εισιτηρίων είναι 20.950 και σημειώθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1974 για τον ποδοσφαιρικό αγώνα πρωταθλήματος Α΄ Εθνικής Πανιώνιος-Παναθηναϊκός. Επίσης, τη δεκαετία του '70 είχαν σημειωθεί προσελεύσεις άνω των 20.000 και σε άλλους σημαντικούς αγώνες.

Σήμερα η χωρητικότητα ανέρχεται σε 11.115 καθήμενους θεατές. Με αυτήν, σημειώθηκε ρεκόρ προσέλευσης θεατών (sold out) σε σημαντικούς αγώνες του Πανιωνίου, όπως εναντίον της Λάτσιο την άνοιξη του 1999 για τα προημιτελικά του κυπέλλου Κυπελλούχων, της Μπαρτσελόνα το 2003 για τον β΄ γύρο του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ και τον Παναθηναϊκό - επίσης - το φθινόπωρο του 2008 για το πρωτάθλημα.

* Υψηλότερες προσελεύσεις (εισιτήρια):

**20.950** – ρεκόρ, 27 Ιανουαρίου 1974 Πανιώνιος - Παναθηναϊκός 1-0 (Α΄ Εθνική 1973-74).
20.611, Πανιώνιος - ΑΕΚ 0-2 (Α΄ Εθνική 1974-75)
20.467, Πανιώνιος - Παναθηναϊκός 1-2 (Α΄ Εθνική 1976-77)
* Στη σημερινή μορφή, μέγιστη πληρότητα των **11.700** καθήμενων θεατών:

Πανιώνιος-Λάτσιο 0-4, 4 Μαρτίου 1999 (κύπελλο Κυπελλούχων)
Πανιώνιος-Μπαρτσελόνα 0-3, Οκτώβριος 2003 (κύπελλο ΟΥΕΦΑ)
Πανιώνιος-Παναθηναϊκός 1-2, Οκτώβριος 2008 (Α΄ Εθνική 2008-09).
### Διοργανώσεις - εκδηλώσεις

* Στο γήπεδο Πανιωνίου, διεξάγονταν τη δεκαετία του '60 για αρκετά χρόνια το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Πεντάθλου γυναικών-νεανίδων και τριάθλου κορασίδων, π.χ. από το 1964 ως το 1968.
* Τη δεκαετία του '90 διεξήχθησαν κάποιες χρονιές τα πανελλήνια πρωταθλήματα βάδην εντός σταδίου ανδρών-γυναικών και εφήβων-νεανίδων, π.χ. το 1996.
* Το 2000 διεξήχθη ο τελικός για το Κύπελλο ποδοσφαίρου ερασιτεχνών Ελλάδας ΠΑΝΟ Μαλλίων - Ορφέας Σουρωτής 2-1.
* Το 2004 διεξήχθη ο τελικός του Κυπέλλου Ελλάδος Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός 3-1, εξαιτίας έργων που πραγματοποιούνταν στο ΟΑΚΑ εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων 2004.
* Έχει αποτελέσει αρκετές φορές την έδρα των «μικρών» εθνικών ομάδων: Νέων, Ελπίδων για τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, καθώς και της Ολυμπιακής ομάδας για τα προολυμπιακά τουρνουά.
* Ως ουδέτερη έδρα έχει φιλοξενήσει αγώνες μπαράζ μεταξύ ομάδων διαφόρων κατηγοριών.
* Εκτός από γήπεδο του ποδοσφαιρικού Πανιωνίου, έχει χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς προσωρινά και από άλλους συλλόγους που για διάφορες αιτίες δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη δική τους έδρα, όπως οι ΑΕΚ, ΓΣ Καλλιθέα κ.ά.
* Κατά καιρούς έχει φιλοξενήσει καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, συναυλίες Ελλήνων και ξένων τραγουδιστών και συγκροτημάτων, όπως των Metallica στις 27 Ιουνίου 1993.

Εγκαταστάσεις
-------------

Εκτός από τo γήπεδο ποδοσφαίρου που αγωνίζεται η ποδοσφαιρική ομάδα του συλλόγου, το στάδιο περιλαμβάνει:

* εγκαταστάσεις στίβου, συγκεκριμένα 6 κουλουάρ με ταρτάν, βαλβίδες ρίψεων, αλμάτων και γυμναστήριο κάτω από τις κερκίδες
* κλειστό γυμναστήριο *«Ανδρέας Βαρίκας»*, όπου στεγάζονται τα τμήματα υποδομής των αθλοπαιδιών (καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση και χειροσφαίριση)
* ανοιχτό κολυμβητήριο με 25άρα πισίνα για το τμήμα κολύμβησης
* γυμναστήριο ενόργανης γυμναστικής σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα κάτω από τις κερκίδες
* αίθουσα τροπαίων
* αποδυτήρια
* αίθουσα τύπου
* δημοσιογραφικά θεωρεία
* 3 σουίτες
* γραφεία του ερασιτεχνικού τμήματος του Πανιωνίου
* γραφεία του Συνδέσμου Παλαιμάχων
* γραφεία των Συνδέσμων φιλάθλων «Πάνθηρες» και «Λέσχη Φίλων Πανιωνίου»
* ένα πωλητήριο αναμνηστικών του συλλόγου
* καφενείο/καφετέρια με θέα τον αγωνιστικό χώρο
* ενοικιαζόμενοι χώροι καταστημάτων. Κατά καιρούς κάτω από τις κερκίδες του σταδίου έχουν στεγαστεί ταβέρνα, θέατρο, ίντερνετ καφέ, συνεργείο κλπ.

Νέο στάδιο
----------

Ο Κωνσταντίνος Τσακίρης, πρώην πρόεδρος και μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ Πανιώνιος ΓΣΣ ανακοίνωσε την επιθυμία του συλλόγου για αντικατάσταση του παλαιού σταδίου με ένα καινούριο αθλητικό κέντρο έκτασης 29.000 μ² και κόστους 60 εκατομμυρίων ευρώ. Το νέο αθλητικό κέντρο θα περιλαμβάνει ένα σύγχρονο ποδοσφαιρικό γήπεδο χωρητικότητας 12.000 θέσεων, γήπεδα καλαθοσφαίρισης και πετοσφαίρισης, ένα κολυμβητικό συγκρότημα (το οποίο θα περιλαμβάνει πισίνα υδατοσφαίρισης 33 μέτρων, μια κολυμβητική πισίνα 25 μέτρων, και πισίνες για τα παιδικά τμήματα), στίβο και προπονητικό κέντρο, καθώς και υποδομές για πυγμαχία, ρυθμική γυμναστική, πάλη και άλλα. Επιπροσθέτως, θα περιλαμβάνει ένα κτηριακό συγκρότημα 6.500 μ² για συμπληρωματικές υπηρεσίες για το ποδοσφαιρικό γήπεδο όπως αποδυτήρια, γραφεία, εστιατόρια, υπηρεσίες VIP και δημοσιογραφικές εγκαταστάσεις. Οι επιπλέον εγκαταστάσεις θα χρησιμοποιηθούν από τα υπόλοιπα τμήματα του Πανιωνίου.

Το έργο του νέου γηπέδου προκάλεσε διαμάχες από μικρό αριθμό καταγγελόντων από τη πλευρά του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Νέας Σμύρνης, οι οποίοι αντιτίθενται στην κατασκευή του γηπέδου και απειλούν να λάβουν νομικά μέτρα εναντίον της, εκτός αν συμφωνηθεί ένας νέος τύπος κατασκευής αναφορικά με ορισμένες πτυχές του έργου. Το κύριο επιχείρημα των καταγγελόντων είναι πως το νέο αθλητικό κέντρο θα έχει αυξημένους εμπορικούς χώρους εν συγκρίσει με το υπάρχον στάδιο, και θα προκαλέσει κυκλοφοριακή συμφόρηση στη περιοχή. Ο σύλλογος απαντά πως αυτός ο επιπλέον χώρος για εμπορική χρήση στα αρχιτεκτονικά σχέδια του έργου, είναι κυρίως χώροι στάθμευσης και γραφεία της διοίκησης του συλλόγου, και δεν θα κατασκευαστούν εμπορικά καταστήματα όπως υποστηρίζει η άλλη πλευρά. Επιπλέον, ο σύλλογος υποστηρίζει πως σύμφωνα με το ισχύον σχέδιο πόλης, στην περιοχή του υπάρχοντος σταδίου υπάρχει χώρος για επιπλέον εμπορική χρήση ο οποίος δεν είναι σε λειτουργία ή δεν έχει μισθωθεί.

Η διαμάχη έπαυσε προσωρινά, με τον σύλλογο να τονίζει πως χωρίς εμπορικούς χώρους το καινούριο στάδιο δε θα μπορεί να έχει τα απαιτούμενα έσοδα, ώστε να αποπληρωθεί η κατασκευή του, και υπεσχέθη πως θα επιστρέψει με νέα πρόταση που θα ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Μάλιστα, ο Δήμος Νέας Σμύρνης, ο οποίος είχε θετική στάση στην κατασκευή του νέου αθλητικού κέντρου, αναμένεται να διευκολύνει τη συζήτηση και να βοηθήσει στην επίλυση του προβλήματος.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Πανιώνιος • Έδρα Αρχειοθετήθηκε 2016-11-19 στο Wayback Machine. επίσημος ιστότοπος Super League Ελλάδα
2. ↑  Για τους Φιλάθλους Αρχειοθετήθηκε 2021-05-13 στο Wayback Machine. εφημ. «ασύρματος» 20/11/1939, σελ. 2
3. ↑  «Greece 1974/75». *www.rsssf.com*. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2016.
4. ↑  «Greece 1976/77». *www.rsssf.com*. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2016.
5. ↑  «ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ Γ.Σ.Σ.». 5 Ιουνίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2016. CS1 maint: Unfit url (link)
6. ↑  «Dimand SA». 21 Ιουνίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2016. CS1 maint: Unfit url (link)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| εικονίδιο Ποδόσφαιρο | Πύλη Ποδόσφαιρο |

* Στάδιο Νέας Σμύρνης, *stadia.gr*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος Σμύρνης |
| --- |
|  |
| Ανδρικά ομαδικά τμήματα | 
* Ποδόσφαιρο
* Μπάσκετ
* Βόλεϊ
* Χάντμπολ
* Πόλο
 |
|  |
| Γυναικεία ομαδικά τμηματα | 
* Μπάσκετ
* Βόλεϊ
* Χάντμπολ
* Πόλο
 |
|  |
| Ατομικά τμηματα | 
* Στίβος
* Κολύμβηση
* Ενόργανη γυμναστική
* Τζούντο
* Σκάκι
* Πινγκ-πονγκ
 |
|  |
| Ανενεργά τμήματα | 
* Ποδηλασία
* Κωπηλασία
* Άρση βαρών
* Ποδοαντισφαίριση
 |
|  |
| Πρόεδροι τμημάτων | 
* Θοδωρής Μικρόπουλος
* Θοδωρής Ντάντος
 |
|  |
| Έδρες τμημάτων | 
* Στάδιο Νέας Σμύρνης
* Κλειστό Γυμναστήριο Νέας Σμύρνης
* Δημοτικό Κολυμβητήριο Νέας Σμύρνης
 |
|  |
| Αθλητές | 
* Ποδοσφαιριστές
* Καλαθοσφαιριστές
* Πετοσφαιριστές
* Υδατοσφαιριστές
* Αθλητές στίβου
 |
|  |
| Προπονητές | 
* Προπονητές ποδοσφαίρου
* Προπονητές καλαθοσφαίρισης
* Προπονητές υδατοσφαίρισης
 |
|  |
| Πρόσωπα | 
* Αλέκος Φωτιάδης
* Δημητρός Δάλλας
* Ηρακλής Σακελλαρόπουλος
* Νικόλαος Ανδρεαδάκης
* Γεωργία Στεργίου
* Σοφία Λερίου
* Δημητρός Καραμπάτης
* Παναγιώτης Κονταξάκης
* Θανάσης Σαραβάκος
* Στάθης Χάιτας
* Γιώργος Δέδες
* Νόνι Λίμα
* Μπόμπαν Γιάνκοβιτς
* Φάνης Χριστοδούλου
* Μίλινκο Πάντιτς
 |
|  |
| Γεγονότα | 
* Βαλκανικό κύπελλο συλλόγων 1971
* Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1978-79
* Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1997-98
 |
|  |
| Διάφορα | 
* Γυμνάσιον Σμύρνης
* Ορφεύς Σμύρνης
* Πανιώνιοι Αγώνες
* Δάλλεια
* Τουρνουά Ανδρέας Βαρίκας
* Ύμνος Πανιωνίου
* Χρυσός Σταυρός Πανιωνίου
* Νέα Σμύρνη
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Στάδια Super League 2023–24 |
| --- |
|  |
| 
* Γήπεδο Αγιά Σοφιά
* Γήπεδο Κλεάνθης Βικελίδης
* Γήπεδο Θεόδωρος Βαρδινογιάννης
* Γήπεδο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
* Δημοτικό Γήπεδο Καισαριανής Μιχάλης Κρητικόπουλος
* Δημοτικό Στάδιο Περιστερίου
* Δημοτικό Στάδιο Λαμίας
* Δημοτικό Γήπεδο Σερρών
* Στάδιο Γεώργιος Καραϊσκάκης
* Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης
* Γήπεδο Παναιτωλικού
* Γήπεδο Τούμπας
* Εθνικό Στάδιο Ιωαννίνων «οι Ζωσιμάδες»
* Πανθεσσαλικό Στάδιο
 |

 |