Η **Μαρί Ιλλαριονόβνα Βασίλτσικοφ** (ρωσικά: Мария Илларионовна Васильчикова‎; 11 Ιανουαρίου 1917 - 12 Αυγούστου 1978) ήταν μια Ρωσίδα πριγκίπισσα, που έγραψε το βιβλίο *Ημερολόγια Βερολίνου, 1940-1945*, το οποίο περιέγραψε τα αποτελέσματα του βομβαρδισμού του Βερολίνου και τα γεγονότα που οδήγησαν στην απόπειρα δολοφονίας του Αδόλφου Χίτλερ στην συνωμοσία της 20ης Ιουλίου.

Νεανικά χρόνια
--------------

Η πριγκίπισσα Μαρί ("Μίσσι") Βασίλτσικοφ γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας στις 11 Ιανουαρίου 1917. Ήταν το τέταρτο παιδί ενός μέλους της Τέταρτης Δούμας, του πρίγκιπα Ιλαρίωνα Βασιλτσίκοφ (1881-1969) και της σύζυγού του, της πρώην πριγκίπισσας Λίντια Βιαζέμσκαγια (1886-1946). Η οικογένειά της εγκατέλειψε τη Ρωσία το 1919, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση των Μπολσεβίκων μαζί με μέλη της οικογένειας Ρομανώφ, που εκκενώθηκαν από τον βρετανικό στόλο. 

Η Μαρία Βασίλτσικοφ έζησε ως πρόσφυγας, αρχικά στη Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία, στη συνέχεια στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης στη Γερμανία και στη συνέχεια στη Λιθουανία μέχρι λίγο πριν από την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος
---------------------------

Το 1940, η Βασίλτσικοφ και η αδερφή της, η πριγκίπισσα Τατιάνα Βασιλτσίκοβα (Τατιάνα φον Μέττερνιχ-Βίνεμπουργκ) (1915-2006), ταξίδεψαν στο Βερολίνο όπου, ως απάτριδες, μπόρεσαν να λάβουν άδειες εργασίας. Μετά από σύντομη απασχόληση στην Υπηρεσία Ραδιοτηλεοπτικών Μεταδόσεων, η Βασίλτσικοφ μετατέθηκε στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών (Auswärtiges Amt) (AA), στο Γραφείο Πληροφοριών του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών, όπου εργάστηκε ως βοηθός του Άνταμ φον Τροτ τσου Σολτς, βασικού μέλους της αντιναζιστικής αντίστασης, πρώην υπότροφος Ρόουντς και απόγονος του αμερικανού ιδρυτή, Τζον Τζέι.

Η Βασίλτσικοφ, που κρατούσε ημερολόγιο φανατικά και που ζούσε σε δανεισμένα διαμερίσματα, κράτησε μια καταγραφή για τη ζωή της, που έκρυψε στο χώρο εργασίας της και παρακολούθησε εκδηλώσεις σε αριστοκρατικές περιοχές. Αυτό περιελάμβανε έναν βασιλικό γάμο στο Κάστρο Νοϊσβάνσταϊν, και επανειλημμένες επισκέψεις στο Κάστρο Γιοχάνισμπουργκ και το ΚάστροΚένιγκσβαρτ (τώρα Κάστρο Κίνζβαρτ στην Τσεχική Δημοκρατία).

Συνωμοσία της 20 Ιουλίου
------------------------

Ο χώρος εργασίας της Βασίλτσικοφ, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών (Auswärtiges Amt) (AA), ήταν ένας τόπος συγκέντρωσης πολιτικών μελών των αντιναζιστικών αντιπροσώπων, συμπεριλαμβανομένου του Άνταμ φον Τροτ τσου Σολτς, ο οποίος ήταν μέλος του κύκλου Κράισαου, των ηγετών της 20ης Ιουλίου για τη δολοφονία του Αδόλφου Χίτλερ. Έπρεπε να κρύψουν τις δραστηριότητές τους από τον Στρατηγό SS των Ναζί, Φραντς Σιξ, την επαφή του Γραφείου Ασφαλείας του Ράιχ της AA του Άνταμ φον Τροτ τσου Σολτς, έναν καταδικασμένο εγκληματία πολέμου της Νυρεμβέργης που είναι υπεύθυνος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και είχε δραστηριοποιηθεί στο Σμολένσκ ως ένας από τους ηγέτες του παραστρατιωτικού τάγματος θανάτου Β' (Einsatzgruppen Β') στην αποστολή στη Μόσχα.

Η Βασίλτσικοφ περιέγραψε τον Σιξ στο ημερολόγιό της ως μια κακή παρουσία, που έφερε ένα μαστίγιο με έναν Γερμανικό Ποιμενικό στο πλευρό του, και είπε ότι ο Άνταμ φον Τροτ τσου Σολτς εξέφρασε την άποψη να συναντηθεί με τον Σιξ μόνο του, ώστε άλλοι να μην χρειάζεται να ασχοληθούν μαζί του. Χωρίς να πιστέψει ότι συμμετέχει ενεργά στην συνωμοσία, η Βασίλτσικοφ υπαινίχθηκε επανειλημμένες συνομιλίες με τον φον Τροτ τσου Σολτς στο ημερολόγιό της, κατέγραψε τη ζωή της στον κύκλο των συνωμοτών στενογραφημένα και άλλαξε τις κρυψώνες του ημερολογίου.

Μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ, η Βασίλτσικοφ και η πριγκίπισσα Έλενορ (Λόρμαρι) φον Σόνμπουργκ πήγαν στα κεντρικά γραφεία της Γκεστάπο, για να ικετεύσουν για τη ζωή του φον Τροτ τσου Σολτς και άλλων, και να φέρουν φαγητό και πακέτα έως ότου προειδοποιηθούν από έναν φρουρό να μην επιστρέψουν .

Βομβαρδισμός στο Βερολίνο
-------------------------

Τα ημερολόγια της Βασίλτσικοφ περιγράφουν λεπτομερώς τον βομβαρδισμό του Βερολίνου,  τον βομβαρδισμό του ζωολογικού κήπου του Βερολίνου και την χαοτική καθημερινή ζωή αυτού, που απέμεινε από την κοσμοπολίτικη προπολεμική αριστοκρατία και διανόηση του Βερολίνου.

Αυστρία
-------

Αφού εκτελέστηκαν ο φον Τροτ τσου Σολτς και άλλοι το 1944, η Βασίλτσικοφ εγκατέλειψε το Βερολίνο και ταξίδεψε στη Βιέννη, όπου εργάστηκε ως νοσοκόμα. Το ημερολόγιό της περιγράφει το χρόνο της εκεί ως μια κατάβαση από το προνόμιο μέχρι τα πρόθυρα του θανάτου, όταν, στο τέλος του πολέμου, βρέθηκε να σκάβει για φαγητό έξω από ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης από τον Τρίτο Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Τζορτζ Σ. Πάτον έξω από το Γκμούντεν στην Αυστρία, στις 4 Μαΐου 1945.

Μεταπολεμική περίοδος
---------------------

Η Βασίλτσικοφ εμφάνισε οστρακιά και μεταφέρθηκε σε νοσοκομειακή μονάδα, και αργότερα εργάστηκε ως διερμηνέας για τον αμερικανικό στρατό, όπου συνάντησε τον μελλοντικό σύζυγό της που εργάστηκε στη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.

Η Βασίλτσικοφ παντρεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 1946 τον λοχαγό του Στρατού των ΗΠΑ Πήτερ Χάρντεν, ο οποίος γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 9 Απριλίου 1913. Εγκαταστάθηκαν στο Παρίσι, όπου ο Χάρντεν άνοιξε μια αρχιτεκτονική εταιρεία. Αφού ο Χάρντεν πέθανε στο Καδακές στις 15 Οκτωβρίου 1971, η Βασίλτσικοφ μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου εργάστηκε στα ημερολόγιά της κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η Βασίλτσικοφ πέθανε στο Λονδίνο από λευχαιμία στις 12 Αυγούστου 1978, και κατόπιν ο αδελφός της, Γεώργιος Βασίλτσικοφ, επιμελήθηκε τα ημερολόγιά της.

Η Βασίλτσικοφ άφησε πίσω τα τέσσερα παιδιά της: τη Μαρίνα Χάρντεν (15 Σεπτεμβρίου 1948), τον Άντονι Χάρντεν, (γεννημένος στο Παρίσι στις 13 Φεβρουαρίου 1951, πέθανε στο Καδακές στις 4 Ιανουαρίου 1999), τον Μιχαήλ Χάρντεν (10 Οκτωβρίου 1954), την Αλεξάνδρα Χάρντεν (18 Μαρτίου 1956), τον αδερφό της, πρίγκιπα Γιούρι "Τζώρτζη" Βασιλτσίκοφ, και την αδερφή της, την πριγκίπισσα Τατιάνα φον Μέττερνιχ-Βίνεμπουργκ, η οποία ήταν παντρεμένη με τον Πολ Αλφόνς φον Μέττερνιχ-Βίνεμπουργκ, απόγονο του πρίγκιπα Κλέμενς Βένζελ φον Μέττερνιχ, έγραψε δύο βιβλία για τις εμπειρίες της κατά τη διάρκεια του πολέμου και συνεργάστηκε με τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό.

Τα ημερολόγια της Βασίλτσικοφ δημοσιεύθηκαν από τους Chatto and Windus, Ltd, στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 1985, από το Random House το 1987 και το Vintage Books το 1988.

Παραπομπές
----------

 

1. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. 121941659.
2. ↑  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*. p5952.htm#i59516.
3. ↑  p5952.htm#i59516. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
4. 1 2 3 4 5 6  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
5. ↑  Turner, Henry Ashby (2000). «Two Dubious Third Reich Diaries». *Central European History* **33** (3): 415–422. ISSN 0008-9389. .
6. ↑  «The Berlin Diaries, 1940-45 [9780712665803]». *A Great Read* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2021.
7. 1 2  «Berlin Diaries 1940-1945 M.Vassiltchikov» (PDF). Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2021.
8. ↑  *Purgatory of fools: A memoir of the aristocrats' war in Nazi Germany* by Tatiana von Metternich-Winneburg
9. ↑  Lubrich, Oliver (2009). «Bombed and Silenced: Foreign Witnesses of the Air War in Germany». *German Life and Letters* **62** (4): 415–429. doi:10.1111/j.1468-0483.2009.01472.x. .

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Ρωσία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 27041442
* LCCN: n85366143
* ISNI: 0000 0001 2091 3569
* GND: 118826417
* SELIBR: 223289
* SUDOC: 030548543
* BNF: cb121941659 (data)
* BNE: XX929315

 |

 |