Ο **Φίλιππος Μαργαρίτης** (Σμύρνη, 1810-Βύρτσμπουργκ, 1892) ήταν Έλληνας ζωγράφος και φωτογράφος.

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε το 1810 στη Σμύρνη και καταγόταν από την Ήπειρο. Πατέρας του ήταν ο επιχειρηματίας και Φιλικός, Φίλιππος Μαργαρίτης. Είχε άλλα πέντε αδέρφια, από τα οποία ο Γεώργιος ήταν σημαντικός ζωγράφος και λιθογράφος. Με την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης η οικογένειά του έφυγε από τη Σμύρνη για να γλυτώσει τις σφαγές και βρήκε καταφύγιο στα επαναστατημένα Ψαρά. To 1832 έλαβε από την κυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια υποτροφία και σπούδασε ζωγραφική στη Ρώμη.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1837 και το 1842 διορίστηκε καθηγητής ζωγραφικής στο Σχολείο των Τεχνών. Από κοινού με τον αδελφό του Γεώργιο, ανέλαβε τη διακόσμηση των ανακτόρων του βασιλιά Όθωνα και του περίπτερου της ελληνικής συμμετοχής στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1855 όπου ταυτόχρονα παρουσίασε φωτογραφίες του από τα ιστορικά μνημεία της Αθήνας. Το 1862, χρονιά κατά την οποία έλαβε μέρος ως φωτογράφος στη Διεθνή Έκθεση του Λονδίνου, απολύθηκε από τη θέση του στο Σχολείο Καλών Τεχνών μετά την έξωση του Όθωνα γρήγορα όμως απέκτησε καλές σχέσεις με το περιβάλλον του βασιλιά Γεωργίου Α' αναλαμβάνοντας μάλιστα τη δημιουργία του φωτογραφικού πορτραίτου του βασιλικού ζεύγους. Το 1870 οι φωτογραφίες του έλαβαν το αργυρό μετάλλιο β' τάξεως στην έκθεση των Ολυμπίων. Απεβίωσε το 1892 στο Βίρτσμπουργκ της Γερμανίας.

Γυναίκα από τα Ψαρά. Φωτογραφία του Φίλιππου Μαργαρίτη, τέλη 19ου αιώνα (Φωτογραφικό Αρχείο Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, Ναύπλιο).
Ο Μαργαρίτης θεωρείται ο πρώτος Έλληνας φωτογράφος. Η ενασχόληση του με την φωτογραφία (τότε ονομάζονταν νταγκεροτυπία) ξεκίνησε γύρω στο 1847 μετά από ένα ταξίδι του στο εξωτερικό. Το 1853 άνοιξε το πρώτο φωτογραφείο στην Αθήνα. Με τις φωτογραφίες του απαθανάτισε αρχαιολογικά τοπία και σημαντικούς ανθρώπους της εποχής του, διασώζοντας τα μέχρι σήμερα ενώ αξιοπρόσεκτο έργο του είναι και το φωτογραφικό λεύκωμα των σχετικών με την Ελληνική Επανάσταση έργων του Πέτερ Φον Ες που δημιούργησε μαζί με τον συνεργάτη του Γιάννη Κωνσταντίνου.

Εκτός από πρωτοπόρος φωτογράφος, ο Μαργαρίτης υπήρξε και ζωγράφος. Ασχολήθηκε κατά κύριο λόγο με την προσωπογραφία και με παραστάσεις εμπνευσμένες από την Ελληνική Επανάσταση ενώ είναι έντονες οι επιρροές του από την ιταλική σχολή.

* Επιλογή έργων
* Η μούσα Ευτέρπη, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη*Η μούσα Ευτέρπη*, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη
* Ο καπετάν Γκούρας, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη*Ο καπετάν Γκούρας*, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη
* Ο στρατηγός Γεώργιος Καραϊσκάκης πάνω στο άλογό τουΟ στρατηγός Γεώργιος Καραϊσκάκης πάνω στο άλογό του

Αναφορές
--------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. 119204649. Ανακτήθηκε στις 14  Οκτωβρίου 2015.
2. 1 2  (Αγγλικά) *Union List of Artist Names*. 500055365. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  (Ολλανδικά) *RKDartists*. 377913. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  (Αγγλικά) *Union List of Artist Names*. 1  Ιουλίου 2020. 500055365. Ανακτήθηκε στις 10  Αυγούστου 2021.
5. 1 2  (Ολλανδικά) *RKDartists*. rkd.nl/explore/artists/377913. Ανακτήθηκε στις 21  Φεβρουαρίου 2023.
6. 1 2 3 4  Μισιρλή, Νέλλη (1993). *Ελληνική ζωγραφική 18ος - 19ος αιώνας*. Αθήνα: Εκδόσεις Αδάμ. σελ. 208.
7. 1 2 3 4  *Εθνική Πινακοθήκη – 100 Χρόνια. Τέσσερις Αιώνες Ελληνικής Ζωγραφικής. Από τις Συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ιδρύματος Ευριπίδη Κουτλίδη*. Αθήνα: ΕΠΜΑΣ. 1999. σελ. 671.
8. ↑  «Ιστορικό». *www.asfa.gr*. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2021.
9. ↑  «ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ (1810-1892): Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ». Fotoart.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2015.

Βιβλιογραφία
------------

* Άλκης Ξανθάκης: Φίλιππος Μαργαρίτης - Ο πρώτος Έλληνας φωτογράφος. Εκδόσεις Φωτογράφος, 1990, ISBN 978-960-85120-0-9

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
--------------------

* *Μαργαρίτης Φίλιππος*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2011.
* *Φίλιππος Μαργαρίτης (1810-1892) - Ο πρώτος Έλληνας φωτογράφος*. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2011.
* *Φίλιππος Μαργαρίτης*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 13112800
* **Europeana**: agent/base/161721
* **ΕΒΕ**: 203882
* **BiblioNet**: **57850**
* LCCN: nr92044295
* ISNI: 0000 0000 6675 1852
* GND: 119204649
* SUDOC: 25319539X
* BNF: cb13194526n (data)
* ULAN: 500055365
* RKD: 377913

 |

 |