Ο **Ανδρέας Μουστοξύδης** (Κέρκυρα, 6 Ιανουαρίου 1785 – 29 Ιουλίου 1860) ήταν Έλληνας λόγιος και πολιτικός των Επτανήσων του 19ου αιώνα.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

*Sui quattro cavalli della Basilica di S. Marco in Venezia*, 1816
Γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 6 Ιανουαρίου 1785. Σε ηλικία δεκαπέντε χρονών πήγε στην Ιταλία και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβας, όπου και αναγορεύτηκε νομοδιδάκτωρ το 1805. Το 1805 ονομάστηκε μέλος της «Αρχαιολογικής Εταιρείας» της Φλωρεντίας και της «Φλωρεντιανής Ακαδημίας».

Επέστρεψε στην Κέρκυρα και άρχισε να παραδίδει μαθήματα στο Λύκειο χωρίς μισθό. Συγχρόνως δημοσίευε ιστορικές ειδήσεις περί της πατρίδας του. Για την δραστηριότητά του αυτή τιμήθηκε από την Γερουσία της Επτανήσου με το αξίωμα του ιστοριογράφου των νησιών, και με τον έπαινο για τον ζήλο και την φιλοσοφική αξία των έργων του.

Ο Μουστοξύδης ήταν τότε ένας απ’ τους ελάχιστους Έλληνες που γνώριζε ιστορία και ίσως ο μόνος που ήξερε από αρχαιολογία. Αμέσως έβαλε τον κυβερνήτη να υπογράψει διάταγμα με το οποίο απαγορευόταν η πώληση και η εξαγωγή αρχαιοτήτων, καθώς και κάθε ανασκαφή σε ελληνικό έδαφος που δεν είχε κρατική άδεια. Το εμπόριο αρχαιοτήτων με την Ευρώπη ήταν τότε πολύ διαδεδομένο, καθώς αετονύχηδες έμποροι αγόραζαν για ψίχουλα ό,τι αρχαίο εύρισκαν οι πάμφτωχοι και αγράμματοι Έλληνες στα χωράφια τους και το φόρτωναν αμέσως στα καράβια για να το μοσχοπουλήσουν στην Ευρώπη. 

Λίγο πριν από την γαλλική κατοχή των νησιών αποδήμησε ξανά προς την Ιταλία. Επισκέφτηκε το Παρίσι και επέστρεψε πάλι στο Μιλάνο. Περιηγήθηκε τη Γερμανία, τη Σαξονία και την Ελβετία, μελετώντας και αποθησαυρίζοντας πολλές και πολύτιμες ιστορικές ειδήσεις, χειρόγραφα και πηγές για την πατρίδα του.

Όταν εξερράγη η Ελληνική Επανάσταση, ο Μουστοξύδης την εξύμνησε σε ιταλικούς στίχους και ανέλαβε το επίπονο έργο να πληροφορεί την Ευρώπη περί των ανδραγαθημάτων των Ελλήνων αγωνιστών.

Επί Καποδίστρια δέχτηκε την πρόσκληση της Κυβέρνησης να διοργανώσει το δημόσιο εκπαιδευτήριο στην Αίγινα. Η δολοφονία του Καποδίστρια τον ανάγκασε όμως να διακόψει το έργο του και να αναχωρήσει για την Κέρκυρα. 

Στην Κέρκυρα έγινε αντιπρόσωπος και αμέσως Γερουσιαστής του τετάρτου Κοινοβουλίου, και αργότερα αρχηγός της Αντιπολίτευσης.

Το 1849, στις πρώτες ελεύθερες εκλογές ο λαός ψήφισε τον Μουστοξύδη αντιπρόσωπο και η βουλή ομόφωνα πρόεδρο, θέση την οποία όμως ο Μουστοξύδης μετριόφρονα αρνήθηκε.

Απεβίωσε στις 17 Ιουλίου 1860 στην Κέρκυρα.

Έργα του
--------

Ο Μουστοξύδης ήταν από τους πρώτους Έλληνες ιστοριογράφους που εργάστηκαν με μεθοδικότητα και ακρίβεια πάνω στην ελληνική ιστορία. Κατά τα έτη 1843-1853 εξέδιδε το περιοδικό *Ελληνομνήμων ή Σύμμικτα ελληνικά*. Έγραψε επίσης έργα φιλοσοφικού, φιλολογικού αλλά και γλωσσολογικού ενδιαφέροντος, όπως: «Ισοκράτους λόγος περί αντιδόσεως», «Παρατηρήσεις τινές επί της νέας ελληνικής γλώσσης», «Έκθεσις περί της δημοσίας εκπαιδεύσεως», «Επιστολαί», καθώς και πολλές πραγματείες, μεταφράσεις ξένων ιστορικών και ποιητικών έργων, ποιήματα κ.ά.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12889198g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
2. 1 2 3 4  «Dizionario Biografico degli Italiani». (Ιταλικά) *Dizionario Biografico degli Italiani*. 1960. andrea-mustoxidi. Ανακτήθηκε στις 18  Δεκεμβρίου 2020.
3. ↑  «Annuaire prosopographique : la France savante» 116022. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. 1 2  (Ιταλικά) *www.accademiadellescienze.it*. andrea-mustoxidi. Ανακτήθηκε στις 1  Δεκεμβρίου 2020.
5. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12889198g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.

Πηγές
-----

* Ανδρέας Μουστοξύδης (1843–1853). *Ελληνομνήμων ή σύμμικτα ελληνικά : σύγγραμμα ελληνικόν*. Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2011.
* «Πανδώρα - Τεύχος 251». *pleias.lis.upatras.gr*. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2023.
* 
* 
*

Βιβλιογραφία
------------

* Νικοκάβουρα, Αγαθή (1963). «Επιστολές Ανδρέα Μουστοξύδη». *Θησαυρίσματα* **2**: 118–142.
* Μανής, Ευάγγελος (1960). *Ανδρέας Μουστοξύδης 1785-1860, ο Επιστήμων, ο Πολιτικός, ο Εθνικός Αγωνιστής*. Μελέτη Ιστορική και Φιλολογική-Διδακτορική Διατριβή. Αθήνα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Andreas Moustoxydis στο Wikimedia Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikisource logoWikisource logo | Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:  **περ. «Ελληνομνήμων ή Σύμμικτα Ελληνικά»** |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 73981582
* **ΕΒΕ**: 173962
* **AA**: 144940
* **BiblioNet**: **60118**
* LCCN: n86028429
* ISNI: 0000 0001 2139 5935
* GND: 117189383
* SUDOC: 070335591
* BNF: cb12889198g (data)
* ICCU: SBLV022831
* BNE: XX1509862

 |

 |