Η **Γιούλα Γαβαλά** (19 Νοεμβρίου 1947 - 29 Ιουνίου 2004) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός.

Το ξεκίνημα
-----------

Γεννήθηκε το 1947 στην Κομοτηνή. Μεγάλωσε στην Αθήνα και σπούδασε στη δραματική σχολή του Γρηγόρη Βαφιά. Κατά το διάστημα 1967-1969 ήταν μέλος του χορού σε τραγωδίες που ανέβασε το Εθνικό Θέατρο («Μήδεια» σκηνοθεσία Λάμπρου Κωστόπουλου με την Αλέκα Κατσέλη, «Λυσιστράτη» σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού με την Μαίρη Αρώνη, «Ηλέκτρα» σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη με την Ελένη Χατζηαργύρη κ.ά.). Στο Εθνικό Θέατρο επίσης κατά την ίδια περίοδο έπαιξε στα έργα «Ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις» του Μπέρναρ Σω, και «Σκοτεινιά στον Έπαχτο» του Δημήτρη Μπόγρη. Ως μέλος του θιάσου Κατερίνας Βασιλάκου – Θανάση Μυλωνά το 1969 έπαιξε στο έργο «Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» που ανέβηκε στο θέατρο «Αυλαία», στη Θεσσαλονίκη.

Καριέρα στο εξωτερικό
---------------------

Συνέχισε την καριέρα της το 1970 στον Καναδά. Ανέβασε στο Μόντρεαλ τη «Μήδεια» στην αγγλική γλώσσα, όπως επίσης και στη γαλλική γλώσσα με χρηματοδότηση από την κυβέρνηση του Κεμπέκ. Είχε επίσης και τηλεοπτική εκπομπή για τον απόδημο Ελληνισμό. Ύστερα από ένα χρόνο μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου παρακολούθησε μαθήματα στο Actors Studio και ανέβασε και πάλι τη «Μήδεια» επί τρεισήμισυ μήνες δίνοντας οκτώ παραστάσεις την εβδομάδα. Κατόπιν σε μοντέρνα διασκευή ανέβασε την «Ηλέκτρα». Πήγε μετά στο Λος Άντζελες, εκτός από το θέατρο, έκανε κινηματογράφο και τηλεόραση. Είχε βασικό ρόλο στη σειρά «My Palikari» όπου πρωταγωνιστούσε ο Τέλι Σαβάλας.

Επιστροφή στην πατρίδα
----------------------

Το 1981 επανήλθε στην Ελλάδα. Το 1982 έπαιξε στην ταινία «Ρεπόρτερ» σε σκηνοθεσία Ανδρέα Θωμόπουλου και σε τηλεοπτική σειρά, που όμως δεν προβλήθηκε. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς είχε το ρόλο της Ερμιόνης στην «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη που ανέβασε στο Ηρώδειο ο θίασος Έλσας Βεργή. Επίσης έπαιξε στις τηλεοπτικές σειρές της ΕΡΤ «Η κούρσα του θανάτου» σε σκηνοθεσία Κώστα Ανδρίτσου, και «Μαντώ Μαυρογένους» (1983) σε σκηνοθεσία Σταμάτη Χονδρογιάννη. Τον χειμώνα του 1982 έπαιξε μαζί με τον Κώστα Πρέκα στο έργο «Κούκου» και άρχισε να φτιάχνει το δικό της θέατρο. Επρόκειτο για το θέατρο «Ελληνικό» 750 θέσεων σύγχρονων προδιαγραφών, επί της οδού Αγίου Μελετίου 133, εκεί όπου παλιότερα λειτουργούσε ο κινηματογράφος «Όλγα». Το 1983 έπαιξε μαζί με τον Ανδρέα Μπάρκουλη στη σειρά «Αστέρια από χώμα» σε σκηνοθεσία Γιώργου Παπαδάκη. Το θέατρο «Ελληνικό» εγκαινιάστηκε το 1984 με το έργο «Ταμπού» του Νικόλα Μαντσάρι, το οποίο ανέβασε ο θίασος του Μάνου Κατράκη. Ήταν η τελευταία εμφάνιση του Κατράκη. Σημειωτέον ότι η Γαβαλά δεν συμμετείχε στο έργο.  

Τη σεζόν 1984-1985 ανέβασε το έργο του Ευγένιου Ο'Νηλ «Ένα φεγγάρι για τους κατατρεγμένους» σε σκηνοθεσία Κώστα Μπάκα, παίζοντας μαζί με τον Πέτρο Φυσσούν. Η ερμηνεία της υμνήθηκε από τους κριτικούς.
Τη σεζόν 1985-1986 ανέβασε το έργο της Κωστούλας Μητροπούλου «Καμπαρέ ο Κόσμος» και το 1986 το έργο του Νιλ Σάιμον «Ο τελευταίος εραστής» με τίτλο «Ο εραστής, η Εύα και τα στρείδια» σε σκηνοθεσία Γιάννη Διαμαντόπουλου με τον Λάκη Κομνηνό.

Το 1987 ανέβασε το έργο του Ντόναλντ Φριντ «Η Κίρκη και ο μπράβος» σε σκηνοθεσία Μίνωα Βολανάκη, όπου έπαιξε μαζί με τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο. Οικονομικοί λόγοι την υποχρέωσαν να κλείσει το θέατρο, το οποίο μετατράπηκε στη μουσική σκηνή «Κεντρί» όπου εμφανίστηκε ένα διάστημα ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου.  

Είχε τον ρόλο της Μήδειας στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη που σκηνοθέτησε ο Μίνως Βολανάκης στα αγγλικά, και ανέβηκε στην Ελλάδα και στο Παλέρμο.

Καλλιτέχνες χωρίς σύνορα
------------------------

Η Γιούλα Γαβαλά σύστησε τον καλλιτεχνικό οργανισμό «Καλλιτέχνες χωρίς σύνορα» που παρουσίασε ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων με τίτλο «Το τρένο του Πολιτισμού και της Ειρήνης». Γύριζε με αμαξοστοιχία που της παραχώρησε ο ΟΣΕ την Ελλάδα, παρουσιάζοντας εκθέσεις με θέματα όπως το περιβάλλον, η ειρήνη, θεατρικά έργα, και οργανώνοντας εκδηλώσεις για την ποίηση, τα εικαστικά κ.ά.

Το 1986 πήρε μέρος στην ταινία «Γλυκειά πατρίδα» σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη, το 1987 στην ταινία «Made in Greece» σε σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου. Το 1994 στην ταινία «Ηνίοχος» σε σκηνοθεσία Αλέξη Δαμιανού.

Έπαιξε στις τηλεοπτικές σειρές «Χρόνια πολλά γλυκιά μου» το 1988 σε σκηνοθεσία Νίκου Ζαπατίνα, «Το μυστικό του Άρη Μπονσαλέντη» το 1990 σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Σερντάρη , και «Το τελευταίο αντίο» το 1994 σε σκηνοθεσία Γιάννη Διαμαντόπουλου. Έφυγε από τη ζωή στις 29 Ιουνίου 2004 από καρκίνο, σε ηλικία 56 ετών.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Yavala Yula (1947-2004)».

Πηγές
-----

* εφημερίδα Ριζοσπάστης 3/7/2004
* «Κωστούλα Μητροπούλου - Γιούλα Γαβαλά: *Μουσική για δυο αναχωρήσεις, οκτώ χρόνια μετά*» του Δημήτρη Κραουνάκη στην ιστοσελίδα www.olympia.gr 24/1/2012