O **Φραγκίσκος Α΄**, ιταλ. *Francesco I*, (6 Σεπτεμβρίου 1610 - 14 Οκτωβρίου 1658) από τον Οίκο των Έστε, ήταν δούκας της Μόντενας και του Ρέτζο (1629-1658).

Βιογραφία
---------

Γεννήθηκε στη Μόντενα και ήταν γιος του Αλφόνσου Γ΄ δούκα της Μόντενα και του Ρέτζο και της Ισαβέλλας της Σαβοΐας, κόρης του Καρόλου-Εμμανουήλ Α΄ δούκα της Σαβοΐας.

Όταν ήταν νέος έζησε το λοιμό του 1630-31, που εξόντωσε το 70% των κατοίκων της Μόντενα. Κατά τον Τριακονταετή Πόλεμο (1618-38) πήρε το μέρος των Ισπανών και εισέβαλε στην Πάρμα. Όταν επισκέφθηκε την Ισπανία και ζήτησε την αμοιβή του, του έδωσαν μόνο το Κορέτζο στο Ρέτζο-Εμίλια της επαρχίας Εμίλια-Ρομάνια και 230.000 φλορίνια. 

Αργότερα, στον Πρώτο Πόλεμο για την πόλη του Κάστρο (1641-44), συμμάχησε με τη Βενετία, τη Φλωρεντία και τον Εδουάρδο Φαρνέζε, δούκα της Πάρμας, εναντίον του πάπα Ουρβανού Η΄ Μπαρμπερίνι με σκοπό να κατακτήσει τη Φερράρα. Ο πόλεμος έληξε χωρίς όφελος για τη Μόντενα. Η Ισπανία δεν είχε στείλει βοήθεια και ο δυσαρεστημένος Φραγκίσκος Α΄, με τη μεσολάβηση του καρδιναλίου Μαζαρέν, συμμάχησε με τη Γαλλία. Απέτυχε να καταλάβει την Κρεμόνα. Πάντρεψε τον γιο του, Αλφόνσο Δ΄, με την ανιψιά του Μαζαρέν.

Στον Πρώτο Πόλεμο του Κάστρο πολέμησε μαζί με τον Εδουάρδο Φαρνέζε και τον Θαδδαίο Μπαρμπερίνι και το στρατό του. Νυμφεύτηκε τη μεγαλύτερη αδελφή του Εδουάρδου, τη Μαρία-Αικατερίνη, και, όταν αυτή απεβίωσε, νυμφεύτηκε τη μικρότερη αδελφή του Εδουάρδου, τη Βικτώρια. Όταν και αυτή απεβίωσε, νυμφεύτηκε, σε τρίτο γάμο, την κόρη του Μπαρμπερίνι, τη Λουκρητία.

Η Ισπανία εισέβαλε από το Μιλάνο, αλλά ο Φραγκίσκος Α΄ αντιστάθηκε με επιτυχία. Μαζί με τη Γαλλία και τη Σαβοΐα κατέλαβαν την Αλεσάντρια και τη Βαλέντσα το 1656-57· ο γιος του, Αλφόνσος Δ΄, βοήθησε σε αυτό. Το 1658 κατέλαβε τη Μορτάρα, αλλά ασθένησε από ελονοσία και σύντομα απεβίωσε στη Σαντιά. 

Η προτομή του Φραγκίσκου Α΄ από τον Μπερνίνι.
Ο γλύπτης Μπερνίνι απαθανάτισε τον Φραγκίσκο Α΄ με μία προτομή, όπου φαίνεται ο νεοτερισμός που έφερε ο μεγάλος δάσκαλος στη γλυπτική προτομών. Στην μορφή του δούκα διατηρείται η ελευθερία και ο αυθορμητισμός του προηγούμενου έργου του, της προτομής του καρδινάλιου Σκιπίωνα Μποργκέζε, αλλά εδώ υπάρχει και ένας ηρωισμός, μια μεγαλόπρεπη κίνηση. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα διατηρηθούν και στο επόμενο έργο του Μπερνίνι, την μορφή του Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας και θα παραμείνουν ως πρότυπο προτομής μονάρχη.

Οικογένεια
----------

Πρώτα το 1631 νυμφεύτηκε τη Μαρία-Αικατερίνη Φαρνέζε, κόρη του Ρανούτσο Α΄ δούκα της Πάρμας και είχε τέκνα: 

* Αλφόνσος Δ΄ 1634-166, δούκας της Μόντενας και του Ρέτζιο.
* Ισαβέλλα 1635-1666, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Ρανούτσο Β΄ Φαρνέζε δούκα της Πάρμας.
* Αλμερίγκο 1641-1660, απεβίωσε 19 ετών.
* Ελεονόρα 1643-17, μοναχή.
* Μαρία 1644-1684, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Ρανούτσο Β΄ Φαρνέζε δούκα της Πάρμας.

Το 1646 απεβίωσε η Μαρία-Αικατερίνη και ο Φραγκίσκος Α΄ έκανε το δεύτερό του γάμο με την αδελφή της, Βικτώρια Φαρνέζε, αλλά η σύζυγός του απεβίωσε τρία έτη μετά. Δεν είχε τέκνα που επέζησαν της ενηλικίωσης.

Το 1654 νυμφεύτηκε για τρίτη φορά, με την Λουκρητία Μπαρμπερίνι, κόρη του Θαδδαίου, ανιψιού του πάπα Ουρβανού Η΄ Μπαρμπερίνι. Γιος του ήταν ο:

* Ρινάλντο 1655-1737, δούκας της Μόντενα και του Ρέτζο.

Αναφορές
--------

1. ↑  «Portrait Bust of Louis XIV by Bernini». *Bluffton*. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2016.
2. ↑  Ήταν γιος του προαναφερθέντος Οντοάρντο.
3. ↑  Πιο πριν είχε νυμφευτεί τη μεγαλύτερη αδελφή της Ισαβέλλα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Φραγκίσκος Α΄ των Έστε** |

* «Gian Lorenzo Bernini - Italian artist». *Encyclopedia Britannica*. 24 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2016.
* «Renaissance Festival Books - Full record». *THE BRITISH LIBRARY - The world's knowledge*. 30 Νοεμβρίου 2003. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2016.  -- (the record of the festival celebrating Francesco's marriage to Lucrezia Barberini)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 52492012
* LCCN: n93015920
* ISNI: 0000 0001 2133 1632
* GND: 119104385
* SELIBR: 209171
* SUDOC: 077286588
* BNF: cb12289836t (data)
* ULAN: 500286196
* ICCU: MUSV024586

 |

 |