Η **Μαρία της Γοτθίας** ήταν η πρώτη σύζυγος του Δαβίδ της Τραπεζούντας.

Οικογένεια
----------

Ήταν κόρη του Αλεξίου Α΄ του Θεοδώρου, ηγέτη του Πριγκιπάτου του Θεοδώρου στην Κριμαία. Το Θεόδωρο ήταν επίσης γνωστό και ως Γοτθία, καθώς το έδαφός του βρισκόταν παλαιότερα υπό τον έλεγχο των Κριμαϊκών Γότθων, οι οποίοι είχαν σταδιακά εξελληνιστεί όντες υπό την επιρροή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η οικογένειά της ήταν οι Γαβράδες, οι οποίοι θεωρούνταν ως Βυζαντινοί Έλληνες, μερικής αρμένικης καταγωγής.

Ο Αλέξιος Α΄ ήταν γιος του Στεφάνου του Θεοδώρου, ο οποίος είχε διαφύγει στην Μόσχα το 1391 ή το 1402, μαζί με τον γιο του, Γρηγόριο. Το πατρωνύμιο του Στεφάνου δείχνει ότι ενδεχομένως να ήταν γιος του Βασιλείου του Θεοδώρου. Η σχέση του Στεφάνου με τον πρώτο ιστορικά καταγεγραμμένο πρίγκιπα του Θεοδώρου, Δημητρίου, είναι ασαφής, αν και ο Δημήτριος ενδέχεται να ήταν ο πάππος του.

Το *The Goths in the Crimea* (1936) από τον Αλεξάντρ Βασίλιεφ παρουσίασε θεωρία, σύμφωνα με την οποία ο Δημήτριος και οι διάδοχοί του ήσαν απόγονοι του Κωνσταντίνου Γαβρά, *δούκα* της Τραπεζούντας στις αρχές του 12ου αιώνα. Ο Κωνσταντίνος θεωρείται ως ανιψιός του Θεοδώρου Γαβρά, Δούκα της Τραπεζούντας του 11ου αιώνα, ο οποίος αναφέρεται στην Αλεξιάδα της Άννας Κομνηνής. Ωστόσο, η ακριβής μεταξύ τους σχέση είναι ασαφής. Ο Κωνσταντίνος θα μπορούσε να είναι νεαρότερος αδελφός ή ακόμη και υιός του Θεοδώρου.

Γάμος
-----

Η Μαρία απέπλευσε από την Γοτθία και νυμφεύθηκε τον Δαβίδ της Τραπεζούντας τον Σεπτέμβριο του 1426 στην Τραπεζούντα. Μία αναφορά από τον ιστορικό Θεόδωρο Σπανδούνη, η οποία χρονολογείται από το 1538 κατονομάζει την σύζυγο του Δαβίδ ως την Έλενα Καντακουζηνού, αδελφή της Ειρήνης Καντακουζηνού. Ο Σπανδούνης προσθέτει ότι η Έλενα δέχθηκε την επίσκεψη του αδελφού της, Γεωργίου, στην Τραπεζούντα κάποια στιγμή μετά το 1437, κάτι που σημαίνει ότι η Μαρία είχε αποβιώσει εκείνη την περίοδο. Αντιθέτως, με βάση έναν επιτάφιο που συνέθεσε ο Ιωάννης Ευγενικός για τον ανιψιό της, Αλέξιο, ο οποίος απεβίωσε στην Τραπεζούντα, ο αδελφός της Μαρίας, Ιωάννης, καθώς και ο ανιψιός Αλέξιος διέμεναν στην Τραπεζούντα το 1447. Θεωρείται απίθανο να παρέμειναν εκεί μετά τον θάνατό της και τον επακόλουθο δεύτερο γάμο του γαμπρού της.

Τα τέκνα του Δαβίδ έχουν αποδοθεί χωρίς συγκεκριμένη σειρά στην Μαρία και την Έλενα από διάφορους γενεαλόγους. Σε αυτά περιλαμβάνονταν οι Βασίλειος, Μανουήλ και Γεώργιος Κομνηνός, πρίγκιπες που καρατομήθηκαν κατόπιν διαταγής του Μωάμεθ Β΄ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1463. Η αδελφή τους Άννα νυμφεύθηκε αρχικά τον Μοχάμεντ Ζαγάν Πασά, Μπεηλέρμπεη της Μακεδονίας και αργότερα τον Σινάν Μπέη, υιό του Ιλβάν Μπέη. Μία άλλη κόρη φέρεται να νυμφεύθηκε τον Μαμία Β΄, Πρίγκιπα της Γκουρίας. Ο Κίριλ Τουμάνοφ αναφέρει την Μαρία, μία τρίτη κόρη, ως σύζυγο του Κωνσταντίνου Μουρούζη.

Παραπομπές
----------

1. ↑  p21920.htm#i219194. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
2. 1 2 3 4 5  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
3. 1 2 3  Anthony Bryer, "A Byzantine Family: The Gabrades, c. 979 – c. 1653", *University of Birmingham Historical Journal*, **12** (1970), p. 184
4. ↑  Alexander Alexandrovich Vasiliev, *The Goths in the Crimea* (Cambridge: Monographs of the Medieval Academy of America, XI, 1936)
5. ↑  Bryer, "A Byzantine Family", p. 177
6. ↑  Michael Panaretos, *Chronicle*, 57. Greek text in *Original-Fragmente, Chroniken, Inschiften und anderes Materiale zur Geschichte des Kaiserthums Trapezunt*, pt.2; in *Abhandlungen der historischen Classe der königlich bayerischen Akademie* 4 (1844), abth. 1, p. 40; German translation, p. 69
7. ↑  Donald M. Nicol, *The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus) ca. 1100-1460: a Genealogical and Prosopographical Study* (Washington, DC: Dumbarton Oaks, 1968), p. 177
8. ↑  Cawley, Charles, *Profile of David of Trebizond and his children*, Foundation for Medieval Genealogy, ανακτήθηκε στις Αύγουστος 2012
9. ↑  Kelsey J. Williams, A Valid Seljukid Descent

Βιβλιογραφία
------------

* Cawley, Charles, Foundation for Medieval Genealogy

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
--------------------

* Σχετικά με την δυναστεία των Γαβράδων

| Βασιλικοί τίτλοι |
| --- |
| ΠροκάτοχοςΚόρη του Νταουλάτ Μπερντί | **Αυτοκρατορική σύζυγος της Τραπεζούντας** | ΔιάδοχοςΈλενα Καντακουζηνού |