Ο **Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ** (κατά κόσμον **Σεργκέι Σεμιόνοβιτς Σάχαρωφ**, ρωσικά: Сергей Семёнович Сахаров‎; 22 Σεπτεμβρίου 1896 - 11 Ιουλίου 1993) ήταν Ρώσος Ορθόδοξος Ιερομόναχος, ο οποίος ξεκίνησε τη μοναχική του ζωή στη Μονή Αγίου Παντελεήμονος (Άγιο Όρος) και θεωρείται από την ορθόδοξη παράδοση ως ένας από τους χαρισματικότερους μοναχούς του 20ου αιώνα. Στις 27 Νοεμβρίου 2019 το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως τον ενέγραψε στο Αγιολόγιο της Ορθοόδοξης Εκκλησίας (αγιοκατάταξη) και η μνήμη του τιμάται στις 11 Ιουλίου.

Βίος
----

Γεννήθηκε στη Μόσχα της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας και ήταν μέλος 9μελούς οικογένειας. Το κοσμικό του όνομα ήταν Σέργιος, ενώ έδειχνε από μικρός ιδιαίτερη θεολογική κλίση. Στην αρχή ασχολήθηκε με τη ζωγραφική, ενώ ασχολήθηκε και με τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό. Όταν απογοητεύτηκε από τη φιλοσοφία των Ανατολικών θρησκειών, στράφηκε προς τον Χριστιανισμό και πιο συγκεκριμένα την Ορθοδοξία. Σε ηλικία 25 ετών, μετακινήθηκε στη Γαλλία, προσπαθώντας να βρει εργασία ως ζωγράφος. Στη Γαλλία κατάφερε να γίνει δεκτός στους καλλιτεχνικούς κύκλους, όμως τελικά στράφηκε προς το χριστιανισμό με περισσότερο ζήλο, αφού ούτε αυτό τον γέμιζε, όπως ο ίδιος αργότερα ομολόγησε. Έτσι στράφηκε σε ηλικία 29 ετών στη θεολογία, εισαγόμενος στο Ορθόδοξο Θεολογικό Ινστιτούτο στο Παρίσι.

Καλόγερος Βασίλειος (Κριβοσέιν) και Ιεροδιάκονος Σωφρόνιος στο Άγιον Όρος το 1933

*Δε γνωρίζω Χριστό Έλληνα, Ρώσο, Άγγλο, Άραβα … Ο Χριστός είναι για μένα το παν, το υπερκόσμιο Είναι. Μόλις περιορίσουμε το πρόσωπο του Χριστού, μόλις το κατεβάσουμε στο επίπεδο των εθνοτήτων, χάνουμε το παν και βυθιζόμαστε στο σκοτάδι. Τότε ανοίγει ο δρόμος προς το μίσος ανάμεσα στα έθνη, προς την έχθρα μεταξύ των κοινωνικών ομάδων...Ο Χριστός είναι ο άπειρος Θεός. Δε σταυρώθηκε μόνο για τους πιστούς, αλλά για όλους τους ανθρώπους.*   

Αρχιμ. Σωφρονίου, Περί Πνεύματος και Ζωής, Έσσεξ Αγγλίας 1995, σ. 26-28.

Με το πέρας των σπουδών έλαβε την απόφαση να μονάσει. Έτσι εγκαταστάθηκε στη Ρωσική Μονή του Αγίου Παντελεήμονος στο Άγιο Όρος, το 1925. Τέσσερα έτη αργότερα γνώρισε τον Άγιο Σιλουανό τον Αθωνίτη, ο οποίος έγινε ο πνευματικός καθοδηγητής του. Στη συνέχεια αναχώρησε για τα Καρούλια του Αγίου Όρους το 1938, όπου ασκήτεψε αυστηρά. Το 1948 έφυγε από το Άγιο Όρος, ώστε να χειρουργηθεί στη Γαλλία, ενώ εξέδωσε σε βιβλίο το βίο του Αγίου Σιλουανού, ο οποίος εν τω μεταξύ πέθανε. Στη συνέχεια εξέδωσε και άλλα βιβλία το «*Περί προσευχής*», το «*Άσκηση και Θεωρία*» και «*Η ζωή Του ζωή μου*». Την ίδια εποχή επισκέφτηκε και τη Μόσχα μετά από πολλά χρόνια και έκτοτε είχε πιο στενούς δεσμούς με την πόλη. Το 1963 εγκατέλειψε το Άγιο Όρος και ίδρυσε μια χριστιανική αδελφότητα, χτίζοντας παράλληλα και ένα μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο στο Έσσεξ της Αγγλίας. Εκεί έμεινε μέχρι που πέθανε το 1993 σε ηλικία 97 ετών.

Αγιοκατάταξη
------------

Κατά την επίσκεψη του στο Άγιον Όρος, τον Οκτώβριο του 2019, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ενώπιον της Σύναξης της Ιεράς κοινότητας, ανήγγειλε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα προχωρήσει στη μελέτη αγιοκατάταξης του Γέροντα Σωφρόνιου του Έσσεξ.
 Αποδεχθείσα εισήγηση της Κανονικής Επιτροπής η Αγία και Ιερά Σύνοδος, που συνήλθε υπό την προεδρία του Οικουμενικού Πατριάρχη στις 27 Νοεμβρίου 2019, τον ανέγραψε στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Εργογραφία
----------

* *Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης*, Έσσεξ Αγγλίας 1995 (1η έκδοση 1973).
* *Η Ζωή Του ζωή μου*, Θεσσαλονίκη 1977.
* *Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι*, Έσσεξ Αγγλίας 1985.
* *Περί προσευχής*, Έσσεξ Αγγλίας 1991.
* *Περί Πνεύματος και Ζωής*, Έσσεξ Αγγλίας 1992.
* *Άσκησις και θεωρεία*, Έσσεξ Αγγλίας 1996.
* *Αγώνας θεογνωσίας*, Έσσεξ Αγγλίας 2004.
* *Γράμματα στη Ρωσία*, Έσσεξ Αγγλίας 2009.
* Το μυστήριο της χριστιανικής ζωής, Έσσεξ Αγγλίας 2011.
* Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας Α’, Έσσεξ Αγγλίας 2013.
* Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας Β’, Έσσεξ Αγγλίας 2013.
* Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας Γ’, Έσσεξ Αγγλίας 2014.

Υποσημειώσεις
-------------

1. ↑  «Ανακοινωθέν πρώτης ημέρας εργασιών της Αγίας και Ιεράς Συνόδου για το μήνα Νοέμβριο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.
2. ↑  «Ανακοινωθέν πρώτης ημέρας εργασιών της Αγίας και Ιεράς Συνόδου για το μήνα Νοέμβριο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.
3. ↑  «Ήμουν στο Παρίσι, τα είχα όλα, ζούσα με τον καλλιτεχνικό κόσμο του Παρισιού και συμμετείχα σε όλες τις εκδηλώσεις. Όμως τίποτα δεν μου έδινε χαρά και ανακούφιση. Μετά από κάθε εκδήλωση του καλλιτεχνικού κόσμου, είχα μέσα μου κενό και αγωνία. Ο λογισμός μου, μου έλεγε πως κάτι πρέπει να κάμω, για να φύγω από το αδιέξοδο, που με συνείχε. Όμως δεν έβρισκα λύση. Ένα βράδυ, μετά από μία διασκέδαση, ανέβαινα στο σπίτι μου με σκυμμένο το κεφάλι και αργό βήμα. Έλεγα πως αυτή η ζωή είναι βάναυση, είναι ανιαρή. Τότε σκέφτηκα να γίνω μοναχός, όμως πού και πώς δεν είχα ιδέα. Ήμουν Ρώσος εμιγκρέ-πρόσφυγας στη Γαλλία. Εκεί υπήρχαν πολλοί Ρώσοι, οι οποίοι ίδρυσαν το Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου … Στο Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου, όλοι μιλούσαν για Θεό, αλλά Θεό δεν είδα, ενώ όταν πήγα στο Άγιο Όρος, κανείς δεν μιλούσε για Θεό και όλα έδειχναν τον Θεό».
4. ↑  «αγιοκατάταξης του Γέροντα Σωφρόνιου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο", ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ, 23.10.2019». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2019.
5. ↑  ""Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ : Αναγγελία αγιοκατάταξης από τον Οικ. Πατριάρχη Βαρθολομαίο", ORTHODOXIA ONLINE, 23.10.2019
6. ↑  «Ανακοινωθέν πρώτης ημέρας εργασιών της Αγίας και Ιεράς Συνόδου για το μήνα Νοέμβριο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.

Βιβλιογραφία
------------

* *Αναμνήσεις από τον ΓΕΡΟΝΤΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟ του ΕΣΣΕΞ*, Δήμητρας Β. Δαβίτη, Εκδόσεις Άθως, 1999.
* *Αναφορά στη θεολογία του Γέροντος Σωφρονίου*, Αρχιμανδρίτη Ζαχαρία Ζάχαρου, Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας, 2000.
* «*Οίδα άνθρωπον εν Χριστώ*» - Μητρ. Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιεροθέου, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου, 2007.
* «*Αγαπώ άρα υπάρχω*» - π. Νικολάου Σαχάρωφ, Εκδόσεις Εν πλω, 2007.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* ΖΑΧΑΡΟΥ, ΖΑΧΑΡΙΑΣ, Η ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ, Διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Σχολή Θεολογική, Τμήμα Θεολογίας, 1998