Συντεταγμένες: 52°57′30″N 4°45′32″E﻿ / ﻿52.95833°N 4.75889°E﻿ / 52.95833; 4.75889

Το **Ντεν Χέλντερ** (Den Helder (βοήθεια·πολυμέσα)) είναι πόλη και έδρα δήμου της ολλανδικής επαρχίας Βόρεια Ολλανδία (Noord Holland), της οποίας αποτελεί το βορειότερο σημείο. Ο δήμος έχει έκταση 178,80 χμ² και 56.802 κατοίκους (2013). Καταλαμβάνει ακριβώς το βόρειο άκρο της χερσονήσου που αποτελεί τμήμα της ευρύτερης περιοχής Δ.Φριζία (West Friesland) και είναι ο σημαντικότερος λιμένας της στη Βόρεια Θάλασσα. Η θέση της πόλης -απέναντι από τη νήσο Τέξελ- αποτελούσε ανέκαθεν στρατηγικό σημείο. Επίσης, αποτελεί σημαντικό διαμετακομιστικό κέντρο για τις παράκτιες δραστηριότητες που σχετίζονται με τον ολλανδικό τομέα της Βόρειας θάλασσας, καθώς και μεγάλη ναυπηγική βάση. Η οικονομία της πόλης βασίζεται κυρίως στην αλιεία, στη ναυπηγική και στον τουρισμό.

Κοντά στην πόλη βρίσκεται το ναυτικό αεροδρόμιο Ντε Κοόι (De Kooy), που αποτελεί τον σημαντικότερο κόμβο μεταφοράς προσωπικού προς τις μεγάλες πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου της Β. Θάλασσας.

Βορειοδυτικά βρίσκεται το αμμώδες νησί Νόορντερχάακς (Noorderhaaks), βόρεια ο πορθμός Μάρσντιιπ (Marsdiep) με το μεγάλο νησί Τέξελ (Texel) στην απέναντι πλευρά και, ανατολικά η εκτεταμένη αμμώδης ρηχιονησίδα Μπάλχζαντ (Balgzand).

Γενικά
------

Το Ντεν Χέλντερ είναι γνωστό στη χώρα, διότι κοντά στην πόλη βρίσκεται η σημαντικότερη ναυτική βάση -ναύσταθμος- του Ολλανδικού Βασιλικού Ναυτικού. Οι δραστηριότητες γύρω από τον συγκεκριμένο τομέα απασχολούν μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού της πόλης. Συν τοις άλλοις, υπάρχουν και τα αντίστοιχα εκπαιδευτικά ιδρύματα με αντικείμενο τη ναυτική εκπαίδευση των σπουδαστών, όπως λ.χ. το Βασιλικό Ναυτικό Ινστιτούτο (Het Koninglijk Instituut voor de Marine, KIM), αλλά και ναυτικά στρατόπεδα.

Οι περισσότεροι κάτοικοι του δήμου ζουν στην κυρίως ή παλαιά πόλη, στη νέα πόλη (Nieuw-Den Helder) που άρχισε να κτίζεται στη δεκαετία του 1950, και στο Ντε Σχόοτεν (De Schooten) που άρχισε να οικοδομείται το 1960 για κάλυψη οικιστικών αναγκών. Οι υπόλοιποι κάτοικοι ζουν στην κωμόπολη Γιουλιάναντορπ (Julianadorp) και στο χωριό Χάουσντάουνεν (Huisduinen).

Το Ντεν Χέλντερ ανήκει στους λεγόμενους «Αντιλιανούς» (sic) ολλανδικούς δήμους (Antillianengemeenten). Το προσωνύμιο αυτό δίνεται στις πόλεις όπου κατοικεί ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό μεταναστών από τις Αντίλλες -ολλανδικές ή μη-. Εδώ ζουν περίπου 1450 εγγεγραμμένοι και περίπου 200 μη εγγεγραμμένοι Αντιλιανοί. Οι περισσότεροι κατοικούν στο Νέο Ντεν Χέλντερ.

Αξιοθέατα
---------

Το Ντεν Χέλντερ ανήκει στις προστατευόμενες πόλεις παραδοσιακής κληρονομιάς. Τα περισσότερα αξιοθέατα στην πόλη έχουν να κάνουν με τη ναυτική ιστορία της, αλλά όχι μόνον:

Ο φάρος στο Χάουσντάουνεν
* **Ο φάρος Λάνγκε Γιάαπ (Lange Jaap)**: έχει ύψος 63,45 μέτρα, βρίσκεται στο χωριό Χάουσντάουνεν (Huisduinen) και κατασκευάστηκε μεταξύ 1877-8. Είναι ο δεύτερος υψηλότερος φάρος της Ολλανδίας και ο υψηλότερος φάρος από χυτοσίδηρο στην Ευρώπη. Λόγω του υλικού κατασκευής του ζυγίζει 506 τόνους!

* **Το Ιστορικό Δημαρχείο (Het Stadhuis)**: κατασκευάστηκε το 1851 και στην αρχή λειτουργούσε ως ορφανοτροφείο. Τον Ιανουάριο του 2005 ξέσπασε πυρκαγιά στο κτήριο. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν πολύ γρήγορα και, μάλιστα, έγινε προσπάθεια να αναδημιουργηθεί το κτίσμα στην αρχική του μορφή.

* **Ο Νέος Πύργος του Νερού (Het Nieuw Watertoren)**: κατασκευάστηκε το 1908, έχει ύψος 40,15 μέτρα και χωρητικότητα 400 κυβικών μέτρων.

* **Η Νέα Εκκλησία (De Nieuwe Kerk)**: κατασκευάστηκε το 1839 και, παρά το όνομά της είναι η παλαιότερη εκκλησία της πόλης.

* **Το Οχυρό Κάικντάουν (Fort Kijkduin)**: κατασκευάστηκε το 1811 από τον Ναπολέοντα Α΄ και μπορούσε να φιλοξενήσει μέχρι και 700 στρατιώτες.

* **Το Βασιλικό Ναυτικό Ινστιτούτο (Het Koninglijk Instituut voor de Marine)**: ιδρύθηκε το 1870 και είναι από τις σπουδαιότερες Ναυτικές Ακαδημίες της Ολλανδίας.

* **Το Ναυτικό Μουσείο (Het Marinemuseum)**: το κτήριο κατασκευάστηκε το 1823, αλλά το μουσείο στεγάστηκε εκεί το 1995. Εκτίθενται τρία πολεμικά πλοία και ναυτικά εξαρτήματα.

* **Το Εθνικό Ναυαγοσωστικό Μουσείο (Het Nationaal Reddingmuseum)**: ιδρύθηκε το 1982 και περιλαμβάνει διαφόρων ειδών ναυαγοσωστικά μέσα όπως πλοία, αλλά και υλικό σχετικό με τη ναυαγοδιάσωση όπως μηχανήματα, πίνακες, κινηματογραφικά φιλμς, μοντέλα κ.ο.κ.

* **Ο Βοτανικός Κήπος «Το Πράσινο Μαργαριτάρι» (Oranjerie De Groene Parel)**: περιλαμβάνει τροπικά φυτά, κάκτους, έναν Ιαπωνικό κήπο κ.α

Ιστορία
-------

Άποψη της πόλης Ντεν Χέλντερ
Λόγω της στρατηγικής θέσης του άκρου αυτού της χερσονήσου, της Βόρειας Ολλανδίας, από πολύ νωρίς έφερε πολλαπλές οχυρώσεις. Η περιοχή αρχικά ονομαζόταν *Χέλεντορ* ("Πύλη της κόλασης"), αργότερα *Ντεν Χέλσντερ*, (διαβολικός) λόγω της "διαβολικής" οχύρωσης έναντι των εχθρικών ιστιοφόρων. Το όνομα όμως Χέλντερ μπορεί επίσης να προέρχεται από το όνομα *Helle / Helde*, που σημαίνει λόφος ή λοφώδες. 

Το Ντεν Χέλντερ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ολλανδική ναυτιλία. Κατά τη διάρκεια των μεγάλων εξερευνήσεων και ίδρυσης αποικιών, τα ολλανδικά πλοία ναυπηγούνταν σ' αυτή τη πόλη.

Ναυτική Βάση
------------

Το Ντεν Χέλντερ ξεκίνησε ως ναυτική βάση από τον 18ο αιώνα. Κατά την αγγλο-ρωσική εισβολή τον Αύγουστο του 1799 έγινε απόβαση εδώ απ΄ όπου και καταλήφθηκε η Βατάβια. Ο Αυτοκράτορας Ναπολέων Α΄ Βοναπάρτης, όταν επισκέφθηκε την πόλη το 1811, εντυπωσιάστηκε με τη στρατηγική θέση της και διέταξε την κατασκευή του φρουρίου και πολεμικών ναυπηγείων.  
 
Οι νηοδόχοι κατασκευάστηκαν κατά τα έτη 1813-1827. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1947, ο λιμένας του Χέλντερ έγινε επίσημα η κύρια ναυτική βάση του Ολλανδικού Βασιλικού Ναυτικού και κύριο κέντρο των δραστηριοτήτων του, όπου και συνεχίζει μέχρι σήμερα. Βέβαια οι σημερινές εγκαταστάσεις τόσο της ναυτικής βάσης όσο και των ναυπηγείων έχουν μετακινηθεί ανατολικότερα και έχουν επεκταθεί για κάλυψη αναγκών. Στην άλλοτε θέση των παλαιών ναυπηγείων στη περιοχή Βίλεμσορντ, που βρίσκεται στα βόρεια της πόλης, σήμερα έχουν αναπτυχθεί εστιατόρια, κινηματογράφος, και άλλες εγκαταστάσεις αναψυχής.

Σημείωση
--------

Στα ναυπηγεία του Ντεν Χέλντερ έχουν ναυπηγηθεί μεγάλες μονάδες (πολεμικά πλοία), του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού

Παραπομπές
----------

1. ↑  gemeentegeschiedenis.nl.
2. ↑  *register of public bodies*. Ανακτήθηκε στις 21  Ιανουαρίου 2023.
3. ↑  «Kerncijfers wijken en buurten 2021». *Statistics Netherlands*. 6  Αυγούστου 2021.

Πηγές
-----

* "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ. 18ος, σελ. 607
* "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα" τομ. 61ος, σελ. 58

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ντεν Χέλντερ** |

* http://www.denhelder.nl Επίσημος ιστότοπος

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 244099556
* GND: 4090681-4
* SUDOC: 174768338

 |

 |