Το ***American Gigolo***    είναι μια αμερικανική νεο-νουάρ  αστυνομική δραματική ταινία του 1980 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Πολ Σρέιντερ, στην οποία πρωταγωνιστούν οι Ρίτσαρντ Γκιρ και Λορίν Χάτον. Αφηγείται την ιστορία ενός ακριβού ζυγκολό στο Λος Άντζελες (Ρίτσαρντ Γκιρ) που εμπλέκεται ερωτικά με τη σύζυγο (Λορίν Χάτον) ενός διακεκριμένου πολιτικού, ενώ ταυτόχρονα γίνεται ο βασικός ύποπτος σε μια υπόθεση δολοφονίας.

Η ταινία καθιέρωσε τον Γκιρ ως πρωταγωνιστή και ήταν μια από τις πρώτες ταινίες του Χόλιγουντ με ανδρικό γυμνό από τον πρωταγωνιστή. Είναι επίσης αξιοσημείωτη επειδή προτάθηκε για Χρυσή Σφαίρα μουσικής επένδυσης, που συνέθεσε ο Τζόρτζιο Μορόντερ, καθώς και για το νούμερο ένα σινγκλ "Call Me" των Blondie.

Στα Ελληνικά, η ταινία είναι γνωστή και ως *Επάγγελμα ζιγκολό.*

Πλοκή
-----

Ο Τζούλιαν Κέι είναι ένας ζιγκολό στο Λος Άντζελες του οποίου η πελατεία είναι γυναίκες ανώτερης τάξης. Η δουλειά του υποστηρίζει και απαιτεί ακριβό γούστο σε αυτοκίνητα και ρούχα, και ένα πολυτελές διαμέρισμα στο Ουέστγουντ. Είναι κατάφωρα υλιστής και προσπαθεί να συμπεριληφθεί στην τάξη των ανθρώπων που αποτελούν την πελατεία του. Απολαμβάνει τη δουλειά του επειδή μπορεί να ικανοποιεί γυναίκες σεξουαλικά, προσφέροντας και πουλώντας το κορμί του σε αυτές.

Η συνεργάτιδα του Τζούλιαν, η Αν, τον στέλνει σε μια αποστολή με μια πλούσια ηλικιωμένη χήρα, την κυρία Ντόμπραν, που επισκέπτεται την πόλη. Στη συνέχεια, ο Τζούλιαν πηγαίνει στο μπαρ του ξενοδοχείου και γνωρίζει τη ΜΙσέλ Στράτον, σύζυγο ενός γερουσιαστή της Καλιφόρνιας, η οποία αποκτά εμμονή μαζί του. Ο προαγωγός του Τζούλιαν, ο Λίον, τον στέλνει στο Παλμ Σπρινγκς σε μια αποστολή αντικατάστασης στο σπίτι του κυρίου Ράιμαν, ενός πλούσιου χρηματοδότη. Ο Ράιμαν ζητά από τον Τζούλιαν να κάνει σαδομαζοχιστικό σεξ με τη σύζυγό του Τζούντι ενώ εκείνος τους παρακολουθεί. Την επόμενη μέρα, ο Τζούλιαν επιπλήττει τον Λίον και ξεκαθαρίζει ότι αρνείται να αναλάβει "παράξενες" και γκέι αναθέσεις. Ο Λίον προειδοποιεί τον Τζούλιαν ότι οι πλούσιες, ηλικιωμένες γυναίκες που υπηρετεί θα στραφούν εναντίον του και θα τον απορρίψουν χωρίς δεύτερη σκέψη.

Καθώς ο Τζούλιαν αρχίζει να έχει σχέση με τη Μισέλ, μαθαίνει ότι η Τζούντι Ράιμαν έχει δολοφονηθεί. Ο ντετέκτιβ της Αστυνομίας του Λος Άντζελες Σάντεϊ θεωρεί τον Τζούλιαν τον βασικό ύποπτο. Αν και ο Τζούλιαν ήταν με τη Λίζα Γουίλιαμς, μια άλλη πελάτισσα, τη νύχτα της δολοφονίας, εκείνη προστατεύει τον γάμο της μην παρέχοντας άλλοθι στον Τζούλιαν.

Ο Τζούλιαν ανακαλύπτει στοιχεία για τη δολοφονία. Συνειδητοποιεί ότι τον έχουν παγιδέψει και απελπίζεται όλο και περισσότερο. Τα ρούχα του τσαλακώνονται, μένει αξύριστος και οδηγεί ένα φτηνό ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο (αφού ψάξει τη Mercedes του και βρίσκει τα κοσμήματα της Τζούντι που ήταν βαλμένα εκεί για να τον παγιδέψουν). Ξεχνέι να πάρει μια σημαντική πελάτισσα που του είχε κλείσει η Αν, εξοργίζοντας την Αν η οποία τον εγκαταλείπει. Ο Τζούλιαν προειδοποιεί τη Μισέλ ότι έχει πρόβλημα και, ελπίζοντας να την προστατεύσει, της λέει να τον αφήσει ήσυχο.

Ο Τζούλιαν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Λίον και η Ράιμαν είναι αυτοί που προσπαθούν να τον τον παγιδέψουν και ότι ένας από τους άλλους ζιγκολό του Λίον ήταν ο δολοφόνος. Ο Τζούλιαν λέει στον Λίον την αλήθεια προσπαθώντας να καθαρίσει το όνομά του. Ο Λίον αρνείται να τον βοηθήσει και παραμένει αμείλικτος. Ορισμένος, ο Τζούλιαν σπρώχνει τον Λίον από το μπαλκόνι του διαμερίσματος. Αν και ο Τζούλιαν μετανιώνει αμέσως για την πράξη του και προσπαθεί να τον σώσει, ο Λίον πέφτει και σκοτώνεται. Χωρίς κανέναν να τον βοηθήσει, ο Τζούλιαν καταλήγει στη φυλακή, περιμένοντας αβοήθητος τη δίκη για τη δολοφονία της Τζούντι. Η Μισέλ συμφιλιώνεται με τον Τζούλιαν λέγοντας στην αστυνομία ότι ήταν μαζί τη νύχτα της δολοφονίας της Τζούντι και θυσιάζοντας τον γάμο της για να τον σώσει.

Διανομή
-------

* Ρίτσαρντ Γκιρ ως Τζούλιαν Κέι
* Λορίν Χάτον ως Μισέλ Στράτον
* Μπιλ Ντιούκ ως Λίον Τζέιμς
* Χέκτορ Ελιζόντο ως ντετέκτιβ Τζο Σάντεϊ
* Φράνσις Μπέργκεν ως κυρία Λόντνερ
* Κάρολ Μπρους ως κυρίαν Σλόαν
* Κέι Καλάν ως Λίζα Γουίλιαμς
* Κάρολ Κουκ ως κυρία Ντόμπραν
* Σίντι Μόργκαν ως Τζίλιαν Σάμερσετ
* Ρίτσαρντ Ντερ ως κύριος Γουίλιαμς

Παραγωγή
--------

Ο Πολ Σρέιντερ συνέλαβε για πρώτη φορά την ιδέα για την ταινία ενώ δίδασκε σενάριο στο τμήμα κινηματογράφου και τηλεόρασης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας. Το σενάριο ήταν ένα από τα πέντε σενάρια που έγραψε ο Σρέιντερ το 1976. Ο Σρέιντερ σχολίασε: «Ο χαρακτήρας στον *Ταξιτζή* ήταν ψυχαναγκαστικά ασεξουαλικός. Ο χαρακτήρας στο *American Gigolo* είναι ψυχαναγκαστικά σεξουαλικός. Είναι ένας άντρας που βρίσκει την ταυτότητά του δίνοντας σεξουαλική ευχαρίστηση, αλλά δεν έχει ιδέα πώς να δέχεται σεξουαλική ευχαρίστηση». 

Ο Τζον Τραβόλτα ήταν αρχικά συνδεδεμένος με τον πρωταγωνιστικό ρόλο, όπως ανακοινώθηκε από την εφημερίδα *Los Angeles Times* τον Ιανουάριο του 1978. Στον Τραβόλτα δόθηκαν κουστούμια από τον Τζόρτζιο Αρμάνι και εμφανίστηκε σε μια φωτογραφία για το περιοδικό *Variety* ανακοινώνοντας τη συμμετοχή του.  Την επόμενη χρονιά, ο Τραβόλτα εγκατέλειψε την παραγωγή για να αντιμετωπίσει τον θάνατο της μητέρας του και την ασθένεια του πατέρα του. 

Χωρίς τον Τραβόλτα, ο Μπάρι Ντίλερ της Paramount Pictures πρόσφερε το ρόλο του Τζούλιαν Κέι στον Κρίστοφερ Ριβ, αλλά ο Ριβ απέρριψε την προσφορά ενός εκατομμυρίου δολαρίων.  Ο ρόλος προσφέρθηκε επίσης στον Τζέβι Τσέις, αλλά εκείνος αρνήθηκε.  Ο Σρέιντερ πρόσφερε τον ρόλο στην πρώτο του επιλογή, Ρίτσαρντ Γκιρ, ο οποίος δέχτηκε.   Ο Γκιρ πήρε τον ρόλο δύο εβδομάδες πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. 

Αυτός δεν είναι ο μόνος ρόλος που απέρριψε ο Τραβόλτα μόνο και τελικά ανέλαβε ο Γκιρ: το ίδιο είχε συμβεί με το *Ημέρες ευτυχίας* (1978) και ξανασυνέβη όταν προτάθηκε στον Τραβόλτα να πρωταγωνιστήσει στις ταινίες *Ιπτάμενος και τζέντλεμαν* (1982) και *Σικάγο* (2002).   Οι σύντομες γυμνές σκηνές του Γκιρ σηματοδότησαν την πρώτη φορά που ένας σημαντικός ηθοποιός του Χόλιγουντ εμφανίστηκε γυμνός σε ταινία.   Σύμφωνα με τον Γκιρ, το γυμνό δεν ήταν στο αρχικό σενάριο.

Η Τζούλι Κρίστι είχε αρχικά επιλεγεί για τον ρόλο της Μισέλ Στράτον, αλλά αποχώρησε όταν ο Γκιρ αντικατέστησε τον Τραβόλτα.  Όταν ο Γκιρ πήρε τον ρόλο, η Λορίν Χάτον είχε ήδη προσληφθεί. Η Μέριλ Στριπ είχε επίσης προταθεί για τον ρόλο της Μισέλ, αλλά αρνήθηκε επειδή δεν της άρεσε ο τόνος της ταινίας.  Η Γκλεν Κλόουζ πέρασε επίσης από οντισιόν, όταν ο ρόλος ήταν ακόμα συνδεδεμένος με το όνομα του Τραβόλτα. 

Ο Σρέιντερ ανέφερε ότι ο *Πορτοφολάς* (1959) του Γάλλου σκηνοθέτη Ρομπέρ Μπρεσόν ήταν επιρροή για την ταινία, ενώ το τελευταίο πλάνο αποτίει φόρο τιμής σε αυτήν την ταινία, όπως και ο τελικός διάλογος.      Ο Σρέιντερ ασχολήθηκε ξανά με πολλά από τα θέματα του *American* *Gigolo* στην ταινία του 2007 *The Walker* και λέει ότι η ιδέα για αυτήν την ταινία προέκυψε ενώ αναρωτιόταν τι θα γινόταν ο χαρακτήρας Τζούλιαν Κέι.  

Η ταινία θεωρείται ευρέως ότι καθιέρωσε τα ρούχα του Τζόρτζιο Αρμάνι στο Χόλιγουντ, επειδή τα ρούχα του Ιταλού σχεδιαστή έχουν περίοπτη θέση στην γκαρνταρόμπα του Τζούλιαν Κέι. Όταν ο Γκιρ αντικατέστησε τον Τραβόλτα ως Τζούλιαν, η ομάδα του σχεδιαστή αναγκάστηκε να φτιάξει νέα ρούχα καθώς ο Τραβόλτα είναι ψηλότερος από τον Γκιρ.  

Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 13 Φεβρουαρίου 1979 και διήρκεσαν μέχρι τον Απρίλιο του 1979.

Σάουντρακ
---------

Η μουσική της ταινίας γράφτηκε από τον Τζόρτζιο Μορόντερ, ο οποίος ήταν υποψήφιος για το Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής. Το βασικό τραγούδι της ταινίας είναι το "Call Me" που ερμηνεύουν οι Blondie. Το τραγούδι γράφτηκε από την των Blondie, Ντέμπι Χάρι, και έγινε τεράστια παγκόσμια επιτυχία το 1980. Έφτασε στο νούμερο ένα σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, και έγινε το σινγκλ με τις περισσότερες πωλήσεις του 1980 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1981, το τραγούδι προτάθηκε επίσης για βραβείο Grammy καλύτερης ροκ ερμηνείας από ντουέτο ή ομάδα με φωνητικά. Ο Μόροντερ και η Χάρι μοιράστηκαν άλλη μια υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού.

Υποδοχή
-------

Ο Ρότζερ Έμπερτ έδωσε στην ταινία 3,5 στα 4 αστέρια.  Ο Ρότζερ Άντζελ του περιοδικού *The New Yorker* έγραψε ότι η ταινία "παρουσιάζει ένα σεξ τύπου *ρετιρέ* χωρίς χιούμορ, γεμάτο με ακριβά «πραγματικά» σκηνικά, ξένα αυτοκίνητα, σκηνικά hi-fi και επώνυμα ρούχα". 

Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes, 69% των 26 κριτικών είναι θετικές, με συνολική βαθμολογία 6.5/10.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  w3ww.the-numbers.com/movie/American-Gigolo. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
2. 1 2 3  www.filmtett.ro/film/2186/amerikai-dzsigolo. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  www.imdb.com/title/tt0080365/. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
4. 1 2 3 4  www.adorocinema.com/filmes/filme-71/. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
5. ↑  www.interfilmes.com/filme\_13465\_Gigolo.Americano-(American.Gigolo).html. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
6. ↑  www.imdb.com/title/tt0080365/fullcredits. Ανακτήθηκε στις 11  Ιουλίου 2016.
7. ↑  (Γερμανικά) *Λεξικό παγκόσμιων κινηματογραφικών ταινιών*. Zweitausendeins.
8. ↑  «To American Gigolo γίνεται τηλεοπτική σειρά!». *flix.gr*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
9. ↑  «Το ανδρικό γυμνό στη μεγάλη οθόνη». *www.cinemagazine.gr*. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
10. ↑  «American Gigolo: η ταινία-μύθος που ανέδειξε τον Ρίτσαρντ Γκιρ αποκτά τώρα σίκουελ». *Woman TOC*. 19 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
11. ↑  Schwartz, Ronald (2005). *Neo-noir: The New Film Noir Style from Psycho to Collateral*. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-8108-5676-9.
12. ↑  «Επάγγελμα Ζιγκολό πληροφορίες για την ταινία». *Athinorama.gr*. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
13. ↑  «Travolta to Play a Gigolo» (στα αγγλικά). *The New York Times*. 3 May 1978. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις January 15, 2022.
14. 1 2 3  Anolik, Lili (8 Φεβρουαρίου 2020). «Call Me!». *Air Mail* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2022.
15. ↑  Holley, Joe (October 12, 2004). «A Leading Man for Spinal Cord Research». *The Washington Post*: σελ. A01.. Ανακτήθηκε στις 25 January 2010.
16. ↑  «The Lost Roles of Chevy Chase». *Vulture*. 22 Σεπτεμβρίου 2011.
17. 1 2  Karger, Dave (31 Αυγούστου 2012). «Richard Gere on Gere». *EW.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2022.
18. ↑  Gilbey, Ryan (17 Φεβρουαρίου 2009). «Who's next for a Mickey Rourke-style comeback?». *The Guardian*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2010.
19. ↑  Lawrence, Will (30 Ιουνίου 2007). «Travolta as you've never seen him before». *Times Online*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2010.
20. ↑  Persall, Steve (March 7, 2009). «Male movie stars' naughty bits are nothing new». *St. Petersburg Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις March 10, 2009. .
21. ↑  Dirks, T (2009). «History of Sex in Cinema: The Greatest and Most Influential Sexual Films and Scenes (Part 27)». *Filmsite.org*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2010.
22. ↑  Easton Ellis, Bret (2019). *White*. Knopf. σελ. 29. ISBN 9780525656319. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2022.
23. ↑  Smurthwaite, Nick (1984).
24. ↑  «Glenn Close recalls 'horrible and humiliating' American Gigolo audition». *Yahoo! Style UK* (στα Αγγλικά). 14 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2022.
25. ↑  Thompson, Rick. «Pickpocket». *Senses of Cinema*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2010.
26. ↑  Auty, Chris. «Robert Bresson's Pickpocket» (PDF). *Film Forum*. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2010.
27. ↑  Johnston, Sheila (5 Οκτωβρίου 2006). «Film-makers on film: Paul Schrader». *The Telegraph*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Απριλίου 2009.
28. ↑  Dawson, Tom (3 Απριλίου 2005). «Pickpocket review». *BBC*. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2010.
29. ↑  Schrader, Paul (Νοεμβρίου 2007). «Robert Bresson: Alias Grace». *Sight & Sound*. British Film Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2010.
30. ↑  Schrader, Paul. «The Walker». *Landmark Theatres*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2010.
31. ↑  Malcolm, Derek (8 Σεπτεμβρίου 2007). «American gigolo in the frame». *London Evening Standard*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2009.
32. ↑  Suton, Koraljka. «'American Gigolo' (1980): Paul Schrader's Character Study on Loneliness that Established Richard Gere as a Leading Man». *NeoText* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2022.
33. ↑  «American Gigolo: Armani Gere». *Clothes on Film*. 5 Μαΐου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαΐου 2012.
34. ↑  Ebert, Roger. «American Gigolo». *RogerEbert.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2018.
35. ↑   *American Gigolo*, ανακτήθηκε στις 2022-12-23

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* *American Gigolo*   στην IMDb
* American Gigolo στο AllMovie