Η **Οικογένεια Ζυγομαλά** είναι μία ιστορική οικογένεια, που μέλη της διακρίθηκαν στο εμπόριο, στην πολιτική και στον στρατό.. Ο θυρεός του Οίκου είναι τετραμερής: το 1ο και 4ο μέρος έχει έναν χρυσό γρύπα σε ερυθρό φόντο. Το 2ο και 4ο μέρος έχει έναν χρυσό πύργο σε ερυθρό φόντο, με γύρω χρυσό πλαίσιο που περιέχει μία αργυρή σφαίρα σε κάθε πλευρά του.

Ο Ανδρέας Ζυγομαλάς (1803-1876) αγωνιστής της Επανάστασης και μετά υπουργός της Ελλάδος.
Η οικογένεια ξεκίνησε από την Αργολίδα με το όνομα *Σαγομαλά*, και ήταν γνωστή για τις υπηρεσίες της προς τον Γκυ του Ανγκιάν, φεουδάρχη του Άργους. Μετά η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Πρώτα διαπρεπή μέλη ήταν οι λόγιοι Ιωάννης (1498-1584) και ο γιος του Θεοδόσιος (1544-1607). Από τις αρχές του 17ου αι. ένας κλάδος βρίσκεται στη Χίο, όπου διαπρέπει στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Μετέπειτα τα μέλη του κλάδου εμφανίζονται στην Αθήνα, όπου ασχολήθηκαν με την πολιτική: ο Ανδρέας Ζυγομαλάς (1803-1876), αγωνιστής του 1821 και υπουργός, είχε παιδιά τη Φωτεινή, κυρία των τιμών της βασίλισσας Όλγας, τον Γεώργιο (1840-μετά το 1878), διπλωμάτη, τον Ιωάννη (1842-1877), αγωνιστή στην Κρητική Επανάσταση, και τον Αντώνιο (1854-1930), βουλευτή και υπουργό. Η σύζυγος του Αντωνίου, Λουκία Μπαλάνου ίδρυσε στην Αυλώνα το *Μουσείο Ζυγομαλά* με συλλογή κεντημάτων. Ο γιος τους Ανδρέας (1890-1914) ήταν έφεδρος ανθυπολοχαγός, που πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους και έπεσε ηρωϊκά στο Μπιζάνι.

Ο 3ος εξάδελφος του ήρωα Ανδρέα, έγινε ήρωας του Α΄ Π. Πολέμου: ο John-Copeland Ζυγομαλάς (Λονδίνο 1898 - Ρωσία 1919), υπολοχαγός της Ιρλανδικής Φρουράς, έπεσε στον ποταμό Ντβίνα. Τιμήθηκε με το Τάγμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και το Τάγμα του Αγόυ Στανισλάου μετά Ξιφών.

Τα μέλη
-------

* Ιωάννης Β΄ Ναύπλιο 1498 - Κωνσταντινούπολη 1584, σύζ. Γκρατσιόζα

* Θεοδόσιος Ζυγομαλάς Ναύπλιο 1544 - Κωνσταντινούπολη 1614, σύζ. Ειρήνη Μόσχου του Γεωργίου

\*Ιωάννης Γ΄ Κωνσταντινούπολη 1593 - Χίος 1675
\*Θεοδόσιος Α΄ Χίος 162 8- Χίος 1707,
\*Ιωάννης Δ΄ 
\*Θεοδόσιος Β΄ Χίος 1675 - Χίος 1752
\*Γεώργιος Α΄ 
\*Ανδρέας-Νικόλαος Χίος 1738 - Χίος 1822, σύζ. Αργυρώ Αϊβατζή
\*Γεώργιος Β΄ Χίος 1785 - Αθήνα 1854, σύζ. Μαρία Μόσχοβο Παναγιωτάκη
\*Ανδρέας Ζυγομαλάς Χίος 1801 - Αθήνα 1870, σύζ. Μαριώρα Ταμπακοπούλου
\*Γεώργιος Ζυγομαλάς Αθήνα 1840 - Αθήνα μετά το 1878)
\*Ιωάννης Α. Ζυγομαλάς Αθήνα 1842 - Αθήνα 1877
\*Φωτεινή, σύζ. Γεωργίου Ζυγομαλά του Παντελή Β΄
\*Αντώνιος Ζυγομαλάς Αθήνα 1855 - Αθήνα 1930, σύζ. Λουκία Μπαλάνου του Αριστείδη
\*Ανδρέας Αντ. Ζυγομαλάς Αθήνα 1890 - Νιβίτζι Ηπείρου 1914
\*Παντελής Β΄, σύζυγος Μιμίκα Σκουλούδη
\*Γεώργιος, σύζ. Φωτεινή Ζυγομαλά του Ανδρέα
\*Εμμανουήλ γενν. Χίος - Χίος 1822, σύζ. Ζαμπέλα Ψυχά του Ιωάννη
\*John-Copeland Χίος 1816 - Μάντσεστερ 1886, σύζ. Ασπασία Πετροκόκκινου του Παντιά
\*Παντιάς "Jack" Μάντσεστερ 1862-Λονδίνο 1933, σύζ. Hilda North
\*John-Copeland Ζυγομαλάς Λονδίνο 1898 - Ρωσία 1919, ήρωας του Α΄ Π. Πολέμου 1914-18, υπολοχαγός της Ιρλανδικής Φρουράς, τιμήθηκε με το Τάγμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και το Τάγμα του Αγόυ Στανισλάου μετά Ξιφών.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Απλωταριά: η διαφορετική φωνή της Χίου».
2. ↑  Ζολώτα, Γεωργίου. *Ιστορία της Χίου*. Αθήνα 1923: τ.1 Β.
3. ↑  Argenti, Philip. *Libro d' Oro de la Noblesse de Chio*. London 1955: τ.1-2.

Πηγές
-----

* Les Zygomalas, Françoise BERNARD BRIES - © 2013 - 2020
* Γεωργίου Ζολώτα, *Ιστορία της Χίου*, 1 Β, Αθήνα 1923.
* Philip Argenti, *Libro d' Oro de la Noblesse de Chio*, 1-2, London 1955.