Συντεταγμένες: 42°38′24.00″N 18°6′28.80″E﻿ / ﻿42.6400000°N 18.1080000°E﻿ / 42.6400000; 18.1080000

Τα **Τείχη του Ντούμπροβνικ** (κροατικά: Dubrovačke gradske zidine‎‎) είναι μια σειρά από αμυντικά πέτρινα τείχη, τα οποία περιβάλλουν την πόλη Ντούμπροβνικ, στη νότια Κροατία. Οι επάλξεις χτίστηκαν στις απομακρυσμένες περιοχές της πόλης, συμπεριλαμβανομένων των βουνοπλαγιών ως μέρος ενός συνόλου αγαλμάτων από το 1272. Τα υπάρχοντα τείχη της πόλης κατασκευάστηκαν κυρίως κατά τον 13ο-17ο αιώνα. Τα τείχη διατρέχουν μια αδιάκοπη πορεία περίπου 1.940 μ. σε μήκος, κυκλώνοντας το μεγαλύτερο μέρος της παλιάς πόλης και φθάνουν σε μέγιστο ύψος περίπου τα 25 μ.

Πρόσφυγες από κατεστραμμένες πόλεις όπως η Επίδαυρος Δαλματίας κατέφυγαν σε αυτό που θα γινόταν ο αμυντικός οικισμός του Ντούμπροβνικ (επίσης γνωστός αργότερα ως Ραγούσα), ο οποίος θα γινόταν καταφύγιο με την κατασκευή των τειχών της πόλης του. Τα τείχη ενισχύονταν από τρεις κυκλικούς και 14 τετράπλευρους πύργους, πέντε προμαχώνες, δύο γωνιακές οχυρώσεις και το μεγάλο φρούριο του Αγίου Ιωάννη. Τα χερσαία τείχη ενισχύθηκαν επιπρόσθετα από έναν μεγαλύτερο προμαχώνα και εννέα μικρότερους ημικυκλικούς, όπως η πολεμίστρα Μπόκαρ, το παλαιότερο διατηρημένο οχυρό αυτού του είδους στην Ευρώπη. Η τάφρος που υπήρχε γύρω από το εξωτερικό τμήμα των τειχών της πόλης, τα οποία ήταν οπλισμένα με περισσότερα από 120 κανόνια, παρείχε εξαιρετικές αμυντικές δυνατότητες για την πόλη.

Το 1979, η παλιά πόλη του Ντούμπροβνικ, η οποία περιλαμβάνει ένα σημαντικό τμήμα των παλαιών τειχών του Ντούμπροβνικ, εντάχθηκε στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Σήμερα, τα Τείχη του Ντούμπροβνικ είναι ένα από τα πιο δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα στην Κροατία, με περισσότερους από 1,2 εκατομμύριο επισκέπτες το 2019.

Προηγούμενα τείχη της πόλης
---------------------------

 Θέα από τα νότια των τειχών και της πόλης. Το σημερινό σχήμα των τειχών ορίστηκε μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1292.
Η κατασκευή των πρώτων ασβεστολιθικών οχυρών γύρω από την πόλη ξεκίνησε τον Πρώιμο Μεσαίωνα, προς τα τέλη του 8ου αιώνα. Όμως, τα «παλιά χρονικά» λένε ότι κάποιο είδος κάστρου υπήρχε στη χερσόνησο Λάβε πολύ καιρό πριν από αυτό.

Η πόλη εξαπλώθηκε αρχικά προς το ακατοίκητο ανατολικό τμήμα της νησίδας, γεγονός που εξηγεί γιατί το σημερινό όνομα για το νοτιοανατολικό τμήμα της πόλης, κοντά στο Φρούριο του Αγίου Ιωάννη, ονομάζεται *Pustijerna*. Το όνομα «Pustijerna» (Πουστιγέρνα) προέρχεται από τη λατινικό «post terra», που σημαίνει «έξω από την πόλη». Τον 9ο και 10ο αιώνα, το αμυντικό τείχος περιέκλειε το ανατολικό τμήμα της πόλης. Όταν το θαλάσσιο κανάλι που χώριζε την πόλη από την ηπειρωτική χώρα γέμισε με χώμα τον 11ο αιώνα, η πόλη συγχωνεύτηκε με τον οικισμό στην ξηρά και σύντομα, ένα ενιαίο τείχος χτίστηκε γύρω από την περιοχή του σημερινού πυρήνα της πόλης.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, το Ντούμπροβνικ και η γύρω περιοχή περιγράφονταν ως μέρος της κροατικής οντότητας (*Grwasiah*), σε ένα από τα έργα του διάσημου Άραβα γεωγράφου Μουχάμαντ αλ-Ιντρίσι. Στο βιβλίο του, *Nuzhat al-Mushataq fi ikhtiraq al-afaq* (μτφ: «Χαρά για όσους επιθυμούν να ταξιδέψουν στον κόσμο»), από το 1154, ανέφερε το Ντούμπροβνικ ως τη νοτιότερη πόλη της «χώρας της Κροατίας και της Δαλματίας».

Σύγχρονα τείχη της πόλης
------------------------

Τείχη γύρω από την παλιά πόλη του Ντούμπροβνικ.Τα τείχη της πόλης έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα, όχι μόνο λόγω της γνώσης των ειδικευμένων εργατών στις κατασκευές και της συνεχούς φροντίδας που παρείχαν οι κάτοικοι της πόλης που συντήρησαν και ανοικοδόμησαν τις κατασκευές όπως χρειαζόταν, αλλά και λόγω της έξοχης διπλωματίας στη Ραγούσα, που κατάφερε σε πολλές περιπτώσεις να αποφύγει επικίνδυνα μέτρα που έλαβαν οι εχθροί κατά της Δημοκρατίας της Ραγούσας.

Το σημερινό σχήμα των τειχών σχεδιάστηκε σύμφωνα με ένα βασικό σχέδιο πόλης που χρονολογείται από το 1292, όταν η πόλη-λιμάνι ξαναχτίστηκε μετά από μια πυρκαγιά, όταν το Ντούμπροβνικ ήταν υπό την κυριαρχία της Βενετικής Δημοκρατίας. Το αποκορύφωμα της κατασκευής διήρκεσε από τις αρχές του 15ου αιώνα έως το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα, κατά την εποχή της ανεξάρτητης Δημοκρατίας της Ραγούσας και ήταν ένα αναγεννησιακό έργο Ιταλών και Κροατών αρχιτεκτόνων και κατασκευαστών. Έχοντας κατασκευαστεί πολύ σταθερά, τα τείχη γενικά δεν επηρεάστηκαν από έναν ισχυρό σεισμό που συνέβη το 1667. Το μεγαλύτερο ερέθισμα για συνεχή ανάπτυξη και επείγουσες επισκευές και εργασίες των φρουρίων της Ραγούσας προήλθε ως αποτέλεσμα του κινδύνου απροσδόκητης επίθεσης από τις οθωμανικές στρατιωτικές δυνάμεις, ειδικά μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Η πόλη βρισκόταν επίσης υπό λανθάνοντα κίνδυνο επίθεσης από τους Ενετούς. Για αιώνες, οι κάτοικοι του Ντούμπροβνικ ήταν σε θέση να διατηρήσουν την πόλη-δημοκρατία τους κάνοντας επιδέξιους ελιγμούς μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Μια στρατηγική συνθήκη με την Οθωμανική Αυτοκρατορία προστάτευε την ελευθερία της Ραγούσας και διατήρησε την ευκαιρία για σημαντικό εμπορικό ρόλο μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Ευρώπης.

Το ακανόνιστο παραλληλόγραμμο που περιβάλλει το Ντούμπροβνικ αποτελείται από τέσσερα ισχυρά φρούρια στα πιο σημαντικά σημεία του. Στα βόρεια βρίσκεται ο ισχυρός κυκλικός πύργος Μίντσετα (Minčeta), και στην ανατολική πλευρά του λιμανιού της πόλης βρίσκεται το φρούριο Ρεβελίν (Revelin). Η δυτική είσοδος της πόλης προστατεύεται από το ισχυρό και όμορφα σχηματισμένο οχυρό Μποκάρ και το ισχυρό, ανεξάρτητο φρούριο του Αγίου Λαυρέντιου (επίσης γνωστό ως Λοβριγένατς), προστατεύει τη δυτική πλευρά της πόλης από πιθανές επιθέσεις από ξηρά και θάλασσα. Το μεγάλο και σύνθετο Φρούριο του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά της πόλης.

### Χερσαία τείχη

Ο κύριος τοίχος στην πλαγιά έχει 4 έως 6 μ. πάχος και, σε ορισμένες τοποθεσίες, τα τείχη φτάνουν έως και τα 25 μ. σε ύψος.. Τα χερσαία τείχη εκτείνονται από το Οχυρό Μποκάρ στα δυτικά έως το απομονωμένο Φρούριο Ρεβελίν στα ανατολικά. Στην πλαγιά του εδάφους, το τείχος προστατεύεται με μια πρόσθετη σειρά κεκλιμένων τειχών στήριξης ως άμυνα ενάντια στα πυρά του πυροβολικού, ειδικά έναντι πιθανών οθωμανικών επιθέσεων.

#### Πύλες

 Δυτικό τείχος και η Πύλη του Πίλε.
Η πόλη έχει τέσσερις πύλες πόλης: δύο που οδηγούν στο λιμάνι και δύο (με κινητή γέφυρες) που οδηγούν στην ηπειρωτική χώρα. Κατά τη χρονική περίοδο που η Αυστριακή Αυτοκρατορία έλεγχε την πόλη, δύο ακόμη πύλες ανοίχθηκαν στο τείχος.

Η επικοινωνία με τον έξω κόσμο από την πλευρά της ξηράς διατηρήθηκε με την πόλη μέσω δύο κύριων καλά προστατευμένων πυλών, η μία τοποθετημένη στη δυτική πλευρά της πόλης και η άλλη στην ανατολική πλευρά. Αυτές οι είσοδοι κατασκευάστηκαν έτσι ώστε οι επικοινωνίες με την πόλη να μην μπορούν να πραγματοποιηθούν απευθείας. Ο αγγελιοφόρος έπρεπε να εισέλθει από πολλές πόρτες και να περπατήσει σε ένα ελικοειδή διάδρομο, γεγονός που αποτελεί απόδειξη των μέτρων ασφαλείας που ελήφθησαν ως τελευταία άμυνα έναντι της πιθανότητας αιφνιδιαστικής παραβίασης ή εισόδου απροσδόκητων επισκεπτών.

##### Πύλη του Πίλε

Οι Πύλες του Πίλε είναι ένα καλά οχυρωμένο συγκρότημα με πολλαπλές θύρες, το οποίο υπερασπίζεται το Οχυρό Μποκάρ και την τάφρο που διέτρεχε το εξωτερικό τμήμα των τειχών της πόλης. Στην πύλη εισόδου της Παλιάς Πόλης, στη δυτική πλευρά των χερσαίων τειχών, υπάρχει μια πέτρινη γέφυρα ανάμεσα σε δύο γοτθικές καμάρες, που σχεδιάστηκαν από τον αρχιτέκτονα Πάσκογε Μιλίτσεβιτς Μίχοφ το 1471. Αυτή η γέφυρα συνδέεται με μια άλλη γέφυρα, μια ξύλινη κινητή γέφυρα που μπορεί να σηκωθεί. Κατά τη διάρκεια της δημοκρατικής εποχής, η ξύλινη γέφυρα προς την Πύλη του Πίλε ανυψωνόταν κάθε βράδυ με μεγάλη μεγαλοπρέπεια σε μια τελετή που παρέδινε τα κλειδιά της πόλης στον εφημέριο της Ραγούσα. Σήμερα, εκτείνεται σε μια ξερή τάφρο της οποίας ο κήπος προσφέρει ηρεμία από τα πλήθη. Πάνω από τις γέφυρες, πάνω από την αψίδα της κύριας πύλης της πόλης, υπάρχει ένα άγαλμα του προστάτη της πόλης, Αγίου Βλάσιου (κροατικά: Sveti Vlaho‎‎), με μοντέλο της αναγεννησιακής πόλης. Αφού κάποιος περάσει την αρχική γοτθική εσωτερική Πύλη του Πίλε, μπορεί να φτάσει σε ένα από τα τρία σημεία πρόσβασης στα τείχη της πόλης.

##### Πύλη της Πλότσε

 Η Πύλη της Πλότσε στην ανατολική πλευρά των χερσαίων τειχών, χρησιμεύει ως η δεύτερη μεγάλη είσοδος στην πόλη.
Στην ανατολική πλευρά των χερσαίων τειχών βρίσκεται η δεύτερη μεγάλη είσοδος της πόλης, η Πύλη της Πλότσε. Αυτή η πύλη προστατεύεται από το ανεξάρτητο Φρούριο Ρεβελίν, τα οποία συνδέονται με μια ξύλινη κινητή γέφυρα και μια δίδυμη πέτρινη γέφυρα που εκτείνεται σε μια προστατευτική τάφρο. Η Εξωτερική Πύλη του Πλότσε σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τον αρχιτέκτονα Μιχαΐλο Χράνιατς το 1628, ενώ οι δύο γέφυρες προς το Φρούριο Ρεβελίν χτίστηκαν τον 15ο αιώνα από τον Πάσκογε Μιλίτσεβιτς. Ο Μιλίτσεβιτς σχεδίασε επίσης τις γέφυρες της Πύλης του Πίλε, γεγονός που εξηγεί τις ομοιότητες μεταξύ των γεφυρών. Πάνω από τη γέφυρα, όπως και στην Πύλη του Πίλε, υπάρχει το άγαλμα του Αγίου Βλάσιου, του πολιούχου του Ντούμπροβνικ.

##### Πύλη της Μπούζα

Η Πύλη του Μπούζα (που σημαίνει «τρύπα») βρίσκεται στη βόρεια πλευρά των χερσαίων τειχών. Αυτή η πύλη είναι σχετικά νέα σε σύγκριση με τις άλλες πύλες, καθώς κατασκευάστηκε στις αρχές του 1900.

### Θαλάσσια τείχη

Το κύριο τείχος στην πλευρά του Ντούμπροβνικ που βλέπει στη θάλασσα εκτείνεται από το Φρούριο Μποκάρ στα δυτικά έως το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη στα νότια και μέχρι το Φρούριο Ρεβελίν στην πλευρά της ξηράς. Αυτοί οι τοίχοι έχουν 1,5 έως 5 μ. πάχος, ανάλογα με τη θέση τους και τη στρατηγική σημασία του. Ο σκοπός αυτών των τειχών ήταν να βοηθήσουν στην άμυνα της πόλης από θαλάσσιες επιθέσεις, ιδιαίτερα από τη Δημοκρατία της Βενετίας, η οποία συχνά θεωρούνταν απειλή για την ασφάλεια του Ντούμπροβνικ.

### Λιμάνι πόλης

Ένας από τους παλαιότερους τομείς του Ντούμπροβνικ χτίστηκε γύρω από ένα κάστρο της Ύστερης Αρχαιότητας δίπλα στη θάλασσα, το οποίο εκτεινόταν προς τη στεριά λίγο περισσότερο από ότι σήμερα. Κατασκευάστηκε στη θέση του προρωμανικού καθεδρικού ναού και του Παλατιού του Ρέκτορα, περικυκλώνοντας έτσι το λιμάνι της πόλης. Το λιμάνι σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τον μηχανικό Πάσκογε Μιλίτσεβιτς στα τέλη του 15ου αιώνα. Αξιοσημείωτο είναι ότι το λιμάνι ήταν αισθητά ζωγραφισμένο στην παλάμη του Αγίου Βλάσιου σε ένα τρίπτυχο ζωγραφισμένο από τον καλλιτέχνη Νίκολα Μποζιντάρεβιτς γύρω στο 1500.

Το πιο εξέχον τμήμα του λιμανιού είναι οι τρεις τεράστιες καμάρες (η τέταρτη αρχική καμάρα ήταν περιτοιχισμένη) ενός μεγάλου οπλοστασίου που χτίστηκε στα τέλη του 12ου αιώνα και διευρύνθηκε στο τελευταίο μέρος του 15ου αιώνα. Το λιμάνι είναι επίσης το παλαιότερο ναυπηγείο της πόλης και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Η Πορπορέλα χτίστηκε το 1873, δίπλα στο Φρούριο του Αγίου Ιωάννη. Η προβλήτα Κάσε (Κυματοθραύστης Κάσε) χτίστηκε το 1485, σύμφωνα με το σχέδιο του Πάσκογε Μιλίτσεβιτς, προκειμένου να υπερασπιστεί το λιμάνι και να το προστατεύσει από τους νοτιοανατολικούς ανέμους και τα κύματα. Ο κυματοθραύστης μείωσε έτσι την ογκώδη αλυσίδα του λιμανιού που εκτεινόταν τη νύχτα από το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη στον Πύργο του Αγίου Λουκά. Κατασκευάστηκε από τεράστιους πέτρινους ογκόλιθους τοποθετημένους πάνω σε ξύλινα θεμέλια χωρίς συνδετικό υλικό.

Πανόραμα από το Φρούριο Ρεβελίν προς το λιμάνι της πόλης.
#### Πύλες

Στην περιοχή του λιμανιού της πόλης, μια από τις πιο σημαντικές περιοχές της πόλης του θαλάσσιου εμπορίου, υπήρχαν δύο είσοδοι: η Πύλη του Πόντε (λιμάνι) και η Πύλη της Ψαραγοράς. Ολόκληρη η διάταξη των δρόμων του Ντούμπροβνικ, καθώς και μια σειρά επεκτάσεων, προοριζόταν για γρήγορη και αποτελεσματική επικοινωνία με τα οχυρά των τειχών της πόλης.

##### Πύλη του Πόντε

Κατασκευασμένη το 1476, η Πύλη του Πόντε βρίσκεται δυτικά από το Μεγάλο Οπλοστάσιο. Το τείχος της πόλης, που χτίστηκε την ίδια περίοδο, οδηγεί από την Πύλη στο Φρούριο του Αγίου Ιωάννη. Ο σημερινός δρόμος του Ντάμιαν Γιούντα σχηματίστηκε τον 15ο αιώνα όταν ολοκληρώθηκε το αποχετευτικό σύστημα και δεν επιτρεπόταν πλέον η κατασκευή σπιτιών στο δυτικό τείχος της πόλης.

##### Πύλη της Ψαραγοράς

Η Πύλη της Ψαραγοράς, που χτίστηκε το 1381, βρίσκεται ανατολικά από το Μεγάλο Οπλοστάσιο. Οι τρεις καμάρες του Μικρού Οπλοστασίου του 15ου αιώνα, όπου επισκευάζονταν μικρές βάρκες, βρίσκονται λίγο πιο πέρα. Ο παλιός Πύργος του Αγίου Λουκά προστατεύει το λιμάνι στα ανατολικά και η είσοδος του λιμανιού περιβάλλεται και φυλάσσεται από το Φρούριο Ρεβελίν.

Φρούρια
-------

### Φρούρια εντός των τειχών

Η πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 από τους Οθωμανούς ήταν ένα σαφές σημάδι για τους επιφυλακτικούς πολίτες του Ντούμπροβνικ ότι χρειάζονταν γρήγορα άφθονα αμυντικά μέτρα, όπου η ενίσχυση των αμυντικών της δομών ήταν το κύριο θέμα. Η πτώση της Βοσνίας, που ακολούθησε σύντομα το 1463, απλώς επιτάχυνε τα έργα. Ως αποτέλεσμα, η Δημοκρατία κάλεσε τον αρχιτέκτονα Μικελότσο να διευθύνει τη βελτίωση της άμυνας της πόλης. Το έργο του στο Ντούμπροβνικ είχε ως αποτέλεσμα την κατασκευή και την επέκταση πολυάριθμων κτιρίων βασικής σημασίας για την άμυνα του Ντούμπροβνικ.

#### Πύργος Μίντσετα

 Ο Πύργος Μίντσετα είναι σύμβολο της «ακατάκτητης» πόλης του Ντούμπροβνικ.
Ο Πύργος Μίντσετα χτίστηκε από έναν ντόπιο οικοδόμο ονόματι Νίτσιφορ Ράνινα και Ιταλούς μηχανικούς που εστάλησαν από τον Πάπα Πίο Β΄ το 1463, στο απόγειο της τουρκικής απειλής. Αρχικά ως ισχυρό τετράπλευρο οχυρό, ήταν το πιο εξέχον σημείο του αμυντικού συστήματος προς τη στεριά. Το όνομα του πύργου προέρχεται από το όνομα της οικογένειας Μέντσετιτς, που κατείχε το έδαφος πάνω στο οποίο χτίστηκε ο πύργος. Με το ύψος και τον εντυπωσιακό όγκο του, ο πύργος δεσπόζει στο βορειοδυτικό ψηλό τμήμα της πόλης και στα τείχη της. Στα μέσα του 15ου αιώνα, γύρω από το προηγούμενο τετράπλευρο οχυρό, ο Μικελότσο έχτισε έναν νέο στρογγυλό πύργο χρησιμοποιώντας νέα πολεμική τεχνική και τον ένωσε με το νέο σύστημα των χαμηλών εξωτερικών τειχών. Τα εξάμετρα χοντρά τείχη του νέου πύργου είχαν μια σειρά από προστατευμένες θυρίδες όπλων. Ο αρχιτέκτονας και γλύπτης Τζόρτζιο ντα Σεμπένικο από το Ζάνταρ συνέχισε τις εργασίες στον Πύργο Μίντσετα. Σχεδίασε και κατασκεύασε τον ψηλόστενο στρογγυλό πύργο ενώ οι επάλξεις αποτελούν μεταγενέστερη προσθήκη. Ο πύργος ολοκληρώθηκε το 1464 και έγινε το σύμβολο της ακατάκτητης πόλης του Ντούμπροβνικ.

Μετά από μια μακροχρόνια ανασκαφή, ένα χυτήριο κανονιών του 16ου αιώνα ανακαλύφθηκε κάτω από τον Πύργο Μίντσετα, στον Άνω Πύργο. Τώρα είναι μουσείο.

#### Οχυρό Μποκάρ

 Το Οχυρό Μποκάρr είναι το σημείο κλειδί στην άμυνα της Πύλης του Πίλε.
Το Οχυρό Μποκάρ, θεωρείται από τις πιο όμορφες περιπτώσεις αρμονικής και λειτουργικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Χτίστηκε ως διώροφο φρούριο-πολεμίστρα από τον Μικελότσο από το 1461 έως το 1463, ενώ τα τείχη της πόλης ανακατασκευάζονταν και στέκεται μπροστά από το μεσαιωνικό τείχος που προεξέχει στο κενό σχεδόν με ολόκληρο τον κυλινδρικό του όγκο. Σχεδιάστηκε ως το σημείο κλειδί στην άμυνα της Πύλης του Πίλε, της δυτικής οχυρωμένης εισόδου της πόλης, και μετά τον Πύργο Μίνστετα, είναι το δεύτερο σημείο κλειδί στην άμυνα της δυτικής χερσαίας προσέγγισης προς την πόλη.

#### Φρούριο του Αγίου Ιωάννη

 Το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη εμπόδιζε τα εχθρικά πλοία να προσπελάσουν το λιμάνι της πόλης.
Το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη (κροατικά: Sveti Ivan‎‎) είναι ένα σύνθετο μνημειακό κτήριο στη νοτιοανατολική πλευρά του παλιού λιμανιού της πόλης, που ελέγχει και προστατεύει την είσοδό του. Το πρώτο οχυρό χτίστηκε στα μέσα του 14ου αιώνα, αλλά τροποποιήθηκε πολλές φορές κατά τη διάρκεια του 15ου και 16ου αιώνα, κάτι που φαίνεται στο τρίπτυχο του ζωγράφου Νίκολα Μποζιντάρεβιτς στο Μοναστήρι των Δομινικανών. Ο πίνακας δείχνει τον Άγιο Βλάσιο, τον προστάτη του Ντούμπροβνικ. Κυρίαρχο στην ατμόσφαιρα του λιμανιού, το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη εμπόδιζε την πρόσβαση των πειρατών και άλλων εχθρικών πλοίων. Πάντα προσεκτικοί με το πρώτο σημάδι κινδύνου, οι κάτοικοι του Ντούμπροβνικ συνήθιζαν να κλείνουν την είσοδο στο λιμάνι με βαριές αλυσίδες απλωμένες ανάμεσα στο Φρούριο του Αγίου Ιωάννη και την προβλήτα Κάσε και επίσης ύψωναν τοίχους σε όλες τις εισόδους του λιμανιού στο Μεγάλο Οπλοστάσιο.

Σήμερα, το φρούριο στεγάζει ένα ενυδρείο στο ισόγειο, γεμάτο με ψάρια από διάφορα μέρη της Αδριατικής Θάλασσας. Στους επάνω ορόφους υπάρχει ένα εθνογραφικό και ένα ναυτικό μουσείο αφιερωμένο στη Ναυτική Περίοδο της Δημοκρατίας, την Εποχή του Ατμού, το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το τμήμα τεχνικών ιστιοπλοΐας και ναυσιπλοΐας.

### Αποκομμένα οχυρά

#### Φρούριο Ρεβελίν

 Τον 16ο αιώνα, το Φρούριο Ρεβελίν έγινε το ισχυρότερο φρούριο της πόλης.
Κατά την περίοδο του αδιαμφισβήτητου οθωμανικού κινδύνου και της πτώσης της Βοσνίας υπό οθωμανική κυριαρχία, χτίστηκε το 1462 ένα αποκομμένο φρούριο που παρείχε πρόσθετη προστασία στην χερσαία προσέγγιση προς την ανατολική Πύλη του Πλότσε στα ανατολικά της πόλης. Το όνομα Ρεβελίν προέρχεται από *το rivelino* (μήνη), όρος στη στρατιωτική αρχιτεκτονική, που αναφέρεται σε έργο που χτίζεται απέναντι από την πύλη της πόλης για να παρέχει καλύτερη προστασία από την επίθεση του εχθρού. Ο κίνδυνος της βενετικής επίθεσης αυξήθηκε ξαφνικά στους χρόνους της Α΄ Ιεράς Συμμαχίας και χρειάστηκε να ενισχυθεί αυτό το ευάλωτο σημείο των οχυρώσεων της πόλης. Η Γερουσία προσέλαβε τον Αντόνιο Φεραμολίνο, έναν έμπειρο κατασκευαστή φρουρίων στην υπηρεσία του Ισπανού ναυάρχου Αντρέα Ντόρια, ενός έμπιστου φίλου της Δημοκρατίας. Το 1538, η Γερουσία ενέκρινε τα σχέδιά του για το νέο, πολύ ισχυρότερο Φρούριο Ρεβελίν. Χρειάστηκαν 11 χρόνια για να χτιστεί και σε αυτό το διάστημα όλες οι άλλες οικοδομικές εργασίες στην πόλη είχαν σταματήσει για να τελειώσει αυτό το φρούριο το συντομότερο δυνατό.

Το νέο Ρεβελίν έγινε το ισχυρότερο από τα φρούρια της πόλης, προστατεύοντας την ανατολική χερσαία προσέγγιση προς την πόλη. Με τη μορφή ακανόνιστου τετράπλευρου με τη μία πλευρά του να κατεβαίνει προς τη θάλασσα, προστατεύεται από μια βαθιά τάφρο από την άλλη. Μια γέφυρα διασχίζει την προστατευτική τάφρο και τη συνδέει με την Πύλη του Πλότσε, ενώ μια άλλη γέφυρα τη συνδέει με το ανατολικό προάστιο. Οι εργασίες κατασκευής εκτελέστηκαν τόσο τέλεια, ώστε ο καταστροφικός σεισμός του 1667 δεν προκάλεσε ζημιά στον Ρεβελίν. Χωρισμένο σε τρία μεγάλα θολωτά δωμάτια στο εσωτερικό του, το Ρεβελίν έγινε το διοικητικό κέντρο της Δημοκρατίας.

#### Φρούριο του Αγίου Λαυρεντίου

 Τα τείχη του Φρουρίου του Αγίου Λαυρεντίου που είναι εκτεθειμένα στα εχθρικά πυρά έχουν σχεδόν 12 μ. πάχος.
Το Φρούριο του Αγίου Λαυρεντίου (κροατικά: Lovrijenac‎‎), που συχνά ονομάζεται Γιβραλτάρ του Ντούμπροβνικ, βρίσκεται έξω από τα δυτικά τείχη της πόλης, 37 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το φρούριο έχει μια τετράπλευρη αυλή με δυνατές καμάρες και, καθώς το ύψος του είναι ανώμαλο, έχει 3 πεζούλια με ισχυρά στηθαία με το ευρύτερο να κοιτάζει νότια προς τη θάλασσα. Το φρούριο ήταν εξοπλισμένο με 10 μεγάλα κανόνια, το μεγαλύτερο και πιο διάσημο από τα οποία ονομαζόταν «Σαύρα» (κροατικά: Gušter‎‎). Τα τείχη που εκτίθονταν στα εχθρικά πυρά έχουν σχεδόν 12 μ. πάχος, αλλά η μεγάλη επιφάνεια του τοίχου που βλέπει στην πόλη δεν υπερβαίνει τα 60 εκατοστόμετρα. Δύο κινητή γέφυρες οδηγούν στο φρούριο, με την επιγραφή *"Non Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro"*– «Η ελευθερία δεν πρέπει να πωλείται για όλους τους θησαυρούς του κόσμου» πάνω από την πύλη. Για να εξασφαλιστεί η πίστη, τα στρατεύματα στο Φρούριο του Αγίου Λαυρεντίου εναλλάσσονταν κάθε 30 ημέρες. Και για να εξασφαλιστεί η πλήρης πίστη, τους έδιναν μόνο 30 ημέρες σιτηρέσιο όταν πήγαιναν στο φρούριο. Σύμφωνα με παλιά σενάρια χτίστηκε σε μόλις τρεις μήνες.

Σήμερα, το εσωτερικό του είναι μια από τις πιο αξιοπρεπείς σκηνές στην Ευρώπη, και ένα πολύ γνωστό μέρος για τις παραστάσεις του Άμλετ του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ.

Τα τείχη της πόλης κατά τη διάρκεια πολιορκιών
----------------------------------------------

 Σαρακηνοί κουρσάροι το 867 πολιορκούν το Ντοόμπροβνικ (χειρόγραφο Σύνοψις Ιστοριών).
 Παλαιός χάρτης της Δημοκρατίας της Ραγούσας, που χρονολογείται από το 1678.
 Σημαντικές ζημιές στον χάρτη της πόλης, από τους βομβαρδισμούς του Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού.
### Πολιορκία των Σαρακηνών το 866–867

Κύριο λήμμα: Βυζαντινοί-Αραβικοί Πόλεμοι (780-1180)Το 866, μια μεγάλη αραβική επιδρομή κατά μήκος της Δαλματίας έπληξε την Μπούντβα και το Κότορ και στη συνέχεια πολιόρκησε το Ντούμπροβνικ το 867. Η πόλη έκανε έκκληση στον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ τον Μακεδόνα, ο οποίος απάντησε στέλνοντας πάνω από εκατό πλοία. Τελικά, η πολιορκία του Ντούμπροβνικ από τους Σαρακηνούς το 866–867, η οποία διήρκεσε 15 μήνες, εκδηλώθηκε με την παρέμβαση του Βασιλείου Α΄, ο οποίος έστειλε στόλο υπό τη διοίκηση του Νικήτα Ωορυφά προς ανακούφιση της πόλης. Μετά από αυτή την επιτυχημένη επέμβαση, το βυζαντινό ναυτικό έπλευσε κατά μήκος της ακτής συλλέγοντας υποσχέσεις πίστης στην αυτοκρατορία από τις πόλεις της Δαλματίας.

### Ενετική πολιορκία το 948

Κύριο λήμμα: Βασίλειο της Κροατίας (925-1102)Με την αποδυνάμωση του Βυζαντίου, η Βενετία άρχισε να βλέπει τη Ραγούσα ως αντίπαλο που έπρεπε να τεθεί υπό τον έλεγχό της, αλλά η προσπάθεια κατάκτησης της πόλης το 948 απέτυχε. Οι κάτοικοι της πόλης το απέδωσαν στον Άγιο Βλάσιο, τον οποίο υιοθέτησαν ως προστάτη της πόλης.

### Πολιορκία του Νεμάνια το 1185

Κύριο λήμμα: Στέφανος Α΄ ΝεμάνιαΜετά από κάποιες εδαφικές διαμάχες, ξέσπασε πόλεμος μεταξύ του Στέφανου Α΄ Νεμάνια, του Μέγα Πρίγκιπα της Ράσκας, και της πόλης του Ντούμπροβνικ, εκείνη την εποχή υπό την επικυριαρχία των Νορμανδών. Το 1185, ο Νεμάνια επιτέθηκε στην πόλη και την πολιόρκησε, αλλά μια αντεπίθεση της Ραγούσας οδήγησε τις δυνάμεις του Νεμάνια πίσω. Σύμφωνα με χρονικά από το Ντούμπροβνικ, τα οποία είναι αποδεκτά από τους περισσότερους ιστορικούς, η πολιορκία τελικά απέτυχε. Το πόση βοήθεια έλαβε το Ντούμπροβνικ από τους Νορμανδούς κατά την απόκρουση της πολιορκίας δεν είναι επίσης ακριβώς γνωστό.

### Πολιορκία της Βενετίας και της Δ΄ Σταυροφορίας το 1205

Κύριο λήμμα: Δ΄ ΣταυροφορίαΤο 1205, η Δημοκρατία της Βενετίας εισέβαλε στη Δαλματία με τις δυνάμεις της Δ΄ Σταυροφορίας. Η Ραγούσα αναγκάστηκε να πληρώσει φόρο τιμής, και τελικά έγινε πηγή προμηθειών για τη Βενετία, γλιτώνοντας έτσι τον εαυτό της από τη λεηλασία όπως το Ζαντάρ στην Πολιορκία της Ζάρα, που χρησιμοποιήθηκε ως ναυτική βάση της Βενετίας στη νότια Αδριατική Θάλασσα. Τον 14ο αιώνα, μετά την απελευθέρωση από την βενετική κυριαρχία, έγιναν εκτεταμένες εργασίες στα τείχη για να εξασφαλιστεί η ελευθερία της δημοκρατίας.

### Πολιορκία από τον Στιέπαν Βούκτσιτς Κοσάτσα το 1451

Κύριο λήμμα: Στιέπαν Βούκτσιτς ΚοσάτσαΤο 1451, ο πολύ ισχυρός Βόσνιος περιφερειακός άρχοντας Στιέπαν Βούκτσιτς Κοσάτσα, επιτέθηκε στο Ντούμπροβνικ και πολιόρκησε την πόλη. Προηγουμένως είχε γίνει ευγενής της Ραγούσας και, κατά συνέπεια, η κυβέρνηση της Ραγούσας τον ανακήρυξε τότε προδότη. Μια ανταμοιβή 15.000 δουκάτων, ένα παλάτι στο Ντούμπροβνικ αξίας 2.000 δουκάτων και ένα ετήσιο εισόδημα 300 δουκάτων προσφέρθηκε σε όποιον θα τον σκότωνε, μαζί με την υπόσχεση της κληρονομικής ευγένειας της Ραγούσας, η οποία επίσης βοήθησε να κρατηθεί αυτή η υπόσχεση σε όποιον έκανε την πράξη. Ο Κοσάτσα φοβήθηκε τόσο πολύ από την απειλή που τελικά ήρε την πολιορκία.

### Ρωσική πολιορκία το 1806

Κύριο λήμμα: Ναπολεόντειοι ΠόλεμοιΜέχρι το 1800, η Δημοκρατία είχε ένα εξαιρετικά οργανωμένο δίκτυο προξενείων και προξενικών γραφείων σε περισσότερες από 80 πόλεις και λιμάνια σε όλο τον κόσμο. Το 1806, οι δυνάμεις της Πρώτης Γαλλικής Αυτοκρατορίας, με επικεφαλής τον Στρατηγό Ζακ Λοριστόν, εισήλθαν στο έδαφος της Δημοκρατίας, παραβιάζοντας την αυστηρή ουδετερότητά της. Απαίτησαν να τους επιτραπεί να ξεκουραστούν και να τους παρασχεθεί φαγητό και ποτό στην πόλη, πριν στη συνέχεια κατακτήσουν τις νεοαποκτηθείσες εκμεταλλεύσεις τους στον Κόλπο του Κότορ. Αυτό όμως ήταν απάτη γιατί μόλις μπήκαν στην πόλη προχώρησαν στην κατάληψή της στο όνομα του Ναπολέοντα. Σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη της γαλλικής κατοχής, ρωσικά και μαυροβούνια στρατεύματα εισήλθαν στο έδαφος της Ραγούσας και άρχισαν να πολεμούν τον γαλλικό στρατό, κάνοντας επιδρομές και λεηλατώντας τα πάντα στην πορεία και καταλήγοντας στην πολιορκία της κατεχόμενης πόλης κατά την οποία έπεσαν πάνω της 3.000 οβίδες  Το 1808, ο Στρατάρχης Ωγκούστ ντε Μαρμόν κατήργησε τη Δημοκρατία της Ραγούσας και συγχώνευσε την επικράτειά της στις Γαλλικές Ιλλυρικές Επαρχίες, και ο ίδιος έγινε ο «Δούκας της Ραγούσας» (*Duc de Raguse*).

### Αγγλοαυστριακή πολιορκία το 1814

Κύριο λήμμα: Πολιορκία της Ραγούσας (1814)Η Αυστρία κήρυξε πόλεμο στη Γαλλία τον Αύγουστο του 1813 και μέχρι το φθινόπωρο, το Βασιλικό Ναυτικό απολάμβανε απαράμιλλη κυριαρχία στην Αδριατική Θάλασσα. Σε συνεργασία με τους αυστριακούς στρατούς που εισέβαλαν τώρα στις επαρχίες της Ιλλυρίας και της Βόρειας Ιταλίας, τα πλοία του υποναυάρχου Τόμας Φρίμαντλ μπόρεσαν να μεταφέρουν ταχέως βρετανικά και αυστριακά στρατεύματα από το ένα σημείο στο άλλο, αναγκάζοντας την παράδοση των στρατηγικών λιμανιών το ένα μετά το άλλο. Ο Καπετάνιος Ουίλιαμ Χόουστ με το πλοίο του HMS *Bacchante* (38 όπλα), μαζί με το HMS *Saracen* με 18 πυροβόλο όπλο, έφτασαν στη Ραγούσα που ήταν ήδη υπό πολιορκία από τις δυνάμεις των ανταρτών της Ραγούσας. Οι Ραγουσάνοι, οι Βρετανοί και οι Αυστριακοί κατάφεραν να καταλάβουν το αυτοκρατορικό φρούριο και τις θέσεις στο νησί Λόκρουμ. Μεταφέροντας κανόνια μέχρι το λόφο Σρντ, βομβάρδισαν την πόλη έως ότου ο Γάλλος Στρατηγός Ζοζέφ Ελί Ντεζιρέ Περοκέ ντε Μοντρισάρ αποφάσισε ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να παραδοθεί, ειδικά επειδή αντιμετώπιζε μια άλλη εξέγερση στην ίδια την πόλη, καθώς οι Ραγουσάνοι ήθελαν να αποκαταστήσουν τη Δημοκρατία. Ο Αυστριακός Στρατηγός Τόντορ Μιλουτίνοβιτς, τροφοδοτώντας την προσωπική φιλοδοξία ενός από τους προσωρινούς κυβερνήτες της Δημοκρατίας, του Μπιάτζιο Μπερνάρντο Καμπόγκα, με υποσχέσεις για δύναμη και επιρροή (οι οποίες αργότερα κόπηκαν απότομα και πέθανε με ταπείνωση, χαρακτηριζόμενος ως προδότης από τον λαό του), κατάφερε να τον πείσει ότι η πύλη προς τα ανατολικά έπρεπε να παραμείνει κλειστή για τις δυνάμεις της Ραγούσας και να αφήσει τις αυστριακές και βρετανικές δυνάμεις να εισέλθουν στην πόλη από τα δυτικά, χωρίς Ραγουσάνους στρατιώτες, αφού η γαλλική φρουρά των 500 στρατιωτών είχε παραδοθεί, μετά την οποία οι Αυστριακοί προχώρησαν στην κατάληψη της πόλης.

### Πολιορκία του Γιουγκοσλαβικού Στρατού το 1991-1992

Κύριο λήμμα: Πολιορκία του ΝτούμπροβνικΗ Πολιορκία του Ντούμπροβνικ (κροατικά: Opsada Dubrovnika‎‎) είναι όρος που σηματοδοτεί τη μάχη και την πολιορκία της πόλης του Ντούμπροβνικ και της γύρω περιοχής στην Κροατία ως μέρος του Κροατικού Πολέμου για την Ανεξαρτησία. Το Ντούμπροβνικ πολιορκήθηκε και επιτέθηκε από δυνάμεις του Σερβοκρατούμενου Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού (JNA) στα τέλη του 1991, με τις μεγάλες μάχες ολοκληρώνονται στις αρχές του 1992 και η αντεπίθεση της Κροατίας να άρει τελικά την πολιορκία και να απελευθερώσει την περιοχή στα μέσα του 1992. Στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), η εισαγγελία υποστήριξε ότι, «Στόχος των σερβικών δυνάμεων ήταν να αποσπάσουν αυτήν την περιοχή από την Κροατία και να την προσαρτήσουν στο Μαυροβούνιο».

Το 1991, το Αμερικανικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων καταδίκασε τους βομβαρδισμούς των κτιρίων της πόλης. Το Ινστιτούτο Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων, σε συνεργασία με την UNESCO, διαπίστωσε ότι, από τα 824 κτίρια στην Παλιά Πόλη, τα 563 (ή το 68,33%) είχαν χτυπηθεί από βλήματα κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Από αυτά τα 563, 9 κτίρια είχαν καταστραφεί ολοσχερώς από μια από τις πολλές μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Το 1993, το Ινστιτούτο Αποκατάστασης του Ντούμπροβνικ και η UNESCO υπολόγισαν το συνολικό κόστος για την αποκατάσταση δημόσιων, ιδιωτικών και θρησκευτικών κτιρίων, δρόμων, πλατειών, σιντριβανιών, επάλξεων, πυλών και γεφυρών σε 9.657.578 δολάρια ΗΠΑ. Μέχρι το τέλος του 1999, πάνω από 7.000.000 δολάρια είχαν δαπανηθεί για την αποκατάσταση. Είναι απόδειξη της ανθεκτικότητας των αρχαίων τειχών ότι τα περισσότερα κτίρια στην παλιά πόλη δεν καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του βομβαρδισμού. Τα αρχαία τείχη ήταν στην πραγματικότητα πιο αποτελεσματικά στην αντίσταση στα σύγχρονα όπλα από τις σύγχρονες κατασκευές στην περιφέρεια της πόλης.

Δείτε επίσης
------------

* Τείχη του Στον
* Λοβριγένατς

Παραπομπές
----------

1. ↑  Milić, Bruno (1995). *Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek* (στα Κροατικά). Zagreb: Školska knjiga. σελίδες 242–245. ISBN 953-0-31641-0.
2. ↑  «Dubrovnik's Old City: The Destruction of a World Heritage Cultural Site». *The George Wright Forum* **11** (1): 15. 1994. ISSN 0732-4715. .
3. ↑  Carter, F. W. (1969). «Dubrovnik: The Early Development of a Pre-Industrial City». *The Slavonic and East European Review* **47** (109): 355–368. ISSN 0037-6795. .
4. 1 2 3  «City walls of Dubrovnik» (PDF). Geographica d.o.o. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
5. 1 2 3 4  «The city walls». *Diu.hr*. Dubrovnik International University. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
6. ↑  «Old City of Dubrovnik». *World Heritage*. UNESCO World Heritage Centre. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
7. ↑  McCrea, Kaeylen. «17 Top Tourist Attractions in Croatia». *Touropia*. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2023.
8. ↑  Thomas, Mark. «Almost 400,000 visitors on the iconic Dubrovnik City Walls so far this year». *The Dubrovnik Times*. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2023.
9. 1 2 3 4 5 6 7  «City Walls». *Sitiunescoadriatico.org*. Province of Ferrara. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
10. ↑  [
11. 1 2 3 4  Stewart, James (2006). *Croatia*. Cadogan Guides. σελίδες 285–293. ISBN 1-86011-319-2. [*νεκρός σύνδεσμος*]
12. ↑
13. 1 2  Harris, Robin (2003). *Dubrovnik, A History*. Saqi Books. ISBN 0-86356-332-5.
14. ↑  «Dubrovnik». *Gulet-croatia.info*. ADRIA travel. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαΐου 2008. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009.
15. 1 2 3 4 5  «Monuments of Dubrovnik». *Dubrovnik-online.net*. Dubrovnik Online. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009.
16. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  «Dubrovnik City walls». *Dubrovnik-guide.net*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009.
17. ↑  Letcher, Piers· McKelvie, Robin (Μαΐου 2007) [2005]. *Dubrovnik* (2nd έκδοση). Bradt Travel Guides. σελίδες 145–146. ISBN 978-1-84162-191-3.
18. 1 2 3 4 5  «The City Harbour». *Tzdubrovnik.hr*. Dubrovnik Tourist Board. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2012.
19. ↑  Towers Bjelovucic, Harriet (1970). *The Ragusan republic: victim of Napoleon and its own conservatism*. Brill. σελ. 59.
20. ↑  «Dubrovnik's Walls». *croatiatraveller.com*.
21. ↑  «The Old Port». *Bestindubrovnik.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009.
22. 1 2  Dubrovnik Tim Emert. Retrieved 5 November 2009.
23. 1 2  Fine, John Van Antwerp (1991). *The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century*. University of Michigan Press. σελ. 257. ISBN 0-472-08149-7.
24. ↑  Norris, H.T. (1994). *Islam in the Balkans*. C. Hurst & Co. Publishers. ISBN 1-85065-167-1.
25. ↑  Singleton, Frederick Bernard (1985). *A Short History of the Yugoslav Peoples*. Cambridge University Press. σελ. 68. ISBN 0-521-27485-0.
26. 1 2 3  Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. University of Michigan Press. σελίδες 8–9. ISBN 0-472-08260-4.
27. ↑  Lane, Frederic Chapin (1973). *Venice, a Maritime Republic*. Johns Hopkins University Press. σελ. 63. ISBN 0-8018-1460-X.
28. ↑  Medieval and Renaissance Studies (1978). *Viator*. University of California Press. σελίδες 388–389. ISBN 0-520-03608-5.
29. ↑  Vojnović 2009, σελ. 187–189.
30. ↑  Vojnović 2009, σελ. 240–241,247.
31. ↑  Ćosić, Stjepan (2000). «Dubrovnik Under French Rule (1810–1814)» (PDF). *Dubrovnik Annals* (Croatian Academy of Sciences and Arts) (4): 103–142.. Ανακτήθηκε στις 30 September 2009.
32. ↑  James, Vol. 6, p. 257
33. ↑  Vojnović 2009, σελ. 194.
34. ↑  «Investigative Summary». International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 23 Οκτωβρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2009.
35. ↑  Zaknic, Ivan (November 1992). «The Pain of Ruins: Croatian Architecture under Siege». *Journal of Architectural Education* (Association of Collegiate Schools of Architecture) **46** (2): 121. doi:10.1080/10464883.1992.10734547. .
36. ↑  «Full Contents of the Dubrovnik Indictment made Public». International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 2 Οκτωβρίου 2001. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2009.
37. ↑  Pearson, Joseph (2010). «Dubrovnik's Artistic Patrimony, and its Role in War Reporting (1991)». *European History Quarterly, Vol. 40, No. 2, pp. 197–216*. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2010.

Πηγές
-----

* Milić, Bruno (1995). *Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek* (στα Κροατικά). Ζάγκρεμπ: Školska knjiga. ISBN 953-0-31641-0.
* «Dubrovnik». *Dubrovnik*. Encyclopædia Britannica, Inc..
* Oliver, Jeanne (2007). *Croatia* (4th έκδοση). Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-916-9.
* «City walls of Dubrovnik» (PDF). Geographica d.o.o. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
* «The city walls». *Diu.hr*. Dubrovnik International University. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
* «City Walls». *Sitiunescoadriatico.org*. Province of Ferrara. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2009.
* «Dubrovnik City walls». *Dubrovnik-guide.net*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2009.
* Stewart, James (2006). *Croatia*. Cadogan Guides. ISBN 1-86011-319-2. [*νεκρός σύνδεσμος*]
* Harris, Robin (2003). *Dubrovnik, A History*. Saqi Books. ISBN 0-86356-332-5.
* «The City Harbour». *Tzdubrovnik.hr*. Dubrovnik Tourist Board. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2012.
* Fine, John Van Antwerp (1991). *The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century*. University of Michigan Press. ISBN 0-472-08149-7.
* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
* Lane, Frederic Chapin (1973). *Venice, a Maritime Republic*. Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-1460-X.
* Vojnović, Lujo (2009). *Pad Dubrovnika (1797.-1806.)*. Fortuna. ISBN 978-953-95981-9-6.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τείχη του Ντούμπροβνικ** |

* Παλιά Πόλη του Ντούμπροβνικ – Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
* Βίντεο, Ντούμπροβνικ Ψηφιακή ανακατασκευή από το GRAIL στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον
* Društvo prijatelja dubrovačke starine – Γκράντσκε ζιντίνε (κροατικά)
* Οδηγός των Τειχών του Ντούμπροβνικ