Η **Ιωάννα Μπωφόρ** (*Joan Beaufort*, περί το 1404 – 15 Ιουλίου 1445) βασίλισσα της Σκωτίας με τον γάμο της με τον Ιάκωβο Α΄ της Σκωτίας ήταν κόρη του Ιωάννη Μπωφόρ, 1ου κόμη του Σόμερσετ και της Μαργαρίτας Χόλαντ. Ο πατέρας της ήταν γιος του Ιωάννη της Γάνδης και της ερωμένης του Αικατερίνης Σουίνφορντ που έγινε αργότερα η τρίτη σύζυγος του, η μητέρα της ήταν εγγονή της Ιωάννας του Κέντ συζύγου του Εδουάρδου του Μαύρου πρίγκιπα με τον πρώτο σύζυγο της Τόμας Χόλαντ, 1ο κόμη του Κεντ. Η Ιωάννα του Κεντ ήταν ανιψιά του Ερρίκου Δ΄ της Αγγλίας, του Ριχάρδου Β΄ της Αγγλίας και δισέγγονη του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας, ο θείος της Ερρίκος Μπωφόρ διετέλεσε Καγκελάριος της Αγγλίας.
Η Ιωάννα έγινε αντιβασίλισσα της Σκωτίας και κηδεμόνας του μικρού γιου της Ιακώβου Β΄ μετά τη δολοφονία του συζύγου της.

Γάμος με τον Ιάκωβο Α΄ της Σκωτίας
----------------------------------

Ο Ιάκωβος Α΄ της Σκωτίας συνάντησε για πρώτη φορά την Ιωάννα την εποχή που ήταν ακόμα αιχμάλωτος των Άγγλων στα τέλη της δεκαετίας του 1420. Η Ιωάννα στάθηκε για τον αιχμάλωτο βασιλιά της Σκωτίας πηγή έμπνευσης για να γράψει το γνωστό ποίημα *"Δε Κίνγκις Κουαίρ"*, από τότε την έβλεπε συνέχεια στον κήπο από το παράθυρο του.
Ο γάμος τους έγινε την περίοδο που ελευθερώθηκε ο Ιάκωβος Α΄ περισσότερο για πολιτικούς λόγους, οι Άγγλοι ήθελαν να εξασφαλίσουν την υποστήριξη των Σκωτσέζων ώστε να αποφύγουν μια συμμαχία ανάμεσα στη Σκωτία και τη Γαλλία. Η προίκα της Ιωάννας για τον γάμο έφτασε τα 10.000 μάρκα, το ποσό αυτό αφαιρέθηκε από τα λύτρα για την απελευθέρωση του Ιακώβου.

Ο Ιάκωβος Α΄ και η Ιωάννα Μπωφόρ παντρεύτηκαν στις 12 Φεβρουαρίου 1424 στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας στο Σάουθαρκ, οι εορταστικές εκδηλώσεις έγιναν στα ανάκτορα του Ουίντσεστερ με πρωτοβουλία του θείου της Καρδιναλίου Ερρίκου Μπωφόρ. Το βασιλικό ζεύγος επέστρεψε κατόπιν στη Σκωτία και έγινε η στέψη στο *αβαείο του Σκον*, η βασίλισσα είχε έντονη επίδραση στον Ιάκωβο σχετικά με την εκτέλεση των ανεπιθύμητων ευγενών.

Η Ιωάννα μετά τη δολοφονία του Ιακώβου
--------------------------------------

Ο Ιάκωβος Α΄ δολοφονήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1437 στο Περθ, η Ιωάννα ήταν και αυτή στόχος των δολοφόνων αλλά κατάφερε να δραπετεύσει τραυματισμένη. Είχε επιτυχή ηγεσία στους οπαδούς του συζύγου της οι οποίοι συνέλαβαν και εκτέλεσαν τον πρωτεργάτη της συνωμοσίας Γουόλτερ Στιούαρτ αλλά αναγκάστηκε να αποσυρθεί από την εξουσία σε 3 μήνες επειδή στη Σκωτία ήταν ασυνήθιστο να κυβερνούν γυναίκες. Ο κόμης του Ντάγκλας ανέλαβε τη διοίκηση του βασιλείου ενώ η ίδια η Ιωάννα ασχολήθηκε μονάχα με την ανατροφή του γιου της.

Τον Ιούλιο του 1439 η Ιωάννα Μπωφόρ παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο της τον Ιάκωβο Στιούαρτ, τον Μελανό ιππότη της Λορν, επειδή ήταν συγγενείς απαιτήθηκε μια παπική απαλλαγή για να προχωρήσει ο γάμος. Ο Ιάκωβος Α΄ ήταν σύμμαχος του τελευταίου κόμη του Ντάγκλας που επιχείρησε να ανατρέψει τον Αλεξάντερ Λίβινγκστον κυβερνήτη του κάστρου του Στέρλινγκ την εποχή που ο Ιάκωβος Β΄ ήταν ανήλικος, ο Λίβινγκστον όμως αιχμαλώτισε την Ιωάννα και την ανάγκασε να του δώσει την κηδεμονία του νεαρού βασιλιά. Η σύγκρουση συνεχίστηκε, πολιορκήθηκε στο *κάστρο του Ντάνμπαρ* (1445) και πέθανε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας στις 15 Ιουλίου 1445, τάφηκε στην Καρτεσιανή μονή του Περθ.

Οικογένεια
----------

Με τον πρώτο σύζυγό της Ιάκωβο Α΄ Στιούαρτ βασιλιά της Σκωτίας απέκτησε τέκνα:

* Μαργαρίτα 1424-1445, παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο (ΙΑ΄) των Βαλουά τότε δελφίνο της Γαλλίας.
* Ισαβέλλα 1426-1494, παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο Α΄ των Ντρε-Μονφόρ δούκα της Βρετάνης.
* Ιωάννα π.1428-1493, παντρεύτηκε τον Ιάκωβο Ντάγκλας, 1ο κόμη του Μόρτον.
* Αλέξανδρος 1430, απεβ. νήπιο.
* Ιάκωβος Β΄ 1430-1460, βασιλιάς της Σκωτίας.
* Ελεονώρα (1427 - 1480) παντρεύτηκε τον Σιγισμούνδο των Αψβούργων αρχιδούκα της Αυστρίας.
* Μαρία πριν το 1428-1465, παντρεύτηκε τον Βόλφερτ των Μπόρσελεν, κυβερνήτη της Ολλανδίας, Ζηλανδίας, Φρισίας.
* Αναμπέλα π.1436-1509, παντρεύτηκε πρώτα τον Λουδοβίκο της Σαβοΐας κόμη της Γενεύης και μετά τον Γεώργιο Γκόρντον, 2ο κόμη του Χάντλυ.

Με τον δεύτερο σύζυγό της Ιάκωβο Στιούαρτ, τον Μελανό ιππότη της Λορν, απέκτησε τέκνα:

* Ιωάννης π.1437-42 - 1512, 1ος κόμης του Άθολ.
* Ιάκωβος 1442-1499, 1ος κόμης του Μπούκαν.
* Ανδρέας απεβ. 1501, επίσκοπος του Μόρεϋ.

Παραπομπές
----------

1. ↑  I3970. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  (Αγγλικά) *Find A Grave*. Ανακτήθηκε στις 29  Αυγούστου 2019.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  «Kindred Britain»
4. ↑  p10211.htm#i102107. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
5. 1 2 3 4 5 6 7  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
6. ↑  Brown 2004.
7. ↑
8. ↑  "James I and Joan Beaufort: A Royal Love Story". History... the interesting bits!. 2015-03-31. Retrieved 2018-03-30.
9. ↑  Brown 2004.
10. ↑  Marshall 2003, pp. 49–50.
11. ↑  Brown 2004.
12. ↑  Marshall 2003, pp. 50–51.
13. ↑  Brown 2004.
14. ↑  Weir 2008, p. 232.
15. ↑  Marshall 2003, pp. 51–52.
16. ↑  Brown 2004.
17. ↑  Brown 2004.
18. ↑  Brown 2004.
19. ↑  Brown 2004.
20. ↑  Brown 2004.
21. ↑  Brown 2004.
22. ↑  Weir 2008, p. 232.

Πηγές
-----

* Brown, M.H. (2004). "Joan [Joan Beaufort] (d. 1445)". Oxford Dictionary of National Biography.
* Browning, Charles H. (1898). The Magna Carta Barons and Their American Descendants. London: Genealogical Publishing Company.
* Marshall, Rosalind (2003). Scottish Queens, 1034–1714. Tuckwell Press.
* Weir, Alison (2008). Britain's Royal Families, The Complete Genealogy. London: Vintage Books.
* Weir, Alison (2007). Mistress of the Monarchy: The Life of Katherine Swynford, Duchess of Lancaster. London: Random House.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 11750003
* LCCN: n2007000254

 |

 |