Ο **Τζων Χουάιτ Αλεξάντερ** (*John White Alexander*, 7 Οκτωβρίου 1856 – 31 Μαΐου 1915) ήταν Αμερικανός ζωγράφος και εικονογράφος.

Οι απαρχές
----------

Ο Αλεξάντερ γεννήθηκε στο Αλεγκέινυ, σήμερα προάστιο του Πίτσμπεργκ. Ορφάνεψε σε νηπιακή ηλικία και τον μεγάλωσαν ο παππούς και η γιαγιά του. Στην αρχή εργάσθηκε ως παιδί τηλεγραφείου. Τον υιοθέτησε ο Έντουαρντ Τζ. Άλεν και στο σπίτι των Άλεν ο Αλεξάντερ ζωγράφισε διάφορα μέλη της οικογένειας, μεταξύ των οποίων τον συνταγματάρχη Άλεν. Το ταλέντο του στο σχέδιο προσέλκυσε την προσοχή ενός από τους εργοδότες του, που τον βοήθησε να το καλλιεργήσει.

Σπουδές
-------

Σε ηλικία 18 ετών ο Αλεξάντερ μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και εργάσθηκε ως εικονογράφος και πολιτικός σκιτσογράφος στο περιοδικό *Harper's Weekly*, την εποχή που εργάζονταν εκεί σημαντικοί εικονογράφοι, όπως οι Έντγουιν Ώστιν Άμπεϋ, Τζόζεφ Πένελ και Χάουαρντ Πάιλ. Μετά από μαθητεία τριών ετών, ταξίδεψε στην Ευρώπη για κανονικές σπουδές στη ζωγραφική. Αρχικώς πήγε στο Μόναχο, αλλά εξαιτίας ελλείψεως χρημάτων μετακόμισε στο χωριό Πόλινχ της Βαυαρίας, όπου συνεργάσθηκε με τον Αμερικανό Φρανκ Ντούβενεκ. Ταξίδεψαν μαζί στη Βενετία, όπου επωφελήθηκε από τις συμβουλές του Τζέιμς ΜακΝηλ Χουίσλερ, και μετά ο Αλεξάντερ συνέχισε τις σπουδές του στη Φλωρεντία, την Ολλανδία και το Παρίσι.

Το 1881 επέστρεψε στη Νέα Υόρκη και γρήγορα άρχισε να έχει μεγάλη επιτυχία στις προσωπογραφίες: μεταξύ όσων πόζαραν για αυτόν ήταν οι Όλιβερ Γουέντελ Χολμς, Τζων Μπάροουζ και ο πρόεδρος του Πανεπιστημίου Πρίνστον Τζέιμς Μακκός (James McCosh).

Προσωπική ζωή
-------------

«Προσωπογραφία της κ. Τζων Χ. Αλεξάντερ»
Ο Αλεξάντερ ήταν έγγαμος με την Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ, το γένος Αλεξάντερ, με την οποία γνωρίστηκαν και επειδή είχαν το ίδιο επώνυμο (απλή συνωνυμία). Η Ελίζαμπεθ ήταν κόρη του Τζέιμς Γουάντελ Αλεξάντερ, προέδρου της ασφαλιστικής εταιρείας Equitable Life Insurance Company (σήμερα μέρος της AXA). Το ζεύγος απέκτησε ένα τέκνο, τον μαθηματικό Τζέιμς Γουάντελ Αλεξάντερ τον νεότερο.

Ο Τζων Χουάιτ Αλεξάντερ απεβίωσε στη Νέα Υόρκη σε ηλικία 58 ετών.

Το έργο του
-----------

Ο Τζων Χ. Αλεξάντερ εμφανίζει στο έργο του ευδιάκριτες επιρροές κυρίως από τον Χουίσλερ. Γνωστότερες είναι οι προσωπογραφίες και τα ολόσωμα πορτρέτα του. Ζωγράφισε, εκτός των προαναφερθέντων, πορτρέτα των Ουώλτ Ουίτμαν, του Ροντέν, του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον και άλλων διασημοτήτων.

Πολλά από τα ζωγραφικά έργα του Αλεξάντερ βρίσκονται σήμερα σε μουσεία ή άλλους δημόσιους χώρους, στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη (π.χ. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Μουσείο Τέχνης του Μπρούκλιν, Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης, Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου) Στην αίθουσα εισόδου του Μουσείου Τέχνης του Πανεπιστημίου Κάρνεγκι Μέλον στο Πίτσμπουργκ οι τοίχοι του άτριουμ σε ύψος τριών ορόφων καλύπτονται από μία σειρά τοιχογραφιών του Αλεξάντερ με γενικό τίτλο «Η αποθέωσις του Πίτσμπουργκ» (1905-1907).

* «Μνήμες», 1903, Μουσείο του Μπρούκλιν «Μνήμες», 1903, Μουσείο του Μπρούκλιν
* Η τοιχογραφία «του Χειρόγραφου», 1896, Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, ΟυάσινγκτονΗ τοιχογραφία «του Χειρόγραφου», 1896, Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, Ουάσινγκτον
* «Αλεξάντερ Χ. Στήβενς», 1883«Αλεξάντερ Χ. Στήβενς», 1883

Τιμητικές διακρίσεις
--------------------

Η πρώτη έκθεσή του ζωγράφου στο «Σαλόν» των Παρισίων του 1893 (με δύο εικόνες γυναικών τιτλοφορούμενες «Γκρίζο» και «Μαύρο») υπήρξε θριαμβευτική επιτυχία και ακολουθήθηκε αμέσως από την εκλογή του στην Εθνική Εταιρεία Καλών Τεχνών της Γαλλίας. Το 1901 χρίσθηκε «ιππότης» της Λεγεώνας της Τιμής και το 1902 έγινε μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Σχεδίου, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος από το 1909 μέχρι τον θάνατό του. Υπήρξε επίσης μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων, καθώς και πρόεδρος (1914-1915) της Εθνικής Εταιρείας Τοιχογράφων (National Society of Mural Painters). Τιμήθηκε με χρυσά μετάλλια από την Παγκόσμια Έκθεση του 1900 στο Παρίσι και από την Παγκόσμια Έκθεση του Σαιν Λούις το 1904.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «John-White Alexander». (Ολλανδικά) *RKDartists*. 1076.
2. 1 2  «John White Alexander». (Αγγλικά) *Alexander, John White*. 16  Δεκεμβρίου 2017.
3. 1 2  «Alexander, John White» 12  Δεκεμβρίου 2017.
4. 1 2  www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195335798.001.0001/acref-9780195335798-e-35.
5. ↑  «Proleksis enciklopedija» (Κροατικά) 7873.
6. ↑  (Ολλανδικά) *RKDartists*. 1076.
7. ↑  «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) *IdRef*. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 12  Μαΐου 2020.
8. ↑  *Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων*. xx0238723. Ανακτήθηκε στις 1  Μαρτίου 2022.
9. 1 2  vocab.getty.edu/page/ulan/500025329.
10. ↑  *Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων*. xx0238723. Ανακτήθηκε στις 19  Δεκεμβρίου 2022.
11. ↑  «Hervey Allen Papers». *University Library System, University of Pittsburgh*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2015.
12. ↑  «Hervey Allen Papers». *University Library System, University of Pittsburgh*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2015.
13. ↑  «Archived copy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2020.

Πηγές
-----

* Το λήμμα «Αλεξάντερ Ιωάννης Χουάιτ» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 4, σσ. 95-96

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ο Αλεξάντερ στην American Art Gallery
* Ο Αλεξάντερ στην *Artcyclopedia*
* «John White Alexander and the Construction of National Identity: Cosmopolitan American Art, 1880–1915», βιβλίο της Sarah J. Moore (2003)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 19954934
* **Europeana**: agent/base/74984
* LCCN: n50033313
* ISNI: 0000 0000 6660 8781
* GND: 128801514
* SUDOC: 111221277
* BNF: cb14978990x (data)
* ULAN: 500025329
* NKC: xx0238723
* RKD: 1076

 |

 |