Το **BSW - Λογική και Δικαιοσύνη** (γερμανικά: *BSW - Vernunft und Gerechtigkeit*) είναι πολιτικό κόμμα στην Γερμανία. Ο προσανατολισμός του περιγράφεται ως αριστερός σε κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα και πολιτισμικά συντηρητικός, ενώ τίθεται και κατά της παγκοσμιοποίησης. Ιδρύθηκε τον Σεπτέμβρη του 2023, ως πολιτικός σύνδεσμος από μέλη της Αριστεράς με *de facto* επικεφαλής την Ζάρα Βάγκενκνεχτ, ενώ επισημοποιήθηκε ως πολιτικό κόμμα στις 8 Ιανουαρίου 2024.

Πρόεδρος του συνδέσμου έχει οριστεί η Αμίρα Μοχάμεντ Άλι. Ο σύνδεσμος, αριθμεί 10 μέλη στην Μπούντεσταγκ. Σε διάφορες δημοσκοπήσεις φαίνεται να έχει μεγάλη απήχηση στο κοινό, και ειδικά στην πρώην Ανατολική Γερμανία. Χαρακτηριστικό του σχηματισμού είναι και η εναντίωση στις κυρώσεις προς την Ρωσία που επιβλήθηκαν μετά επιδείνωση της σύγκρουσης με την Ουκρανία, καθώς θεωρεί ότι προκαλούν γεωπολιτικές αναταραχές αλλά και οικονομικά προβλήματα στην χώρα. Για την στάση αυτή, η Βάγκενκνεχτ κατηγορείται από μέσα, αναλυτές και αντιπάλους για φιλο-Ρωσισμό, κάτι που η ίδια η αρνείται, ενώ πολλές πηγές προσδίδουν στην πολιτική κίνηση και την κατηγορία ή κριτική του λαϊκισμού.

Ίδρυση
------

### Ιστορικό πλαίσιο

Η Ζάρα Βάγκενκνεχτ, εξέχουσα αριστερή πολιτικός και πολύ δημοφιλής πολιτική φιγούρα στην χώρα της, αποτέλεσε ιστορικά μέλος της Αριστεράς και των προκατόχων της. Οι πολιτικές της θέσεις προσδιορίζονται γενικά ως αριστερές, όμως τα τελευταία έτη αντιτίθεται σε μία σειρά πολιτισμικών και κοινωνικών ζητημάτων με το κόμμα της. Συγκεκριμένα, αν και ήταν συναρχηγός της Αριστεράς από το 2015 έως το 2019, συγκρουόταν με άλλα μέλη του κόμματος, καθώς ήταν αντίθετη με την υποστήριξη σε χαλαρή μεταναστευτική πολιτική αλλά και σε διάφορες πολιτικές πολιτισμικού προοδευτισμού, ή -όπως την ονομάζει η ίδια- αριστερο-φιλελευθερη πολιτική (links-liberale). Η μη στήριξη στις κυβερνητικές επιλογές όσον αφορά τα μέτρα της κρίσης του COVID-19 αλλά και η ουδέτερη στάση της ως προς την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, είχαν οδηγήσει σε εικασίες από το 2021 ότι θα έφευγε από το κόμμα της. Οι συνεχόμενες επιτυχίες του ριζοσπαστικού και εθνο-λαϊκού AfD, οδήγησαν την Βάγκενκνεχτ να ισχυριστεί ότι ένα παρόμοιο λαϊκό κόμμα από την αριστερά του πολιτικού φάσματος, θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το AfD. Διάφορες δημοσκοπήσεις σε Βρανδεμβούργο και Θουριγγία, έδιναν μία υποθετική τότε παράταξη Βάγκεκνεχτ σε ποσοστά 19.5% και 25% αντίστοιχα.

Η Ζάρα Βαγκενκνέχτ το 2023
### Ίδρυση

Ο σύνδεσμος, καταχωρήθηκε επίσημα (*eingetragener Verein*) στο μητρώο συνδέσμων της Γερμανίας στις 26 Σεπτεμβρίου 2023, με έδρα την Καρλσρούη. Το καταστατικό καταχωρήθηκε στις 20 Ιουλίου 2023. Σύμφωνα με το καταστατικό, σκοπός του συλλόγου είναι η ίδρυση πολιτικού κόμματος ή η υποστήριξη υφιστάμενων κομμάτων, με συγκεκριμένο δηλωμένο στόχο του την συμβολή στην δημιουργία «ενός ισχυρού κινήματος διαμαρτυρίας ενάντια στην πολιτική που αγνοεί τις επιθυμίες και τα συμφέροντα των πολιτών», καθώς πολλοί άνθρωποι έχουν «χάσει την εμπιστοσύνη τους στην πολιτική» και δεν αισθάνονται πλέον «εκπροσωπούμενοι από κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα».

Ο σύνδεσμος παρουσιάστηκε σε ομοσπονδιακή συνέντευξη τύπου στις 23 Οκτωβρίου 2023 από την πρώην κοινοβουλευτική αρχηγό του κόμματος Die Linke Αμίρα Μοχάμεντ Άλι, τους βουλευτές Ζάρα Βάγκενκνεχτ και Κρίστιαν Λέγιε, τον πολιτικό Λούκας Σκχόν και τον επιχειρηματία και επενδυτή πληροφορικής Ραλφ Σούικατ. Αυτοί αποτελούν και το διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου. Την ίδια περίοδο, η Βάγκενκνεχτ και άλλα εννέα βουλευτές του Die Linke αποχώρησαν από το κόμμα, χωρίς όμως να αποχωρούν από την κοινοβουλευτική ομάδα. Ανακοινώθηκε επίσης η υποψηφιότητά του νέου φορέα στις ευρωεκλογές του 2024. Επιδιώκεται επίσης υποψηφιότητα για τις πολιτειακές εκλογές στις ομόσπονδες πολιτείες Βραδεμβούργο, Σαξονία και Θουριγγία, που θα πραγματοποιηθούν μέσα στο 2024. Το όνομα του συνδέσμου, που είναι προσαρμοσμένο στο όνομα της επί της ουσίας επικεφαλής Ζάρα Βάγκενκνεχτ, δηλώθηκε ότι θα είναι προσωρινό.

Σύμφωνα με το *Tagesspiegel*, το διοικητικό συμβούλιο του Die Linke ενέκρινε ψήφισμα ασυμβατότητας με τη νεοϊδρυθέν σύνδεσμο. Αυτό αποκλείει την ταυτόχρονη συμμετοχή στο κόμμα και στο BSW. Σύμφωνα με τον αρχηγό του Die Linke Μαρτίν Σχιντερβάν, τα μέλη του κόμματός του που προσχωρούν στο BSW θα πρέπει να διαγραφούν.

Πολιτικές θέσεις
----------------

Στην επίσημη ιστοσελίδα του κόμματος, περιγράφονται ως κύρια θέματα, η οικονομική λογική, η κοινωνική δικαιοσύνη, η εξωτερική πολιτική με γνώμονα την ειρήνη, αλλά και η ελευθερία. Το κόμμα αναφέρεται από πηγές ως σοσιαλιστικός και εθνικιστικός, ενώ αναλύσεις το περιγράφουν ως υποστηρικτό προς περιορισμούς στο μεταναστευτικό ζήτημα, κατά της παγκοσμιοποίησης, κατά της πράσινης πολιτικής (αν και το κόμμα κάνει λόγο για υπεύθυνη και σύγχρονη κλιματική πολιτική) και ουδέτερο ως προς το Ρωσο-ουκρανικό. Σύμφωνα με την Βάγκενκνεχτ, κύριοι αντίπαλοι του κόμματος είναι το πρώην κόμμα της -η Αριστερά- αλλά και οι Πράσινοι, καθώς παρόλο που είναι οι πιο "κοντινοί" πολιτικοί χώροι με βάση το φάσμα αριστερά-δεξιά, θεωρεί ότι αντιπροσωπεύουν «περίεργες μειονότητες» αντί για «κανονικούς ανθρώπους». Σε συνέντευξή της, η Βάγκενκνεχτ δήλωσε ότι το κόμμα της «προφανώς δεν είναι δεξιό» όπως αποκαλείται συχνά λόγω ορισμένων θέσεών του, αλλά αντίθετα είναι αριστερό υπό την έννοια ότι «μάχεται για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη, καλούς μισθούς, αξιοπρεπείς συντάξεις» και «μια εξωτερική πολιτική που επιστρέφει στην παράδοση της ύφεσης αντί να βασίζεται όλο και περισσότερο σε στρατιωτικές επεμβάσεις».

### Οικονομία

Ως οικονομική λογική, θεωρείται μία ισχυρή και καινοτόμα οικονομία, ενώ τονίζονται ως αρνητικά της σημερινής Γερμανίας, η επιδείνωση των δημόσιων υποδομών, της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και των ρυθμιστικών συνθηκών. Το κόμμα τίθεται κατά των κυρώσεων προς την Ρωσία και των πολιτικών για το κλίμα, καθώς θεωρεί τα παραπάνω πιθανές απειλές για τις βιομηχανίες και τις θέσεις εργασίας, ενώ τίθεται κατά της εταιρικής επιρροής και των μονοπωλίων, που θεωρεί συμβάλλουν στον τρέχοντα πληθωρισμό. Αποδέχεται αντίθετα τον θεμιτό ανταγωνισμό, ενώ τίθεται υπέρ της στήριξης σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και της μείωσης της ισχύος στην αγορά των κυρίαρχων εταιρειών. Απαιτεί επενδύσεις στην εκπαίδευση, τις υποδομές και τις αρμόδιες διοικήσεις για την πρόληψη της οικονομικής παρακμής. Θεωρεί επίσης απαραίτητες τις μελλοντικές τεχνολογίες που κατασκευάζονται στη Γερμανία, καθώς και υπεύθυνες πολιτικές για το κλίμα (παρόλο που αντιτίθεται στην σημερινή πράσινη πολιτική όπως διαμορφώνεται από τα αντίστοιχα κόμματα).

Αναλύσεις παρουσιάζουν το BSW υποστηρικτικό προς τον οικονομικό παρεμβατισμό και τα ευρύτερα κοινωνικά οφέλη, τα οποία επιθυμεί να χρηματοδοτηθούν από τους πλούσιους. Η Βάγκεκνεχτ δημοσίευσε ένα μανιφέστο πέντε σελίδων που επικεντρωνόταν σε ζητήματα όπως η φθορά των γεφυρών και των δρόμων, η κακή λήψη κινητών τηλεφώνων, το αργό διαδίκτυο και οι καταπονημένες διοικήσεις. Παρά την κριτική κατά των Πρασίνων και της πράσινης πολιτικής τους, το μανιφέστο απηχούσε τη βιομηχανική στρατηγική που είχε παρουσιάσει ο ηγέτης τους Ρόμπερτ Χάμπεκ, δίνοντας έμφαση στην καινοτομία και τη δέσμευση του BSW για κοινωνική δικαιοσύνη, πρόοδο και οικονομική ανάπτυξη. Η Βάγκεκνεχτ απέρριψε τους επικριτές της που την κατηγορούσαν ότι ήθελε να μετατρέψει την οικονομία σε αυτήν της Ανατολικής Γερμανίας, και αντ' αυτού δήλωσε ότι είναι υπέρμαχη μιας δίκαιης οικονομίας της αγοράς και ισχυρών κοινωνικών πολιτικών. Ορισμένοι οικονομολόγοι αμφισβήτησαν αυτά τα σχέδια, επικαλούμενοι μια αντιληπτή αντίφαση σχετικά με το πώς τέτοιες πολιτικές μπορούν να λειτουργήσουν μαζί ή να συνυπάρχουν. Επιπλέον, ο συνδυασμός των σοσιαλιστικών οικονομικών πολιτικών του BSW με τις πιο συντηρητικές για κοινωνικο-πολιτιστικά ζητήματα προσέλκυσε τόσο την υποστήριξη όσο και τον σκεπτικισμό.

### Κοινωνικο-πολιτιστικά θέματα και Αριστερά

Το κόμμα πέρα από αριστερό, περιγράφεται πολλές φορές ως πιο κοντά στη δεξιά -και μάλιστα στην ριζοσπαστική και εθνικά συντηρητική μορφή της- σε κοινωνικά/πολιτιστικά ζητήματα, όπως η μετανάστευση, ο πολιτισμός ή η ταυτότητα των φύλων. Αυτός ο συνδυασμός θέσεων συγκρίνεται από ορισμένους με εκείνους του Σοσιαλιστικού Κόμματος στην Ολλανδία και του Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΕ) στην Ελλάδα. Η Σάρα Βάγκνερ, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στις πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ, η οποία έχει μελετήσει την πολιτική άνοδο της Βάγκενκνεχτ, σχολίασε: «*Δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς πόσοι άνθρωποι ευθυγραμμίζονται με τις αριστερές-συντηρητικές αξίες. Αλλά αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι πρόκετιαι για σημαντική ομάδα ατόμων. Δεν έχουμε ξαναδεί αυτόν τον συνδυασμό σε κόμμα στη Γερμανία*».

Σε ζητήματα μετανάστευσης, οι αναλυτές και τα μέσα προβάλλουν τον σύνδεσμο είτε ως κατά της μετανάστευσης είτε ως υπέρμαχο αυστηροποίησης των μέτρων. Ο ίδιος ο σύνδεσμος μέσω της σελίδας του, αναφορικά με την μετανάστευση και την πολιτιστική πολυμορφία, αναγνωρίζει τα πιθανά οφέλη που ίσως να δημιουργούνται, εφόσον η μετανάστευση παραμένει διαχειρίσιμη και προωθεί ενεργά την επιτυχή ένταξη. Υπογραμμίζεται επίσης η ανάγκη για δίκαιες παγκόσμιες οικονομικές σχέσεις και πολιτικές για την αντιμετώπιση της φτώχειας παγκοσμίως, αντί να χρησιμοποιείται αποκλειστικά η μετανάστευση για την επίλυση του ζητήματος. Σε περιστατικό όπου μετανάστες εξαπέλυαν μαζικά σεξουαλικές επιθέσεις σε Γερμανίδες το 2015, η Βάγκεκνεχτ είχε δηλώσει ότι «*όποιος κάνει κατάχρηση του δικαιώματός του στη φιλοξενία, χάνει το δικαίωμά του στη φιλοξενία*», δήλωση που επικρίθηκε σχεδόν ομόφωνα από τους συναδέλφους της στο τότε κόμμα της, αλλά έλαβε επαίνους από ορισμένους στο AfD.

Η Βάγκεκνεχτ έχει απορρίψει την αριστερά ως ταμπέλα, με το σκεπτικό ότι ο όρος θεωρείται πλέον κάτι το ελιτίστικο, δηλώνοντας ότι «πολλοί άνθρωποι σήμερα τους συνδέουν με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο» και ότι το BSW θα απευθυνόταν σε ένα «ευρύ φάσμα πιθανών ψηφοφόρων». Θεωρεί ότι το Die Linke είχε μετατραπεί σε μία μίξη αριστεράς και φιλελευθερισμού και κατηγορεί αυτό που αποκαλεί ως σημερινό «αριστερό τρόπο ζωής». Κατηγορεί επίσης τους προοδευτικούς στην Die Linke και με καυστικό ύφος ότι είναι «υπερβολικά επικεντρωμένοι στη διατροφή, τις αντωνυμίες περί φύλων (gender pronounces) και την αντίληψη του ρατσισμού», σε αντίθεση με σημαντικά ζητήματα όπως η «φτώχεια και ένα συνεχώς αυξανόμενο χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών».

### Κοινωνική πολιτική

Σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζονται από την ιστοσελίδα του κόμματος, αυτός αντιμάχεται την αυξανόμενη κοινωνική ανισότητα στη Γερμανία, όπου τα άτομα του εργατικού χώρου, αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα, παρά τις θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης. Επικρίνει τη συγκέντρωση του πλούτου, την έλλειψη κοινωνικής ασφάλισης και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι άνεργοι και οι συνταξιούχοι. Η προτεινόμενη λύση είναι να αποκατασταθεί η κοινωνική συνοχή και να δοθεί προτεραιότητα στο κοινό καλό. Αυτό περιλαμβάνει την προώθηση μιας κοινωνίας δίκαιων επιδόσεων με ίσες ευκαιρίες και κοινωνική ασφάλιση, την ενίσχυση των συλλογικών ταμείων και την άμεση πρόληψη των ιδιωτικοποιήσεων των υπηρεσιών. Υποστηρίζεται ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα για να διασφαλιστεί ότι όλοι πληρώνουν το μερίδιό που τους αναλογεί, ενώ τονίζεται ότι η προσωπική ευημερία πρέπει να βασίζεται στην ατομική προσπάθεια και όχι στην κοινωνική τάξη και ότι κάθε νέος πρέπει να καλλιεργεί τα ταλέντα του.

### Εξωτερική πολιτική

Η στάση εξωτερικής πολιτικής για το κόμμα0, έχει τις ρίζες της στις παραδόσεις ηγετών όπως ο Βίλλυ Μπραντ και ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, τονίζοντας την δέσμευση για ειρηνική επίλυση συγκρούσεων και διεθνή συνεργασία. Απορρίπτει τη χρήση στρατιωτικής βίας και υποστηρίζει τον αφοπλισμό, ιδίως στο πλαίσιο των πυρηνικών όπλων. Αντιτίθεται στη στρατιωτική εμπλοκή σε διεθνείς συγκρούσεις και αμφισβητεί τον ρόλο των στρατιωτικών συμμαχιών της χώρας, ζητώντας μια πραγματικά αμυντική συμμαχία με επίκεντρο τις αρχές του ΟΗΕ και την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων. Τονίζει επίσης την ανάγκη για μια σταθερή αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη που θα περιλαμβάνει και την Ρωσία και θα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα από αυτά των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο απώτερος στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη Ευρώπη, εθνικά κυρίαρχων δημοκρατιών σε έναν πολυπολικό κόσμο, αποφεύγοντας μια νέα αντιπαράθεση τύπου Ψυχρού Πολέμου μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

'Οσον αφορά τα επίκαιρα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής επί ίδρυσης του, τo BSW επικρίνει την αποστολή όπλων στην Ουκρανία και τους υποστηρικτές της στον Ρωσο-Ουκρανικό Πόλεμο και κατηγορεί το ΝΑΤΟ για την κλιμάκωση της σύγκρουσης, ενώ εν μέσω του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς το 2023, η Βάγκενκνεχτ περιγράφει τη Λωρίδα της Γάζας ως «υπαίθρια φυλακή».

### Ελευθερία και δημοκρατία

Το κόμμα, δεσμεύεται να ενισχύσει την δημοκρατία με την προώθηση της λήψης αποφάσεων άμεσα από τον λαό, την επέκταση της συμμετοχής και τη διασφάλιση της προσωπικής ελευθερίας. Απορρίπτει τον ακροδεξιό εξτρεμισμό, τον ρατσισμό και τη βία ενώ επικρίνει την κουλτούρα ακύρωσης, τις πιέσεις συμμόρφωσης και τον περιορισμό της διαφορετικότητας απόψεων. Το κόμμα αντιτίθεται επίσης στον πολιτικό αυταρχισμό και την ολοκληρωμένη παρακολούθηση από εταιρείες, μυστικές υπηρεσίες και κυβερνήσεις.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
2. ↑  deutschlandfunk.de. «Wagenknecht-Partei: Chancen, Inhalte und Folgen». *Deutschlandfunk* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
3. ↑  Chazan, Guy (2023-10-23). «New leftist anti-immigration party to challenge Germany’s far right». *Financial Times*.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
4. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
5. ↑  Schuetze, Christopher F. (2023-10-23). «Leftist Upstart Threatens to Shake Up German Politics» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-25.
6. ↑  «New left-wing German party could draw votes from far-right AfD». *euronews* (στα Αγγλικά). 23 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
7. ↑  mdr.de. «Linke nach Wagenknecht-Austritt: Experte rechnet mit Mitglieder-Verlust im Osten | MDR.DE». *www.mdr.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
8. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
9. ↑  «New German Far-Left Party Aims to Challenge Scholz’s Coalition» (στα αγγλικά). *Bloomberg.com*. 2023-10-23.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-25.
10. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
11. ↑  «Historiker über Wagenknecht: „Putinsche Stimme in Deutschland"». *www.fr.de* (στα Γερμανικά). 18 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2023.
12. ↑  «Germany's far-left star quits post-Communists to found populist party» (στα αγγλικά). *Reuters*. 2023-10-23.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-25.
13. ↑  Schuetze, Christopher F. (2023-10-23). «Leftist Upstart Threatens to Shake Up German Politics» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-25.
14. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
15. ↑  Georgi, Oliver (2023-10-23). «Was Sahra Wagenknecht mit der Partei-Gründung riskiert» (στα γερμανικά). *FAZ.NET*. ISSN 0174-4909.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
16. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
17. ↑  Georgi, Oliver (2023-10-23). «Was Sahra Wagenknecht mit der Partei-Gründung riskiert» (στα γερμανικά). *FAZ.NET*. ISSN 0174-4909.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
18. ↑  Lill, Tobias (8 Αυγούστου 2023). «Sahra Wagenknecht auf dem Weg zur eigenen Partei: Besser Populisten als Rechtsextreme». *www.abendzeitung-muenchen.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
19. ↑  WAHLKREISPROGNOSE (14 Αυγούστου 2023). «Brandenburg: AfD eilt voraus – CDU bricht ein – Plus für Rot, Grün und Orange - Wahlkreisprognose.de». *www.wahlkreisprognose.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
20. ↑  «Sonntagsfrage zur Landtagswahl Thüringen». *Wahlrecht.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
21. ↑  «Register-Eintrag enthüllt Namen: Wagenknecht-Partei könnte „BSW" heißen». *www.fr.de* (στα Γερμανικά). 7 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
22. ↑  Lehmann, Timo (2023-10-07). «(S+) Sahra Wagenknecht: Vereinsgründung - kommt jetzt die eigene Partei?» (στα γερμανικά). *Der Spiegel*. ISSN 2195-1349.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
23. ↑  Junginger, Bernhard. «Die Linke liegt am Boden: Erster Schritt für Wagenknecht-Partei». *Augsburger Allgemeine* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
24. ↑  Wyputta, Andreas (2023-10-19). «Sahra Wagenknechts eigene Partei: Gespalten an Rhein und Ruhr» (στα γερμανικά). *Die Tageszeitung: taz*. ISSN 0931-9085.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
25. ↑  «FAQ: Was bedeuten Wagenknechts Pläne für die Politik?». *tagesschau.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
26. ↑  mdr.de. «Wagenknecht will neue Partei gründen und tritt aus der Linken aus | MDR.DE». *www.mdr.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2023.
27. ↑  «Linken-Politikerin bestätigt Pläne: Wagenknecht will mit neuer Partei politische Leerstelle füllen» (στα γερμανικά). *Der Tagesspiegel Online*. ISSN 1865-2263.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
28. ↑  «Sahra-Wagenknecht-Partei: Linken-Chef droht Mitgliedern mit Ausschluss» (στα γερμανικά). *Der Spiegel*. 2023-10-22. ISSN 2195-1349.. Ανακτήθηκε στις 2023-10-26.
29. ↑  «Topics». *Bündnis Sahra Wagenknecht*.
30. ↑  «Stimmen zur neuen Wagenknecht-Partei». *www.merkur.de* (στα Γερμανικά). 24 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
31. ↑  deutschlandfunk.de. «Wagenknecht-Partei: Chancen, Inhalte und Folgen». *Deutschlandfunk* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
32. ↑  Herrmann, Boris· Slavik, Angelika (25 Οκτωβρίου 2023). «Sahra Wagenknecht im Interview über neue BSW-Partei: „Natürlich nicht rechts"». *Süddeutsche.de* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
33. ↑  «Economic Reason». *Bündnis Sahra Wagenknecht*.
34. ↑  «„Bündnis Sahra Wagenknecht": Etwas stimmt nicht an der Wagenknecht-Rechnung - WELT». *DIE WELT* (στα Γερμανικά). 27 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
35. ↑  Zylm, Wojciech (28 Οκτωβρίου 2023). «Sahra Wagenknecht's New Alliance: A Mixed Bag of Promises and Controversies». *BNN Breaking* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
36. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
37. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
38. 1 2  «Freedom». *Bündnis Sahra Wagenknecht*.
39. ↑  «Linke und Flüchtlinge: Ärger um Sahra Wagenknecht» (στα γερμανικά). *Der Tagesspiegel Online*. ISSN 1865-2263.. Ανακτήθηκε στις 2023-11-02.
40. ↑  «Warum Sahra Wagenknecht ihre neue Partei nicht links nennen will» (στα γερμανικά). *FAZ.NET*. 2023-10-27. ISSN 0174-4909.. Ανακτήθηκε στις 2023-11-02.
41. ↑  «Germany's new far-left party could challenge far-right AfD – DW – 10/23/2023». *dw.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
42. ↑  Schuetze, Christopher F. (2023-10-23). «Leftist Upstart Threatens to Shake Up German Politics» (στα αγγλικά). *The New York Times*. ISSN 0362-4331.. Ανακτήθηκε στις 2023-11-02.
43. ↑  «Social Justice». *Bündnis Sahra Wagenknecht*.
44. ↑  «Peace». *Bündnis Sahra Wagenknecht*.
45. ↑  deutschlandfunk.de. «Wagenknecht-Partei: Chancen, Inhalte und Folgen». *Deutschlandfunk* (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.
46. ↑  «German Linke rebel walks out to form new left-wing populist party». *The Irish Times* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2023.

---

1. ↑  Σε κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα, το κόμμα τοποθετείται ξεκάθαρα στην **αριστερά** του πολιτικού φάσματος. Σε ζητήματα καθαρά κοινωνικής και πολιτισμικής φύσεως, το κόμμα διαθέτει εθνολαϊκή και συντηρητική προσέγγιση και τοποθετείται στην **δεξιά** του πολιτικού φάσματος.
2. ↑  Αν και όλες οι πηγές τονίζουν την συντηρητική και παραδοσιακή δεξιά στάση του σχηματισμού σε ζητήματα πουαφορούν την κοινωνία και τον πολιτισμό, η βασική τοποθέτησή του είναι η αριστερά, και συνήθως περιγράφεται ως ένας αριστερός σχηματισμός, προερχόμενος μάλιστα από την πιο αριστερή πτέρυγα του Die Linke. Η Βαγκενέχτ μάλιστα αυτοχαρακτηριζόταν ως κομμουνίστρια για να διαφοροποιηθεί από τα υπόλοιπα μέλη του κόμματος και όσους θεωρει σοσιαλδημοκράτες. Για τους παραπάνω λόγους ορισμένα μέσα και αναλυτές αποκαλούν την ίδια και τον σχηματισμό της και ως **ακροαριστερά**
3. ↑  προφέρεται Μπε Ες Βε, ακρωνύμιο του Büdnis Sara Wagenknecht που μεταφράζεται ως "Συμμαχία της Ζάρα Βάγκενκνεχτ"