Το **Νέβαν** (αγγλικά: Navan‎, προφορά: /ˈnævən/, Ιρλανδικά: an Uaimh) είναι η πρωτεύουσα της κομητείας Μιθ στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Το 2016 η πόλη και τα προάστια της είχαν πληθυσμό 31.689 κατοίκων, όντας η 5η μεγαλύτερη πόλη και ο 10ος μεγαλύτερος αστικός οικισμός στην Ιρλανδία. Το Νέβαν βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού Μπόιν και η συμβολή των ποταμών Μπλακγουότερ και Μπόιν βρίσκεται στην πόλη.

Ιστορία και ονομασία
--------------------

Το Νέβαν είναι πόλη που ιδρύθηκε από Νορμανδούς: Ο Χιού ντε Λέισι, στον οποίο παραχωρήθηκε το αξίωμα του Λόρδου του Μιθ το 1172, απένειμε την Βαρονεία του Νέβαν σε έναν από τους ιππότες του, τον Τζόσελιν ντε Ανγκούλο, ο οποίος κατασκεύασε ένα φρούριο στο οποίο αναπτύχθηκε η πόλη.

Το Νέβαν είναι μια από τις λίγες πόλεις του κόσμου που το όνομά της αποτελεί παλίνδρομο, διαβάζεται δηλαδή και από τις δύο κατευθύνσεις. Παραλλαγές της λέξης *Navan* χρησιμοποιούνται από τη Νορμανδική εποχή. Θεωρείται πως προέρχεται από την ιρλανδική φράση *an Uamhain* που σημαίνει «σπήλαιο/υπόγειος»,παραλλαγή της οποίας είναι η συνηθισμένη Ιρλανδική ονομασία *an Uaimh*. Το 1922, όταν ιδρύθηκε το Ελεύθερο Ιρλανδικό Κράτος, το *an Uaimh* υιοθετήθηκε ως το μοναδικό επίσημο όνομα της πόλης. Ωστόσο απέτυχε να γίνει δημοφιλές στα Αγγλικά και έτσι το 1971 η ονομασία της πόλης έγινε και πάλι *Νέβαν* στα αγγλικά.

Οικονομία
---------

Το Ορυχείο Τάρα, το μεγαλύτερο ορυχείο μολύβδου και ψευδάργυρου βρίσκεται στο Νέβαν. Η πόλη ήταν παραδοσιακά γνωστή για τα χαλιά της (η εταιρεία Navan Carpets έκλεισε το 2003) και για την ακμάζουσα βιομηχανία επίπλων (Beechmount Home Park). Και οι δύο έχουν πλέον συρρικνωθεί ή έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, ως αποτέλεσμα της μετακίνησης των βιομηχανιών σε φθηνότερες τοποθεσίες όπως η Ανατολική Ευρώπη. Παρ' όλα αυτά το Νέβαν επεκτάθηκε μαζί με την Ιρλανδική Οικονομία και έγινε μια τεράστια πόλη κοιτώνας λόγω της εγγύτητας με το Δουβλίνο. Μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση και την κατάρρευση της Ιρλανδικής οικονομίας το 2008, το Νέβαν συρρικνώθηκε και πάλι. Η απασχόληση στην εξορυκτική βιομηχανία παρέμεινε σταθερή, ωστόσο οι τριτογενείς υπηρεσίες που εξαρτώνται από την κατανάλωση των κατοίκων υπέφεραν.

Ο σιδηρόδρομος των ορυχείων Τάρα στο Ναβάν.

Μεταφορές
---------

### Σιδηρόδρομος

Η πόλη διαθέτει αποκλειστικά μια εμπορευματική σιδηροδρομική γραμμή, η οποία περνά από τον πρώην σιδηροδρομικό σταθμό του Νέβαν. Το Νέβαν ήταν σιδηροδρομικό σταυροδρόμι, με την γραμμή GNR(I) από τη Ντρόεντε στο Όλντκασλ και τη γραμμή MGWR από το Κίνγκσκορτ στο Κλονσίλα (στη γραμμή από το Δουβλίνο στο Σλάιγκο) περνούν από την πόλη και συνδέονται στον Σιδηροδρομικό Κόμβο του Νέβαν.

Η γραμμή GNR(I) από το Νέβαν στο Όλντκασλ και η γραμμή MGWR από το Κλονσίλα στο Νέβαν έκλεισαν το 1963, αφήνοντας τις γραμμές από τη Ντρόεντε στο Κίνγκσκορτ ανεκμετάλλευτες. Διακλάδωση από τα Ορυχεία Τάρα από το Νέβαν στο Όλντκασλ αποκαταστάθηκε το 1977.

Από το 2005 η σιδηροδρομική γραμμή χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τους Ιρλανδικούς Σιδηροδρόμους (Iarnród Éireann) για τη μεταφορά εμπορευμάτων από το ορυχείο μολύβδου και ψευδαργύρου στο λιμάνι του Δουβλίνου. Η γραμμή από το Κίνγκσκορτ χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά γύψου μέχρι σχετικά πρόσφατα, αλλά πλέον δεν χρησιμοποιείται.

Έγινε τοπική εκστρατεία για την επαναλειτουργία της γραμμής από το Κλονσίλα στο Νέβαν, ως προαστιακού σιδηροδρόμου του Δουβλίνου, αρχικά μέσω της υπάρχουσας γραμμής της Ντρόεντε και στη συνέχεια με τη χάραξη απευθείας γραμμής από το Δουβλίνο μέσω Ντανμπόιν. Το σχέδιο Transport 21 προβλέπει την επανεκκίνηση των δρομολογίων της Κλονσίλα σε δύο στάδια, αρχικά με το σύστημα στάθμευσης και επιβίβασης στον αυτοκινητόδρομο M3 στο Πέις το 2009 και αργότερα με επέκταση στο Νέβαν μέχρι το 2015. Το πρώτο στάδιο του προγράμματος μέχρι το Πέις της Κομητείας Μιθ ολοκληρώθηκε το 2010 και η ημερήσια προαστιακή σύνδεση στο Σταθμό του Δουβλίνου ξεκίνησε στις 2 Σεπτεμβρίου 2010. Το δεύτερο στάδιο της σιδηροδρομικής σύνδεσης με το Νέβαν αναβλήθηκε επ' αόριστον λόγω των περικοπών στον κρατικό προϋπολογισμό τον Ιούλιο του 2010.

### Οδικές μεταφορές

Το Νέβαν εξυπηρετείται από πολλά δρομολόγια λεωφορείων. Ωστόσο η πόλη δεν διαθέτει ακόμη κεντρικό σταθμό λεωφορείων και υπάρχουν τέσσερις ξεχωριστές στάσεις στην πόλη, που η καθεμιά εξυπηρετεί ξεχωριστά δρομολόγια. Τα περισσότερα δρομολόγια γίνοται από την εταιρεία Bus Éireann. Το πιο συχνό δρομολόγιο είναι το 109 προς το Δουβλίνο.

Η εταιρεία Sillan εξυπηρετεί επίσης την πόλη. Η Royal Breffni Tours πραγματοποιεί δρομολόγια προς το Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Ντάνταλκ. Η Streamline Coaches πραγματοποιεί δρομολόγια προς το NUI Maynooth.

Εκπαίδευση
----------

Η Εκκλησία της Αγίας Μαίρης
Στο Νέβαν υπάρχει πληθώρα σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών θρησκευτικών και δημόσιων διαθρησκευτικών και μη θρησκευτικών σχολείων. Το Κλασικό Σχολείο Σεντ Πάτρικς είναι Ρωμαιοκαθολικό σχολείο αρρένων. Το Γυμνάσιο Λορέτο Σεντ Μάικλς στη Μονή Λορέτο και το Γυμνάσιο Σεντ Τζόζεφς στη Μονή Μέρσι είναι αμφότερα Ρωμαιοκαθολικά μοναστηριακά σχολεία θηλέων. Το Coláiste na Mí είναι σχολείο της Επιτροπής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στο Τζόνσταουν, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 2013. Το Κολλέγιο Μποφόρ είναι ένα μεγάλο δημόσιο διαθρησκευτικό επαγγελματικό σχολείο. Το Γυμνάσιο Abylity είναι μη θρησκευτικό σχολείο, το οποίο ανήκει στο σύλλογο γονέων του και έχει δίδακτρα.

Στο Νέβαν και τη γύρω περιοχή υπάρχει πληθώρα σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένου του Καθολικού Δημοτικού Σχολείου αρρένων Scoil Mhuire, το οποίο αρχικά διευθυνόταν από τους Αδελφούς ντε λα Σαλ. Ο Πιρς Μπρόσναν ήταν πρώην μαθητής τους στο St. Anne's Loreto, το οποίο βρίσκεται δίπλα από την Καθολική Εκκλησία της Αγίας Μαίρης και κοντά στο St. Joseph's Mercy. Ακόμη υπάρχουν τα δημοτικά σχολεία St. Paul's, St. Ultan's και St. Oliver's. Το Scoil Éanna είναι το μοναδικό γαελικό σχολείο της πόλης. Το μοναδικό γυμνάσιο της Εκκλησίας της Ιρλανδίας, το Σχολείο Πρέστον, έκλεισε τη δεκαετία του 1970. Πλέον εκεί είναι ο χώρος του εμπορικού κέντρου της πόλης. Υπάρχει δημοτικό σχολείο της Εκκλησίας γνωστό ως Flowerfield School, σε νέο χώρο στη Λεωφόρο Connolly. Αρχικά βρισκόταν στην περιοχή Φλάουερφιλντ, στην κύρια αρτηρία προς την Ντρόεντε, σε κτήριο που μετατράπηκε σε ιδιωτικά καταλύμματα. Υπάρχει ακόμη πολυθρησκευτικό δημοτικό σχολείο στην οδό Commons Road.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού| Έτος | Πληθ.   | ±%   |
| --- | --- | --- |
| 1813 | 3.802 | —     |
| 1821 | 3.500 | −7.9% |
| 1831 | 4.416 | +26.2% |
| 1841 | 5.628 | +27.4% |
| 1851 | 3.979 | −29.3% |
| 1861 | 3.865 | −2.9% |
| 1871 | 4.104 | +6.2% |
| 1881 | 3.873 | −5.6% |
| 1891 | 3.963 | +2.3% |
| 1901 | 3.839 | −3.1% |
| 1911 | 3.934 | +2.5% |
| 1926 | 3.652 | −7.2% |
| 1936 | 4.123 | +12.9% |
| 1946 | 4.102 | −0.5% |
| 1951 | 4.271 | +4.1% |
| 1956 | 4.813 | +12.7% |
| 1961 | 5.255 | +9.2% |
| 1966 | 5.907 | +12.4% |
| 1971 | 6.665 | +12.8% |
| 1981 | 11.136 | +67.1% |
| 1986 | 11.929 | +7.1% |
| 1991 | 11.706 | −1.9% |
| 1996 | 12.810 | +9.4% |
| 2002 | 19.417 | +51.6% |
| 2006 | 24.851 | +28.0% |
| 2011 | 28.559 | +14.9% |
| 2016 | 31.689 | +11.0% |

Άνθρωποι
--------

Ο Σερ Φράνσις Μποφόρ
Ο Πιρς Μπρόσναν στην Μπερλινάλε του 2014
Το Νέβαν είναι ο τόπος γέννησης του Πιρς Μπρόσναν, ο οποίος έπαιξε και τον ρόλο του *James Bond*. Η τηλεοπτική προσωπικότητα Έκτορ Ο Οχαγκάιν και οι κωμικοί Ντίλαν Μόραν, Τόμι Τίερναν και ο κωμικός συγγραφέας Άρθουρ Μάθιους κατάγονται επίσης από το Νέβαν.

Στους επώνυμους κατοίκους του Νέβαν περιλαμβάνεται ο Σερ Φράνσις Μποφόρ, γνωστός για την ανάπτυξη της ομώνυμης κλίμακας μέτρησης ανέμων. Ο χώρος που γεννήθηκε καταστράφηκε από το Δήμο τη δεκαετία του 1990 για την κατασκευή διασταύρωσης.

Ο παραγωγός μουσικής trance Τζον Ο'Κάλαχαν κατάγεται επίσης από την περιοχή.

Ο επιχειρηματίας Ίαν Κλαρκ, ο άνθρωπος πίσω από τη Freenet, τη Revver και τη SenseArray έχει καταγωγή από το Νέβαν. Η οικογένεια Κλαρκ κατέχει την The Sports Den.

Αθλητισμός
----------

Ιπποδρομίες στο Νέβαν (Σεπτέμβριος 2007)
Η Walterstown GFC ιδρύθηκε το 1902 στα προάστια του Νέβαν και κατέχει 5 τίτλους της Meath Senior Championships και 2 τίτλους της Leinster Senior Championships. Η ομάδα πλέον συλλέγει παίκτες, άνδρες και γυναίκες από όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Η Navan O'Mahonys GAA ιδρύθηκε το 1948 και κατέχει 17 τίτλους Meath Senior Football Championships.

Η Simonstown GFC και η Bective GFC είναι δύο ακόμη ομάδες με έδρα το Νέβαν.

Το Páirc Tailteann βρίσκεται στο Νέβαν και είναι έδρα ομάδων ποδοσφαίρου και κέρλινγκ.

Η Navan R.F.C. κέρδισε πάνω από 186 τρόπαια τη δεκαετία του 1960 και πλέον βρίσκεται στην 3η κατηγορία της All Ireland League (AIL).

Η Knockharley Cricket Club ιδρύθηκε το 1982 και είναι ο μοναδικός σύλλογος κρίκετ στην Κομητεία Μιθ που αγωνίζεται στην Leinster Cricket Union. Η πιο πρόσφατη επιτυχία του συλλόγου συνέβη το 2006, όταν η πρώτη ομάδα κέρδισε το Middle 2 Leinster Cup επικρατώντας της Mullingar στο Νορθ Κίλντεαρ.

Η Parkvilla Football Club ιδρύθηκε το 1966 και αγωνίζεται στην κατηγορία 1Β της Leinster Senior League. Έχουν ένα εξαιρετικά επιτυχημένο τμήμα παίδων/κορασίδων, το οποίο συνεχώς κέρδιζε τις καλύτερες θέσεις στο Σχολικό Πρωτάθλημα North Eastern Counties. Ο σύλλογος τιμήθηκε από το δημοτικό συμβούλιο του Νέβαν το 2006 για τη συμβολή του στον αθλητισμό της πόλης και η Parkvilla Belles (γυναικεία ομάδα) τιμήθηκε με τον ίδιο τρόπο το 2014, όταν έγινε η τελευταία ομάδα που έλαβε την τιμή αυτή πριν την διάλυση του δημοτικού συμβουλίου. Η έδρα τους είναι το Στάδιο Κλέρμοντ στην Commons Road, το οποίο μοιράζονται με την Navan Athletic Club.

Ιπποδρομίες, τόσο αγώνες National Hunt όσο και αγώνες Flat, λαμβάνουν χώρα στο τοπικό ιπποδρόμιο.

Αδελφοποίησεις
--------------

Το Νέβαν είναι αδελφοιποιημένο με τις ακόλουθες περιοχές:

* Μπόμπιο, Ιταλία
* Μπροκοστέλα, Ιταλία

Υπάρχει πρωτοβουλία αδελφοποίησης του Νέβαν με το Νέβαν στο Οντάριο του Καναδά, το οποίο έλαβε το όνομα του από τον Μάικλ Ο'Μίρα από το Νέβαν της Ιρλανδίας, ο οποίος έστησε εμπορικό σταθμό στον Καναδά την δεκαετία του 1840, που έγινε ταχυδρομικός σταθμός με την ονομασία Νέβαν. Το Νέβαν του Οντάριο είναι πλέον χωριό στα περίχωρα της Οττάβα με πληθυσμό περίπου 3.500 κατοίκων. Η *Πρωτοβουλία Navan2Navan Community* στήθηκε το 2012 για την σύσφιξη των δεσμών μεταξύ των δύο πόλεων.

Τέχνες
------

Στην οδό Railway στο Νέβαν βρίσκεται η έδρα της Γκαλερί Τέχνης Solstice, η οποία λειτουργεί από το Κομητειακό Συμβούλιο του Μιθ και στην οποία λαμβάνουν χώρα εκθέσεις ανά τακτά διαστήματα.

Το Meath Arts Group είναι πολύ ενεργό στην περιοχή.

Δημόσια τέχνη
-------------

**Sniomh** από την Μπέτι Νιούμαν Μαγκάιρ μπροστά από τον Πυροσβεστικό Σταθμό του Νέβαν. Πρόκειται για γλυπτό εμπνευσμένο από την κίνηση του νερού και τη συμβολή των ποταμών Μπόιν και Μπλάκγουοτερ.

**The Fifth Province** από τον Ρίτσαρντ Κινγκ στην παράκαμψη του Νέβαν. Το γλυπτό συμβολίζει τα ιδανικά της πολιτιστικής ενσωμάτωσης όλων των λαών της Ιρλανδίας και αποτελείται από τέσσερεις κλάδους και ένα όρθιο στέλεχος, συμβολίζοντας την άνθιση της ελπίδας και της ειρήνης.

**Ο Ταύρος**, σχέδιο του γλύπτη Κόλιν Γκρέχαν, είναι εξέχον κομμάτι δημόσιας τέχνης. Βρίσκεται στην πλατεία Αγοράς της πόλης και είναι άγαλμα ασβεστόλιθου βάρους 16 τόννων με παράσταση ενός ταύρου που συγκρατείται από δύο ανθρώπους, εικόνα που μνημονεύει την ιστορική αγορά ταύρων που λάμβανε χώρα στην περιοχή.

Το άγαλμα έγινε αντικείμενο διαμάχης σχετικά με το κόστος κατασκευής του, που υπολογίζεται στα 8,7 εκατομμύρια €, καθώς και την τοποθεσία του. Ο Πάντι Πράιλ από την περιοχή σημείωσε πως «Κάποιος που έρχεται από το Τίμονς Χίλ, μια από τις κύριες εισόδους της πόλης, θα μπαίνει στο Νέβαν έχοντας μπροστά του τα οπίσθια του ταύρου. Είναι το πιο τρελό πράγμα που έχει τοποθετηθεί διαχρονικά». Οι ενστάσεις κατά του αγάλματος καθυστέρησαν την ανέγερσή του για 8 χρόνια.

**Πάρκο Μπλάκγουοτερ**
Το Πάρκο Μπλάκγουοτερ βρίσκεται σε χώρο έκτασης 28 εκταρίων (66 στρεμμάτων) στο Άμπειλαντς του Νέβαν, μεταξύ του Windtown Road και του ποταμού Μπλάκγουοτερ. Το πάρκο διαθέτει ευρεία κλίμακα εγκαταστάσεων, όπως γήπεδο ράγκμπι, ποδοσφαίρου, καθώς και γαελικών αθλημάτων, ενώ επίσης υπάρχει παιδική χαρά. Το Κομητειακό Συμβούλιο του Μιθ έχει σκοπό να συνεχίσει να επενδύει στην ανάπτυξη περισσότερων εγκαταστάσεων στο πάρκο.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Navan-Results». *census.cso.ie*. Central Statistics Office of Ireland. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
2. 1 2 3  «Navan and An Uaimh». *www.navanhistory.ie*. Navan Historical Society. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
3. ↑  «Joyce, P W. Origin of the name Navan, in The Wonders of Ireland (1911)». *www.libraryireland.com*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
4. ↑  «S.I. No. 200/1971:Local Government (Change of Name of Urban District) Order, 1971». *www.irishstatutebook.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
5. ↑  «Tara zinc mine may continue production up to 2026» (στα αγγλικά). *RTE.ie*. 11-01-2017.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
6. ↑  «Navan Historical Society - Navan Carpets». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
7. ↑  Keogh, Ellaine (01-07-2003). «200 jobs to go as Navan Carpets closes» (στα αγγλικά). *The Irish Times*.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
8. ↑  Doordan, Dennis P. (1995). *Design History: An Anthology*. Cambridge & London: MIT Press. σελ. 265. ISBN 9780262540766.
9. ↑  «Meath Chronicle - Navan gains purple flag for nighttime economy» (στα αγγλικά). *Meath Chronicle*. 01-10-2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2015-11-01.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
10. ↑  «Navan Historical Society - Railway and Railway Stations». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
11. ↑  «Freight». *Irish Rail* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
12. ↑  «Transport 21 - Navan». *www.railusers.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
13. ↑  Kelly, Tom (02-07-2008). «Meath Chronicle - Transport 21 will provide radically improved transport infrastructure» (στα αγγλικά). *Meath Chronicle*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-17.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
14. ↑  «Navan to Dublin - Bus & Lift Sharing - GetThere.ie». *getthere.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
15. ↑  «Bus Timetables - Sillan Coach Hire». *sillan.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
16. ↑  «Royal Breffni Tours». *Royal Breffni Tours*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
17. ↑  «Streamline Coaches Luxury coach hire | Timetables». *www.streamlinecoaches.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
18. ↑  «School Details for all open Post Primary Schools in Ireland». *www.education.ie*. Department of Education and Science (Ireland). 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017. CS1 maint: Unfit url (link)
19. ↑  «Smith Duff appointed». *Drogheda Independent* (Independent Newspapers (Ireland)). 15-06-2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30-09-2007.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
20. ↑  Aoife, Valentine (23-08-2016). «Hector Ó hEochagáin: I'm fit, my family's fit, and my town is fit» (στα αγγλικά). *The Irish Times*.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
21. ↑  «Dylan Moran». *meath.ie* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
22. ↑  «Tommy Tiernan». *www.meath.ie*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2017.
23. ↑  Kelly, Tom (06-10-2007). «Meath Chronicle - Elegant century-old Castletown country residence» (στα αγγλικά). *Meath Chronicle*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-17.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
24. ↑  «John O'Callaghan». *Discogs* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
25. ↑  «Sportsden.ie - Ireland's Premier Outdoor Store». *sportsden.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
26. ↑  «Walterstown Gaelic Football Club – Walterstown GFC». *walterstown.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
27. ↑  «Walterstown – Baile an Bhaitearaigh». *meath.gaa.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
28. ↑  «Navan Historical Society - Navan O'Mahonys GAA». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
29. ↑  «Navan Historical Society - Simonstown Gaels GFC». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
30. ↑  «Bective – Beag Teach». *meath.gaa.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
31. ↑  «Pairc Tailteann - Meath Sports» (στα αγγλικά). *Meath Sports*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-17.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
32. ↑  «Navan Historical Society - Navan Rugby Club». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
33. ↑  «Navan Historical Society - Knockharley Cricket Club». *www.navanhistory.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
34. ↑  «Parkvilla FC - Home». *parkvillafc.leaguerepublic.com*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
35. ↑  Donohoe, John (19 Αυγούστου 2009). «Group visits Navan's twin town in Italy». *www.meathchronicle.ie*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
36. ↑  «Navan2Navan» (στα αγγλικά). *navan2navan*.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
37. ↑  «Solstice Arts Centre / Grafton Architects» (στα αγγλικά). *ArchDaily*.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
38. ↑  «Home | Meath Arts Group». *www.meathartsgroup.ie* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
39. ↑  «Navan Points of Pride» (PDF). *www.meath.ie*. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.
40. ↑  Daly, Susan. «Navan statue: a load of bull or taking the town by the horns?» (στα αγγλικά). *TheJournal.ie*.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
41. ↑  Finegan, Noelle (30-03-2011). «Meath Chronicle - After a decade of controversy, bull sculpture is now in place» (στα αγγλικά). *Meath Chronicle*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-17.. Ανακτήθηκε στις 2017-04-15.
42. ↑  «Navan Town Park». *www.meath.ie* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Νέβαν** |

* Κομητειακό Συμβούλιο Μιθ
* Meath Tourism Αρχειοθετήθηκε 2007-02-08 στο Wayback Machine. ιστοσελίδα του Κομητειακού Συμβουλίου του Μιθ
* Οδηγός εκδηλώσεων του Μιθ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 147456613
* GND: 1602119-8

 |

 |