Η **Pontiac Firebird** (Πόντιακ Φάιαρμπερντ) ήταν σπορ αυτοκίνητο που παρήχθη από την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία Pontiac, από τις 23 Φεβρουαρίου 1967 έως τις 30 Αυγούστου 2002. Θεωρείται τυπικός εκπρόσωπος της κατηγορίας των λεγόμενων «muscle cars». Συνολικά παρήχθησαν τέσσερις διαδοχικές γενιές του μοντέλου, με κάποιες επιπλέον αισθητικές και μηχανικές αναβαθμίσεις κατά τη διάρκεια της κάθε γενιάς.

Μάλιστα η ονομασία «Firebird» είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως από τον μητρικό όμιλο της General Motors για τα πρωτότυπα αυτοκίνητα (concept cars) **General Motors Firebird** στη δεκαετία του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Βασικά στοιχεία
---------------

Pontiac Trans Am WS6 Ram Air του 1998 - 2002.
Η Firebird εισήχθη την ίδια σεζόν (model year) του 1967 με τη δίδυμη Chevrolet Camaro, με την οποία μοιραζόταν την ίδια πλατφόρμα, γνωστή ως **F-body**, και συνήθως μοιραζόταν και τους ίδιους κινητήρες, εκτός από την πρώτη γενιά, η οποία έφερε αποκλειστικά κινητήρες της Pontiac. Η παραγωγή της Firebird ξεκίνησε μόλις 5 μήνες μετά την εισαγωγή της Camaro, που είχε γίνει στις 29 Σεπτεμβρίου 1966, ενώ ο κύκλος ζωής κάθε γενιάς συνέπιπτε πάντα χρονολογικά με την εκάστοτε αντίστοιχη γενιά της Camaro, με ταυτόχρονη διακοπή της παραγωγής και των δύο μοντέλων στα τέλη Αυγούστου του 2002 (στις 27 Αυγούστου η Camaro και στις 30 Αυγούστου η Firebird). Σε σύγκριση με την Camaro, ωστόσο, η Firebird είχε πάντα πληρέστερο εξοπλισμό και λίγο υψηλότερη τιμή πώλησης, αν και καμία έκδοσή της δεν υπήρξε ποτέ επίσημα αυτοκίνητο πολυτελείας. Η κορυφαία έκδοση της Pontiac Firebird ονομαζόταν **Firebird Trans Am** ή απλώς **Trans Am** και εισήχθη για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 1969.

Και τα δύο μοντέλα σχεδιάστηκαν από τον μητρικό όμιλο της General Motors με σκοπό να ανταγωνιστούν τη Ford Mustang, που είχε πρωτοκυκλοφορήσει τον Απρίλιο του 1964 και σήμερα βρίσκεται στην έκτη γενιά της. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, σημειώθηκε μια τεράστια πτώση της ζήτησης του κοινού για τις Firebird και Camaro, σε βαθμό που η ετήσια παραγωγή της Firebird έπεσε στα μόλις 35.000 αντίτυπα κατά μέσον όρο, και ως αποτέλεσμα η General Motors αποφάσισε το 2001 και ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2001 ότι θα αποσύρει τα δύο μοντέλα της πλατφόρμας F-Body, όπως και έγινε τον Αύγουστο του 2002. Ένας άλλος λόγος ήταν η εξαιρετικά μεγάλη ηλικία της πλατφόρμας F-Body εκείνη την εποχή, καθώς είχε παραμείνει αμετάβλητη από το 1966 και δεν θα μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στις επερχόμενες προδιαγραφές παθητικής ασφάλειας. Ιδίως μάλιστα η επαρκής προστασία από τυχόν πρόσκρουση στο πίσω μέρος (καθώς μάλιστα το ντεπόζιτο καυσίμων στην πλατφόρμα αυτή ήταν στο πίσω άκρο του αμαξώματος, έχοντας έτσι εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο έκρηξης και εκδήλωσης πυρκαγιάς μετά από οπίσθια πρόσκρουση) και στα πλάγια θα απαιτούσε τεράστιο κόστος ανακατασκευής και αναβάθμισης, ενώ και οι πωλήσεις είχαν πέσει πλέον τόσο χαμηλά που δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν το κόστος εξέλιξης μιας νέας πλατφόρμας.

Η νεότερη αναβίωση της Chevrolet Camaro, που έγινε με την παρουσίαση της πέμπτης γενιάς τον Απρίλιο του 2009, ως μοντέλο της σεζόν του 2010, πυροδότησε αρχικά έντονες φήμες για αναβίωση και της Pontiac Firebird, αλλά η οριστική διακοπή της Pontiac τον Δεκέμβριο του 2009 προς Ιανουάριο του 2010 ματαίωσε οριστικά κάθε πιθανότητα επιστροφής του μοντέλου.

Έτη παραγωγής των γενεών
------------------------

* Πρώτη γενιά: 1967 — 1969, ενώ η κορυφαία έκδοση Trans Am εισήχθη τον Μάρτιο του 1969.
* Δεύτερη γενιά: 1970 — 1981, με πολλές διαδοχικές αισθητικές ανανεώσεις.
* Τρίτη γενιά: 1982 — 1992, με διαδοχικές βελτιώσεις στο σαλόνι, προσθήκη αερόσακου οδηγού στον βασικό εξοπλισμό το καλοκαίρι του 1989 και αισθητική ανανέωση στο μπροστινό ρύγχος την άνοιξη του 1990.
* Τέταρτη γενιά: Νοέμβριος 1992 — Αύγουστος 2002. Κυκλοφόρησε για τη σεζόν του 1993 και το 90% των εξαρτημάτων της ήταν καινούρια, ενώ σε όλη τη διάρκεια παραγωγής της έφερε στάνταρ 2 μπροστινούς αερόσακους και Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS) στους 4 τροχούς. Επίσης, δέχτηκε έντονη ανανέωση στην εξωτερική αισθητική και στα επίπεδα εξοπλισμού από το καλοκαίρι του 1997, για τη σεζόν του 1998.

Διάσημες εμφανίσεις
-------------------

Η δεύτερη γενιά της Trans Am (παραγωγή: 1970 - 1981) πραγματοποίησε εντυπωσιακές εμφανίσεις στην ταινία *Smokey and the Bandit* (*Ο Ατσίδας και το Λαγωνικό*) του 1977 (όπου εμφανίστηκε ένα Trans Am Special Edition του 1977), στην ταινία *Hooper* του 1978 και στην ταινία *Smokey and the Bandit II* (*Ο ατσίδας, το λαγωνικό και η κουκλίτσα*) του 1980 (στην οποία εμφανίστηκε ένα Trans Am Turbo του 1980). Επίσης και η τρίτη γενιά της Trans Am (παραγωγή : 1982 - 1992) είχε ανάλογες εμφανίσεις στην ταινία *Smokey and the Bandit III* του 1983 και στην ταινία *Alphabet City* του 1984.

Pontiac Trans Am τρίτης γενιάς που χρησιμοποιήθηκε ως KITT στην τηλεοπτική σειρά *Ο Ιππότης της Ασφάλτου*, στα Universal Studios, σε φωτογραφία του 1993.
Το φουτουριστικό ταμπλό του KITT σε μια aftermarket μετατροπή μιας Pontiac Trans Am σε KITT.
Ωστόσο, η πιο γνωστή και εντυπωσιακή εμφάνιση του μοντέλου, ήταν στην εξαιρετικά δημοφιλή αμερικανική τηλεοπτική σειρά δράσης και επιστημονικής φαντασίας *Knight Rider* (ελληνικός τίτλος: *Ο Ιππότης της Ασφάλτου*) του 1982 - 1986. Ο πρωταγωνιστής της σειράς, KITT (Knight Industries Two Thousand), το υπερ-εξελιγμένο φουτουριστικό αυτοκίνητο με τεχνητή νοημοσύνη, ήταν μια σειρά αυτοκινήτων Pontiac Trans Am τρίτης γενιάς, με κινητήρα 5.0 λίτρων V8 (συνολικά 23 αυτοκίνητα σε όλη τη διάρκεια της σειράς, αν και τα περισσότερα ήταν μοντέλα του 1982), με λίγο διαφορετικό και μακρύτερο μπροστινό προφυλακτήρα, κόκκινο σκάνερ στο μπροστινό ρύγχος (το «βλέμμα» του KITT), φιμέ κάλυμμα στα πίσω φώτα, aftermarket ταμπλό με έναν εντυπωσιακό ψηφιακό πίνακα οργάνων και ένα τιμόνι που θύμιζε πηδάλιο αεροσκάφους.

Δείτε επίσης
------------

* Chevrolet Camaro
* Pontiac GTO

Αναφορές
--------

1. ↑  «The Pontiac Firebird Is An American Automobile 1968 Editorial Photography - Image of buick, built: 176333977». *www.dreamstime.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2022.
2. ↑  Florea, Ciprian (5 Φεβρουαρίου 2022). «The Story of the GM Firebird IV, the 1960s Autonomous Car With a Fridge and TV». *autoevolution* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2022.
3. ↑  Sessler, Peter C. (1992). Firebird Red Book – Pontiac Firebird from 1967. Osceola, Wisconsin: Motorbooks International. ISBN 0879385685.
4. ↑  Antonick, p. 21.
5. ↑  Staff of *Old Cars* (2010). *Camaro & Firebird – GM's Power Twins*. Krause Publications. ISBN 978-1440217524. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2017. [*νεκρός σύνδεσμος*]
6. ↑  Silke, Sharon (28 Απριλίου 2009). «GM killing its Pontiac brand, sources say». *USA Today*. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2010.
7. ↑  «Pontiac hits end of the road after 82 years». *Nbcnews.com*. 3 Δεκεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2014.
8. ↑  *Road & Track Special Series: Guide to the All-New 1993 Pontiac Firebird*. Hachette Magazines. 1992. σελίδες 2–3.

Βιβλιογραφία
------------

* Gunnel, John (2002). Standard Catalog of Firebird 1967–2002. Krause Publications. ISBN 978-0-87349-494-6.
* Tad Burness: American Car Spotter’s Guide 1966–1980. Motorbooks International, ISBN 0-87938-102-7.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Pontiac Firebird** |

* «Edmund's Pontiac Firebird History»
* Pontiac Firebird and Pontiac Trans Am at The Crittenden Automotive Library
* Trans-Am-country.com site
* Δοκιμή της Pontiac Firebird / Firebird Trans Am (4Τροχοί - Οκτώβριος 1993)