Οι **Μεσογειακοί αγώνες στίβου** υπήρξαν μια διεθνής αθλητική διοργάνωση μεταξύ των μεσογειακών χωρών, η οποία είχε προγραμματιστεί να γίνει για πρώτη φορά προπολεμικά, το 1935, από τον ΣΕΓΑΣ χωρίς να διεξαχθεί. Μεταπολεμικά διεξήχθη τρεις φορές (1947, 1948, 1949). Ξεκίνησε με πρωτοβουλία του ΣΕΓΑΣ αλλά μεταπολεμικά εκφυλίστηκε σε μια ελληνοτουρκική αθλητική συνάντηση με περιορισμένη συμμετοχή αθλητών από άλλες χώρες. Αποτελέσε τον πρόδρομο των πολυαθλητικών Μεσογειακών αγώνων που ξεκίνησαν επίσημα το 1951.

Η διοργάνωση
------------

Η πρώτη διοργάνωση Μεσογειακών αθλητικών αγώνων σχεδιάστηκε να διεξαχθεί προπολεμικά, με πρωτοβουλία του ΣΕΓΑΣ, από 28 ως 30 Ιουνίου 1935 στην Αθήνα, στο Παναθηναϊκό Στάδιο με συμμετοχή επτά κρατών: Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Τουρκία, Γιουγκοσλαβία, Αίγυπτος, Παλαιστίνη. Όμως, λόγοι οικονομικοί και πολιτικοί δεν επέτρεψαν την πραγματοποίησή τους.

Μεταπολεμικά οι πολιτικές και κοινωνικές μεταβολές στα βαλκανικά κράτη δεν επέτρεψαν αρχικά τη συνέχιση των Βαλκανικών Αγώνων. Έτσι ο ΣΕΓΑΣ προσπάθησε να καθιερώσει τους Μεσογειακούς αγώνες στίβου σε ετήσια βάση. Κάτι ανάλογο είχε συμβεί στο ποδόσφαιρο με τη διοργάνωση του Κυπέλλου Ανατολικής Μεσογείου. Όμως, οι αγώνες δεν κατάφεραν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον άλλων κρατών, εκτός της Ελλάδας και της Τουρκίας και μοιραία το 1949 διακόπηκαν. Στο μεταξύ είχαν αρχίσει συζητήσεις για μια μεγαλύτερης εμβέλειας μεσογειακή αθλητική διοργάνωση που οδήγησαν το 1951 στην καθιέρωση μιας μεσογειακής ολυμπιάδας για όλα τα αθλήματα ανά τετραετία, των Μεσογειακών Αγώνων.

Η μεταπολεμική διοργάνωση αποκλήθηκε "Αθλητικοί Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου" και η πρώτη διοργάνωση διεξήχθη στην Αθήνα, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, στις 28 Σεπτεμβρίου, 4 και 5 Οκτωβρίου 1947 με συμμετοχή τριών χωρών: Ελλάδας, Τουρκίας και Παλαιστίνης.

Οι Β΄ Αθλητικοί Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου ή απλά Μεσογειακοί αγώνες στίβου, όπως άρχισαν να αποκαλούνται διεξήχθησαν στην Κωνσταντινούπολη στις 6, 12 και 13 Ιουνίου 1948 με συμμετοχή αθλητών από τρεις χώρες: Ελλάδα, Τουρκία, Περσία.

Ακολούθησαν, το 1949, οι Γ΄ Μεσογειακοί αγώνες στίβου στην Κωνσταντινούπολη με συμμετοχή της Τουρκίας και της Ιταλίας αλλά χωρίς την Ελλάδα, η οποία δεν προσκλήθηκε, διότι είχαν διαταραχθεί οι αθλητικές σχέσεις των δύο χωρών έπειτα από επεισόδια που είχαν γίνει σε ποδοσφαρικό αγώνα για το Κύπελλο Ανατ. Μεσογείου.

Οι αγώνες περιλάμβαναν μόνο ανδρικά αγωνίσματα. Κάθε χώρα μετείχε με δύο αθλητές ανά αγώνισμα και μια ομάδα σκυταλοδρομίας και υπήρχε ομαδική βαθμολογία 6-5-4-3-2-1 για τους έξι πρώτους κάθε αγωνίσματος.

Χώρες που έχουν μετάσχει
------------------------

| α.α. | Χώρα | Έτη συμμετοχής |
| --- | --- | --- |
| 1 | Τουρκία ! Τουρκία | *1935*\*, 1947, 1948, 1949 |
| 2 |  Ελλάδα | *1935*\*, 1947, 1948 |
| 3 | Ιταλία ! Ιταλία | *1935*\*, 1949 |
| 4 |  Παλαιστίνη | *1935*\*, 1947 |
| 5 |  Γιουγκοσλαβία | *1935*\* |
| 6 | Γαλλία ! Γαλλία | *1935*\* |
| 7 |  Αίγυπτος | *1935*\* |
| 8 |  Περσία | 1948 |

\* Η διοργάνωση του 1935 δεν πραγματοποιήθηκε.

Οι Μεσογειακοί του 1935
-----------------------

Το 1935 ο ΣΕΓΑΣ προγραμμάτισε τη διοργάνωση Μεσογειακών αθλητικών αγώνων από 28 ως 30 Ιουνίου 1935 στην Αθήνα, στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Θα μετείχαν επτά κράτη: Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Τουρκία, Γιουγκοσλαβία, Αίγυπτος, Παλαιστίνη. Όμως, λόγοι οικονομικοί και πολιτικοί ανάγκασαν τον ΣΕΓΑΣ να αναβάλει την πραγματοποίησή τους για το φθινόπωρο και τελικά να τους ματαιώσει.

Α΄ Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου (1947)
-------------------------------------

Οι **"Α΄ Αθλητικοί Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου"** διεξήχθησαν στην Αθήνα, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου και το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Οκτωβρίου 1947. Το αγώνισμα της σφυροβολίας διεξήχθη την Πέμπτη 2 Οκτωβρίου στο γυμναστήριο του Πανελληνίου Γ.Σ. Συμμετείχαν μόνο τρεις χώρες: Ελλάδα (40 αθλητές), Τουρκία (28 αθλητές) και Παλαιστίνη (15 αθλητές). Ο ΣΕΓΑΣ είχε προσκαλέσει και άλλα κράτη της ανατολικής Μεσογείου και είχε λάβει θετικές απαντήσεις από την Αίγυπτο και τον Λίβανο, οι οποίες τελικά δεν μπόρεσαν να στείλουν αθλητές. Οι αγώνες περιλάμβαναν πλήρες πρόγραμμα 22 αγωνισμάτων ανδρών συμπεριλαμβανομένου και του μαραθωνίου, με συμμετοχή δύο αθλητών από κάθε χώρα ανά αγώνισμα και μιας ομάδας σκυταλοδρομίας. Μετείχαν όμως και άλλοι αθλητές εκτός συναγωνισμού. Στην ομαδική βαθμολογία (6-5-4-3-2-1 για τους έξι πρώτους) επικράτησε η Τουρκία.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Οι νικητές

| Αγωνίσματα | Νικητής | Επίδοση |
| --- | --- | --- |
|  100μ |  Γιεχούντα Γκαμπάι | 11.2 |
| 200μ |  Κεμάλ Αξούρ | 22.9 |
| 400μ |  Αντνάν | 51.7 |
| 800μ |  Αντνάν | 1.57.9 |
| 1.500μ |  Τζαχίτ Ονέλ | 4.04.0 |
| 5.000μ |  Τζαχίτ Ονέλ | 15.29.8 |
| 10.000μ |  Οσμάν Γκιοσκιούλ | 33.46.5 |
| Μαραθώνιος |  Σεφκή Κορού | 2:52.15.0 |
| 110μ εμπ. |  Ερντάλ | 15.9 |
| 400μ εμπ. |  Λάζαρος Πετροπουλάκης | 59.9 |
| 3.000μ στιπλ |  Τζαχίτ Ονέλ | 9.43.8 |
| Σκυταλ. 4Χ100μ | Τουρκία ! Τουρκία | 43.9 |
| Σκυταλ. 4Χ400μ | Τουρκία ! Τουρκία | 3.33.9 |
| Βαλκανική σκ. | Τουρκία ! Τουρκία | 3.33.0 |
| Μήκος |  Γιώργος Μαρινάκης | 6,86 |
| Ύψος |  Γιάννης Λάμπρου | 1,75 |
| Τριπλούν |  Ρουχή Σαριάλ | 14,37 |
| Επί κοντώ |  Θεοδόσιος Μπαλάφας | 3,70 |
| Σφαιροβολία |  Κώστας Γιαταγάνας | 14,68 |
| Δισκοβολία |  Νίκος Σύλλας | 45,03 |
| Ακοντισμός |  Ιωάννης Παππάς | 59,49 |
| Σφυροβολία |  Θωμάς Μπαλτζής | 43,74 |

 | Βαθμολογία

| Θέση | Χώρα | Νίκες1η-2η-3η | Βαθμοί |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** |  **Τουρκία**  | **14-8-7** | **197** |
| 2 |  Ελλάδα | 7-14-8 | 193 |
| 3 |  Παλαιστίνη | 1-0-7 | 69 |

 |

Β΄ Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου (1948)
-------------------------------------

Οι **Β΄ Αγώνες Ανατολικής Μεσογείου** ή **Μεσογειακοί Αθλητικοί αγώνες**, όπως αποκλήθηκαν, διεξήχθησαν στην Κωνσταντινούπολη, στο Στάδιο Ινονού, την Κυριακή 6 Ιουνίου και το Σαββατοκύριακο 12 και 13 Ιουνίου 1948. Συμμετείχαν αθλητές από τρεις χώρες: Ελλάδα (31 αθλητές), Τουρκία, Περσία. Όπως και το 1947, οι αγώνες περιλάμβαναν μόνο ανδρικά αγωνίσματα, 22 συνολικά, συμπεριλαμβανομένου και του μαραθωνίου, ο οποίος όμως ήταν εκτός ομαδικής βαθμολογίας. Από κάθε χώρα μετείχαν δύο αθλητές ανά αγώνισμα και μια ομάδα στις σκυταλοδρομίες. Στην ομαδική βαθμολογία (6-5-4-3-2-1 για τους έξι πρώτους) επικράτησε ξανά η Τουρκία.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Οι νικητές

| Αγωνίσματα | Νικητής | Επίδοση |
| --- | --- | --- |
|  100μ |  Κεμάλ Αξούρ | 10.9 |
| 200μ |  Στέφανος Πετράκης | 22.5 |
| 400μ |  Κεμάλ Χόρολου | 50.9 |
| 800μ |  Σεϊντή | 1.56.9 |
| 1.500μ |  Τζαχίτ Ονέλ | 4.11.2 |
| 5.000μ |  Τζαχίτ Ονέλ | 15.33.3 |
| 10.000μ |  Βασίλης Μαυραπόστολος | 32.38.1 |
| 110μ εμπ. |  Περικλής Ταμπακόπουλος | 15.8 |
| 400μ εμπ. |  Κεμάλ Χόρολου | 55.4 |
| 3.000μ στιπλ |  Τζαχίτ Ονέλ | 9.37.0 |
| Σκυταλ. 4Χ100μ |  Ελλάδα | 43.3 |
| Σκυταλ. 4Χ400μ | Τουρκία ! Τουρκία | 3.25.0 |
| Βαλκανική σκ. | Τουρκία ! Τουρκία | 3.22.5 |
| Μήκος |  Κύρος Μαρίνης | 7,05 |
| Ύψος |  Αλέξανδρος Παρόδος | 1,85 |
| Τριπλούν |  Ρουχή Σαριάλ | 14,45 |
| Επί κοντώ |  Θεοδόσιος Μπαλάφας | 3,70 |
| Σφαιροβολία |  Κώστας Γιαταγάνας | 14,17 |
| Δισκοβολία |  Νίκος Σύλλας | 44,67 |
| Ακοντισμός |  Χαλήλ Σαρμάν | 57,60 |
| Σφυροβολία |  Θωμάς Μπαλτζής | 43,34 |
|  | **Εκτός βαθμολογίας** |  |
| Μαραθώνιος |  Αλή Καραντουμάν | 2:59.25.4 |

 | Βαθμολογία

| Θέση | Χώρα | Νίκες1η-2η-3η\* | Βαθμοί |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** |  **Τουρκία**  | **13-12-6**  | **198**  |
| 2 |  Ελλάδα | 9-10-12 | 186 |
| 3 |  Περσία | 0-0-3 | 64 |

\* Στα μετάλλια συμπεριλήφθηκε και ο μαραθώνιος που ήταν εκτός βαθμολογίας.
 |

Γ΄ Μεσογειακοί Αθλητικοί Αγώνες (1949)
--------------------------------------

Οι **Γ΄ Μεσογειακοί αθλητικοί αγώνες** διεξήχθησαν στο Στάδιο Ισμέτ Ινονού, στην Κωνσταντινούπολη, στις 9, 10 και 11 Σεπτεμβρίου 1949 με συμμετοχή μόνο της Τουρκίας (με πλήρη ομάδα) και της Ιταλίας (5 αθλητές). Είχε προσκληθεί και η Γαλλία αλλά τελικά δεν προσήλθε. Η Ελλάδα δεν προσκλήθηκε από τους διοργανωτές, διότι είχαν διαταραχθεί οι αθλητικές σχέσεις των δύο χωρών έπειτα από επεισόδια που είχαν γίνει στο γήπεδο Λεωφόρου κατά τον ποδοσφαρικό αγώνα "Τουρκίας-Ιταλίας" για το Κύπελλο Αν. Μεσογείου λίγους μήνες νωρίτερα, τον Μάιο του 1949. Παρόλα αυτά οι αγώνες αυτοί διοργανώθηκαν με την προοπτική να μετάσχουν 9 κράτη, αφού είχαν προσκληθεί ακόμα οι χώρες: Γαλλία, Ισπανία, Αίγυπτος, Ισραήλ, Λίβανος και Συρία, οι οποίες δεν αποδέχθηκαν την πρόσκληση. Τελικά, ήταν πολύ υποβαθμισμένοι και σε αυτούς διεξήχθησαν μόνο 12 αγωνίσματα ανδρών.

### Οι νικητές

| Αγωνίσματα | Νικητής | Επίδοση |
| --- | --- | --- |
|  100μ |  Αντόνιο Σίντι | 11.4 |
| 200μ |  Αντόνιο Σίντι | 22.0 |
| 400μ |  Αντόνιο Σίντι | 50.5 |
| 800μ |  Φρακάσι | 1.58.6 |
| Μαραθώνιος |  Μουσταφά Καπλάν | 2:41.16.0 |
| 110μ εμπ. |  Μπατμάν | 15.3 |
| Μήκος |  Αντόνιο Σίντι | 6,90 |
| Ύψος |  Αλμπανέζε | 1,80 |
| Δισκοβολία |  Προφέτι | 42,14 |
| Σφαιροβολία |  Προφέτι | 14,29 |
| Ακοντισμός |  Χαλίλ Ζιραμάν | 61,31 |
| Σφυροβολία |  Ταντία | 53,535 |

### Κατάταξη

| Θέση | Χώρα | Νίκες |
| --- | --- | --- |
| **1** | **Ιταλία ! Ιταλία**  | **9**  |
| 2 | Τουρκία ! Τουρκία | 3 |

Πηγές
-----

* Εφημερίδα "Αθλητική Ηχώ", φύλλα των ετών 1947 ως 1949.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «εφ. "Αθλητική Ημέρα", Μάιος 1935». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2014.
2. ↑  εφ. "Αθλητική Ηχώ", φ. 22/9, 25 και 29/9/1947.
3. ↑  εφ. "Αθλητική Ηχώ", φ. 2/10, 5/10 και 6/10/1947.
4. ↑  Διεξήχθη στην κλασική διαδρομή: Μαραθώνας-Παναθηναϊκό Στάδιο. Συμμετείχαν 19 αθλητές: 2 Τούρκοι, 2 Έλληνες και 15 ακόμα εκτός συναγωνισμού, όλοι Έλληνες. Τερμάτισαν οι 9. Στη 2η θέση τερμάτισε ο Στέλιος Κυριακίδης με 2:56.15 και στην 3η ο Μουσταφά Καπλάν με 3:04.2. Ακολούθησαν άλλοι έξι Έλληνες, κατά σειρά: Χρ. Σάρρας (Εθνικός Γ.Σ.), Κουσίδης (ΑΕΚ), Γιαρίμογλου (ΑΕΚ), Δερβένης (Εθνικός Γ.Σ.), Κακαρίκος (Πανιώνιος), Μωυσιάδης (Εθνικός Γ.Σ.).
5. 1 2  Η βαλκανική σκυταλοδρομία 1500μ τεσσάρων αθλητών περιλάμβανε: 800x400x200x100μ.
6. ↑  Διεξήχθη την Πέμπτη 2 Οκτωβρίου στο γυμναστήριο του Πανελληνίου Γ.Σ.
7. ↑  Ο Θ. Μπαλτζής ήταν Έλληνας ομογενής από την Κωνσταντινούπολη.
8. ↑  εφ. "Αθλητική Ηχώ", φ. 3 και 5/6/1948.
9. ↑  εφ. "Αθλητική Ηχώ", φ. 7/6/1947.
10. ↑  εφ. "Ελευθερία", 15/6/1948.
11. ↑  Την ελληνική ομάδα αποτελούσαν οι: Ταμπακόπουλος, Βεντίκος, Ζαφείρης, Πετράκης.
12. ↑  Διεξήχθη στην ιδιαίτερα δύσκολη διαδρομή: Στάδιο Ινονού-Θεραπειά-Μπουγιούκντερε-Μπεάζ Μπαρκ και αντίστροφη διαδρομή προς το στάδιο. Ο αγώνας δεν υπολογίστηκε στην ομαδική βαθμολογία. Τερμάτισαν 5 αθλητές. Στη 2η θέση τερμάτισε ο Χασάν Γιλντιρίμ με 3:08.46.0 και στην 3η ο Χρήστος Βαρτζάκης με 3:13.24.2. Ακολούθησαν ο Οζνταμάρ και ο Κουσίδης.
13. ↑  εφ. "Αθλητική Ηχώ", 8/9 και 12/9/1949.