Η **Σοβιετική απογραφή του 1989**(ρωσικά: Всесоюзная перепись населения 1989‎, μεταγράφεται *Vsesoyuznaya perepis naselenya 1989* ή ακαδημαϊκά *Vsesojuznaja perepis' naselenja 1989*) η οποία διεξήχθη στις 12 με 19 Ιανουαρίου του ίδιου έτους, ήταν η τελευταία απογραφή που έλαβε χώραν στην ΕΣΣΔ. Στην απογραφή, ο πληθυσμός της ΕΣΣΔ ανερχόταν στα 286,730,819 άτομα. Το 1989, η Σοβιετική Ένωση ήταν η τρίτη πιο πολυπληθής χώρα του κόσμου, πάνω από τις Ηνωμένες Πολιτείες (οι οποίες είχαν 248,709,873 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή της 1ης Απριλίου του 1990), και είχε μικρότερο πληθυσμό μόνο από την Κίνα και την Ινδία.

Στατιστικά
----------

Το 1989, περίπου το ήμισυ του πληθυσμού της Σοβιετικής Ένωσης ζούσε στην Ρωσική ΣΟΣΔ, και περίπου το ένα έκτο (18%) στην Ουκρανία. Σχεδόν τα δύο τρίτα (περίπου το 65.7%) του πληθυσμού ζούσαν σε αστικές περιοχές, ενώ ο αγροτικός πληθυσμός είχε μειωθεί στο 34.3%. Με αυτό τον τρόπο, η σταδιακή αύξηση του αστικού πληθυσμού συνεχίστηκε. Στην απογραφή του 1959 ο αστικός πληθυσμός ανερχόταν στο 47.9%, ποσοστό το οποίο αυξήθηκε στο 56,3% στην απογραφή του 1970 και στο 62,3% στην απογραφή του 1979.

Στις δύο τελευταίες εθνικές απογραφές (που πραγματοποιήθηκαν το 1979 και 1989) έδειξαν ότι η χώρα είχε μια ετήσια αύξηση 2,5 εκατομμυρίων ανθρώπων, αν και υπήρχε μια μικρή μείωση από την περίοδο 1959-1970, όπου υπήρχε ετήσια αύξηση 3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Αυτή η μεταπολεμική αύξηση συνεισέφερε στην μερική δημογραφική ανάκαμψη της ΕΣΣΔ, μετά από την σημαντική απώλεια πληθυσμού που δέχτηκε η ΕΣΣΔ κατά τον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο (στο Ανατολικό Μέτωπο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου) και κατά τις Μεγάλες Εκκαθαρίσεις του Στάλιν από το 1936 έως το 1938. Στις προηγούμενες μεταπολεμικές απογραφές, υπήρχαν 208,826,650 κάτοικοι το 1959, 241,720,134 κάτοικοι το 1970 και 262,436,227 κάτοικοι το 1979.

Το 1990, η Σοβιετική Ένωση είχε μεγαλύτερο πληθυσμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά μαζί, έχοντας περίπου 40 εκατομμύρια περισσότερους κατοίκους από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης στα τέλη του 1991, ο συνολικός πληθυσμός των 15 πρώην Σοβιετικών δημοκρατιών παρέμεινε στάσιμος, περίπου στους 290 εκατομμύρια κατοίκους την περίοδο 1995-2000. 

Αυτή η σημαντική επιβράδυνση στην αύξηση του πληθυσμού μπορεί κατά ένα μέρος να οφείλεται στις αξιοσημείωτες κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές που είχαν ως αποτέλεσμα τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Η διάλυση είχε ως αποτέλεσμα την περαιτέρω πτώση της ήδη φθίνουσας γεννητικότητας (η οποία ήδη έδειχνε κάποια σημάδια μείωσης από τη Σοβιετική εποχή, ιδίως μεταξύ των ανθρώπων που ζούσαν στην Ευρωπαϊκή περιοχή της Σοβιετικής Ένωσης). Η επόμενη απογραφή προβλεπόταν ενδεχομένως για το 1999.

Κατάταξη των ΣΣΔ
----------------

| Κατάταξη | Σοβιετική Δημοκρατία | Πληθυσμός στην απογραφή του 1979 | Πληθυσμός στην απογραφή του 1989 | Αλλαγή (σε σχέση με την απογραφή του 1979) | Ποσοστιαία αλλαγή |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Russian SFSR **Ρωσική ΣΟΣΔ** | 137,551,000 | 147,400,537 | Αύξηση 9,849,537 | Αύξηση 7.2% |
| 2 | Ukrainian SSR **Ουκρανική ΣΣΔ** | 49,755,000 | 51,706,742 | Αύξηση 1,951,742 | Αύξηση 3.9% |
| 3 | Uzbek SSR **Ουζμπεκική ΣΣΔ** | 15,391,000 | 19,905,158 | Αύξηση 4,514,158 | Αύξηση 29.3% |
| 4 | Kazakh SSR **Καζακική ΣΣΔ** | 14,684,000 | 16,536,511 | Αύξηση 1,852,511 | Αύξηση 12.6% |
| 5 | Byelorussian SSR **Λευκορωσική ΣΣΔ** | 9,560,000 | 10,199,709 | Αύξηση 639,709 | Αύξηση 6.7% |
| 6 | Azerbaijan SSR **Αζερική ΣΣΔ** | 6,028,000 | 7,037,867 | Αύξηση 1,009,867 | Αύξηση 16.8% |
| 7 | Georgian SSR **Γεωργιανή ΣΣΔ** | 5,015,000 | 5,443,359 | Αύξηση 428,359 | Αύξηση 8.5% |
| 8 | Tajik SSR **Τατζικική ΣΣΔ** | 3,801,000 | 5,108,576 | Αύξηση 1,307,576 | Αύξηση 34.4% |
| 9 | Moldavian SSR **Μολδαβική ΣΣΔ** | 3,947,000 | 4,337,592 | Αύξηση 390,592 | Αύξηση 9.9% |
| 10 | Kirghiz SSR **Κιργιζική ΣΣΔ** | 3,529,000 | 4,290,442 | Αύξηση 761,442 | Αύξηση 21.6% |
| 11 | Lithuanian SSR **Λιθουανική ΣΣΔ** | 3,398,000 | 3,689,779 | Αύξηση 291,779 | Αύξηση 8.6% |
| 12 | Turkmen SSR **Τουρκμενική ΣΣΔ** | 2,759,000 | 3,533,925 | Αύξηση 774,925 | Αύξηση 28.1% |
| 13 | Armenian SSR **Αρμενική ΣΣΔ** | 3,031,000 | 3,287,677 | Αύξηση 256,677 | Αύξηση 8.5% |
| 14 | Latvian SSR **Λετονική ΣΣΔ** | 2,521,000 | 2,680,029 | Αύξηση 159,029 | Αύξηση 6.3% |
| 15 | Estonian SSR **Εσθονική ΣΣΔ** | 1,466,000 | 1,572,916 | Αύξηση 106,916 | Αύξηση 7.3% |
|  | Σοβιετική Ένωση **Σοβιετική Ένωση** | **262,436,000** | **286,730,819** | Αύξηση 24,294,819 | Αύξηση 9.3% |

Δείτε επίσης
------------

* Δημογραφία της Σοβιετικής Ένωσης
* Δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης
* Σοβιετική Απογραφή του 1937
* Σοβιετική Ένωση

Παραπομπές
----------

1. ↑  Αυτός είναι ο "ντε φάκτο" πληθυσμός (*nalichnoye naseleniye* – наличное население), ο "μόνιμος" πληθυσμός (*postoyannoye naseleniye* – постоянное население) ήταν 1 εκατομμύρια άτομα μικρότερος.
2. ↑  Encyclopædia Britannica Book of the Year 1991, Soviet Union, page 720.
3. ↑  United Nations: Demographic Yearbook, Historical supplement - Population by sex, residence, and intercensal rates of increase for total population, each census: 1948-1997, on the UN Statistics Division website (unstats.un.org Αρχειοθετήθηκε 2010-06-16 στο Wayback Machine.).
4. ↑  *Almanaque Mundial 1996*, Editorial América/Televisa, Μεξικό, 1995, pages 548-552 (*Demografía/Biometría* table).

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Barbara A. Anderson and Brian D. Silver, "Growth and diversity of the population of the Soviet Union", The Annals of the American Academy of Political and Social Science , Vol. 510, No. 1, 155-177, 1990.
* Ralph S. Clem, Ed. Research Guide to Russian and Soviet Censuses, Ithaca: Cornell University Press, 1986.
* John C. Dewdney, "Population change in the Soviet Union, 1979-1989," Geography, Vol. 75, Pt. 3, No. 328, July 1990, 273-277.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Ομοσπονδιακά Υποκείμενα της Ρωσίας, στην ιστοσελίδα www.statoids.com (περιλαμβάνεται και η δημογραφική εξέλιξη στον πληθυσμό στην Σοβιετική περίοδο).