***Ο Ατσίδας*** είναι ελληνική κωμική κινηματογραφική ταινία του 1962, σε παραγωγή Φίνος Φιλμς και σε σενάριο-σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη. Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 15 Ιανουαρίου 1962. Το σενάριο βασίστηκε σε θεατρικό έργο του Δημήτρη Ψαθά.

Πλοκή
-----

Η ταινία τοποθετείται στη Θεσσαλονίκη και αφηγείται την ιστορία των ερωτικών δραστηριοτήτων, δύο αδελφών, του Αλέκου (Ντίνος Ηλιόπουλος) και της Άννας Κουρούζου (Ζωή Λάσκαρη).

Ο Αλέκος αγαπά τη Βούλα Μαυροφρύδη (Μαίρη Βούλγαρη), την αδελφή του Γρηγόρη (Βαγγέλης Πρωτοπαππάς), αλλά δεν μπορεί να την παντρευτεί, επειδή πρώτα πρέπει να αποκαταστήσει την δική του αδελφή, την Άννα. Ωστόσο, έχει και η Άννα έναν κρυφό ερωτικό δεσμό τον Αντώνη Παπαπουλάκη (Στέφανος Στρατηγός), που αυτός αποφεύγει την παντρειά. Τα δύο αδέλφια, εν τούτοις, κρύβονται από τον πατέρα τους, Θεόδωρο Κουρούζο (Παντελής Ζερβός), ο οποίος θέλει να κανονίσει μόνος του τους γάμους τους, ώστε ο Αλέκος να πάρει μια κοπέλα που να έχει προίκα και η Άννα να πάρει έναν νέο που δεν ζητάει προίκα. Τα πράγματα, φυσικά, δεν πάνε όπως τα θέλει ο πατέρας. Ωστόσο, ο Γρηγόρης βρίσκει κάποια αποκαλυπτικά ερωτικά γράμματα που της είχε στείλει ο Αλέκος και του απαγορεύει, απειλώντας τον να τον σκοτώσει, να την ξανασυναντήσει, εκτός εάν δηλώσει πως την παντρεύεται. 

Στην προσπάθειά του το ζευγάρι να βρεθεί, ανακαλύπτει στο Πανόραμα ένα απόμερο μέρος, ένα μαγαζί που δουλεύει ως σερβιτόρος εκεί, ο Θρασύβουλας (Θανάσης Βέγγος), που συνηθίζει να παραθέτει διάφορα τσιτάτα. Εκεί, ο Αλέκος, συναντά τον Αντώνη, χωρίς να ξέρει ότι είναι ο αγαπημένος της αδελφής του. Και αρχίζουν και συζητάνε για τα προβλήματα που έχουν οι αδελφές, οι οποίες εξαρτώνται από τον αδελφό. Έτσι, ο Αντώνης, μαθαίνει στον Αλέκο τη μέθοδο *στρίβειν διά του αρραβώνος*, το οποίο ηρεμεί τα πράγματα με το σόι της νύφης, δίνοντας χρόνο στον γαμπρό να χωρίσει την αρραβωνιαστικιά του. 

Οι πράξεις της Άννας και του Αλέκου γίνονται γνωστές στον πατέρα, ο οποίος θυμώνει, αλλά δέχεται να συναντήσει τους δεσμούς των παιδιών του. Όταν ο Αλέκος βλέπει τον Αντώνη, τα χάνει και λιποθυμά. Και αποκαλύπτει στην οικογένειά του το κόλπο του *στρίβειν διά του αρραβώνος*, η Άννα όμως που προσποιείται ότι ήπιε δύο σωληνάρια κινίνο, κάμπτει τις αντιρρήσεις της οικογένειάς της, και τα βρίσκει με τον Αντώνη, ο οποίος την αγαπά. Από την άλλη, στη γνωριμία με το σόι του Γρηγόρη όλα κυλούν ομαλά και ο πατέρας δίνει τις ευχές του. Το τέλος της ταινίας τους βρίσκει όλους ευτυχισμένους, και με τον Γρηγόρη, που τόσο καιρό απειλούσε τον Αλέκο, να βρίσκεται σε κίνδυνο, καθώς ο αδελφός της δικιάς του αγαπημένης του λέει πως θα τον σκοτώσει αν δεν δηλώσει πως την παντρεύεται, έτσι, λοιπόν, και ο Γρηγόρης, εφαρμόζει τη μέθοδο του *στρίβειν διά του αρραβώνος*.

Διανομή
-------

| Ηθοποιός | Ρόλος |
| --- | --- |
| Ντίνος Ηλιόπουλος | *Αλέκος Κουρούζος* |
| Ζωή Λάσκαρη | *Άννα Κουρούζου* |
| Θανάσης Βέγγος | *Θρασύβουλας* |
| Παντελής Ζερβός | *Θόδωρος Κουρούζος* |
| Τζόλυ Γαρμπή | *Αρετή Κουρούζου* |
| Στέφανος Στρατηγός | *Αντώνης Παπαπουλάκης* |
| Μαίρη Βούλγαρη | *Βούλα Μαυροφρύδη* |
| Βαγγέλης Πρωτοπαππάς | *Γρηγόρης Μαυροφρύδης* |
| Κώστας Παπαχρήστος | *αδελφός αγαπημένης του Γρηγόρη* |
| Γκόλφω Μπίνη | *μητέρα Βούλας* |
| Βελισσάριος Κοντογιάννης | *Βρασίδας Μαυροφρύδης* |

Μουσική της ταινίας
-------------------

Δύο κομμάτια ακούγονται στην ταινία και τα δύο είναι γραμμένα από τον Μανώλη Χιώτη:

| Τίτλος | Ερμηνευτής | διάρκεια |
| --- | --- | --- |
| Η αγάπη μου για σένα δε σβήνει | Μανώλης Χιώτης, Μαίρη Λίντα | 4,02΄ |
| Με κυνηγούν τα αδέλφια σου | Μανώλης Χιώτης, Μαίρη Λίντα, Ντίνος Ηλιόπουλος | 3,32΄ |

Κριτική
-------

Η ταινία έχει χαρακτηριστεί από τις πιο πετυχημένες θεατρικές διασκευές.

Ακολουθεί η κριτική του Αντώνη Μοσχοβάκη.

> *«Διασκευή θεατρικής κωμωδίας και πάλι (της επιτυχίας του Δημ. Ψαθά Εξοχικόν κέντρον «Ο Έρως»), αλλά από τις πιο πετυχημένες. Ο κ. Γιάννης Νταλ εκμεταλλεύτηκε αρκετά επιδέξια τις δυνατότητες για κινηματογραφική ανάπτυξη που προσέφερε το πρωτότυπο, άφησε ανέπαφα και συχνά τόνισε τα σατιρικά στοιχεία που περιείχε, και έδωσε όλες τις δυνατότητες στον Ντίνο Ηλιούπουλο να αναπτύξει το δαιμονισμένο, το σπαρταριστό μπρίο του. Ένα σφάλμα του: από πολύ σεβασμό, ίσως, στον συγγραφέα τού θεατρικού έργου, δεν περιόρισε τους διαλόγους που στην ταινία γίνονται φλυαρία και ζημιώνουν. Παρά το αρκετό αυτό ελάττωμα, τόσο με το θέμα του (σάτιρα της διπλής «ηθικής» των αδελφών και πατεράδων, ανάλογα αν πρόκειται για ξένες ή για δικές τους αδελφές ή κόρες) όσο και με την εξαίρετη ανάπτυξη και τ΄ανεξάντλητα κωμικά επεισόδια, Ο Ατσίδας είναι μια πολύ καλή κωμωδία. Ως σκηνοθέτης, ο κ. Νταλ, αν και δεν απέφυγε τις θεατρικές σκηνές, έχει πετύχει μια γοργή εναλλαγή πλάνων και σκηνών, που διασπά τη στατικότητα του θεατρικού στυλ. Ο ρυθμός είναι γοργός, η αφήγηση, στρωτή και άνετη. Η φωτογραφία του Νίκου Δημόπουλου είναι πολύ καλή. Ο Ντίνος Ηλιούπουλος είναι περίφημος, απολαυστικός, αμίμητος: ενθουσιάζει. Έξοχη, όχι μόνο στο τραγούδι, αλλά και στο «παίξιμο», η Μαίρη Λίντα. Άριστος ο Παντελής Ζερβός.»*
> 
> 
> 

Εφημερίδα *Η Νίκη*, Ιανουάριος 1962

Πληροφορίες
-----------

Η ταινία βασίζεται στο θεατρικό έργο του Δημήτρη Ψαθά, *Εξοχικόν κέντρον ο έρως*.

Ο Θανάσης Βέγγος σε δεύτερο ρόλο, ξεδιπλώνει το κωμικό του ταλέντο και γίνεται περιζήτητος.

Η ταινία γυρίστηκε στη Θεσσαλονίκη.

Ήταν 5η σε εισιτήρια, από τις 68, τη χρονιά προβολής της και έκοψε 69.414. Προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες, της Αθήνας, του Πειραιά και των προαστίων.

Σε μορφή DVD, κυκλοφόρησε στις 11 Απριλίου 2006.

Αξιομνημόνευτες εκφράσεις
-------------------------

Η ταινία σφύζει από εκφράσεις, που μέχρι και σήμερα είναι γνωστές.

Ενδεικτικά:

* Θρασύβουλας: *Όλα είναι ατμός...*
* Αντώνης: *Δεν ξέρετε τη μέθοδο του στρίβειν διά του αρραβώνος*;
* Αλέκος: *Σήμερα, δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα.*

Παραπομπές
----------

1. ↑  Ταινιοθήκης της Ελλάδας, *Ατσίδας (Ο)* Αρχειοθετήθηκε 2014-05-28 στο Wayback Machine. - Ανακτήθηκε 30.09.2014
2. ↑  Γρηγοριάδου, Μαρία Ξένια (2008). *Η νεολαία στις ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες των δεκαετιών 1950 και 1960* (PDF). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. σελ. 29.
3. ↑  Γρηγοριάδου, Μαρία Ξένια (2008). *Η νεολαία στις ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες των δεκαετιών 1950 και 1960* (PDF). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. σελ. 29.
4. 1 2  90lepta.com, *Ο ατσίδας (1962)* Αρχειοθετήθηκε 2014-07-26 στο Wayback Machine. - Ανακτήθηκε 30.09.2014
5. ↑  IMDb.com, *O atsidas, Soundtrack*
6. ↑  FinosFilm.com, *Ο ατσιδας, Κριτική* - Ανακτήθηκε 30.09.2014
7. ↑  Αντώνης Μοσχοβάκης, Εφημερίδα Η Νίκη, Ιανουάριος 1962
8. 1 2  CineGreece.com, Ο Ατσίδας [1962] Αρχειοθετήθηκε 2014-07-15 στο Wayback Machine. - Ανακτήθηκε 30.09.2014
9. ↑  CineHellas.com, Ο ατσίδας Αρχειοθετήθηκε 2013-08-05 στο Wayback Machine. - Ανακτήθηκε 30.09.2014
10. 1 2  FinosFilm.com, *Ο Ατσίδας(1962), Trivia*
11. ↑  Cine.gr, O ατσίδας (1962) - Ανακτήθηκε 30.09.2014
12. 1 2  Star.gr -Ανακτήθηκε 30.09.2014

Πηγές
-----

* Ο ατσίδας στο Cine.gr
* *Ταινιοθήκη της Ελλάδας*
* Δίτομη Εγκυκλοπαίδεια, *Ελληνικός Κινηματογράφος*, 2005 Ελληνικά Γράμματα. ISBN 9604067761

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Wikiquote logoWikiquote logo | Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:   **Ο ατσίδας** |

* Ο Ατσιδας στο Veggos.gr]
* *FinosFilm.com*
* *IMDb.com*
* *RetroDB.gr*
* iShow.gr

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Τέχνη
* Πύλη:Κινηματογράφος
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ταινίες σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη |
| --- |
|  |
| 
* *Το Τρελοκόριτσο* (1958)
* *Η Μουσίτσα* (1959)
* *Λαός και Κολωνάκι* (1959)
* *Ένας βλάκας και μισός* (1959)
* *Χριστίνα* (1960)
* *Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος* (1960)
* *Κρουαζιέρα στη Ρόδο* (1960)
* *Ο σκληρός άντρας* (1961)
* *Ο Κατήφορος* (1961)
* *Ζητείται ψεύτης* (1961)
* *Ο Δήμος από τα Τρίκαλα* (1962)
* *Ο ατσίδας* (1962)
* *Νόμος 4000* (1962)
* *Μερικοί το προτιμούν κρύο...* (1962)
* *Η κυρία του κυρίου* (1962)
* *Χωρίς ταυτότητα* (1963)
* *Ένα κορίτσι για δύο* (1963)
* *Ίλιγγος* (1963)
* *Η ψεύτρα* (1963)
* *Κάτι να καίει* (1964)
* *Οι κληρονόμοι* (1964)
* *Η χαρτοπαίχτρα* (1964)
* *Εγωισμός* (1964)
* *Κορίτσια για φίλημα* (1964)
* *Τέντυ μπόι αγάπη μου* (1965)
* *Ιστορία μιας ζωής* (1965)
* *Ένα έξυπνο έξυπνο μούτρο* (1965)
* *Φωνάζει ο κλέφτης* (1965)
* *Οι θαλασσιές οι χάντρες* (1966)
* *Ο ξυπόλυτος πρίγκηψ* (1966)
* *Στεφανία* (1966)
* *Δάκρυα για την Ηλέκτρα* (1966)
* *Ραντεβού στον αέρα* (1965)
* *Νύχτα γάμου* (1967)
* *Γαμπρός απ' το Λονδίνο* (1967)
* *Μια κυρία στα μπουζούκια* (1967)
* *Το παρελθόν μιας γυναίκας* (1968)
* *Όλγα αγάπη μου* (1968)
* *Ο ψεύτης* (1968)
* *Ο Μικές παντρεύεται* (1968)
* *Ένας ιππότης για τη Βασούλα* (1968)
* *Γοργόνες και Μάγκες* (1968)
* *Το ανθρωπάκι* (1969)
* *Όταν η πόλη πεθαίνει* (1969)
* *Ο γόης* (1969)
* *Ξύπνα Βασίλη* (1969)
* *Η Παριζιάνα* (1969)
* *Γυμνοί στο δρόμο* (1969)
* *Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο* (1970)
* *Μια τρελή τρελή σαραντάρα* (1970)
* *Οι αμαρτωλοί* (1970)
* *Το κοροϊδάκι της πριγκηπέσσας* (1971)
* *Ο κατεργάρης* (1971)
* *Ο Επαναστάτης Ποπολάρος* (1971)
* *Μια Ελληνίδα στο χαρέμι* (1971)
* *Μαριχουάνα στοπ* (1971)
* *Ο μάγκας με το τρίκυκλο* (1972)
* *Ο εχθρός του λαού* (1972)
* *Η αμαρτία της ομορφιάς* (1972)
* *Η Μαρία της Σιωπής* (1972)
* *20 γυναίκες κι εγώ* (1973)
* *Ο αστερισμός της Παρθένου* (1973)
* *Αγάπη μου Ουά-Ουά* (1974)
* *Εραστές του ονείρου* (1974)
* *Ένα τανκς... στο κρεβάτι μου* (1975)
* *O τρομοκράτης* (1975)
* *Ο κυρ Γιώργης εκπαιδεύεται* (1977)
* *Τα τσακάλια* (1981)
* *Βασικά... Καλησπέρα σας* (1982)
* *Η στροφή* (1982)
* *Καμικάζι αγάπη μου* (1983)
* *Οι επικίνδυνοι* (1983)
* *Έλα να αγαπηθούμε ντάρλινγκ* (1984)
* *Όταν οι ρόδες χορεύουν* (1984)
* *Περάστε φιλήστε τελειώσατε* (1986)
* *Ισόβια* (1988)
 |

 |