Οι Πεντεκαίδεκα Μάρτυρες εορτάζονται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 28 Νοεμβρίου και μαρτύρησαν μετά από βασανισμό το 363 στην Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα), επί Ιουλιανού. Θεωρούνταν οι πολιούχοι της Στρώμνιτσας, έως την αποχώρηση των Ελλήνων από την πόλη και την εγκατάστασή τους στο Κιλκίς. Σήμερα οι Πεντεκαίδεκα Μάρτυρες είναι πολιούχοι του Κιλκίς. Η αγία Εκκλησία αποκαλεί την ημέρα της εορτής των Μαρτύρων, την ημέρα του θανάτου τους, γενέθλια ημέρα, διότι αυτήν την ημέρα εισήλθαν στεφανηφόροι στην βασιλεία του Θεού. Γι’ αυτό οι πιστοί πανηγυρίζουν και εορτάζουν με χαρά την ημέρα μνήμης της αθλήσεως των μαρτύρων.Η αρχιτεκτονική της εκκλησίας ειναι τρουλεας βασιλικης

Ιστορία
-------

Στις 26 Ιουνίου 1913 εισήλθε στην πόλη της Στρώμνιτσας μία ίλη ελληνικού ιππικού και την απελευθέρωσε. Το ελληνικό στοιχείο της πόλης, που κυριαρχούσε στην περιοχή, υποδέχτηκε πανηγυρικά τους απελευθερωτές. Ακολούθως όμως με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου στις 26 Ιουλίου 1913 τμήμα της Μακεδονίας, συμπεριλαμβανομένης της πόλης της Στρώμνιτσας, επιδικάστηκε στους Βουλγάρους. Ετσι οι Έλληνες Στρωμνιτσιώτες υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να καταφύγουν στην Ελλάδα. Κάποιοι εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη και πολλοί στην ερειπωμένη από τον πόλεμο πόλη του Κιλκίς (περίπου 3.500). Στην κατεστραμμένη πόλη του Κιλκίς εγκαταστάθηκαν τον Αύγουστο του 1913 και άλλοι Έλληνες Μακεδόνες πρόσφυγες από τις πόλεις Τίκφες και Γευγελή της βόρειας Μακεδονίας. 
Οι Στρωμνιτσιώτες έφεραν μαζί τους στο Κιλκίς ως κειμήλια την παλαιά εικόνα των Πεντεκαίδεκα Ιερομαρτύρων και το λείψανο του αγίου Πέτρου, ενός εκ των Πεντεκαίδεκα Μαρτύρων πολιούχων της Στρώμνιτσας. Εναπόθεσαν τα κειμήλια σε έναν παλαιό ναό της Μεταμορφώσεως κοντά στο Κοιμητήριο, τον οποίο μετονόμασαν σε ναό των Πεντεκαίδεκα Μαρτύρων και από τότε καθιερώθηκαν ως πολιούχοι του Κιλκίς. Επίσης έφεραν και μια παλαιά εικόνα του Αγίου Δημητρίου την οποία εναπόθεσαν επίσης σε έναν παλαιό ναό του Αγίου Αθανασίου, που μετονόμασαν σε ναό του Αγίου Δημητρίου λόγω του ότι και στην Στρώμνιτσα υπήρχε ναός προς τιμήν του Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου ο οποίος ήταν ο Μητροπολιτικός ναός της πόλης. Σε ανάμνηση του ονόματος της πατρίδας τους οι Έλληνες πρόσφυγες έδωσαν στην πόλη του Κιλκίς την ονομασία «**Νέα Στρώμνιτσα**».Οι προστάτες και πολιούχοι της πόλεως του Κιλκίς Πεντεκαίδεκα Ιερομάρτυρες έζησαν τον 4ο μ.Χ. αιώνα, όταν αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο Ιουλιανός ο Παραβάτης (361 – 363 μ.Χ.).

Ονόματα
-------

Οι Πεντεκαίδεκα Μάρτυρες ήταν 16, καθώς ο Τιμόθεος λόγω γήρατος δεν άντεξε τους βασανισμούς και πέθανε πολύ γρήγορα, κι έτσι αντικαταστάθηκε από τον Ετιμάσιο. Αυτοί ήταν;

1. Θεόδωρος, επίσκοπος από τη Νίκαια, είχε πάρει μέρος στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο
2. Τιμόθεος, από τη Νίκαια, επίσκοπος Τιβεριουπόλεως
3. Θεόδωρος, ιερέας από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
4. Νικηφόρος, ιερέας από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
5. Ιωάννης, ιερέας από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
6. Πέτρος, ιερέας από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
7. Σέργιος, ιερέας από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
8. Θωμάς, διάκονος από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
9. Βασίλειος, διάκονος από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
10. Κομάσιος, μοναχός από τη Νίκαια
11. Ευσέβιος, μοναχός από τη Νίκαια
12. Δανιήλ, μοναχός από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
13. Σωκράτης, μοναχός από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
14. Χαρίτων, μοναχός από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
15. Ιερόθεος, μοναχός από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)
16. Ετιμάσιος, μάρτυρας (λαϊκός) από την Τιβεριούπολη (Στρώμνιτσα)

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Εξέλιξη πληθυσμού Δήμου Κιλκίς». *Οδηγός Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2012.
2. ↑  «Ιερά Μητρόπολις Πολυανής και Κιλκισίου: Οἱ Άγιοι Πεντεκαίδεκα Ἱερομάρτυρες, impk.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2013.

Πηγές
-----

* Αντίβαρο, Οι πολιούχοι του Κιλκίς άγιοι Πεντεκαίδεκα Ιερομάρτυρες και η Στρώμνιτσα (28 Νοεμβρίου)
* Πρώτη Σελίδα, Η Στρώμνιτσα και οι Πεντεκαίδεκα Μάρτυρες, Κωνσταντίνος Βαστάκης
* Ιερά Μητρόπολις Πολυανής και Κιλκισίου, οι Άγιοι Πεντεκαίδεκα Ιερομάρτυρες Αρχειοθετήθηκε 2021-06-22 στο Wayback Machine.
* Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, Ορθόδοξος Ιεραποστολικός Σύνδεσμος, Άγιοι Τιμόθεος και Θεόδωρος, επίσκοποι, Πέτρος, Ιωάννης, Σέργιος, Θεόδωρος Νικηφόρος, ιερείς, Βασίλειος και Θωμάς, διάκονοι, Ιερόθεος, Δανιήλ, Χαρίτων, Σωκράτης, Κομάσιος και Ευσέβιος, μοναχοί, και Ετιμάσιος Μάρτυς