Η **δυναστεία των Αριοβαρζανιδών** περιλαμβάνει βασιλείς της Καππαδοκίας, που εξουσίασαν το διάστημα 93-36 π.Χ. Περιλαμβάνει τέσσερις ηγεμόνες, με πρώτο τον Αριοβαρζάνη Α΄ τον Φιλορωμαίο, γενάρχη τού Οίκου. Προηγούμενη ήταν η Δυναστεία των Αριαραθιδών και τους Αριοβαρζανίδες ακολούθησε η Δυναστεία του Αρχέλαου. Την περίοδο της ηγεμονίας τους, η Καππαδοκία ήταν υποτελής της Ρώμης, την οποία τελικά προσάρτησε το 14 μ.Χ. ο Νέρωνας. Αν και Περσικής καταγωγής, είχαν εξελληνιστεί.

Ο Αριαράθης Ι΄ σε νόμισμα. Στην άλλη όψη η Αθηνά όρθια, κρατά Νίκη και ασπίδα μπροστά από βωμό· επιγραφή ΑΡΙΑΡΑΘΟΥ ΕΥΣΕΒΟΥΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΟΥ. Έτος Ε΄ = 5 = 37 π.Χ..

Ιστορία
-------

Τον τελευταίο βασιλιά των Αριαραθιδών, τον Αριαράθη Η΄, σκότωσε ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ του Πόντου, σε μία προσπάθεια να υποτάξει την Καππαδοκία. Τότε έθεσε εκεί ως βασιλιά τον δικό του γιο Αριαράθη Θ΄.

Η Σύγκλητος της Ρώμης όμως αντέπραξε, τοποθετώντας εκεί το 95 π.Χ. έναν ευγενή της χώρας, τον Αριοβαρζάνη Α΄ Φιλορωμαίο. Όμως ο Τιγράνης Β΄ της Αρμενίας, γαμπρός τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ έστειλε δύο στρατηγούς του και τον εκτόπισε. Η Σύγκλητος αντέδρασε αποστέλλοντας τον Σύλλα, που το 92 αποκατέστησε τον βασιλιά στον θρόνο του. Όταν το επόμενο έτος τον εκτόπισε ο Μιθριδάτης ΣΤ΄, η Σύγκλητος έστειλε τον Μ. Ακουίλιο, που αποκατέστησε τον Αριοβαρζάνη Α΄ στην Καππαδοκία. Κατά τον Α΄ Μιθριδατικό Πόλεμο εκδιώχθηκε πάλι το 88 από τον βασιλιά τού Πόντου, επέστρεψε όμως το 84 με τη Συνθήκη της Δαρδάνου. Οι Ρωμαίοι για την πιστότητά του τον αντάμειψαν με τη Μικρά Αρμενία (Δυτική Αρμενία). Όταν ο Πομπήιος έγινε κύριος της Μ. Ασίας, ο βασιλιάς υποτάχθηκε σε αυτόν.

Τον διαδέχθηκε ο γιος του Αριοβαρζάνης Β΄ Φιλοπάτωρ, που ευεργέτησε την Αθήνα οικοδομώντας το κατεστραμμένο από τον Σύλλα Ωδείον της. Έπεσε θύμα συνωμοσίας και τον διαδέχθηκαν οι γιοί του Αριοβαρζάνης Γ΄ Ευσεβής Φιλορωμαίος και Αριαράθης Ι΄ Ευσεβείς Φιλάδελφος.

Ο πρώτος έμεινε στην εξουσία με την υποστήριξη των Ρωμαίων, όπως ο Μ. Τ. Κικέρων ανθύπατος της Κιλικίας. Υποστήριξε τον Γ. Ιούλιο Καίσαρα, που τον αντάμειψε με την παραχώρηση της Μικράς Αρμενίας. Όταν ο Ι. Καίσαρας φονεύθηκε, ο Γ. Κάσσιος Λογγίνος τον κατηγόρησε για συνωμοσία και έτσι ο Αριοβαρζάνης Γ΄ εκτελέστηκε. Τον διαδέχθηκε ο αδελφός του, εκτοπίστηκε όμως από τον Μάρκο Αντώνιο, που παραχώρησε την Καππαδοκία στον σύμμαχό του Αρχέλαο, γιο τού ιερέα-βασιλιά της πόλης Κόμανα στην Καππαδοκία.

Γενεαλογία Αριοβαρζανιδών της Καππαδοκίας
-----------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |
| Αριαράθης ΣΤ΄βασ. της Καππαδοκίας130-116 π.Χ.ΑΡΙΑΡΑΘΙΔΕΣ |   | Λαοδίκη |   | Μιθριδάτης ΣΤ΄βασ. του ΠόντουΜΙΘΡΙΔΑΤΙΔΕΣ |   | Μονίμη |   | Αριοβαρζάνης Α΄βασ. της Καππαδοκίας95-π.63 π.Χ.**ΑΡΙΟΒΑΡΖΑΝΙΔΕΣ** |   | Αθηναΐς Φιλόστοργος Α΄ |  |
|   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| Αριαράθης Ζ΄βασ. της Καππαδοκίας116-101 π.Χ. |   | Αριαράθης Η΄βασ. της Καππαδοκίας101-96 π.Χ. |   | (νόθος) Αριαράθης Θ΄βασ. της Καππαδοκίας101-96 π.Χ. |   | Αθηναΐς Φιλόστοργος Β΄ |   | Αριοβαρζάνης Β΄βασ. της Καππαδοκίαςπ.63-π.51 π.Χ. |   | Ισιάς Φιλόστοργοςσύζ. Αντίοχος Α΄ της Κομμαγηνής |  |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Αριοβαρζάνης Γ΄βασ. της Καππαδοκίας51-π.42 π.Χ. |   | Αριαράθης Ι΄βασ. της Καππαδοκίαςπ.42-36 π.Χ. |  |
|

Πηγές
-----

* Hornblower, Simon; Spawforth, Antony (1996). The Oxford Classical Dictionary. Oxford University Press.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Ariobarzanes s.v.". Encyclopædia Britannica. 2 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 491–492.