Συντεταγμένες: 38°31′24.406″N 24°7′20.377″E﻿ / ﻿38.52344611°N 24.12232694°E﻿ / 38.52344611; 24.12232694

Το **Πυργί** είναι χωριό του δήμου Κύμης-Αλιβερίου της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 224 κατοίκους. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 50 μ. στο ανατολικό τμήμα της κοιλάδας του Νηλέα και περίπου 2 χιλιόμετρα βόρεια από το Αυλωνάρι. Η οικονομία του χωριού βασίζεται κυρίως στη γεωργία, με κύρια προϊόντα τα κηπευτικά, τα σιτηρά, το λάδι και το κρασί.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Στη θέση όπου βρίσκεται το νεκροταφείο υπήρχε κατά το παρελθόν μικρός οχυρός πύργος, από τον οποίο πήρε το χωριό το όνομά του. Ο πύργος αυτός δεν είναι γνωστό πότε κτίστηκε. Ο P. Girard θεωρεί ότι πρόκειται για κτίριο της κλασσικής εποχής ενώ ο C. Friedrich τον αναγνωρίζει ως κυκλικό πύργο του 4ου αιώνα π.Χ. ο οποίος πιθανόν να είχε ρόλο φρυκτωρίας.

Το χωριό δεν αναφέρεται στο οθωμανικό κατάστιχο του 1474, ίσως γιατί αποτελούσε τμήμα του γειτονικού Αυλωναρίου, το οποίο ήταν έδρα βυζαντινής επισκοπής. Σύμφωνα με την παράδοση το χωριό δημιουργήθηκε από κατοίκους της περιοχής του Κάστρου, οι οποίοι για λόγους ασφαλείας και εγκαταστάθηκαν στο Πυργί μετά την επιδρομή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα το 1538. Μετά την απελευθέρωση πολλοί από αυτούς μετεγκαταστάθηκαν στη Σκιάθο. Σύμφωνα με μια άλλη άποψη, το Πυργί δημιουργήθηκε από κατοίκους του χωριού Πυργί στη Χίο, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή περί τον 17ο αιώνα.

Το 1836 το Πυργί προσαρτήθηκε στον δήμο Δυστίαιων και έπειτα, το 1848, στον δήμο Αυλώνος. Με την κατάργηση των δήμων το 1912 το Πυργί προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ορίου, αλλά το 1927 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας.

### Απογραφές πληθυσμού

Η πορεία του πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:

| Απογραφή | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 219 | 240 | 243 | 258 | 245 | 213 | 260 | 253 | 224 |

Σημεία ενδιαφέροντος
--------------------

Σε ένα μικρό έξαρμα στο κέντρο του χωριού είναι κτισμένος ο βυζαντινός ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Ο ναός ανήκει στον τύπο του σταυρεπίστεγου ναού. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή κτίστηκε με έξοδα της Μεληδόνης και των παιδιών της. Η χρονολογία της επιγραφής δεν έχει διατηρηθεί σε καλή κατάσταση και πιθανότερες είναι οι χρονολογίες ςωιη ή ςωδ, οι οποίες αντιστοιχούν στα έτη 1310/11 και 1296. Ο ναός είναι τοιχογραφημένος, αλλά ο διάκοσμος σώζεται αποσπασματικά, ιδίως στον νότιο τοίχο, όπου η διάνοιξη παραθύρου οδήγησε σε καταστροφή τοιχογραφιών. Στην αψίδα του ναού διακρίνονται δύο στρώματα τοιχογραφιών. Ο νάρθηκας είναι νεώτερη προσθήκη και οδήγησε στην κατεδάφιση του αρχικού δυτικού τοίχου.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Σταματελάτος, Μιχαήλ· Βάμβα-Σταματελάτου, Φωτεινή (2006). *Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας*. Αθήνα: Ερμής. σελ. 662. ISBN 9603201332.
2. 1 2 3 4  «Πυργί». *Δήμος Κύμης - Αλιβερίου*. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2019.
3. 1 2  Τριανταφυλλοπουλος, Δημήτριος Δ. (2014-03-10). «Ζητήματα ερμηνείας της ζωγραφικής στη Μεταμόρφωση στο Πυργί Αυλωναρίου. Όψεις της λατινοκρατούμενης Εύβοιας». *Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας* **51**: 141. doi:10.12681/dchae.1241. ISSN 2241-2190. .

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Κύμης - Αλιβερίου |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αυλώνος | 
* Αγία Θέκλα
* Άγιος Γεώργιος
* Άγιος Μερκούριος
* Αυλωνάρι
* Αχλαδερή
* Δάφνη
* Ελαία
* Κάλαμος
* Κορασίδα
* Λοφίσκος
* Μονή Αγίου Χαραλάμπους Λευκών
* Μουρτερή
* Μυρτιά
* Νεοχώρι
* Οκτωνιά
* Όριο
* Περιβόλια
* Πρινάκι
* Πυργί
* Συκιές
* Χάνια
* Ωρολόγι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Δυστίων | 
* Άγιοι Απόστολοι
* Άγιος Δημήτριος
* Αλώνια
* Αργυρό
* Βέλος
* Δροσιά
* Δύστος
* Ζάρακες
* Κλιμάκι
* Κόσκινα
* Κριεζά
* Κουτουμουλάς
* Λέπουρα
* Λιάναμμο
* Μπούφαλο
* Παραλία Ζαράκων
* Πετριές
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κονιστρών | 
* Άγιος Βλάσιος
* Άνω Κουρούνι
* Βρύση
* Γάια
* Γιάννηδες
* Διρρεύματα
* Επισκοπή
* Κάδι
* Κάτω Κουρούνι
* Κήποι
* Κοίλι
* Κοκκινοεκκλησιές
* Κονίστρες
* Κρεμαστός
* Λόκας
* Μακρυχώρι
* Μανίκια
* Μονόδρυο
* Νεοχώρι
* Σπηλιές
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Κύμης | 
* Αγία Μαρίνα
* Άγιοι Απόστολοι
* Ανδρωνιάνοι
* Άνω Ποταμιά
* Βίταλα
* Γραμματικιάνοι
* Δένδρα
* Ενορία
* Καζάρμα
* Καλημεριάνοι
* Καλλιανοί
* Κάμπος Βιτάλων
* Κάμπος Οξυλίθου
* Κληματάρι
* Κούτουρλα
* Κύμη
* Μαλετιάνοι
* Μεντούλης
* Μεσονήσι
* Μετόχι
* Μισόκαμπος
* Μονή Μάντζαρη
* Μονή Σωτήρος
* Οξύλιθος
* Παραλία
* Παραλία Κύμης
* Παραλία Μετοχίου
* Πετισούνας\*
* Πλατάνα
* Πρασούδα (νησίδα)
* Πύργος
* Σχολή Εμποροπλοιάρχων Κύμης
* Ταξιάρχες
* Χαροκόπος\*
* Χηλή
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ταμυνέων | 
* Άγιος Ιωάννης
* Άγιος Λουκάς
* Ακτή Νηρέως
* Αλιβέρι
* Ανθούπολη
* Γαβαλάς
* Θαρούνια
* Καλέντζι
* Κατακαλός
* Λάτας
* Μηλάκι
* Παναγία
* Παναγίτσα Πούντα
* Παραμερίτες
* Παρθένι
* Πρινιάς
* Τραχήλι
 |
|  |
| 
* Έδρα: Αλιβέρι, Ιστορική έδρα Κύμη
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |