Ο **Ιωάννης Α΄**, πορτογαλ. João I (1543 - 22 Φεβρουαρίου 1583) από τον Οίκο των Αβίς-Μπραγκάνσα ήταν 6ος δούκας της Μπραγκάνσα, 5ος μαρκήσιος της Βίλα Βισόσα, 7ος κόμης τού Αρραϊόλος, 10ος τού Οουρέμ, 13ος τού Μπαρσέλος, που αναβαθμίστηκε σε 1ο δούκα τού Μπαρσέλος (1563-83). Προώθησε τις διεκδικήσεις της συζύγου του Αικατερίνης στον θρόνο της Πορτογαλίας.

Βιογραφία
---------

Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Θεοδοσίου Α΄ 5ου δούκα της Μπραγκάνσα, κλπ. και της Ισαβέλας ντε Λανκάστρε, εγγονής τού Γεωργίου ντε Λενκάστρε δούκα της Κοΐμπρα, από τον Οίκος των Αβίς.

Έπειτα από την καταστροφή της μάχης τού Κσαρ ελ Κεμπίρ. όπου απεβίωσε ο Σεβαστιανός της Πορτογαλίας άτεκνος, επόμενος βασιλιάς έγινε ο μεγάλος θείος του καρδινάλιος Ερρίκος. Επειδή αυτός ήταν ηλικιωμένος και ως καρδινάλιος δεν είχε νυμφευτεί για να έχει απογόνους, άρχισε μία κρίση διαδοχής πριν ακόμη αποβιώσει ο βασιλιάς. Ο Ιωάννης Α΄ υποστήριξε την σύζυγό του Αικατερίνη, ανιψιά τού Ερρίκου. Ο Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας, επίσης ανιψιός τού Ερρίκου και διεκδικητής, τού πρότεινε να παραιτηθεί από την αξίωση και να λάβει την αντιβασιλεία της Βραζιλίας, να γίνει μέγας μάγιστρος τού Τάγματος τού Χριστού, να έχει άδεια να στέλνει κάθε έτος ένα πλοίο στην Ινδία και ο γιος τού Ιωάννη Α΄, ο Θεοδόσιος Β΄ να νυμφευτεί μία κόρη τού Φιλίππου Β΄. Όμως η Αικατερίνη τον επηρέασε να μην δεχθεί.

Το 1580 απεβίωσε ο Ερρίκος και ο Ιωάννης Α΄ συνόδευσε τους κυβερνήτες τού βασιλείου στη Λισσαβώνα και το Σετούμπαλ, προσπαθώντας να εξασφαλίσει την αναγνώριση τού δικαιώματος της συζύγου του, όμως τελικά παραιτήθηκε υπέρ τού Φιλίππου Β΄. Τότε ξεκίνησε εμφύλιος πόλεμος και αρκετοί υποστήριξαν άλλον ανιψιό τού Ερρίκου, τον νόθο Αντώνιο, βοηθό ηγούμενο της μονής Κράτο. Ακολούθησε η μάχη της Αλκαντάρα, όπου ο Φίλιππος Β΄ νίκησε τον Αντώνιο, εισήλθε στην Πορτογαλία και αναγνωρίστηκε από την Συνέλευση (Cortes) στο Τόμαρ· ο Ιωάννης έλαβε τη θέση τού κοντόσταυλου.

Όταν ο Φίλιππος Β΄ επέστρεψε στην Ισπανία, τον πρωτότοκο γιο τού Ιωάννη, τον Θεοδόσιο Β΄, τον έκανε κοντόσταυλο, τον δευτερότοκο Εδουάρδο τον έκανε μαρκήσιο της Φλεζίλα-Ζαρενζίλα και τον τρίτο Αλέξανδρο, που προοριζόταν για εκκλησιαστική σταδιοδρομία, τού έδωσε πολλές παραχωρήσεις. Στον Ιωάννη απένειμε τον τίτλο της *Αυτού Εξοχότητος* και τον έκανε καγκελλάριο.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε την εξαδέλφη του Αικατερίνη των Αβίς, κόρη τού Εδουάρδου 4ου δούκα τού Γκουιμαράες και είχε τέκνα:

* Μαρία 1565-1592.
* Σεραφίνα 1566-1604, παντρεύτηκε τον Ιωάννη-Φερδινάνδο Πασέκο 5ο δούκα της Εσκαλόνα.
* Θεοδόσιος Β΄ 1568-1630, 7ος δούκας της Μπραγκάνσα, κλπ.
* Εδουάρδος 1569-1627, 1ος μακήσιος της Φλεζίλα-Ζαρενζίλα.
* Αλέξανδρος, αρχιεπίσκοπος της Έβορα.
* Φίλιππος 1581-1608, απεβ. 27 ετών.
* Χερουβίνα 1572-1580 απεβ. 8 ετών, Ισαβέλλα 1578-1582 απεβ. 4 ετώ, Αγγελική 1573-1576 απεβ. 3 ετών.

### Πρόγονοι

| Πρόγονοι του Ιωάννη Α΄ της Μπραγκάνσα |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Φερδινάνδος Β΄ της Μπραγκάνσα (=12) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ιάκωβος της Μπραγκάνσα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ισαβέλλα του Βιζέου (= 13) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Θεοδόσιος Α΄ της Μπραγκάνσα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Χουάν Αλόνσο δε Γκουθμάν υ Ριμπέρα, δούκας του Μεδίνα Σιδόνια |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ιωάννα δε Μεντόθα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ισαβέλλα ντε Βελάσκο υ Μεντόζα |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | **Ιωάννης Α΄ της Μπραγκάνσα** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Φερδινάνδος Β΄ της Μπραγκάνσα (= 8) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Διονύσιος του Λέμος |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ισαβέλλα του Βιζέου (= 9) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ιζαμπέλ ντε Λενκάστρε |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ροντρίγκο ντε Κάστρο Οσόριο υ Βαλκαρσέλ, κόμης του Λέμος |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Μπεατρίζ ντε Κάστρο Οσόριο, κόμισσα του Λέμος |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Τερέσα Οσόριο υ Ενρίκεθ δε Καστίγια |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

Αναφορές σε πηγές
-----------------

1. ↑  p11436.htm#i114355. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
2. 1 2 3 4  Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) *The Peerage*.
3. ↑  Leo van de Pas: (Αγγλικά) *Genealogics*. 2003.

Πηγές
-----

* "Nobreza de Portugal e Brasil", Vol. II pages 445 to 448. Published by Zairol Lda. Lisbon 1989