Οι **Αγώνες της Κοινοπολιτείας** (αγγλ.: *Commonwealth Games*) είναι διεθνής αθλητική διοργάνωση με πολλά σπορ. Διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια σε διαφορετική χώρα, στο ενδιάμεσο των Ολυμπιακών Αγώνων. Στους αγώνες μετέχουν όσα κράτη ανήκουν στην Κοινοπολιτεία των Εθνών, που ήταν παλιότερα γνωστή ως Βρετανική Κοινοπολιτεία.

Λεπτομέρειες
------------

Οι **Αγώνες της Κοινοπολιτείας** διοργανώνονται από την *Ομοσπονδία των Αγώνων της Κοινοπολιτείας* (αγγλ.: *Commonwealth Games Federation* ή *CGF*). Συνήθως συμμετέχουν γύρω στους 5.000 αθλητές και αθλήτριες. Γυναικεία αγωνίσματα κατάδυσης και κολύμβησης εντάχθηκαν στους αγώνες από την πρώτη διοργάνωση. Από την επόμενη μπήκαν και γυναικεία αγωνίσματα στίβου.

Η πρώτη διοργάνωση έγινε το 1930 στο Χάμιλτον της πολιτείας Οντάριο του Καναδά με το όνομα **Αγώνες Βρετανικής Αυτοκρατορίας** (*British Empire Games*). Έκτοτε διεξάγονται ανά τετραετία στο ενδιάμεσο των Ολυμπιάδων εκτός από τα έτη 1942 και 1946 που ματαιώθηκαν λόγω του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Το 1954 μετονομάστηκαν σε **Αγώνες Βρετανικής Αυτοκρατορίας και Κοινοπολιτείας** (*British Empire and Commonwealth Games*), το 1970 σε **Αγώνες Βρετανικής Κοινοπολιτείας** (*British Commonwealth Games*) κι από το 1978 πήραν το σημερινό τους όνομα: **Αγώνες της Κοινοπολιτείας**.

Περιλαμβάνουν πολλά ολυμπιακά αθλήματα, όπως και ορισμένα που δεν διεξάγονται στις Ολυμπιάδες, όπως το ράγκμπι με επτά παίκτες, το μπόουλινγκ σε χόρτο (*lawn bowls*) και το νέτμπολ. 

Αν και η Κοινοπολιτεία έχει 54 κράτη-μέλη, στους αγώνες μετέχουν 71 ομάδες. Αυτό συμβαίνει, διότι στέλνουν ξεχωριστές ομάδες τα τέσσερα συστατικά κράτη του Ηνωμένου Βασιλείου: Αγγλία, Σκοτία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία. Επίσης, τα αυτόνομα νησιά του Βρετανικού Στέμματος: Γκέρνσεϊ, Τζέρσεϊ, Νήσος του Μαν καθώς και πολλές βρετανικές υπερπόντιες κτήσεις, πρώην αποικίες: Βερμούδες, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, Κέιμαν Νήσοι, Ανγκουίλα κ.ά. Ακόμα με ξεχωριστές ομάδες μετέχουν κάποια αυτόνομα νησιά που ανήκουν σε άλλα κράτη της Κοινοπολιτείας, όπως το Νησί Νόρφολκ της Αυστραλίας και οι Νήσοι Κουκ και το νησί Νιούε της Νέας Ζηλανδίας. 

Μόνο έξι ομάδες έχουν πάρει μέρος σε όλους τους αγώνες από το 1930 μέχρι το 2006: Αγγλία, Σκοτία, Ουαλία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και Καναδάς. Από το 1978 στους αγώνες μετέχει και η Κύπρος ως πρώην βρετανική αποικία. Ανάλογο αίτημα του ψευδοκράτους δεν έχει γίνει δεκτό.

Ιστορικές πληροφορίες
---------------------

Η ιδέα για την καθιέρωση αθλητικών αγώνων ανάμεσα στα μέλη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας προτάθηκε το 1891 από τον ιερωμένο Άστλι Κούπερ (Astley Cooper) σε ένα άρθρο του στους Τάιμς του Λονδίνου. Είχε προτείνει την καθιέρωση ανά τετραετία ενός «Πανβρετανικού-Παναγγλικού Φεστιβάλ» για την ανάπτυξη της αλληλοκατανόησης και της καλής θέλησης μέσα στην Αυτοκρατορία.

Το 1911 ένα Φεστιβάλ της Αυτοκρατορίας διοργανώθηκε στο Λονδίνο με την ευκαιρία της ανόδου στο θρόνο του βασιλιά Γεωργίου Ε΄. Στις εκδηλώσεις περιλαμβάνονταν και αθλητικοί αγώνες πυγμαχίας, πάλης, κολύμβησης και στίβου μεταξύ αθλητών από την Αυστραλία, τον Καναδά, τη Νότια Αφρική και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το 1928 ο Καναδός αθλητικογράφος και προπονητής Μέλβιλ Μαρκς Ρόμπινσον, που μετείχε ως μάνατζερ της καναδικής ομάδας στίβου στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Άμστερνταμ, προώθησε την ιδέα καθιέρωσης αγώνων φιλίας μεταξύ των λαών της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Όταν του έγινε η πρόταση να αναλάβει την πρώτη διοργάνωση, τη δέχτηκε κι έτσι το 1930 διοργανώθηκαν οι πρώτοι «Αγώνες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας», όπως ονομάστηκαν, στην ιδιαίτερη πατρίδα του Ρόμπινσον, το Χάμιλτον του Οντάριο στον Καναδά.

Διοργανώτριες πόλεις
--------------------

### Αγώνες Βρετανικής Αυτοκρατορίας

* 1930:  **Χάμιλτον**, Οντάριο
* 1934:  Λονδίνο, Αγγλία
* 1938:  Σίδνεϊ, Νέα Νότια Ουαλία
* 1950:  Όκλαντ

### Αγώνες Βρετανικής Αυτοκρατορίας και Κοινοπολιτείας

* 1954:  Βανκούβερ, Βρετανική Κολομβία
* 1958:  Κάρντιφ, Ουαλία
* 1962:  Περθ, Δυτική Αυστραλία
* 1966:  Κίνγκστον

### Αγώνες Βρετανικής Κοινοπολιτείας

* 1970:  Εδιμβούργο, Σκωτία
* 1974:  Κράιστσερτς

### Αγώνες Κοινοπολιτείας

* 1978:  Έντμοντον, Αλμπέρτα
* 1982:  Μπρισμπέιν, Κουίνσλαντ
* 1986:  Εδιμβούργο, Σκωτία
* 1990:  Όκλαντ
* 1994:  Βικτόρια, Βρετανική Κολομβία
* 1998:  Κουάλα Λουμπούρ
* 2002:  Μάντσεστερ, Αγγλία
* 2006:  Μελβούρνη, Βικτώρια
* 2010:  Νέο Δελχί
* 2014:  Γλασκώβη, Σκωτία
* 2018:  Χρυσή Ακτή, Κουίνσλαντ
* 2022:  Μπέρμιγχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο

Αθλήματα
--------

Για την αποφυγή της γιγάντωσης των αγώνων έχει καθοριστεί να διεξάγονται το πολύ 15 αθλήματα στους Αγώνες της Κοινοπολιτείας αλλά όχι λιγότερα από 10. Υπάρχει ένας κατάλογος υποχρεωτικών αθλημάτων (*core sports*), τα οποία περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στο πρόγραμμα και ένας δεύτερος κατάλογος των εγκεκριμένων αθλημάτων (*approved list of sports*), από τα οποία σε κάθε διοργάνωση επιλέγονται από τη διοργανώτρια πόλη πόσα θα διεξαχθούν, μέχρι το μέγιστο των 15. 

Επιπλέον η διοργανώτρια πόλη έχει δικαίωμα να προτείνει στην Ομοσπονδία των Αγώνων (*CGF*), την ένταξη και κάποιου άλλου αθλήματος που δεν βρίσκεται στους δύο καταλόγους, όπως έκανε η Μελβούρνη το 2006 με το μπάσκετ. 

### Υποχρεωτικά αθλήματα

Ως το 2014 έχουν οριστεί ως υποχρεωτικά τα εξής αθλήματα:

* Στίβος
* Υγρός στίβος
	+ Κολύμβηση
	+ Καταδύσεις
	+ Συγχρονισμένη κολύμβηση
* Νέτμπολ (γυναικών)
* Μπόουλινγκ σε χόρτο (*lawn bowls*)
* Ράγκμπι με επτά παίκτες

### Εγκεκριμένα αθλήματα

Εγκεκριμένα αθλήματα, από τα οποία η διοργανώτρια χώρα επιλέγει πόσα και ποια θα πραγματοποιηθούν, ανάλογα με τις δυνατότητές της ώστε το σύνολο να είναι από 10 ως 15, είναι τα εξής:

* Αντιπτέριση
* Άρση βαρών
* Γυμναστική
* Επιτραπέζια αντισφαίριση
* Ιστιοπλοΐα
* Κανοέ/καγιάκ
* Κωπηλασία
* Μπιλιάρδο και Σνούκερ
* Μπόουλινγκ
* Ξιφασκία
* Πάλη
* Ποδηλασία
* Πυγμαχία
* Σκοποβολή
* Τένις
* Τζούντο
* Τοιχοσφαίριση
* Τοξοβολία
* Τρίαθλο

Κυπριακή συμμετοχή
------------------

Η Κύπρος ως παλιά βρετανική αποικία και μέλος της Κοινοπολιτείας συμμετέχει συνεχώς στους Αγώνες της Κοινοπολιτείας από το 1978, με εξαίρεση τη διοργάνωση του 1986. 

Το 1990 κατέκτησε τα πρώτα της μετάλλια. Στην ίδια διοργάνωση κέρδισε το πρώτο χρυσό μετάλλιο με το Μάριο Χατζηανδρέου στο άλμα τριπλούν με επίδοση 16.95 αφήνοντας δεύτερο τον Άγγλο ολυμπιονίκη και παγκόσμιο ρέκορντμαν Τζόναθαν Έντουαρντς. Ως το 2006 οι Κύπριοι αθλητές έχουν κατακτήσει 44 μετάλλια, από τα οποία 19 χρυσά.

### Κυπριακά μετάλλια

* 1990: 2 (1-1-0)
* 1994: 5 (2-1-2)
* 1998: 3 (1-1-1)
* 2002: 14 (6-4-4)
* 2006: 20 (9-5-6)
* 2010: 2 (1-0-1)
* 2014: 8 (2-4-2)

Δείτε επίσης
------------

* Αγώνες των Γαλλόφωνων

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Commonwealth Games στο Wikimedia Commons

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 126004988
* LCCN: n99282581

 |

 |