Ο **Τζον Αμπερνέθυ** (αγγλικά: John Abernethy‎, 3 Απριλίου 1764 - 20 Απριλίου 1831) ήταν Άγγλος χειρουργός. Είναι ευρέως γνωστός σήμερα επειδή έδωσε το όνομά του στο μπισκότο Αμπερνέθυ, ένα αρτοσκεύασμα με σκληρό αλεύρι που προοριζόταν να βοηθήσει την πέψη.

Βίος
----

Ήταν εγγονός του κληρικού Τζον Αμπερνέθυ. Γεννήθηκε στην οδό Κόλμαν στο Σίτι του Λονδίνου στις 3 Απριλίου 1764,  όπου ο πατέρας του ήταν έμπορος. Σπούδασε στο Γυμνάσιο του Γουλβερχάμπτον και μαθήτευσε το 1779 στον Σερ Τσαρλς Μπλακ (1745-1815), χειρουργό στο Νοσοκομείο Σεντ Μπαρθόλομιου του Λονδίνου. Παρακολούθησε τις ανατομικές διαλέξεις του Σερ Γουίλιαμ Μπλίζαρντ (1743-1835) στο Νοσοκομείο του Λονδίνου και προσλήφθηκε ως βοηθός επίδειξης. Παρακολούθησε επίσης τις χειρουργικές διαλέξεις του Πέρσιβαλ Ποτ στο Νοσοκομείο Σεντ Μπαρθόλομιου, καθώς και τις διαλέξεις του Τζον Χάντερ. Με την παραίτηση του Ποτ από το αξίωμα του χειρουργού του Σεντ Μπαρθόλομιου, τον διαδέχτηκε ο σερ Τσαρλς Μπλακ, ο οποίος ήταν βοηθός χειρουργού, και ο Αμπερνέθυ εξελέγη βοηθός χειρουργού το 1787.

Υπό αυτή την ιδιότητα άρχισε να δίνει διαλέξεις στο σπίτι του στο Μπαρθόλομιου Κλόουζ, οι οποίες είχαν τόσο μεγάλη απήχηση που οι διοικητές του νοσοκομείου έχτισαν ένα αμφιθέατρο (1790-1791), και έτσι ο Αμπερνέθυ έγινε ο ιδρυτής της ιατρικής σχολής του Σεντ Μπαρθόλομιου. Κατείχε το αξίωμα του βοηθού χειρουργού για είκοσι οκτώ χρόνια, μέχρι που, το 1815, εξελέγη πρώτος χειρουργός. Πριν από αυτό το διάστημα είχε διοριστεί λέκτορας ανατομίας στο Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών (1814). Ο Αμπερνέθυ δεν ήταν σπουδαίος χειρουργός, αν και το όνομά του συνδέεται με την αντιμετώπιση του ανευρύσματος με απολίνωση της έξω λαγόνιας αρτηρίας.

Ο Αμπερνέθυ ήταν πολέμιος της ζωοτομίας. Αν και έκανε πειράματα σε ζώα, τα σκότωνε πρώτα, γιατί απεχθανόταν τη ζωοτομία.

Το έργο του *Surgical Observations on the Constitutional Origin and Treatment of Local Diseases* (*Χειρουργικές παρατηρήσεις για τη δομική προέλευση και τη θεραπεία των τοπικών ασθενειών*, 1809) - γνωστό ως «Το βιβλίο μου», από τη μεγάλη συχνότητα με την οποία παρέπεμπε τους ασθενείς του σε αυτό, και συγκεκριμένα στη σελίδα 72 του βιβλίου με αυτό το όνομα. Ήταν ένα από τα πρώτα δημοφιλή έργα της ιατρικής επιστήμης. Ήταν τόσο μεγάλος ο ζήλος του να ενθαρρύνει τους ασθενείς να διαβάσουν το βιβλίο, ώστε κέρδισε το παρατσούκλι «Ο γιατρός Βιβλίο-μου». Δίδασκε ότι οι τοπικές ασθένειες ήταν συχνά αποτέλεσμα της διαταραγμένης κατάστασης των πεπτικών οργάνων και έπρεπε να αντιμετωπίζονται με κάθαρση και προσοχή στη διατροφή. Ως διδάσκων ήταν εξαιρετικά ελκυστικός και η επιτυχία του στη διδασκαλία οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην πειστικότητα με την οποία διατύπωνε τις απόψεις του. Ωστόσο, έχει ειπωθεί ότι η επιρροή που ασκούσε σε όσους παρακολουθούσαν τις διαλέξεις του δεν ήταν ευεργετική από την άποψη αυτή, ότι οι απόψεις του διατυπώνονταν τόσο δογματικά και όλοι όσοι διέφεραν από αυτόν υποτιμούνταν και καταγγέλλονταν τόσο περιφρονητικά, ώστε να καταστέλλουν αντί να διεγείρουν την έρευνα. Η διασημότητα που απέκτησε στην πρακτική του οφειλόταν όχι μόνο στη μεγάλη επαγγελματική του ικανότητα, αλλά και εν μέρει στην εκκεντρικότητά του. Ήταν πολύ ωμός με τους ασθενείς του, αντιμετωπίζοντάς τους συχνά απότομα και μερικές φορές ακόμη και με αγένεια. Παραιτήθηκε από τη θέση του στο νοσοκομείο Σεντ Μπαρθόλομιου το 1827 και πέθανε στην κατοικία του στο Ένφιλντ στις 20 Απριλίου 1831.

Μπισκότο Αμπερνέθυ
------------------

Ο Αμπερνέθυ θεωρούσε ότι διάφορες ασθένειες προέρχονταν από μια διαταραγμένη κατάσταση των πεπτικών οργάνων και ότι η θεραπεία της υποκείμενης κακοπεψίας και δυσπεψίας ήταν απαραίτητη για την αποκατάσταση της υγείας. Εφηύρε, ή τουλάχιστον έδωσε το όνομά του, σε ένα πεπτικό μπισκότο που ονομάστηκε μπισκότο Αμπερνέθυ και το οποίο προωθούσε από το 1829 περίπου μέχρι το θάνατό του.

Έργα
----

Συνέβαλε με άρθρα στην *Cyclopædia του Rees* για την Ανατομία και τη Φυσιολογία, αλλά τα θέματα δεν είναι γνωστά. Το 1830 εκδόθηκε μια συγκεντρωτική έκδοση των έργων του. Το 1853 κυκλοφόρησε η βιογραφία του Τζορτζ Μακιλγουέιν (1797-1882), *Memoirs of John Abernethy*.

Σημειώσεις
----------

1. 1 2 3  «Abernethy, John (surgeon)» (Αγγλικά)
2. 1 2  «Gran Enciclopèdia Catalana» (Καταλανικά) Grup Enciclopèdia. 0000233.
3. ↑  publishing.rcseng.ac.uk/doi/pdf/10.1308/147363512X13311314196339.
4. ↑  royalsociety.org/~/media/Royal\_Society\_Content/about-us/fellowship/Fellows1660-2007.pdf.
5. ↑  Chambers Biographical Dictionary, (ISBN 0-550-18022-2), σελ. 5
6. 1 2 3 4  Chisholm 1911.
7. ↑  *Abernethy, John (1764–1831)* (AIM25)
8. ↑  Harrison, Keith; Smith, Eric. (2008). *Rifle-Green by Nature: A Regency Naturalist and His Family, William Elford Leach*. Ray Society. σελ. 92. (ISBN 978-0903874359)
9. ↑  Sandwith, Frieda Marsden. (1930). *Surgeon Compassionate: The Story of Dr. William Marsden, Founder of the Royal Free and Royal Marsden Hospitals*. London: Peter Davies. σελ. 63
10. ↑  Wood, James, επιμ. (1907). «Doctor My-Book». *The Nuttall Encyclopædia*. London and New York: Frederick Warne.
11. ↑  «Abernethy Biscuits». *The Foods of England*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2023.
12. ↑  Thomson, Thomas Napier, επιμ. (1857). «Abernethy, John». *A biographical dictionary of eminent Scotsmen*. **1**. Glasgow: Blackie and Son.

### Βιβλιογραφία

* Το παρόν λήμμα ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Abernethy, John (surgeon)» *Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα* **1** (11η έκδοση) Cambridge University Press

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 37661868
* LCCN: n84804175
* ISNI: 0000 0001 1622 6491
* GND: 116239808
* SUDOC: 151788081
* BNF: cb16295902k (data)
* BIBSYS: 2123690
* NLA: 35911162
* NKC: nlk19990074412
* ICCU: RLZV004703
* BNE: XX5427333

 |

 |