Η πολύπλοκη χημική δομή της κυκλοβουξίνης
Η **κυκλοβουξίνη** είναι φυσικό αλκαλοειδές, το οποίο ανευρίσκεται στο φυτικό είδος *πυξός* ή *πυξάρι*, *Buxus sempervirens* (οικογένεια *Buxaceae*) και χημικώς σχετίζεται και προέρχεται από τη σκελετική δομή της χοληστερόλης.

Τα αλκαλοειδή μπορούν να βρεθούν σε ολόκληρο το φυτό αλλά οι μεγαλύτερες ποσότητες αλκαλοειδών (έως 3%), συμπεριλαμβανομένης της κυκλοβουξίνης, βρίσκονται στα φύλλα και τον φλοιό.

Εξάπλωση
--------

Η κυκλοβουξίνη είναι μια τοξική ένωση που απαντάται στο είδος *B. sempervirens*, το οποίο αναπτύσσεται στην Ευρώπη, τη βορειοδυτική Αφρική και τη νοτιοδυτική Ασία. Επίσης μπορεί να βρεθεί στις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες ως Βιρτζίνια, Τενεσί, Οχάιο, Νέα Υόρκη και Βόρεια Καρολίνα.

Το είδος *πυξάρι*, που περιέχει την ένωση, *κυκλοβουξίνη*
Αυτός ο παχύς αειθαλής θάμνος καλλιεργείται συνήθως ως φράκτης, και επίσης για το ξύλο του στην τέχνη της ξυλογλυπτικής.

Ιστορικό
--------

Το είδος *B. sempervirens* δεν ήταν γνωστό για τις ιατρικές του χρήσεις μέχρι τις αρχές του 1600. 

Μετά από αυτό διαπιστώθηκε ότι τα φύλλα (που περιέχουν αλκαλοειδή, έλαια και ταννίνες), ο φλοιός (που περιέχει χλωροφύλλη, κερί, ρητίνη, λιγνίνη και μέταλλα) και το λάδι από το ξύλο είχαν ιατρική επίδραση.

Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία της ουρικής αρθρίτιδας, των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος, των εντερικών σκουληκιών, των χρόνιων δερματικών προβλημάτων, της σύφιλης, των αιμορροΐδων, της επιληψίας, του πονοκεφάλου και των σωρών,  αλλά είχε επίσης τη φήμη ότι θεραπεύει τη λέπρα, τους ρευματισμούς, τον HIV, τον πυρετό και την ελονοσία. Για τη θεραπεία της ελονοσίας χρησιμοποιήθηκε ως υποκατάστατο της κινίνης, αλλά λόγω των παρενεργειών και του γεγονότος ότι υπάρχουν καλύτερα φυτά για να βοηθήσουν τους ανθρώπους από *το B. sempervirens*, συνήθως δεν χρησιμοποιείται πλέον για τη θεραπεία αυτών των ασθενειών.

Η ομοιοπαθητική εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί τα φύλλα κατά των ρευματισμών, του HIV και του πυρετού παρασκευάζοντας τσάι από αυτά.  Στην Τουρκία αυτό το τσάι (ένα ποτήρι την ημέρα) εξακολουθεί να καταναλώνεται για αντιελμινθικούς, εφιδρωτικούς και χολαγωγικούς σκοπούς και ονομάζεται *«Abi Şimşir»*. Επίσης, τα φύλλα από *το B. sempervirens* χρησιμοποιήθηκαν ως καστανόχρωμη βαφή μαλλιών.

Σύνθεση
-------

Ο βιοσυνθετικός πρόδρομος της κυκλοβουξίνης είναι η κυκλοαρτενόλη. Μπορεί να συντεθεί με αποικοδόμηση της πλευρικής αλυσίδας 17β. Ωστόσο, συχνά δεν συντίθεται αλλά εκχυλίζεται από το ίδιο το φυτό.

Η κυκλοβουξίνη μπορεί να προκαλέσει διαφορετικές αντιδράσεις στο ανθρώπινο σώμα. Είναι γνωστή ως τοξίνη, αλλά έχει επίσης αποδειχθεί ότι έχει ευεργετικές ιδιότητες.

Μεταβολισμός
------------

Τα αλκαλοειδή είναι γνωστό ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην άμυνα των φυτών έναντι των φυτοφάγων.

Η κυκλοβουξίνη δεν αποτελεί εξαίρεση καθώς προστατεύει το φυτό *Buxus* από τους μύκητες, τα έντομα και τα βακτήρια.

Ενδείξεις
---------

Οι ενδείξεις τοξικότητας με κυκλοβουξίνη περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, ζάλη, διάρροια, δύσπνοια, σπασμούς και πιθανώς θάνατο από αναπνευστική ανακοπή. Δεν είναι όλα αυτά τα μεμονωμένα συμπτώματα άμεση ένδειξη από επίδραση της κυκλοβουξίνης. 

Άλλες χημικές ουσίες ή/και ασθένειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν στις ίδιες ενδείξεις, επειδή δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί η αιτιολογική σχέση της κυκλοβουξίνης. Η εξέταση του ατόμου θα ήταν απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση.

Αρνητικές επιδράσεις
--------------------

Η κυκλοβουξίνη εμπίπτει στις ακόλουθες κατηγορίες τοξινών: φλεγμονώδεις, κυτταροτοξικές, νευροτοξικές.

Οι κυτταροτοξίνες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικές κυτταρικές λειτουργίες στοχεύοντας βιολογικές μεμβράνες (οι οποίες ελέγχουν την εισαγωγή και εξαγωγή μεταβολιτών και ιόντων στα κύτταρα), διάφορα ένζυμα και πρωτεΐνες καθώς και το DNA/RNA. Οι νευροτοξίνες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά κανάλια ιόντων των νευρωνικών κυττάρων, όπως τα κανάλια Na+, K+ και Ca2+ είτε με μόνιμη ενεργοποίηση είτε με αναστολή. Τόσο η αναστολή όσο και η ενεργοποίηση μπλοκάρουν τη μεταγωγή νευρωνικών σημάτων και έτσι παύουν τη δραστηριότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος καθώς και τη νευρομυϊκή σηματοδότηση.

Η κατάποση της κυκλοβουξίνης (μεταξύ άλλων στεροειδών αλκαλοειδών που βρίσκονται στα εκχυλίσματα του φυτού *Buxus*) έχει αρκετές δυσμενείς επιπτώσεις και στα ζώα. Λόγω έλλειψης γνώσης σχετικά με τον τρόπο δράσης της κυκλοβουξίνης, οι ανεπιθύμητες επιδράσεις της τοξίνης θεωρούνται ως γενικές απαντήσεις.

Τοξικότητα
----------

Σύμφωνα με την τοξικότητα εκ του στόματος, η κυκλοβουξίνη εμπίπτει στην κατηγορία τοξικότητας Ib, η οποία ορίζει την επίδρασή της ως εξαιρετικά επικίνδυνη (5 έως 50 mg/kg σωματικού βάρους). 

Οι ενώσεις αυτής της κατηγορίας τοξικότητας είναι γνωστό ότι παρεμβαίνουν στις κεντρικές λειτουργίες στα ζώα. Η κυκλοβουξίνη θεωρείται γενικά ήπια τοξική για τον άνθρωπο. 

Ωστόσο, για τα ζώα (γάτες, σκύλους και άλογα), εκτιμάται ότι είναι ιδιαίτερα τοξικό και μπορεί να αποβεί ακόμη και θανατηφόρο. Η επιβεβαιωμένη θανατηφόρα δόση κυκλοβουξίνης (φύλλα έως 1% ξηρού βάρους) είναι 0,1 g/kg για σκύλους ή 750 g σε φύλλα, που πλησιάζουν το 0,15% του σωματικού βάρους για τα άλογα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  M. Robert, M.W. Alkaloids: Biochemistry, Ecology, and Medicinal Applications. 1998.
2. ↑  Bös, B. Giftpflanzen. »Giftpflanzen-Kompendium«  [cited 2016 01.03.2016]; Available from: .
3. ↑  Meier, E. Wood Database. 2008-2015; Available from:  Αρχειοθετήθηκε 2016-07-25 στο Wayback Machine..
4. 1 2  Barceloux, D.G. Medical Toxicology of Natural Substances: Foods, Fungi, Medicinal Herbs, Plants and Venomous Animals. John Wiley & Sons, 2008.
5. ↑  Sturluson, T. Health Benefits of Boxwood and Side Effects. 2015; Available from: .
6. ↑  Williamson, E.M. Potter’s Herbal Cyclopaedia. 2003, Essex: Saffron Walden.
7. ↑  Rahman, A.-u. and M.I. Choudhary, Chapter 2 Chemistry and Biology of Steroidal Alkaloids, in The Alkaloids: Chemistry and Biology, A.C. Geoffrey, Editor. 1998,
8. ↑  Neves, J.M. et al. Ethnopharmacological notes about ancient uses of medicinal plants in Tras-os-Montes (northern of Portugal). Journal of Ethnopharmacology, 2009. 124(2): p. 270-283.
9. ↑  Ramona, V. Pflanzenfreunde. Available from: .
10. ↑  Baytop, T. Therapy with Medicinal Plants in Turkey (past and present). Istanbul University Publications, 1999. No: 3255.
11. ↑  Bown, D. The Royal Horticultural Society new encyclopedia of herbs and their uses. 2002, London :: Dorling Kindersley.
12. ↑  Fortes, C.C. The total synthesis of veratrum alkaloids. 1964.
13. ↑  Steglich, F. Lang-Fugmann, Natural Products, in Römpp Encyclopedia Natural Products. 2000, Thieme Medical Publishers 2005. p. 748.
14. ↑  Ziegler, J. and P.J. Facchini, Alkaloid biosynthesis: metabolism and trafficking. Annu. Rev. Plant Biol. 2008. 59: p. 735-769.
15. 1 2  Wink, M. Mode of action and toxicology of plant toxins and poisonous plants. 2009.
16. 1 2  Catherine Barr, A. Chapter 27 - Household and Garden Plants A2 - Talcott, Michael E. PetersonPatricia A, in Small Animal Toxicology (Third Edition). 2013, W.B. Saunders: Saint Louis. p. 357-400.