Το σύμβολο του VAR που εμφανίζεται στις οθόνες κατά τη διαδικασία επανεξέτασης. 
Ο **Bοηθός διαιτητή βίντεο** (αγγλικά: video assistant referee, VAR) είναι ο βοηθός διαιτητή ποδοσφαίρου, ο οποίος εξετάζει τις αποφάσεις του διαιτητή αγώνα με τη χρήση άμεσης επανάληψης και ακουστικού για επικοινωνία. Το 2018, οι VAR γράφτηκαν στους Κανόνες του παιχνιδιού από το Διεθνές Ποδοσφαιρικό Συμβούλιο (IFAB), ύστερα από δοκιμές σε διάφορες σημαντικές διοργανώσεις.

Διαδικασία
----------

Διαιτητής σε αγώνα της Μέιτζορ Λιγκ Σόκερ που επανεξετάζει μία φάση.
Υπάρχουν 4 τύποι αποφάσεων που μπορούν να επανεξεταστούν.

* Γκολ και κατά πόσο υπήρξε παράβαση κατά τη φάση επίθεσης του παιχνιδιού, όπως οφσάιντ ή φάουλ.
* Αποφάσεις πέναλτι (άλλα φάουλ δεν μπορούν να αναθεωρηθούν, εκτός από τα παρακάτω)
* Απ' ευθείας κόκκινες κάρτες (οι δεύτερες κίτρινες κάρτες δεν μπορούν να αναθεωρηθούν)
* Λάθος παίχτης στην υπόδειξη κόκκινης ή κίτρινης κάρτας

Το πρότυπο για την ανατροπή της αρχικής απόφασης του διαιτητή, είναι ότι υπήρξε ένα "σαφές λάθος", μερικές φορές επεκτάσιμο σε "σαφές και προφανές λάθος". 

Η διαδικασία ξεκινάει με τον βοηθό διαιτητή/ες βίντεο και τον αναπληρωτή βοηθό διαιτητή βίντεο (AVAR) να εξετάζουν την αμφισβητούμενη φάση, σε αρκετές οθόνες στο χώρο λειτουργίας βίντεο (VOR) με τη βοήθεια του χειριστή επανάληψης. Αυτή η διαδικασία μπορεί να ενεργοποιηθεί από τον διαιτητή που ζητά την επανεξέταση ή από τον VAR που διενεργεί "έλεγχο" για να διαπιστώσει αν θα πρέπει να συστήσει μια επανεξέταση στο διαιτητή. Εάν ο VAR δεν βρει τίποτα κατά τη διάρκεια του ελέγχου, τότε η επικοινωνία με τον διαιτητή δεν είναι απαραίτητη, η οποία ονομάζεται "σιωπηλός έλεγχος". Αν ο VAR πιστεύει ότι υπήρξε ένα πιθανό σαφές λάθος, ο διαιτητής θα ενημερωθεί για αυτή την απόφαση. Ο διαιτητής μπορεί είτε (α) να αλλάξει την απόφαση κατόπιν συμβουλής του VAR, είτε (b) να πραγματοποιήσει επανεξέταση στο γήπεδο (OFR) πηγαίνοντας σε ένα καθορισμένο σημείο στην πλάγια γραμμή, που ονομάζεται περιοχή επανεξέτασης διαιτητή, για να εξετάσει το βίντεο με τη βοήθεια του βοηθού επανεξέτασης ή (γ) να αποφασίσει ότι είναι σίγουρος για την αρχική απόφαση και δεν εκτελεί OFR. Ο διαιτητής μπορεί να σταματήσει τον αγώνα για να αντιστρέψει μια απόφαση ή να διεξάγει ένα OFR, αλλά δεν πρέπει να το κάνει όταν κάποια από τις δύο ομάδες εμπλακεί σε πιθανότητα καλής επίθεσης.

Το επίσημο σήμα για μια επανεξέταση βίντεο από το διαιτητή, είναι ο σχηματισμός ενός ορθογώνιου περιγράμματος που σχηματίζεται με τους δείχτες των 2 χεριών (υποδεικνύοντας μια οθόνη βίντεο). Αυτό προηγείται και οποιουδήποτε OFR, καθώς και κάθε αλλαγής στην αρχική απόφαση. Οι παίκτες που ζητούν επανεξέταση βίντεο κάνοντας υπερβολική κίνηση σχηματισμού ορθογωνίου, πρέπει να δεχτούν μία κίτρινη κάρτα. Οι παίκτες που εισέρχονται στην περιοχή όπου ο διαιτητής διεξάγει OFR, πρέπει επίσης να δεχτούν μια κίτρινη κάρτα και τα μέλη της ομάδας που το κάνουν πρέπει να αποβληθούν.

Υπάρχουν οδηγίες που πρέπει να ακολουθήσουν ο διαιτητής και ο VAR για την πραγματοποίηση μιας επανεξέτασης βίντεο. Για παράδειγμα, η αργή κίνηση θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για παραβάσεις "σημείου επαφής", όπως σωματικές παραβάσεις και χρήση χεριού. Πρέπει να χρησιμοποιείται κανονική ταχύτητα, για να προσδιοριστεί η ένταση μίας παράβασης και εάν ένα χέρι ήταν σκόπιμο. Οι επανεξετάσεις των γκολ, των αποφάσεων πέναλτι και των κόκκινων καρτών για άρνηση μιας προφανούς ευκαιρίας σκοραρίσματος, καλύπτουν την περίοδο μέχρι την αρχή της "φάσης κατοχής επίθεσης", όταν η επιτιθέμενη ομάδα πήρε για πρώτη φορά την μπάλα ή επανεκκίνησε το παιχνίδι. Άλλες επανεξετάσεις καλύπτουν μόνο το ίδιο το περιστατικό.

Ο VAR μπορεί να είναι ενεργός ή πρώην διαιτητής.

### Βοηθός βοηθού διαιτητή βίντεο

Ο **βοηθός βοηθού διαιτητή βίντεο** (**AVAR**) είναι ένας ενεργός ή πρώην διαιτητής που διορίστηκε για να βοηθήσει τον VAR στην αίθουσα λειτουργίας βίντεο. Οι ευθύνες του AVAR περιλαμβάνουν την παρακολούθηση της ζωντανής δράσης του αγώνα, ενώ ο VAR διενεργεί "έλεγχο" ή "επανεξέταση", για να κρατάει σημειώσεις για συμβάντα και να κοινοποιεί το αποτέλεσμα μιας επανεξέτασης στους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς.

Ιστορία
-------

Το VAR σχεδιάστηκε από το πρόγραμμα Refereeing 2.0 στις αρχές του 2010, υπό την καθοδήγηση της Βασιλικής Ολλανδικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου ( KNVB ). Το σύστημα δοκιμάστηκε κατά τη διάρκεια της σεζόν 2012-13 της 1ης Κατηγορίας του Ολλανδικού Πρωταθλήματος. Το 2014, η KNVB υπέβαλε αίτηση στο Διεθνές Συμβούλιο Ποδοσφαίρου (IFAB), ώστε να τροποποιήσει τους νόμους του παιχνιδιού για να επιτρέψει τη χρήση του συστήματος κατά τη διάρκεια πιο εκτεταμένων δοκιμών. Η IFAB έγκρινε τις δοκιμές και την πορεία προς την πλήρη εφαρμογή κατά τη διάρκεια της γενικής της συνέλευσης του 2016.  Ο Λούκας Μπρουντ, γραμματέας της IFAB, δήλωσε: "Με τα 4G και Wi-Fi στα στάδια σήμερα ... γνωρίζαμε ότι έπρεπε να προστατέψουμε τους διαιτητές από το να κάνουν λάθη που ο καθένας μπορεί να δει αμέσως", όπως το χέρι του Τιερί Ανρί που απέκλεισε την Ιρλανδία από την πρόκριση για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010, όπου οι διαιτητές στο γήπεδο δεν ήταν σε θέση να δουν την παράβαση. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος της FIFA, Ζεπ Μπλάτερ, ο οποίος ήταν εναντίον της εισαγωγής νέας τεχνολογίας στο ποδόσφαιρο, αναγκάστηκε να αποχωρήσει από τη θέση του, λόγω σκανδάλου διαφθοράς το 2015 και η πρόταση του VAR δέχθηκε θερμής υποδοχής από τον διάδοχό του, Τζιάνι Ινφαντίνο.

Η δοκιμή του συστήματος VAR ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2016, σε έναν αγώνα της United Soccer League μεταξύ δύο ομάδων της Μέιτζορ Λιγκ Σόκερ, αποτελούμενες από αναπληρωματικούς παίκτες. Ο διαιτητής του αγώνα, *Ismail Elfath,* επανεξέτασε δύο φάουλ κατά τη διάρκεια του αγώνα και μετά από διαβούλευση με τον βοηθό διαιτητή Άλεν Τσάπμαν, αποφάσισε να δώσει κόκκινη κάρτα και κίτρινη κάρτα στα αντίστοιχα περιστατικά. Επανεξετάσεις βίντεο παρουσιάστηκαν τον επόμενο μήνα, κατά τη διάρκεια διεθνούς φιλικού μεταξύ της Γαλλίας και της Ιταλίας. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2016 εισήχθη μια "οθόνη γηπέδου", επιτρέποντας στους διαιτητές να επανεξετάσουν τη φάση εντός του αγωνιστικού χώρου.

Το Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Αυστραλίας, έγινε το πρώτο που χρησιμοποίησε το σύστημα VAR στην κορυφαία επαγγελματική διοργάνωση της στις 7 Απριλίου του 2017, όταν η Μέλμπουρν Σίτι έπαιξε με την Άντελαϊντ Γιουνάιτεντ, αν και αυτός ο αγώνας ολοκληρώθηκε χωρίς να ζητηθεί η βοήθεια του VAR. Η πρώτη παρέμβαση του VAR σε επαγγελματικό παιχνίδι πρωταθλήματος, εμφανίστηκε στις 8 Απριλίου, όταν η Ουέλινγκτον Φίνιξ φιλοξένησε τη Σίντνεϊ. Από το VAR εντοπίστηκε παράβαση χρήσης χεριού στη μεγάλη περιοχή και καταλογίτηκε πέναλτι υπέρ της Σίντνεϊ. Το παιχνίδι τελείωσε με ισοπαλία 1-1.  Η Μέιτζορ Λιγκ Σόκερ στις Ηνωμένες Πολιτείες, εισήγαγε συστήματα VAR σε αγώνες κατά τη διάρκεια της σεζόν 2017, μετά το *2017 MLS All-Star Game*, στις 2 Αυγούστου 2017.  Η πρώτη επίσημη χρήση του, έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια ενός αγώνα μεταξύ της Φιλαντέλφια Γιούνιον και της Ντάλας, ακυρώνοντας ένα γκολ της δεύτερης, λόγω της επαφής μεταξύ ενός παίκτη της Ντάλας και του τερματοφύλακα της Φιλαντέλφια. Το VAR χρησιμοποιήθηκε σε διεθνές επίπεδο στο Κύπελλο Συνομοσπονδιών του 2017 τον Ιούνιο, όπου εγκωμιάστηκε, αλλά η χρησιμότητά του αμφισβητήθηκε μετά από μία απόφαση του διαιτητή στον τελικό αγώνα. 

Το σύστημα VAR εισήχθη σε κορυφαία κατηγορία Ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, από τη Μπουντεσλίγκα και τη Σέριε Α στην αρχή της σεζόν 2017-18 και από την Πριμέρα Ντιβισιόν στην αρχή της σεζόν 2018-19. Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε επίσης στο Παγκόσμιο Κύπελλο U20 του 2017 τον Οκτώβριο. Στις 8 Ιανουαρίου 2018, το VAR δοκιμάστηκε για πρώτη φορά στην Αγγλία, σε παιχνίδι του Κυπέλλου 2017-18 μεταξύ της Μπράιτον εντ Χόουβ Άλμπιον και της Κρίσταλ Πάλας και την επόμενη ημέρα δοκιμάστηκε για πρώτη φορά στη Γαλλία, στο ντέρμπι της Κυανής Ακτής, μεταξύ της Νις και της Μονακό, για το θεσμό του Λιγκ Καπ 2017-18. Ειπώθηκε ότι δούλεψε καλά.

Η Ιταλία άνοιξε το πρώτο εκπαιδευτικό κέντρο VAR στον κόσμο, στο Κοβερτσιάνο τον Ιανουάριο του 2018.

Στις 3 Μαρτίου 2018, η IFAB ενέταξε το VAR στους Νόμους του Παιχνιδιού σε μόνιμη βάση. Η χρήση τους παραμένει προαιρετική για τις διοργανώσεις και η Αγγλική Πρέμιερ Λιγκ και το Τσάμπιονς Λιγκ δεν αναμένεται να εφαρμόσουν το VAR για τη σεζόν 2018-19. Ωστόσο, ο εκτελεστικός πρόεδρος της Πρέμιερ Λιγκ, *Richard Scudamore,* χαρακτήρισε "αναπόφευκτη" την εισαγωγή του VAR στην Πρέμιερ Λιγκ. Στις 27 Σεπτεμβρίου 2018, η UEFA ανακοίνωσε ότι το VAR θα χρησιμοποιηθεί στο Τσάμπιονς Λιγκ 2019-20. Παρόλο που το VAR δεν εφαρμόστηκε στη φάση των ομίλων της σεζόν 2018-19, η UEFA είχε ανακοινώσει στις 3 Δεκεμβρίου 2018, ότι το VAR θα χρησιμοποιούνταν στη νοκ-άουτ φάση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2019.

Στις 15 Νοεμβρίου 2018, οι ομάδες της Πρέμιερ Λιγκ είχαν ψηφίσει υπέρ της εισαγωγής του συστήματος VAR από τη σεζόν 2019-20, αναμένοντας την έγκριση της IFAB και της FIFA. Αυτή η απόφαση ήρθε μετά από μια αμφιλεγόμενη απόφαση από τον διαιτητή *Simon Hooper* να ακυρώσει ένα γκολ που σημείωσε ο επιθετικός της Σάουθαμπτον, Τσάρλι Όστιν.

### Παγκόσμιο Κύπελλο 2018

Η FIFA ενέκρινε επισήμως τη χρήση του VAR στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Συμβουλίου της, στις 16 Μαρτίου 2018 στη Μπογκοτά.    Αυτή η διοργάνωση, έγινε η πρώτη, που έγινε πλήρης χρησιμοποίηση του VAR (σε όλους τους αγώνες και σε όλους τα γήπεδα).

 Ο Κριστιάνο Ρονάλντο(Πορτογαλία) δέχτηκε κίτρινη κάρτα μετά από μία διεκδίκηση με έναν Ιρανό παίκτη, που επανεξετάστηκε από τον διαιτητή *Enrique Cáceres,* ως πιθανή παράβαση κόκκινης κάρτας. 
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018 σηματοδότησε το ντεμπούτο του συστήματος VAR σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Συνολικά, ελέγχθηκαν 335 συμβάντα από το VAR κατά τη διάρκεια της φάσης των ομίλων, με μέσο όρο 7 ανά αγώνα και δεκατέσσερις αποφάσεις από τους διαιτητές άλλαξαν ή ακυρώθηκαν μετά την επανεξέταση τους από το VAR. Σύμφωνα με τη FIFA, το σύστημα VAR είχε ποσοστό επιτυχίας 99,3%, αυξημένο από το 95% των σωστών αποφάσεων από τους διαιτητές, χωρίς τη χρήση VAR. Η πρώτη απόφαση με χρήση VAR στο Παγκόσμιο Κύπελλο ήρθε στις 16 Ιουνίου, σε αγώνα της φάσης ομίλων μεταξύ της Γαλλίας και της Αυστραλίας, όπου ο διαιτητής Αντρές Κούνια απένειμε πέναλτι στη Γαλλία, μετά από διαβούλευση με τον VAR.  Στον τελικό, ο διαιτητής Νέστορ Πιτάνα χρησιμοποίησε το VAR, για να επανεξετάσει μία αμυντική παράβαση για χρήση χεριού εντός της περιοχής, δίνοντας πέναλτι για τη Γαλλία, στο οποίο ευστόχησε και πήρε το προβάδισμα με 2-1 έναντι της Κροατίας. Ο αγώνας, τελικώς, ολοκληρώθηκε με τη Γαλλία να επικρατεί με 4-2.

Η χρήση του VAR έχει πιστωθεί για την αναγνώριση της διοργάνωσης του 2018, ως το καθαρότερο Παγκόσμιο Κύπελλο από το 1986, αφού δε δόθηκε καμία κόκκινη κάρτα στους 11 πρώτες αγώνες και μόνο τέσσερις παίκτες αποβλήθηκαν σε ολόκληρο το τουρνουά, που ήταν ο μικρότερος αριθμός από τη διοργάνωση του 1978. 22 γκολ επιτεύχθηκαν από 29 εκτελέσεις πέναλτι, προσπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 17 πέναλτι, που απονεμήθηκαν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998. Η δραματική αύξηση του αριθμού των ποινών πέναλτι που απονεμήθηκαν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018, έχει αποδοθεί στο σύστημα VAR, που καταγράφει ποινές που διαφορετικά θα παρέμεναν ατιμώρητες. Ο τεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Ποδοσφαιρικού Συμβουλίου, *David Elleray,* δήλωσε την πεποίθηση ότι η παρουσία του VAR, σημαίνει ότι οι παίκτες θα ξέρουν ότι δεν θα είναι σε θέση να ξεφύγουν με οτιδήποτε, κάτω από το νέο σύστημα.

Κριτική
-------

Η χρήση της τεχνολογίας βίντεο στο Κύπελλο Συνομοσπονδιών του 2017 επικρίθηκε, μετά από αρκετές επίμαχες στιγμές που αφορούσαν τη χρήση του VAR στο τουρνουά. Κατηγορήθηκε ότι "δημιουργεί τόση σύγχυση όσο και σαφήνεια". 

Περαιτέρω κριτική ασκήθηκε στο σύστημα VAR, αφού αντιμετώπισε ζητήματα που εμπόδιζαν τη χρήση του, όπως για παράδειγμα σε ένα Πορτογαλικό αγώνα, όπου η σημαία ενός υποστηρικτή είχε εμποδίσει την κάμερα του VAR  ή στον Τελικό του Πρωταθλήματος Αυστραλίας 2018 μεταξύ της Νιούκασλ Γιουνάιτεντ και της Μέλμπουρν Βίκτορι, όπου το λογισμικό του VAR υπέστη μια τεχνική δυσλειτουργία, που εμπόδισε τον βοηθό διαιτητή από την προβολή της επανάληψης. 

Μετά την εισαγωγή του συστήματος VAR στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018, η FIFA το έκρινε επιτυχές. Παρ 'όλα αυτά, η χρήση (ή η έλλειψη χρήσης) του VAR έχει επικριθεί.  Ανεξάρτητες εκτιμήσεις σημειώνουν ότι ενώ οι περισσότερες αποφάσεις έγιναν σωστά ως αποτέλεσμα του VAR, μερικές ήταν λάθος παρά την επανεξέταση του VAR και κάποιες αποφάσεις οι οποίες κλήθηκαν λανθασμένα, δεν εξετάστηκαν καν.  Η Guardian καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σύστημα VAR ήταν πιο αποτελεσματικό για αντικειμενικές αποφάσεις, όπως οφσάιντ και λανθασμένες ταυτοποιήσεις, ενώ οι υποκειμενικές αποφάσεις, όπως τα πέναλτι ή το πειθαρχικό προς τους παίκτες, ήταν πολύ χειρότερες. Η έλλειψη σαφήνειας και συνοχής είναι δύο βασικοί τομείς αδυναμίας.

Ένα πρόβλημα συνοχής στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2018, ήταν για παράδειγμα οι διαφορετικές αποφάσεις σε παρόμοιες καταστάσεις παιχνιδιού, οι οποίες θα μπορούσαν να εξηγηθούν από την ασαφή ερμηνεία των κανόνων VAR. Για παράδειγμα, στο παιχνίδι μεταξύ Πορτογαλίας και Ιράν στη φάση ομίλων, το Ιράν πήρε ένα πέναλτι μετά από χρήση χεριού από τον *Cedric Soares*, ενώ στο παιχνίδι μεταξύ Νιγηρίας και Αργεντινής, η Νιγηρία δεν είχε αυτή την ευκαιρία, αφού ο Μάρκος Ρόχο έστειλε τη μπάλα στο δικό του χέρι.

Μια άλλη σειρά κριτικών, επικεντρώθηκε στην αποτελεσματικότητα του συστήματος για την επίτευξη του στόχου του. Κατά την άποψη του *Scott Stinson* από τη *National Post*, το VAR, όπως και κάθε άλλο σύστημα επανάληψης, αποτυγχάνει να διορθώσει το ανθρώπινο λάθος και αντ 'αυτού προσθέτει μόνο στις αντιπαραθέσεις, επειδή η ανθρώπινη κρίση είναι ακόμα απαραίτητη. Η έλλειψη διαφάνειας είναι ένα άλλο αμφιλεγόμενο σημείο, καθώς οι ομάδες δεν έχουν κανέναν τρόπο να ξέρουν ποια περιστατικά έχουν εξεταστεί από την ομάδα VAR. Σε συνέντευξη Τύπου που διεξήχθη μετά τη φάση ομίλων, ο πρόεδρος της επιτροπής διαιτησίας της FIFA, Πιερλουίτζι Κολίνα, έδειξε στιγμιότυπα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, συνοδευόμενο από τον ήχο των συνομιλιών μεταξύ αρμόδιων VAR και των διαιτητών του αγώνα. Ερωτηθείς αν ο ήχος αυτός θα μπορούσε να δημοσιοποιηθεί, όπως συμβαίνει στο ράγκμπι και στο κρίκετ, ο Κολίνα απάντησε με ενθουσιασμό, αλλά προειδοποίησε ότι μάλλον είναι πολύ νωρίς. 

Άλλοι επεσήμαναν τη φύση του συστήματος VAR που αλλάζει το παιχνίδι. Οι αρχικοί φόβοι ότι η χρήση του συστήματος θα επιμηκύνει σημαντικά το χρόνο του αγώνα δεν έχουν επιβεβαιωθεί, με κάθε επανεξέταση του VAR να διαρκεί κατά μέσο όρο μόνο 80 δευτερόλεπτα  Ο *Jonathan Liew* της *The Independent*, συγκρίνει την κατάσταση με την εισαγωγή του Συστήματος Επανεξέτασης Απόφασης στο κρίκετ και σημειώνει τις αλλαγές που είχε σε αυτό το άθλημα και θεωρεί πως θα οδηγήσει σε αλλαγές παρόμοιου χαρακτήρα στο ποδόσφαιρο.

Διοργανώσεις που χρησιμοποιούν το VAR
-------------------------------------

Τα πρωταθλήματα με "επιβεβαίωση" VAR, δηλαδή όπου οι VARs έρχονται σε επαφή με τον διαιτητή στο τερέν του γηπέδου και επομένως μπορεί να έχουν αντίκτυπο στη λήψη αποφάσεων.

(\*) Όχι σε όλους τους αγώνες

### Εγχώρια πρωταθλήματα

* Αγγλία **\***
* Αυστραλία
* Βέλγιο
* Βιετνάμ **\***
* Βόρεια Κορέα
* Βραζιλία **\***
* Γαλλία
* Γερμανία
* Ελλάδα
* Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
* Ισπανία
* Ισραήλ **\***
* Ιταλία
* Κατάρ **\***
* Κίνα **\***
* Κουβέιτ **\***
* Κύπρος \*
* Μαλαισία **\***
* Μέιτζορ Λιγκ Σόκερ (ΗΠΑ και Καναδάς)
* Μεξικό
* Νότια Κορέα
* Ολλανδία
* Πολωνία
* Πορτογαλία
* Σαουδική Αραβία **\***
* Ταϊλάνδη
* Τσεχία **\***
* Τουρκία

### Διεθνείς διοργανώσεις

* Ασιατικό Κύπελλο AFC **\***
* CAF Champions League **\***
* CONMEBOL Copa América
* CONMEBOL Κόπα Λιμπερταδόρες **\***
* CONMEBOL Κόπα Σουδαμερικάνα **\***
* Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων
* Κύπελλο Συνομοσπονδιών ΦΙΦΑ
* Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου U20
* Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου
* Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Γυναικών
* UEFA Champions League **\***
* UEFA Europa League **\***
* UEFA Europa Conference League **\***

Δείτε επίσης
------------

* Τεχνολογία γραμμής
* Άμεση επανάληψη

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Historic step for greater fairness in football». *International Football Association Board*. 3 March 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-21.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2018.
2. 1 2 3 4 5  «Video Assistant Referees (VARs) Experiment – Protocol (Summary)». International Football Association Board. 26 Απριλίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 27 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2017.
3. ↑  Podcast, Planet Futbol. «Howard Webb on video replay and its future in soccer». *SI.com*.. Ανακτήθηκε στις 26 April 2017.
4. 1 2  «VIDEO ASSISTANT REFEREES (VARs) – Implementation handbook for Competitions». IFAB. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2018.
5. ↑  Rumsby, Ben (7 January 2018). «Video technology will not make football a mistake-free sport, warns referee chief Mike Riley». *The Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2018.
6. 1 2 3  Medeiros, João (23 June 2018). «The inside story of how FIFA's controversial VAR system was born». *Wired*.. Ανακτήθηκε στις 30 June 2018.
7. ↑  «Minutes of the 130th Annual General Meeting of the International Football Association Board» (PDF). IFAB. σελίδες 13–17. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2018.
8. ↑  Alex, John. «Real estate virtual asssitant».. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2021.
9. ↑  Alvarez, Liana (19 August 2016). «MLS makes soccer history with debut of video assistant referees». *Sports Illustrated*.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2016.
10. ↑  Williams, Bob (13 August 2016). «Video assistant referees edge closer after successful trial in United States». *The Daily Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2016.
11. ↑  Rumsby, Ben (2 September 2016). «Video replays used for first time during France's 3–1 friendly win over Italy as 'football history' made». *The Daily Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2016.
12. ↑  «Video replays: Referees to use pitch-side monitors at Fifa's Club World Cup». *BBC Sport*. 7 December 2016.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2016.
13. ↑  «Hyundai A-League first to use Video Assistant Referees». *Hyundai A-League*. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2017.
14. ↑  «Video Assistant Referee: Australia's A-League uses system during trial» (στα αγγλικά). *BBC Sport*. 8 April 2017.. Ανακτήθηκε στις 28 June 2018.
15. ↑  «Wellington Phoenix v Sydney FC video, highlights: Sky Blues concede late after VAR call». *Fox Sports*. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2017.
16. ↑  «World first as video assistant referee called into action in Wellington and Sydney FC stalemate». *The Guardian*. 8 April 2017.. Ανακτήθηκε στις 26 April 2017.
17. ↑  Borg, Simon (10 December 2016). «MLS will seek to introduce Video Assistant Referees (VAR) during 2017». Major League Soccer.. Ανακτήθηκε στις 19 December 2016.
18. ↑  Goldberg, Jamie (14 March 2017). «MLS leads the way among soccer leagues worldwide as it prepares to roll out video replay». *The Oregonian*.. Ανακτήθηκε στις 15 March 2017.
19. ↑  «Video review debuts in MLS, rules out goal in Dallas' first-ever loss to Union». *ESPN FC*. 5 August 2017.. Ανακτήθηκε στις 6 August 2017.
20. ↑  Ogden, Mark (2 July 2017). «VAR creates as much confusion as clarity in Confederations Cup final». ESPN.. Ανακτήθηκε στις 4 March 2018.
21. ↑  Λάθος στην χρήση του Πρότυπο:cite press release: Η παράμετρος **title** είναι απαραίτητη
22. ↑  Kohli, Siddharth (17 August 2017). «VAR: The good, the bad and the ugly». CNN.. Ανακτήθηκε στις 4 March 2018.
23. ↑  «LaLiga Santander: Tebas: With VAR, there will be more fairness in football - MARCA in English» (στα αγγλικά). *MARCA in English*.. Ανακτήθηκε στις 2018-08-19.
24. ↑  «Football poised to change forever with the introduction of Video Assistant Referee system». *The Independent*. Independent Print Limited. 9 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2017.
25. ↑  «FA Cup trial for Video Assistant Referee».
26. ↑  «Nice-Monaco: la vidéo "a très bien fonctionné"». Eurosport.fr. 10 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2018.
27. ↑  «Italy host first VAR training centre». Football Italia. 19 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2018.
28. ↑  «Historic step for greater fairness in football». *The IFAB*. IFAB. 3 Μαρτίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2018.
29. 1 2  Conway, Richard (3 March 2018). «VAR: Video assistant referees set to be used at 2018 World Cup in Russia». *BBC*.. Ανακτήθηκε στις 4 March 2018.
30. ↑  «VAR in Premier League is inevitable, says Richard Scudamore». *BBC Sport*. 6 Μαΐου 2018.
31. ↑
32. ↑  «VAR to be used in UEFA Champions League knockout phase». uefa.com. 3 Δεκεμβρίου 2018.
33. ↑
34. ↑  «IFAB comes to landmark decision about VAR». Fédération Internationale de Football Association. 3 March 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-13.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2018.
35. ↑  «VAR discussed at IFAB media briefing». Fédération Internationale de Football Association. 3 March 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-13.. Ανακτήθηκε στις 3 March 2018.
36. ↑  «FIFA finally approves video review to use at World Cup». The Washington Post. 16 March 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-03-17.. Ανακτήθηκε στις 16 March 2018.
37. ↑  Medeiros, João. «The inside story of how FIFA's controversial VAR system was born».. Ανακτήθηκε στις 28 June 2018.
38. ↑  «World Cup 2018: VAR system 'fine-tuned' after criticism». BBC Sport. 29 June 2018.. Ανακτήθηκε στις 30 June 2018.
39. ↑  Grez, Matias (16 June 2018). «History made as VAR used for first time in World Cup match».. Ανακτήθηκε στις 30 June 2018.
40. ↑  Johnson, Dale (16 Ιουνίου 2018). «How VAR made history with penalty for France». ESPN. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2018.
41. ↑  Taylor, Daniel (15 July 2018). «France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia». *The Guardian*.. Ανακτήθηκε στις 15 July 2018.
42. ↑  «World Cup by the numbers - 169 goals, 29 penalties, 10 late winners, 4 red cards». ESPN. 16 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2018.
43. ↑  Kirk, Ashley· Scott, Patrick (29 Ιουνίου 2018). «13 intriguing stats from World Cup 2018 so far». *The Telegraph*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
44. ↑  «VAR effect results in cleanest World Cup since 1986 after no red cards are issued in opening 11 games». The Telegraph. 17 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2018.
45. ↑  «Confederations Cup: Video assistant referee system 'a shambles'». *BBC*. 2 July 2017.. Ανακτήθηκε στις 9 March 2018.
46. ↑  «VAR creates as much confusion as clarity in Confederations Cup final». *ESPN*. 2 July 2017.. Ανακτήθηκε στις 9 March 2018.
47. ↑  Browne, PJ (7 Φεβρουαρίου 2018). «Watch: Flag Waving Fan Causes VAR Chaos In Portugal». Balls.ie. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2018.
48. ↑  «VAR and the giant flag: how a match in Portugal became the scene of farce». 7 February 2018.. Ανακτήθηκε στις 4 March 2018.
49. ↑  «A-League grand final: Victory's offside goal inaction due to VAR glitch, says FFA – ABC News (Australian Broadcasting Corporation)». *mobile.abc.net.au* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2018.
50. ↑  «Wrongly awarded goal decides Aussie title after VAR failure» (στα αγγλικά). *Arizona Daily Star*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-05-07.. Ανακτήθηκε στις 3 June 2018.
51. 1 2  Belam, Martin (22 Ιουνίου 2018). «VAR at the World Cup: the big decisions, game by game». *The Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
52. ↑  «So VAR, so good? Fifa praises review system in helping referees get '99.3% decisions correct'». *ITV News* (στα Αγγλικά). 29 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
53. ↑  Johnson, Dale. «VAR at the World Cup: A timeline of the tournament». *ESPN.com*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
54. ↑  Nakrani, Sachin (26 Ιουνίου 2018). «VAR: the World Cup verdict so far – some success but more clarity needed». *The Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
55. ↑  «First time use of VAR during a World Cup - Analysis of the group stage». *Chuck No Risk* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2018.
56. ↑  Stinson, Scott (26 Ιουνίου 2018). «'VAR is bulls—t': Video review's honeymoon phase comes to sudden, spectacular end at World Cup». *National Post*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018. All of a sudden, VAR had been revealed to be just like any other replay system: a process meant to reduce the number of controversies by correcting human error was now only adding to the controversies because there was still human judgment involved. And no replay could render that judgment infallible.
57. ↑  «Brazil questions VAR procedures after 'clear errors by referee' in Swiss match». *CBC*. Associated Press. 18 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018. The confederation says it wants to know whether the plays were reviewed in any way, saying "transparency is of essence."
58. ↑  Wood, Martyn (29 Ιουνίου 2018). «FIFA referees chief pleased but not surprised by VAR success at World Cup». *IOL* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
59. ↑  «RELIVE: Referee media briefing held after group stage». *FIFA.com*. 28 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
60. ↑  Sengupta, Ayon (2 Ιουλίου 2018). «Mixed response for VAR». *The Hindu* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
61. ↑  Liew, Jonathan (29 Ιουνίου 2018). «VAR is going to change football as we know it – but we have no idea if that's a good thing or not». *The Independent*. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2018.
62. ↑  «VIDEO ASSISTANT REFEREES (VARS) USED LIVE IN COMPETITIONS AND LEAGUES». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2019.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πειράματα με τους Κριτές Βοηθοί Βίντεο (VAR) από τη FIFA
* Πρωτόκολλο πειράματος εμπειρογνωμόνων βιντεοσκόπησης (VAR) (σύνοψη) από την IFAB
* VAR - Το σύστημα εξηγείται από τη FIFA