Ο **Ντάβιντ Μπάιγκελμαν** (πολωνικά: *Dawid Bajgelman*) (1887 - Φεβρουάριος 1945) ήταν Πολωνός βιολιστής, εξάρχων ορχήστρας και συνθέτης μουσικής και τραγουδιών του θεάτρου γίντις.

Βιογραφία
---------

Ο Μπάιγκελμαν γεννήθηκε στο Οστρόβιετς Σφιεντοκσίσκι της Πολωνίας του Συνεδρίου σε μια μουσική οικογένεια στο Λοτζ, όπου συνέθεσε και έπαιξε σε θέατρα γίντις σε νεαρή ηλικία. Έγινε διευθυντής του Θεάτρου Γίντις του Λοτζ το 1912.

Έγραψε τη μουσική για τις οπερέτες του Γιούλιους Άντλερ, *Dos Skoytn-meydl* και *Di mume Gnendil* και την *Di Sheyne Berta* του Γιάκομπ Βάξμαν*,* το σύνολο των οποίων ανέβηκε στο Λοτζ και οργάνωσε τη μουσική για το Ντυμπούκ του Σολομών Άνσκυ. Το 1929 ήταν συνθέτης και μουσικός διευθυντής για το Θέατρο Αραράτ στο Λοτζ.

Το 1940 αναγκάστηκε να μετακομίσει στο Γκέτο του Λίτσμανστατ (Λοτζ), όπου έλαβε μέρος στην πολιτιστική ζωή του γκέτο ως μαέστρος - η πρώτη συμφωνική συναυλία του γκέτο πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση του την 1η Μαρτίου 1941 - και ως συνθέτης ορχηστρικών έργων και τραγουδιών. Δύο γνωστά τραγούδια του Μπάιγκελμαν που έχουν επιβιώσει και ερμηνεύονται μέχρι σήμερα είναι το *Kinder yorn (χρόνια της παιδικής ηλικίας)* και το *Tsigaynerlid* (*Τσιγγάνικο τραγούδι*), αφιερωμένο στους Ρομά που ζούσαν στο γκέτο. Έγραψε τραγούδια σε στίχους του Ιζάια Σπίγκελ, συμπεριλαμβανομένων των *Makh tsu di eygelekh (Κλείσε τα μικρά σου μάτια)* και *Nisht keyn rozhinkes, nisht keyn mandlen (Χωρίς σταφίδες, χωρίς αμύγδαλα)*. Συνεργάστηκε επίσης με τον Μόισε Μπρόντεζον γράφοντας γνωστά τραγούδια όπως τα *Nisim, nisim* και *Yidn, Shmidn*. Συνεργάστηκε επίσης με τους Μόισε Νούντελμαν, Ντάβιντ Χέρμαν και Γιάκοφ Ρότμπαουμ.

Το 1944, ο Μπάιγκελμαν απελάθηκε στο Άουσβιτς, όπου πέθανε τον Φεβρουάριο του 1945.

Δείτε επίσης
------------

* Εβραϊκά γκέτο στη γερμανοκρατούμενη Πολωνία
* Κατάλογος ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης
* Ολοκαύτωμα στην Πολωνία
* Θύματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Πολωνία

Παραπομπές
----------

1. ↑  Λούτσιαν Ντομπροσίτσκι (Ed.). *The Chronicle of the Lodz Ghetto, 1941-1944*. New Haven: Yale University Press, 1984, Index to the English edition.
2. 1 2 3  Zalmen Zylbercweig. Leksikon fun Yidish theater, Book one, column 161.
3. 1 2  Κράμερ, Άαρον (1999). Saul Lishinsky, επιμ. *The Last Lullaby: Poetry from the Holocaust*. Syracuse University Press. σελ. 99. ISBN 0-8156-0579-X.
4. 1 2 3 4  SaveTheMusic.com, David Beigelman. Retrieved 2014-11-30.
5. ↑  Susan Willoughby *Art, Music, and Writings from the Holocaust* 2003 p56 Excerpt from Gypsy Song by David Beigelman - "David Beigelman was a professional composer and musician in Poland before the war. He was sent to the Lodz ghetto where he was the musical director for the ghetto theater."
6. ↑  Fater, Isaschar (1970). Jewish Music in Poland between the Two World Wars, σελ. 53-58
7. ↑  Κράμερ, Άαρον· Lishinsky, Saul (1999). *The Last Lullaby: Poetry from the Holocaust*. Syracuse University Press. σελ. 99. ISBN 978-0-8156-0579-9.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ντάβιντ Μπάιγκελμαν** |

* Φωτογραφία πορτραίτου[*νεκρός σύνδεσμος*], χωρίς ημερομηνία. Από τη συλλογή του Jonas Turkow, αρχεία του Ghetto Fighters' House

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Βιογραφίες
* Πύλη:Πολωνία
* Πύλη:Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 121352176
* **Europeana**: agent/base/36027
* ISNI: 0000 0000 7966 5304
* GND: 1222312530
* MusicBrainz: 1bf02ccb-39f3-4937-80b1-bd539da384f0
* CiNii: DA16456046

 |

 |