Η **Ελίζαμπεθ "Λίσα" Αν Ρόμπερτς** (**Αγγλικά: Elizabeth "Lisa" Ann Roberts**, το γένος **Έλντερ**, 3 Νοεμβρίου 1959 - 9 Αυγούστου 1977), αλλιώς γνωστή ως η "**Πολύτιμη άγνωστη γυναίκα**" ή η "**Άγνωστη γυναίκα της Κομητείας Σνόχομις**", ήταν μια νεαρή Αμερικάνα που έπεσε θύμα ανθρωποκτονίας. Το άψυχο σώμα της βρέθηκε κοντά στο Έβερετ της Ουάσιγκτον στις 14 Αυγούστου του 1977, και ήταν αγνώστων στοιχείων για 43 χρόνια μέχρι την ταυτοποίηση της στις 16 Ιουνίου του 2020. Της δόθηκε το παρατσούκλι η "**Πολύτιμη άγνωστη γυναίκα**" από τον Τζιμ Σαρφ, ο οποίος ήταν επικεφαλής ντετέκτιβ στην υπόθεση της.

Ιστορικό
--------

Η **Ελίζαμπεθ "Λίσα" Αν Έλντερ** γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1959, στο Χούντ Ρίνερ, του Όρεγκον, από τη Μαίρη Γκιγκνάρ και τον Στάνλεϊ Έλντερ, οι οποίοι είχαν άλλους 3 γιους. Οι γονείς της χώρισαν όταν η Λίσα ήταν 2 ετών. Οι τρεις αδελφοί της έμειναν με τον πατέρα τους, ενώ η Ελίζαμπεθ δόθηκε για υιοθεσία στον Τρόι και την Ντόλι Ρόμπερτς από το Ρόουζμπεργκ του Όρεγκον, αποκτώντας έτσι το επώνυμο **Ρόμπερτς**. Η μητέρα της ξαναπαντρεύτηκε και απέκτησε αλλά δυο παιδιά, τον Κεν Κρίστενσεν και την Κάρολ Χόλεν. Παρόμοια πορεία ακολούθησε και ο πατέρας της, εφόσον ξαναπαντρεύτηκε και εκείνος αμέσως μετά την υιοθεσία της Λίσα, αλλά μερικά χρόνια αργότερα σκοτώθηκε σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο Όρεγκον το 1970 μαζί με τη νέα του σύζυγο και τους τρεις γιους του. Η Ελίζαμπεθ είχε 2 θετές αδερφές, την Τόνια και την Λιν Ρόμπερτς. Η Τόνια, η οποία ήταν 10 ετών όταν εξαφανίστηκε η Ελίζαμπεθ περιέγραψε τη σχέση της με την θετή αδελφή της ως εξής: «Ένιωθα τη Λίσα ως τη μεγάλη μου αδερφή, που περνούσε χρόνο μαζί μου και έπαιζε μαζί μου στον κάτω όροφο [...]. Είχαμε πολύ καλές σχέσεις γιατί είμασταν και οι δυο υιοθετημένες».  Η Ελίζαμπεθ μεγάλωσε στο Ρόουζμπεργκ του Όρεγκον και αποφοίτησε στο λύκειο της ίδιας περιοχής. Είχε έντονο ενδιαφέρον για τη μουσική και έπαιζε φλάουτο στην σχολική μπάντα. Λίγο πριν η Ελίζαμπεθ τραπεί σε φυγή, ένα αγόρι από το σχολείο της, χτύπησε με δύναμη το φλάουτο την ώρα που η κοπέλα έπαιζε μουσική, με αποτέλεσμα να σπάσουν τα δύο μπροστινά της δόντια, και να πάει στον οδοντίατρο για να της αποκαταστήσει την ζημιά.

### Εξαφάνιση

Η Ρόμπερτς έφυγε από το σπίτι σε ηλικία 17 ετών και 8 μηνών το καλοκαίρι του 1977, μετά από μια έντονη διένεξη που είχε με τους γονείς της, επειδή της κατάσχεσαν μια σακούλα με μαριχουάνα. Παρόλα αυτά, φήμες έλεγαν ότι ο πραγματικός λόγος της διαφωνία ήταν ότι η Λίσα ανακάλυψε ότι ήταν υιοθετημένη. Ωστόσο, ο πατέρας της διέψευσε αυτό το δεδομένο, λέγοντας ότι εκείνη ήδη γνώριζε για την υιοθεσία της.  Ο πατέρας της κατήγγειλε την εξαφάνιση της στο αστυνομικό τμήμα του Ρόουζμπεργκ στις 25 Ιουλίου του 1977, δηλώντας επίσης ότι το είχε σκάσει από το σπίτι. Αρκετές εβδομάδες αργότερα, η Ελίζαμπεθ τηλεφώνησε στο σπίτι της, από ένα καρτοτηλέφωνο στο Έβερετ της Ουάσιγκτον, και μίλησε με την μητέρα της, ζητώντας να της στείλει χρήματα, χωρίς να της αναφέρει όμως που μένει και με ποιον. Οι γονείς της, την παρακάλεσαν να γυρίσει πίσω στο σπίτι και εκείνη είπε ότι θα το σκεφτεί. Την επόμενη μέρα ο πατέρας της έστειλε 500 δολάρια σε επιταγή, σε κάποιο υποκατάστημα της τράπεζας Seafirst Bank, η οποία όμως δεν εξαργυρώθηκε ποτέ.

Θάνατος
-------

Η Ρόμπερτς εθεάθη για τελευταία φορά ζωντανή, 15 ημέρες μετά την φυγή της, δηλαδή στις 9 Αυγούστου 1977. Πολλοί αυτόπτες μάρτυρες υποστήριξαν ότι την είδαν να κάνει ωτοστόπ κατά μήκος της εθνικής οδού Bothell-Everett κοντά στη Λίμνη Σίλβερ. Η κοπέλα μπήκε σε ένα αυτοκίνητο μάρκας Chevrolet Chevy II / Nova. Οδηγός του ήταν ο 20χρονος Ντέιβιντ Ροθ, ο οποίος μοιράστηκε μια μπύρα με την συνεπιβάτη του. Κατόπιν οδήγησε το όχημα του σε ένα απόμερο σημείο, κοντά στο σχολικό συγκρότημα του Λυκείου Mariner. Εκεί πρότεινε στην κοπέλα να συνευρεθούν ερωτικά, αλλά η Ελίζαμπεθ αρνήθηκε να το κάνει, λέγοντας του ότι ήθελε να γυρίσει στο σπίτι της. Ο Ροθ θύμωσε άλλα προσπάθησε να το κρύψει, προσφέροντας στην κοπέλα ένα φτερό παγωνιού. Ξαφνικά όμως την έπιασε από τον λαιμό και την στραγγάλισε με έναν ιμάντα.  Στη συνέχεια, έσυρε το άψυχο κορμί της στους θάμνους, όπου την πυροβόλησε 7 φορές με το τουφέκι του (διαμετρήματος 0,22) στο κεφάλι, παραμορφώνοντας εντελώς το πρόσωπο της.

Μερικές μέρες αργότερα, στις 14 Αυγούστου του 1977 και λίγο μετά τη 1 μ.μ. το μεσημέρι, κάποιοι συλλέκτες βατόμουρων, εντόπισαν το πτώμα της κοντά στο τετράγωνο 11300 της 4ης Λεωφόρου Δυτικά στο νότιο Έβερετ.  Η κοπέλα ήταν νεκρή για 5 ημέρες, και το καλοκαιρινό κλίμα έκανε το σώμα της να αποσυντεθεί πιο γρήγορα, με αποτέλεσμα να γίνει πιο δύσκολη η ταυτοποίηση της.  Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η άγνωστη γυναίκα είχε ύψος 1,68 μέτρα, ζύγιζε 70 κιλά και είχε ανοιχτά καστανοκόκκινα μαλλιά. Το θύμα δεν έφερε ταυτότητα ή διαβατήριο, πορτοφόλι και δίπλωμα οδήγησης. Ήταν ντυμένη με ένα παστέλ μπλουζάκι με τιράντες, το οποίο είχε μπλε, πράσινες και ροζ ρίγες, φορούσε τζιν σορτσάκι, και μπλε και άσπρα παπούτσια τένις, μάρκας Mr. Sneaker, σε αγορίστικο νούμερο 7. Επιπλέον, στον αριστερό της καρπό υπήρχε ένα ρολόι μάρκας Timex σε κίτρινη απόχρωση με δερμάτινο λουρί.  Οι τσέπες του παντελονιού της περιείχαν 17 σεντς, ένα ανοιχτό πακέτο τσιγάρα μάρκας Marlboro και μια άδεια πλαστική σακούλα.

Δεδομένης της παρατεταμένης έκθεσης του σώματος στον καυτό καλοκαιρινό ήλιο, δεν ήταν εφικτό να ληφθούν τα δακτυλικά αποτυπώματα του θύματος με τις παραδοσιακές μεθόδους. Έτσι αυτά αφαιρέθηκαν κατά τη νεκροψία και στάλθηκαν στο εργαστήριο εγκληματικότητας του FBI. Αυτή ήταν η συνήθης πρακτική εκείνη την εποχή, καθώς το FBI διέθετε πιο εξειδικευμένο εξοπλισμό και τεχνικές για να αποκτήσει εκτυπώσεις των αποτυπωμάτων. Το κρανίο της διατηρήθηκε επίσης για πιθανή ταυτοποίηση σε μεταγενέστερη ημερομηνία μέσω οδοντιατρικής σύγκρισης.

Δράστης
-------

  

Στις 13 Αυγούστου του 1977, η αστυνομία ετοιμαζόταν να ερευνήσει μια καταγγελία για έναν άνδρα που κουνούσε απειλητικά το τουφέκι του στους περαστικούς, σε ένα πάρκο έξω από την πόλη Γκόλντ Μπάρ. Καθ' οδόν προς το σημείο, ο αστυνομικός Φρεντ Βάντερπουλ σταμάτησε ένα νεαρό οδηγό για τροχαία παράβαση και διαπίστωσε ότι το αυτοκίνητο του είχε μυρωδιά κάνναβης.  Ο οδηγός ήταν ο Ντέιβιντ Ροθ. Μέσα στο όχημα του, βρέθηκαν γεμιστήρες με 59 φυσίγγια, πολλές σακούλες κάνναβης, μια δέσμη με φτερά παγωνιού και ένα γεμάτο τουφέκι τύπου Marlin διαμετρήματος 0,22. Ο Ροθ συνελήφθη για λίγο με την κατηγορία της οπλοκατοχής και των ναρκωτικών, αλλά στις 15 Αυγούστου του 1977 αφέθηκε ελεύθερος. Η δολοφονία της Ελίζαμπεθ δεν είχε ακόμη συνδεθεί μαζί του εκείνη τη στιγμή. 

Την ίδια μέρα που αφέθηκε ελεύθερος, ο Ντέιβιντ εκμυστηρεύτηκε σε έναν φίλο του ότι είχε σκοτώσει μια κοπέλα που πήρε στο αυτοκίνητο του με ωτοστόπ. Μετά από λίγες μέρες, στις 29 Αυγούστου 1977, ο φίλος του κάλεσε την αστυνομία, αναφέροντας αυτό το γεγονός. Ο Ροθ συνελήφθη σε ένα διαμέρισμα στο Πόρτ Όρτσαρντ στις 18 Ιανουαρίου του 1979. Στην δίκη που ακολούθησε στις 9 Νοεμβρίου του 1979, κρίθηκε ένοχος για φόνο πρώτου βαθμού και καταδικάστηκε σε 26 χρόνια φυλάκισης. Ο Ροθ αφέθηκε ελεύθερος το 2005, αφού εξέτισε ολόκληρη την ποινή του. Επέστρεψε στο Έβερετ, και το 2008, οι ανακριτές ζήτησαν τη βοήθεια του για να ταυτοποιήσουν το κορίτσι που είχε σκοτώσει το 1977. Ο Ντέιβιντ συμφώνησε να βοηθήσει στην έρευνα, αλλά συνέχισε να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε το όνομα της.  Εξέφρασε τη λύπη του για τον θάνατο της, λέγοντας: «Πάντα αναρωτιόμουν πώς να απαλύνω τη θλίψη κάποιου. Δεν ξέρω τι μπορείτε να πείτε πραγματικά σε κάποιον που του έχετε σκοτώσει το αγαπημένο του [πρόσωπο]. Νομίζω ότι θα προσπαθούσα να τους πείσω ότι δεν είμαι πια το άτομο που το έκανε αυτό και έχω μάθει να εκτιμώ τη ζωή." Εξέφρασε επίσης την επιθυμία του να ζητήσει και να λάβει την συγχώρεση της οικογένεια της. Δυστυχώς όμως, ο Ροθ πέθανε από καρκίνο στις 9 Αυγούστου 2015, δηλαδή 5 χρόνια πριν γίνει η ταυτοποίηση. 

Ο Ντέιβιντ Ροθ ήταν ο μικρότερος αδελφός του καταδικασμένου δολοφόνου Ράντι Ροθ, ο οποίος σκότωσε την τέταρτη σύζυγο του το 1991 και είναι επίσης ύποπτος για την δολοφονία της δεύτερης συζύγου του το 1981.

Έρευνα
------

### Αρχική αναζήτηση

 Το αρχικό σκίτσο της "**Πολύτιμης άγνωστη γυναίκα**" από τον ντεντέκτιβ Τζον Χάιντς.
Οι αρχικές εκτιμήσεις για την ηλικία της άγνωστης ήταν 25 έως 35 ετών, λόγω του ύψους και του αλοιωμένου σώματος του θύματος από τις καιρικές συνθήκες που δεν μπορούσε να βοηθήσει στην αναγνώριση. Ο ντετέκτιβ Τζον Χάιντς δημιούργησε ένα σκίτσο απεικονίζοντας πως πίστευε ότι ήταν η άγνωστη γυναικά όταν ζούσε. Το σκίτσο κυκλοφόρησε στις εφημερίδες, αλλά δεν αναγνωρίστηκε από το κοινό, εν μέρει λόγω του ότι η εκτίμηση ηλικίας ήταν πολύ μεγαλύτερη από την πραγματική ηλικία της Ρόμπερτς.

Το 1983 τέθηκε σε ισχύ ο Νόμος για την Βοήθεια στα Εξαφανισμένα Παιδιά.  Αυτός ανέφερε ότι οι έφηβοι που είχαν δηλωθεί ως ανήλικα άτομα που το είχαν σκάσει από το σπίτι τους, έπρεπε να διαγράφονται από το σύστημα του Εθνικού Κέντρου Πληροφοριών για το Έγκλημα, όταν έφταναν στην ενηλικίωση, καθώς πλέον το εξαφανισμένο άτομο θεωρούνταν ανεξάρτητο και υπεύθυνο των πράξεων του. Έτσι, 4 μήνες αφότου η Ελίζαμπεθ αναφέρθηκε ως αγνοούμενη, εκείνη έγινε 18 ετών και η καταχώριση της εξαφάνιση της διαγράφηκε. Σήμερα, οι ειδικοί πιστεύουν ότι αν η καταχώριση της δεν είχε αφαιρεθεί από το σύστημα, τότε η κοπέλα θα είχε εντοπιστεί πολύ νωρίτερα. 

Αφού πέρασε αρκετός χρόνος χωρίς στοιχεία για αναγνώριση, η άγνωστη γυναίκα θάφτηκε στο νεκροταφείο Cypress Lawn στο Έβερετ. 

### Περεταίρω αναζήτηση

Εκτεταμένες προσπάθειες για την ταυτοποίηση της άγνωστης γυναίκας ξεκίνησαν ξανά το 2008, όταν ο οργανισμός The Doe Network ζήτησε πληροφορίες για την υπόθεση, την οποία ανέλαβε ως επικεφαλής ο ντετέκτιβ Τζιμ Σαρφ. Το 2008, έγινε εκταφή και τα λείψανα του θύματος εξετάστηκαν από την Δρ. Κάθι Τέιλορ, Κρατική Ιατροδικαστική Ανθρωπολόγο στο Ιατρικό Εξεταστή της Κομητείας Κινγκ. Η εξέταση αποκάλυψε ότι το θύμα ήταν έφηβη, ηλικίας μεταξύ 16 και 19 ετών. Εξαιτίας αυτής της εξέλιξης, το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα & τα Κακοποιημένα Παιδιά άρχισε να βοηθά στην υπόθεση. Το 2016, η ιατροδικαστής Νάταλι Μάρρυ έφτιαξε ένα νέο σκίτσο της άγνωστης κοπέλας, με βάση τα νέα δεδομένα. 

Εν τω μεταξύ, ένα εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Τέξας εξήγαγε ένα μερικό γενετικό προφίλ από ένα μηριαίο οστό που είχε φυλαχτεί. Ωστόσο, τα οστά του θύματος είχαν καθαριστεί κάποια στιγμή στο παρελθόν, με αποτέλεσμα να καταστραφεί σημαντικά το DNA και να είναι εξαιρετικά δύσκολη η εξαγωγή ενός πλήρους γενετικού προφίλ. Το 2017, έγιναν άλλες 4 αποτυχημένες προσπάθειες από διαφορετικά εργαστήρια για την καταγραφή ενός πλήρους γενετικού προφίλ χρησιμοποιώντας τα οστά του θύματος.

Ταυτοποίηση
-----------

Λόγω του ότι το DNA των οστών της Ρόμπερτς ήταν πολύ φθαρμένο, η εξέταση ολοκληρώθηκε με τη χρήση τριχών χωρίς ρίζα. Τα μαλλιά ανακτήθηκαν από τρίχες που βρέθηκαν στα ρούχα της και είχαν φυλαχτεί σε ντουλάπι αποδεικτικών στοιχείων. Μετά την εξαγωγή επαρκούς DNA από τα μαλλιά, η Δρ. Μπάρμπατα Ρι-Βέντερ και η ομάδα της στράφηκαν σε δημόσιες γενεαλογικές ιστοσελίδες όπως η Ancestry.com για να αναζητήσουν αντιστοιχίες που θα οδηγούσαν στην ταυτότητα της άγνωστης. Το αποτελέσματα οδήγησαν στους βιολογικούς γονείς και σε ένα ετεροθαλή αδελφό, και μετέπειτα στην οικογένεια που την υιοθέτησε. Σύντομα έγινε γνωστό ότι η θετή μητέρα της δεν ήταν στην ζωή. Εντούτοις ο θετός της πατέρας ήταν ακόμα ζωντανός και μπόρεσε να δώσει λεπτομέρειες για την ζωή της Ελίζαμπεθ.

Έτσι, μετά από προσπάθειες ετών και πολλές γενετικές εξετάσεις, η άγνωστη γυναικά αναγνωρίστηκε ως **Ελίζαμπεθ "Λίσα" Αν Ρόμπερτς,** στις 16 Ιουνίου του 2020. Εντούτοις, αυτή η εξέλιξη, ανακοινώθηκε στο κοινό στις 25 Ιουνίου του 2020, από τον Δρ. Ματ Λέισι, επικεφαλή ιατροδικαστή της κομητείας Σνοχόμις.  Η υπόθεση της "**Πολύτιμης άγνωστης γυναίκας**" είναι η παλαιότερη περίπτωση αποθανόντος αγνώστων στοιχειών στην κομητεία Σνοχόμις που έχει εξιχνιαστεί με την τεχνολογία του DNA. Ο ντετέκτιβ Τζιμ Σαρφ, ο οποίος ασχολήθηκε με την υπόθεση για 12 χρόνια δήλωσε τα εξής: «Αυτό το νεαρό κορίτσι ήταν πολύτιμο για μένα επειδή λόγω της καλής της ανατροφής, η ηθική της απόφαση της στοίχισε τη ζωή της [.. . ]. Ήξερα ότι έπρεπε να είναι πολύτιμη και για την οικογένεια της, οπότε έπρεπε να τους βρω. Έπρεπε να της δώσουμε πίσω το όνομα της και να επιστρέψουμε τα λείψανα της στην οικογένεια της.» 

Τα οστά της Ελίζαμπεθ εκτάφηκαν ξανά και στάλθηκαν στο Χουντ Ρίβερ, στο Όρεγκον, για μνημόσυνο και ταφή σε ένα οικογενειακό τάφο στο νεκροταφείο Pine Grove.

Αναφορές
--------

1. ↑  «Solved: For 43 years, she was 'Precious' Jane Doe | Genomics Institute». *genomics.ucsc.edu*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
2. ↑  «'Shock to the system': Family learns DNA identified 1977 Everett murder victim». *king5.com* (στα Αγγλικά). 25 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
3. ↑  «'She's precious to me:' Snohomish cold case detective identifies Jane Doe murder victim after 40 years». *www.q13fox.com*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
4. ↑  Hutton, Caleb (25 Ιουνίου 2020). «Solved: For 43 years, she was 'Precious' Jane Doe». *HeraldNet.com* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
5. ↑  Nichols, Rodger. «Precious to her family: Lisa Roberts comes home, 43 years after her death». *Columbia Gorge News* (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
6. ↑  «Elizabeth "Lisa" Ann Roberts AKA Precious Jane Doe | Snohomish County, WA - Official Website». *www.snohomishcountywa.gov*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
7. ↑  «Teenager murdered in 1977 finally identified with new DNA technique and genetic genealogy». *The Seattle Times* (στα Αγγλικά). 25 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
8. ↑  «Long after body was found, detectives search for 'Jane Doe'». *HeraldNet.com* (στα Αγγλικά). 11 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
9. 1 2  «516UFWA». *www.doenetwork.org*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
10. ↑  O'Rourke, Ciara (16 Αυγούστου 2017). «Solving a Murder Mystery With Ancestry Websites». *The Atlantic* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
11. ↑  «Roth Joins Younger Brother David As A Convicted Killer | The Seattle Times». *archive.seattletimes.com*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
12. ↑  «'Precious Jane Doe,' Teen Murdered In 1977, Finally Identified As Missing Runaway». *Oxygen Official Site* (στα Αγγλικά). 29 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
13. ↑  Specter, Arlen (12 Οκτωβρίου 1984). «S.2014 - 98th Congress (1983-1984): Missing Children's Assistance Act». *www.congress.gov*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.
14. ↑  Murry, Natalie (2016). «2D Reconstructions | Natalie Murry». *nataliemurry.com*.
15. ↑  «Teen girl, 'Precious Jane Doe,' ID'd 43 years after her murder in Snohomish Co». *komonews.com*. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2022.