Οι **Αϊμάκ** (περσικά: ایماق‎, μογγολικά:  Аймаг) είναι ένα σύνολο σουνιτικών και κυρίως περσόφωνων νομαδικών και ημινομαδικών τουρκο-μογγολικών φύλων. Ζουν κυρίως στα κεντρικά και δυτικά υψίπεδα του Αφγανιστάν, ειδικά στις επαρχίες Μπαντγκίς, Γκοούρ, και Χεράτ, και σε μικρότερο βαθμό στην επαρχία Χορασάν του Ιράν. 

Οι Αϊμάκ ήταν αρχικά γνωστοί ως *τσαχάρ* ("τέσσερις") Αϊμάκ: οι Ταϊμάν, οι Φιροζκόχ, οι Τζαμσίντ και οι Τιμούρ. Άλλες πηγές δηλώνουν ότι και οι Αϊμάκ Χαζάροι ανήκουν στους *τσαχάρ*, ενώ οι Τιμούρ είναι "μικρότεροι Αϊμάκ" ή *Aimaq-e digar*  ("άλλοι Αϊμάκ").

Οι Αϊμάκ μιλούν μια σειρά υποδιαιρέσεων της διαλέκτου Αϊμάκ της περσικής γλώσσας νταρί, αλλά ορισμένες νότιες ομάδες Ταϊμάν, Φιροζκόχ και βορειοανατολικές ομάδες Τιμούρ Αϊμάκ έχουν υιοθετήσει τη γλώσσα παστό.

Προέλευση και πολιτισμός
------------------------

Οι Αϊμάκ ισχυρίζονται ότι κατάγονται από τα στρατεύματα του Τζένγκις Χαν. 

"Αϊμάκ" είναι μια τουρκο-μογγολική λέξη, που σημαίνει "φυλή" ή "έδαφος βοσκής". Οι Αϊμάκ Χαζάροι και οι Τιμούρ είναι οι πιο μογγολοειδείς των Αϊμάκ, που ζουν σε γιούρτες, ενώ άλλοι Αϊμάκ ζουν σε παραδοσιακές αφγανικές μαύρες σκηνές. Οι Αϊμάκ είναι σε μεγάλο βαθμό νομαδικοί έως ημι-νομαδικοί βοσκοί αιγοπροβάτων. Εμπορεύονται επίσης με χωριά και αγρότες κατά τη διάρκεια των μεταναστεύσεων για βοσκότοπους για τα ζώα τους. 

Η καλλιέργεια και τα τρόφιμα των Αϊμάκ περιλαμβάνουν δέρματα, χαλιά, γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα και άλλα. Τείνουν να ανταλλάσσουν αυτά τα προϊόντα με αντάλλαγμα λαχανικά, δημητριακά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και άλλους τύπους τροφίμων και αγαθών. 

Σε αντίθεση με άλλες αγροτικές κοινότητες στην επαρχία του Αφγανιστάν, οι γυναίκες έχουν υψηλή κοινωνική θέση στους Αϊμάκ. Συμμετέχουν σε ομαδικές συζητήσεις, ακόμα κι όταν είναι παρόντα άτομα εκτός φυλής, ενώ οι κοπέλες μπορούν να απορρίψουν γαμπρό, που τους φέρνει ο πατέρας τους. 

Ορισμένες φορές, πριν το γάμο, ο γαμπρός μένει στην κατοικία των γονέων της μέλλουσας νύφης του για μια συγκεκριμένη περίοδο, συνήθως δυο χρόνια ή περισσότερο. Μετά από την περίοδο αυτή, γίνεται ο γάμος. Στις περιοχές, ωστόσο, που υπάρχει μεγαλύτερη επιρροή του ορθόδοξου μουσουλμανικού κλήρου, όπως πέριξ της Χεράτ, τέτοιες παραδοσιακές πρακτικές σπανίζουν.

Αν και μικρή σε αριθμό εθνοτική ομάδα, οι Αϊμάκ έχουν κερδίσει θέσεις στο Κοινοβούλιο της χώρας.

Ταξινόμηση φυλών
----------------

**Φυλές Αϊμάκ**

| Ονομα | Φυλετικό είδος | Σημείωση |
| --- | --- | --- |
| Αϊμάκ Χαζάροι | Aimaq-e digar | Σουνίτες χαζαρικής καταγωγής |
| Τσαγκατάι | Aimaq-e digar | Τουρκο-Μογγόλοι του Χανάτου Τσαγκατάι |
| Τσανγκέζ | Aimaq-e digar | Πήραν το όνομά τους από τον Τζένγκις Χαν |
| Φιροζκόχ | Chahar Aimaq |  |
| Τζαμσίντ | Chahar Aimaq | Οι Τζαμσίντ, που μετακινήθηκαν βίαια από τη μια εξορία στην άλλη, δεν ξεχώριζαν από τους Τουρκομάνους στον τρόπο ζωής τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μικρές ομάδες Αϊμάκ Χαζάρων και Τζαμσίντ εγκαταστάθηκαν στο Περσικό Χορασάν και το Τουρκμενιστάν. |
| Κιπτσάκ | Aimaq-e digar | Απόγονοι των Κιπτσάκων |
| Τιμούρ | Chahar Aimaq | Απόγονοι του Ταμερλάνου |
| Ταϊμάν | Chahar Aimaq |  |
| Ζούρι | Aimaq-e digar |  |
|

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

 Χάρτης της CIA που δείχνει την επικράτεια του διακανονισμού εθνοτικών ομάδων και υποομάδων στο Αφγανιστάν (2005)
Οι εκτιμήσεις του πληθυσμού των Αϊμάκ κυμαίνονται μεταξύ 250.000 και 500.000. Είναι σε μεγάλο βαθμό Σουνίτες μουσουλμάνοι, εκτός από τους Τζαμσίντ, που είναι κυρίως Ισμαηλίτες Σιίτες και σε αντίθεση με τους Χαζάρους, οι οποίοι είναι κυρίως Σιίτες Μουσουλμάνοι. 

Η εκτίμηση του συνολικού τους πληθυσμού είναι δύσκολη λόγω της καταπίεσης που δέχονται, ως μειονότητα, όπως και οι Χάζαροι, για παράδειγμα, από το καθεστώς των Ταλιμπάν. Ορισμένοι Αϊμάκ επίσης έχουν καταγραφεί από το Κράτος ως χαζαρικής ή περσικής καταγωγής.

Δείτε επίσης
------------

* Χαζάροι
* Αϊμάκ Χαζάροι
* Περσικοί λαοί
* Τατζίκοι

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  .
2. ↑  Tom Lansford -*A bitter harvest: US foreign policy and Afghanistan* 2003 Page 25 "The term Aimaq means "tribe" but the Aimaq people actually include several different ethnic groups. The classification has come to be used for a variety of nonaligned nomadic tribes"
3. ↑  Willem Vogelsang (2002). *The Afghans*. Wiley-Blackwell. σελίδες 37–. ISBN 9780631198413. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2011.
4. ↑  Vogelsang, Willem (2002). *The Afghans*. Wiley-Blackwell. σελ. 18. ISBN 0631198415. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2012.
5. 1 2  Winston, Robert, επιμ. (2004). *Human: The Definitive Visual Guide*. New York: Dorling Kindersley. σελ. 432. ISBN 0-7566-0520-2.
6. ↑   A SOCIOLOGICAL STUDY OF THE HAZARA TRIBE IN BALUCHISTAN (AN ANALYSIS OF SOCIO-CULTURAL CHANGE)
7. ↑  "Afghanistan". Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2008.

Βιβλιογραφία
------------

* James B. Minahan, « Aimaq », in *Ethnic Groups of North, East, and Central Asia: An Encyclopedia*, ABC-CLIO, 2014, p. 3-5 (ISBN 9781610690188)

Πηγές
-----

* Project, Joshua. «Aimaq in Afghanistan». *joshuaproject.net* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020.
* Williams, Victoria R. (24 Φεβρουαρίου 2020). *Indigenous Peoples: An Encyclopedia of Culture, History, and Threats to Survival [4 volumes]*. ABC-CLIO. ISBN 978-1-4408-6118-5.
* «Aimaq». *www.everyculture.com*. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020.
* «Aimaq». *Minority Rights Group* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020.