Ο **Τζέιμς Ρόουλαντ Έιντζελ** (*James Rowland Angell*, 8 Μαΐου 1869 – 4 Μαρτίου 1949) ήταν Αμερικανός ψυχολόγος και εκπαιδευτικός. Υπηρέτησε ως πρόεδρος του Πανεπιστημίου Γέιλ από το 1921 έως το 1937.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Ο Έιντζελ γεννήθηκε στο Μπέρλινγκτον του Βερμόντ, σε οικογένεια με ακαδημαϊκή παράδοση, καθώς ο πατέρας του, ο Τζέιμς Μπέριλ Έιντζελ (James Burrill Angell, 1829-1916), ήταν πρόεδρος του Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν από το 1871 έως το 1909, ενώ ο παππούς του από την πλευρά της μητέρας του ήταν καθηγητής μαθηματικών και αστρονομίας (και μετέπειτα επίσης πρόεδρος) στο Πανεπιστήμιο Μπράουν.

Ο Τζέιμς Ρόουλαντ Έιντζελ απεφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν με πτυχίο το 1890. Αμέσως μετά συνεργάσθηκε στενά με τον Τζον Ντιούι, παίρνοντας έναν μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών υπό την επίβλεψή του το 1891. Στη συνέχεια πήγε στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, από όπου πήρε και δεύτερο «μάστερ» (1892) στην ψυχολογία. Για το διδακτορικό του προτίμησε να ταξιδέψει στην Ευρώπη, συγκεκριμένα στο Βερολίνο και τη Χάλε. Η διδακτορική διατριβή του με θέμα την ανάλυση της ελευθερίας στον Καντ έγινε δεκτή, αλλά απαιτούσε αλλαγές στη διατύπωση, τις οποίες ο Έιντζελ δεν έκανε ποτέ: Απεφάσισε να επιστρέψει νωρίτερα στις ΗΠΑ και να αναλάβει μία θέση στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.

Το 1895 του προσφέρθηκε μία θέση στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου από τον Τζον Ντιούι, ο οποίος είχε μετακληθεί εκεί από το Μίσιγκαν το προηγούμενο έτος. Προσλαμβανόμενος εκεί, ο Έιντζελ έγραψε το 1896 μία εργασία μαζί με τον Άντισον Γουέμπστερ Μουρ, η οποία ταυτοχρόνως έθεσε τα θεμέλια της θεωρίας του «λειτουργισμού» και τακτοποίησε μία σφοδρή αντιδικία μεταξύ του ψυχολόγου του Κορνέλ Έντουαρντ Μπράντφορντ Τίτσενερ και του ψυχολόγου του Πρίνστον Τζέιμς Μαρκ Μπόλντγουιν, Αργότερα, το 1904, ο Έιντζελ έγραψε το σύγγραμμα *Psychology; An Introductory Study of the Structure and Functions of Human Consciousness*, έργο που κατέστη η μείζων συνεισφορά του στη «λειτουργιστική» προσέγγιση στην ψυχολογία. Εκεί δηλώνει ότι ο σκοπός της ψυχολογίας είναι να μελετηθεί το πώς ο νους βοηθά τον οργανισμό να προσαρμοσθεί στο περιβάλλον του και ο «λειτουργισμός» ήταν μια μέθοδος για τη μελέτη της συνειδήσεως και του τρόπου με τον οποίο αυτή βελτιώνει τη σχέση του οργανισμού με το περιβάλλον του. Το ίδιο έτος ο Ντιούι άφησε το Σικάγο για το Πανεπιστήμιο Κολούμπια και το επόμενο (1905) ο Έιντζελ τέθηκε επικεφαλής του νεοσυσταθέντος Τμήματος Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Την ίδια περίοδο διετέλεσε πρόεδρος (ο 15ος και νεότερος στην ηλικία ως τότε) της Αμερικανικής Ψυχολογικής Ενώσεως. Είχε ήδη επιβλέψει τη διατριβή του νεαρού Τζων Μπ. Γουάτσον, ο οποίος αργότερα θα θεμελίωνε τη σχολή του συμπεριφορισμού στην ψυχολογία. Το 1908 ο Έιντζελ έγινε κοσμήτορας, αφήνοντας το Τμήμα Ψυχολογίας σε έναν άλλον συνεργάτη του, τον Χάρβεϋ Καρ (Harvey A. Carr, 1873-1954). Το τελευταίο έτος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου ο Έιντζελ εργάσθηκε για τον στρατό, υπό την επίβλεψη του ψυχολόγου Γουόλτερ Ντιλ Σκοτ (Walter Dill Scott, 1869-1955). Το 1919 άφησε το Σικάγο για να τεθεί επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών.

Το 1921 ο Έιντζελ διορίσθηκε πρόεδρος του Πανεπιστημίου Γέιλ, ο πρώτος μη απόφοιτος του Γέιλ που διετέλεσε πρόεδρός του από τις αρχές του 18ου αιώνα. Εκεί επέβλεψε τη μεγάλη επέκταση της πανεπιστημιόπολης και παρέμεινε στη θέση μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1937, οπότε έγινε εκπαιδευτικός σύμβουλος στο NBC. Το 1932 εκλέχθηκε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών. Ως πρόεδρος του Γέιλ, ο Έιντζελ εκφράσθηκε ως υποστηρικτής της ευγονικής.

### Προσωπική ζωή

Το 1894 ο Τζέιμς Ρόουλαντ Έιντζελ νυμφεύθηκε τη Μάριον Ι. Γουάτρους (Marion Isabel Watrous) από την Άιοβα, συναπόφοιτο του από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Το ζευγάρι απέκτησε δύο τέκνα, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, προτού η Μάριον πεθάνει το 1931. Στη συνέχεια ο Έιντζελ νυμφεύθηκε την Κάθριν Κράμερ Γούντμαν (Katharine Cramer Woodman, 1890-1983), που ίδρυσε το μετέπειτα Ινστιτούτο Μαγειρικής της Αμερικής (Culinary Institute of America).

Ο Έιντζελ πέθανε σε ηλικία 80 ετών στο Χάμντεν του Κονέκτικατ.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/James-Rowland-Angell. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. 1 2  (Αγγλικά) *SNAC*. w6k938xr. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. angell-james-rowland. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) *καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας*. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12501055t. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
5. ↑  (Αγγλικά) *Mathematics Genealogy Project*.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
7. ↑  Ανακτήθηκε στις 3  Ιουλίου 2019.
8. ↑  www.apa.org/about/governance/president/former-presidents.
9. ↑  Dewsbury, D.: «James Rowland Angell, Born Administrator», στο *Portraits of Pioneers in Psychology* (τόμος 5), επιμ. G.A. Kimble & M. Wertheimer, APA & LEA, 2003
10. 1 2  Kneessi, D.F. (2002): *Datelines: James Rowland Angell*. Ανακτήθηκε από  Αρχειοθετήθηκε 2016-08-22 στο Wayback Machine.
11. ↑  Angell, J.R. & Moore, A.W. (1896): «Studies from the psychological laboratory of the University of Chicago: 1. Reaction-Time: A study in attention and habit», *Psychological Review*, τόμος 3, σσ. 245-258.
12. ↑
13. ↑  «Book of Members, 1780-2010: Chapter A» (PDF). American Academy of Arts and Sciences. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2011.
14. ↑  Conniff, Richard (Μάιος–Ιούνιος 2012). «God and white men at Yale». *Yale Alumni Magazine* (Yale Alumni Publications, Inc.) **LXXV** (5).. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2017.
15. ↑  Kimble, Gregory A.· Wertheimer, Michael (2003). *Portraits of Pioneers in Psychology*. Psychology Press. σελ. 1942. ISBN 9781135705336.
16. ↑  Schiff, Judith (Ιαν.–Φεβρ. 2008). «Angell of the CIA». *Yale Alumni Magazine*.. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2014.
17. ↑  «Katharine Angell Dies; Led Culinary Institute». *New York Times*. 26 Ιουλίου 1983.. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2014.

Πηγές
-----

* Angell, J.R. (1936): «James Rowland Angell» στο έργο του Carl Murchison (επιμ.) *A History of Psychology in Autobiography*, τόμος 3, σσ. 1-38, Clark University Press.
* Arnold, F.: κριτική του άρθρου «The Province of Functional Psychology» στο *The Journal of Philosophy, Psychology and Scientific Methods*, τόμ. 4, σσ. 276-277 (1907)
* Dewsbury, D.: «James Rowland Angell, Born Administrator» στο *Portraits of Pioneers in Psychology* (τόμ. 5), APA & LE, 2003
* Hergenhahn, B.R.: *An Introduction to the History of Psychology*, Wadsworth Cengage Learning, Belmont 2009
* Kelley, Brooks Mather: *Yale: A History*, Yale University Press, New Haven 1999, ISBN 978-0-300-07843-5
* Kneessi, D.F.: «Datelines: james rowland angell». Ανακτήθηκε από το  Αρχειοθετήθηκε 2016-08-22 στο Wayback Machine.
* Thilly, F.: κριτική του βιβλίου *Psychology: An Introductory Study of the Structure and Function of Human Consciousness*, στο περιοδικό *The Philosophical Review*, τόμ. 14, σσ. 481-487 (2002)
* Το λήμμα «Άιηντζελλ, Τζαίημς Ρόουλαντ» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 2, σελ. 677

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Βασικό άρθρο του: «The Province of Functional Psychology»
* Ολόκληρο το βιβλίο του *Psychology: An Introductory Study of the Structure and Function of Human Consciousness*
* Αυτοβιογραφικό άρθρο
* Μια ανάμνηση από τον W.S. Hunter, Εθνική Ακαδημία Επιστημών

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 115496
* LCCN: no97001042
* ISNI: 0000 0000 8076 0296
* GND: 117762636
* SUDOC: 067044255
* BNF: cb12501055t (data)
* MGP: 165680
* NDL: 00550415
* NKC: jo2002100785

 |

 |