Ο **Sinclair ΖΧ81** ήταν ένας 8-bit οικιακός υπολογιστής που παρουσιάστηκε από τη Sinclair Research τον Μάρτιο του 1981 στο Ηνωμένο Βασίλειο ενώ κατασκευάζοταν από την εταιρεία Timex στη Σκωτία. Διαδέχτηκε τον ZX80. Το χρώμα του ήταν μαύρο με 40 λευκά επίπεδα πλήκτρα, στα οποία οι αριθμοί τα γράμματα και οι εντολές της γλώσσας BASIC (σύνηθες για την εποχή) απεικονιζόταν με μαύρες και κόκκινες γραμματοσειρές. Το πληκτρολόγιο είχε διάταξη QWERTY και ενσωμάτωνε όλα τα ηλεκτρονικά του κυκλώματα. Η παροχή ρεύματος δινόταν από εξωτερικό τροφοδοτικό. Σχεδιάσθηκε με την λογική ενός φθηνού μηχανήματος για γενική χρήση σε οικιακό περιβάλλον. Η βασική τιμή του το 1981 ήταν 69 λίρες Αγγλίας συναρμολογημένο και 49 λίρες σε μορφή κιτ. Ο ZX81 για να λειτουργήσει χρειαζόταν μια τηλεόραση για την απεικόνιση και ένα απλό κασετόφωνο για την ανάγνωση/εγγραφή αρχείων και το τρέξιμο προγραμμάτων. Παρήχθη σε πάνω από 1.500.000 τεμάχια. Τον διαδέχτηκε ο ZX Spectrum.

Εκδόσεις & Κλώνοι
-----------------

Η επιτυχία του ZX81 δημιούργησε μια βιομηχανία εκδόσεων και κλώνων είτε με την άδεια της Sinclair Research είτε χωρίς όπως :

* *Timex 1000* με 2Kb μνήμη, στην αγορά των ΗΠΑ
* *Timex 1500* με 16Kb μνήμη και καλύτερο περίβλημα, στην αγορά των ΗΠΑ
* *TK 82* (*ZX81* κλώνος με το περίβλημα του *ZX80*)
* *TK 82C* (*ZX81* κλώνος με μικρότερο περίβλημα)
* *TK 83* (*ZX81* κλώνος με ίδιο περίβλημα)
* *TK 85* (*ZX81* κλώνος με περίβλημα από τον *ZX Spectrum*)
* *Lambda 8300*, κλώνος με 2Kb μνήμη, ήχο και θύρα χειριστηρίου από την εταιρεία Lambda.
* *Ringo R470* κλώνος κατασκευασμένος στη Βραζιλία με 100% συμβατότητα και 16Kb μνήμη RAM.

Παρεχόμενο υλικό & λογισμικό (*Hardware & Software*)
----------------------------------------------------

Ο ZX81 είχε ως κεντρική μονάδα επεξεργασίας (CPU) τον Z80 της Zilog. Η συχνότητα λειτουργίας ήταν στα 3.25MHz. Η κεντρική μνήμη ήταν 1Kb RAM (Random Access Memory), με δυνατότητα επέκτασης στα 64Kb, και η μνήμη ROM(Read Only Memory) στα 8Kb. Η μνήμη ROM περιλάμβανε τη γλώσσα προγραμματισμού Sinclair BASIC, έναν διορθωτή κειμένου (editor) και το λειτουργικό σύστημα, τα οποία ήταν και το παρεχόμενο λογισμικό του μηχανήματος. Για την ανάγνωση/αποθήκευση δεδομένων και προγραμμάτων απαιτείτο κοινό κασετόφωνο. Η έξοδος για εικόνα ήταν μονόχρωμη (ασπρόμαυρη) τύπου RF για τηλεόραση. Στην οθόνη μπορούσε να απεικονίσει 24 γραμμές x 32 στήλες χαρακτήρων σε περιβάλλον κειμένου ή 66 x 44 εικονοστοιχεία (*pixels*) σε περιβάλλον γραφικών. Διέθετε μια θύρα γενικού τύπου (*edge connector*) και 2 υποδοχές για βύσματα ήχου μονοφωνικού τύπου (έξοδο/*ear* και είσοδο/*mic*), όπου συνδεόταν το κασετόφωνο για εγγραφή ή ανάγνωση. Ο *ZX81* δεν υποστήριζε ηχητική λειτουργία.

Διαθέσιμο Υλικό (*Hardware*) και περιφερειακά
---------------------------------------------

Ένα τυπικό σύστημα ZX81 με κασετόφωνο και μονόχρωμη οθόνη.
Λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων που ενσωμάτωνε ο ZX81, κυκλοφόρησε πληθώρα διεπαφών και περιφερειακών. Η κατασκευάστρια εταιρεία παρουσίασε μόνο δύο, η εμπορική επιτυχία του μηχανήματος όμως προσέλκυσε 200 κατασκευαστές που παρήγαγαν πληθώρα συσκευών για το ZX81. Τα σημαντικότερα ήταν:

* Sinclair Research 16 kb *pack* επιπλέον μνήμη RAM (*Random Access Memory*).
* Sinclair Research εκτυπωτής (*Printer*) *ΖΧ80* μαζί με την αντίστοιχη διεπαφή.
* Εξωτερικά πληκτρολόγια καλύτερης διάταξης και ποιότητας.
* Επεκτάσεις μνήμης μέχρι και 64 Kb.
* Διεπαφές για σκληρό δίσκο (*Hard Disk Drive*).
* Διεπαφές για χειριστήριο (*Joystick*).

Διαθέσιμο λογισμικό (*Software*) και εξομοιωτές
-----------------------------------------------

Το περισσότερο λογισμικό για τον *ZX-81* παράχθηκε από ερασιτέχνες προγραμματιστές και κυκλοφορούσε σε λίστες προς αντιγραφή σε περιοδικά. Κυκλοφόρησαν επίσης τα:

* 1K *ZX Chess*, το κλασικό παιχνίδι Σκάκι που δούλευε με 1Kb μνήμη!
* *3D Monster Maze*, 3D ασπρόμαυρο παιχνίδι με διαδρόμους που κινούνται δεινόσαυροι με πολύ χαμηλό επίπεδο γραφικών (απαιτούσε 16Kb μνήμη).
* *Adventure A*, παιχνίδι περιπέτειας (*adventure*) σε ένα πλανήτη με aliens.
* *Cassette 50*, συλλογή 50 απλών παιχνιδιών σε μια κασέτα.
* *Pimania*, παιχνίδι περιπέτειας.
* *Flight Simulator* από την Psion.

Οι εξομοιωτές που κυκλοφορούν καλύπτουν μια μεγάλη γκάμα λειτουργικών και πλατφορμών όπως το DOS, τα Windows, το Linux, την πλατφόρμα της Java και την παιχνιδομηχανή Sony PSP.

Επίλογος & Αξιολόγηση
---------------------

Με μεγάλο του πλεονέκτημα το χαμηλό κόστος ο *ZX81* ήταν ο πρώτος μικροϋπολογιστής της Sinclair που απέκτησε παγκόσμιο κοινό, δημιουργώντας μια αγορά από μηδενική βάση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Sinclair ZX81** |

* Παλιά διαφήμιση του ZX81