Συντεταγμένες: 43°32′N 23°31′E﻿ / ﻿43.533°N 23.517°E﻿ / 43.533; 23.517

Το τέμενος του Ιμπραΐμ Πασά
Το **Ραζγκράντ** (βουλγαρικά: Разград, προφέρεται: [rɐzˈɡrat]) είναι πόλη στην Βορειοανατολική Βουλγαρία, διοικητικό και οικονομικό κέντρο της ομώνυμης επαρχίας. Έχει πληθυσμό 33.880 κατοίκους με καταμέτρηση του 2012.

Ετυμολογία
----------

Tα ερείπια του Άμπριτους
Η κατάληξη "γκραντ" σημαίνει πόλη στα Βουλγαρικά και η σημασία του πρώτου συνθετικού "ραζ" είναι αδιευκρίνιστη. Κατά τη Δεύτερη Βουλγαρική Αυτοκρατορία (1185–1396/1422) στη θέση της σημερινής πόλης υπήρχε ένας οικισμός, αναφερόμενος με τα ονόμστα *Χράσγκραντ, Χράζγκραντ* και *Χρίζγκραντ*. Η πρώτη εκδοχή είναι ότι αυτά τα ονόματα προέρχονται από το όνομα του Πρωτοβουλγαρικού και Σλαβικού θεού Χορς. Η θεότητα αυτή είναι Πρωτοϊρανικής προέλευσης και σημαίνει ήλιος και ηλιακό φως.

Πιστεύεται ότι η αναφερόμενη θέση *Ιγκρίζινους* στους μεσαιωνικούς χάρτες του Αραβα γεωγράφου Αλ Ιντρίσι στην περιοχή του Ράζγκραντ ήταν η ίδια η πόλη. Στους χάρτες του τα ονόματα των οικισμών είναι έντονα εξαραβισμένα. Μπορεί να είναι εξαραβισμένη μορφή του Λατινικού ονόματος *Άμπριτους*. Αλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι είναι εξαραβισμένη μορφή των μεσαιωνικών *Χρίζγκραντ* και *Χράζγκραντ*, επειδή η μεταγλώτιση διατήρησε τη συλλαβή *ιζ*. Τα επόμενα χρόνια το *Χράζγκραντ* (*Κερεσντάβιτσα* επί της βασιλείας του Ιβάν Σισμάν) αναφερόταν με τα ονόματα *Χεζαργκάντ, Χέραζγκραντ, Χάσγκραντ, Τσετεχεζάρ, Κράσγκραντ, Αρανγκραντ, Αζαργκραντ, Χράζγκραντ, Κρόζγκραντ, Χίραζγκραντ*. Η λέξη "χεζάρ" είναι Περσικής προέλευσης και σημαίνει χιλιάδες (χιλιάδες στρατιωτικές σκηνές). Είναι πιθανό η λέξη "χεζάρ" να προέρχεται από το "Χισάρ", που είναι Αραβική λέξη για το φρούριο. Το όνομα *Χέζαργκραντ* μπορεί να είναι επίσης εκτουρκισμένη μορφή του μεσαιωνικού Βουλγαρικού *Χράζγκραντ* (*Χρίζγκραντ*).

Ιστορία
-------

Ο πύργος του ρλογιού του Ράζγκραντ
Το Ράζγκραντ χτίστηκε πάνω στα ερείπια της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης Άμπριτους στις όχθες του ποταμού Μπέλι Λομ. Η ρωμαϊκή πόλη Άμπριτους είχε χτιστεί πάνω στα ερείπια Θρακικού οικισμού του 4ου-5ου αιώνα π.Χ. με άγνωστο όνομα. Αρκετά χάλκινα νομίσματα του βασιλιά της Θράκης Σεύθη Γ΄ (330-300 π.Χ.) και κεραμικά βρέθηκαν, καθώς και αντικείμενα από άλλους άρχοντες και θυσιαστήριο του Ηρακλή.

Το 251 η πόλη υπήρξε το πεδίο της Μάχης του Αμπριτους, κατά την οποία οι Γότθοι νίκησαν ένα Ρωμαϊκό στρατό υπό τους αυτοκράτορες Δέκιο και Ερέννιο Ετρούσκο. Η μάχη αυτή είναι αξιοσημείωτη για είναι η πρώτη περίπτωση που Ρωμαίος αυτοκράτορας σκοτώθηκε σε μάχη με βαρβάρους.

Αξιοθέατα
---------

Μερικά από τα αξιοθέατα του Ράζγκραντ είναι το Αρχιτεκτονικό συγκρότημα Βαρόσα του 19ου αιώνα, το εθνογραφικό μουσείο και πολλά άλλα μουσεία. Ο χαρακτηριστικός πύργος του ρολογιού στο κέντρο που χτίστηκε το 1864, Η Εκκλησία του Άγιου Νικόλαου από το 1860, το γλυπτό Μόμινα τσέσμα, το Μαυσωλείο Οστεοφυλάκιο των απελευθερωτών (1879-1880) και το Τζαμί του Ιμπραήμ Πασά από το 1530. Το τζαμί λέγεται ότι είναι ένα από τα μεγαλύτερα στα Βαλκάνια (εκτός της Τουρκίας).

Πληθυσμός
---------

Τον Ιανουάριο του 2012 το Ράζγκραντ είχε 33.416 κατοίκους, ενώ ο Δήμος του Ράζγκραντ με τα ανήκοντα σεαυτόν γειτονικά χωριά 50.457. Ο αριθμός των κατοίκων της πόλης (όχι του δήμου), κορυφώθηκε την περίοδο 1988-1991, όταν ξεπέρασε τις 50.000.

### Εθνική σύνθεση

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2011 τα άτομα που δήλωσαν την εθνική τους ταυτότητα κατανέμονταν ως εξής : 

* Βούλγαροι: 24.701 (79,1%)
* Tούρκοι: 5.902 (18,9%)
* Ρομά: 288 (0,9%)
* Αλλοι: 140 (0,4%)
* Απροσδιόριστοι: 195 (0,6%)
	+ Μη δηλώσαντες: 2.654 (7,8%)

Σύνολο: 33.880

Η Επαρχία του Ράζγκραντ έχει το δεύτερο μεγαλύτερο Τουρκικό πληθυσμό στη Βουλγαρία μετά την Επαρχία του Κάρτζαλι, αν και ο δήμος και η πόλη του Ράζγκραντ έχουν χαμηλότερο ποσοστό Τούρκων από την υπόλοιπη επαρχία. Στην πόλη ζουν 6.000 από το σύνολο 57.000 Τούρκων της Επαρχίας του Ράζγκραντ. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 η Επαρχία του Ράζγκραντ έχει Τουρκική πλειοψηφία 50%, πράγμα που συμβαίνει στη Βουλγαρία μόνο στην Επαρχία του Κάρτζαλι, ενώ στο Δήμο του Ράζγκραντ ο Τουρκικός πληθυσμός είναι μειονότητα με 30% και στα όρια της πόλης του Ράζγκραντ 19%. Εκεί οι Βούλγαροι είναι απόλυτη πλειοψηφία με τους υπόλοιπους να είναι Ρομά, που αποτελούν το 5% στην επαρχία και το 3,3% στο δήμο.

Κλίμα
-----

| Κλιματικά δεδομένα Ράζγκραντ, Bουλγαρία (2000-2014) |
| --- |
| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μάρ | Απρ | Μάι | Ιούν | Ιούλ | Αύγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ | Έτος |
| Μέση Μέγιστη °C (°F) | 4.0 | 6.2 | 11.7 | 16.8 | 22.5 | 26.0 | 28.7 | 28.9 | 23.8 | 17.7 | 11.9 | 5.1 | 17,0 |
| Μέση Μηνιαία °C (°F) | 0.5 | 1.6 | 6.9 | 11.6 | 17.1 | 20.7 | 23.1 | 23.2 | 18.5 | 13.1 | 8.1 | 1.7 | 12,2 |
| Μέση Ελάχιστη °C (°F) | −3.1 | −1.8 | 2.1 | 6.5 | 11.6 | 15.1 | 17.5 | 17.5 | 13.2 | 8.5 | 4.2 | −1.6 | 7,5 |
| Βροχόπτωση mm (ίντσες) | 42 | 37 | 35 | 50 | 58 | 67 | 42 | 31 | 35 | 50 | 63 | 49 | 560 |
| *Πηγή: Stringmeteo.com* |

Αθλητισμός
----------

Στην πόλη εδρεύει η ομάδα Λουντογκόρετς Ραζγκράντ που υπήρξε πρωταθλήτρια Βουλγαρίας στο ποδόσφαιρο το 2012.

Aδελφοποιήσεις
--------------

|  |
| --- |
| * Αριόλ, Ρωσία ( 1968)
* Σομπάτελι, Ουγγαρία ( 1992)
* Βιτεμβέργη, Γερμανία ( 2001)
* Αρμαγκ, Βόρεια Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο ( 1995)
* Σαλονζ-αν-Σαμπάν, Γαλλία ( 1975)
* Αβτσιλάρ, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία ( 2000)
* Γιαγκζού, Κίνα ( 2000)
* Μπρούνσβικ, Οχάιο, ΗΠΑ ( 1998)
* Πόζναν, Πολωνία ( 2006)
* Άσσεν, Ολλανδία ( 2006)
* Καλαράσι, Ρουμανία ( 2007)
* Θεσσαλονίκη, Ελλάδα ( 2008)
 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  www.grao.bg/tna/t41nm-15-09-2022\_2.txt.
2. ↑  Βουλγαρία: Προβλήματα ηλεκτροδότησης λόγω κακοκαιρίας taxydromos.gr
3. ↑  , Stringmeteo.com Retrieved December 03, 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Φωτογραφίες από το Ράζγκραντ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πόλεις της Βουλγαρίας με περισσότερους από 20.000 κατοίκους |
| --- |
|  |
| 
* Άιτος
* Ασένοβγκραντ (Στενήμαχος)
* Βάρνα
* Βελίκο Τίρνοβο
* Βέλιγκραντ
* Βίντιν
* Βράτσα
* Γιάμπολ
* Γκάμπροβο
* Γκόρνα Οριαχόβιτσα
* Γκότσε Ντέλτσεφ (Άνω Νευροκόπι)
* Καζανλούκ
* Κάρλοβο
* Κάρτζαλι
* Κιουστεντίλ
* Λόβετς
* Λομ
* Μοντάνα
* Μπλαγκόεβγκραντ
* Μπότεβγκραντ
* Μπουργκάς (Πύργος)
* Νόβα Ζαγκόρα
* Ντιμίτροβγκραντ
* Ντόμπριτς
* Ντούπνιτσα
* Πάζαρτζικ
* Πέρνικ
* Πετρίτσι
* Πλέβεν
* Ραζγκράντ
* Ρούσε
* Σάμοκοβ
* Σαντάνσκι
* Σβιστόφ
* Σεβλίεβο
* Σιλίστρα
* Σλίβεν
* Σμόλιαν
* Σούμεν
* Σόφια
* Στάρα Ζαγόρα
* Ταργκόβιστε
* Τροϊάν
* Φιλιππούπολη
* Χάσκοβο
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 152441965
* LCCN: n80079556
* GND: 4343852-0
* SUDOC: 029035414
* BNF: cb12074562s (data)
* NKC: ge1144664

 |

 |