Ως **Συνωμοσία της Σμύρνης** (τουρκικά:*İzmir Suikastı*) αναφέρεται το σχέδιο δολοφονίας του Μουσταφά Κεμάλ Πασά, το 1926. Ωστόσο δεν πραγματοποιήθηκε καθώς η τουρκική αστυνομία συνέλαβε δεκάδες άτομα, μεταξύ των οποίων πρώην υπουργούς, νομοθέτες και κυβερνήτες, οι οποίοι κατηγορήθηκαν για συνωμοσία για τη δολοφονία του 1ου Προέδρου της Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ στις 14 Ιουνίου 1926 στη Σμύρνη.

Η δολοφονία είχε προγραμματιστεί να γίνει στην περιοχή Κεμεραλτί της Σμύρνης. Καθώς το αυτοκίνητο του Μουσταφά Κεμάλ Πασά θα είχε επιβραδύνει στο σταυροδρόμι, ο Ζιγιά Χουρσίτ Μπέη θα άνοιγε πυρ εναντίον του από το ξενοδοχείο Gaffarzâde με τους Γεώργιανούς Γκουρτσού Γιουσούφ και Λαζ Ισμαήλ να του ρίχνουν βόμβες και εκρηκτικά από το κουρείο κάτω από το ξενοδοχείο. Εν τω μεταξύ, είχαν σχεδιάσει να δραπετεύσουν από τη σκηνή με τους Κοπούρ Χιλμί και Γκιριτλί Σεβκί, οι οποίοι περίμεναν σε ένα αυτοκίνητο στον παράδρομο και μετά θα τους έστελναν στη Χίο με ένα σκάφος. Ωστόσο, μέσω του τηλεγραφήματος που έστειλε στον Μουσταφά Κεμάλ Πασά ο Κυβερνήτης της Σμύρνης Καζίμ Μπέη στις 14 Ιουνίου, το σχέδιο αποκαλύφθηκε και ο πρόεδρος ανέβαλε το ταξίδι του στη Σμύρνη. Στην επιστολή που έγραψε ο Γκιριτλί Σεβκί προς τον Κυβερνήτη της Σμύρνης στις 15 Ιουνίου 1926, περιλαμβάνονταν πληροφορίες για τα άτομα που θα έκαναν τη δολοφονία. Μετά από λίγη ώρα συνελήφθησαν οι τέσσερις βασικοί ύποπτοι και ομολόγησαν τα εγκλήματά τους.

Στις ακροάσεις που διεξήχθησαν από το Δικαστήριο Ανεξαρτησίας που έγινε στη Σμύρνη μετά από αυτό το περιστατικό, διαπιστώθηκε ότι πίσω από το περιστατικό υπήρχαν ευρύτερες ομάδες της αντιπολίτευσης. Από τα σαράντα άτομα που δικάστηκαν στη Σμύρνη μεταξύ 26 Ιουνίου και 13 Ιουλίου, δεκαπέντε καταδικάστηκαν σε θάνατο με δύο από αυτούς ερήμην και ένας εξορίστηκε. Λίγες εβδομάδες αργότερα, τέσσερα από τα 57 άτομα που δικάζονταν στην Άγκυρα μεταξύ 2 και 26 Αυγούστου καταδικάστηκαν σε θάνατο, έξι εξορίστηκαν και δύο οδηγήθηκαν στη φυλακή. Συνολικά ανακρίθηκαν 130 κατηγορούμενοι, από τους οποίους 34 αφέθηκαν ελεύθεροι χωρίς να χρειαστεί να δικαστούν.

Οι ιστορικοί Έρικ-Ζαν Ζούρτσερ και Ρέιμοντ Κεβορκιάν έχουν προτείνει ότι δεν υπήρχε σχέδιο δολοφονίας του Κεμάλ και η δίωξη ήταν μια στημένη δίκη που είχε σκοπό να εξαλείψει τους πολιτικούς του αντιπάλους, ειδικά πρώην μέλη της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου.

Ιστορικό
--------

Μετά την αποχώρηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με ήττα από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, τα μέλη της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου, η οποία διαλύθηκε με το συνέδριο που διοργανώθηκε τον Νοέμβριο του 1918, χωρίστηκαν σε διάφορες ομάδες. Μια ομάδα άρχισε να συνεργάζεται με τον Οθωμανό σουλτάνο, μια ομάδα ηγετών από την επιτροπή διέφυγε στο εξωτερικό και μια τρίτη ομάδα εντάχθηκε στον πόλεμο της ανεξαρτησίας. Η τελευταία ομάδα, από μόνη της, χωρίστηκε στα δύο ως εκείνοι που ήταν απόλυτα ενθουσιώδεις για την ίδρυση ενός εθνικού κράτους και εκείνοι που ήθελαν να ξαναχτίσουν το παλιό σύστημα μετά τη νίκη του εθνικού κινήματος.  Τον Ιανουάριο του 1922 ξεκίνησε μια σειρά από δραστηριότητες στην Κωνσταντινούπολη υπό την ηγεσία του Καρά Κεμάλ Μπέη για την επανίδρυση της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου.  Στις 29 Νοεμβρίου 1922 πραγματοποιήθηκε μυστική συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη υπό την προεδρία του Κάρα Κεμάλ με τη συμμετοχή μελών της πρώην κοινότητας.  Αυτές οι μυστικές δραστηριότητες δεν τερματίστηκαν μετά τις διαπραγματεύσεις με τον Κιλίτς Αλί Μπέη και τον Αλί Ιλχάν Μπέη, τους οποίους έστειλε στην Κωνσταντινούπολη ο Μουσταφά Κεμάλ Πασάς στην Κωνσταντινούπολη για να αποτρέψει την επανίδρυση της επιτροπής.  Ο Χουσέιν Καχίτ Μπέη, δημοσιογράφος από την Επιτροπή Ένωσης και Προόδου και πρώην εκπρόσωπος της Κωνσταντινούπολης, έγραψε ένα άρθρο πριν από τις γενικές εκλογές του 1923, ανακοινώνοντας ότι η επιτροπή δεν θα συμμετείχε σε αυτές τις εκλογές.  Ο Χουσέιν Καχίτ Μπέη, ο οποίος δημοσίευσε άρθρα για λογαριασμό ενός διαλυμένου κόμματος, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη στο Τσορούμ στις 7 Μαΐου 1925 και η εφημερίδα του *Tanin* έκλεισε στις 16 Απριλίου 1925 

 Ο Μουσταφά Κεμάλ Πασάς βρισκόταν στα ανοιχτά των Μουδανιών με το πλοίο SS Germanic, στο οποίο επιβιβάστηκε κατά την επίσκεψή του στην Προύσα, στις 5 Ιουνίου 1926.
Μετά την εξέγερση του Σέιχ Σαΐντ κατά της κεντρικής κυβέρνησης, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1925 και κατεστάλη την άνοιξη του 1925, ο αντιπολιτευόμενος Τύπος φιμώθηκε βάσει του Νόμου για τη Διατήρηση της Τάξης που εκδόθηκε στις 4 Μαρτίου 1925 και ορισμένα πρώην μέλη της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου ίδρυσαν το Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις 17 Νοεμβρίου 1924.  Με πρόεδρο τον Καζίμ Καραμπεκίρ Πασά, το κόμμα έκλεισε στις 3 Ιουνίου 1925 με την αιτιολογία ότι *υποστήριξε την εξέγερση αναφερόμενος στα θρησκευτικά αισθήματα*.  Ωστόσο, μέλη του κόμματος, ανεξάρτητα συνέχισαν να διατηρούν την παρουσία τους στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας.  Ορισμένα μέλη της πρώην Επιτροπής Ένωσης και Προόδου που δεν προσχώρησαν στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα μετά την διάλυση του κόμματός τους, παρέμειναν στην Κωνσταντινούπολη ως μυστικό κίνημα της αντιπολίτευσης.  Από την άλλη πλευρά, ο Μουσταφά Κεμάλ Πασάς έφυγε από την Άγκυρα στις 7 Μαΐου 1926 και άρχισε να οργανώνει επισκέψεις ταξιδευόντας με τρένο σε διάφορα μέρη της χώρας, φτάνοντας στο Ακχισάρ στις 8 Μαΐου και αργότερα περνώντας από το Εσκίσεχιρ και το Αφιόν Καραχισάρ και στη συνέχεια στο Ικόνιο.  Επισκέφτηκε επίσης την Ταρσό στις 9 Μαΐου, τη Μερσίνη στις 10 Μαΐου, τα Άδανα στις 16 Μαΐου, το Ικόνιο στις 18 Μαΐου, την Προύσα στις 20 Μαΐου και το Μπαλίκεσιρ στις 13 Ιουνίου και είχε προγραμματίσει να επισκεφθεί τη Σμύρνη στις 14 Ιουνίου.

Διαρροή πληροφοριών και συλλήψεις
---------------------------------

 Ένας από τους εμπνευστές του σχεδίου δολοφονίας, βουλευτής του Λαζιστάν, Ζιγιά Χουρσίτ Μπέης
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Μπαλικεσίρ, ο Μουσταφά Κεμάλ Πασάς έλαβε ένα τηλεγράφημα που έστειλε ο Κυβερνήτης της Σμύρνης, Καζίμ (Ντιρίκ) Μπέης, το οποίο περιείχε την πληροφορία ότι θα δολοφονηθεί στη Σμύρνη. Η επιστολή που αποκάλυψε το σχέδιο δολοφονίας που αναφέρεται σε αυτό το τηλεγράφημα γράφτηκε από έναν ποδηλάτη ονόματι Γκιριτλί Σεβκί, ένα από τα άτομα που επρόκειτο να παίξουν ρόλο στο σχέδιο. Αφού πέρασε τη νύχτα της 15ης Ιουνίου στο Μπαλικεσίρ, ο Κεμάλ Πασάς μετέβη στη Σμύρνη στις 16 Ιουνίου για να συνεχίσει το ημιτελές ταξίδι του και να λάβει πιο λεπτομερείς πληροφορίες για το τι συνέβη.  Από την άλλη πλευρά, στις 14 Ιουνίου, ο πρωθυπουργός Ισμέτ Πασάς είχε μάθει για την σχεδιαζόμενη δολοφονία μέσω τηλεγραφημάτων που έλαβε από τη Σμύρνη.  Όταν ο Ισμέτ Πασάς έδειξε τα τηλεγραφήματα που έλαβε στους εισαγγελείς και τους δικαστές του Δικαστηρίου της Ανεξαρτησίας, αποφασίστηκε να συλληφθούν όλοι οι βουλευτές του Κόμματος της Προοδευτικής Δημοκρατίας, να ερευνηθούν τα σπίτια τους και να σταλούν τα έγγραφα που βρέθηκαν στη Σμύρνη.  Η αντιπροσωπεία του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας έφτασε στη Σμύρνη στις 17 Ιουνίου. 

Η αστυνομία της Σμύρνης ανέλαβε σύντομα δράση για να βρει τα άτομα των οποίων τα ονόματα είχαν αναφερθεί στα τηλεγραφήματα σε σχέση με το σχέδιο δολοφονίας, και πρώτα έπιασε τον Ζιγιά Χουρσίτ Μπέη στο ξενοδοχείο Gaffarzâde όπου διέμενε, με τα όπλα και τις βόμβες που είχε κρύψει κάτω από το κρεβάτι του.  Οι Λαζ Ισμαήλ, Γκουρτσού Γιουσούφ και Κοπούρ Χιλμί συνελήφθησαν στο ξενοδοχείο Ragıp Pasha και η Σαρί Εφέ Εντίπ Μπέη πιάστηκε στην Κωνσταντινούπολη στο ξενοδοχείο Bristol.   Από την άλλη πλευρά, πριν φύγει από την Άγκυρα, η αντιπροσωπεία του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας είχε δώσει εντολή να συλληφθούν ορισμένα μέλη της πρώην Επιτροπής Ένωσης και Προόδου και όλα τα μέλη του Κόμματος Προοδευτικής Δημοκρατίας που είχαν σταματήσει να εμφανίζονται στο κοινοβούλιο, με εξαίρεση τον Αντιπρόσωπο της Κασταμονής Χαλίτ Μπέη.  Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν πρόσωπα του Πολέμου της Ανεξαρτησίας όπως ο Καζίμ Καραμπεκίρ Πασάς, ο Αλί Φουάτ Πασάς, ο Καφέρ Ταγιάρ Πασάς, ο Μπεκίρ Σάμι Μπέης, ο Ρουστού Πασάς, ο Ρεφέτ Πασάς και ο πρώην υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Τσαβίτ Μπέης. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Ισμέτ Πασάς απελευθέρωσε τον Καζίμ Καραμπεκίρ Πασά, ο οποίος συνελήφθη στην Άγκυρα, καθώς δεν πίστευε ότι ήταν ένοχος και ότι η βουλευτική ασυλία εμπόδισε μια τέτοια σύλληψη.  Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με το Δικαστήριο της Ανεξαρτησίας, ο Ισμέτ Πασάς ενημερώθηκε ότι η ασυλία δεν θα λειτουργούσε σε αυτές τις περιπτώσεις και ότι θα μπορούσε ακόμη και να συλληφθεί εάν χρειαζόταν.  Ο Ισμέτ Πασάς, ο οποίος πήγε στη Σμύρνη μετά τον Μουσταφά Κεμάλ Πασά, έκανε δήλωση ότι θα περιμένει την έκβαση του δικαστηρίου.   Η απόπειρα δολοφονίας και οι πληροφορίες για τους δράστες που συνελήφθησαν δώθηκαν στη δημοσιότητα στις 18 Ιουνίου με ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα *Hakimiyet-i Milliye*.  Σύμφωνα με τη λίστα που έδωσε το Δικαστήριο Ανεξαρτησίας στο πρακτορείο Anadolu, κατά το πρώτο κύμα συλλήψεων συνελήφθησαν συνολικά σαράντα εννέα άτομα στην Άγκυρα, τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη.  Αφού μαθεύτηκε η πρωτοβουλία από το κοινό, οργανώθηκαν διάφορες διαδηλώσεις σε διάφορα μέρη της χώρας, ειδικά στη Σμύρνη.

Δίκες της Σμύρνης και σχέδιο δολοφονίας
---------------------------------------

Σκίτσο που δείχνει το σημείο της δολοφονίας που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα *Vakit* στις 21 Ιουνίου 1926. Σήμερα, αυτό το σημείο είναι η διασταύρωση της οδού 853 και της οδού Anafartalar.
Οι ακροάσεις ξεκίνησαν στις 26 Ιουνίου στο Θέατρο Elhamra.   Ο εκπρόσωπος του Αφιόν Καραχισάρ Κελ Αλί ήταν ο πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας, με τον εκπρόσωπο του Γκαζιαντέπ Κιλίτς Αλί και τον εκπρόσωπο του Αϊδίνιου Ρεζίτ Μπέη να υπηρετούσαν ως κύρια μέλη, τον εκπρόσωπο της Ριζούντας Λαζ Αλί ως αναπληρωματικό μέλος και τον εκπρόσωπο του Ντενιζλί, 
Νεσίπ Αλί Μπέη, ως εισαγγελέα.  Το δικαστήριο αναφέρθηκε και ως «Δικαστήριο του Αλί», αφού τέσσερα από τα μέλη του δικαστηρίου ονομάζονταν Αλί.  Οι ύποπτοι χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες: αυτούς που συμμετείχαν άμεσα στη δολοφονία, αυτούς που προετοίμασαν και προκάλεσαν τη δολοφονία, τους πρώην ενωτικούς που δεν συμμετείχαν άμεσα στη δολοφονία αλλά κατά της τουρκικής επανάστασης και του Μουσταφά Κεμάλ Πασά και τα μέλη του το κλειστού Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και οι πασάδες. 

Ο Νεσίπ Αλί Μπέης, ο Κελ Αλί και ο Κιλίτς Αλί καθ' οδόν προς την αίθουσα του δικαστηρίου.
Ως αποτέλεσμα της διαδικασίας, το κατηγορητήριο που κατέθεσε ο εισαγγελέας Νετζίπ Αλί Μπέης ετοιμάστηκε σύμφωνα με τις δηλώσεις του κατηγορουμένου που έδωσε λεπτομέρειες για το πώς και πότε σχεδιάστηκε η απόπειρα δολοφονίας.  Σύμφωνα με αυτό το κατηγορητήριο, ο Ziya Hurşit Bey, ο εκπρόσωπος του Λαζιστάν στο 1ο κοινοβούλιο της Τουρκίας που είχε προηγουμένως διεκδικήσει μια θέση από την Άγκυρα, ο Laz İsmail, ο οποίος κατηγορήθηκε για ληστεία, και ο Gürcü Yusuf βοηθήθηκαν οικονομικά από τον εκπρόσωπο του Ιζμίτ Ahmet Şükrü Bey μετά οι οποίοι μετακόμισαν στην Άγκυρα και έμειναν στα κεντρικά γραφεία του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Αργότερα σε μια συνάντηση στο σπίτι του Ahmet Şükrü Bey, επέλεξαν πρώτα τον κήπο στο μονοπάτι της έπαυλης του αντιπροσώπου του Εσκισεχίρ Arif Bey κοντά στο Çankaya, αλλά αργότερα εξέτασαν το κτίριο της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και το κτίριο όπου συνεδρίαζε η Λέσχη Ανατόλια πριν. Ο αδελφός του Ziya Hurşit Bey και εκπρόσωπος των Ordu Faik Bey ενημερώθηκε για την κατάσταση και τους εμπόδισε να συνεχίσουν τα σχέδιά τους. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε αφού ο εκπρόσωπος της Ερζιντζάν Σαμπίτ Μπέη τους απείλησε επίσης με ειδοποίηση. Παρόλο που αργότερα η δολοφονία σχεδιάστηκε να γίνει στην Προύσα, αυτό το σχέδιο εγκαταλείφθηκε τελικά αφού ο Laz İsmail επιθεώρησε την πόλη μαζί με μια γυναίκα που ονομαζόταν Naciye Nimet και διαπίστωσε ότι δεν ήταν κατάλληλη για μια τέτοια πλοκή. Τελικά, αποφασίστηκε να συνεχιστεί το σχέδιο δολοφονίας στη Σμύρνη. Ο Ziya Hurşit Bey, ο Laz İsmail και ο Gürcü Yusuf που έλαβαν τα απαραίτητα πυρομαχικά και χρήματα από τον Ahmet Şükrü Bey στην Κωνσταντινούπολη, ήρθαν στη Σμύρνη στις 15 Ιουνίου με το πλοίο SS Germanic και άρχισαν να κάνουν τις απαραίτητες προετοιμασίες για τη δολοφονία. Στη Σμύρνη, ο Ziya Hurşit Bey έμεινε στο Gaffarzâde Hotel, ενώ ο Laz İsmail και ο Gürcü Yusuf εγκαταστάθηκαν στο ξενοδοχείο Ragıp Pasha. 

Ο Laz İsmail παρουσιάζεται καθοδόν προς το δικαστήριο.
Τρεις δολοφόνοι γνώρισαν τη Σαρί Εφέ Εντίπ Μπέη χάρη στην επιστολή που δόθηκε στον Ziya Hurşit Bey από τον Ahmet Şükrü Bey και την υπογραφή του Miralay Rasim Bey. Με τη συμμετοχή του Çopur Hilmi, της οικονόμου του Sarı Efe Edip Bey, η ομάδα συγκεντρώθηκε πρώτα στον κήπο του Karşıyakalı İdris και μετά στο σπίτι ενός ποδηλάτη που ονομαζόταν Giritli Şevki, για να μιλήσουν για το σχέδιο δολοφονίας τους.  Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που αποκαλύφθηκαν, διαπιστώθηκε ότι η δολοφονία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην περιοχή Kemeraltı της Σμύρνης κατά την επίσκεψη του Μουσταφά Κεμάλ Πασά. Το αυτοκίνητο του Μουσταφά Κεμάλ Πασά, θα κατέβαζε ταχύτητα για να στρίψει στη διασταύρωση της οδού Baş Durak (σημερινή οδός Anafartalar) και της οδού Hükûmet (σημερινή οδός 853.), δίνοντας στους Ziya Hurşit Bey, Gürcü Yusuf και Laz İsmail την ευκαιρία να πυροβολήσουν και να ρίξουν βόμβες στο αυτοκίνητο του Μουσταφά Κεμάλ Πασά από το κουρείο κάτω από το ξενοδοχείο Gaffarzâde. Εν τω μεταξύ, ο Çopur Hilmi και ο Giritli Şevki, που θα περίμεναν στο αυτοκίνητο στον παράδρομο, θα τους βοηθούσαν να ξεφύγουν από το σημείο και στη συνέχεια να περάσουν στη Χίο με ένα μοτέρ που θα τους παρείχε ο Giritli Şevki.   Ολόκληρο το σχέδιο δολοφονίας αποκαλύφθηκε με μια επιστολή που δόθηκε στον Κυβερνήτη της Σμύρνης Kâzım Bey στις 14 Ιουνίου από τον Giritli Şevki, ο οποίος υποψιάστηκε μετά την αναχώρηση της Sarı Efe Edip Bey για την Κωνσταντινούπολη και μόλις συνειδητοποίησε ποια ήταν η φύση του σχεδίου, αποφάσισε να ενημερώσει τον Mustafa. Ο Κεμάλ Πασάς μέσω επιστολής. 

### Έρευνες σε δίκες της Σμύρνης

 Gürcü Yusuf και Laz İsmail κατά τη διάρκεια των ακροάσεων.
Μετά την ανάγνωση του κατηγορητηρίου, πραγματοποιήθηκε η πρώτη σύνοδος ανάκρισης με τον Ziya Hurşit Bey. Σύμφωνα με δηλώσεις του Ziya Hurşit Bey, σχεδίασαν τη δολοφονία με τον πρώην κυβερνήτη της Άγκυρας Abdülkadir Bey. Πρόσθεσε επίσης ότι είχαν συναντηθεί με τον εκπρόσωπο του İzmit Ahmet Şükrü Bey για να τους υποστηρίξουν επειδή δεν είχαν χρήματα και ότι δεν κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τη δολοφονία στην Άγκυρα και την Προύσα. Οι Laz İsmail, Gürcü Yusuf και Çopur Hilmi, που ανακρίθηκαν αργότερα, έκαναν παρόμοιες δηλώσεις.  Ο Sarı Efe Edip Bey, ο οποίος ανακρίθηκε μετά τον Çopur Hilmi, εξήγησε τον λόγο που πήγε στην Κωνσταντινούπολη την ημέρα πριν από τη σχεδιαζόμενη δολοφονία, δηλώνοντας ότι είχε σκοπό να ενημερώσει τον Celâl Bey για το σχέδιο. Είπε ότι ο Ahmet Şükrü Bey τον είχε προκαλέσει να συμμετάσχει στο σχέδιο δολοφονίας και ότι του έδωσε τα απαραίτητα χρήματα.  Ο Miralay Rasim Bey και ο Abidin Bey, που ανακρίθηκαν αργότερα, απέρριψαν οποιαδήποτε σχέση με το σχέδιο δολοφονίας.  Με αυτές τις έρευνες ολοκληρώθηκε το ερώτημα όσων θεωρήθηκαν εγκληματίες πρώτου βαθμού στο σχέδιο δολοφονίας. 

Σύμφωνα με τη δήλωση που έκανε ο Faik Bey, ο μεγαλύτερος αδερφός του Ziya Hurşit Bey, ο Rauf Bey του είπε ότι ο αδελφός του Ziya Hurşit Bey ενεπλάκη σε απόπειρα δολοφονίας και μόλις έλαβε ειδοποίηση από τον Sabit Bey προσπάθησε να τους σταματήσει. Ο Faik Bey δήλωσε επίσης ότι μετά την άρνηση του αδελφού του Ziya Hurşit Bey των αξιώσεων, αρχικά υποχώρησε, αλλά αποφάσισε να πάει στο σπίτι του Arif Bey στο Çankaya και συνάντησε τον Ahmet Şükrü Bey εκεί.  Αργότερα, ο Ραούφ Μπέης πρόσθεσε ότι είχε πει επίσης στον Καζίμ Καραμπεκίρ Πασά και στον Ριφάτ Πασά για τις φήμες, αλλά ότι παρέμειναν σιωπηλοί θεωρώντας ότι αυτές ήταν κατασκευασμένες.  Ο Ahmet Şükrü Bey, που ανακρίθηκε μετά τον Faik Bey, αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες, λέγοντας ότι δεν είχε σχέση με το σχέδιο δολοφονίας, ότι έβλεπε κατά καιρούς τον Ziya Hurşit Bey και ότι δεν γνώριζε καθόλου τον Laz İsmail. Ο Ziya Hurşit Bey ήρθε αντιμέτωπος με τον Miralay Rasim Bey και τον Sarı Efe Edip Bey αφού είπε ότι η επιστολή που έδωσε στη Sarı Efe Edip Bey είχε σχέση με το εμπόριο καπνού. Αν και ο Sarı Efe Edip Bey είπε ότι ετοίμασαν το σχέδιο δολοφονίας μαζί και η επιστολή που του ήρθε αφορούσε το σχέδιο δολοφονίας, ο Ahmet Şükrü Bey αρνήθηκε τους ισχυρισμούς του. Ο Miralay Rasim Bey, από την άλλη, παραδέχτηκε ότι είχε γράψει γράμμα στη Sarı Efe Edip Bey μετά από αίτημα του μεθυσμένου Ahmet Şükrü Bey.  Ο Arif Bey, ο οποίος ανακρίθηκε στη συνέχεια, είπε ότι συνάντησε για λίγο τον Ziya Hurşit Bey σε ένα καζίνο και αρνήθηκε τους ισχυρισμούς ότι ο Laz İsmail είχε μείνει στο σπίτι του. Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του, ο Laz İsmail είπε ότι τον έφερε ο Arif Bey στο σπίτι του, ο οποίος τον μετέφερε εκεί με το ιδιωτικό του αυτοκίνητο.  Παρά τις παρόμοιες δηλώσεις του οδηγού και υπηρέτη του Arif Bey, Ayşe, ο Arif Bey συνέχισε να αρνείται την ακρίβεια αυτών των ισχυρισμών. 

 Ο Ρεφέτ Πασάς φεύγοντας από το δικαστήριο.
Από την άλλη πλευρά, πολλά πρόσωπα των οποίων η σύνδεση με το σχέδιο δολοφονίας δεν μπορούσε να αποδειχθεί, όπως ο εκπρόσωπος της Προύσας Osman Nuri Bey, ο εκπρόσωπος της Τραπεζούντας Ahmet Muhtar Bey, ο εκπρόσωπος του Ερζερούμ Münir Hüsrev Bey, ο εκπρόσωπος του İzmit Mustafa Bey, ο εκπρόσωπος Kastamonu Halit Bey, ο εκπρόσωπος του Καρς Ömer Ο Μπέης και ο κουνιάδος του Σαρί Εφέ Εντίπ Μπέη, γιατρός Μουσταφά Σεβκέτ, αφέθηκαν ελεύθεροι. 

Το κατηγορητήριο του εισαγγελέα Νετζίπ Αλί Μπέη, που δημοσιεύτηκε στις 30 Ιουνίου, αφορούσε κυρίως πασάδες και κατηγορούμενους εκτός από τους βασικούς υπόπτους της δολοφονίας. Τα άτομα που αναφέρονται σε αυτό το κατηγορητήριο κατηγορήθηκαν για συμμετοχή στη φάση σχεδιασμού του σχεδίου δολοφονίας και απόκρυψη παρά το γεγονός ότι το γνώριζαν. Στις 3 Ιουλίου, οι πασάδες ανακρίθηκαν. 

Ο Rüştü Pasha, ο οποίος ανακρίθηκε ξανά αφού ο Sabit Bey επανέλαβε την αρχική του δήλωση, είπε ότι δεν είχε καμία σχέση με τη δολοφονία, προσθέτοντας ότι άκουσε για τη σχέση του Şükrü Bey με το σχέδιο δολοφονίας από τον Sabit Bey, αλλά αργότερα αρνήθηκαν οποιαδήποτε τέτοια σχέση. Στην ανάκρισή του, ο Καζίμ Καραμπεκίρ Πασάς είπε ότι δεν γνώριζε το σχέδιο δολοφονίας, ότι όσοι γνώριζαν έπρεπε να είχαν ειδοποιήσει την κυβέρνηση και ότι ακόμη και αν υπήρχαν συμμετέχοντες από μέλη του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, έπρεπε να διαλύσουν το κόμμα. Ο Αλί Φουάτ Πασάς, ο οποίος ανακρίθηκε στη συνέχεια, είπε ότι δεν είχε σχέση με το σχέδιο δολοφονίας και ότι δεν πίστευε ότι οι συζητήσεις σχετικά με τη δολοφονία που αναφέρθηκαν ενώ έπιναν πάνω από το τραπέζι ήταν νόμιμες. Ομοίως, ο Ρεφέτ Πασάς και ο Καφέρ Ταγιάρ Πασάς δήλωσαν ότι δεν γνώριζε για τις προετοιμασίες δολοφονίας. 

 Ο İsmail Canbulat Bey στην αίθουσα του δικαστηρίου.
Ο Χαλής Τουργκούτ Μπέης, ο οποίος ανακρίθηκε μετά τους πασάδες και δήλωσε ότι δεν είχε καμία σχέση με το σχέδιο δολοφονίας, βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Ziya Hurşit Bey. Σε αυτή την αντιπαράθεση, ο Ziya Hurşit Bey ανέφερε ότι συναντήθηκε με τον Ahmet Şükrü Bey στην Κωνσταντινούπολη και μίλησε για το σχέδιο δολοφονίας και ότι ο Halis Turgut Bey δεν του έδωσε τα όπλα που είχε υποσχεθεί να τους δώσει. Στη συνέχεια, ο Halis Turgut Bey είπε ότι όλα αυτά ήταν ψέματα.  Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Cavid Bey, ο οποίος ανακρίθηκε στις 6 Ιουλίου, αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν.  Μετά από αυτή την ανάκριση, ο εισαγγελέας Νετζίπ Αλί Μπέη ζήτησε να συνεχιστούν οι ανακρίσεις και οι δίκες στην Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι το περιστατικό ήταν διπρόσωπο και περιλάμβανε το σχέδιο δολοφονίας στη Σμύρνη και την πρόθεση να δημιουργήσει κρίση και τελικά να ανατρέψει την κυβέρνηση.  Έτσι ορίστηκε να γίνει η δίκη εννέα κατηγορουμένων στην Άγκυρα.  Ο εκπρόσωπος της Κωνσταντινούπολης İsmail Canbulat Bey, ο οποίος ανακρίθηκε στη συνέχεια, είπε ότι η συνάντηση που έγινε στο σπίτι του Cavid Bey αφορούσε την προσφορά που θα δοθεί στον Μουσταφά Κεμάλ Πασά και ότι η επόμενη συνάντηση οργανώθηκε για να μάθουν τις λεπτομέρειες της συνάντησης του Kara Kemal. Ο Μπέης με τον Μουσταφά Κεμάλ Πασά και δεν γνώριζε τη δολοφονία.  Στις 8 Ιουλίου, ο εισαγγελέας Necip Ali Bey ζήτησε από τον εκπρόσωπο της Tokat Bekir Sami Bey, τον εκπρόσωπο του Afyonkarahisar Kâmil Bey, τον εκπρόσωπο του Dersim Feridun Fikri Bey, τον εκπρόσωπο της Mersin Besim Bey, τον πρώην εκπρόσωπο του Erzurum Necati Bey, τον εκπρόσωπο της Gaziantep Hafız Mehmet Bey, τον πρώην εκπρόσωπο της Sivas Kara Vasıf Bey. και ο πρώην εκπρόσωπος της Ισπάρτας Τζεμάλ Πασάς, που συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του Ρεφέτ Πασά αφού άκουσαν για την απόπειρα δολοφονίας, για να ανακριθούν καθώς και ο Ραούφ Μπέης, ο εκπρόσωπος της Κωνσταντινούπολης Αντνάν Μπέης και ο πρώην κυβερνήτης της Σμύρνης Ραχμί Μπέης, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι είχαν πάει στην Ευρώπη αφού προετοιμάσει τα αρχικά στάδια της εκδήλωσης, να δικαστεί ερήμην. Μετά από αυτό το αίτημα ξεκίνησε η ανάκριση αυτών των ατόμων. 

Μιλώντας μετά τον Μπεκίρ Σάμι Μπέη, ο Φεριντούν Φικρί Μπέης είπε ότι ήταν ένας γέρος χωρίς φιλοδοξίες, προσθέτοντας ότι η συνάντησή τους δεν είχε συγκεκριμένο σκοπό και ότι συζήτησαν τη σύλληψη του Ahmet Şükrü Bey παρά το γεγονός ότι ήταν βουλευτής.  Αφού ο Besim Bey, ο εκπρόσωπος του Gümüşhane Zeki Bey και ο εκπρόσωπος Canik Ahmet Nafiz Bey αρνήθηκαν οποιαδήποτε σχέση με το σχέδιο δολοφονίας, άρχισε η ανάκριση του εκπροσώπου της Μερσίνας Selâhattin Bey.  Υπερασπιζόμενος την ιδέα ότι δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία χωρίς κόμμα της αντιπολίτευσης, ο Selâhattin Bey δήλωσε ότι η σχέση του με τον Kara Kemal Bey ήταν μόνο για να εκμεταλλευτεί την πολιτική του εμπειρία.  Ο Χουσεΐν Αβνι Μπέης, πρώην εκπρόσωπος του Ερζερούμ, είπε ότι παρακολούθησε τις συνεδριάσεις του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος επειδή τις βρήκε κατάλληλες για το πρόγραμμά του, προσθέτοντας ότι είχε συναντηθεί με τους Ενωτικούς μόνο για ενημέρωση και ότι δεν είχε ενημερωθεί για το θέμα της δολοφονίας σε αυτό το διάστημα.  Ομολογώντας ότι είχε σχέση με το περιστατικό, ο Hafız Mehmet Bey δήλωσε ότι, την ημέρα που συνάντησε τον Ziya Hurşit Bey, ο Sabit Bey, ο Rauf Bey και ο Halis Turgut Bey τους βοήθησαν επίσης στον σχεδιασμό. 

Το κατηγορητήριο, το οποίο διαβάστηκε από τον εισαγγελέα Νετζίπ Αλί Μπέη στις 11 Ιουλίου, ισχυρίστηκε ότι ο Αλί Φουάτ Μπέης και οι φίλοι του ενημερώθηκαν για τη δολοφονία και ότι μόνο ο Σαμπίτ Μπέης προσπαθούσε να αποτρέψει την απόπειρα δολοφονίας που σχεδιάστηκε στην Άγκυρα. Οι Ahmet Şükrü Bey, Miralay Rasim Bey, Ziya Hurşit Bey, Laz İsmail, Gürcü Yusuf, Çopur Hilmi, Hafız Mehmet Bey, Kara Kemal Bey και Abdülkadir Bey καταδικάστηκαν σε θανατική ποινή, ενώ οι Halis Turgut Bey, İsmail Canbulat Bey, Rahmeneli Bey,, ο Adnan Bey, ο Rauf Bey και ο Rüştü Pasha καταδικάστηκαν με σκληρή δουλειά. Kâzım Karabekir Pasha, Cafer Tayyar Pasha, Ali Fuat Paşa, Refet Pasha, Cemal Pasha, Sabit Bey, Münir Hüsrev Bey, Faik Bey, Bekir Sami Bey, Kâmil Bey, Zeki Bey, Besim Bey, Feridun Fikri Bey, Halit Bey και Necati Ο Μπέης αθωώθηκε με το κατηγορητήριο. 

### Ισχυρισμοί στις δίκες της Σμύρνης

 Ο Αμπιντίν Μπέης κατά τις ακροάσεις
Μετά τις ανακρίσεις και τη δημοσίευση του κατηγορητηρίου, οι κατηγορούμενοι προσήχθησαν στην αίθουσα του δικαστηρίου στις 12 Ιουνίου για να υποβάλουν τις δηλώσεις τους.  Ενώ ο Ziya Hurşit Bey, ο οποίος έκανε πρώτος την έκκλησή του, παραδέχτηκε ότι σχεδίαζε τη δολοφονία και σκόπευε να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο, είπε ότι έπρεπε να καταδικαστεί σε εξορία σύμφωνα με το 46ο άρθρο του Τουρκικού Ποινικού Κώδικα, καθώς αρνήθηκε την κατηγορίες σχετικά με την πρόθεσή του να αλλάξει το σύνταγμα και να ανατρέψει την κυβέρνηση. Αν και δήλωσε ότι είχε συμμετάσχει στην απόπειρα δολοφονίας, ο Sarı Efe Edip Bey αρνήθηκε την ενοχή του και είπε ότι θα είχε έρθει στην Κωνσταντινούπολη για να ενημερώσει τον Celâl Bey για το σχέδιο δολοφονίας και ζήτησε να ληφθεί υπόψη αυτή η κατάσταση όσο αυτός καταδικαζόταν. Ο Gürcü Yusuf και ο Laz İsmail ζήτησαν να τους συγχωρεθούν, ισχυριζόμενοι ότι ήταν ανίδεοι και εξαπατημένοι. Ο Çopur Hilmi ζήτησε να ελαφρυνθεί η ποινή του δηλώνοντας ότι θεωρούσε την απόπειρα δολοφονίας πρώτα ως υπηρεσία προς τη χώρα, αλλά δεν ήταν άνθρωπος που θα εμπλακεί τελικά σε τέτοια πράγματα και ήθελε να ενημερώσει τις αρχές για το σχέδιο, αλλά ο Giritli Şevki είχε έδρασε πριν από αυτόν. Ο Ahmet Şükrü Bey δήλωσε ότι οι ισχυρισμοί ήταν αβάσιμοι και είπε ότι ένας άνθρωπος σαν αυτόν δεν θα είχε δολοφονήσει κανέναν. Απορρίπτοντας όλες τις κατηγορίες εναντίον του, ο Arif Bey υποστήριξε ότι δεν γνώριζε τις συναντήσεις δολοφονίας, ότι ο Laz İsmail δεν έμενε στο σπίτι του και ότι ο οδηγός και ο υπηρέτης του έκαναν ψευδείς δηλώσεις σχετικά. Λέγοντας ότι ήταν αθώος και δεν ανακατευόταν σε τίποτα, ο Αμπιντίν Μπέης είπε ότι δεν έδωσε τα χρήματα που του ζητήθηκαν και ότι δεν θυμόταν τις συζητήσεις με τον Ρουστού Πασά καθώς ήταν άρρωστος εκείνη την εποχή. Ο Χαφίζ Μεχμέτ Μπέης δήλωσε ότι στην αρχή συμμετείχε στο σχέδιο δολοφονίας, αλλά αργότερα το εγκατέλειψε και δεν ήταν ένοχος. Ενώ ο Miralay Rasim Bey δεν παρείχε καμία πρόσθετη υπεράσπιση, ο Sürmeneli Vahap αρνήθηκε να δεχτεί τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι είχε πάει στον θείο του Hafız Mehmet Bey για να τον βοηθήσει να βρει δουλειά και ο θείος του τον είχε στείλει τελικά στον Ziya Hurşit Bey και ότι δεν είχε καταλάβει τίποτα που του έλεγαν γιατί ήταν αδαής. Λέγοντας ότι δεν ήξερε γιατί πραγματοποιήθηκε η συνάντηση στον κήπο του στην Karşıyaka, ο İdris είπε ότι οι Naciye Nimet Hanım, İsmail Canbulat Bey και Halis Turgut Bey δεν ήταν ένοχοι. Ο Ρουστού Πασάς, που δεν έκανε κανένα παράπονο, κατέφυγε στη «δικαιοσύνη και δικαιοσύνη» του δικαστηρίου. Ο Kâzım Karabekir Pasha, ο Ali Fuat Pasha, ο Refet Pasha, ο Cafer Tayyar Pasha και ο Bekir Sami Bey δήλωσαν ότι δεν θα υπερασπιστούν τον εαυτό τους. 

### Αποτελέσματα των δοκιμών της Σμύρνης

 Τα νέα για τα αποτελέσματα των δίκων της Σμύρνης στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας *Milliyet* στις 14 Ιουλίου 1926.
Θανατικές ποινές
 Laz İsmail
 Gürcü Yusuf. Τα τελευταία του λόγια πριν τον απαγχονίσουν ήταν *Δεν είναι κρίμα; ... Γιατί το κάνεις αυτό; ... Έχω μέχρι σαράντα λίρες. Σου τα δίνω. Στείλε τα στα παιδιά μου στο Μπατούμ. σπουδάζουν, είναι φτωχά... Θα τους βοηθήσει*. 
1. Ziya Hurşit Bey
2. Laz İsmail
3. Gürcü Yusuf
4. Çopur Hilmi
5. Ahmet Şükrü Bey
6. Μεχμέτ Αρίφ Μπέης
7. İsmail Canbulat Bey (Αν και καταδικάστηκε για πρώτη φορά σε 10 χρόνια φυλάκιση, η ποινή του μετατράπηκε τελικά σε εκτέλεση)
8. Sarı Efe Edip Bey
9. Αμπιντίν Μπέης
10. Halis Turgut Bey (Αν και καταδικάστηκε για πρώτη φορά σε 10 χρόνια φυλάκιση, η ποινή του μετατράπηκε τελικά σε εκτέλεση)
11. Rüştü Πασάς
12. Χαφίζ Μεχμέτ Μπέης
13. Μιραλάι Ρασίμ Μπέης
14. Kara Kemal Bey (Καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο αλλά αυτοκτόνησε στις 27 Αυγούστου 1926 όταν ήταν έτοιμος να τον πιάσουν αφού έφυγε για λίγο)
15. Abdülkadir Bey (Καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο και πιάστηκε ενώ επρόκειτο να δραπετεύσει στη Βουλγαρία. Αργότερα δικάστηκε στην Άγκυρα. Καταδικάστηκε ξανά σε θάνατο στην Άγκυρα, εκτελέστηκε τη νύχτα της 31ης Αυγούστου 1926.)

Άλλες ποινές
1. Sürmeneli Vahap (Καταδικάστηκε αρχικά σε 10 χρόνια φυλάκιση αλλά τελικά εξορίστηκε στο Ικόνιο)

Αυτοί που δικάστηκαν στην Άγκυρα
1. Ιχσάν Μπέης
2. Χιλμί Μπέης
3. Cavid Bey
4. Σελαχατίν Μπέης
5. Kara Vâsıf Bey
6. Hüseyin Avni Bey
7. Ραχμί Μπέη
8. Ραούφ Μπέης
9. Αντνάν Μπέης

Αθωωσεις

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Faik Bey
2. Sabit Bey
3. Halet Bey
4. Feridun Fikri Bey
5. Kâmil Bey
6. Zeki Bey
7. Bekir Sami Bey
8. Besim Bey
9. Necati Bey
10. Münir Hüsrev Bey
11. Kâzım Karabekir Pasha
12. Ali Fuat Pasha | 13. Refet Pasha
14. Cafer Tayyar Pasha
15. Cemal Pasha
16. Necati Bey
17. Ahmet Nafiz Bey
18. Torbalılı Emin Efendi
19. Trabzonlu Naciye Nimet Hanım
20. Sürmeneli Keleş Mehmet
21. Bahçıvan İdris
22. Mustafa oğlu Şahin Çavuş
23. Sabahaddin Efendi
24. Giritli Hüseyin oğlu Latif |

Δίκη της Άγκυρας
----------------

Η αντιπροσωπεία του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας, η οποία ξεκίνησε από τη Σμύρνη στις 16 Ιουλίου για να εξετάσει το δεύτερο σκέλος της υπόθεσης, έφτασε στην Άγκυρα την επόμενη μέρα.   Οι αρχικές προπαρασκευαστικές έρευνες των κατηγορουμένων ξεκίνησαν στις 21 Ιουνίου και ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου και το κατηγορητήριο που είχε ετοιμάσει ο εισαγγελέας Νετζίπ Αλί Μπέη, ο οποίος αναχώρησε από το Ντενιζλί στις 28 Ιουλίου, ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου. Η δίκη των πρώην Ενωτικών, που αποφασίστηκε να δικαστούν στην Άγκυρα, ξεκίνησε στις 2 Αυγούστου στο Μέγαρο του πρώην Βουλευτικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, εκτός από μίσος, το σχέδιο δολοφονίας υποστηρίχθηκε από μια μυστική επιτροπή για την ανατροπή της κυβέρνησης και την κατάληψη της εξουσίας και η μυστική επιτροπή αποτελούταν από μερικά από τα μέλη του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και πρώην μέλη της Επιτροπής Ένωσης και Πρόοδος και είχε πρόεδρο τον Καρά Κεμάλ Μπέη. 

### Έρευνες σε δίκες στην Άγκυρα

Οι έρευνες ξεκίνησαν με τον Ταλάτ Μπέη. Ο Ταλάτ Μπέης είπε ότι ήταν μέλος της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου, αλλά δεν παρενέβη στο έργο της κοινότητας για κυβερνητικά και οικονομικά θέματα. Αργότερα, ανακρίθηκαν ο Γενικός Γραμματέας της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου Mithat Şükrü (Bleda), ο αστυνομικός διευθυντής Azmi Bey, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ahmet Nesimi Bey, ο γιατρός Hüseyinzâde Ali Bey, ο Eyüp Sabri Bey, ο γιατρός Rasuhi Bey και ο Hamdi Baba. 

Ο γιατρός Nâzım Bey, ο οποίος ήταν γραμματέας της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου για οκτώ μήνες, είπε ότι δεν ήξερε τι προέκυψε από τις δωρεές που έγιναν από τον κόσμο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και πρόσθεσε ότι συμμετείχε στην ίδρυση των Ισλαμικών Επαναστάσεων Κοινωνία μετά τη φυγή στην Κριμαία και αργότερα στη Γερμανία μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόσθεσε ότι δεν επιχείρησε να ιδρύσει πολιτικό κόμμα και ότι δεν είχε καμία σχέση με το σχέδιο δολοφονίας, καθώς δεν είχε αντίθεση με τον Μουσταφά Κεμάλ Πασά. Στην ανάκρισή του, ο Cavid Bey δήλωσε ότι είχε συναντηθεί με τον Kara Kemal Bey και τον İsmail Canbulat Bey, ότι πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τους Ενωτικούς στο σπίτι του μετά τη συνάντηση του Kara Kemal Bey με τον Μουσταφά Κεμάλ Πασά και ότι το θέμα αυτής της συνάντησης ήταν συνταγματική τροποποίηση και δεν είχε κανένα κρυφό σκοπό. Ο Hüseyin Cahit Bey είπε επίσης ότι συμμετείχε στη συνάντηση στο σπίτι του Cavid Bey και αυτή η συνάντηση δεν είχε κανένα μυστικό σκοπό, ότι κλήθηκε στο κόμμα ως υποψήφιος βουλευτής της Κωνσταντινούπολης στα πρώτα στάδια της ίδρυσης του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, αλλά δεν αποδέχτηκε την προσφορά. 

Κατά τις ακροάσεις τις επόμενες ημέρες, οι Salah Cimcoz Bey, Mithat Şükrü Bey, Ahmet Nesimi Bey, Doctor Rasuhi Bey, Hüseyinzâde Ali Bey, Eyüp Sabri Bey, Azmi Bey, Hamdi Baba, Nail Bey, Said Bey, İbrahim Bey, Naim Cevad Bey, διερευνήθηκε η σχέση του Χασάν Φεχμί Μπέη και του Χαμάλ Φερίντ με τα υποτιθέμενα εγκλήματα. Στις 16 Αυγούστου δικάστηκαν ο Ναΐμ Τζεβάντ Μπέη, ο Μιθάτ Μπέης, ο Νασίμπ Μπέης και ο Νάιλ Μπέης. Αργότερα, ο Ριζά Μπέης και ο Νασίμπ Μπέης αφέθηκαν ελεύθεροι και στις 19 Αυγούστου δικάστηκαν ο Σελαχαντίν Μπέης, ο Καρά Βασίφ Μπέης και ο Χουσεΐν Αβνι Μπέης. Την επομένη της ανάκρισης του Βελίντ Μπέη και του Αχμέτ Εμίν Μπέη στις 21 Αυγούστου, στο κατηγορητήριο που ετοίμασε ο εισαγγελέας Νετζίπ Αλί Μπέη ζητήθηκε η εκτέλεση τεσσάρων ατόμων. Στο κατηγορητήριο, ειπώθηκε ότι η Επιτροπή Ένωσης και Προόδου ήταν ένα κόμμα που αφαίρεσε τους ανθρώπους από τα δικαιώματά τους, ότι έβαλε τη χώρα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο προς το συμφέρον της Γερμανίας. Ανέφερε επίσης ότι η κυβερνητική ομάδα της επιτροπής είχε εγκαταλείψει τη χώρα μετά την ήττα και σχεδίασε τη Συνωμοσία της Σμύρνης με την επιθυμία να ανακτήσει την εξουσία μετά από λίγο. Σύμφωνα με τη δήλωση του İhsan Bey, ήταν ο Cavid Bey που έκανε τον Kara Kemal Bey και τον Şükrü Bey να εμπλακούν στο σχέδιο δολοφονίας. 

### Ισχυρισμοί στις δίκες της Άγκυρας

Οι ισχυρισμοί των κατηγορουμένων έγιναν στις 25 Αυγούστου. Πολλοί κατηγορούμενοι δεν έκαναν κανένα παρακαλώ διαφορετικό από αυτό που είχαν πει κατά την ανάκριση.  Ο Ραούφ Μπέης, ο οποίος δεν ανακρίθηκε και δεν έκανε καμία έκκληση καθώς βρισκόταν στο εξωτερικό, έστειλε επιστολή στην Προεδρία της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας στις 12 Οκτωβρίου, αναφέροντας ότι λόγω βουλευτικής ασυλίας που δεν μπορεί να αρθεί δεν μπορούσε να διώχθηκε και αφού βρισκόταν στο εξωτερικό δεν μπορούσε να έχει καμία σχέση με το σχέδιο δολοφονίας. 

Στην υπεράσπισή του, ο Καβίντ Μπέης δήλωσε ότι δεν ήθελε να μπει το κράτος στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο όταν ήταν υπουργός Οικονομικών, ότι με τις αποφάσεις που πήρε ελάφρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό. Πρόσθεσε ότι αν και ήθελε να συμμετάσχει στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, το αίτημά του δεν έγινε δεκτό και δεν είχε καμία σχέση με το σχέδιο δολοφονίας.  Ο Nail Bey είπε ότι δεν έκανε καμία ενέργεια που θα έβλαπτε τη χώρα και το έθνος και δεν γνώριζε την απόπειρα δολοφονίας.  Ο γιατρός Ναζίμ Μπέης δήλωσε ότι υποστήριξε τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και την Εταιρεία Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς είχε βοηθήσει στην ίδρυσή της στη Γερμανία. Είπε ότι τον εμπόδισε να έρθει στην Ανατολία από τον Ενβέρ Πασά και ότι παρακολουθούσε τις συνεδριάσεις στο σπίτι του Καβίδ Μπέη, νομίζοντας ότι γίνονταν με την άδεια του Μουσταφά Κεμάλ Πασά. Υποστήριξε την υπεράσπισή του δηλώνοντας ότι δεν είχε δει τον Şükrü Bey, τον İsmail Canbolat και τον Kara Kemal Bey για δύο χρόνια και ότι δεν είχε καμία σχέση με το σχέδιο δολοφονίας.  Ο Χιλμί Μπέης είπε ότι ασχολήθηκε με το εμπόριο καθώς είχε παραμερίσει την πολιτική όταν έφυγε από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση, προσθέτοντας ότι δεν είχε δει τον Καρά Κεμάλ Μπέη για πολύ καιρό και έμαθε για το σχέδιο δολοφονίας από τις εφημερίδες. 

Ενώ συνεχιζόταν η δίκη του Cavid Bey, ο Abdülkadir Bey, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο σε ακροάσεις ερήμην στη Σμύρνη, συνελήφθη ενώ επρόκειτο να διαφύγει στη Βουλγαρία και δικάστηκε κατά τη διάρκεια των ακροάσεων στην Άγκυρα.  Η πρώτη ακρόαση του Abdülkadir Bey πραγματοποιήθηκε στις 29 Αυγούστου, κατά την οποία ανέφερε ποιος τον βοήθησε στην απόδρασή του και πώς δραπέτευσε και πρόσθεσε ότι υποστήριζε το Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Κατηγορήθηκε για πρόθεση να ανατρέψει την κυβέρνηση, σχεδίαζε να σκοτώσει τον πρόεδρο και να καταλάβει την εξουσία και στις 31 Αυγούστου το δικαστήριο τον καταδίκασε σε θάνατο. 

### Αποτελέσματα δικών στην Άγκυρα

Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου που διαβάστηκε στις 26 Αυγούστου, στόχος των συνεδριάσεων που έγιναν κρυφά κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης της Λωζάννης του 1922-1923 στο σπίτι του Καβίντ Μπέη, ο οποίος προσπαθούσε να καταλάβει την εξουσία μετά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, ήταν να μπουν στη βουλή πρώην μέλη της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου ως εκπρόσωποι και βουλευτές και να επανιδρύσουν την παλιά κοινότητα αν αυτό δεν συνέβαινε. Σε περίπτωση αποτυχίας, θα είχε γίνει προσπάθεια διχασμού του Λαϊκού Κόμματος μέσω του Ραούφ Μπέη και η εξουσία θα είχε καταληφθεί με τη δημιουργία κατάλληλου εδάφους για τη δημιουργία του Προοδευτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.  Με την ετυμηγορία ανακοινώθηκαν τέσσερις εκτελέσεις, έξι εξορίες και δύο ποινές φυλάκισης, ενώ άλλοι ύποπτοι αθωώθηκαν. Τα τέσσερα άτομα που καταδικάστηκαν σε θάνατο εκτελέστηκαν μπροστά από τη Γενική Φυλακή στο Cebeci από τα τέλη της 26ης Αυγούστου έως τις αρχές της 27ης Αυγούστου. Όσοι εκτελέστηκαν θάφτηκαν στο προαύλιο της φυλακής.  Οι συλληφθέντες και οι αποφάσεις που ελήφθησαν σε βάρος τους κατά τις ακροάσεις στην Άγκυρα είναι οι εξής:

Θανατικές ποινές
1. Cavid Bey
2. Χιλμί Μπέης
3. Nail Bey
4. Ναζίμ Μπέης

Άλλες ποινές
1. Vehbi Bey (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
2. Hüsnü Bey (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
3. İbrahim Bey (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
4. Ethem Bey (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
5. Rahmi Bey (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
6. Ραούφ Μπέης (Αρχικά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση, αλλά τελικά εξορίστηκε)
7. Ali Osman Kâhya (10 χρόνια φυλάκιση)
8. Salih Kâhya (10 χρόνια φυλάκιση)

Αθωώσεις

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. Cahit Bey
2. Kara Vasıf Bey
3. Azmi Bey
4. Adnan Bey
5. Küçük Talât Bey
6. Mithat Şükrü Bey
7. Hüseyinzâde Ali Bey
8. Eyüp Sabri Bey
9. Salâh Cimcoz Bey
10. Küçük Nâzım Bey
11. Cemal Ferit Bey
12. Naim Cevat Bey
13. Hasip Bey
14. Rıza Bey
15. Gözlüklü Mithat Bey | 16. Hasan Fehmi Bey
17. İhsan Bey
18. Ali Rıza Bey
19. Saadettin Bey
20. Bekir Bey
21. Mehmet Ali Bey
22. Hilmi Bey
23. Cavid Bey
24. İzzet Bey
25. Seyit Bey
26. Salih Reis Bey
27. Tırnakçı Salim Bey
28. Ali Osman Kâhya Bey
29. Selâhattin Bey
30. Hüseyin Avni Bey | 31. Gaziantepli Ahmet Muhtar Bey
32. Rifat Bey
33. Sudî Bey
34. Haydar Reşid Bey
35. Zarcı Refik Bey
36. Büyük Mithat Bey
37. Gani Bey
38. Raşid Bey
39. Muhiddin Bey
40. Hasan Sabri Bey
41. İsmail Cabbar Bey
42. Hüseyin Bey
43. Ahmet Nesimi Bey
44. Hamdi Baba
45. Doctor Rasuhi |

Ο ιστορικός Raymond Kévorkian δηλώνει ότι οι τέσσερις άνδρες που εκτελέστηκαν μετά τη δίκη της Άγκυρας ήταν οι υψηλόβαθμοι δράστες της γενοκτονίας των Αρμενίων που έμειναν ζωντανοί, αν και η δίκη δεν έκανε καμία αναφορά στον ρόλο τους στη γενοκτονία.

Μεταγενέστερα γεγονότα
----------------------

Ως αποτέλεσμα των ακροάσεων, όλοι οι πασάδες εκτός από τον Rüştü Pasha αθωώθηκαν. Οι πασάδες αυτοί δεν επέστρεψαν ξανά στο στρατό και ενημερώθηκαν ότι αποστρατεύτηκαν στις 27 Ιανουαρίου 1927  Ο Ραούφ Μπέης, ο οποίος καταδικάστηκε σε δέκα χρόνια εξορίας αλλά βρισκόταν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της απόφασης και επέστρεψε στη χώρα στις 5 Ιουλίου 1935, αθωώθηκε με δήλωση που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1939 από τον Αντιπρόεδρο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος και πρωθυπουργό Ρεφίκ. Saydam και αργότερα έγινε εκπρόσωπος της Kastamonu.  Μετά την αίτησή του στο Στρατιωτικό Ακυρωτικό Δικαστήριο στις 23 Ιουλίου 1943, δικάστηκε εξετάζοντας τα έγγραφα της υπόθεσης της δολοφονίας της Σμύρνης και λόγω των προηγούμενων υπηρεσιών του, υποβλήθηκε στη σύνταξη γήρατος και απολύθηκε πλήρως από την υπόθεση. 

Στην 30ή επέτειο της Συνωμοσίας της Σμύρνης, μια ανακοίνωση εμφανίστηκε σε ορισμένες εφημερίδες τον Αύγουστο του 1956, η οποία καλούσε τον κόσμο για προσευχή στις 25 Αυγούστου στο τέμενος Σισλί στη μνήμη του Ναΐλ Μπέη, του Καβίντ Μπέη, του Χιλμί Μπέη και του γιατρού Ναζίμ Μπέη, που εκτελέστηκαν μετά τις δίκες στην Άγκυρα. Διοργανωτής της εκδήλωσης ήταν ο Nadir Nail Keçili, γιος του Nail Bey.  Ο Fahri Can, ένα από τα μέλη της πρώην Επιτροπής Ένωσης και Προόδου, που έκανε δηλώσεις σε δημοσιογράφους στην αυλή του τζαμιού μετά την προσευχή, αναφέρθηκε επίσης στην αθώωση του Rauf Orbay, υποδηλώνοντας ότι παρόμοια λάθη θα μπορούσαν να είχαν γίνει στην εισαγγελία των άλλων κατηγορουμένων.  Ο Can είπε ότι εκπροσωπούσε τις οικογένειες όσων εκτελέστηκαν και ήθελε μια εκ νέου δικαστική ακρόαση και πρόσθεσε ότι θα φέρουν τα πτώματα των εκτελεσθέντων στο Μνημείο της Ελευθερίας, όπου τους άξιζε να βρίσκονται.  Τις μέρες που βγήκε η ανακοίνωση βρήκε τη θέση της στα έντυπα μέσα της περιόδου, αλλά αργότερα έχασε τη σημασία της και η προσπάθεια απέτυχε πριν φτάσει στις νόμιμες αρχές.

Στη λαϊκή κουλτούρα
-------------------

Το ιστορικό της απόπειρας δολοφονίας εξηγείται μέσα από τα μάτια των μελών της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου, στο μυθιστόρημα με το όνομα *Kurt Kanunu*, που έγραψε ο Kemal Tahir το 1969. Οι ενότητες του βιβλίου, που αποτελείται από τρία κεφάλαια, αφηγούνται ο Abdülkadir Bey (αναφέρεται ως Abdülkerim Bey στο βιβλίο), ο Kara Kemal Bey και ο παιδικός φίλος του Emin Bey, Emin Bey, αντίστοιχα.  Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε σε ταινία το 1992 και αργότερα σε τηλεοπτική σειρά το 2012.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Kévorkian, Raymond (2011). *The Armenian Genocide: A Complete History* (στα Αγγλικά). Bloomsbury Publishing. σελ. 805. ISBN 978-0-85771-930-0.
2. 1 2 3 4 5  Anumyan, Meline (9 Απριλίου 2013). «İttihatçıların 1926 Yargılamaları». σελ. 284. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2013.
3. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 14.
4. 1 2 3 4 5  Kuyaş 2012, σελ. 36.
5. ↑  Kocahanoğlu 2012, σελ. 49.
6. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 21.
7. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 22.
8. 1 2  Özkaya, Yücel (November 1991). «İzmir Suikastı». *Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi* (22). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-09-23.. Ανακτήθηκε στις 2024-03-22.
9. ↑  Kuyaş 2012, σελ. 43.
10. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 26.
11. 1 2  Hür, Ayşe (22 Ιουνίου 2008). «İzmir Suikastı ve Muhalefetin Tasfiyesi». *Taraf*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2012.
12. 1 2  Kuyaş 2012, σελ. 37.
13. 1 2 3 4  Kuyaş 2012, σελ. 38.
14. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 29.
15. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 24.
16. ↑  Anıl 2005.
17. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 41.
18. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 30.
19. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 65.
20. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 42.
21. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 43-44.
22. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 44.
23. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 46.
24. 1 2 3  Savaşal Savran 2006.
25. 1 2 3  Savaşal Savran 2006, σελ. 47.
26. 1 2 3  Savaşal Savran 2006, σελ. 48.
27. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 49.
28. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 51.
29. 1 2 3  Savaşal Savran 2006, σελ. 54.
30. 1 2 3 4  Savaşal Savran 2006, σελ. 55.
31. 1 2 3 4  Savaşal Savran 2006, σελ. 56.
32. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 57.
33. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 58-60.
34. ↑  Karabekir, Kâzım (Μαΐου 2000). *İzmir Suikastı* (5th έκδοση). Istanbul: Emre Yayınları. σελ. 313. ISBN 975-7369-33-0.
35. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 63.
36. ↑  Tunç, Tuncay (9 Μαρτίου 2012). «İzmir Suikasti». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2012.
37. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 68.
38. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 70.
39. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 72.
40. 1 2 3 4 5  Savaşal Savran 2006, σελ. 73.
41. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 74.
42. 1 2  Savaşal Savran 2006, σελ. 75.
43. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 76.
44. ↑  Savaşal Savran 2006, σελ. 80.
45. 1 2 3  Anıl 2005, σελ. 221.
46. ↑  Mehmetefendioğlu & Gürel 2012, σελ. 227.
47. ↑  Mehmetefendioğlu & Gürel 2012, σελ. 230.
48. ↑  Mehmetefendioğlu & Gürel 2012, σελ. 231.
49. ↑  Mehmetefendioğlu & Gürel 2012, σελ. 240.
50. ↑  Kuyaş 2012, σελ. 41.