Το **Λα Κρος** (αγγλ. *La Crosse*) είναι πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής στην πολιτεία Ουισκόνσιν, έδρα ομώνυμης κομητείας. Το Λα Κρος είναι κτισμένο στην αριστερή όχθη του ποταμού Μισσισσιππή, ο οποίος αποτελεί εκεί τα σύνορα του Ουισκόνσιν με την πολιτεία Μινεσότα: το Λα Κρος είναι η μεγαλύτερη πόλη στα δυτικά σύνορα του Ουισκόνσιν. Ο πληθυσμός της πόλης στην απογραφή του 2020 ήταν 52.680 κάτοικοι, αυξημένος κατά 2,7% σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή. Το Λα Κρος είναι ο πυρήνας και η κυριότερη πόλη της Μητροπολιτικής Περιοχής Λα Κρος-Οναλάσκα, η οποία περιλαμβάνει όλη την Κομητεία Λα Κρος και όλη την Κομητεία Χιούστον της Μινεσότα, έχοντας συνολικό πληθυσμό 139.627 κατοίκους.

Το Λα Κρος είναι τεχνολογικό, ιατρικό, κατασκευαστικό και διαμετακομιστικό κέντρο, με αρκετές αξιοσημείωτες επιχειρήσεις να έχουν τη βάση τους στην πόλη, όπως η ομώνυμη «La Crosse Technology». Επίσης φιλοξενεί πολλές χιλιάδες φοιτητών και φοιτητριών, καθώς είναι η έδρα του Πανεπιστημίου του «Ουισκόνσιν στο Λα Κρος», του Πανεπιστημίου Βιτέρμπο και του Δυτικού Τεχνικού Κολεγίου. Είναι επίσης έδρα ομώνυμης ρωμαιοκαθολικής επισκοπής.

Ιστορία
-------

Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που έφθασαν στην τοποθεσία ήταν Γάλλοι έμποροι γουναρικών, που ανέβηκαν τον ποταμό Μισσισσιππή στα τέλη του 17ου αιώνα. Δεν υπάρχει γραπτό τεκμήριο οποιασδήποτε επισκέψεως στην περιοχή μέχρι το 1805, όταν ο υπολοχαγός Ζέμπουλον Πάικ εξερεύνησε τον άνω ρου του ποταμού για λογαριασμό του αμερικανικού κράτους και κατέγραψε την ονομασία της τοποθεσίας ως «Πραιρί Λα Κρος» από τη μορφή του παιχνιδιού λακρός που έπαιζαν οι Ινδιάνοι της περιοχής.

Ο πρώτος οικισμός λευκών στο Λα Κρος χρονολογείται από το 1841, όταν ο Νέιθαν Myrick, ένας Νεοϋορκέζος, εγκαταστάθηκε στο κοντινό χωριό Πραιρί ντυ Σιέν προκειμένου να ασχοληθεί με το εμπόριο γουναρικών. Υπήρχαν όμως πολλοί τέτοιοι έμποροι εκεί, οπότε ταξίδεψε και ίδρυσε το ίδιο έτος έναν εμπορικό σταθμό στο Πραιρί Λα Κρος, στο νησί Μπαρόν του ποταμού (το σημερινό Πάρκο Πέτιμπον της πόλεως.

Η τοποθεσία αποδείχθηκε ιδανική, καθώς βρίσκεται κοντά στη συμβολή των ποταμών Μπλακ, Λα Κρος και Μισσισσιππή,ενώ είναι και ένα από τα λίγα μέρη στην όχθη του Μισσισσιππή στην πλευρά του Ουισκόνσιν όπου υπάρχει ευρεία πεδιάδα, αρκετή για να κτισθεί ολόκληρη πόλη. Δημιουργήθηκε έτσι οικισμός και πριν το 1850 είχαν ανεγερθεί ήδη ένα ξενοδοχείο και ταχυδρομικό γραφείο. Μετά την μελέτη του τοπογράφου Γουίλιαμ Χουντ το 1851, η τοποθεσία προσέλκυσε πολλούς εποίκους, ώστε ο πληθυσμός έφθασε τους 2.000 το 1855 και το επόμενο έτος έγινε δήμος με πρώτο δήμαρχο στην ιστορία του τον Τόμας Μπέντον Στόνταρντ. Πολύ περισσότεροι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν μετά το 1858, όταν ολοκληρώθηκε η σιδηροδρομική γραμμή Μιλγουόκι - Λα Κρος: Μεταξύ 1860 και 1870 ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 102% και το 1900 το Λα Κρος ήταν μία από τις μεγαλύτερες πόλεις του Ουισκόνσιν, με 28.895 κατοίκους. Είχε καταστεί κέντρο της βιομηχανίας ξυλείας με πολλά πριονιστήρια, αλλά και ζυθοποιίας, και γενικότερα ο μεταποιητικός κλάδος της οικονομίας είχε το πλεονέκτημα της θέσεως της πόλεως δίπλα σε μείζονες μεταφορικές αρτηρίες, όπως ο Μισσισσιππής και ο σιδηρόδρομος. 

Συνακόλουθα ήρθε και η ανάπτυξη της παιδείας, με τρία Α.Ε.Ι. να ιδρύονται από το 1890 μέχρι το 1912. Η πόλη πάντως παρέμενε μια «sundown town», δηλαδή πόλη που απαγόρευε την κυκλοφορία Αφροαμερικανών μετά τη δύση του ήλιου. Σχετικώς με την πρακτική αυτή, το 2016 ο δήμαρχος του Λα Κρος Τιμ Κάμπατ και ο πρώην δήμαρχος Τζων Μέντινγκερ εξέδωσαν μια διακήρυξη συγγνώμης για την ιστορία διακρίσεων κατά των μαύρων πολιτών. Σήμερα (2020) οι μαύροι αντιπροσωπεύουν το 2,9% του πληθυσμού της πόλεως.

* Στο Λα Κρός γεννήθηκε ο ευρύτερα γνωστός σκηνοθέτης Τζόζεφ Λόουζι (1909-1984), συμμαθητής στο γυμνάσιο με τον επίσης γνωστό σκηνοθέτη Νίκολας Ρέυ, ο οποίος δεν γεννήθηκε, αλλά μεγάλωσε στην πόλη.

Γεωγραφία
---------

Το Λα Κρος είναι κτισμένο σε μια ευρεία προσχωσιγενή πεδιάδα στην ανατολική (αριστερή) όχθη του ποταμού Μισσισσιππή, σε υψόμετρο 204 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο Ποταμός Μπλακ εκβάλλει στον Μισσισσιππή λίγο πιο βόρεια από την πόλη, ενώ ο ομώνυμος ποταμός Λα Κρος εκβάλλει στον Μισσισσιππή εντός της πόλεως, βορείως του κέντρου της. Η εκβολή αυτή έχει στο επάνω μέρος της έναν βαλτότοπο, που χωρίζει την πόλη σε δύο τομείς, τον βόρειο και τον νότιο.

Ο δήμος του Λα Κρος έχει έκταση 61,61 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 56,21 είναι χερσαία, ενώ τα υπόλοιπα 5,40 καλύπτονται από νερά.

Γύρω από την πεδιάδα της πόλεως υψώνονται οι πλαγιές της κοιλάδας του Μισσισσιππή, που φθάνουν σε ύψος τα 150 μέτρα πάνω από την κοίτη του ποταμού και σε αυτές ξεχωρίζει ο λόφος Γκράνταντ (*Grandad Bluff*, αναφέρεται στο βιβλίο *Η ζωή στον Μισσισσιππή* του Μαρκ Τουαίην), με υψόμετρο κορυφής 361 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

«Αδελφές» πόλεις
----------------

Το Λα Κρος είναι «αδελφοποιημένο» με τις εξής πόλεις:

* Μπάντρυ της Ιρλανδίας (μικρή κωμόπολη)
* Ντουμπνά της Ρωσίας
* Επινάλ της Γαλλίας
* Φρήντμπεργκ της Γερμανίας, στη Βαυαρία
* Φέρντε της Νορβηγίας
* Κούμπα του Καμερούν
* Λουογιάνγκ της Κίνας

Παραπομπές
----------

1. ↑  United States Census Bureau: «2010 U.S. Gazetteer Files» (Αγγλικά) United States Census Bureau. Ουάσινγκτον. 2010. Ανακτήθηκε στις 9  Ιουλίου 2020.
2. ↑  *Απογραφές των Ηνωμένων Πολιτειών 2020*. data.census.gov/cedsci/table?t=Populations+and+People&g=0100000US%2C%241600000&y=2020. Ανακτήθηκε στις 1  Ιανουαρίου 2022.
3. ↑  «The Best Small Places For Business And Careers: La Crosse, WI». *Forbes*. October 24, 2017.. Ανακτήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2017.
4. ↑  «Explore Census Data». United States Census Bureau. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2022.
5. ↑  «Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas». *United States Census Bureau*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2014.
6. ↑  «La Crosse: Origin of La Crosse, Wisconsin». *Wisconsin Historical Society*. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2017.
7. ↑  Coues, Elliott (1895). *The Expeditions of Zebulon Montgomery Pike*. **1**. Νέα Υόρκη: Harper. σελίδες 49–51.
8. ↑  La Crosse County History: Brief History of La Crosse County, 1841-1905. La Crosse Public Library. Αρχειοθετήθηκε October 13, 2007, στο Wayback Machine.
9. ↑  «La Crosse». *visitbluffcountry.com*. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2018.
10. ↑  Vian, Jourdan (December 11, 2016). «La Crosse mayors acknowledge city's inequitable past». *Star Tribune* (Minneapolis): σελ. B8. .
11. ↑  «2020 Gazetteer Files». *census.gov*. U.S. Census Bureau. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Επίσημος ιστότοπος του δήμου
* Γραφείο Επισκεπτών και Συνεδρίων του Λα Κρος

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 133683378
* LCCN: n79145547
* ISNI: 0000 0004 0430 1169
* GND: 4207232-3

 |

 |