Η **Μάνταλιν Μπεθ ΜακΚαν** (*Madeleine Beth McCann*, γενν. 12 Μαΐου 2003) εξαφανίστηκε το βράδυ της 3ης Μαΐου 2007, σε ηλικία 3 ετών, από το κρεβάτι της στην Πράια ντα Λουζ, ένα θέρετρο στην περιφέρεια Αλγκάρβε της Πορτογαλίας, πυροδοτώντας αυτό που μια εφημερίδα χαρακτήρισε *τη πιο πολύκροτη υπόθεση εξαφάνισης στη σύγχρονη ιστορία*. Η τύχη της παραμένει άγνωστη. Το 2020 η Γερμανική Εισαγγελία ανακοίνωσε ότι τη θεωρεί νεκρή και ταυτοποίησε έναν Γερμανό υπήκοο ως υπεύθυνο για την εξαφάνισή της. 

Η Μάνταλιν βρισκόταν σε διακοπές από το Ηνωμένο Βασίλειο με τους γονείς της, Κέιτ και Γκέρι ΜακΚαν, τα δύο ετών δίδυμα αδέλφια της και μια ομάδα οικογενειακών φίλων με τα παιδιά τους. Αυτή και τα δίδυμα τοποθετήθηκαν για ύπνο στις 20:30 στο ισόγειο του διαμερίσματός τους στο θέρετρο, ενώ οι ΜακΚαν με τους φίλους τους δειπνούσαν στο εστιατόριο, 55 μέτρα μακριά. Οι γονείς έλεγχαν τα παιδιά τους όλο το βράδυ, μέχρι που η μητέρα της Μάνταλιν ανακάλυψε στις 22:00 ότι λείπει. Τις επόμενες εβδομάδες, και ιδιαίτερα μετά την παρερμηνεία μιας γενετικής ανάλυσης DNA, η πορτογαλική αστυνομία κατέληξε να πιστεύει ότι η Μάνταλιν είχε πεθάνει ως συνέπεια ενός ατυχήματος στο διαμέρισμα, και ότι οι γονείς της το είχαν συγκαλύψει. Οι ΜακΚαν χαρακτηρίστηκαν ως *arguido* (ύποπτοι) τον Σεπτέμβριο του 2007, κατηγορία η οποία άρθηκε όταν η Γενική Εισαγγελέας της Πορτογαλίας αρχειοθέτησε την υπόθεση τον Ιούλιο του 2008, λόγω έλλειψης στοιχείων.

Οι γονείς συνέχισαν την έρευνα προσλαμβάνοντας ιδιωτικούς ντετέκτιβ, μέχρι η Σκότλαντ Γιαρντ να ανοίξει τη δική της έρευνα (*Επιχείρηση Grange)* το 2011. Ο ανώτατος αξιωματικός που ερευνούσε την υπόθεση ανακοίνωσε ότι αντιμετώπιζε την εξαφάνιση ως "μια εγκληματική πράξη από έναν άγνωστο", πιθανόν μια προσχεδιασμένη απαγωγή, ή ληστεία που πήγε στραβά. Το 2013, η Σκότλαντ Γιάρντ κυκλοφόρησε εικόνες ατόμων που ήθελε να εντοπίσει, συμπεριλαμβανομένης μιας ενός άνδρα που εθεάθη να μεταφέρει ένα παιδί προς την παραλία εκείνο το βράδυ. Κατόπιν αυτού, η πορτογαλική αστυνομία ξεκίνησε ξανά την έρευνά της. Η Επιχείρηση Grange έμεινε πίσω το 2015, αλλά οι εναπομείναντες ντετέκτιβ συνέχισαν να ακολουθούν ένα μικρό αριθμό στοιχείων που περιγράφηκαν τον Απρίλιο του 2017 ως σημαντικά. Τον Ιούνιο του 2020 η Γερμανική Αστυνομία ανακοίνωσε ότι θεωρεί υπεύθυνο για την εξαφάνιση της Μάνταλιν τον 43χρονο Γερμανό υπήκοο Κρίστιαν Μπρούκνερ, ο οποίος έχει βεβαρημένο ποινικό μητρώο και έχει καταδικασθεί για υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων.

Η εξαφάνιση προσέλκυσε σημαντικό διεθνές ενδιαφέρον, με την δημοσιογραφική κάλυψη στο Ηνωμένο Βασίλειο να θυμίζει το θάνατο της Νταϊάνα το 1997. Οι ΜακΚαν δέχτηκαν υπερβολικό έλεγχο και αβάσιμους ισχυρισμούς περί εμπλοκής στο θάνατο της κόρης τους, ιδιαίτερα στον κίτρινο τύπο και το Twitter.  Tο 2008 έλαβαν αποζημιώσεις και επίσημη απολογία στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας *Express Newspapers*, και το 2011 κατέθεσαν σε μια δημόσια δικαστική εξέταση σχετικά με παραπτώματα του Βρετανικού τύπου, υποστηρίζοντας την επιχειρηματολογία για αυστηρότερο έλεγχο του Τύπου.

Οι άνθρωποι
-----------

Η Πορτογαλία στην Ευρώπη (στα δυτικά με κόκκινο χρώμα).
### Μάνταλιν ΜακΚαν

Η Μάνταλιν γεννήθηκε στο Λέστερ και ζούσε με την οικογένειά της στο Ρόθλεϊ. Μετά από αίτημα των γονιών της, τέθηκε υπό την κηδεμονία δικαστηρίου στην Αγγλία λίγο μετά την εξαφάνισή της, το οποίο έδωσε στο δικαστήριο την εξουσία να ενεργεί για λογαριασμό της. Η Αστυνομία περιγράφει την Μάνταλιν ως εξής: με ξανθιά μαλλιά, μπλε-πράσινα μάτια, μία μικρή καφέ κηλίδα στην αριστερή γάμπα, και μια χαρακτηριστική σκούρα λωρίδα στην ίριδα του δεξιού της ματιού. Το 2009 οι ΜακΚαν κυκλοφόρησαν εικόνες για το πώς μπορεί να μοιάζει σε ηλικία έξι ετών και το 2012 η Σκότλαντ Γιαρντ, σε ηλικία εννέα ετών.

Η ''Θέαση της Τάνερ'', η αναφορά δηλαδή της Τζέιν Τάνερ, οικογενειακής φίλης, ότι είδε έναν άνδρα να μεταφέρει ένα παιδί μακριά από το θέρετρο 45 λεπτά πριν η Μάνταλιν εξαφανιστεί, έγινε μία από τις πιο πολυσυζητημένες πτυχές της υπόθεσης.

Χάρτης της Πορτογαλίας όπου διακρίνεται η Πράια ντα Λουζ στα νοτιοδυτικά

Διαμέρισμα 5Α 'Rua Dr Agostinho da Silva'
-----------------------------------------

Οι ΜακΚαν έφτασαν το Σάββατο 28 Απριλίου 2007 για μια επταήμερη ανοιξιάτικη εξόρμηση στο Πράια ντα Λουζ, ένα χωριό με πληθυσμό 1.000 κατοίκων, που είναι γνωστό ως "μικρή Βρετανία", λόγω της συγκέντρωσης Βρετανών ιδιοκτητών και παραθεριστών. Είχαν κλείσει τις διακοπές τους μέσω της εταιρίας Mark Warner Ltd και τοποθετήθηκαν στο διαμέρισμα 5A 'Rua Dr Agostinho da Silva', ένα διαμέρισμα που ανήκε σε έναν συνταξιούχο δάσκαλο από το Λίβερπουλ και ήταν ένα από τα πολλά ιδιόκτητα ακίνητα που ενοικιάζονταν από την εταιρεία.

Το 5A είναι ένα ισόγειο διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, στο πέμπτο τετράγωνο ενός συγκροτήματος διαμερισμάτων, γνωστό ως Waterside Village, το οποίο βρίσκεται στην περίμετρο του θερέτρου Mark Warner's Ocean Club. Οι οικογενειακοί φίλοι των ΜακΚαν, Μάθιου και Ρέιτσελ Όλντφιλντ, βρίσκονταν στο διπλανό 5Β, οι Τζέιν Τάνερ και Ράσελ Ο'Μπράιεν στο 5D, και οι Πέιν και Νταϊάν Ουέμπστερ στον πρώτο όροφο.

Το συγκρότημα δεν ήταν περιφραγμένο και το 5A ήταν προσβάσιμο από δύο πλευρές. Συρόμενες μπαλκονόπορτες στο σαλόνι στο πίσω μέρος έβλεπαν προς την πισίνα του θερέτρου, τα γήπεδα τένις και το εστιατόριο - μπαρ. Οι μπαλκονόπορτες μπορούσαν να προσεγγιστούν μέσω ενός δημόσιου δρόμου, όπου μια μικρή πύλη και μερικά σκαλοπάτια οδηγούσαν στο μπαλκόνι και το σαλόνι του 5Α. Η μπροστινή, κυρίως πόρτα του διαμερίσματος ήταν στην αντίθετη πλευρά.

Τα παιδιά των ΜακΚαν κοιμόντουσαν σε ένα υπνοδωμάτιο δίπλα στην μπροστινή πόρτα, την οποία οι ΜακΚαν κρατούσαν κλειδωμένη. Το υπνοδωμάτιο είχε ένα παράθυρο με ύψος ως τη μέση, με κουρτίνες και ένα μεταλλικό εξωτερικό παραθυρόφυλλο, ελεγχόμενο από ένα σκοινί εσωτερικά. Οι ΜακΚαν κρατούσαν τις κουρτίνες και το παραθυρόφυλλο κλειστά καθ'όλη την διάρκεια των διακοπών τους. Το παράθυρο έβλεπε προς ένα στενό διάδρομο και ένα χώρο στάθμευσης. Η Μάνταλιν κοιμόταν σε ένα μονό κρεβάτι, δίπλα από την πόρτα του υπνοδωματίου, στην απέναντι πλευρά του δωματίου από το παράθυρο, ενώ τα δίδυμα κοιμόντουσαν σε καροτσάκια στη μέση του δωματίου. Υπήρχε και ένα άλλο, άδειο, μονό κρεβάτι κάτω από το παράθυρο.

Πέμπτη, 3 Μαΐου 2007
--------------------

### 20.30: Εστιατόριο

Η Πέμπτη 3 Μαΐου ήταν η προτελευταία ημέρα των διακοπών της οικογένειας. Κατά την διάρκεια του πρωινού η Μάνταλιν ρώτησε: "Γιατί δεν ήρθατε όταν [ο αδελφός της] και εγώ βάλαμε τα κλάματα χθες το βράδυ;" Μετά την εξαφάνιση, οι γονείς της αναρωτήθηκαν αν αυτό σήμαινε ότι κάποιος είχε μπει στο υπνοδωμάτιο των παιδιών. Η μητέρα της, επίσης, παρατήρησε έναν μεγάλο καφέ λεκέ στην πιτζάμα της Μάνταλιν.

Τα παιδιά πέρασαν όλο το πρωί στο παιδικό κλαμπ του θερέτρου και έπειτα η οικογένεια γευμάτισε στο διαμέρισμά της πριν κατευθυνθούν στην πισίνα. Τα παιδιά επέστρεψαν στο κλαμπ και στις 18:00 η μητέρα τους τα πήρε πίσω στο 5A, ενώ ο πατέρας τους πήγε για μάθημα τένις. Οι ΜακΚαν έβαλαν τα παιδιά τους για ύπνο γύρω στις 19:00. Η Μάνταλιν αποκοιμήθηκε με μια κοντομάνικη, ροζ-άσπρη πιτζάμα, μαζί με την κουβερτούλα της και ένα μαλακό παιχνίδι.

Στις 20:30 οι γονείς έφυγαν από το 5A για να δειπνήσουν με τους φίλους τους στο εστιατόριο του Ocean Club που βρισκόταν στην άλλη πλευρά της πισίνας. Το 5A απέχει περίπου 55 μέτρα από το εστιατόριο σε ευθεία γραμμή, αλλά η πρόσβαση στο εστιατόριο απαιτούσε περπάτημα σε ένα δημόσιο δρόμο για να φθάσουν στις πόρτες του Ocean Club και στη συνέχεια περπάτημα μέσα από το θέρετρο στην άλλη πλευρά της πισίνας, μια απόσταση περίπου 82 μέτρων. Η κορυφή του διαμερίσματος ήταν ορατή από το εστιατόριο, αλλά όχι και οι πόρτες. Οι μπαλκονόπορτες μπορούσαν να κλειδωθούν μόνο από το εσωτερικό, έτσι οι ΜακΚαν τις άφησαν κλειστές αλλά ξεκλείδωτες με τις κουρτίνες τραβηγμένες, ώστε να μπορέσουν να μπουν με αυτό τον τρόπο κατά τους ελέγχους των παιδιών.

Το προσωπικό του θερέτρου είχε αφήσει ένα σημείωμα σε ένα βιβλίο στον χώρο υποδοχής της πισίνας ζητώντας το ίδιο τραπέζι, το οποίο έβλεπε τα διαμερίσματα, να κρατηθεί για τις 20:30 κάθε βράδυ για τους ΜακΚαν και τους φίλους τους για τα τελευταία 4 βράδια των διακοπών τους. Το μήνυμα έγραφε ότι τα παιδιά της ομάδας κοιμόντουσαν στα διαμερίσματα τους. Η μητέρα της Μάνταλιν πιστεύει ότι ο απαγωγέας μπορεί να είχε δει το σημείωμα.

Οι ΜακΚαν και οι φίλοι τους έφευγαν από το εστιατόριο περίπου κάθε μισή ώρα για να ελέγξουν τα παιδιά τους. Ο πατέρας της Μάνταλιν πραγματοποίησε τον πρώτο έλεγχο στο 5A γύρω στις 21:05. Τα παιδιά κοιμόντουσαν και όλα ήταν καλά, εκτός από το ότι ο ίδιος θυμήθηκε ότι είχε αφήσει την πόρτα του δωματίου των παιδιών μισάνοιχτη, και τώρα στεκόταν σχεδόν ορθάνοιχτη. Τη τράβηξε να κλείσει σχεδόν και πάλι, πριν από την επιστροφή του στο εστιατόριο.

### 21.15: 'Η Θέαση της Τάνερ'

Η παρατήρηση από την Τζέιν Τάνερ, φίλης της οικογένειας, ενός ανθρώπου που μετέφερε ένα παιδί εκείνο το βράδυ αποτέλεσε σημαντικό μέρος της αρχικής έρευνας. Είχε φύγει από το εστιατόριο λίγο μετά τις 21:00 για να ελέγξει την δικιά της κόρη, περνώντας δίπλα από τον πατέρα της Μάνταλιν στο δρόμο για το εστιατόριο, ο οποίος επέστρεφε από το δικό του έλεγχο στις 21:05. Η Τάνερ είχε επίσης σταματήσει να συνομιλήσει με έναν άλλο Βρετανό τουρίστα, αλλά ούτε αυτός ούτε και ο πατέρας της Μάνταλιν θυμόταν να την έχουν δει. Αυτό προβλημάτισε τη πορτογαλική αστυνομία, με δεδομένο τη στενότητα του διαδρόμου, και τους οδήγησε να κατηγορήσουν την Τάνερ ότι έχει εφεύρει την μαρτυρία της.

Η Τάνερ είπε στην αστυνομία ότι γύρω στις 21:15 παρατήρησε έναν άντρα να μεταφέρει ένα μικρό παιδί, περπατώντας ακριβώς μπροστά της. Δεν ήταν μακριά από το υπνοδωμάτιο της Μάνταλιν και κατευθυνόταν προς τα ανατολικά, μακριά από το μπροστινό μέρος του διαμερίσματος 5Α. Κατά τις πρώτες ημέρες της έρευνας, η κατεύθυνση προς την οποία περπατούσε ο άντρας πιστευόταν ότι είναι σημαντική, επειδή κινούνταν προς το σπίτι του Ρόμπερτ Μουράτ, ενός 33χρονου Βρετανού-Πορτογάλου που ζούσε κοντά στο διαμέρισμα 5Α, και που έγινε ο πρώτος ύποπτος της υπόθεσης.

Το παιδί στα χέρια του άντρα φορούσε ανοιχτόχρωμες ροζ πιτζάμες παρόμοιες με της Μάνταλιν. Η Τάνερ περιέγραψε τον άνδρα ως λευκό, μελαχρινό, με ύψος 1.70 μ. με Μεσογειακή όψη, 35-40 ετών, φορώντας χρυσό ή μπεζ παντελόνι και ένα μαύρο σακάκι, και είπε ότι δεν φαινόταν σαν τουρίστας. Η Τάνερ μετέφερε την περιγραφή στην πορτογαλική αστυνομία, αλλά δεν πέρασε στα μέσα ενημέρωσης μέχρι τις 25 Μαΐου. Το Ταμείο Για Την Μάνταλιν προσέλαβε μια καλλιτέχνη εγκληματολογίας για να δημιουργήσει μια εικόνα του άνδρα, η οποία κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2007.

Η παρατήρηση κατέστη σημαντική επειδή προσέφερε στους ερευνητές ένα χρονικό πλαίσιο για την απαγωγή, αλλά απορρίφθηκε από την Σκότλαντ Γιαρντ. Τον Οκτώβριο του 2013 είπαν ότι ένας Βρετανός τουρίστας είχε αναγνωριστεί ως ο άνθρωπος που είχε δει η Τάνερ. Επέστρεφε στο διαμέρισμά του αφότου πήρε την κόρη του από το θέρετρο. Η Σκότλαντ Γιαρντ τράβηξε φωτογραφίες του άνδρα φορώντας τα ίδια ή παρόμοια ρούχα με αυτά που φορούσε εκείνη τη νύχτα, και να στέκεται σε μια πόζα παρόμοια με αυτή που ανέφερε η Τάνερ. Οι πιτζάμες που φορούσε η κόρη του επίσης ταίριαζαν στην περιγραφή της Τάνερ. Ο επικεφαλής ντετέκτιβ της επιχείρησης Grange, Άντι Ρέντγουντ, είπε ότι "ήταν σχεδόν βέβαιο" πως η θέαση της Τάνερ δεν είχε σχέση με την απαγωγή.

### 22.00: 'Η Θέαση των Σμιθ'

Η απόρριψη της θέασης της Τάνερ ως ζωτικής σημασίας για το χρονοδιάγραμμα, επέτρεψε στους ερευνητές να επικεντρωθούν σε μια άλλη θέαση ενός ανθρώπου που μετέφερε ένα παιδί εκείνο το βράδυ, όπως αναφέρθηκε από τον Μάρτιν και τη Μαίρη Σμιθ, παραθεριστές από την Ιρλανδία. Η Σκοτλαντ Γιάρντ κατέληξε το 2013 ότι η παρατήρηση των Σμιθ προσέφερε τον κατά προσέγγιση χρόνο της απαγωγής της Μάνταλιν.

Οι Σμιθ είδαν τον άνδρα γύρω στις 22:00, 457 μέτρα από το διαμέρισμα των ΜακΚαν, να περπατάει μακριά από το Ocean Club και προς την παραλία. Κουβαλούσε ένα κορίτσι ηλικίας 3-4 ετών το οποίο είχε ξανθά μαλλιά και χλωμό δέρμα, φορούσε ανοιχτόχρωμες πιτζάμες, και είχε γυμνά πόδια. Ο άντρας ήταν γύρω στα 30, 1.75 –1.80 μ. λεπτός προς κανονικός, με κοντά καστανά μαλλιά, φορώντας μπεζ παντελόνι. Δεν έμοιαζε με τουρίστα, σύμφωνα με τους Σμιθ, ενώ έμοιαζε άβολος κουβαλώντας το παιδί. Εικόνες με βάση την μαρτυρία των Σμιθ δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 2008 από ιδιωτικούς ντετέκτιβ που προσέλαβε η οικογένεια ΜακΚαν, και δημοσιοποιήθηκαν το 2013 από την Σκότλαντ Γιαρντ στην τηλεοπτική σειρά *Crimewatch*.

### 22.00: Aγνοείται

Η μητέρα της Μάνταλιν είχε την πρόθεση να ελέγξει τα παιδιά στις 21:30, αλλά ο Μάθιου Όλντφιλντ, μέλος της παρέας, προσφέρθηκε να το κάνει ο ίδιος όταν πήγε να ελέγξει τα δικά του παιδιά στο διπλανό διαμέρισμα του 5A. Παρατήρησε ότι η πόρτα ήταν ορθάνοιχτη, αλλά αφού δεν άκουσε κανένα θόρυβο έφυγε από το 5A χωρίς να δει αρκετά μακριά μέσα στο δωμάτιο για να ελέγξει εάν η Μάνταλιν ήταν εκεί. Δεν μπορούσε να θυμηθεί αν το παράθυρο του υπνοδωματίου και το εξωτερικό παραθυρόφυλλο ήταν ανοιχτά τότε. Στα αρχικά στάδια της έρευνας, η πορτογαλική αστυνομία κατηγόρησε τον Όλντφιλντ για συμμετοχή στην εξαφάνιση, επειδή είχε προσφερθεί εθελοντικά να κάνει τον έλεγχο, κατηγορώντας τον ότι έδωσε την Μάνταλιν σε κάποιον, μέσα από το παράθυρο της κρεβατοκάμαρας.

Η Κέιτ έκανε το δικό της έλεγχο στο 5Α γύρω στις 22:00. Η Σκότλαντ Γιάρντ δήλωσε το 2013 ότι η Μάνταλιν απήχθη μάλλον μόλις στιγμές πριν από αυτό. Η Κέιτ θυμήθηκε ότι μπήκε στο διαμέρισμα από τις ξεκλείδωτες μπαλκονόπορτες στο πίσω μέρος, και παρατήρησε ότι η πόρτα του υπνοδωματίου των παιδιών ήταν ορθάνοιχτη. Όταν προσπάθησε να κλείσει την πόρτα, αυτή έκλεισε με πάταγο, σαν να φυσούσε, και τότε είδε ότι το παράθυρο του υπνοδωματίου και το παραθυρόφυλλο ήταν ανοιχτά. Το παιχνιδάκι της Μάνταλιν και η ροζ κουβέρτα της ήταν ακόμα στο κρεβάτι, αλλά η Μάνταλιν ήταν εξαφανισμένη. Μετά από μια σύντομη αναζήτηση στο διαμέρισμα, η Κέιτ έτρεξε πίσω προς το εστιατόριο φωνάζοντας "Η Μάνταλιν εξαφανίστηκε! Κάποιος την πήρε!"

Γύρω στις 22:10 ο πατέρας της Μάνταλιν έστειλε τον Μάθιου Όλντφιλντ να ζητήσει από τη ρεσεψιόν να καλέσει την αστυνομία, και στις 22:30 το θέρετρο ενεργοποίησε το πρωτόκολλο του για αναζήτηση εξαφανισμένου παιδιού. Εξήντα άτομα από το προσωπικό και επισκέπτες έψαχναν μέχρι τις 04:30, υποθέτοντας αρχικά ότι η Μάνταλιν είχε απομακρυνθεί μόνη της. Ένας από αυτούς ανέφερε στα Μέσα ότι, από το ένα άκρο του θερέτρου ως το άλλο, μπορούσες να ακούσεις ανθρώπους να φωνάζουν το όνομά της.

Πρώτη πορτογαλική έρευνα (2007-2008)
------------------------------------

### Πρώτος ύποπτος

Δώδεκα μέρες μετά την εξαφάνιση, ο Ρόμπερτ Μουράτ, ένας 34χρονος Βρετανός-Πορτογάλος σύμβουλος ακινήτων, έγινε ο πρώτος ύποπτος. Ο Μουράτ ζούσε στο σπίτι της μητέρας του, 140 μέτρα από το διαμέρισμα 5Α, στην κατεύθυνση στην οποία είχε περπατήσει ο άνθρωπος που είδε η Τάνερ. Κατέστη ύποπτος, αφότου ένας δημοσιογράφος της Sunday Mirror είπε στην αστυνομία ότι έκανε πολλές ερωτήσεις σχετικά με την υπόθεση. Η πορτογαλική αστυνομία τον είχε προσωρινά προσλάβει ως επίσημο διερμηνέα. Είπε ότι ήθελε να βοηθήσει, επειδή είχε μια κόρη στην Αγγλία περίπου στην ηλικία της Μάνταλιν.

Τρία μέλη της παρέας, η Φιόνα Πέιν, ο Ράσελ O'Μπράιεν και η Ρέιτσελ Όλντφιλντ, δήλωσαν ότι είχαν δει τον Μουράτ έξω από το διαμέρισμα 5A λίγο μετά την εξαφάνιση, όπως επίσης είπε και μια νταντά που εργαζόταν στο θέρετρο και δύο Βρετανοί τουρίστες. Αυτό δεν θα αποτελούσε έκπληξη λαμβάνοντας υπόψη το πόσο κοντά στο 5Α ζούσε ο Μουράτ, αλλά ο ίδιος και η μητέρα του είπαν ότι βρίσκονταν στο σπίτι όλο το βράδυ. Ο κύκλος των ΜακΚαν υποπτευόταν σαφώς τον Μουράτ: ένας υποστηρικτής των ΜακΚαν προσέφερε στον Ρίτσαρντ Μπίλτον, ρεπόρτερ του BBC, "αποκλειστική πρόσβαση σε τυχόν νέες εξελίξεις στην υπόθεση" αν ο Μπίλτον τον ενημέρωνε για το τι κυκλοφορούσε στα δημοσιογραφικά γραφεία για τον Μουράτ.

Από τις 15 Μαΐου, το σπίτι του Μουράτ ερευνήθηκε, αντλήθηκε το νερό της πισίνας, τα αυτοκίνητα, οι υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα και οι βιντεοκασέτες του εξετάστηκαν, ελέγχθηκε ο κήπος του χρησιμοποιώντας ραντάρ εδάφους και ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, και δύο από τους γνωστούς του ανακρίθηκαν. Το Μάρτιο του 2008, έβαλαν φωτιά στο αυτοκίνητο ενός από τους γνωστούς του, με τη λέξη fala ("μίλα") ψεκασμένη με κόκκινη μπογιά στο πεζοδρόμιο.

Δεν υπήρχε τίποτα που να συνδέει τον Μουράτ ή τους φίλους του με την εξαφάνιση και ο χαρακτηρισμός του Μουράτ ως 'υπόπτου' ήρθη στις 21 Ιουλίου 2008, όταν η υπόθεση αρχειοθετήθηκε. Τον Απρίλιο του 2008 έλαβε 600.000 λίρες σε εξωδικαστικούς συμβιβασμούς για συκοφαντική δυσφήμιση. Οι φίλοι του έλαβαν από 100.000 λίρες ο καθένας. Τον Ιούλιο του 2014, κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Grange, ένας από τους φίλους του ανακρίθηκε και πάλι ως μάρτυρας, αυτή τη φορά από την πορτογαλική αστυνομία εκ μέρους της Σκότλαντ Γιαρντ. Τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους ο Μουράτ και η γυναίκα του ανακρίθηκαν, επίσης εκ μέρους της Σκότλαντ Γιαρντ, μαζί με άλλα οκτώ άτομα. Το 2017 η μητέρα του Μουράτ προστέθηκε σε όσους είχαν γίνει μάρτυρες ύποπτων γεγονότων γύρω από το 5A εκείνο το βράδυ: Είπε στο BBC ότι είχε περάσει με το αυτοκίνητο έξω απ 'το διαμέρισμα 5A εκείνο το βράδυ, και είχε δει μια νεαρή γυναίκα με ένα μωβ μπλουζάκι να συμπεριφέρεται ύποπτα έξω απ' το διαμέρισμα, πληροφορίες τις οποίες είπε ότι έδωσε στην αστυνομία. Επίσης ανέφερε ότι είχε δει ένα μικρό καφέ νοικιασμένο αυτοκίνητο να κατευθύνεται με ταχύτητα προς το διαμέρισμα, κινούμενο ανάποδα σε μονόδρομο.

### Καταθέσεις μαρτύρων

Σε δηλώσεις τους στην αστυνομία, μάρτυρες περιέγραψαν ορισμένους άνδρες να συμπεριφέρονται παράξενα κοντά στο διαμέρισμα 5A λίγες μέρες πριν την εξαφάνιση αλλά και την ίδια ημέρα. Η Σκοτλαντ Γιάρντ πιστεύει ότι αυτοί οι άνδρες μπορεί να είχαν εμπλακεί σε αναγνώριση του χώρου, είτε για μια επικείμενη απαγωγή ή διάρρηξη. Σημειώθηκε μια τετραπλάσια αύξηση διαρρήξεων στην περιοχή μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2007, συμπεριλαμβανομένων και δύο στο συγκρότημα που έμεναν οι ΜακΚαν, 17 ημέρες πριν από την εξαφάνιση, κατά τη διάρκεια της οποίας οι διαρρήκτες εισήλθαν μέσα από τα παράθυρα.

Αρκετοί μάρτυρες ανέφεραν την παρουσία ανδρών που πραγματοποιούσαν έρανο για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Στις 20 Απριλίου, μερικές εκατοντάδες μέτρα από το διαμέρισμα 5A, ένας ταλαιπωρημένος άνδρας ζήτησε χρήματα από μία τουρίστα για ένα ορφανοτροφείο σε μία πόλη σε κοντινή απόσταση. Τον περιέγραψε ως τυχοδιώκτη και αποκρουστικό, και είπε ότι την έκανε να αισθανθεί άβολα. Απ'ότι φαίνεται δεν υπήρχαν ορφανοτροφεία ή παρόμοια ιδρύματα εκεί κοντά. Το απόγευμα της 25ης ή 26ης Απριλίου, ο τουρίστας που είχε νοικιάσει το διαμέρισμα 5A πριν από τους ΜακΚαν συνάντησε έναν άντρα στο μπαλκόνι του που είχε εισέλθει μέσω των σκαλοπατιών από το δρόμο. Ευγενικός και καθαρός, ο επισκέπτης ζήτησε χρήματα για ένα ορφανοτροφείο. Την ημέρα της εξαφάνισης, στις 3 Μαΐου, υπήρχαν τέσσερις φιλανθρωπικοί έρανοι από δύο άντρες στους δρόμους γύρω από το 5Α. Στις 4 το μεσημέρι, δύο άνδρες με μαύρα μαλλιά πλησίασαν έναν Βρετανό ιδιοκτήτη αναζητώντας κεφάλαια για ένα ξενοδοχείο ή ξενώνα σε μία κοντινή περιοχή και στις 5 το απόγευμα δύο άνδρες επίσης πλησίασαν έναν άλλο Βρετανό τουρίστα με μια παρόμοια ιστορία.

Ένας "άσχημος" ξανθός άντρας εθεάθη στις 29 Απριλίου στην περιοχή και ξανά στις 2 Μαΐου απέναντι από το 5Α, παρακολουθώντας το. Στις 30 Απριλίου, η εγγονή των πρώην ιδιοκτητών του 5Α είδε έναν ξανθό άνδρα να ακουμπά σε έναν τοίχο πίσω από τα διαμερίσματα και τον είδε πάλι στις 2 Μαΐου κοντά στο εστιατόριο του θερέτρου, να κοιτά το 5Α. Τον περιέγραψε ως λευκό, γύρω στα 30, με κοντά μαλλιά, "άσχημο" με κηλίδες. Την ημέρα της εξαφάνισης ή μια ημέρα πριν, είδαν έναν άνδρα να κοιτάζει προς το συγκρότημα των ΜακΚαν, όπου βρισκόταν σταθμευμένο και ένα άσπρο φορτηγάκι.

Αργά το απόγευμα της 3ης Μαΐου η ανιψιά της γυναίκας που έμενε ακριβώς πάνω από τους ΜακΚαν καθόταν στο μπαλκόνι της θείας της, όταν είδε έναν άνδρα να φεύγει από την πύλη κάτω, σαν να είχε βγει από ένα από τα ισόγεια διαμερίσματα. Αυτό που τράβηξε την προσοχή της ήταν ότι κοίταξε γύρω του πριν κλείσει τη πύλη προσεκτικά, με τα δύο χέρια. Στις 14:30 δύο ξανθοί άνδρες εθεάθησαν στο μπαλκόνι του 5C, ένα άδειο διαμέρισμα που απείχε δύο πόρτες από το 5Α. Στις 16:00-17:00 ένας ξανθός άνδρας εθεάθη κοντά στο 5Α. Στις 18:00 ο ίδιος ή άλλος ξανθός άνδρας εθεάθη στη σκάλα του συγκροτήματος των ΜακΚαν. Στις 23:00, μετά την εξαφάνιση, δύο ξανθοί άνδρες εθεάθησαν σε ένα κοντινό δρόμο, συνομιλώντας έντονα. Όταν συνειδητοποίησαν ότι τους είχαν δει, φέρονται να χαμήλωσαν τη φωνή τους και να απομακρύνθηκαν.

Περαιτέρω έρευνες της αστυνομίας (2011 - σήμερα)
------------------------------------------------

### Θεωρίες: Προσχεδιασμένη απαγωγή, ληστεία, περιπλανήθηκε μακριά

Ο Επιθεωρητής Άντι Ρέντγουντ της διεύθυνσης Ανθρωποκτονιών και Σοβαρών Εγκλημάτων της Σκότλαντ Γιάρντ, ξεκαθάρισε ότι η Επιχείρηση Grange ερευνούσε μια "εγκληματική πράξη από έναν άγνωστο", το πιο πιθανό μια προσχεδιασμένη απαγωγή ή μια διάρρηξη στην οποία η Μάντλιν βρέθηκε στη μέση. Υπήρξε μια τετραπλή αύξηση στις τοπικές διαρρήξεις μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2007.

Σε μια συνέντευξη τον Απρίλιο του 2017, λίγο πριν την 10η επέτειο από την εξαφάνιση, ο Μαρκ Ρόουλι της Σκότλαντ Γιαρντ εμφανίστηκε να απορρίπτει την υπόθεση μιας  "ληστείας που πήγε στραβά", προσθέτοντας ότι "δεν την αποκλείει". Αναφερόμενος στους υπόπτους που πιθανώς εμπλέκονταν σε διαρρήξεις στην περιοχή, είπε ότι η αστυνομία είχε "λίγο-πολύ εντοπίσει και απορρίψει αυτή την ομάδα ανθρώπων". Οι υπόλοιποι ντετέκτιβ εστίαζαν σε ένα μικρό αριθμό λοιπών ερευνών που πίστευαν ότι είναι σημαντικές. Επίσης, εκείνο το μήνα υπήρχαν ισχυρισμοί ότι η Σκότλαντ Γιαρντ έψαχνε για μια γυναίκα που εθεάθη κοντά στο 5A το χρόνο της εξαφάνισης.

Ο Ρέντγουντ δήλωσε το 2013 ότι η εξαφάνιση, ''από μία σκοπιά ανάγνωσης των στοιχείων", μοιάζει με μια προσχεδιασμένη απαγωγή: "Αυτό αναμφίβολα θα απαιτούσε αναγνώριση της περιοχής." Αρκετοί μάρτυρες περιέγραψαν άνδρες να βρίσκονται γύρω απ'το διαμέρισμα 5A κατά τις ημέρες πριν και την ίδια ημέρα της εξαφάνισης. Τον Μάιο του 2013, η Σκότλαντ Γιαρντ προσπαθούσε να εντοπίσει 12 εργάτες που βρίσκονταν στο θέρετρο όταν η Μάντλιν εξαφανίστηκε, συμπεριλαμβανομένων έξι Βρετανών καθαριστών με ένα λευκό βαν. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η Σκότλαντ Γιαρντ και το Crimewatch του BBC οργάνωσαν μια αναπαράσταση—μεταδόθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Γερμανία—κατά την οποία κυκλοφόρησαν εικόνες των ανδρών που εθεάθησαν κοντά στο 5A και της θέασης των Σμιθ. Λίγες ημέρες μετά την προβολή αυτής της εκπομπής, η Γενική Εισαγγελέας της Πορτογαλίας άνοιξε ξανά την έρευνα, επικαλούμενη νέα στοιχεία.

Μια άλλη θεωρία είναι ότι η Μάνταλιν, σχεδόν τεσσάρων ετών τότε, έφυγε από το διαμέρισμα από μόνη της, ίσως για να αναζητήσει τους γονείς της, και απήχθη από κάποιον περαστικό ή έπεσε σε ένα από τα ανοιχτά εργοτάξια σε κοντινή απόσταση. Η υπόθεση αυτή, ωστόσο, θεωρείται ευρέως ως απίθανη. Σύμφωνα με την μητέρα της, η Μάνταλιν θα έπρεπε να ανοίξει τις ξεκλείδωτες μπαλκονόπορτες, να κλείσει τις κουρτίνες πίσω της, να κλείσει και πάλι την πόρτα, να ανοίξει και να κλείσει την παιδική πόρτα ασφαλείας στην κορυφή της σκάλας και στη συνέχεια να ανοίξει και να κλείσει την πύλη που οδηγεί στο δρόμο.

### Παρακολούθηση τηλεφωνικών κλήσεων

Χρησιμοποιώντας τεχνικές παρακολούθησης κινητών τηλεφώνων, η αστυνομία ήταν σε θέση να εντοπίσει όσους είχαν χρησιμοποιήσει κινητά τηλέφωνα κοντά στον τόπο της εξαφάνισης εντός του κρίσιμου χρονικού πλαισίου. Η ανίχνευση των κλήσεων απαίτησε τη συνεργασία περισσότερων από 30 χωρών. Η ανάλυση αποκάλυψε αρκετές τηλεφωνικές κλήσεις και μηνύματα ανάμεσα σε τρεις άνδρες κοντά στο θέρετρο Ocean Club περίπου την ώρα της εξαφάνισης: έναν 30χρονο πρώην οδηγό λεωφορείου του θερέτρου, και τους συνεργάτες του. Οι ντετέκτιβ τους ανέκριναν τον Ιούνιο του 2014 και εκείνοι αρνήθηκαν οποιαδήποτε σχέση με την εξαφάνιση.

Η αστυνομία ανακάλυψε επίσης ότι το κινητό τηλέφωνο ενός πρώην εργαζομένου στο εστιατόριο του θερέτρου είχε χρησιμοποιηθεί στην περιοχή εκείνο το βράδυ. Με καταγωγή από τη Δυτική Αφρική, ο Ευκλείδης Μοντέιρο πέθανε το 2009 σε ένα ατύχημα με τρακτέρ, αφότου είχε απολυθεί από το Ocean Club το 2006 λόγω κλοπής.

### Νέος ύποπτος το 2019

Το Μάιο του 2019 μεταδόθηκε από τον πορτογαλικό Τύπο ότι η αστυνομία εξετάζει την πιθανή εμπλοκή στην υπόθεση ενός παιδόφιλου τουρίστα που βρισκόταν στην περιοχή την ημέρα εξαφάνισης της Μάνταλιν και εξετάζεται και για άλλες περιπτώσεις παιδοφιλίας. Ο συγκεκριμένος τουρίστας θεωρείται ύποπτος για περίπου 30 ακόμα περιπτώσεις παρενόχλησης μικρών παιδιών στην περιοχή, με πολλά θύματα να είναι Βρετανοί, και φέρεται, σε μία τουλάχιστον περίπτωση, να φορούσε χειρουργική μάσκα.

### Γερμανικές έρευνες το 2020

Τον Ιούνιο του 2020, ο εισαγγελέας της γερμανικής πόλης Μπράουνσβαϊγκ διέταξε έρευνα σχετικά με την πιθανή εμπλοκή στην υπόθεση του 43χρονου Γερμανού υπηκόου Κρίστιαν Μπρύκνερ, που πιστεύεται ότι την περίοδο εξαφάνισης της Μάνταλιν ζούσε σε ένα τροχόσπιτο στην περιφέρεια Αλγκάρβε. Ο Χανς Κρίστιαν Βάλτερς, από το γραφείο της εισαγγελίας, δήλωσε ότι η έρευνα πραγματοποιείται υποθέτοντας ότι η Μάνταλιν είναι νεκρή, λόγω του βεβαρημένου ποινικού μητρώου του υπόπτου. Ο ύποπτος έχει καταδικαστεί για διάφορες υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων και διακίνησης ναρκωτικών και εκτίει ποινή φυλάκισης. Ο Μπρύκνερ έλαβε μια κλήση στο κινητό του τηλέφωνο ενόσω βρισκόταν στην Πράια ντα Λουζ το βράδυ της 3ης Μαΐου 2007 και είχε μια συνομιλία διαρκείας 30 λεπτών, από τις 7:32 μ.μ. έως τις 8:02 μ.μ. με ένα άγνωστο άτομο το οποίο οι αρχές προσπαθούν να ταυτοποιήσουν.

Δείτε επίσης
------------

* Εξαφάνιση του Μπεν Νίνταμ

Σημειώσεις
----------

1. ↑  Simon Foy, former head of homicide, Scotland Yard (BBC *Panorama*, 3 May 2017): "Even on the first glance of what we looked at, and when we took the information back and ran it through our own understanding and, you know, verified sightings and accounts and statements, and all the rest of it, it was perfectly clear to us that the McCanns themselves had nothing at all to do with the actual disappearance."
Pedro do Carmo, deputy director of the Polícia Judiciária (BBC *Panorama*, 3 May 2017), said the McCanns were not suspects in Portugal's review of the case, adding: "There is no fact at this point or evidence that suggests they were involved in Madeleine McCann's disappearance."
Mark Rowley, Scotland Yard's assistant commissioner, asked about the McCanns' involvement (*The Daily Telegraph*, April 2017): "There's no reason whatsoever to reopen that or to start rumours that that's a line of investigation".Πρότυπο:Pb
Esther Addley (*The Guardian*, 27 April 2012): "It was, the [Portuguese] attorney general found, largely due to a catastrophic misinterpretation of the evidence collected by these officers [Leicestershire police] that the Portuguese team came to suspect the McCanns in the disappearance. ... Last month, Matt Baggott, at the time chief constable of Leicestershire, admitted to the Leveson inquiry that he had known the Portuguese officers, then heavily briefing reporters that the McCanns were guilty, were wrong on crucial DNA evidence. He could have corrected reporters' errors, even behind the scenes, he admitted, but had judged it better not to."
2. ↑  Gerry McCann (CNN, 11 May 2011): "Γκέρρι ΜακΚαν (CNN, 11 Μαΐου 2011): "Ο τεχνικός όρος είναι κωλώβωμα, και εκεί υπάρχει ένα ελάττωμα στην ίριδα. Δεν νομίζω ότι ήταν πράγματι. Νομίζω ότι είναι πρόσθετο μέρος χρώματος. Συγκεκριμένα, δεν είχε προβλήματα όρασης."

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Master of media circus for Madeleine McCann» (στα αγγλικά). 2008-04-24. ISSN 0307-1235.. Ανακτήθηκε στις 2019-05-04.
2. ↑  Gordon Rayner, "Madeleine McCann latest: are police any closer to knowing the truth?"
3. ↑  Sandra Laville, "British detectives release efits of Madeleine McCann suspect", *The Guardian*, 14 October 2013.
4. ↑  "The dark side of social media", *Nature*, editorial, 15 February 2017.
5. ↑  Richard Bilton, "Madeleine McCann: 10 Years On", BBC *Panorama*, 3 May 2017; do Carmo: 00:25:32; Foy: 00:35:58.
6. ↑  Esther Addley, "Madeleine McCann: hope and persistence rewarded", *The Guardian*, 27 April 2012
7. ↑  Gordon Raynor, "Madeleine McCann: parents' court bid for information ", *The Daily Telegraph*, 20 June 2008.
8. ↑  McCann 2011, 124–125.
9. ↑  "Missing child", Polícia Judiciária.
10. ↑  Gerry McCann, "Where is Madeleine McCann?" (transcript), *Piers Morgan Tonight*, CNN, 11 May 2011.
11. ↑  Also see "McCann, Madeleine Beth" Αρχειοθετήθηκε 2015-09-24 στο Wayback Machine. Interpol; "How common is Madeleine's eye defect?", BBC News, 21 Φεβρουαρίου 2008.
12. ↑  Haroon Siddique, "Madeleine McCann's parents release picture of how she might look now", *The Guardian*, 1 May 2009.
13. ↑  "Madeleine McCann: Police release new 'age progression' image", *The Daily Telegraph*, April 2012.
14. ↑  McCann 2011, 76.
15. ↑  Judy Bachrach, "Unanswered Prayers", *Vanity Fair*, October 2008.
16. ↑  Caroline Gammell, "Madeleine McCann: Apartment was not made crime scene for two months", *The Daily Telegraph*, 8 August 2008.
17. ↑  Angela Balakrishnan, "The resort that was rocked one night in May", *The Guardian*, 11 April 2008.
18. ↑  McCann 2011, 45.
19. ↑  DCI Andy Redwood, *Crimewatch*, BBC, 14 October 2013, from 00:20:02.
20. ↑  "Searching for Madeleine", *Dispatches*, Channel 4, 18 October 2007, 00:15:21.
21. ↑  "Searching for Madeleine", *Dispatches*, 00:06:25.
22. ↑  McCann 2011, 62–64.
23. ↑  Angela Balakrishnan, "What happened on the day Madeleine disappeared?"
24. ↑  McCann 2011, 67, 69.
25. ↑  For "50 metres (yards)", "Kidnapping concern for missing girl in Portugal" Αρχειοθετήθηκε 2014-10-06 στο Wayback Machine. Reuters, 4 May 2007.
26. ↑  McCann 2011, 56, 325.
27. ↑  McCann 2011, 69–70.
28. ↑  "Reconstruction of Tanner sighting", "Madeleine was here", *Cutting Edge*, Channel 4 (UK), 10 May 2009, 4/5, 00:02:34.
29. ↑  Summers & Swan 2014.
30. ↑  McCann 2011.
31. ↑  Caroline Gammell, "Madeleine McCann: Map 'shows where abductor was spotted'", *The Daily Telegraph*, 5 August 2008.
32. ↑  McCann 2011, 84.
33. ↑  McCann 2011, 230, 273, 370.
34. ↑  Michelle Pauli, "Is this Madeleine McCann's abductor?"
35. ↑  Peter Walker, "Madeleine McCann inquiry shifts as sighting found to be false lead", *The Guardian*, 14 October 2013; Summers and Swan 2014, 254.
36. ↑  DCI Andy Redwood, *Crimewatch*, BBC, 14 October 2013, from 00:21:16.
37. ↑  DCI Andy Redwood, *Crimewatch*, BBC, 14 October 2013, from 00:23:27.
38. ↑  Heidi Blake and Jonathan Calvert, "Madeleine clues hidden for 5 years", *The Sunday Times*, 27 October 2013.
39. ↑  McCann 2011, 98.
40. ↑  "Madeleine was here", *Cutting Edge*, Channel 4 (UK), 10 May 2009, 4/5, 00:05:55; *Crimewatch*, BBC, 14 October 2013, from 00:23:35.
41. ↑  Patrick Counihan, "Irish couple key witnesses as British police launch new enquiry into Madeleine McCann case", *Irish Central*, 14 October 2013.
42. ↑  McCann 2011, 123.
43. ↑  BBC *Crimewatch*, 14 October 2013, from 00:23:35.
44. ↑  McCann 2011, 71–73; "Madeleine was here", Channel 4 *Cutting Edge*, 10 May 2009, 1/5, 00:00:45.
45. ↑  McCann 2011, 74.
46. ↑  "Searching for Madeleine", *Dispatches*, Channel 4, 18 October 2007, 00:08:36; for the first search being abandoned at 4:30 am: 00:09:33.
47. 1 2  Tremlett, Giles (2007-05-14). «Madeleine disappearance: Briton's villa searched and three questioned by police» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
48. ↑  Woods, David James Smith, Steven Swinford and Richard (2007-09-09). «Victims of the rumour mill?» (στα αγγλικά). *The Sunday Times*. ISSN 0956-1382.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
49. ↑  «Profile: Robert Murat» (στα αγγλικά). 2008-07-21.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
50. ↑  Reporter, Gordon Rayner, Chief (2007-12-31). «Madeleine witnesses cast doubt on Murat's alibi» (στα αγγλικά). ISSN 0307-1235.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
51. ↑  Siddique, Haroon (13 Ιουλίου 2007). «McCann friends confront Madeleine suspect». *the Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2018.
52. ↑  Reporter, By Gordon Rayner, Chief. «Madeleine witnesses cast doubt on Murat's alibi» (στα αγγλικά). *Telegraph.co.uk*.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
53. ↑  «Russian denies links to Madeleine» (στα αγγλικά). 2007-05-17.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
54. ↑  «Murat friend quizzed over Madeleine finds car torched - and the word» (στα αγγλικά). *Evening Standard*.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
55. ↑  Townsend, Mark; Temko, Ned (2008-04-13). «Madeleine 'suspect' in massive libel claim» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
56. ↑  Beer, Brendan de (1 Ιουλίου 2014). «Madeleine McCann case: Portuguese police question four suspects». *the Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2018.
57. ↑  Beer, Brendan de· Halliday, Josh (10 Δεκεμβρίου 2014). «Madeleine McCann case: first suspect Robert Murat re-interviewed as witness». *the Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2018.
58. ↑  «Key eyewitness says she saw young woman acting 'suspiciously' on night Madeleine McCann disappeared» (στα αγγλικά). *The Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
59. ↑  «Madeleine McCann: Police reveal 'pre-planned abduction' theory» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2013-10-15.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
60. ↑  Laville, Sandra (25 Απριλίου 2012). «Madeleine McCann case should be reopened, says Met». *the Guardian* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2018.
61. ↑  «'Planned' Madeleine abduction theory» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2013-10-15.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
62. ↑  «Madeleine McCann suspect 'is female': Police hunt woman spotted close to disappearance in 'hugely significant line of inquiry'» (στα αγγλικά). *The Telegraph*.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
63. ↑  «Police hunt six British cleaners in search for Madeleine McCann» (στα αγγλικά). *Telegraph.co.uk*.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
64. ↑  «Portuguese police reopen McCann case» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2013-10-24.. Ανακτήθηκε στις 2018-07-25.
65. ↑  Association, Press (2014-01-28). «Madeleine McCann detectives in Portugal again – reports» (στα αγγλικά). *The Guardian*. ISSN 0261-3077.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
66. ↑  «Maddie: 'suspect could have been deported'» (στα αγγλικά). *Telegraph.co.uk*.. Ανακτήθηκε στις 2017-07-13.
67. ↑  K, Tracey· ohla· Couzens, Gerard· Sun, The (3 Μαΐου 2019). «Portuguese police probing 'new suspect' in Madeleine McCann disappearance». *New York Post* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
68. ↑  «Νέες αποκαλύψεις στην υπόθεση Μαντλίν: Παιδόφιλος τουρίστας ο νέος ύποπτος για την απαγωγή - ΦΩΤΟ». *www.enikos.gr*. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
69. ↑  «Madeleine McCann assumed dead - German prosecutors» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2020-06-04.. Ανακτήθηκε στις 2020-06-08.
70. ↑  «Madeleine McCann assumed dead - German prosecutors» (στα αγγλικά). *BBC News*. 2020-06-04.. Ανακτήθηκε στις 2020-06-08.
71. ↑  Welle (www.dw.com), Deutsche. «German sex offender identified as suspect in Madeleine McCann disappearance | DW | 04.06.2020». *DW.COM* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2020.
72. ↑  «Το τηλεφώνημα «κλειδί» την ημέρα της εξαφάνισης της Μαντλίν: Οι φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν από τις Αρχές». *Newsbeast.gr*. 4 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2020.
73. ↑  Titcomb, James; Murphy, Margi (2020-06-03). «Madeleine McCann: What data could investigators gather from suspect's mobile phone number?» (στα αγγλικά). *The Telegraph*. ISSN 0307-1235.. Ανακτήθηκε στις 2020-06-08.
74. ↑  «Υπόθεση Μαντλίν: Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία | Kathimerini». *www.kathimerini.gr*. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2020.