Συντεταγμένες: 38°53′59″N 23°09′28″E﻿ / ﻿38.8996029°N 23.1578774°E﻿ / 38.8996029; 23.1578774

Η **Καστανιώτισσα** είναι ημιορεινό χωριό του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού, στη βόρεια πλευρά του Τελέθριου όρους και σε υψόμετρο 285 μέτρων. Ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται σε 224 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011) και απέχει περίπου 7 χιλιόμετρα από την Ιστιαία. Το μισό χωριό αποτελείται από κάτοικους του Πόντου.

Ετυμολογία
----------

Η ακριβής προέλευση του ονόματος *Καστανιώτισσα* δεν είναι γνωστή όμως πιθανολογείται ότι προήλθε από τις πολλές καστανιές και την παραγωγή κάστανων που όπως προκύπτει από έγγραφο του 1839 ήταν πολύ μεγάλη στο χωριό.

Ιστορία
-------

Κατά την Τουρκοκρατία ήταν τσιφλίκι Τούρκου. Από επίσημα κείμενα προκύπτει ότι το 1833 αγόρασαν το χωριό Άγγλοι έμποροι. Πριν από το 1838 το αγόρασε μαζί με τα χωριά Γαλατσάδες και Καματριάδες ο Γάλλος κτηματίας Πέτρος Δικαίος Τιες. Αυτός το πούλησε στον Άγγλο ιερέα Ερρίκο Δανιήλ Λέιβς. Η οικογένεια Λέιβς το 1861 το πούλησε στον Γάλλο Φέλιξ Δε Μιμόν. Το 1925, πριν από τις απαλλοτριώσεις για την αποκατάσταση ντόπιων και προσφύγων, το χωριό ήταν στην ιδιοκτησία των 1) Μαρίας Β. Νομικού 2) Ισμήνης συζύγου Γ. Πετροπούλου και 3) Μαρίας Τάκη Διζενοπούλου κατοίκων Αθηνών. Το έτος 1924-25 δημιουργήθηκε στο κάτω μέρος του χωριού προσφυγικός συνοικισμός από γεωργούς πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Οι κάτοικοί του ονόμασαν τον οικισμό Νέα Εγκίν για να θυμούνται την πατρίδα τους την Εγκίν που κατοικούνταν μόνο από Αρμενογραικούς (Χαϊχορούμηδες). Το όνομα του συνοικισμού δεν διατηρήθηκε για πολλά χρόνια γιατί οι πρόσφυγες συγχωνεύτηκαν με τους γηγενείς κατοίκους. Έτσι μετά το 1930 επικράτησε η παλιότερη ονομασία του χωριού.

Δημογραφικά στοιχεία
--------------------

Σήμερα ο πληθυσμός ανέρχεται στους 224 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011), εμφανίζοντας μείωση σε σχέση με την απογραφή του 2001, όπου ο πληθυσμός ανερχόταν στους 270 κατοίκους. Η πρώτη φορά που το χωριό ξεπέρασε τους 400 κατοίκους ήταν το 1940 ενώ ο μέγιστος αριθμός κατοίκων σημειώθηκε το ίδιο έτος με 475 κατοίκους.

Οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις, αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα.

Διοικητικές μεταβολές
---------------------

Το 1930, ο οικισμός Καστανιώτισσα αποσπάσθηκε από την κοινότητα Γαλατσάδων και ορίστηκε ως έδρα κοινότητας όπως και ο οικισμός Νέα Εγκίν, ο οποίος αποσπάσθηκε από τους Γαλατσάδες και προσαρτήθηκε στην Καστανιώτισσα. Το 1940, ο οικισμός Νέα Εγκίν καταργήθηκε. Το 1997 η κοινότητα καταργήθηκε και σύμφωνα με το Σχέδιο Καποδίστρια, η Καστανιώτισσα υπήρξε μέχρι το τέλος του 2010, οικισμός του Δήμου Ωρεών με έδρα τους Ωρεούς. Με βάση τη νέα διοικητική διαίρεση που προβλέπει το Σχέδιο Καλλικράτης, το χωριό εντάχθηκε στον Δήμο Ιστιαίας - Αιδηψού.

Τοποθεσία και Πρόσβαση
----------------------

Η Καστανιώτισσα γειτνιάζει με τους Γαλατσάδες, τους Καματριάδες και τα Καμάρια. Το χωριό απέχει περίπου 7 χλμ. από την Ιστιαία, 21 χλμ. από την Αιδηψό και 112 χλμ. από την πόλη της Χαλκίδας.

Παραγωγή και Απασχόληση
-----------------------

Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και περισσότερο η δενδροκαλλιέργεια (συκιές και φιστικιές).

Κοινοτικές δομές, εκπαίδευση και πολιτισμός
-------------------------------------------

Ο ενοριακός ναός της Καστανιώτισσας είναι αφιερωμένος στην Αγία Παρασκευή και εορτάζει στις 26 Ιουλίου. Το χωριό υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων.

Φωτογραφίες
-----------

* Καστανιώτισσα, Πλατεία Νέα ΕγκίνΚαστανιώτισσα, Πλατεία Νέα Εγκίν

Παραπομπές
----------

1. ↑  Αναζήτηση υψόμετρου από διεύθυνση στον χάρτη.
2. ↑  Ελληνική απογραφή 2011. Αρχειοθετήθηκε 2015-10-16 στο Wayback Machine.
3. ↑  Μικρασιατικά Χρονικά, τόμοι 4 και 5, σ. 37, 1948 : *«Με τη συνθήκη της Λωζάννης που τους είχε καταδικάσει εις την άνταλλαγήν, έφθασαν είς τήν Ελλάδα καί εβδομήντα, οίκογένειαι άπό ΐήν περιοχήν Έγκιν του Εύφράτου και έγκατεστάθησαν είς τό αγρόκτημα «Καστανιώτισσα» τής βορείου Ευβοίας.»*.
4. ↑  Επίτομο γεωγραφικό λεξικό της Ελλάδος, Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου
5. ↑  Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001,Ελληνική Στατιστική Αρχή(ΕΛ.ΣΤΑΤ.). Αρχειοθετήθηκε 2015-06-28 στο Wayback Machine.
6. ↑  «Αρχείο Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος – Ε.Σ.Υ.Ε». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2016.
7. ↑  Διοικητικές μεταβολές Οικισμών, Καστανιώτισσα Ευβοίας.[*νεκρός σύνδεσμος*]
8. ↑  Οδηγικές χιλιομετρικές αποστάσεις μεταξύ πόλεων, χωριών, χωρών
9. ↑  «Ενορίες της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2016.

Πηγές
-----

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Καστανιώτισσα Ευβοίας** |


|  |  |
| --- | --- |
| wiktionary logowiktionary logo | Το *Βικιλεξικό* έχει σχετικό λήμμα:  **Καστανιώτισσα**  |

* Άγγελος Στέφος, *Ιστιαία*, τόμος Α', σελ. 222-227
* Άγγελος Στέφος, *Αφανισθέντες και αφομοιωθέντες οικισμοί εν τη επαρχία Ιστιαίας από του έτους 1830 και εντεύθεν*, Εταιρία Ευβοϊκών Σπουδών, σελ. 237-238

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού |
| --- |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αιδηψού | 
* Αγιόκαμπος
* Άγιος
* Άγιος Γεώργιος Γιάλτρων
* Αιδηψός
* Βαρβάρα
* Βίγλα
* Γιάλτρα
* Ήλια
* Λουτρά Αιδηψού
* Λουτρά Γιάλτρων
* Μαούνης
* Μονή Αγίου Γεωργίου\*
* Παιδούπολη
* Παραλία Αγίου Νικολάου
* Πλατανιάς
* Πολύλοφο
* Ροδοδάφνη
* Σκεπαστή
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Αρτεμισίου | 
* Αγδίνες
* Άγιος Νικόλαος
* Αγριοβότανο
* Αρτεμίσιο
* Ασμήνιο
* Βασιλικά
* Γερακιού
* Γούβες
* Ελληνικά
* Καστρί
* Κεφαλές
* Παλαιόκαστρο
* Πευκί
* Ποντικονήσι (νησίδα)\*
* Τσαπουρνιά
* Ψαροπούλι
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ιστιαίας | 
* Αβγαριά
* Άγιος Γεώργιος
* Βουτάς
* Γαλατσάδες
* Γαλατσώνα
* Ιστιαία
* Καμάρια
* Καματριάδες
* Κανατάδικα
* Κάτω Μονοκαρυά
* Κοκκινομηλιά
* Κρυονερίτης
* Κυπαρίσσι
* Μηλιές
* Μονοκαρυά
* Νέα Σινασός
* Νεοχώρι
* Σήμια
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Λιχάδος | 
* Άγιος Γεώργιος
* Βασιλίνα
* Γρεγολίμανο\*
* Κάβος
* Κοκκινιάς
* Λιχάδα
* Μονολιά (νησίδα)\*
* Στρογγυλή (νησίδα)\*
 |
|  |
| Δημοτική Ενότητα Ωρεών | 
* Καστανιώτισσα
* Νέος Πύργος
* Ταξιάρχης
* Ωρεοί
 |
|  |
| 
* Έδρα: Ιστιαία
* \* (Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |