*Δεν πρέπει να συγχέεται με την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και τον Ανατολικό Ορθόδοξο Χριστιανισμό*

|  |
| --- |
| Τμήμα μιας σειράς λημμάτων |
| Ανατολικός Χριστιανισμός |
| Ο Ιησούς Χριστός με φωτοστέφανο και την Αγία Γραφή |
| ΠαραδόσειςΟρθόδοξη Εκκλησία Ασσυριακή Εκκλησία Ανατολίτικες Ορθόδοξες Εκκλησίες Ανατολικός Καθολικισμός |
| ΙστορίαΟρθόδοξη Εκκλησία Βυζαντινή Αυτοκρατορία Οικουμενική Σύνοδος Χριστιανοί του Αγ. Θωμά Εκχριστιανισμός των Βουλγάρων Εκχριστιανισμός των Ρως του Κιέβου Σχίσμα του 1054 |
| Ανά περιοχή
* Καναδάς
* Κοπτική Αίγυπτος
* Ρωσία
* Ουκρανία
* Ινδία
 |
| Λειτουργία και λατρεία
* Σημάδι του σταυρού
* Θεία Λειτουργία
* Αγιογραφία
* Ασκητισμός
* Ωμοφόριο
 |
| Θεολογία
* Ησυχασμός
* Εικόνα
* Αποφατικισμός
* Filioque
* Νεστοριανισμός
* Θέωση
* Φρόνημα
* Φιλοκαλία
* Θεοτόκος
* Ουσία
 |
| * π
* σ
* ε
 |

| Χριστιανισμός |
| --- |
| Σταυρός |
| 
Σειρά λημμάτων |
| 
* Ιησούς Χριστός

* Ο Ιησούς στον Χριστιανισμό
* Παρθενική γέννηση
* Διακονία
* Σταύρωση
* Ανάσταση
 |
| 
* Αγία Γραφή (Βίβλος)
* Θεμελιώδη

* Παλαιά Διαθήκη
* Καινή Διαθήκη
* Ευαγγέλιο
* Κανόνας
* Βιβλία
* Ναός
* Σύμβολο της Πίστεως
 |
| Θεολογία
* Θεός
	+ Πατήρ
	+ Υιός
	+ Άγιο Πνεύμα

* Απολογητική
* Βάπτισμα
* Καθολικισμός
* Χριστολογία
* Ιστορία της θεολογίας
* Ιεραποστολή
* Σωτηρία
* Αγία Τριάδα
 |
| 
* Ιστορία
* Παράδοση

* Μαρία
* Απόστολοι
* Πέτρος
* Παύλος
* Πατέρες
* Πρωτοχριστιανική περίοδος
* Κωνσταντίνος
* Σύνοδοι
* Αυγουστίνος
* Σχίσμα του 1054
* Σταυροφορίες
* Ακινάτης
* Μεταρρύθμιση
* Λούθηρος
 |
| Σχετικά λήμματα
* Τέχνη
* Κριτική
* Τρομοκρατία
* Οικουμενισμός
* Λειτουργία
* Μουσική
* Αλλες θρησκείες
* Προσευχή
* Κήρυγμα
* Σύμβολα
 |
| 
* Ομολογίες
* Κλάδοι
**Ανατολικός**
* Ορθόδοξη Εκκλησία
* Ασσυριακή Εκκλησία
* Ανατολίτικες Ορθόδοξες Εκκλησίες
* Ανατολικός Καθολικισμός

**Δυτικός**
* Καθολική Εκκλησία
* Προτεσταντισμός
* Λουθηρανισμός
* Αγγλικανική Εκκλησία
* Μεθοδισμός
* Αντβεντισμός
* Αγιαστικό κίνημα
* Πεντηκοστιανισμός
* Καλβινισμός
* Αναβαπτιστές
* Βαπτιστές
* Ευαγγελικοί

**Αντιτριαδικός**
* Μάρτυρες του Ιεχωβά
* Μορμόνοι
* Μονοθεϊστικός Πεντηκοστιανισμός
 |
| ΙΧΘΥΣ |
| * π
* σ
* ε
 |

**Προχαλκηδόνιες** ή **Ανατολίτικες Ορθόδοξες Εκκλησίες** ονομάζονται εκείνες οι Ανατολικές Χριστιανικές Εκκλησίες που υιοθέτησαν τον **Μονοφυσιτισμό** ή Ευτυχιανισμό (από το όνομα του ιδρυτή του), ένα δόγμα που εμφανίστηκε τον 5ο αιώνα. Σύμφωνα με αυτό, η θεία φύση του Χριστού θεωρείται κυρίαρχη επί της ανθρώπινης, η οποία απορροφήθηκε από τη θεία φύση ως «*σταγόνα μέλητος στον ωκεανό*». Σήμερα στον μονοσυφιτισμό ανήκει η πλειοψηφία του πληθυσμού στην Αρμενία, σχεδόν ο μισός πληθυσμός στην Αιθιοπία, στην οποία οι Χριστιανοί αποτελούν το 63% περίπου το πληθυσμού (εκ των οποίων οι μονοφυσίτες το 44% του πληθυσμού και οι Πεντηκοστιανοί το 18%) και την Ερυθραία, στην οποία ο μισός πληθυσμός είναι Χριστιανοί (κατά κύριο λόγο μονοφυσίτες) ενώ το υπόλοιπο μισό του πληθυσμού της χώρας έχει προσχωρήσει στο Ισλάμ). Επίσης, σημαντικές μειονότητες μονοφυσιτών υπάρχουν στην Αίγυπτο,τον Λίβανο και την Συρία. 

Κατανομή των Προχαλκηδόνιων Ανατολικών Χριστιανών στον κόσμο ανά χώρα:
  Κύρια θρησκεία (πάνω από 75%)
  Κύρια θρησκεία (50-75%)
  Σημαντική μειονότητα της θρησκείας (20-50%)
  Σημαντική μειονότητα της θρησκείας (5-20%)
  Μειονότητα θρησκείας (1–5%)
  Ελάχιστη μειοψηφία θρησκείας (κάτω του 1%), αλλά έχει τοπική αυτοκεφαλία.

Ο Μονοφυσιτισμός καταδικάστηκε από την Δ' Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας το 451 μ.Χ και την Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 553 μ.Χ. όπου και διατυπώθηκε το ορθόδοξο δόγμα, σύμφωνα με το οποίο ο Ιησούς υπάρχει σε ένα μόνο πρόσωπο και με δύο φύσεις, την ανθρώπινη και τη θεία, «*ενωμένες και μη συγχεόμενες*». Επειδή κάποιες εκκλησίες δεν δέχτηκαν τις δογματικές διατυπώσεις της Συνόδου της Χαλκηδόνας, και αναγνώριζαν μόνο τις 3 προηγούμενες Οικουμενικές Συνόδους, ονομάστηκαν Προχαλκηδόνιες (και μερικές φορές, Αντι-χαλκηδόνιες). 

Στις Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες ανήκουν η Κοπτική Εκκλησία (της Αιγύπτου), η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία, η Συριακή Εκκλησία, η Εκκλησία του Μαλαμπάρ των Ινδιών, η Αιθιοπική Εκκλησία και η Εκκλησία της Ερυθραίας.

Στις Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες τηρούνται κάποιες αρχαίες παραδόσεις. Για παράδειγμα, η Αρμενική Χριστιανική Εκκλησία διατηρεί τον εορτασμό των Χριστουγέννων και Θεοφανίων σε μια γιορτή κατά την 6η Ιανουαρίου.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία συμμετέχει σε θεολογικούς διαλόγους με τις Προχαλκηδόνιες εκκλησίες με σκοπό την υπέρβαση των διαφορών. Κατόπιν μακρόχρονου διαλόγου, το 1990 στη Γενεύη επιτεύχθηκε κοινή δήλωση μεταξύ των Προχαλκηδόνιων και της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στην οποία αμφότεροι συμφώνησαν να καταδικάσουν τις αιρέσεις του Νεστορίου και του Ευτυχή και να απορρίψουν εκείνες τις ερμηνείες των Οικουμενικών Συνόδων που δεν συμφωνούν πλήρως με τους Όρους της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου και την επιστολή (433) του Κύριλλου Α΄ της Αλεξάνδρειας προς τον Ιωάννη της Αντιόχειας. Συμφώνησαν επίσης να αρθούν τα αναθέματα και οι καταδίκες του παρελθόντος. Το καλοκαίρι του 2001, το Κοπτικό και το Ορθόδοξο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας συμφώνησαν να αναγνωρίσει το καθένα αμοιβαία τα βαπτίσματα που έγιναν στις εκκλησίες του άλλου. Παρόμοιες συμφωνίες έχουν επιτευχθεί και με άλλες εκκλησίες (όπως π.χ μεταξυ του Πατριαρχείου Αντιοχείας και της Συρο-Ιακωβιτικής εκκλησίας). Παράλληλα, οι Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες συμφωνούν πλήρως με την πίστη και των υπολοίπων όσον αφορά τη χρήση των εικόνων, την αναγνώριση της Παναγίας ως «Θεοτόκου». Η σύγκλιση δεν έχει καταλήξει σε Ένωση, καθώς οι Προχαλκηδόνιοι εξακολουθούν να αναγνωρίζουν μόνο τις 3 πρώτες Οικουμενικές Συνόδους.

Παραπομπές
----------

1. ↑  greek.ruvr.ru Αρχειοθετήθηκε 2016-03-04 στο Wayback Machine. Αίγυπτος: η εκκλησία των Κοπτών εξέλεξε νέο πατριάρχη
2. ↑  ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου-Καθηγητού ΕΠΕΦΑΝΗ Η ΧΑΡΙΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Η ΣΩΤΗΡΙΟΣ(Αναφορά στη μεγάλη εορτή των Θεοφανείων)
3. ↑  «Βλ. "ΕΚΚΛΗΣΙΑ", Επίσημο Δελτίο της Εκκλησίας της Ελλάδος, ΑΝΑΚΟIΝΩΘΕΝ ΤΗΣ 1ης IΟΥΛιΟΥ 2005, σελ. 540» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 11 Αυγούστου 2011. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2010.
4. ↑  Οικουμενική κίνηση, ιστορία-θεολογία: Επαφές και δραστηριότητες κατά τον 20° αιώνα

Δείτε επίσης
------------

* Παναγιωτόπουλος, Πέτρος (23 Μαΐου 2017). «Ποιες είναι οι Αρχαίες Ανατολικές Εκκλησίες; Μια προσπάθεια γνωριμίας μαζί τους». ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ.

Βιβλιογραφία
------------

* Christine Chaillot, "Οι εικόνες στις προχαλκηδόνιες εκκλησίες", μτφρ. Γεώργιος Φίλιας, *Σύναξη*, τ/χ. 52 (Οκτώβρης-Δεκέμβρης 1994), σελ.77-79