Οι **Τουρδούλοι** ήταν αρχαία προ-Ρωμαική φυλή που ζούσε στην νοτιοδυτική Ιβηρική. Οι Τουρδούλοι ζούσαν σε εκτεταμένες περιοχές στην σημερινή κεντρική και νότια Πορτογαλία αλλά και στην νοτιοδυτική Ισπανία, σε επαρχίες όπως η Εστρεμαδούρα και η Ανδαλουσία. Η πρωτεύουσα τους ήταν το παλιό οχυρωμένο Oppidum της *"Ιμπόλκα"* που αντιστοιχεί στην σημερινή πόλη Πορκούνα, ανάμεσα στην Κόρδοβα και την Χαέν, στα σύνορα των δύο επαρχιών. Η περιοχή που ζούσαν οι Τουρδούλοι σχετίζεται και με άλλες Ισπανικές πόλεις όπως η Μπαδαχόθ, η Καπίγια και η Αλμαντέν. Η καταγωγή τους ήταν ασαφέστατη, δεν μπορεί να βγει τελικό συμπέρασμα σύμφωνα με τις υπάρχουσες ιστορικές πηγές. Τα συμπεράσματα προκύπτουν από τις ελάχιστες επιγραφές που είχαν διασωθεί στην Τουρδουλιανή γλώσσα, πιθανότατα μιλούσαν μια από τις Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Άλλοι μελετητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι προέρχονταν από έναν κλάδο των ανατολικών Ινδο-Ευρωπαικών λαών όπως οι Παίονες και οι Μυσοί. Πολλοί τους συνδέουν με άλλες εθνοτικές ομάδες όπως οι Λίγυρες και οι Ιλλυριοί ή γηγενείς λαούς στα Βαλκάνια. Οι πιο πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι είχαν σημαντικές επιδράσεις από τις γειτονικές φυλές των Κελτών της Ιβηρίας.

Ιστορία
-------

Ο Ελληνο-Ρωμαίος γεωγράφος του 4ου αιώνα π.Χ. και εξερευνητής Πυθέας ο Μασσαλιώτης τον οποίο αντιγράφει τον 1ο αιώνα π.Χ. ο Στράβων αναφέρει ότι ζούσαν στην περιοχή του μυθικού βασιλείου της Ταρτησσού, στις όχθες του ποταμού Γουαδαλκιβίρ. Η περιοχή βρισκόταν στα ανατολικά της Ισπανικής επαρχίας της Εστρεμαδούρας όπου βρισκόταν το οχυρωμένο Oppidum, η πρωτεύουσα τους. Η κατάρρευση της Ταρτησσού (περί το 530 π.Χ.) και οι μετανάστευση τον 6ο-5ο αιώνα Κελτικών φυλών στην Ιβηρική είχε ως αποτέλεσμα και μεταναστεύσεις των Τουρδούλων. Οι περισσότεροι από αυτούς εγκαταστάθηκαν στην κοιλάδα του ποταμού Γουαδιάνα, μια περιοχή που αντιστοιχούσε στα ανατολικά τμήματα της σημερινής Αλεντέζου, στα δυτικά της σημερινής Μπαδαχόθ και στην νοτιοανατολική επαρχεία της Ουέλβα. Άλλοι πήγαν στην κεντρική Πορτογαλία, στην σημερινή επαρχεία της Εστρεμαδούρα και στις εκβολές του ποταμού Τάγου. Οι υπόλοιποι μετανάστευσαν βορινότερα και αναμείχθηκαν με τους Κέλτες της Ιβηρίας.

Παραπομπές
----------

1. ↑
2. ↑  Ferreira do Amaral, Povos Antigos em Portugal... (1992), σσ. 66; 69; 112-113; 120-121; 124; 137; 162; 189
3. ↑  Ferreira do Amaral, Povos Antigos em Portugal... (1992), σσ. 66; 69; 112-113; 120-121; 124; 137; 162; 189
4. ↑  Ferreira do Amaral, Povos Antigos em Portugal... (1992), σσ. 66; 69; 112-113; 120-121; 124; 137; 162; 189
5. ↑  Στράβων, Γεωγραφικά, σσ. Βιβλίο III Κεφ. 2 Στοίχος 11
6. ↑  Freeman, Phillip M. (2010). "10: Ancillary study: Ancient references to Tartessos". Celtic from the West. Oxbow Books, Oxford, UK. σ. 322
7. ↑  Μακρόβιος, *"Σατουρνάλια"*, 1: 20, 25
8. ↑  Ηρόδοτος, Ηροδότου Ιστορίαι, II, 33; IV, 49
9. ↑  Κλαύδιος Πτολεμαίος, *"Γεωγραφία"*, Β΄ 5
10. ↑  Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, *"Φυσική Ιστορία"*, IV, 116-118
11. ↑  Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, *"Φυσική Ιστορία"*, IV, 21 και IV, 112-113
12. ↑  Πομπόνιος Μέλα, *"Φυσική Ιστορία"*, De Chorographia, III, 1
13. ↑  Στράβων, Γεωγραφικά, III, 3, 5
14. ↑  Πομπόνιος Μέλα, De Chorographia, III, 8

Πηγές
-----

* Jorge de Alarcão, O Domínio Romano em Portugal, Publicações Europa-América, Lisboa (1988)
* Jorge de Alarcão et alii, De Ulisses a Viriato – O primeiro milénio a.C. Museu Nacional de Arqueologia, Instituto Português de Museus, Lisboa (1996)
* Luis Berrocal-Rangel, Los pueblos célticos del soroeste de la Península Ibérica, Editorial Complutense, Madrid (1992)
* Francisco Burillo Mozota, Los Celtíberos, etnias y estados, Crítica, Barcelona (1998, revised edition 2007)
* João Ferreira do Amaral & Augusto Ferreira do Amaral, Povos Antigos em Portugal – paleontologia do território hoje Português, Quetzal Editores, Lisboa (1997)
* Alberto José Lorrio Alvarado, Los Celtíberos, Universidad Complutense de Madrid, Murcia (1997)
* Ángel Montenegro et alii, Historia de España 2 - colonizaciones y formación de los pueblos prerromanos (1200-218 a.C), Editorial Gredos, Madrid (1989)