Ο **Κάρολος** (29 Μαΐου 1421 - 23 Σεπτεμβρίου 1461) από τον Οίκο της Τραστάμαρα ήταν πρίγκιπας της Βιάνα και, ως Κάρολος Δ΄, de jure βασιλιάς της Ναβάρρας (1441-61).

Βιογραφία
---------

Ήταν γιος του Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας και της Λευκής Α΄ των Εβρέ βασίλισσας της Ναβάρρας (1425-41), κόρης του Καρόλου Γ΄ της Ναβάρρας. Η μητέρα του και ο πάππος του τον προόριζαν για διάδοχο και το κοινοβούλιο Cortes τον είχε αναγνωρίσει· αλλά όταν το 1441 απεβίωσε η Λευκή Α΄, ο Ιωάννης Β΄ απέκλεισε τον 20ετή γιο του και κατέλαβε τη βασιλεία.

Η κακή σχέση με τον πατέρα του χειροτέρευσε, όταν το 1447 ο πατέρας του έκανε δεύτερο γάμο με την Χουλιάνα Ενρίκεθ, νόθη απόγονο των βασιλέων της Καστίλλης. Απέκτησαν γιο τον Φερδινάνδο Β΄ και η μητριά του έβλεπε τον Κάρολο ως παρείσακτο. Όταν αυτή άρχισε να αναμειγνύεται στα εσωτερικά θέματα της Ναβάρρας, ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος και το 1452 ο Κάρολος, αν και βοηθούμενος από τον Ιωάννη Β΄ της Καστίλλης, ηττήθηκε και φυλακίστηκε. Όταν υποσχέθηκε, ότι δεν θα αναλάμβανε τον βασιλικό τίτλο, ώσπου να αποβιώσει ο πατέρας του, ελευθερώθηκε. Έλαβε τα όπλα πάλι, αλλά ανεπιτυχώς και μετά κατέφυγε στον θείο του Αλφόνσο Ε΄ της Αραγωνίας και της Σικελίας-Νάπολης.

Το 1458 απεβίωσε ο Αλφόνσος Ε΄ και τον διαδέχθηκε ο νεότερος αδελφός του (και πατέρας του Καρόλου) ως Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας. Στον Κάρολο προτάθηκε το στέμμα της Σικελίας-Νάπολης, αλλά αρνήθηκε και, έχοντας συμβιβαστεί με τον πατέρα του, επέστρεψε στην Ναβάρρα. Όταν επεδίωξε να νυμφευτεί την Ισαβέλλα Α΄ της Καστίλης κόρη του Ιωάννη Β΄, φυλακίστηκε. Οι Καταλανοί ξεσηκώθηκαν για χάρη του και η εξέγερση γενικεύθηκε. Τότε ο πατέρας του αναγκάστηκε να τον ελευθερώσει, να τον χρίσει κυβερνήτη της Καταλωνίας και διάδοχο του βασιλείου. Λίγο αργότερα απεβίωσε το 1461 στη Βαρκελώνη· η μητριά του κατηγορήθηκε ότι τον δηλητηρίασε.

Τον διαδέχθηκαν οι αδελφές του, πρώτα η Λευκή Β΄ της Ναβάρρας και έπειτα η Ελεονόρα της Ναβάρρας. Ήταν καλλιεργημένος και αγαπητός πρίγκιπας, λάτρης της μουσικής και της λογοτεχνίας. Μετέφρασε την *Ηθική* του Αριστοτέλη στα Αραγωνικά, έργο που κυκλοφόρησε το 1509 στη Σαραγόσα. Επίσης έγραψε το *Χρονικό των βασιλέων της Ναβάρρας*.

Οικογένεια
----------

Το 1439 νυμφεύτηκε την Αγνή των Λα Μαρκ, κόρη του Αδόλφου Α΄ δούκα της Κλέβης. Έπειτα από οκτώ έτη γάμου η Αγνή απεβίωσε άτεκνη.

Επρόκειτο να νυμφευτεί την Ισαβέλλα των Στιούαρτ, κόρη του Ιακώβου Α΄ της Σκωτίας, αλλά αντιτέθηκε ο Κάρολος Ζ΄ της Γαλλίας. Έπειτα του προτάθηκε η Αικατερίνη των Αβίς, κόρη του Εδουάρδου της Πορτογαλίας, αλλά ο γάμος καθυστέρησε και ο Κάρολος απεβίωσε.

Από τρεις εκτός γάμου σχέσεις είχε από ένα τέκνο:

* (νόθη) Άννα, κόμισσα του Μεντινακέλι.
* (νόθος) Φίλιππος π. 1453 - 1488, αρχιεπίσκοπος του Παλέρμο.
* (νόθος) Ιωάννης, επίσκοπος της Χουέσκα.

Πρόγονοι
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Ιωάννης Α΄ της Καστίλης |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Φερδινάνδος Α΄ της Αραγωνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Ελεονώρα της Αραγωνίας, βασίλισσα της Καστίλης |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Ιωάννης Β΄ της Αραγωνίας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Σάντσο Αλφόνσος του Αλμπουρκέρκε |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Ελεονώρα του Αλμπουρκέρκε |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Βεατρίκη της Πορτογαλίας, κόμισσα του Αλμπουρκέρκε |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. Κάρολος, πρίγκιπας της Βιάνα(Κάρολος Δ της Ναβάρρας) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Κάρολος Β΄ της Ναβάρρας |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Κάρολος Γ΄ της Ναβάρρας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Ιωάννα των Βαλουά, βασίλισσα της Ναβάρρας |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Λευκή Α΄ της Ναβάρρας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Ερρίκος Β΄ της Καστίλης |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. Ελεονώρα της Καστίλης, βασίλισσα της Ναβάρρας |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Ιωάννα Εμμανουέλα της Καστίλης |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

Πηγές
-----

* Hugh Chisholm, Encyclopaedia Brittanica, 11th ed. Cambridge University Press.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Πολυμέσα σχετικά με το θέμα  Charles of Navarre, Prince of Viana στο Wikimedia Commons


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Προκάτοχος:**Λευκή Α΄ των Εβρέ** | **Βασιλιάς της Ναβάρρας1441 – 1461** | Διάδοχος:**Λευκή Β΄ των Τραστάμαρα** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 39403883
* LCCN: n80132004
* ISNI: 0000 0000 6128 1548
* GND: 102415935
* SUDOC: 029207363
* BNF: cb12088208b (data)
* BNE: XX970767

 |

 |