Ο Α.Σ. Άρης πρωταθλητής Θεσσαλονίκης
Το **Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Θεσσαλονίκης 1922–23** διοργανώθηκε από τη ΧΑΝΘ από τις 17 Μαρτίου ως τις 29 Απριλίου 1923. Ήταν η πρώτη ποδοσφαιρική διοργάνωση που έγινε στη Θεσσαλονίκη και αποτέλεσε το πρόκριμμα για τη δημιουργία της Ε.Π.Σ. Μακεδονίας-Θράκης, η οποία από την επόμενη σεζόν 1923-24 ανέλαβε "επίσημα" τη διοργάνωση των πρωταθλημάτων. Νικητής του μοναδικού αυτού πρωταθλήματος Θεσσαλονίκης αναδείχθηκε ο **Άρης**, ο οποίος τον Αύγουστο του 1923 αντμετώπισε τον νικητή του πρωταθλήματος Κέντρου της ΕΠΣ Ελλάδος Πειραϊκό Σύνδεσμο για το Πανελλήνιο πρωτάθλημα.

Προηγούμενες προσπάθειες
------------------------

Η προαναγγελία των αγώνων.   
 "Μακεδονία", 15/3/1923.
Πριν από το 1923 δεν αναφέρεται απόπειρα διεξαγωγής ποδοσφαιρικής διοργάνωσης στη Θεσσαλονίκη και γενικότερα στη σημερινή βόρεια Ελλάδα. Υπήρχαν όμως ποδοσφαιρικοί σύλλογοι, με πρωταρχικό τον Ηρακλή από το 1908 ή "Όμιλο Φιλομούσων", όπως λεγόταν παλιότερα, επωνυμία με την οποία μετείχε στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1906 στην Αθήνα. Επίσης, υπήρχαν εβραϊκές ομάδες, όπως η Μακάμπι Θεσσαλονίκης, ομάδες των ιδιωτικών σχολείων της πόλης, όπως του Μαράσλειου Λυκείου Νούκα, το οποίο διέθετε και ποδοσφαιρικό γήπεδο και της Σχολής Κωνσταντινίδου καθώς και προσκοπικές ποδοσφαιρικές ομάδες. Οι ομάδες αυτές έδιναν μεταξύ τους ματς σε κάθε ευκαιρία:

*"Προχθές... εν τω προ του Μαρασλείου Λυκείου Στ. Νούκα γηπέδου διεξήχθησαν αγώνες ποδοσφαιρίσεως μεταξύ της ομάδος του Λυκείου και ετέρας συμμίκτου εκ μαθητών του Ελληνικού γυμνασίου και μελών του εν τη πόλει μας Γυμναστικού Συλλόγου. Μετά λυσσώδη εκατέρωθεν πάλην νικήτρια ανεδείχθη η ομάς του Λυκείου κερδίσασα εν τέρμα"*.
Και:

*"Προχθές διεξήχθησαν ποδοσφαιρικοί αγώνες εν τω Γυμναστηρίω ο "Ηρακλής" μεταξύ της 2ας Προσκοπικής ομάδος Σχολής Νούκα και της 1ης ποδοσφαιρικής ομάδος Σχολής Κωνσταντινίδου. Νικήτρια ανεδείχθη η Προσκοπική Ομάς έχουσα δύο επιτυχίας έναντι ουδεμιάς της αντιπάλου"*.
Πολλές ευκαιρίες για αγώνες ποδοσφαίρου υπήρξαν από το 1914 και μετά, που εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία τα συμμαχικά στρατεύματα της Αντάντ. Οι ομάδες της πόλης έδιναν πολλούς αγώνες είτε με στρατιωτικές ομάδες είτε με ομάδες των πολεμικών πλοίων που έπιαναν στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης:

*"Σήμερον Κυριακήν και ώραν 2 1/2 μμ ακριβώς θα λάβη χώραν αγών ποδοσφαιρίσεως μεταξύ ομάδος του εν τη πόλει μας ορμούντος Γαλλικού πολεμικού πλοίου "Μρουήξ" και ομάδος του παρ' ημίν Γυμναστικού Συλλόγου ο "Ηρακλής" εν των πέραν του πλινοθοποιείου Αλλατίνη γηπέδω"*.
Ήταν τόσες πολλές οι ευκαιρίες ώστε ο Ηρακλής είχε καθιερώσει εβδομαδιαίες ποδοσφαιρικές συναντήσεις στο γήπεδό του με αντιπάλους διάφορες στρατιωτικές ομάδες:

*"Φέρεται εις γνώσιν των Αθλητών του Γυμναστικού Συλλόγου Ηρακλής και των λοιπών εν τω γυμναστηρίω του ασκουμένων φιλάθλων ότι η επίταξις του Γυμναστηρίου ήρθη και ότι εντός των ημερών άρχονται τόσον αι από έτους διακοπείσαι προπονήσεις εις τα αθλητικά, όσον και οι **τακτικοί εβδομαδιαίοι ποδοσφαιρικοί αγώνες μετά των Στρατιωτικών Συμμαχικών Ομάδων**."*.
Από το 1914, που ιδρύθηκε ο Άρης Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε μια άμιλλα ανάμεσα σε Άρη και Ηρακλή για την πρωτοκαθεδρία στα ποδοσφαιρικά πράγματα της πόλης, οι οποίες πύκνωσαν από το 1920 και μετά:

*"Η διεξαχθείσα χθες πάλη μεταξύ της πρώτης ομάδος του Ηρακλέους και της πρώτης τοιαύτης του Άρεως ανέδειξε νικήτριαν την πρώτην ομάδα του Ηρακλέους με ένα γκολ έναντι ουδενός της αντιπάλου ομάδος."*
Τον Μάιο του 1920 την α΄ ομάδα του Άρη αποτελούσαν οι παίκτες: Χ. Αστεριάδης, Α. Κοσματόπουλος, Αίας Νακόπουλος (αρχηγός), Δ. Οπλοποιός, Μ. Αβδάρης, Ε. Τσουλίδης, Ν. Οικονομόπουλος, Ι. Μπαρίδας, Ε. Σέρβος, Χ. Αργυριάδης, Κ. Κωνσταντινίδης. Μερικοί από αυτούς αγωνίζονταν ως το 1923 που πήρε τον τίτλο στο πρωτάθλημα της ΧΑΝΘ. Την ίδια περίπου περίοδο ο Ηρακλής στο νικηφόρο με 3-1 αγώνα επί της Μακάμπι αγωνίστηκε με τους: Λιόντα (αρχηγός), Βλαχόπουλο, Σαριδάκη, Γίσχανς, Λουίζη, Βικελίδη, Μ. Βέλλο, Καστάνη, Κριεζή, Τσικρίκη, Κολτσάκη, Κίτσο. Στο ίδιο ματς από τη Μακάμπι διακρίθηκαν οι: Ζ. Ναμία, Α. Κοέν, Σ. Χασίδ, Καμχή, Γιακουέλ. Τον Αύγουστο του 1920 αναφέρεται και "Ιταλικός ποδοσφαιρικός σύλλογος Θεσσαλονίκης".

### Το Κύπελλο του Δήμου Θεσσαλονίκης 1921

Το 1921 οι αγώνες πυκνώνουν. Σχεδόν κάθε Κυριακή στο γήπεδο του Ηρακλή γίνεται ματς, ενώ εναλλακτικά χρησιμοποιείται ένα νέο γήπεδο στην πλατεία έμπροσθεν του ναού της Αγ. Σοφίας. Το μεγάλο ενδιαφέρον των φιλάθλων παρακίνησε τον Δήμαρχο της πόλης να αθλοθετήσει Κύπελλο για την καλύτερη ομάδα. Από όσα είναι γνωστά είναι η πρώτη φορά που αθλοθετείται ένα έπαθλο στα ποδοσφαιρικά πράγματα της Θεσσαλονίκης. Όμως πέρα από την αναγγελία του Δήμου που έγινε στις αρχές Μαρτίου, δεν είναι γνωστές άλλες λεπτομέρειες. Δηλαδή, αν και πώς η εξαγγελία αυτή υλοποιήθηκε και αν υπήρξε κάποιος νικητής, δηλ. "Κυπελλούχος Θεσσαλονίκης 1921". Η ανακοίνωση έχει ως εξής:

*"Πληροφορούμεθα ότι ο Δήμος της πόλεώς μας κατά τους τελευταίους ποδοσφαιρικούς αγώνας της εφετεινής περιόδου θα προσφέρη κύπελλον εις την νικήτριαν ομάδα ως έπαθλον. Αι διάφοροι ποδοσφαιρικαί ομάδες της πόλεως μας φιλοτίμως προπαρασκευάζονται δια να εμφανισθούν όσον το δυνατόν καλύτερον καταρτισμέναι κατά τους τελευταίους αγώνας και διεκδικήση εκάστη κατά την ικανότητά της το έπαθλον"*.
Αξίζει να επισημανθεί πως Δήμαρχος Θεσσαλονίκης ήταν ο μουσουλμάνος Οσμάν Σαΐτ Ιμπραήμ Χακή Βέης. Το έτος αυτό έχουν καταγραφεί τα εξής ματς, προ και μετά την αναγγελία του Δήμου:

* 2/1/1921: Άρης – Μακάμπι: ισόπαλοι *"ενώπιον πολυπληθών θεατών… ευχάριστον γεγονός το εντελώς ασύνηθες φιλικόν πνεύμα όπερ διείπε τους παίκτας των δύο ομάδων"*. Οι δυο ομάδες έπαιξαν ξανά στις 13/2.
* 21/2/1921: Ηρακλής – Άρης (Β΄ όμαδες).
* 28/2/1921: Γ΄ Άρη (έφηβοι) – Παπάφειο: 3-1.
* 14/3/1921: Ηρακλής – Άρης (Β΄ όμαδες): 1-0.
* 25/3/1921: Ηρακλής - Άρης: πανηγυρικός αγώνας *"επί τη εκατονταετηρίδι της Ελληνικής Παλιγγενεσίας"*. Ο αγώνας συνδυάστηκε με αγώνα μπέιζμπολ μεταξύ της ομάδας του αμερικανικού πλοίου "Αγ. Ιωσήφ" και μικτής ομάδας από νέους της πόλης που συγκρότησε η Χ.Α.Ν. Υπήρχε εισιτήριο και τα έσοδα δόθηκαν υπέρ της περιθάλψεως των οικογενειών των επιστράτων.
* 9/5/1921: Ηρακλής - Ομάς Ρώσων ποδοσφαιριστών (πρόκειται για Ρώσους εμιγκρέδες).
* 21/5/1921: Β΄ Ηρακλή - Ομάς Ελληνικής Στρατιωτικής Αεροπορίας: 0-1 *"επί τη ευκαιρία της Βασιλικής ονομαστικής εορτής"*. Η ομάδα της αεροπορίας ενισχύθηκε και με παίκτες της Α΄ ομάδας του Ηρακλή.
* 22/5/1921: Γ΄ Ηρακλή - Α΄ Μακαβαίων προσκόπων "Ζαποτίνσκι": 2-1 (διεκόπη). Οι της Μακάμπι *"διημφησβήτησαν το δεύτερον γκολ των Ηρακλειδών και επελθούσης φιλονικίας, ο αγών εθεωρήθη ως παραμείνας άκριτος"*.
* 6/6/1921: Γ΄ Ηρακλή - Ομάς "Ελευθέρια": στο γήπ. Ηρακλή.
* 6/6/1921: Α΄ "Βύρωνος" - Α΄ ομάς νεαρών Ιταλών συμπολιτών μας: στο Πεδίον του Άρεως.
* 27/6/1921: Β΄ Ηρακλή - Α΄ομάς Ρώσων: στο γήπ. Ηρακλή.
* 27/6/1921: Α΄ "Βύρωνος" - Α΄ "Μιαούλη": στο πεδίον της Αγίας Σοφίας.

* + **Διεξήχθη και άλλη διοργάνωση για το Κύπελλο του Δήμου;**

Από μεταγενέστερο δημοσίευμα προκύπτει πως το Κύπελλο του Δήμου αθλοθετήθηκε και σε επόμενη χρονιά. Συγκεκριμένα το Μάρτιο του 1923 ένας "φίλαθλος" διαμαρτυρήθηκε διότι ο Δήμος:

*"έπαυσε να θέτη πλέον Κύπελλον δια το πρωτάθλημα του ποδοσφαίρου"*.
Η διατύπωση υποννοεί πως εκτός από το πρωτάθλημα της ΧΑΝΘ που διεξαγόταν εκείνη τη χρονιά, υπήρξε και προηγούμενη διοργάνωση (η διοργανώσεις) με αθλοθετημένο κύπελλο από το Δήμο.

### Εκτός Θεσσαλονίκης

Εκτός Θεσσαλονίκης αναφέρονται ποδοσφαιρικές ομάδες στην Καβάλα (Χαραυγή, Κεραυνός), Δράμα (Δόξα, Ελευθερία), Ξάνθη (Ορφεύς, Κανάρης), Έδεσσα (Μ. Αλέξανδρος), Σέρρες, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη κ.α.

* Απρίλιος 1922, Καβάλα: Κεραυνός - Χαραυγή: 4-2.
* Μάιος 1922, Ξάνθη: Ορφεύς - ομάς καπνεργατών "Κανάρης": 8-3. Ο αγώνας έγινε πανηγυρικός, παρουσία των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και πλήθους κόσμου. Διατητής ο Γκουίντο Νέρη, επόπτες (αναφέρονται ως σημαιοφόροι) οι Αλ. Λαλαζήσης, Φ. Πιαλόγλου. Αναφέρονται και οι παίκτες των δύο συλλόγων.
* Απρίλιος 1923, Έδεσσα: Ο νεοϊδρυθείς "Φιλοπρόοδος Σύλλογος των Νέων ο "Μέγας Αλέξανδρος" ίδρυσε γυμναστήριο, στο οποίο "διοργανώνει ποδοσφαιρικούς αγώνας μεταξύ των ομάδων του".
* 1921-1923, Δράμα: *"Η Δόξα ένας από τους πιο καλούς συλλόγους, έχει ένα παρελθόν πραγματικά ένδοξο. Το 1921 ύστερα από ολήκληρη σειρά αγώνων κατόρθωσε να υπερισχύση της ποδοσφαιρικής ομάδος "Ελευθερία", παραρτήματος του ενταύθα ψυχαγωγικού συλλόγου. Και αργότερα είχε σειρές επιτυχίας στην Καβάλα, της οποίας τους συλλόγους τέσσαρας φοράς, εάν δεν σφάλομεν, ενίκησε. Τώρα η Δόξα προπονείται δια το μεγάλο ματς Δράμας-Ξάνθης"*.

Η διοργάνωση του 1923
---------------------

Η προκήρυξη του πρωταθλήματος, η οποία δημοσιεύτηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1923, προέβλεπε πως ο νικητής της διοργάνωσης θα μετείχε στούς πανελληνίους αγώνες. Το κείμενο έχει ως εξής:

*"Υπό της Χριστιανικής Αδελφότητος των Νέων προκηρύσσονται αγώνες ποδοσφαιρικοί μεταξύ των διαφόρων αθλητικών ομάδων της πόλεώς μας προς ανάδειξιν της πρωταθλητρίας της Θεσσαλονίκης, ήτις και θα λάβη μέρος εις τους Πανελληνίους αγώνας τους γενησομένους τον προσεχή Αύγουστο εις Αθήνας."* 
Στους αγώνες δήλωσαν συμμετοχή επτά σύλλογοι, αλλά τελικά μετείχαν μόνο οι έξι. Η διοργάνωση αγκαλιάστηκε από τους φιλάθλους, που έσπευδαν με ενθουσιασμό να τους παρακολουθήσουν κάθε σαββατοκύριακο στο γήπεδο του Ηρακλή, ενώ ο τύπος έπλεκε το εγκώμιο της ΧΑΝΘ:

*"Θα ασχοληθώμεν με τους αγώνας δια το πρωτάθλημα football, τους διοργανωθέντας υπό της Χ.Α.Ν. Η αλτρουϊστική αυτή αμερικανική οργάνωσις, η έχουσα το έμβλημα spirit, mind, body (πνεύμα, νους, σώμα) παραλλήλως προς την ώραιαν της λοιπήν κοινωνικήν δράσιν... έχει ήδη από της αφίξεως του νέου διευθυντού του αθλητικού τμήματος E. Fisher εγκαινιάσει μίαν συστηματικήν εργασίαν υπέρ του αθλητισμού της πόλεώς μας. Η Χ.Α.Ν. έχει αληθώς δόσει φέτεος αρκετήν αθλητικήν κίνησιν δια των επανειλημμένων αγώνων, τους οποίους προκηρύσσει... Κάθε Σάββατον και Κυριακήν το Γυμναστήριον μας παρουσιάζει όψιν τόπου πανηγύρεως, εις χιλιάδας ανέρχεται ο φίλαθλος κόσμος και παρακολουθεί με ενδιαφέρον και αληθινό καρδιοκτύπι πάντοτε, τους αγωνιζομένιους σφριγηλούς νέους μας."*
### Οι ομάδες

Οι επτά ομάδες που δήλωσαν συμμετοχή περιγράφονται ως εξής:

1. **Άρης**: *"... μετά την αποχώρησιν του Ηρακλέους είναι η ισχυροτέρα πασών και συγκεντρώνει τας περισσοτέρας ελπίδας υπερισχύσεως. Ενισχυμένη ως είναι δια καλλίστων ποδοσφαιριστών της πρωτευούσης παρουσιάζει αρκετά επικίνδυνον ομάδα δια την επί σειράν ετών αντίπαλόν της ομάδα του Ηρακλέους"*.
2. **Χ.Α.Ν.**: *"... αποτελείται κατά το πλείστων εκ Κωνσταντινουπολιτών. Είναι ικανώς ισχυρά διεκδικούσα το πρωτάθλημα. Από μίαν τοιαύτην ομάδα δεν θα ζητούσε κανείς επί του παρόντος περισσότερα."*
3. **Ηρακλής**: *"... την ομάδα την είδομεν μόνον εις το ένα παιχνίδι εναντίον της Χ.Α.Ν. επομένως η κρίσις μας δεν ημπορεί να είναι ακριβής από ένα τοιούτον προκριμματικόν παιχνίδι. Παρετηρήσαμεν όμως κατά τον αγώνα τούτο ένα νευρικό παίξιμο και έλλειψιν συνοχής, κυρίως εις την εμπροσθοφυλακήν, η οποία εθεωρείτο ως πρότυπον, δια την πόλιν μας τουλάχιστον. Αποτέλεσμα ίσως των προηγουμένων επεισοδίων. Πάντως έχομεν να της συστήσωμεν μεθοδικωτέραν προπόνησιν, διότι από αυτήν έχομεν την απαίτησιν να ζητώμεν περισσότερα ή από άλλην ομάδα."*
4. **Μέγας Αλέξανδρος**: *"...συγκεντρώνει τας περισσοτέρας συμπαθείας μας, διότι αποτελείται εξ ολοκλήρου από παιδιά της εργαζομένης νεολαίας μας. Και εις αυτούς ο φιλαθλητισμός έχει μεγαλυτέραν αξίαν. Την συμπάθειάν μας όμως ταύτην μετριάζει μία κακώς εννουμένη άμιλλα"*.
5. **Εφόρ Σπορτίφ**: *"...αποτελείται από νεαρούς Ισραηλίτας, οι οποίοι παίζουν ένα ήσυχον και καλόν παιχνιδάκι, παρέχοντας ελπίδας βελτιώσεως ελλείψεων τινών, αι οποίαι παρατηρούνται λόγω της ηλικίας των"*.
6. **Μαξ Νορδάου**: *"... αποτελουμένη εκ διαφόρων ισραηλιτικών ομάδων -και ένεκα τούτου η έλλειψις συνοχής-, είναι η ισχυροτέρα, η Εθνική ας πούμε ομάς των Ισραηλιτών"*.
7. **Αγγλο-Αμέρικαν**: *"... τελευταίως εδήλωσεν συμμετοχήν... δεν επαρουσιάσθη εις κανένα παιχνίδι"*.

### Αποτελέσματα-παράπονα

Διεξήχθη πρωτάθλημα ενός γύρου (5 αγωνιστικών) με το πρωτότυπο σύστημα βαθμολογίας 100 (νίκη) - 50 (ισοπαλία) 0 (ήττα). Δεν είναι γνωστά τα αποτελέσματα. Είναι γνωστό πως πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Άρης με 8β (9-6 γκολ) κατά τον Ανδρέα Μπόμη (που προφανώς προσάρμοσε τη βαθμολογία στο σύστημα 2-1-0). Επίσης, πως ο Ηρακλής αποχώρησε μετά την πρώτη αγωνιστική, ενώ ο σύλλογος Αγγλο-Αμέρικαν που δηλώθηκε μετά την αποχώρηση του Ηρακλή δεν έλαβε μέρος. Οι αγώνες διεξάγονταν κάθε σαββατοκύριακο στο γήπ. Ηρακλή. Το Σάββατο γινόταν ένας αγώνας στις 3:30μμ και την Κυριακή δύο στις 3:00 και 5:00μμ. Η πρώτη αγωνιστική διεξήχθη το σαββατοκύριακο 17-18/3/1923. Η ανακοίνωση της έναρξης έχει ως εξής:

*"Το Αθλητικόν Τμήμα της ΧΑΝ προκηρύσσει αγώνας ποδοσφαιρίσεως μεταξύ των ποδοσφαιρικών και εν γένει Αθλητικών Σωματείων Θεσσαλονίκης. εις τους αγώνας αυτούς λαμβάνουν μέρος όλα τα Αθλητικά, Ποδοσφαρικά και Γυμναστικά Σωματεία τα οποία δύνανται να παρουσιάσουν μλίαν ομάδα ποδοσφαιρίσεως. Θέτονται δε εις τους αγώνας τούτους τα ακόλουθα έπαθλα:*
*1) Κύπελλον δια τη νικήτριαν ομάδα (σύλλογον).*
*2) Έπαθλον καλής διαγωγής.*
*Το Κύπελλον λαμβάνει η ομάς (σύλλογος) η οποία θα εξέλθη νικήτρια του αγώνος και καθίσται κτήμα το συλλόγου της. Το Έπαθλον καλής διαγωγής της ομάδος απονέμειται εις τον σύλλογον εκείνον του οποίου η ομάς επέδειξε κατά την διάρκειαν των αγώνων την καλλιτέραν διαγωγήν επί του πεδίου, ευγένειαν, υπακοήν εις τον διαιτητήν κτλ. Η απόφασις της απονομής του επάθλου καλής διαγωγής παραμένει εις επιτροπήν. Το έπαθλον τούτο καθίσταται επίσης κτήμα του βραβευθεισομένου συλλόγου.*
*Οι αγώνες άρχονται το Σάββατον 17 Μαρτίου και τα παιχνίδια παίζονται δις της εβδομάδος (Σάββατον και Κυριακήν) ακολουθούντα πιστώς το προσχεδιασμένον πρόγραμμα. Εκάστη νίκη δίδει 100 βαθμούς εις την νικήτριαν και 0 εις την ηττηθείσαν ομάδα. Όταν το αποτέλεσμα ενός παιχνιδιού είναι ισόπαλον, εκάστη ομάς λαμβάνει ανά 50 βαθμούς. Η ομάς η οποία εις το τέλος των αγώνων έχει τον περισσότερον αριθμόν βαθμών είναι η νικήτρια."*
Η οργάνωση είχε πολλές ατέλειες, αναμενόμενο άλλωστε, αφού για πρώτη φορά γινόταν πρωτάθλημα. Υπήρχαν πολλές διαμαρτυρίες για τις αποφάσεις των "κριτών" (διαιτητών) καθώς και της "ελλανοδίκου επιτροπής" (διοργανώτριας αρχής), πολλά νεύρα και ανωμαλίες. Η σημαντικότερη συνέπεια ήταν πως η ομάδα του Ηρακλή αποχώρησε από το πρωτάθλημα, κάτι που αποδυνάμωσε την όλη διοργάνωση:

*"Οι διάφοροι κριταί των αγώνων είναι πρόσωπα όχι ειδικά δια μίαν τοιαύτην σπουδαίαν εντολήν. Μικροφιλοδοξίαι, μικροσυμφέροντα διαφόρων ομάδων φέρουσι πολλάκις εις αδιέξοδον. Ενώ η Ελλανόδικος Επιτροπή, αιτία πασών των ανωμαλιών τούτων, είναι ανίσχυρος να επιβληθή, ανίσχυρος να εκφέρη οιανδήποτε γνώμην. Και όλα αυτά είχον ως συνέπειαν την απχώρησιν μίας των ισχυροτέρων ομάδων, της ομάδος του Ηρακλέους, δια της συμβολής της οποίας οι αγώνες θα είχν περισσότερον κύρος κα αξίαν. Έπρεπε να έχη αποφευχθή τούτο... φρονούμεν ότι και οι του Άρεως και οι του Ηρακλέους έχουσι με το μέρος των το δίκαιον! και όταν όλοι έχουν δίκαιον..."*.
Στους αγώνες αναφέρονται και Άγγλοι διαιτητές, προφανώς από την εκεί συμμαχική στρατιωτική αποστολή. Για την αποχώρηση του Ηρακλή αναφέρεται:

*"Μη κατελθούσης της ομάδος του Ηρακλέους χθες εις τους προκηρυχθένετας υπό της Χ.Α.Ν. δια το κύπελλον αγώνας, ο Άγγλος διευθυντής (ενν. διαιτητής) έδωσε την νίκην εις την ομάδα του Άρεως"*.
Μετά την αποχώρηση του Ηρακλή, απέμειναν ως βασικοί διεκδικητές ο Άρης και η Χ.Α.Ν. Το αποφασιστικό ματς που έκρινε τον τίτλο διεξήχθη την Κυριακή 15 Απριλίου με νικητή τον Άρη. Η σχετική προαναγγελία:

"Πέντε παιχνίδια ακόμη συμπληρώνουν το πρόγραμμα των εφετεινών ποδοσφαιρικών αγώνων της πόλεώς μας, τρία εκ των οποίων θα παιχτούν το προσεχές Σάββατον 14 τρεχ. και την Κυριακήν 15 τρέχοντος. Το Σάββατον οι ομάδες Μαξ-Νορδάου και της Ενώσεως των Αμερικανών, την δε Κυριακήν δύο παιχνίδια, έν εκ των οποίων θα αποδείξη και την νικήτριαν ομάδα εις την οποίαν θα απονεμηθή το κύπελλον. Αυτός είναι ο αγών μεταξύ των ομάδων Χ.Α.Ν. και Άρεως"*.*
Το πρωτάθλημα ολοκληρώθηκε στις 29 Απριλίου με τον αγώνα Μ. Αλέξανδρος-Εφόρ Σπορτίβ, μετά τον οποίο απονεμήθηκε το κύπελλο στην πρωταθήτρια ομάδα. Στην λήξη δόθηκε πανηγυρικός χαρακτήρας. Η σχετική προαναγγελία έχει ως εξής:

*"Αύριον Κυριακήν 29 λήγοντος εις το γήπεδον του Ηρακλέους το τέρμα των προκηρυχθέντων υπό της Χ.Α.Ν. δια το Κύπελλον της ποδοσφαιρίσεως. Αγώνες θα σημειώσουν αι ομάδες Μέγας Αλέξανδρος και Εφόρ Σπορτίβ... ουδέν παρελήφθη ώστε να παρουσιάσουν πανηγυρικόν χαρακτήρα οι τελευταίοι ούτοι αγώνες. Μετά το τέλος η Οργανωτική Επιτροπή θα παρουσιάση την νικήτριαν ομάδα ήτις από της αρχής των αγώνων μέχρι τέλους εσημείωσεν τα περισσοτέρας επιτυχίας απονέμουσα εις αυτήν το προς τούτο ανάλογον κύπελλον"*.
Σχετικά με την κατάκτηση του τίτλου από τον Άρη αναφέρεται το εξής;

*"Προχθές έλαβε χώραν ο τελευταίος αγών foot ball δια το championat. Μετά το τέλος των αγώνων απενεμήθη το κύπελλον εις την νικήτριαν ομάδα του Άρεως, της οποίας τα μέλη συγχαίρομεν, διότι κατορθώνουν να συγκρατούν αρκετά καλήν ομάδα αν και στερούνται γηπέδου"*.
### Βαθμολογία

| Θέση | Ομάδα | Βαθμοί | Τέρματα |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** | **Άρης Θεσσαλονίκης** |  **8**1  | **9-6** | **πρωταθλητής** |
| 2 | Χ.Α.Ν. Θεσσαλονίκης |  |  | *δευτεραθλήτρια* |
|  | Μέγας Αλέξανδρος Θεσσαλονίκης |  |  |
|  | Εφόρτ Σπορτίφ |  |  |
|  | Μαξ Νορδάου |  |  |
| 6 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης |  |  | *αποχώρησε* |
|  | Αγγλο-Αμέρικαν ή Ένωσις Αμερικανών |  |  | *δεν μετείχε* |

1 Με το σύστημα 2-1-0. Με το σύστημα της ΧΑΝΘ (100-50-0) οι τέσσερις νίκες έδιναν 400β.

Πηγές
-----

* εφ. "Μακεδονία", φύλλα Φεβρουαρίου-Αυγούστου 1923.
* Ανδρέα Μπόμη, "Γκολ 2000. Ένας αιώνας ποδόσφαιρο", σελ. 41.

### Αναφορές

1. ↑  εφ. "Μακεδονία", 30/11/1911.
2. ↑  εφ. "Μακεδονία", 24/4/1920.
3. ↑  εφ. "Μακεδονία", 3/3/1913.
4. ↑  εφ. "Μακεδονία", 26/6/1918.
5. ↑  εφ. "Μακεδονία", 13/4/1920.
6. ↑  εφ. "Μακεδονία", 5/5/1920.
7. ↑  "Η πάλη Ηρακλέους και Μακκαβαίων, εφ. "Μακεδονία", 14/6/1920.
8. ↑  εφ. "Μακεδονία", 23/8/1920.
9. ↑  "Ο Δήμος κα ο αθλητισμός", εφ. "Μακεδονία", 4/3/1921.
10. ↑  εφ. "Μακεδονία", 31/3/1923.
11. ↑  εφ. "Μακεδονία", 17/4/1921.
12. ↑  εφ. "Μακεδονία", 17/5/1921.
13. ↑  εφ. "Μακεδονία", 5/4/1923.
14. ↑  εφ. "Μακεδονία", 18/5/1923.
15. ↑  εφ. "Μακεδονία", 14/2/1923.
16. ↑  εφ. "Μακεδονία", 16/4/1923.
17. 1 2  "Οι αγώνες δια το πρωτάθλημα του ποδοσφάιρου", εφ. "Μακεδονία", 16/4/1923.
18. ↑  Ανδρέα Μπόμη, "Γκολ 2000. Ένας αιώνας ποδόσφαιρο", σελ. 41.
19. ↑  εφ. "Μακεδονία", 15/3/1923.
20. ↑  εφ. "Μακεδονία", 19/3/1923.
21. ↑  εφ. "Μακεδονία", 13/4/1923.
22. ↑  εφ. "Μακεδονία", 28/4/1923.
23. ↑  εφ. "Μακεδονία", 3/5/1923.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας |
| --- |
|  |
| 
Κατάλογος ποδοσφαιρικών σωματείων Ε.Π.Σ. Μακεδονίας |
|  |
| Διοργάνωση της ΧΑΝΘ | 
1922-23 |
|  |
| ΕΠΣ Μακεδονίας - Θράκης | 
1923-24  · 1924-25  · 1925-26  · 1926-27  · 1927-28  · 1928-29 |
|  |
| Πριν την καθιέρωση των εθνικών κατηγοριών | 
1929-30  · 1930-31  · 1931-32  · 1932-33  · 1933-34  · 1934-35  · 1935-36  · 1936-37  · 1937-38  · 1938-39  · 1939-40  · 1940-41  · 1941-42  · 1942-43  · 1943-44  · 1944-45  · 1945-46  · 1946-47  · 1947-48  · 1948-49  · 1949-50  · 1950-51  · 1951-52  · 1952-53  · 1953-54  · 1954-55  · 1955-56  · 1956-57  · 1957-58  · 1958-59 |
|  |
| Μετά την καθιέρωση των εθνικών κατηγοριών | 
1959-60  · 1960-61  · 1961-62  · 1962-63  · 1963-64  · 1964-65  · 1965-66  · 1966-67  · 1967-68  · 1968-69  · 1969-70  · 1970-71  · 1971-72  · 1972-73  · 1973-74  · 1974-75  · 1975-76  · 1976-77  · 1977-78  · 1978-79  · 1979-80  · 1980-81  · 1981-82  · 1982-83  · 1983-84  · 1984-85  · 1985-86  · 1986-87  · 1987-88  · 1988-89  · 1989-90  · 1990-91  · 1991-92  · 1992-93  · 1993-94  · 1994-95  · 1995-96  · 1996-97  · 1997-98  · 1998-99  · 1999-00  · 2000-01  · 2001-02  · 2002-03  · 2003-04  · 2004-05  · 2005-06  · 2006-07  · 2007-08  · 2008-09  · 2009-10  · 2010-11  · 2011-12  · 2012-13  · 2013-14 · 2014-15 · 2015-16 · 2016–17 · 2017–18  · 2018–19  · 2019–20 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ελληνικό ποδόσφαιρο 1922-23 |
| --- |
|  |
| 
 ⇦ 1921-22  1923-24 ⇨  |
|  |
| Εθνικά Πρωταθλήματα | 
* Πανελλήνιο πρωτάθλημα
 |
|  |
| Περιφεριακά Πρωταθλήματα | 
* Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Ε.Π.Σ. Ελλάδος
* Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Θεσσαλονίκης
 |
|  |
| Σχετικά με τις εθνικές ομάδες | 
 |

 |