Η **Χωρυγόσκαλα[5] (Χορηγόσκαλα=*παρετυμολογία* )** είναι ορεινή βραχώδης και δύσβατη τοποθεσία στον Ταΰγετο, στην περιοχή του τέως Δήμου Αλαγωνίας (σήμερα Δήμος Καλαμάτας) του Νομού Μεσσηνίας κοντά στο χωριό Νέδουσα, όπου στα τέλη Μαΐου του 1826 είκοσι Ελληνίδες αυτοκτόνησαν πέφτοντας στον γκρεμό προκειμένου να γλυτώσουν από τους στρατιώτες του Ιμπραήμ που τις καταδίωκαν. Το επεισόδιο αυτό της Επανάστασης του 1821 αναφέρεται ως ανάλογο με εκείνα του Ζαλόγγου στην Ήπειρο και της Αράπιτσας στη Νάουσα της Μακεδονίας.

Ιστορικό
--------

Στις 21 Μαΐου 1826, σύμφωνα με αναφορά του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη προς την επαναστατική Κυβέρνηση η οποία συντάχθηκε στις 27 Μαΐου, ο στρατός του Ιμπραήμ καταδίωξε τους πρόσφυγες των χωριών της περιοχής της Καρύταινας, φτάνοντας έως τη Μεγάλη Αναστάσοβα (σημερινή Νέδουσα). Αφού αιχμαλώτισαν έναν μικρό αριθμό καταδιωκόμενων κατευθύνθηκαν προς τις οχυρές θέσεις της Μεσσηνίας υπό τη συνεχή παρενόχληση Ελλήνων ενόπλων οι οποίοι εφάρμοζαν τακτική ανταρτοπόλεμου.

Εκείνο το διάστημα, ομάδα γυναικών παγιδεύτηκε από τους Αιγύπτιους στην περιοχή της Χορηγόσκαλας. Ορισμένες από αυτές κατάφεραν να διαφύγουν, ωστόσο 20 γυναίκες (ανύπαντρες καθώς και παντρεμένες που είχαν μαζί και τα παιδιά τους) προτίμησαν να πέσουν στον γκρεμό ώστε να αποφύγουν ενδεχόμενη αιχμαλωσία και ατίμωση.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  Βακαλόπουλος 1986, σελ. 560.
2. 1 2  «Τον Μάϊο τα αποκαλυπτήρια του μνημείου στη Χορηγόσκαλα». *ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online*. 29 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2021.
3. 1 2  Βακαλόπουλος 1986, σελ. 559.
4. ↑  Βακαλόπουλος 1975, σελ. 419.
Ηλία Αθ. Λαζάρου Σμηνάρχου (ΤΥΕ) ε.α. Ιστορικού Μελετητή - Ισόβιου Τακτικού Μέλους Αεροπορικής Ακαδημίας Ελλάδος. ¨https://www.aake.info/newspapers/ τεύχος 112 ) 2023. "Όπισθεν του Μυστρά. Τόμος Α΄ εκδ. Δ΄. https://www.kalamatatimes.gr/opisthen-toy-mystra-tritomi-diatrivi-sminarchoy-e-a-ilia-ath-lazaroy/ ISBN: 978-618-83741-0-2 , ISBN SET: 978-618-83741-1-9 "α). "Χωρυγόσκαλα Δήμου Καλαμάτας ". https://www.kalamatatimes.gr/chorygoskala-dimoy-kalamatas/ β)."Οι Τουρκοαιγύπτιοι στη Μεγάλη Αναστάσοβα (21-6-1826). Ιστορική Αναδρομή". https://www.kalamatatimes.gr/istoriki-anadromi-oi-toyrkoaigyptioi-sti-megali-anastasova-21-6-1826/

Πηγές
-----

* Βακαλόπουλος, Απόστολος (1986). *Η Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση (1821-1829). Ο αφρικανός Σιμούν ή H επιδρομή του Ιμπραΐμ στην Ελλάδα (1825-1828)*. (σειρά: *Ιστορία του Νέου Ελληνισμού*, τόμ. Ζ΄). Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σταμούλη. σελίδες 559–560. ISBN 9608353327.
* Βακαλόπουλος, Απόστολος (1975), «Η Επανάσταση κατά το 1826», *Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ΄: Η Ελληνική Επανάσταση (1821 - 1832)*, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, ISBN 978-960-213-108-4
* Ηλία Αθ. Λαζάρου Σμηνάρχου (ΤΥΕ) ε.α. Ιστορικού Μελετητή - Ισόβιου Τακτικού Μέλους Αεροπορικής Ακαδημίας Ελλάδος. ¨https://www.aake.info/newspapers/ τεύχος 112 ) 2023. "Όπισθεν του Μυστρά. Τόμος Α΄ εκδ. Δ΄. https://www.kalamatatimes.gr/opisthen-toy-mystra-tritomi-diatrivi-sminarchoy-e-a-ilia-ath-lazaroy/ ISBN: 978-618-83741-0-2 , ISBN SET: 978-618-83741-1-9 "α). "Χωρυγόσκαλα Δήμου Καλαμάτας ". https://www.kalamatatimes.gr/chorygoskala-dimoy-kalamatas/ β)."Οι Τουρκοαιγύπτιοι στη Μεγάλη Αναστάσοβα (21-6-1826). Ιστορική Αναδρομή". https://www.kalamatatimes.gr/istoriki-anadromi-oi-toyrkoaigyptioi-sti-megali-anastasova-21-6-1826/

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
-------------------------

* *Ιστορία των Ελλήνων*, τ. 11, εκδ. Δομή, Αθήνα χ.χ.
* Μασουρίδης Αντώνιος, *Ἀλαγονιακά*, εκτύπωση Αλεξ. Βιτσικουνάκη ἐν Ἀθήναις, 1936. (Σύνολο σελίδων 482).
* Οικονόμου Μ. *Ἱστορικὰ τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας*, ἐν Ἀθήναις 1874.
* Παπαρρηγόπουλος Κων. *Ιστορία του Ελληνικού Έθνους*, τ. 20, εκδ. National Geographic, Αθήνα 2009-2010.
* Σακελλαρίου Μιχ. *Η απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο*, εκδ. Π.Ε.Κ. Ηράκλειο 2012.
* Ψιμούλη Βάσω, *Σούλι και Σουλιώτες*, εκδ. ΕΣΤΙΑ, Αθήνα 2006.
* Μάριος Παν. Αθανασόπουλος, Νέος Ερμής ο Λόγιος τ.9.
* Σόλων Γρηγοριάδης, *Παπαφλέσσας*, τ. Α΄, εκδ. Τουλούπας, Αθήνα 1982.