Ο **Τόνι Ντάνζα** (γεννημένος **Άνθονι Σαλβατόρε Ιαντάνζα**, 21 Απριλίου 1951)  είναι Αμερικανός ηθοποιός που πρωταγωνιστούσε στις τηλεοπτικές σειρές *Taxi* και *Who's the boss?*, για το οποίο ήταν υποψήφιος για ένα βραβείο Έμμυ και τέσσερα Βραβεία Χρυσής Σφαίρας. Το 1998, ο Ντάνζα κέρδισε βραβείο People's Choice για αγαπημένο άνδρα ερμηνευτή σε νέα τηλεοπτική σειρά για τη δουλειά του στην κωμική σειρά *The Tony Danza Show* του 1997. Έχει επίσης εμφανιστεί σε ταινίες όπως *Δον Ζουάν*, *Άγγελοι στο γήπεδο*, *The Hollywood Knights*, *Going Ape!* και *Crash*.

Τα πρώτα χρόνια
---------------

Ο Ντάνζα γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1951 στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης  από τους Άννα Μαίρη (το γένος Καμίζα, 1925–1993) και Μάθιου (Μάτι) Άνθονι Ιαντάνζα (1920–1983).   Η μητέρα του ήταν λογίστρια και ο πατέρας του εργαζόταν ως συλλέκτης απορριμμάτων στο Μπρούκλιν.   Οι παππούδες του Ντάνζα από την πλευρά του πατέρα ήταν από την Πιετρελτσίνα, στο Μπενεβέντο της Καμπανίας, στην Ιταλία, και η μητέρα του ήταν μετανάστρια από την πόλη Καμπομπέλο ντι Ματζάρα της σικελικής επαρχίας Τράπανι.    Έχει έναν μικρότερο αδερφό, τον Μάτι Τζούνιορ (γεννημένο το 1954), που είναι ιδιοκτήτης εστιατορίου στο Λος Άντζελες.  Έζησε στην Ανατολική Νέα Υόρκη, στο Μπρούκλιν  μέχρι τα 14 του και η οικογένειά του μετακόμισε στο Μάλβερν της Νέας Υόρκης, στο Λονγκ Άιλαντ. Ο Ντάνζα φοίτησε στο γυμνάσιο του Μαλβέρν, αποφοιτώντας το 1969.  Στο πρώτο επεισόδιο της εκπομπής του *Teach: Tony Danza*, ο Ντάνζα περιγράφει τον εαυτό του ως "κακό μαθητή" στο γυμνάσιο. Πήρε πτυχίο στην ιστορία το 1972 από το Πανεπιστήμιο του Dubuque,  το οποίο παρακολούθησε με υποτροφία στην πάλη. Το 1975, για αστείο, οι φίλοι του Ντάνζα τον έγραψαν να αγωνιστεί στα Golden Gloves της Νέας Υόρκης. Αφού νίκησε τους πρώτους έξι αντιπάλους του στον πρώτο γύρο, ο Ντάνζα βγήκε νοκ άουτ στους τελικούς. 

Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους του κολεγίου, έκανε τατουάζ με τον ήρωα του κόμικ Keep on Truckin του Ρόμπερτ Κραμπ στο δεξί του μπράτσο. Σε συνέντευξη του το 1985 στο περιοδικό *Us Weekly*, ο Ντάνζα ανέφερε: «Έπαιζα μπιλιάρδο με κάποιον που είχε πολλά τατουάζ και ήθελα να γίνουμε φίλοι».  Ο Ντάνζα έχει επίσης ένα τατουάζ με γάντια πυγμαχίας στον δεξιό του ώμο καθώς και ένα που λέει Tracy, το όνομα της (πρώην) συζύγου του, στο στήθος του.  Στο κολέγιο, ο Ντάνζα γνώρισε και παντρεύτηκε την πρώτη του γυναίκα.

Καριέρα
-------

### Πυγμάχος

Ο Ντάντζα ήταν επαγγελματίας πυγμάχος με ρεκόρ 9 νίκες και 3 ήττες (9 νοκ άουτ, 7 στον πρώτο γύρο), με όλους εκτός από έναν από τους αγώνες του να καταλήγουν σε νοκ άουτ, συμπεριλαμβανομένων τριών τεχνικών νοκ άουτ. 

### Υποκριτική και σόου μπίζνες

 Ο Ντάνζα το 2012
Λίγο μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο του Dubuque, ο Ντάνζα ανακαλύφθηκε από έναν παραγωγό σε ένα γυμναστήριο πυγμαχίας στη Νέα Υόρκη.  Στη συνέχεια κέρδισε μια θέση στην τηλεοπτική σειρά *Taxi*, υποδυόμενος τον ταξιτζή και τον πυγμάχο μερικής απασχόλησης Τόνι Μπάντα και αργότερα πρωταγωνίστησε στο *Who's the boss?*, στο οποίο έπαιζε τον Τόνι Μιτσέλι, πρώην μπεϊζμπολίστα, οικονόμο και ανύπαντρο πατέρα. Για τη συνεισφορά του στην τηλεοπτική βιομηχανία, το 1988, ο Ντάνζατιμήθηκε με ένα αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας στο Χόλυγουντ στον αριθμό 7000 του Hollywood Boulevard. Ο Ντάνζα παίζει επίσης το ρόλο του μπεϊζμπολίστα Μελ Κλαρκ στο *Άγγελοι στο γήπεδο* (1994).

Ο Ντάνζα πρωταγωνίστησε επίσης στις βραχύβιες κωμικές σειρές *Hudson Street* (1995) και *The Tony Danza Show* (1997). Έπαιξε έναν ρόλο στο τηλεοπτικό δράμα *Family Law* από το 2000 έως το 2002.

Ήταν υποψήφιος για βραβείο Έμμυ  για έναν πρωταγωνιστικό ρόλο ως γκεστ το 1998 στην τηλεοπτική σειρά *The Practice*. Το κινηματογραφικό του ντεμπούτο το έκανε στην κωμωδία *The Hollywood Knights* (1980), την οποία ακολούθησε το *Going Ape!* (1981). Έλαβε την αποδοχή των κριτικών για την ερμηνεία του στην αναβίωση του θεατρικού έργου του Ευγένιου Ο' Νιλ *Ο παγοπώλης έρχεται* στο Μπρόντγουεϊ το 1999. Το 2002, ο Ντάνζα κυκλοφόρησε το πρώτο του άλμπουμ με τίτλο *The House I Live In*. 

Ο Ντάνζα παρουσίασε το δικό του τηλεοπτικό τοκ σόου με τίτλο *The Tony Danza Show*, το οποίο προβαλλόταν καθημερινά το πρωί στη γενέτειρά του, τη Νέα Υόρκη, και μεταδιδόταν σε όλες τις ΗΠΑ. Στις 9 Μαΐου 2005, κατά τη διάρκεια ενός αγώνα καρτ, το όχημά του ανατράπηκε.  Ο Ντάνζα επέστρεψε στους αγώνες καρτ στις 20 Οκτωβρίου 2005, αλλά τα φρένα του δυσλειτουργούσαν και γλίστρησε σε έναν τοίχο, χωρίς να τραυματιστεί. Το ημερήσιο τοκ σόου του τελείωσε τον Μάιο του 2006. Το τελευταίο ζωντανό επεισόδιο προβλήθηκε στις 26 Μαΐου 2006. 

Πρωταγωνίστησε στο Μπρόντγουεϊ ως Μαξ Μπιάλιστοκ στο έργο *The Producers*, από τις 19 Δεκεμβρίου 2006 έως τις 11 Μαρτίου 2007,  και επανέλαβε τον ρόλο του στο Paris Las Vegas από τις 13 Αυγούστου 2007,  έως τις 9 Φεβρουαρίου 2008. 

Ο Ντάνζα παρουσίασε τον 4ο κύκλο του *The Contender* το 2008. 

Μια μεταφορά στο Μπρόντγουεϊ της ταινίας του 1992 *Διακοπές στο Λας Βέγκας* έκανε πρεμιέρα στο Paper Mill Playhouse του Νιου Τζέρσεϊ στις 26 Σεπτεμβρίου 2013, με συμπρωταγωνιστή τον Ντάνζα και τον υποψήφιο για βραβείο Τόνυ Ρομπ Μακλούρ. 

Ο Ντάνζα πρωταγωνίστησε ως Τόνι Καρούζο ο Πρεσβύτερος στη σειρά του Netflix του 2018, *Ο καλός μπάτσος* ως πρώην αστυνομικός του τμήματος της Νέας Υόρκης που δεν ακολούθησε ποτέ τους κανόνες. Η εκπομπή τελείωσε μετά από μία σεζόν.   

### Διδασκαλία

Κατά τη σχολική χρονιά 2009–2010, ο Ντάνζα γύρισε το ριάλιτι A&E *Teach: Tony Danza*, στο οποίο δίδαξε από κοινού ένα μάθημα αγγλικών στο Λύκειο Northeast στη Φιλαδέλφεια. Η σειρά έκανε πρεμιέρα την 1η Οκτωβρίου 2010. Το βιβλίο *I'd Like to Apologize to Every Teacher I Ever Had: My Year as a Rookie Teacher at Northeast High* (ISBN 9780307887863), που κυκλοφόρησε το 2012, βασίστηκε στη διδασκαλία του.

Προσωπική ζωή
-------------

Ο πρώτος γάμος του Ντάνζα ήταν με τη Ρόντα Γιόμαν. Παντρεύτηκαν το 1970 και χώρισαν το 1974. Ο γιος τους Μαρκ εμφανίστηκε με τον Τόνι σε δύο επεισόδια του *Taxi* ως Μπράιαν Σιμς. 

Το 1986, η Ντάνζα παντρεύτηκε την Τρέισι Ρόμπινσον. Το ζευγάρι χώρισε το 2006 και υπέβαλε αίτηση διαζυγίου στις 10 Μαρτίου 2011. το διαζύγιο οριστικοποιήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2013.   Έχουν δύο κόρες. 

Το 2008, ο Ντάνζα και ο γιος του Μαρκ έγραψαν μαζί ένα βιβλίο μαγειρικής με τίτλο *Don't Fill Up on the Antipasto: Tony Danza's Father-Son Cookbook*. 

Κάποια στιγμή, ο Ντάνζα ήταν συνέταιρος στο Alleva Dairy, το οποίο προωθήθηκε ως το παλαιότερο τυροκομείο της Αμερικής, στη Μικρή Ιταλία του Μανχάταν.

Φιλμογραφία
-----------

| Έτος | Πρωτότυπος τίτλος | Ελληνική μετάφραση | Ρόλος |
| --- | --- | --- | --- |
| 1980 | *The Hollywood Knights* |  | Ντιούκ |
| 1981 | *Going Ape!* |  | Φόστερ |
| 1984 | *Cannonball Run II* |  | Τέρι |
| 1988 | *Mr. Thompson and His Bananas* |  | Τόνι Τόμσον |
| *Wall of Tyranny (a.k.a. Freedom Fighter)* |  | Βίκτορ Ρος |
| 1989 | *She's Out of Control* | *Το κορίτσι του μπαμπά* | Νταγκ Σίμσον |
| *I'm from Hollywood* |  | Τόνι Ντάνζα |
| 1994 | *Angels in the Outfield* | *Άγγελοι στο γήπεδο* | Μελ Κλαρκ |
| 1996 | *Illtown* |  | Ντ' Αβαλόν |
| *Dear God* | *Δημοφιλής κατά τύχη* | Τόνι Ντάνζα |
| 1997 | *Glam* | *Στην πόλη της διαφθοράς* | Σιντ Ντάλγκρεν |
| *The Girl Gets Moe* | *Η αγάπη σκοτώνει* | Μο |
| *A Brooklyn State of Mind* |  | Λούι Κρίσι |
| *Meet Wally Sparks* | *Πες το στον Γουόλι* | Νεοϋορκέζος ταξιτζής |
| 2004 | *The Whisper* |  | Σάιμον |
| *Crash* | *Crash* | Φρεντ |
| 2006 | *Σύννεφο 9* | *Το μπικίνι με το 9* | Τόνι Ντάνζα |
| 2009 | *The Nail: The Story of Joey Nardone* |  | Τσίκι |
| 2010 | *Firedog* |  | Ρόκι |
| 2013 | *Don Jon* | *Δον Ζουάν* | Τζον Μαρτέλο ο πρεσβύτερος |
| *Aftermath* |  | βασιλιάς |
| 2021 | *Rumble* |  | Σίγκι (φωνή) |
| 2022 | *Darby and the Dead* |  | Γκάρι |

Παραπομπές
----------

1. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w6jf781p. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
2. ↑  (Αγγλικά) *Internet Broadway Database*. 37296. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  (Αγγλικά, Ρωσικά) *BoxRec*. 28927. Ανακτήθηκε στις 22  Απριλίου 2022.
4. ↑  Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2019.
5. ↑  Ανακτήθηκε στις 23  Μαΐου 2019.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2021.
7. 1 2 3  «Tony Danza Biography (1951–)». FilmReference.com.
8. 1 2  «Ann Iadanza». *Variety*. 23 Ιουνίου 1993. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2012.
9. 1 2  Stated on *Finding Your Roots*, February 8, 2022
10. ↑  Wharton, Rachel (June 13, 2008). «Tony Danza's the boss in the kitchen with new cookbook». *Daily News* (New York).. Ανακτήθηκε στις May 26, 2012.
11. ↑  walkoffame.com
12. ↑  Tony Danza's TCM bio
13. ↑  Frishberg, Hannah (November 14, 2016). «Tony Danza Talks His New Play, Growing Up in Brooklyn, And Fresh Mozzarella». Bklynr.. Ανακτήθηκε στις February 20, 2019.
14. ↑  Verne Gay (September 29, 2010). «Tony Danza is not too cool for school». *Newsday*.. Ανακτήθηκε στις May 26, 2012.
15. ↑  «University of Dubuque website». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
16. ↑  Tony Danza profile, boxing-scoop.com. Retrieved May 20, 2014.
17. ↑  "Danza, Father and (Finally) Grown-up" by Steve Pond. *Us Weekly*, August 26, 1985
18. ↑  «Tony Danza President Puncher». *Maxim*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2011.
19. ↑  Rafael, Dan (October 1, 2008). «'The Contender' to feature two ex-title challengers; TV star Danza to host». *ESPN*.. Ανακτήθηκε στις December 17, 2008.
20. ↑  «Meet Tony». dailydanza.com.
21. ↑  «Tony Danza: Awards and Nominations». *Emmys.com*. Academy of Television Arts & Sciences. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2017.
22. ↑  «The House I Live in by Tony Danza». *epinions.com*. 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2017.
23. ↑  «Wallace swaps go-cart paint with Danza». Associated Press. MSNBC. May 10, 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις January 12, 2012.. Ανακτήθηκε στις June 17, 2011.
24. ↑  Gans, Andrew (December 19, 2006). «He's the Boss: Tony Danza Joins Broadway's Producers Dec. 19». *Playbill*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις October 21, 2012.. Ανακτήθηκε στις June 17, 2011.
25. ↑  Jones, Kenneth (19 Ιουνίου 2007). «Tony Danza to 'Flaunt It' in Las Vegas Producers This Summer». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2017.
26. ↑  Jones, Kenneth (9 Φεβρουαρίου 2008). «Vegas Production of The Producers Ends Feb. 9». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2017.
27. ↑  Bracchitta, John (30 Σεπτεμβρίου 2008). «Danza hosts *The Contender*». *RealityTVWorld.com*. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2010.
28. ↑  Grant, Diamond (26 Σεπτεμβρίου 2013). «Tony Danza Leads *Honeymoon in Vegas* in Pre-Broadway Run in New Jersey». *BroadwayTour.net*. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2010.
29. ↑  Otterson, Joe, "Tony Danza to Star in Netflix Series ‘The Good Cop’," *Variety*, June 19, 2017
30. ↑  Zuckerman, Esther, "Tony Danza to play a bad cop in Netflix’s The Good Cop," A.V. Club, June 19, 2017
31. ↑  «Watch The Good Cop | Netflix Official Site». *www.netflix.com*. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
32. 1 2  D'Zurilla, Christie (February 8, 2013). «Tony Danza's divorce finalized – finally!». *Los Angeles Times*.. Ανακτήθηκε στις February 6, 2017.
33. ↑  «Tony Danze Divorced: Officially The Boss ... of Himself». *TMZ.com*. 7 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2017.
34. ↑  «Tony Danza Files for Divorce After 24 Years of Marriage». *TV Guide*. 10 Μαρτίου 2011. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2011.
35. ↑  «Tony and Mark Danza's Favorite Family Recipes». ABC News. May 20, 2008.. Ανακτήθηκε στις June 17, 2011.
36. ↑  «Tony Danza is partners at Alleva Dairy in Little Italy, says election race is 'bizarre' and 'very unsettling'». *New York Daily News*.
37. ↑  «ΑΓΓΕΛΟΙ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ». 11 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
38. ↑  «Στην Πολη Της Διαφθορας - Glam». *www.pgcosmos.gr*. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
39. ↑  «ΠΕΣ ΤΟ ΣΤΟΝ ΓΟΥΟΛΙ πληροφορίες για την ταινία». *Athinorama.gr*. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
40. ↑  «Δον Ζουάν - FLIX». *flix.gr*. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.
41. ↑  Papamichos, Jim. «Rumble (Monstermania) (2021)». *m.myfilm.gr*. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Τόνι Ντάνζα** |

* Τόνι Ντάνζα στην IMDb (Αγγλικά)
* Τόνι Ντάνζα στο Internet Broadway Database (Αγγλικά)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 87600564
* LCCN: no98117892
* ISNI: 0000 0001 1477 0098
* GND: 1022870769
* SUDOC: 131453386
* BNF: cb13964086w (data)
* MusicBrainz: 950eca7f-10f5-4d30-b4a6-9cac9e27677b
* NKC: xx0150256
* BNE: XX1799792

 |

 |