Ο **Γκούσταβ Άλμπιν Γουάιτχεντ** (αγγλικά: Gustave Whitehead‎, γεννημένος ως **Γκουστάβ Βάισκοπφ** γερμανικά: Gustav Weißkopf‎, 1 Ιανουαρίου 1874, Λοϊτερσχάουζεν, Βαυαρία – 10 Οκτωβρίου 1927, Μπρίτζπορτ, Κονέκτικατ), ήταν Αμερικανός πρωτοπόρος της αεροπορίας με καταγωγή από τη Γερμανία.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Ο Γκουστάβ Βάισκοπφ μετανάστευσε στις ΗΠΑ το 1893 και άλλαξε το όνομά του σε Γκούσταβ Γουάιτχεντ. Μεταξύ 1897 και 1915 σχεδίασε ανεμόπτερα, ιπτάμενες μηχανές και κινητήρες. Επειτα από την περίοδο αυτή αποσύρθηκε από τη δημόσια σφαίρα.

Μέχρι τη δεκαετία του 1980, λάτρεις της αεροπορίας ανακατασκεύαζαν ένα από τα πετυχημένα αεροσκάφη του, το "Whitehead No. 21" με βάση φωτογραφίες που διέθεταν, και κατάφεραν να πετάξουν με αυτά, χρησιμοποιώντας σύγχρονους κινητήρες και έλικες). 

Δεν έχει υπάρξει φωτογραφία που να αποδεικνύει την επιτυχή πτήση με αεροσκάφος του Γουάιτχεντ. Το 2013, ο ιστορικός Τζον Μπράουν ισχυρίζεται πως βρήκε μία που έδειχνε ιπτάμενη μηχανή του Γουάιτχεντ να πραγματοποιεί πτήση με τη χρήση κινητήρα. Λίγο αργότερα, ο ιστορικός Κάρολ Γκρέι αποδεικνύει πως η φωτογραφία απεικονίζει ένα ανεμόπτερο με όνομα *California* του Τζον Τζόζεφ Μοντγκόμερι το 1905, καταρρίπτοντας την υπόθεση του Μπράουν..

Ορισμένοι συγγραφείς υποστηρίζουν πως ο Γουάιτχεντ κατάφερε να πετάξει με τη χρήση κινητήρα στις 14 Αυγούστου 1901. Η υπόθεση αυτή βασίζεται σε άρθρα εφημερίδων από το 1901 και σε μαρτυρίες που συνέλεξε η δημοσιογράφος Στέλλα Ράντολφ το 1937. Τα αποκόμματα των εφημερίδων αποτελούν αναδημοσιεύσεις του άρθρου της εφημερίδας *Bridgeport Herald* της 18ης Αυγούστου 1901, και οι μαρτυρίες που συνέλεξε η Ράντολφ είναι τουλάχιστον 35 χρόνια μετά τα γεγονότα. Αυτά τα στοιχεία κάνουν την υπόθεση δύσκολα επιβεβαιώσιμη.

Εάν η πτήση της 14ης Αυγούστου 1901 επιβεβαιωνόταν, θα έκανε τον Γουάιτχεντ τον πρώτο άνθρωπο που πραγματοποίησε πλήρως επιτυχημένη ελεγχόμενη και μηχανοκίνητη πτήση. Έτσι, θα έπαιρνε τη θέση της πτήσης των αδελφών Ράιτ στις 17 Δεκεμβρίου 1903, την οποία οι περισσότεροι ιστορικοί της αεροναυτικής θεωρούν και αναγνωρίζουν ως την πρώτη αυτού του είδους. 

Το 1978, ένα φυλλάδιο που εκδόθηκε στη Γερμανία υποστηρίζει πως ο Βάισκοπφ/Γουάιτχεντ αποτέλεσε θύμα κόλπου του Όρβιλ Ράιτ και του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν ώστε ο κόσμος να μην μπορεί να ερευνήσει και αναγνωρίσει τη συμβολή του στην ιστορία της αεροπορίας και την ανωτερότητα των πτήσεων του σε σχέση με αυτών του Ράιτ. Ένας από τους συγγραφείς, ο Ουίλιαμ Ο'Ντάιερ, παρουσιάζεζι μία σύμβαση μεταξύ των Ράιτ και του Ινστιτούτου το 1948 που είχε σκοπό να μειώσει την αναγνώριση του Γουάιτχεντ. Το Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν απάντησε πως η εγκυρότητα των πτήσεων του Γουάιτχεντ δεν αποδεικνύεται επαρκώς, αλλά σε περίπτωση αναγνώρισης της το Ινστιτούτο θα αναγνωρίσει τον Γουάιτχεντ.

Η πτήση της 14ης Αυγούστου 1901
-------------------------------

Εικονογράφηση της υποτιθέμενης πρώτης πτήσης τον Αύγουστο το 1901, στη σελίδα 5 της εφημερίδας *Bridgeport Herald* της 18ης Αυγούστου 1901.
Οι πρώτες αναφορές για την πτήση προέρχονται από άρθρα στον τύπο με τη μορφή ρεπορτάζ, τα οποία δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα *Bridgeport Herald* στις 18 Αυγούστου 1901. Εκεί αναφέρεται μία πτήση με τη χρήση κινητήρα που πραγματοποιήθηκε στο Κονέκτικατ στις 14 Αυγούστου 1901. Το ανώνυμο άρθρο συνοδεύεται από εικονογράφηση που αναπαριστά το αεροσκάφος εν πτήσει. Το άρθρο της εφημερίδας αναδημοσιεύεται εντός Αυγούστου από τις *New York Herald*, *Boston Transcript* και *Washington Times*, και έπειτα και από άλλες εφημερίδες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τρεις δεκαετίες αργότερα, η Αμερικανίδα δημοσιογράφος Στέλλα Ράντολφ, μελετά αρκετά άρθρα. Αναζητά μάρτυρες που να επιβεβαιώσουν τις πτήσεις του Γουάιτχεντ το 1901, και συλλέγει 11 μαρτυρίες τις οποίες παρουσιάζει στο βιβλίο της *Lost Flights of Gustave Whitehead* το 1937.

Το 1945, ο Τζόζεφ Νέιθαν Κέιν, παρουσιαστής του ραδιοφωνικού προγράμματος "Famous Firsts", παίρνει συνέντευξη από τον Τσαρλς Γουάιτχεντ ως γιο του πρώτου ανθρώπου που πέταξε με αεροπλάνο. Η υπόθεση πως ο Γκούσταβ Γουάιτχεντ ήταν ο πρώτος άνθρωπος που πέταξε με αεροπλάνο, μεταδίδεται έπειτα και μέσα από άρθρα των περιοδικών *Liberty* και *Reader's Digest*, τα οποία έχουν μεγάλο αναγνωστικό κοινό. Λόγω του μεγέθους που απέκτησε η εν λόγω φήμη, ο Όρβιλ Ράιτ συνέγραψε ένα κείμενο, μέσα από το οποίο προσπαθεί να αποδείξει πως οι υποτιθέμενες επιδιώξεις του Γουάιτχεντ είναι απίθανες. Το άρθρο με τίτλο "The Mythical Whitehead Flight" («Η μυθική πτήση του Γουάιτχεντ»), δημοσιεύεται τον Αύγουστο του 1945 στη μηνιαία έκδοση *US Air Services*..

Φωτογραφίες
-----------

* Ο Γουάιτχεντ στο ανεμόπτερό του (1903 ή 1904)Ο Γουάιτχεντ στο ανεμόπτερό του (1903 ή 1904)
* Το Albatros (περ. 1905)Το *Albatros* (περ. 1905)

Βιβλιογραφία
------------

* *Lost flights of Gustave Whitehead*, Stella Randolph, Places, inc. 1937
* *Gustave Whitehead and the First-Flight Controversy* Αρχειοθετήθηκε 2016-09-21 στο Wayback Machine. Aviation History, Delear, Frank (March 1996),
* *Gustave Whitehead: First in Flight*, Brinchman, Susan O’Dwyer (2015).

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «Gustave Whitehead». (Αγγλικά) *SNAC*. w63f5cfh.
2. 1 2  (Αγγλικά) *Find A Grave*. 11207586. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. 1 2  (Γερμανικά) *Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους*. weisskopf-gustav-albin.
4. ↑  «Wright Brothers Flight Legacy Hits New Turbulence». 3  Μαΐου 2013.
5. ↑  Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
6. ↑  «GUSTAVE WHITEHEAD». *www.aerofiles.com*. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2018.
7. ↑  «Gustave Whitehead, Gustav Weißkopf». *www.gustave-whitehead.com*. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2018.
8. ↑  Gray, Carroll F. «GUSTAVE WHITEHEAD - What Did He Do ?». *www.flyingmachines.org*. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2018.
9. 1 2  William O'Dwyer & Stella Randolph, *History by Contract*, Fritz Majer & Sohn, 1978 (ISBN 3-922175-00-7)
10. ↑  Susan O’Dwyer Brinchman, *Gustave Whitehead: First in Flight*, Apex Educational Media, 2015 (ISBN 978-0692439302)
11. 1 2  Stella Randolph, *Lost Flights of Gustave Whitehead*, Places, Inc. 1937
12. 1 2  «Chronicling America». *chroniclingamerica.loc.gov*. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2018.
13. 1 2  Malan, Douglas. «The Man Who Would Be King: Gustave Whitehead and the battle with the Smithsonian». *www.flyingmachines.org*. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2018.
14. ↑  «Whitehead's Flying Machine». *Bridgeport Herald*: σελ. 5. 18 Αυγούστου 1901.. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2018.
15. ↑  Howard, Fred (1998). Wilbur and Orville: A Biography of the Wright Brothers. Courier Dover Publications. σελ. 437. ISBN 0-486-40297-5.
16. ↑  «Orville Wright in US Air Service, August 1945, p.9». *www.gustave-whitehead.com*. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2018.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Αφιέρωμα στην ιστοσελίδα flyingmachines.org

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 40171602
* LCCN: n82025026
* ISNI: 0000 0000 2681 0862
* GND: 118632183
* BNF: cb16693405f (data)

 |

 |