Συντεταγμένες: 52°13′7.0″N 21°1′30.4″E﻿ / ﻿52.218611°N 21.025111°E﻿ / 52.218611; 21.025111

Το **Μνημείο του Ρόμαν Ντμόφσκι στη Βαρσοβία** (πολωνικά: *Pomnik Romana Dmowskiego w Warszawie*) είναι χάλκινο άγαλμα, ύψους 5 μέτρων, που τιμά τον Πολωνό πολιτικό Ρόμαν Ντμόφσκι, το οποίο βρίσκεται στην Πλατεία Να Ροζντρόζου στη διασταύρωση των Λεωφόρων Σουχ και Ουγιάζντουφ. Παρουσιάστηκε στις 10 Νοεμβρίου 2006. Το άγαλμα φέρει ένα αντίγραφο της Συνθήκης των Βερσαλλιών και ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Ντμόφσκι: «Είμαι Πολωνός, άρα έχω πολωνικά καθήκοντα...» (*"Jestem Polakiem więc mam obowiązki polskie..."*). Το μνημείο ήταν αμφιλεγόμενο.

Η κατασκευή του ήταν το αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας που υποστήριξαν οι πολιτικοί Μάτσεϊ Γκιέρτιχ, Μπογκούσουαφ Κοβάλσκι και Γέντζεϊ Ντμόφσκι. Το μνημείο, που χρηματοδοτήθηκε από το δημοτικό συμβούλιο της Βαρσοβίας, κόστισε στην πολωνική κυβέρνηση περίπου 500.000 ζλότι. Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων παρευρέθηκαν περίπου 200 άτομα, μεταξύ των οποίων οι πολιτικοί Μάτσεϊ Γκιέρτιχ, Άρτουρ Ζαβίσα και Βόιτσεχ Βιεζέισκι, και ο πατέρας Χένρικ Γιανκόφσκι, ο οποίος καθαγίασε το μνημείο.

Η τοποθεσία του μνημείου, κοντά στα γραφεία του Πολωνικού Υπουργείου Εξωτερικών στη Λεωφόρο Σουχ, σχετίζεται με την τρίμηνη θητεία του Ντμόφσκι το 1923 ως Υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας.

Ο Ντμόφσκι ήταν ο κύριος ιδεολόγος του πολωνικού δεξιού εθνικισμού και αποκαλείται «ο πατέρας του πολωνικού εθνικισμού». Θεωρείται ως κύρια προσωπικότητα στην αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και υπέγραψε τη Συνθήκη των Βερσαλλιών.

Το μνημείο έχει ονομαστεί «ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μνημεία στη Βαρσοβία» και έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες από οργανώσεις που θεωρούν τον Ντμόφσκι ως φασίστα αντίπαλο της ανοχής. Αντίθετα, υπήρξε σύμβολο συγκέντρωσης για τους Πολωνούς δεξιούς εθνικιστές (*narodowcy*). Λόγω των αντιπαραθέσεων και των διαμαρτυριών, τα σχέδια για την ανύψωση αγαλμάτων ή μνημείων για τον Ντμόφσκι σε άλλα μέρη έχουν γενικά αναβληθεί. Οι εξέχοντες κριτικοί του μνημείου περιλαμβάνουν τον Μάρεκ Έντελμαν, ηγέτη της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας το 1943, την κριτικό λογοτεχνίας και θεωρητικό Καθ. Μάρια Γιάνιον και την ιστορικό και κοινωνιολόγο Αλίνα Τσάουα. Στους αξιοσημείωτους υπερασπιστές του περιλαμβάνονται ο ιστορικός Γιαν Ζάριν και ο ιστορικός και πολιτικός Τόμας Νάουεντς, οι οποίοι έχουν τονίσει τον σημαντικό ρόλο του Ντμόφσκι στην αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας.

Παραπομπές
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Μνημείο του Ρόμαν Ντμόφσκι (Βαρσοβία)** |

1. ↑  Ανακτήθηκε στις 1  Ιουλίου 2019.
2. 1 2 3  Wydział Kultury i Promocji dla Dzielnicy Śródmieście Urzędu m.st. Warszawy. «Pomnik Romana Dmowskiego. Karta katalogowa - Karta ewidencji obiektu upamiętniajcego» (PDF) (στα Polish). Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2013. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link) [*νεκρός σύνδεσμος*]
3. 1 2  Tomasz Nałęcz. «Nałęcz - Pomnik dla Dmowskiego - WPROST». Wprost.pl. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.
4. 1 2 3  «Pomnik Romana Dmowskiego / pomnik / Wojciech Mendzelewski, Maria Marek-Prus, Piotr Prus» (στα Πολωνικά). Puszka.waw.pl. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.
5. 1 2 3 4 5 6  wiadomości.wp.pl. «Odsłonięto pomnik Romana Dmowskiego - Wiadomości - WP.PL» (στα Πολωνικά). Wiadomosci.wp.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2013.
6. ↑  Βαλίτσκι, A. (1 Δεκεμβρίου 1999). «The Troubling Legacy of Roman Dmowski». *East European Politics & Societies* **14** (1): 12–46. doi:10.1177/0888325400014001002. , σελ. 46
7. ↑  Jóhann Páll Árnason· Natalie Doyle (2010). *Domains and Divisions of European History*. Liverpool University Press. σελ. 93. ISBN 978-1-84631-214-4.
8. ↑  Laura Ann Crago (1993). *Nationalism, religion, citizenship, and work in the development of the Polish working class and the Polish trade union movement, 1815-1929: a comparative study of Russian Poland's textile workers and upper Silesian miners and metalworkers*. Yale University. σελ. 168.
9. ↑  Βαλίτσκι, A. (1 Δεκεμβρίου 1999). «The Troubling Legacy of Roman Dmowski». *East European Politics & Societies* **14** (1): 12–46. doi:10.1177/0888325400014001002. , σελ. 12
10. ↑  Βαλίτσκι, A. (1 Δεκεμβρίου 1999). «The Troubling Legacy of Roman Dmowski». *East European Politics & Societies* **14** (1): 12–46. doi:10.1177/0888325400014001002. , σελ. 14
11. ↑  «Protesty powitają pomnik Dmowskiego» (στα Πολωνικά). Wiadomosci.gazeta.pl. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.
12. ↑  Rp.pl. «Atak na pomnik Dmowskiego - Archiwum Rzeczpospolitej» (στα Πολωνικά). Archiwum.rp.pl. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.
13. ↑  «Dmowski zasłonięty balonami. Ale tylko w przenośni» (στα Πολωνικά). M.wyborcza.pl. 9 Νοεμβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2013.
14. ↑  «Roman Dmowski na pomnik. Białystok zrobi krok do tyłu?» (στα Πολωνικά). Wyborcza.pl. 3 Φεβρουαρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2013.
15. ↑  «Listy - List przeciw pomnikowi Romana Dmowskiego w Warszawie - Partia Zieloni 2004». Zieloni2004.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.
16. ↑  «Wiadomości | wiadomości tv.rp.pl, informacje, ekonomia, prawo | rp.pl». Rzeczpospolita.pl. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2013.