Το **Αμστέτεν** ή **Αμστέτν** (γερμ. *Amstetten*, μέσ. βαυαρ. *Aumstedn* ή *Aumstettn*) είναι πόλη και δήμος στην Κάτω Αυστρία. Είναι η πρωτεύουσα ομώνυμου διαμερίσματος και το κέντρο της ιστορικής περιοχής Μόστβηρτελ (*Mostviertel*). Ο πληθυσμός της το 2018 ήταν 23.656 κάτοικοι.

Γεωγραφία
---------

Το Αμστέτεν βρίσκεται ανάμεσα στο Λιντς (απόσταση 60 χιλιόμετρα) και τη Βιέννη (120 χιλιόμετρα, μία ώρα και κάτι με το τρένο υψηλής ταχύτητας). Είναι κτισμένο στις όχθες του ποταμού Υπς, σε μέσο υψόμετρο 275 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και σε γεωγραφικές συντεταγμένες πλάτος 48° 07′ Βόρειο και μήκος 14° 52′ Ανατολικό, κοντά και στον Δούναβη. Η έκταση του δήμου είναι 52,1 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ιστορία
-------

Υπάρχουν ίχνη ανθρώπινων καταυλισμών στην περιοχή από τη Λίθινη Εποχή και την Εποχή του Χαλκού. Ο πρώτος μόνιμος οικισμός στην περιοχή που αναφέρεται σε γραπτές πηγές ήταν το Ούλμερφελντ (*Ulmerfeld*), το έτος 995 μ.Χ.. Η πρώτη μνεία της ονομασίας Αμστέτεν για τον οικισμό χρονολογείται από το έτος 1111. Το 1858 η πόλη συνδέθηκε σιδηροδρομικώς με την υπόλοιπη Αυστροουγγαρία. Από το 1868 μέχρι σήμερα είναι η έδρα του ομώνυμου διαμερίσματος. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στο Αμστέτεν υπήρχαν δύο «υπο-στρατόπεδα» του Στρατοπέδου συγκεντρώσεως Μαουτχάουζεν.

Δημογραφικώς, ο πληθυσμός της πόλεως αυξήθηκε σταθερά και σημαντικά με την πάροδο των δεκαετιών, από 6.086 το έτος 1880 σε 14.715 το 1923 και 21.695 το 1971, με μοναδική κάπως αξιόλογη μείωση (6,4%) κατά την «πολεμική» δωδεκαετία 1939-1951.

Πολιτισμός
----------

Στην πόλη υπάρχει αίθουσα συναυλιών, η «Γιόχαν Πελτς Χάλε», στην οποία λαβαίνουν χώρα σχολικοί χοροί, θεατρικές παραστάσεις και βεβαίως μουσικές συναυλίες. Μία σειρά εβδομάδων κάθε φθινόπωρο στο Αμστέτεν είναι αφιερωμένες στον πολιτισμό, οι λεγόμενες «Kulturwochen». Αυτές περιλαμβάνουν εμφανίσεις της Συμφωνικής Ορχήστρας της πόλεως και παραστάσεις από τοπικές ερασιτεχνικές και επαγγελματικές θεατρικές ομάδες, βαριετέ, διαλέξεις και εικαστικές εκθέσεις.

Τον χειμώνα το Αμστέτεν φιλοξενεί τη δική του Χριστουγεννιάτικη Αγορά, ενώ το καλοκαίρι ένα θερινό μουσικό θέατρο από ερασιτέχνες και επαγγελματίες ψυχαγωγούς μαζί, το 'Musicalsummer Amstetten'. Η πόλη έχει σχολή χορού και μουσικής.

Τουρισμός και αξιοθέατα
-----------------------

Το παρεκκλήσιο του νοσοκομείου του Αμστέτεν
Το Αμστέτεν έχει αρκετούς ναούς. Υπάρχει ένα μικρό δάσος και οι όχθες του ποταμού για περιπάτους. Μια υπαίθρια και εσωτερική (για τους κρύους μήνες) πισίνα, η «Naturbad», είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να μεταφέρει την αισθητική εικόνα μιας φυσικής λιμνούλας. Οι εγκαταστάσεις της περιλαμβάνουν μια σάουνα και μια νεροτσουλήθρα.

«Αδελφές» πόλεις
----------------

Το Αμστέτεν είναι «αδελφοποιημένο» με τις εξής πόλεις:

* Άλσφελντ της Γερμανίας (από το 1979)
* Ρυέλ-συρ-Τουβρ της Γαλλίας (από το 1992)
* Πέρτζινε Βαλσουγκάνα της Ιταλίας (από το 1999)

Αξιοσημείωτες προσωπικότητες
----------------------------

Στο Αμστέτεν έχουν γεννηθεί μεταξύ άλλων και οι εξής:

* Τέοντορ φον Φρίμελ (1853-1928), ιστορικός της τέχνης, μουσικολόγος και βιογράφος του Μπετόβεν
* Φρηντλ Τσέπα (1898-1973), ηθοποιός
* Γιόζεφ Χίκερσμπέργκερ (γενν. 1948), ποδοσφαιριστής και προπονητής ποδοσφαίρου
* Έρβιν Βάγκενχοφερ (γενν. 1961), συγγραφέας και κινηματογραφικός σκηνοθέτης
* Πάουλους Χοχγκάτερερ (γενν. 1961), λογοτέχνης και ψυχίατρος
* Χέρμαν Φέρινγκερ (γενν. 1962), αθλητής του άλματος επί κοντώ
* Μίκαελ Κλουκόφσκι (γενν. 1981), Καναδός ποδοσφαιριστής πολωνικής καταγωγής

Παραπομπές
----------

1. ↑  Jewish Virtual Library: Subcamps of Mauthausen
2. ↑  AVB – Amstettner Veranstaltungsbetriebe
3. ↑  «Msa: Startseite». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2013.
4. ↑  bLOLlings presents: STUDY ABROAD (AUSTRIA, HAVANA, MEXICO): Eternal SUNSHINE for the Spotless MIND!
5. ↑  AVB – Amstettner Veranstaltungsbetriebe Αρχειοθετήθηκε June 15, 2013, στο Wayback Machine.
6. ↑  «Die Stadt Amstetten». *amstetten.noe.gv.at* (στα Γερμανικά). Amstetten. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2021.