Συντεταγμένες: 48°43′N 21°15′E﻿ / ﻿48.717°N 21.250°E﻿ / 48.717; 21.250

Το **Κόσιτσε** (σλοβακικά: *Košice*, προφέρεται: [ˈkoʃitse]) είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σλοβακίας μετά την πρωτεύουσα Μπρατισλάβα. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Χόρναντ στο ανατολικό τμήμα της χώρας σε υψόμετρο 208μ. Η πόλη έχει πληθυσμό 235.000 κατοίκων και αποτελεί το κυριότερο διοικητικό, βιομηχανικό, εμπορικό και πνευματικό κέντρο της ανατολικής Σλοβακίας. Είναι έδρα της ομώνυμης διοικητικής περιφέρειας, του σλοβακικού Συνταγματικού Δικαστηρίου καθώς και ρωμαιοκαθολικής αρχιεπισκοπής.

Ιστορία
-------

Το Κόσιτσε είναι μια από τις παλαιότερες πόλεις της Σλοβακίας και έχει πλούσιο και σημαντικό παρελθόν. Η πρώτη γραπτή αναφορά της ύπαρξης ενός οικισμού στη θέση της σημερινής πόλης ανάγεται στο 1230. Η ίδια η πόλη, θεμελιώθηκε μετά το 1243 από Γερμανούς αποίκους από την Κάτω Σαξονία μαζί με τοπικούς σλαβικούς πληθυσμούς οι οποίοι ήταν ήδη εγκατεστημένοι στην περιοχή. Αναπτύχθηκε γρήγορα και μέσω μιας σειράς εμπορικών και άλλων προνομίων έγινε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του βασιλείου της Ουγγαρίας. Μάλιστα, το Κόσιτσε θεωρείται η πρώτη πόλη στην Ευρώπη η οποία απέκτησε δικό της θυρεό που χορηγήθηκε το 1369 από τον βασιλιά Λουδοβίκο Α' της Ουγγαρίας.

Μετά από μια περίοδο οικονομικής άνθησης και ευημερίας κατά τον 14ο και 15ο αιώνα, η πόλη αντιμετωπίζει τις πρώτες επιθέσεις των Οθωμανών στα μέσα του 16ου αιώνα ενώ ο 17ος χαρακτηρίζεται από τις θρησκευτικές διαμάχες της Μεταρρύθμισης και Αντιμεταρρύθμισης. Την περίοδο αυτή, γίνεται *ντε φάκτο* η πρωτεύουσα της Άνω Ουγγαρίας (που περιελάμβανε την σημερινή ανατολική Σλοβακία και τμήμα της ΒΑ Ουγγαρίας). Τέλη του 17ου και αρχές του 18ου αιώνα γίνεται κέντρο της εξέγερσης εναντίον των Αψβούργων υπό την ηγεσία του Φραγκίσκου Ράκοζι. 

Τους επόμενους δύο αιώνες (18ο και 19ο) η πόλη γνωρίζει ιδιαίτερη πνευματική άνθιση καθώς πολλά μέλη της αριστοκρατίας εγκαθίστανται σ' αυτή, δίνοντας έτσι ώθηση στις τέχνες, το θέατρο και την πολιτιστική κίνηση. Ταυτόχρονα, χτίζονται νέα κτίρια επηρεασμένα από το Μπαρόκ και το Νεοκλασσικισμό.

Το 1918, μετά τη διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, το Κόσιτσε πέρασε υπό την εδαφική κυριαρχία της τότε νεοδημιουργηθείσας Τσεχοσλοβακίας. Το 1938 ξαναπέρασε στην ουγγρική κυριαρχία για να επιστρέψει εκ νέου το 1945 στην Τσεχοσλοβακία. Από από το 1993 μετά τη διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας ανήκει πλέον στη Σλοβακική Δημοκρατία.

Αξιοθέατα
---------

Το παρεκκλήσι του Αγ. Μιχαήλ
Στο κέντρο της πόλης είναι και τα περισσότερα ιστορικά μνημεία που βρίσκονται μέσα ή γύρω από το κεντρικό δρόμο (Hlavná ulica). Το κυρίαρχο μνημείο της πόλης είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της Σλοβακίας, ο Καθεδρικός ναός της Αγίας Ελισάβετ γοτθικής αρχιτεκτονικής, που κατασκευάστηκε τον 14ο αιώνα. Εκτός από τον καθεδρικό υπάρχει το παρεκκλήσι του Αγ. Μιχαήλ, ο πύργος του Αγ. Ουρβανού και το νεο-μπαρόκ Κρατικό Θέατρο στο κέντρο της πόλης.Υπάρχουν άλλα μνημεία και κτίρια μεγάλης πολιτιστικού και ιστορικού ενδιαφέροντος όπως το παλιό Δημαρχείο, το Παλιό Πανεπιστήμιο, το Παλάτι του Καπετάνιου, η πλατεία της Απελευθέρωσης, καθώς και πολλές γκαλερί (η Ανατολή της Σλοβακίας) και μουσεία (το Ανατολικό Μουσείο της Σλοβακίας).

Το 2013, ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης μαζί με τη Μασσαλία στη Γαλλία.

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

* Αγία Πετρούπολη, Ρωσία (1995)
* Βερόνα, Ιταλία (1992)
* Βουδαπέστη, Ουγγαρία (1997)
* Βούπερταλ, Γερμανία (1980)
* Νις, Σερβία (2001)
* Οστράβα, Τσεχία (2001)
* Προύσα, Τουρκία (2000)
* Ράαχε, Φινλανδία (1987)
* Φιλιππούπολη, Βουλγαρία (2000)
* Κότμπους, Γερμανία (1992)
* Μίσκολτς, Ουγγαρία (1997)
* Μομπάιλ, Αλαμπάμα, ΗΠΑ (2000)
* Ζέσουφ, Πολωνία (1991)
* Βυσόκε Τάτρυ, Σλοβακία (2006)
* Ούζχοροντ, Ουκρανία (1993)

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3  «Vlastivedný slovník obcí na Slovensku» (Σλοβακικά) VEDA. Μπρατισλάβα. 1978.
2. ↑  *The 2021 Population and Housing Census*. Statistical Office of the Slovak Republic. Μπρατισλάβα.
3. ↑  «Počet obyvateľov Košíc za desať rokov klesol o päť percent». (Σλοβακικά) 21  Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 19  Νοεμβρίου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Κόσιτσε** |

* Κόσιτσε στο Curlie

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης |
| --- |
|  |
| 
* 1985: Αθήνα
* 1986: Φλωρεντία
* 1987: Άμστερνταμ
* 1988: Δυτικό Βερολίνο
* 1989: Παρίσι
* 1990: Γλασκώβη
* 1991: Δουβλίνο
* 1992: Μαδρίτη
* 1993: Αμβέρσα
* 1994: Λισαβόνα
* 1995: Λουξεμβούργο
* 1996: Κοπεγχάγη
* 1997: Θεσσαλονίκη
* 1998: Στοκχόλμη
* 1999: Βαϊμάρη
* 2000: Ρέικιαβικ + Μπέργκεν + Ελσίνκι + Βρυξέλλες + Πράγα + Κρακοβία + Σαντιάγο ντε Κομποστέλα + Αβινιόν + Μπολόνια
* 2001: Ρότερνταμ + Πόρτο
* 2002: Μπρυζ + Σαλαμάνκα
* 2003: Γκρατς
* 2004: Γένοβα + Λιλ
* 2005: Κορκ
* 2006: Πάτρα
* 2007: Λουξεμβούργο + Σιμπίου
* 2008: Λίβερπουλ + Σταβάνγκερ
* 2009: Βίλνιους + Λιντς
* 2010: Έσσεν + Πετς + Κωνσταντινούπολη
* 2011: Τούρκου + Τάλιν
* 2012: Γκιμαράες + Μάριμπορ
* 2013: Μασσαλία + Κόσιτσε
* 2014: Ούμεο + Ρίγα
* 2015: Μονς + Πίλζεν
* 2016: Βρότσουαφ + Σαν Σεμπαστιάν
* 2017: Πάφος + Ώρχους
* 2018: Βαλέτα + Λέουαρντεν
* 2019: Ματέρα + Φιλιππούπολη
* 2020: Ριέκα + Γκόλγουεϊ
* 2021: Τιμισοάρα + Νόβι Σαντ + Ελευσίνα
* 2022: Κάουνας + Ες-συρ-Αλζέτ
* 2023: Βέσπρεμ
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 267768020
* LCCN: n80158520
* GND: 1028389-4
* NKC: ge129662

 |

 |