Ο **Θεόδωρος Αρεταίος** (1829-1893) ήταν επιφανής Έλληνας ιατρός και ευεργέτης, καθηγητής της Ιατρικής και συγγραφέας πολλών, ιδιαίτερα αξιόλογων ιατρικών συγγραμμάτων.

Βιογραφικά στοιχεία
-------------------

Το πραγματικό του επίθετο ήταν Κωνσταντινίδης (το άλλαξε αργότερα σε σε Αρεταίος). Γεννήθηκε στο Ναύπλιο στις 2 Αυγούστου 1829. Ο αρχιτέκτονας πατέρας του καταγόταν από τη Σμύρνη. Έμεινε ορφανός από πατέρα νωρίς και μετακόμισε με την οικογένειά του στην Αθήνα, όπου αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες εξαιτίας της πρόωρης απώλειας του πατέρα του. Το 1848 ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και, μη έχοντας τα αναγκαία προς το ζην, μετέβη στο Βερολίνο με τη βοήθεια του Βασιλέως Όθωνα, όπου και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην ιατρική το 1853, αναγορευόμενος σε διδάκτωρ.

Αφού εργάστηκε επί τριετία σε νοσοκομεία του Βερολίνου, της Βιέννης και του Παρισιού, επέστρεψε στην Αθήνα το 1856 και διορίστηκε ιατρός στη τότε ιδρυθείσα Αστυκλινική. Τότε μετέτρεψε κατόπιν βασιλικού διατάγματος το επώνυμό του σε Αρεταίος, προς τιμήν ενός πρωτοπόρου έλληνα ιατρού από την Καππαδοκία που έζησε τον 1ο/2ο αιώνα μ.Χ. Αργότερα χρημάτισε υφηγητής της εγχειρητικής και επιδεσμολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1863), έκτακτος καθηγητής της χειρουργικής (1864), τακτικός καθηγητής (1870), κοσμήτωρ (1873-4) και πρύτανης (1879-1880).

Ήταν από τους πρώτους που τόνισαν την ανάγκη μεταλαμπάδευσης της γνώσης από την Ευρωπαϊκή Δύση στην Ελλάδα. Κατά τα έτη 1860-61 εξέδιδε το περιοδικό «ο Ασκληπιός», όργανο της «εν Αθήναις Ιατρικής Εταιρίας», στο οποίο δημοσίευσε πολλές πραγματείες. Συνέγραψε επίσης αμιγώς πρωτότυπα εγχειρίδια με εμφανείς επιρροές από την Δύση. Τα κυριότερα των επιστημονικών του συγγραμμάτων είναι: 

* Η Χειρουργία παρ' Έλλησιν (1864)
* Ανάλεκτα χειρουργικά
* Περί των προόδων της χειρουργίας
* Ίσχαιμος αγωγή Έσμαρχ κ.ά.

Στη δίτομη «Χειρουργική Παθολογία» του (1880), ο Θεόδωρος Αρεταίος παρουσίασε με συστηματικό τρόπο τόσο θέματα καθημερινής χειρουργικής πρακτικής (απλά χειρουργικά τραύματα, χειρουργικές λοιμώξεις) όσο και πιο σύνθετα θέματα (ζητήματα χειρουργικής ογκολογίας, τραυματολογίας, χειρουργικών παθήσεων του δέρματος και των μαλακών μορίων, αγγειοχειρουργικών και ορθοπαιδικών παθήσεων και παθήσεων του περιφερικού νευρικού συστήματος).

Φωτογραφία του Αρεταίου (άγνωστη ημερομηνία)
Τιμήθηκε από την ελληνική και άλλες κυβερνήσεις με διάφορα παράσημα.

Ο θάνατός του σε ηλικία 63 ετών (24 Μαρτίου 1893) προκάλεσε μεγάλη θλίψη και πανελλήνια συγκίνηση. Από την μεγάλη περιουσία που απέκτησε, ο Θεόδωρος και η σύζυγός του Ελένη κληροδότησαν το ποσό του ενός εκατομμυρίου δραχμών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Αθηνών προς ίδρυση χειρουργικού και γυναικολογικού νοσοκομείου, το οποίο και ανεγέρθηκε στην Αθήνα, προς τιμή του, φέροντας το όνομά του.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5 6  www.archaiologia.gr/blog/photo/θ-αρεταίος-μουσείο-ιστορίας-του-πανεπ/. Ανακτήθηκε στις 17  Σεπτεμβρίου 2023.
2. 1 2  Στεργιόπουλος, Βαγγέλης. «Θεόδωρος Αρεταίος : Ο γεννήτορας του Αρεταίειου Νοσοκομείου». Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.
3. 1 2  Κοκκολάτος, Κ. (1893). «Θεόδωρος Αρεταίος». *Πλειάς - Νεολόγου Εβδομαδιαία Επιθεώρησις* **26**: 507.. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.
4. ↑  «Θ. Αρεταίος, Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών». archaiologia.gr. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.
5. ↑  Pagkalos, Raikos & Apostolidis 2020, σελ. 246.
6. ↑  Pagkalos, Raikos & Apostolidis 2020, σελ. 247.
7. ↑  Pagkalos, Raikos & Apostolidis 2020, σελ. 248.
8. ↑  Κοκκολάτος, Κ. (1893). «Θεόδωρος Αρεταίος». *Πλειάς - Νεολόγου Εβδομαδιαία Επιθεώρησις* **26**: 508.. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.

Πηγές
-----

* *Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου* τ.3ος, σ.485.
* Σπυρίδων Λάμπρος (1896). *Οι Ευεργέται και Καθηγηταί του Εθνικού Πανεπιστημίου*. Αθήνα: Εστία.
* Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών (1921). Δημήτριος Α. Δημητριάδης, επιμ. *Οι ευεργέται των πανεπιστημίων : Βιογραφικόν απάνθισμα μετά εικόνων*. Εν Αθήναις: Τυπογραφικά Καταστήματα Ταρουσοπούλου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2010.
* Παντελής Κοντογιάννης (1866-1928) (1908). *Εθνικοί ευεργέται*. Εν Αθήναις: Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2010.
* Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών (1939). Αριστοτέλης Κούζης, επιμ. *Εκατονταετηρίς 1837 - 1937, Τόμος Γ', Ιστορία της Ιατρικής Σχολής*. Αθήναι: Τύπος «Πυρσού» Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2010.
* Στεργιόπουλος, Βαγγέλης. «Θεόδωρος Αρεταίος : Ο γεννήτορας του Αρεταίειου Νοσοκομείου». Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.
* Pagkalos, Anastasios; Raikos, Nikolaos; Apostolidis, Stelios (2020). «Η εξέλιξη της Χειρουργικής στην Ελλάδα μέσα από κείμενα παλαιτύπων του 19ου αιώνα». *Surgical Chronicles* **25**: 247.. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2022.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 25719839
* **ΕΒΕ**: 123533
* **AA**: 111052
* ISNI: 0000 0000 2077 686X
* GND: 130851140
* SUDOC: 169007103

 |

 |