**Η εποχή της Μελισσάνθης** (έργο 37) είναι μουσικό έργο του Μάνου Χατζιδάκι, αυτοβιογραφικού χαρακτήρα, σε ποίηση του ιδίου του συνθέτη. Το έργο αναφέρεται στην εποχή της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς (1944) και στα γεγονότα που την σημάδεψαν.

Δημιουργία
----------

Η εποχή που η Ελλάδα απελευθερώθηκε από τη γερμανική κατοχή που είχε ως συνέχεια τα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο κατέχει κεντρική θέση στην πολιτική σκέψη του Μάνου Χατζιδάκι. Πιθανολογείται ότι ο Χατζιδάκις είχε συλλάβει ήδη από εκείνη την εποχή την ιδέα αυτού του έργου.
Ωστόσο, η πρώτη εικόνα του έργου σχηματίζεται το 1965, όταν ο Χατζιδάκις γράφει το ποίημα «Η Εποχή της Μελισσάνθης», που περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή «Μυθολογία». Τα κεντρικά μέρη του ποιήματος αυτού θα αποτελέσουν τον πυρήνα του μουσικού έργου, το οποίο ο συνθέτης ξεκίνησε να συνθέτει το 1970, στην Αμερική. Η Εποχή της Μελισσάνθης απασχόλησε τον Χατζιδάκι επί μία δεκαετία - περισσότερο από κάθε άλλο έργο του, μετά την «Αμοργό». Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1980 στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά, και κυκλοφόρησε το ίδιο έτος σε διπλό άλμπουμ από τη δισκογραφική εταιρία ΝΟΤΟΣ της Lyra. Η εικονογράφηση του εξώφυλλου και εσώφυλλου είναι έργο του Γιώργου Σταθόπουλου. Η ηχογράφηση έγινε στο studio 1 της «Columbia» από τον ηχολήπτη Στέλιο Γιαννακόπουλο. Στο remixing έγινε ειδική επεξεργασία της χορωδίας του κομματιού της Δ΄ πλευράς «Ο επιτάφιος» και ο Μάνος Χατζιδάκης ρύθμιζε τη στάθμη του μπουζουκιού.

Δομή - Θεματολογία
------------------

Το έργο έχει την μορφή καντάτας, σε 25 μέρη, για ώριμη γυναικεία φωνή δύο νεανικές ανδρικές, δύο χορωδίες, μεικτή η Χορωδία του Τρίτου με διευθυντή τον Αντώνη Κοντογεωργίου και παιδική η Παιδική Χορωδία Ροτόντα Θεσσαλονίκης με διευθυντή τον Σωκράτη Τουμπεκτσή, ορχήστρα δωματίου, με το μπουζούκι ως σολιστικό όργανο, και στρατιωτική μπάντα. Στην ιδιαίτερη αρίθμηση που έδωσε ο συνθέτης σε 51 έργα του, έχει την θέση 37. Παρουσιάζεται σαν κύκλος τραγουδιών, και αναφέρεται σε πραγματικά περιστατικά που έζησε ο συνθέτης κατά την περίοδο της απελευθέρωσης. Κεντρική ιδέα αποτελεί η μορφή της Μελισσάνθης, αφηρημένη αναφορά στην γυναίκα του πολέμου, αλλά και προσωποποίηση της ελπίδας, των μεγάλων ιδανικών, της ελευθερίας. Η Μελισσάνθη χαμένη και ξεχασμένη οριστικά, τελικά, πεθαίνει ή δολοφονείται στην μεταπολεμική Ελλάδα. Ο συνθέτης, με το εισαγωγικό σημείωμα, δίνει ένα σαφές πλαίσιο ανάγνωσης του έργου, που παρότι αυτοβιογραφικό, έχει βαθειά πολιτικό χαρακτήρα.

Κατάλογος τραγουδιών
--------------------

Όλη η μουσική είναι από τον Μάνο Χατζιδάκι.

| Πλευρά Α |
| --- |
| Αρ. | Tίτλος | Ερμηνευτής | Διάρκεια |
| 1. | "Πρόλογος"   | Βασίλης Λέκκας | 1:14 |
| 2. | "Πού είναι η Μελισσάνθη;" (μπουζούκι Χρήστος Ψαρρός) |   | 2:55 |
| 3. | "Στον μεγάλο δρόμο από άσφαλτο"   | Χορωδία του Τρίτου, Βασίλης Λέκκας | 1:18 |
| 4. | "Πηγαίνοντας για βροχή" (φλάουτο Στέλλα Γαδέδη) |   | 0:48 |
| 5. | "Η βροχή" (μπουζούκι Χρήστος Ψαρρός) |   | 3:08 |
| 6. | "Το πρόσωπο της νύχτας"   | Μαρία Φαραντούρη | 3:28 |
| 7. | "Φοβόμουν..."   | Γιώργος Μιχαλισλής | 0:33 |
| 8. | "Φοβόμουν μ' έπνιγε η σιωπή"   | Χορωδία του Τρίτου | 1:40 |
| 9. | "Το εμβατήριο της Μελισσάνθης"   |   | 2:10 |

| Πλευρά Β |
| --- |
| Αρ. | Tίτλος | Ερμηνευτής | Διάρκεια |
| 1. | "Ελεημοσύνη από τον ουρανό" (μπουζούκι Βασίλης Ηλιάδης) |   | 3:43 |
| 2. | "Μια πληγωμένη σκύλα"   | Μαρία Φαραντούρη | 2:47 |
| 3. | "Μικρή μπαντίνα στον δρόμο"   |   | 0:14 |
| 4. | "Στον φίλο που χάσαμε" (μπουζούκι Βασίλης Ηλιάδης) | Παιδική Χορωδία Ροτόντα Θεσσαλονίκης | 3:55 |
| 5. | "Ο τελικός συμβιβασμός Α" (μπουζούκι Χρήστος Ψαρρός) | Μαρία Φαραντούρη | 2:00 |
| 6. | "Ο τελικός συμβιβασμός Β"   | Χορωδία του Τρίτου | 3:10 |

| Πλευρά Γ |
| --- |
| Αρ. | Tίτλος | Ερμηνευτής | Διάρκεια |
| 1. | "Μητέρα κι αδερφή"   | Μαρία Φαραντούρη | 4:04 |
| 2. | "Το εμβατήριο της Μελισσάνθης" (μπουζούκι Βασίλης Ηλιάδης) |   | 4:12 |
| 3. | "Ένα ρολόι στο καπηλειό" (μπουζούκι Βασίλης Ηλιάδης) | Βασίλης Λέκκας, Γιώργος Μιχαλισλής | 4:38 |
| 4. | "Οι μάνες στις καμένες στέγες"   | Μαρία Φαραντούρη | 1:53 |
| 5. | "Μητέρα κι αδερφή"   | Παιδική Χορωδία Ροτόντα Θεσσαλονίκης | 1:19 |

| Πλευρά Δ |
| --- |
| Αρ. | Tίτλος | Ερμηνευτής | Διάρκεια |
| 1. | "Χορός της Μελισσάνθης που γίνεται λησμονημένη" (μπουζούκι Χρήστος Ψαρρός) |   | 3:53 |
| 2. | "Η ψυχρή αλήθεια"   | Βασίλης Λέκκας, Στέλλα Γαδέδη | 1:25 |
| 3. | "Ο επιτάφιος" (μπουζούκι Βασίλης Ηλιάδης) | Χορωδία του Τρίτου | 2:58 |
| 4. | "Η λησμονημένη" (ορχήστρα στρατιωτική μπάντα) | Μαρία Φαραντούρη, Χορωδία του Τρίτου, Παιδική Χορωδία Ροτόντα Θεσσαλονίκης | 3:50 |
| 5. | "Μητέρα κι αδερφή"   |   | 3:29 |

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Επίσημος ιστότοπος, εργογραφία». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2013.
2. ↑  «Βασίλης Αγγελικόπουλος «Ο Χατζιδάκις στην Εποχή της Μελισσάνθης», Καθημερινή 04-11-2001». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Η Εποχή της Μελισσάνθης στο discogs.com