Η **Οικογένεια ντελλα Ρόβερε** (ιταλικά: *Famiglia della Rovere*, μτφ. «της βελανιδιάς») ήταν ευγενής οικογένεια της Ιταλίας. Είχε ταπεινή καταγωγή από τη Σαβόνα της Λιγουρίας και απέκτησε δύναμη και επιρροή μέσω του νεποτισμού και των φιλόδοξων γάμων, που κανόνισαν δύο πάπες των ντελλα Ρόβερε: ο Φραντσέσκο ντελλα Ρόβερε, ο οποίος κυβέρνησε ως Σίξτος Δ΄ από το 1471 έως το 1484 και ο ανιψιός του Τζιουλιάνο, ο οποίος έγινε ο πάπας Ιούλιος Β΄ το 1503. Ο Σίξτος Δ΄ έκτισε την Καπέλα Σιξτίνα, η οποία πήρε το όνομά του. Η βασιλική τού Σαν Πιέτρο ιν Βίνκολι στη Ρώμη είναι η οικογενειακή εκκλησία των ντελλα Ρόβερε. Τα μέλη της οικογένειας είχαν επιρροή στην Εκκλησία της Ρώμης και ως δούκες του Ουρμπίνο. Αυτός ο τίτλος έσβησε με το τέλος του Φραντσέσκο-Μαρία Β΄ το 1631 και η οικογένεια εξέλιπε με το τέλος της εγγονής του Βιτόριας, μεγάλης δούκισσας της Τοσκάνης.

Ιστορία
-------

Ο Φραντσέσκο ντελλα Ρόβερε γεννήθηκε σε μία φτωχή οικογένεια στη Λιγουρία στη βορειοδυτική Ιταλία το 1414, γιος του Λεονάρντο ντελλα Ρόβερε της Σαβόνα. Εξελέγη πάπας το 1471. Ως Σίξτος Δ΄ έγινε και πλούσιος και ισχυρός και αμέσως άρχισε να δίνει εξουσία και πλούτη στους ανιψιούς του από τις οικογένειες ντελλα Ρόβερε και Ριάριο. Μέσα σε λίγους μήνες από την εκλογή του, είχε κάνει τον Τζιουλιάνο ντελλα Ρόβερε (τον μελλοντικό πάπα Ιούλιο Β΄) και τον Πιέτρο Ριάριο καρδινάλιους και επισκόπους. Άλλοι τέσσερις ανιψιοί έγιναν επίσης καρδινάλιοι. Έκανε τον Τζοβάννι ντελλα Ρόβερε, που δεν ήταν ιερέας, έπαρχο της Ρώμης, και κανόνισε να παντρευτεί με την οικογένεια ντα Μοντεφέλτρο δουκών του Ουρμπίνο. Ο Σίξτος Δ΄ ισχυρίστηκε ότι κατάγεται από την ευγενή οικογένεια ντελλα Ρόβερε κομήτων του Βινόβο στο Πιεμόντε, και υιοθέτησε το οικόσημό τους.

Ο Γκουιντομπάλντο Α΄ ντα Μοντεφέλτρο υιοθέτησε τον Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ ντελλα Ρόβερε, παιδί της αδελφής του και ανιψιό του πάπα Ιούλιου Β΄. Ο Γκουιντόμπαλντο Α΄, ο οποίος ήταν άκληρος, κάλεσε τον Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ στην Αυλή του και τον ονόμασε κληρονόμο του δουκάτου του Ουρμπίνο το 1504, με τη μεσολάβηση του Ιούλιου Β΄. Έτσι το 1508 ο Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ κληρονόμησε το δουκάτο, ξεκινώντας έτσι τη γραμμή των Ρόβερε δουκών του Ουρμπίνο. Αυτή η δυναστεία έληξε το 1626, όταν ο πάπας Ουρβανός Η΄ ενσωμάτωσε τον Ουρμπίνο στα Παπικά Κράτη. Ως αποζημίωση στον τελευταίο κυρίαρχο δούκα, ο τίτλος θα μπορούσε να συνεχιστεί μόνο από τον Φραντσέσκο-Μαρία Β΄ και μετά το τέλος του από τον διάδοχό του, Φεντερίκο-Ουμπάλντο.

Η Βιτόρια, τελευταία απόγονος της οικογένειας των Ρόβερε (ήταν το μοναδικό παιδί του Φεντερίκο-Ουμπάλντο) παντρεύτηκε τον Φερδινάνδο Β΄ των Μεδίκων, μεγάλο δούκα της Τοσκάνης. Απέκτησαν δύο παιδιά: τον Κόζιμο Γ΄, τον μακροβιότερο μονάρχη της Τοσκάνης, και τον Φραντσέσκο-Μαρία, έναν πρίγκιπα της Εκκλησίας.

ντελλα Ρόβερε δούκες του Ουρμπίνο (1508)
----------------------------------------

1. Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ (1490–1538)
2. Γκουιντομπάλντο Β΄ (1514–1574)
3. Φραντσέσκο-Μαρία Β΄ (1549–1631) - το δουκάτο καταργήθηκε, συνεχίστηκε μόνο ο τίτλος
4. Φεντερίκο-Ουμπάλντο (1605–1623) - ο τίτλος εξέλιπε με το τέλος του.

Άλλα άτομα με το ίδιο επώνυμο
-----------------------------

Μεταξύ των πολλών ανθρώπων που δεν ανήκαν σε αυτή την οικογένεια, αλλά έφεραν το ίδιο όνομα, είναι:

* η οικογένεια ντελλα Rovere κομήτων του Βινόβo, ανάμεσά τους:
	+ Ντομένικο ντελλα Ρόβερε του Βινόβo, καρδινάλιος, που έκτισε το Καστέλλο ντελλα Ρόβερε εκεί
	+ ο αδελφός του Κριστόφορο ντελλα Ρόβερε του Βινόβο

και διάφορους καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων:

* τα αδέλφια Τζιοβάν-Μπατίστα ντελλα Ρόβερε και Τζιοβάν-Μάουρο ντελλα Ρόβερε, και οι δύο γνωστοί ως *οι Φλαμανδοί* (il Fiamminghino)
* μια άσχετη Λομβαρδική οικογένεια ζωγράφων και ζωγράφων εικονογραφημένων χειρογράφων, που δραστηριοποιήθηκαν τον 17ο αι.

Γενεαλογία ντελλα Ρόβερε
------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Λεονάρντο ντελλα Ρόβερεσύζ. Λουκίνα Μονλεόνι |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Ραφαέλεσύζ. Τεοντόρα Μαρινόλα |  | Φραντσέσκοπάπας Σίξτος Δ΄ |  | Μπιάνκασύζ. Πάολο Ριάριο |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | Λουτσίνασύζ.1.Φραντσέσκο Φραντσιότι2.Γκαμπριέλε Γκάρα |  | Τζοβάννικοντοτιέροσύζ. Τζοβάννα ντα Μοντεφέλτρο |  | Τζουλιάνοπάπας Ιούλιος Β΄ |  | *Τζιρόλαμο Ριάριοκύριος της Ίμολα* |  | *Πιέτρο Ριάριοκαρδινάλιος* |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| (1) Νικολό Φραντσιότισύζ. Λάουρα Ορσίνι |  | (1) Γκαλεότο Φραντσιότικαρδινάλιος, επίσκοπος της Λούκα |  | (2) Σίστο Γκάρακαρδινάλιος, επίσκοπος της Πάντουα |  | Φραντσέσκο-Μαρία Α΄δούκας του Ουρμπίνοσύζ. Ελεονώρα Γκοντζάγκα |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Γκουιντομπάλντο Β΄δούκας του Ουρμπίνοσύζ.1.Τζούλια ντα Βαράνο2.Βικτώρια Φαρνέζε |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (2) Φραντσέσκο-Μαρία Β΄δούκας του Ουρμπίνοσύζ.1.Λουκρητία των Έστε2.Λιβία ντελλα Ρόβερε |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (2) Φεντερίκο-Ουμπάλντοδούκας του Ουρμπίνοσύζ. Κλαυδία των Μεδίκων |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Βικτώριασύζ. Φερδινάνδος Β΄ των Μεδίκωνμέγας δούκας της Τοσκάνης |
|

Πορτραίτα
---------

* Ο Φραντσέσκο ντελλα Ρόβερε, μετέπειτα πάπας Σίξτος Δ΄Ο Φραντσέσκο ντελλα Ρόβερε, μετέπειτα πάπας Σίξτος Δ΄
* Ο Τζιουλιάνο ντελλα Ρόβερ, μετέπειτα Ιούλιος Β΄Ο Τζιουλιάνο ντελλα Ρόβερ, μετέπειτα Ιούλιος Β΄
* Ο Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ ντελλα Ρόβερε, δούκας του ΟυρμπίνοΟ Φραντσέσκο-Μαρία Α΄ ντελλα Ρόβερε, δούκας του Ουρμπίνο
* Ο Γκουιντομπάλντο Β΄ ντελλα ΡόβερεΟ Γκουιντομπάλντο Β΄ ντελλα Ρόβερε
* Ο Φραντσέσκο-Μαρία Β΄ ντελλα ΡόβερεΟ Φραντσέσκο-Μαρία Β΄ ντελλα Ρόβερε
* Η Βικτώρια ντελλα ΡόβερεΗ Βικτώρια ντελλα Ρόβερε

Φωτογραφίες
-----------

* Το Δουκικό Παλάτι του Ουρμπίνο.Το Δουκικό Παλάτι του Ουρμπίνο.
* Το Κάστρο των Ρόβερε στη ΣανιγκάλλιαΤο Κάστρο των Ρόβερε στη Σανιγκάλλια
* Το Κάστρο Ροβερέσκα στο ΜοντάβιοΤο Κάστρο Ροβερέσκα στο Μοντάβιο
* Το Ανάκτορο των Ρόβερε στο Σαν Λορέντσο ιν ΚάμποΤο Ανάκτορο των Ρόβερε στο Σαν Λορέντσο ιν Κάμπο
* Το Ανάκτορο των Ρόβερε στη ΡώμηΤο Ανάκτορο των Ρόβερε στη Ρώμη

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

Περαιτέρω ανάγνωση
------------------

* Ian Verstegen (2007). *Πατρώνα και Δυναστεία: Η άνοδος του Della Rovere στην Αναγεννησιακή Ιταλία*. Kirksville, Missouri: Truman State University Press.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 84359679
* NKC: jx20060403079

 |

 |