Η **Σκλαβοπούλα** είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Καντάνου-Σελίνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Σελίνου. Απέχει 80 χιλιόμετρα από τα Χανιά και 20 χιλιόμετρα από την Παλαιόχωρα και είναι κτισμένη σε υψόμετρο 640 μ.

Ιστορικά στοιχεία
-----------------

Η Σκλαβοπούλα είναι ορεινό χωριό του Δήμου Καντάνου-Σελίνου χτισμένη σε υψόμετρο 640 μ. από τη θάλασσα και έχει κτιστεί δίπλα από τον αρχαίο οικισμό Δουλόπολις. Η βασική ασχολία των κατοίκων ήταν και είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία καθώς έχει αρκετά ελαιόδεντρα και αιγοπρόβατα. Μάλιστα στην περιοχή ευδοκιμεί κυρίως η τσουνάτη ή αθηνολιά και μία τοπική ράτσα προβάτων όπου προσφέρει γάλα πλούσιο σε λιπαρά. Αξιοσημείωτο είναι ότι λόγω της μορφολογίας του εδάφους οι κάτοικοι εκμεταλλεύτηκαν και μία παρακείμενη περιοχή (Ζούζες) όπου φύτεψαν ελαιόδεντρα αλλά έχτισαν και μικρά σπιτάκια (καλυβάκια), στα οποία έμεναν κατά την περίοδο της ελαιοκομηδής, προκειμένου να αποφύγουν τις καθημερινές μετακινήσεις από το χωριό.

Λέγεται δε ότι επειδή κάποτε πειρατές έκλεψαν την μικρή κόρη ενός ευκατάστατου κατοίκου της Σκλαβοπούλας ως σκλάβα, ο οικισμός ονομάστηκε ως "Το χωριό της σκλαβοπούλας (της μικρής σκλάβας δηλαδή) και αργότερα παρέμεινε έτσι η ονομασία του χωριού.

Στην περιοχή της Σκλαβοπούλας έχουν εντοπιστεί αρχαία μεταλλεία χαλκού, πιθανών των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, σύμφωνα με τη χρονολόγηση οστράκων που βρέθηκαν εκεί. Τα μεταλλεία αποτελούνται από μικρές σήραγγες για την εξόρυξη μαλαχίτη. Επίσης στην περιοχή βρέθηκαν τάφοι των ρωμαϊκών χρόνων, οι οποίοι χρονολογήθηκαν με βάση τα κτερίσματά τους από τον 1ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 4ο αιώνα. Βρέθηκαν γυάλινα και πήλινα αγγεία τα οποία στη συνέχεια μεταφέρθηκαν για έκθεση στο αρχαιολογικό μουσείο Χανίων.

Στην απογραφή του Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρεται ως *Sclavopula*. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως *Sclavoppulla et Sisses* με 430 κατοίκους, 85 οφειλόμενες αγγαρείες και 14 προνομιούχους. Από τον Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 αναφέρεται το χωριό *Sclavopula*. Στην απογραφή η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους το 1834 αναφέρεται ως *Sklavopula* με αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, 38 οικογένειες. Μετά την αποτυχημένη επανάσταση του 1866, ο αρχηγός της επανάστασης στο Σέλινο Κ. Κριάρης κατέφυγε στον σπήλιο του Μουρτάρη, κοντά στην Σκλαβοπούλα.

Το 1881 η Σκλαβοπούλα ανήκε στον δήμο Παλαιόχωρας και στην απογραφή εκείνης της χρονιάς αναφέρεται ως Σκλαβοπούλα και Σφακιά, με αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, 269 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 345 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Στην απογραφή του 1920 είχε οριστεί έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου. Το 1925 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι το 1989, όταν εντάχθηκε στον δήμο Πελεκάνου.

Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και με την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς: Αγία Κυριακή, Άγιοι Θεόδωροι, Καλαμιός, Λαγκαδάς, Λάκκος Σκλαβοπούλας και Μανιατιανά αποτελούν την κοινότητα Σκλαβοπούλας που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Ανατολικού Σελίνου του δήμου Κανδάνου-Σελίνου ενώ σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 28 κατοίκους.

Δείτε ***Κοινότητα Σκλαβοπούλας***

### Απογραφές πληθυσμού

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

| Απογραφή | 1900 | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πληθυσμός | 345 | 234 | 230 | 157 | 157 | 143 | 102 | 106 |  | 51 | 28 |

Σημεία ενδιαφέροντος
--------------------

Ο ναός του αγίου Γεωργίου (1290/91)
Στο χωριό σώζονται τρεις μονόχωροι καμαρόσκεποι ναοί της ενετοκρατίας, ο ναός της Παναγίας, του Αγίου Γεωργίου και της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος το εσωτερικό των οποίων είναι τοιχογραφημένο.

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο εσωτερικό του διασώζει την κτητορική επιγραφή η οποία αναφέρει ως κτήτορα τον Νικόλαο αναγνώστου και χωρικό ιστοριογράφο και τη χρονολογία ,ςψϟθ (= 6799 έτος Κόσμου, το οποίο αντιστοιχεί στο 1290/1291). Ο ναός έχει τοιχογραφηθεί σε δύο φάσεις, η πρώτη καταλαμβάνει το ιερό και τμήμα του βόρειου τοίχου και η δεύτερη, μεταγενέστερη, χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, καταλαμβάνει κυρίως το δυτικό τμήμα του ναού.

Ο ναός της Παναγίας φέρει τοιχογραφίες οι οποίες χρονολογούνται από τα τέλη 14ου με αρχές 15ου αιώνα και έχουν υποστεί φθορές. Στο εσωτερικό σώζεται τοιχογραφία του κτήτορα να κρατάει ομοίωμα του ναού και έχει μαχαίρι κρεμασμένο στη ζώνη. Στο εσωτερικό του ναού σώζεται χάραγμα με τη χρονολογία 1518.

Ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι και αυτός τοιχογραφημένος, αν και οι τοιχογραφίες του έχουν φθαρεί. Οι περισσότερες τοιχογραφίες που σώζονται χρονολογούνται από τον 14ο αιώνα, αλλά υπάρχουν και ίχνη παλαιότερων στρωμάτων τοιχογραφιών. Στο νότιο τοίχο του ναού σώζονται δύο χαράγματα, με τις χρονολογίες 1422 και 1514. Από τις τοιχογραφίες ξεχωρίζουν οι έφιπποι άγιοι, το όνειρο του Ιωσήφ, η φυγή στην Αίγυπτο, η Ανάληψη, ο Ευαγγελισμός κ.ά. Στο βόρειο τοίχο σώζεται η τοιχογραφία του κτήτορα, του μοναχού Παρτσάλη, να κρατάει το ομοίωμα του ναού.

Παραπομπές
----------

1. ↑  *GEOnet Names Server*. 11  Ιουνίου 2018. -828423.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Σπανάκης, Στέργιος (1993). *Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β΄*. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 725.
3. 1 2  «Σκλαβοπούλα». *www.kantanouselinou.gr*. Δήμος Καντάνου Σελίνου. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020.
4. ↑  «Σκλαβοπούλα». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
5. ↑  «Σκλαβοπούλα (Χανίων)». *Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά*. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019.
6. ↑  «Νόμος 4555/2018 - ΦΕΚ 133/Α/19-7-2018 ( Άρθρα 1 - 151) (Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ) (Κωδικοποιημένος)». *e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας*. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2022.
7. ↑  «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10893 (σελ. 419 του pdf)
8. ↑  «Ναοί στη Σκλαβοπούλα Σελίνου». *odysseus.culture.gr*. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020.
9. ↑  «Άγιος Γεώργιος». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
10. ↑  «Παναγία». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]
11. ↑  «Μεταμόρφωση του Σωτήρος». *digitalcrete.ims.forth.gr*. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2020. [*νεκρός σύνδεσμος*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Καντάνου - Σελίνου (ανά δημοτική ενότητα) |
| --- |
|  |
| Δημοτική ενότητα Ανατολικού Σελίνου | 
* Αγία Ειρήνη
* Αγριλές
* Αργαστήρι
* Επανωχώρι
* Καμάρια
* Καμπανός
* Κουστογέρακο
* Λιβάδα
* Λιβαδάς
* Μάζα
* Μαράλια
* Μονή
* Παππαδιανά
* Πέρα Σκάφη
* Πρινές
* Ροδοβάνι
* Σελινιώτικος Γύρος
* Σκάφη
* Σούγια
* Στράτοι
* Τεμένια
* Τσισκιανά
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Καντάνου (Κανδάνου) | 
* Άγιοι Απόστολοι
* Αρμί
* Ανισαράκι
* Βαμβακάδες
* Γρηγοριανά
* Δεσποτικό
* Δρυς
* Καβαλλαριανά
* Κάδρος
* Κακοδίκι
* Καλλιθέα
* Κάνδανος
* Κοπετοί
* Λόφος
* Μαρουδιανά
* Μενιανά
* Μοτζιανά
* Παλληκαριανά
* Πάνω Φλώρια
* Παππαδιανά
* Πλεμενιανά
* Σέλλια
* Σπίνα
* Σφακός
* Τραχινιάκος
* Φλώρια
* Χρυσοπηγή
* Ψαριανά
 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Πελεκάνου | 
* Αγία Κυριακή
* Αγία Τριάδα
* Άγιοι Θεόδωροι
* Άγιος Παύλος
* Αζογυρές (Τ.Κ.Βουτά)
* Αζογυρές (Δ.Κ.Παλαιοχώρας)
* Άνυδροι
* Αρχοντικό
* Ασφενδιλές
* Αχλαδιάκες
* Βλιθιάς
* Βουτάς
* Γιαλός
* Γρηγοριανά
* Καλαμιός
* Κάλαμος
* Καματερά
* Κίτυρος
* Κοντοκυνήγι
* Λαγκαδάς
* Λάκκος Σκλαβοπούλας
* Λιβάδι
* Μανιατιανά
* Μουστάκος
* Παλαιοχώρα
* Πλατανές
* Πλάτανος
* Προδρόμι
* Σαρακήνα
* Σκλαβοπούλα
* Σπανιάκος
* Σταυρός
* Φαράγγι
* Χασί
* Χονδρός
 |
|  |
| 
* Έδρα: Παλαιοχώρα Ιστορική έδρα: Κάντανος
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Οικισμοί του Δήμου Καντάνου - Σελίνου (ανά κοινότητα) |
| --- |
|  |
| Δημοτική ενότητα Ανατολικού Σελίνου | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Επανωχωρίου | 
* Αγία Ειρήνη
* Επανωχώρι
* Πρινές
* Σελινιώτικος Γύρος
* Τσισκιανά
 |
|  |
| Κοινότητα Καμπανού | 
* Καμπανός
* Μαράλια
 |
|  |
| Κοινότητα Ροδοβανίου | 
* Αγριλές
* Καμάρια
* Λιβάδα
* Μάζα
* Ροδοβάνι
 |
|  |
| Κοινότητα Σκάφης | 
* Αργαστήρι
* Πέρα Σκάφη
* Σκάφη
 |
|  |
| Κοινότητα Σούγιας | 
* Κουστογέρακο
* Λιβαδάς
* Μονή
* Σούγια
 |
|  |
| Κοινότητα Τεμενίων | 
* Παππαδιανά
* Στράτοι
* Τεμένια
 |

 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Καντάνου (Κανδάνου) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Κακοδικίου | 
* Αρμί
* Κάδρος
* Κακοδίκι
* Καλλιθέα
* Μαρουδιανά
* Μενιανά
* Παλληκαριανά
* Παππαδιανά
* Σφακός
 |
|  |
| Κοινότητα Κανδάνου | 
* Άγιος Απόστολος
* Ανισαράκι
* Βαμβακάδες
* Καβαλλαριανά
* Κάνδανος
* Λόφος
* Πάνω Φλώρια
* Σπίνα
* Τραχινιάκος
* Φλώρια
* Χρυσοπηγή
 |
|  |
| Κοινότητα Πλεμενιανών | 
* Γρηγοριανά
* Δεσποτικό
* Δρυς
* Κοπετοί
* Μοτζιανά
* Πλεμενιανά
* Σέλλια
* Ψαριανά
 |

 |
|  |
| Δημοτική ενότητα Πελεκάνου | 

|  |  |
| --- | --- |
| Κοινότητα Παλαιοχώρας | 
* Αγία Τριάδα
* Αζογυρές (Κ.Παλαιοχώρας)
* Άνυδροι
* Ασφενδιλές
* Αχλαδιάκες
* Βλιθιάς
* Κάλαμος
* Παλαιοχώρα
* Πλατανές
* Προδρόμι
* Σπανιάκος
 |
|  |
| Κοινότητα Βοθιανών | 
* Αρχοντικό
* Καματερά
* Μουστάκος
* Φαράγγι
 |
|  |
| Κοινότητα Βουτά | 
* Άγιος Παύλος
* Αζογυρές (Κ.Βουτά)
* Βουτάς
* Γιαλός
* Κίτυρος
* Κοντοκυνήγι
* Λιβάδι
* Πλάτανος
* Χασί
 |
|  |
| Κοινότητα Σαρακήνας | 
* Γρηγοριανά
* Σαρακήνα
* Σταυρός
* Χονδρός
 |
|  |
| Κοινότητα Σκλαβοπούλας | 
* Αγία Κυριακή
* Άγιοι Θεόδωροι
* Καλαμιός
* Λαγκαδάς
* Λάκκος Σκλαβοπούλας
* Μανιατιανά
* Σκλαβοπούλα
 |

 |
|  |
| 
* Έδρα: Παλαιοχώρα Ιστορική έδρα: Κάντανος
* \*(Οικισμοί με μη μόνιμο πληθυσμό)
 |

 |