Η **Πηγή Αρτέμιδος** είναι οικισμός της Εποχής του Χαλκού, στην Πιερία.

Ανακάλυψη
---------

Κατά την κατασκευή εθνικής οδού προς Θεσσαλονίκη, ανακαλύφθηκε η Πηγή Αρτέμιδος. Η έκταση της ανασκαφής είναι περίπου 1000 μ², σκάφτηκε σε βάθος 2,50 μέτρων. Η τοποθεσία βρισκόταν ακόμα σε χρήση κατά την κλασική περίοδο, πιθανώς ως αγρόκτημα. Η αμπελουργία πραγματοποιούταν κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Οι ανασκαφές διήρκεσαν από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2009.

Τοποθεσία
---------

Η Πηγή Αρτέμιδος βρίσκεται στους πρόποδες του κάτω Ολύμπου, ανάμεσα στο Κάστρο του Πλαταμώνα και την πηγή της Αθηνάς, δυτικά της εθνικής οδού Αθηνών - Θεσσαλονίκης σε υψόμετρο 90 μέτρων.

Νεκρόπολις
----------

Ένας δεκάμετρος Τύμβος περιβάλλεται από πέτρες, ο οποίος κρατά εννέα τάφους και μερικά διαχωρισμένα οστά. Ένας άλλος τάφος βρίσκεται έξω από τον τύμβο και δεν μπορεί να χρονολογηθεί με ακρίβεια. Οι τάφοι είναι διατεταγμένοι γύρω από ένα οικόπεδο σε κεντρική τοποθεσία. Μια ιδιαιτερότητα της ταφικής κουλτούρας αυτού του οικισμού είναι ότι οι έφηβοι θάβονταν σε απλούς λάκκους· οι τάφοι των ενηλίκων οριοθετούνταν με πέτρινες πλάκες και εν μέρει σημειώνονταν με λίθους.

Ευρήματα
--------

Οι τάφοι περιείχαν μόνο λίγα ταφικά αντικείμενα, κυρίως αγγεία και προσωπικά υπάρχοντα. Βρέθηκαν τρία μαχαίρια, ένα βραχιόλι, βελόνες και ένα σπειροειδές σκουλαρίκι· όλα φτιαγμένα από ορείχαλκο. Μεταξύ των τάφων ήταν και ένα πήλινο αγγείο μυκηναϊκού ρυθμού. Για την ύφανση χρησιμοποιούνταν πέτρινες αιχμές βελών και πήλινα βάρη. Ανασκάφηκαν τα ερείπια ενός τοίχου και ενός κτηρίου (4,65 μ. επί 2,75 μ. επί 0,65 μ.).

Μελέτη
------

Οι ερευνητές εξέτασαν την αλληλεπίδραση μεταξύ των κατοίκων της Πηγής Αρτέμιδος, το περιβάλλον τους και τις διαφορετικές ταφικές κουλτούρες.

Παρά τους σχετικά λίγους σκελετούς, την κακή κατάσταση συντήρησης και τη φθορά των οστών κατά την ανασκαφή, ανθρώπινα λείψανα ανασκάφηκαν για εξέταση. Υποβλήθηκαν σε οπτική εξέταση και ακτινογραφία. Η εκτίμηση της ηλικίας πραγματοποιήθηκε με τη διερεύνηση της ανάπτυξης των δοντιών και τη μέτρηση ορισμένων οστών (συμπεριλαμβανομένων των μηριαίων οστών και των οστών των βραχιόνων).

Οι σκελετοί και τα δόντια που μελετήθηκαν έδειξαν σημάδια στέρησης κατά την ανάπτυξη. Εκτός από τραυματισμούς στα οστά, οι άνθρωποι υπέφεραν από τερηδόνα, πέτρα, απώλεια δοντιών και αρθρίτιδα. Οι ασθένειες των αρθρώσεων ήταν συχνές και επηρέαζαν τη σπονδυλική στήλη (όζοι του Schmorl), τα γόνατα και τα πόδια, υποδηλώνοντας έναν ενεργό τρόπο ζωής.

Η σύγκριση με τις κοντινές νεκροπόλεις της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, όπως οι Σπάθες, αποκαλύπτει διάφορες μορφές ταφής και μια μεταβαλλόμενη ταφική κουλτούρα.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Efi Poulaki-Pantermali: *Makedonikos Olympos. Mythos – Istoria – Archaeologia.*, Greek ministry for culture and sport, Thessaloniki 2013, page 46, (ISBN 978-960-386-110-2)
2. ↑  PARASKEVI TRITSAROLI AND SOPHIA KOULIDOU: *Human remains from the Pigi Artemidos LBA tumulus, region of Macedonian Olympus, Pieria*, National Kapodistrian university of Athens, Faculty of history and archaeology, Volume 1, May 2018, page 9
3. ↑  Σοφία Κουλίδου: «ΠΗΓΗ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ» ΠΙΕΡΙΑΣ: ΟΡΘΟΓΩΝΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΣΕ ΤΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΕΣ. Υπουργείο Πολιτισμού, Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 4, 2012, Βόλος 2015, σελ. 105-112. (ISBN 978-618-82035-0-1)
4. ↑  PARASKEVI TRITSAROLI AND SOPHIA KOULIDOU: *Human remains from the Pigi Artemidos LBA tumulus, region of Macedonian Olympus, Pieria*, National Kapodistrian university of Athens, Faculty of history and archaeology, Volume 1, May 2018, page 11
5. ↑  PARASKEVI TRITSAROLI AND SOPHIA KOULIDOU: *Human remains from the Pigi Artemidos LBA tumulus, region of Macedonian Olympus, Pieria* Hrsg.: National Kapodistrian university of Athens, Faculty of history and archaeology, Volume 1, May 2018, page 12, TABLE 1. LIST OF GRAVES AND HUMAN REMAINS
6. ↑  Efi Poulaki-Pantermali: *Makedonikos Olympos. Mythos – Istoria – Archaeologia.*, Greek ministry for culture and sport, Thessaloniki 2013, page 46, (ISBN 978-960-386-110-2)
7. ↑  PARASKEVI TRITSAROLI AND SOPHIA KOULIDOU: *Human remains from the Pigi Artemidos LBA tumulus, region of Macedonian Olympus, Pieria*, National Kapodistrian university of Athens, Faculty of history and archaeology, Volume 1, May 2018, pages 12 - 21