Ο **Mαμούκα**, γεωργιανά: მამუკა, (άκμασε 1719 – 1769) ήταν μέλος τού Οίκου των Μπαγκρατιόνι τού Ιμερέτι, ένα βασίλειο στη δυτική Γεωργία. Εγκαταστάθηκε ως αντίπαλος βασιλιάς τού αδελφού του, Αλέξανδρου Ε΄ τού Ιμερέτι από το 1746 μέχρι την καθαίρεση το 1749.

Βιογραφία
---------

Ο Μαμούκα ήταν γιος τού Γεωργίου Ζ΄ τού Ιμερέτι από τη σύζυγό του Ροντάμ, κόρη τού βασιλιά Γεωργίου ΙΑ΄ τού Κάρτλι. Δύο φορές προσπάθησε να αρπάξει το στέμμα τού Ιμερέτι από τον αδελφό του, Αλέξανδρο Ε΄. Τον Δεκέμβριο του 1732, ο Oτία Νταντιάνι, πρίγκιπας της Μινγκρελίας και γαμπρός του Mαμούκα, σε συμμαχία με τους Ιμερετίους ευγενείς, Zουράμπ Aμπασίντζε και Γκριγκόλ, δούκα της Ράσκα, προσπάθησε να ρίξει τον Αλέξανδρο υπέρ τού Μαμούκα. Απέκλεισαν την πρωτεύουσα της Ιμερετίας Κουτάισι, αλλά δεν τόλμησαν να επιτεθούν στην ακρόπολη, από φόβο αντίδρασης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και αποχώρησαν. Σύντομα επέστρεψαν στην επίθεση και βάδισαν ξανά εναντίον του βασιλιά. Ο Αλέξανδρος, υποστηριζόμενος από τον Mαμία Δ΄ Γκουριέλι, κέρδισε τη μάχη τού Τσιχόρι, καταλαμβάνοντας το Νταντιάνι. Αλλά υπό την πίεση των Οθωμανών, ο βασιλιάς έπρεπε να τον επιστρέψει στη Mινγκρελία και να παραχωρήσει τις περιοχές Σατσιλάο και Σαμικελάo για διακυβέρνηση στον αποξενωμένο αδελφό του Mαμούκα.  Αργότερα, ο Mαμούκα κατάφερε να αποσπάσει από την οικογένεια Τσιγιαβάντζε τα φρούρια Σεμπέκα και άλλες ιδιοκτησίες. 

Το 1741 ο Μαμούκα ακολούθησε τον Αλέξανδρο στην εξορία του στο Κάρτλι, όταν ο θρόνος τού Ιμερέτι καταλήφθηκε από τον ετεροθαλή αδελφό τους Γεώργιο Θ΄ σε ένα πραξικόπημα, που υποστηρίχθηκε από τους Οθωμανούς. Ο Μαμούκα γρήγορα έφυγε από την αναταραχή στο Κάρτλι πίσω στο Ιμερέτι και ο Αλέξανδρος μπόρεσε επίσης να ξαναρχίσει τη βασιλεία του την ίδια χρονιά. Το 1746, οι ευγενείς του επαναστάτησαν και έβαλαν τον Μαμούκα στο θρόνο τού Ιμερέτι. Το 1749, με τη βοήθεια του Οθωμανού πασά της Αχαλτσίχε, ο Αλέξανδρος ανέκτησε τον θρόνο.  Απεβίωσε το 1752, αφήνοντας τον θρόνο του στον 17χρονο γιο του Σολομώντα Α΄. 

Ο Μαμούκα ήταν μέλος της μερίδας, που αντιτίθεται στην ένταξη τού ανιψιού του. Αφού ο Σολομών μπόρεσε να εξασφαλίσει τον θρόνο, ο Μαμούκα κατέφυγε στο Αχαλτσίχε και τον εξέπληξε ο πασάς του ως αντιπρόσωπός του. Συνέχισαν να προκαλούν αναταραχές στο Ιμερέτι, αλλά ο Σολομών νίκησε αποφασιστικά τους Οθωμανούς και τους Ιμερέτιους συμμάχους τους στη μάχη του Χρεσίλι το 1757. Το 1766, κατάφεραν τελικά να βάλουν τον γιο τού Μαμούκα, Τεϊμουράζ, στο θρόνο τού Ιμερέτι, αλλά ο Σολομών έκανε μία επιστροφή το 1768. Ο Tεϊμουράζ, μαζί με τον αδελφό του, φυλακίστηκε και δεν τους ξαναείδαν ποτέ.

Οικογένεια
----------

Νυμφεύτηκε το 1732 τη Νταρεγιάν Νταντιάνι, κόρη του Μπεζάν Νταντιάνι, πρίγκιπα της Mινγκρελίας. Είχε δύο γιους:

* Tεϊμουράζ (απεβ. π. το 1768), βασιλιάς τού Ιμερέτι (1766–1768).
* Γεώργιος (άκμασε 1768).

Παραπομπές
----------

1. ↑  Rayfield 2012, σελ. 235.
2. ↑  Lordkipanidze & Metreveli 2000, σελ. 259.
3. ↑  Rayfield 2012, σελ. 236.
4. ↑  Rayfield 2012, σελ. 239.
5. ↑  Rayfield 2012, σελ. 240.

Βιβλιογραφικές αναφορές
-----------------------

* Lordkipanidze, Mariam, επιμ. (2000). *საქართველოს მეფეები* (στα Georgian). Tbilisi: Nekeri. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
* Rayfield, Donald (2012). *Edge of Empires: A History of Georgia*. London: Reaktion Books. ISBN 978-1780230306.