Η **Τόλμαν Μότορσπορτ** ήταν κατασκευαστής της Φόρμουλα 1 με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Δραστηριοποιήθηκε μεταξύ 1981 και 1985 και συμμετείχε σε 70 Γκραν Πρι.

Προέλευση
---------

Η εταιρεία Τόλεμαν ιδρύθηκε το 1926 από τον Εντγουαρντ Τόλμαν με σκοπό την παράδοση αυτοκινήτων Ford από το εργοστάσιό τους στο Όλντ Τράφορντ του Μάντσεστερ. Μέσα σε δύο χρόνια, η εταιρεία μετακόμισε στο Ντάνγκενχαμ του Λονδίνου, μαζί με το εργοστάσιο της Ford πριν εγκατασταθεί στο Μπρέντγουντ στο Έσσεξ. Στη δεκαετία του 1950, ο γιος του Έντουαρντ, Άλμπερτ, ανέλαβε τα ηνία της εταιρείας. Το 1966, ο Άλμπερτ πέθανε αφήνοντας τον μεγαλύτερο γιο του Τεντ ως πρόεδρος με τον μικρότερο γιο Μπομπ να γίνεται από κοινού διευθύνων σύμβουλος.

Στη δεκαετία του 1970, ο Τέντ και ο Άλεξ άρχισαν να συμμετέχουν σε διαφόρους αγώνες αυτοκινήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Τεντ διακρίθηκε επίσης για τη συμμετοχή του σε αγώνες κινητήρων ανοικτής θαλάσσης.  Το 1977, η Τόλμαν Μότορσπορτ μπήκε σε μια ομώνυμη ομάδα στη βρετανική Formula Ford 2000. Τερμάτισαν 2οι στη βαθμολογία του πρωταθλήματος εκείνης της χρονιάς.

Φόρμουλα 1
----------

 Η Toleman TG183
Η είσοδος της Τόλμαν ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 1980. Έγιναν συζητήσεις με τη Lancia για την προμήθεια ενός υπερτροφοδοτούμενου κινητήρα, αλλά η ομάδα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μια υπερτροφοδοτούμενη έκδοση του κινητήρα Hart F2. Εκείνη την εποχή, η Φόρμουλα 1 είχε αρχίσει να κυριαρχείται από αυτοκίνητα με τούρμπο, αφήνοντας τους ατμοσφαιρικούς κινητήρες να υστερούν.

Το Toleman TG181 που σχεδιάστηκε από τον Ρόρι Μπριν ήταν ένα υπέρβαρο και χαμηλής ισχύος αυτοκίνητο. Ο Μπραιαν Χέντον και ο Ντέρεκ Γουόργουικ απέτυχαν να προκριθούν έως όπου ο Χέντον έκανε την περικοπή για το ιταλικό Γκραν Πρι στη Μόντσα τον Σεπτέμβριο. Ο Γουόργουικ προκρίθηκε επίσης μόνο μία φορά στο Γκραν Πρι του Caesars Palace που έκλεισε τη σεζόν. Το 1982, τα αναβαθμισμένα TG181C χρησιμοποιήθηκαν από τον Γουόργουικ και τον νεοφερμένο Τεο Φάμπι έως όπου το Toleman TG183 ήταν έτοιμο στα τέλη Αυγούστου. Το TG183 χρησιμοποιήθηκε μόνο σε δύο Grand Prix ( Ιταλία και Λας Βέγκας ), αλλά ο Γουόργουικ κατέγραψε τον έναν από τους δυο ταχύτερους γύρους της ομάδας στο στο GP της Ολλανδίας με το TG181C που έτρεχε με χαμηλή ποσότητα καυσίμου και μαλακά ελαστικά.

Το 1983, το TG183B παρουσίασε βελτιωμένη μορφή χάρη σε μια σημαντική ενημέρωση. Ο Ντέρεκ Γουόργουικ διατηρήθηκε, ενώ ο Τεο Φάμπι αντικαταστάθηκε από τον Μπρούνο Τζακομέλι. Ο προϋπολογισμός αυξήθηκε καθώς ο σημερινός χορηγός της Toleman –η ιταλική εταιρεία παραγωγής λευκών ειδών Candy– μαζί με την Iveco, τη Magirus και την BP. Ο Γουόργουικ πέτυχε τους πρώτους πόντους της ομάδας στο Ολλανδικό Γκραν Πρι ακολουθόμενα στα υπόλοιπα τρία Γκραν Πρι. Αυτά τα αποτελέσματα έθεσαν την Τόλμαν στην 9η θέση στην κατάταξη του πρωταθλήματος κατασκευαστών.

Το ντεμπούτο του Άιρτον Σένα
----------------------------

 Το Toleman TG184 του Άιρτον Σένα στο οποίο πήρε τη δεύτερη θέση στο Γκραν Πρι του Μονακό το 1984.
Η δυάδα άλλαξε εντελώς το 1984. Οι επιδόσεις του Γουόργουικ ανταμείφθηκαν όταν υπέγραψε συμβόλαιο με την εργοστασιακή ομάδα της Renault και τη θέση του πήρε ο πρωταθλητής της Βρετανικής Φόρμουλα 3 και πρωτάρης στη Φόρμουλα 1 (και μελλοντικός τριπλός παγκόσμιος πρωταθλητής) Άιρτον Σένα, ενώ τη θέση του Τζακομέλι πήρε ο οδηγός της Φ2 από τη Βενεζουέλα και πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής στην κατηγορία 350cc των μηχανών Τζόνι Τσεκότο.

Το πρώτο Γκραν Πρι του Σένα ήταν το Γκραν Πρι της Βραζιλίας το 1984 που πραγματοποιήθηκε στην πίστα της Jacarepaguá στο Ρίο ντε Τζανέιρο στις 25 Μαρτίου. Οδηγώντας το αυτοκίνητο του 1983 επειδή το TG184 δεν ήταν έτοιμο, ο Σένα προκρίθηκε στην 17η θέση (ο Τσεκότο προκρίθηκε 18ος). Ωστόσο, το μονοθέσιο του Σένα ήταν το πρώτο που αποσύρθηκε, αφού αναγκάστηκε να αποχωρίσει μετά από 8 γύρους με αστοχία στο τούρμπο. Ο Τσεκότο αποσύρθηκε επίσης με αστοχία στο τούρμπο 10 γύρους αργότερα.

Αργότερα σε ένα βροχερό Γκραν Πρι στο Μονακό, ο Σένα τερμάτισε στη δεύτερη θέση πίσω από τον Αλέν Προστ, του οποίου η McLaren MP4/2 αντιμετώπιζε πρόβλημα ισορροπίας στα φρένα που ο Πρόστ ανέφερε ότι χειροτέρευαν με τον κάθε γύρο. Σε βρεγμένες συνθήκες, τα μπροστινά φρένα από της McLaren δεν παρήγαγαν θερμότητα και, ως εκ τούτου, κλειδώνονταν με αυξανόμενη κανονικότητα τους τελευταίους γύρους. Αυτό οδήγησε τον Γάλλο, ο οποίος είχε πάρει ξανά το προβάδισμα στον 15ο γύρο μετά το τρακάρισμα του Νάιτζελ Μάνσελ, να οδηγεί όλο και πιο αργά. Οι καταρρακτώδεις συνθήκες ανάγκασαν τον Τζάκι Ιξ να σταματήσει τον αγώνα μετά από 31 από τους προγραμματισμένους 78 γύρους. Ήταν μια αμφιλεγόμενη απόφαση καθώς ο Ιξ δεν είχε συμβουλευτεί τους αγωνοδίκες του αγώνα πριν δείξει την κόκκινη σημαία, και μια απόφαση που ξεσήκωσε μια θεωρία συνωμοσίας. Η πρόωρη διακοπή του αγώνα οδήγησε σε πολλές συζητήσεις σχετικά με το αν ο Σένα θα μπορούσε να είχε κερδίσει. Αναφέρθηκε επίσης από την Τόλμαν ότι η ανάρτηση του Σένα ήταν σε σημείο κατάρρευσης μετά από ένα προηγούμενο περιστατικό και το συνεχές τρέξιμο του πάνω από τα κέρμπ στο Chicane du Port, με την ομάδα να πιστεύει ότι η ζημιά ήταν αρκετή για να προκαλέσει την απόσυρσή του μέσα σε 2-3 γύρους. Ο Σένα έκανε τον ταχύτερο γύρο του αγώνα, τον πρώτο του στη Φόρμουλα 1, αλλά δεν ήταν ο ταχύτερος στην πίστα τη στιγμή της κόκκινης σημαίας.

Κατά τη διάρκεια των ελευθέρων για τον Βρετανικό Γκραν Πρι στο Brands Hatch, ο Τσεκότο συνετρίβη βαριά και έσπασε και τα δύο πόδια, τερματίζοντας την καριέρα του στη F1. Η Τόλμαν επέλεξε να τρέξει μόνο τον Σένα σε Γερμανία, Αυστρία και Ολλανδία.

Ωστόσο, πριν από την Ολλανδία, προέκυψε ότι ο Σένα είχε υπογράψει συμβόλαιο με τη Λότους παρά το γεγονός ότι είχε δύο χρόνια για να τρέξει στην τρέχουσα ομάδα του. Αν και είχε συμπεριλάβει μια γραμμή στο συμβόλαιό του με την Τόλμαν που του επέτρεπε να διακόψει νομικά τους δεσμούς με την ομάδα σε περίπτωση που εμφανιστεί καλύτερη προσφορά, ο Σένα δεν είχε επικαλεστεί αυτήν τη ρήτρα επειδή δεν είχε ενημερώσει τον αρχηγό της ομάδας Άλεξ Χόκριτζ για τη συμφωνία με τη Λότους. Στη συνέχεια αποβλήθηκε για τον επόμενο αγώνα στην Ιταλία.

Η Τόλμαν μπήκε ξανά με δύο αυτοκίνητα για το Ιταλικό Γκραν Πρι στη Μόντσα, αλλά ο τοπικός οδηγός Πιερλουίτζι Μαρτίνι - αναπληρωτής του Τσεότο - δεν κατάφερε να προκριθεί καν στον αγώνα. Στο αυτοκίνητο του Σένα ήταν ο Στέφαν Γιόχανσον, ο οποίος προκρίθηκε 17ος ταχύτερα και τερμάτισε στην 4η θέση. Όταν ο Σένα επέστρεψε μετά την «ποινή» του, αυτός και ο Γιόχανσον ολοκλήρωσαν τη σεζόν μαζί.

Ο Σένα έκλεισε τη χρονιά με τρία βάθρα κατά τη διάρκεια της σεζόν, τερματίζοντας τρίτος στο Βρετανικό Γκραν Πρι πίσω από τη McLaren του Νίκι Λάουντα και τη Renault του Γουόργουικ.

Στις αρχές της σεζόν του 1984, ο Ayrton Senna κατέγραψε τη μοναδική του αποτυχία να προκριθεί σε ένα Γκραν Πρι της Φόρμουλα 1. Στον τέταρτο γύρο του πρωταθλήματος, στο Γκραν Πρι στην Ίμολα, η Τόλμαν αποφάσισε να μην τρέξει τα αυτοκίνητά τους στα προκριματικά της Παρασκευής μετά από μια διαμάχη με τον προμηθευτή ελαστικών Pirelli. Στη συνέχεια, ο Σένα αντιμετώπισε πρόβλημα πίεσης καυσίμου στο Σάββατο, το οποίο τον άφησε αποκλεισμένο στη μακρινή πλευρά της πίστας μεταξύ Tosa και Piratella. Δεν μπόρεσε να επιστρέψει στα πιτ εγκαίρως για να προκριθεί στον αγώνα, καθώς ο καλύτερος χρόνος του 1:41.585 ήταν 13.068 δευτερόλεπτα πιο αργός από τον χρόνο που είχε ορίσει ο υπερασπιζόμενος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Νέλσον Πικέ με την Brabham - BMW του.

Αλλαγή ιδιοκτησίας
------------------

Τον Μάιο του 1985, η Τόλμαν απέκτησε μεγάλη χορηγία από την εταιρεία ένδυσης Benetton, η οποία είχε προηγουμένως χορηγήσει την Tyrrell και ήταν τότε ο μεγάλος χορηγός της ομάδας Alfa Romeo. Κατά τη διάρκεια της εκτός σεζόν 1985/86, η εταιρεία πλεκτών αγόρασε την ομάδα και μετονομάστηκε σε Benetton Formula πριν από τη σεζόν του 1986. Η ομάδα, μέσω πολυάριθμων πωλήσεων, έγινε η εργοστασιακή ομάδα της Renault το 2016. Το 2021, η ομάδα μετονομάστηκε σε Alpine F1 Team.

Η Τόλμαν συνέχισε να ασχολείται με τους αγώνες αυτοκινήτων, όλο και περισσότερο με τη διοίκηση παρά ως ανταγωνιστές. Από το 2010 αυτό περιλαμβάνει τη διαχείριση της σειράς Australian Mini Challenge.

Παραπομπές
----------

1. ↑  Hilton p.8
2. ↑  «8W - When? - 1983 Race of Champions». Forix.com. 10 Απριλίου 1983. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2012.
3. ↑  «Toleman Motorsport Profile - Teams - GP Encyclopedia - F1 History on Grandprix.com». Grandprix.com. 10 Μαρτίου 2007. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2012.
4. ↑  «Birthday bell Toles for Team Enstone». *Motor Sport magazine*. October 2021.. Ανακτήθηκε στις 22 May 2022.
5. ↑  Craig Normansell (24 Μαΐου 2011). «Top 5 Monaco Grand Prix». Badger GP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2014.
6. ↑  «Monaco Grand Prix 1984 - Interview Ickx». Sportscars TV. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2014.
7. ↑  «Racing». *alpinecars.com*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2022.
8. ↑  AUSmotive.com *Australian Mini Challenge under new management*

### Περαιτέρω ανάγνωση

* Christopher Hilton : *The Toleman Story: The Last Romantics in Formula 1* (2010) (ISBN 978-1-845842-17-8)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
Ομάδες Φόρμουλα 1 |
| --- |
|  |
| Εν ενεργεία | 
* Red Bull
* McLaren
* Ferrari
* Aston Martin
* Haas
* Mercedes
* Alpine
* Alfa Romeo Racing
* AlphaTauri
* Williams
 |
|  |
| Παλαιότερες | 
* AFM
* AGS.
* Alta
* Amon
* Andrea Moda Formula
* Apollon
* Arrows
* Arzani-Volpini
* Aston-Butterworth
* ATS (Γερμανία)
* ATS (Ιταλία)
* BAR
* Behra-Porsche
* Bellasi
* Benetton
* BMW
* Boro
* Brabham
* Brawn GP
* BRM
* BRP
* Bugatti
* Caterham
* Cisitalia
* Coloni
* Connaught
* Connew
* Cooper
* Cosworth
* Dallara
* De Tomaso
* Delahaye
* Derrington-Francis
* Eagle
* Eifelland
* Embassy Hill
* Emeryson
* EMW
* ENB
* Ensign
* ERA
* EuroBrun
* Ferguson
* First Racing
* Fittipaldi Automotive
* Fondmetal
* Footwork
* Force India
* Forti
* Frazer Nash
* Fry
* Gilby
* Gordini
* Greifzu
* Haas-Lola
* Hesketh Racing
* HWM
* Honda
* Hispania Racing Team
* Jaguar Racing
* JBW
* Jordan GP
* Kauhsen
* Klenk
* Kojima
* Kurtis Kraft
* Lancia
* Larrousse
* LDS
* LEC
* Leyton House Racing
* Life
* Ligier
* Lola
* Lotus
* Lotus (Team Lotus)
* Lotus Racing (Team Lotus)
* Lyncar
* Maki
* March
* Martini
* Marussia
* Maserati
* Manor
* Matra
* MBM
* McGuire
* Merzario
* Midland F1
* Minardi
* Modena
* Onyx GP
* OSCA
* Osella
* Pacific Racing
* Parnelli
* Penske Racing
* Porsche
* Prost GP
* RAM
* Racing Point
* RE
* Rebaque
* Renault F1 Team
* Reynard Motorsport
* Rial
* Sauber
* Scarab
* Scirocco-Powell
* Scuderia Milano
* Shadow
* Shannon
* Simtek
* Spirit Racing
* Spyker F1
* Stebro
* Stewart GP
* Toro Rosso
* Super Aguri
* Surtees
* Talbot-Lago
* Tec-Mec
* Tecno
* Theodore
* Token
* Toleman
* Toyota
* Trojan
* Tyrrell Racing
* Vanwall
* Veritas
* Virgin Racing
* Williams (FWRC)
* Wolf
* Zakspeed
 |

 |