Ο **Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ** (Αμχαρικά: *ኃይሌ ገብረ ሥላሴ*, γεννήθηκε 18 Απριλίου 1973) είναι Αιθίοπας πρώην αθλητής του στίβου στους δρόμους μεγάλων αποστάσεων. Δύο φορές χρυσός Ολυμπιονίκης, κατέρριψε 20 επίσημα παγκόσμια ρεκόρ κατέχοντας εξέχουσα θέση στους μεγαλύτερους δρομείς όλων των εποχών.

Τον Σεπτέμβριο του 2008, σε ηλικία 35 ετών, κέρδισε τον Μαραθώνιο του Βερολίνου με 2:03:59, καταρρίπτοντας το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ κατά 27 δευτερόλεπτα. Ήταν η πρώτη φορά που το ρεκόρ του Μαραθωνίου έπεσε κάτω από το όριο των 2 ωρών και 4 λεπτών. Το ρεκόρ αυτό καταρρίφθηκε τρία χρόνια αργότερα (26 Σεπτεμβρίου 2011), ξανά στο Μαραθώνιο του Βερολίνου, όταν ο Κενυάτης Πάτρικ Μακάου σημείωσε χρόνο 2:03:38.

Πρώτα χρόνια και οι τίτλοι της δεκαετίας του 1990
-------------------------------------------------

Ο Γκεμπρεσελασιέ ήταν ένα από τα 10 παιδιά της οικογένειας, γεννημένος στην Ασέλα της επαρχίας Αρσί στην Αιθιοπία. Μεγαλώνοντας σε φάρμα, έπρεπε να τρέχει 10 χιλιόμετρα για το σχολείο κάθε πρωί και άλλα τόσα, επιστρέφοντας κάθε βράδυ. Η ιδιαίτερη πατρίδα του δεν διέθετε νερό ή ηλεκτρικό ρεύμα και έτρεχε μέσα από δάση και φαράγγια, και σε ποτάμια και λασπωμένους δρόμους. Αυτό συνετέλεσε και στη χαρακτηριστική στάση που έχει όταν τρέχει, με το αριστερό του χέρι λυγισμένο, σαν να κρατά τα σχολικά του βιβλία. Η μητέρα του πέθανε όταν ήταν επτά χρονών.

Ο πρώτος διεθνής του αγώνας ήταν στις 24 Μαρτίου 1991 στην Αμβέρσα, όπου τερμάτισε όγδοος στον αγώνα νέων του *World Cross County.*
Έτυχε διεθνούς αναγνώρισης το 1992, όταν κέρδισε χρυσά μετάλλια στους αγώνες των 5.000 και 10.000 μέτρων στο Παγκόσμιο πρωτάθλημα Νέων του 1992 στη Σεούλ, και αργυρό μετάλλιο στον αγώνα Νέων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος ανώμαλου δρόμου.

Την επόμενη χρονιά, το 1993, κέρδισε το πρώτο από τα τέσσερα συνεχόμενα παγκόσμια πρωταθλήματα στα 10.000 μέτρα των ανδρών τις χρονιές 1993, 1995, 1997 και 1999. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1993, συμμετείχε επίσης στον αγώνα των 5.000 μέτρων όπου τερμάτισε δεύτερος, πολύ κοντά στον νικητή Ισμαήλ Κιρουί από την Κένυα. Το 1994 τερμάτισε τρίτος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανώμαλου Δρόμου της IAAF. Αργότερα την ίδια χρονιά έθεσε το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ του, τρέχοντας τα 5.000 μέτρα σε 12.56,96, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του Σαΐντ Αουίτα κατά δύο δευτερόλεπτα.

Το 1995, ο Γκεμπρεσελασιέ έτρεξε τα 10.000 μέτρα σε 26.43,53 στο Χενγκελό της Ολλανδίας κατεβάζοντας το παγκόσμιο ρεκόρ κατά εννέα ολόκληρα δευτερόλεπτα. Το ίδιο καλοκαίρι στη Ζυρίχη της Ελβετίας, ο Γκεμπρεσελασιέ, έτρεξε τα 5.000 μέτρα σε 12.44,39, κατεβάζοντας σχεδόν 11 δευτερόλεπτα από το 12.55,30 (προηγούμενο ρεκόρ του Μόζες Κιπτανούι από την Κένυα, νωρίτερα την ίδια χρονιά). Αυτό το παγκόσμιο ρεκόρ ψηφίστηκε ως "Επίδοση της Χρονιάς" για το 1995 από το περιοδικό *Track & Field News*. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1996 στην Ατλάντα ο Γκεμπρεσελασιέ στέφθηκε για πρώτη φορά χρυσός Ολυμπιονίκης νικώντας στον τελικό των 10.000 μέτρων με χρόνο 27.07,34. Μετά το τρίτο χρυσό στο παγκόσμιο πρωτάθλημα των 10.000 μέτρων, ο Γκεμπρεσελασιέ στις 13 Αυγούστου 1997, καλύπτοντας τα τελευταία 200 μέτρα σε 26,8 δευτερόλεπτα, κατέρριψε το ρεκόρ του των 5.000 μέτρων με 12.41,86. Ο Ντανιέλ Κόμεν, μόλις 9 μέρες αργότερα, κατέρριψε το ρεκόρ του Γκεμπρεσελασιέ στο Βέλγιο με επίδοση 12.39,74.

Τα χρόνια μετά την καθιέρωση
----------------------------

Την επόμενη χρονιά, το 1998, ο Γκεμπρεσελασιέ κατέβασε τα ρεκόρ για τα 2.000 και 3.000 μέτρα στον κλειστό στίβο, ενώ κατάφερε να ανακτήσει και τα δύο παγκόσμια ρεκόρ του ανοικτού στίβου στα 5.000 και 10.000 μέτρα. Έχοντας νικήσει σε όλους τους αγώνες της σειράς Γκόλντεν Λιγκ εκείνο το καλοκαίρι, κέρδισε μερίδιο του τζάκποτ. Τον Ιούνιο του 1998, στο Χενγκελό της Ολλανδίας, ο Γκεμπρεσελασιέ κατέρριψε το παγκόσμιο ρεκόρ του Πολ Τέργκατ (26.27,85) στα 10.000 μέτρα των ανδρών με χρόνο 26.22,75 με ακριβώς ίσους ενδιάμεσους χρόνους των 5.000 μέτρων.

Μόλις 13 μέρες αργότερα, ο Γκεμπρεσελασιέ έθεσε σαν στόχο το ρεκόρ που πέτυχε ο Κόμεν στο Ελσίνκι της Φιλανδίας στα 5.000 μέτρα. Ο Κροάτης "λαγός" Μπράνκο Ζόρκο ξεκίνησε με σχετικά αργό ρυθμό, με 2.33,91 το πρώτο χιλιόμετρο και βγήκε εκτός κούρσας μετά το πρώτο μίλι. Οι επόμενοι "λαγοί" του όμως, δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τον ρυθμό και ο Γκεμπρεσελασιέ -έξι γύρους μετά την εκκίνηση- να συνεχίσει μόνος του τη δύσκολη προσπάθεια. Τέσσερις γύρους πριν τον τερματισμό (8:40.00), ο Γκεμπρεσελασιέ έπρεπε να καλύψει τα τελευταία 1.600 μέτρα σε λιγότερο από 4 λεπτά για να καταρρίψει το ρεκόρ. Έναν γύρο πριν τον τερματισμό και υποφέροντας, ο Αιθίοπας "απογειώθηκε", καλύπτοντας το τελευταίο 400άρι σε 56,77 δευτερόλεπτα και τα τελευταία 1.600 μέτρα σε 3.59,36, για να σημειώσει νέο παγκόσμιο ρεκόρ με 12.39,36. Τη χρονιά εκείνη ψηφίστηκε για δεύτερη φορά (μετά το 1995) "Αθλητής της Χρονιάς" του περιοδικού *Track and Field News*.

Το 1999, ο Γκεμπρεσελασιέ υποδύθηκε τον εαυτό του στην ταινία *Αντοχή*. Η ταινία, κατέγραφε την πορεία του για την κατάκτηση του χρυσού ολυμπιακού μεταλλίου στην Ατλάντα, στα 10.000 μέτρα. Επί στίβου, κέρδισε στα 1.500/3.000 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου, διατήρησε τον τίτλο του στα 10.000 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανοικτού Στίβου και παρέμεινε ανίκητος σε όλους τους αγώνες στους οποίους συμμετείχε.

Το 2000, ο Γκεμπρεσελασιέ κέρδισε και πάλι σε όλους τους αγώνες όπου συμμετείχε, μένοντας πρώτος στην παγκόσμια κατάταξη των 5.000 και 10.000 μέτρων. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ το 2000, ήταν ο τρίτος αθλητής στην ιστορία που διατήρησε τον ολυμπιακό τίτλο του στα 10.000 μέτρα (μετά τον Εμίλ Ζάτοπεκ και Λάσε Βίρεν). Η οριακή ολυμπιακή νίκη επί του Κενυάτη Πολ Τέργκατ κρίθηκε στο νήμα, όπου το εκπληκτικά γρήγορο τελικό 200άρι του Τέργκατ στα 26,3 δευτερόλεπτα, δεν ήταν αρκετό για να ξεπεράσει αυτό του Γκεμπρεσελασιέ στα 25,4, που νίκησε για μόλις 0,09 δευτερόλεπτο, ένα περιθώριο ακόμα μικρότερο και από το αντίστοιχο του αγώνα των 100 μέτρων. Το 2001, ο Γκεμπρεσελασιέ κέρδισε τον Παγκόσμιο Ημιμαραθώνιο της IAAF και το χάλκινο μετάλλιο στα 10.000 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανοικτού Στίβου του 2001.

Στις 30 Αυγούστου του 2003, ο Γκεμπρεσελασιέ εξελέγη πρώτος, ως μέλος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Αθλητισμού (IAAF). Επίσης το 2003, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Παρίσι, ο συμμετείχε σε έναν από τους πιο συναρπαστικούς αγώνες 10.000 μέτρων της ιστορίας, κερδίζοντας αργυρό μετάλλιο, πίσω από τον συμπατριώτη του Κενενίσα Μπεκέλε. Το τελευταίο μισό του αγώνα, συμπληρώθηκε στο εκπληκτικό 12.57,24 (12.57,2 για τον Μπέκελε και 12.58,8 για τον Γκεμπρεσελασιέ). Σύμφωνα με την IAAF, "Αυτός ο ενδιάμεσος χρόνος, δεν ήταν μόνο το γρηγορότερο τελευταίο 5άρι σε έναν αγώνα 10.000 μέτρων σε παγκόσμιο πρωτάθλημα, (το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 13:12.12, στην Ατλάντα), αλλά και το γρηγορότερο 5άρι σε αγώνα 5.000 μέτρων παγκοσμίως, ξεπερνώντας το 12:58.13 του Σαλάχ Χισού που σημειώθηκε το 1999, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Σεβίλλης." (Αυτό το σχόλιο, παρέμεινε αληθές για μόλις μια εβδομάδα, μέχρι το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα όπου όλοι οι αθλητές των μεταλλίων στα 5.000 μέτρα (συμπεριλαμβανομένου και του Μπεκέλε) έτρεξαν γρηγορότερα από τον ενδιάμεσο χρόνο του αγώνα των 10.000 μέτρων του Παρισιού). "Η διαφορά του ενδιάμεσου χρόνου (12:57.24) και του αγώνα των 5.000 μέτρων (12.39,36) ήταν 17.98 δευτερόλεπτα, που αποτελεί ρεκόρ. Το προηγούμενο ρεκόρ είχε σημειωθεί στους Ολυμπιακούς του 1976."

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, ο Γκεμπρεσελασιέ επιχείρησε να γίνει ο πρώτος αθλητής της ιστορίας με τρία συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στα 10.000 μέτρα. Ωστόσο, δεν τα κατάφερε, τερματίζοντας πέμπτος σε έναν αγώνα που κέρδισε ο συμπατριώτης του Κενενίσα Μπεκέλε, ο οποίος προηγουμένως είχε καταρρίψει και τα δύο παγκόσμια ρεκόρ του Γκεμπρεσελασιέ στα 5.000 και 10.000 μέτρα. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες, ο Γκεμπρεσελασιέ έχασε τρεις εβδομάδες προπόνησης, λόγω τραυματισμού στον Αχίλλειο τένοντα. Ο τραυματισμός ήταν τόσο σοβαρός που ύπο άλλες συνθήκες δεν θα είχε αγωνιστεί, αλλά δέχθηκε ισχυρές πιέσεις από τους συμπατριώτες του και τελικά συμμετείχε.

Μετά το 2004
------------

Το 2011 στο Μαραθώνιο της Βιέννης
Μετά την Ολυμπιάδα του 2004, ο Γκεμπρεσελασιέ άφησε τον στίβο και αφοσιώθηκε στους αγώνες δρόμου και τον μαραθώνιο. 
Το 2002 έκανε το ντεμπούτο του στο Μαραθώνιο του Λονδίνου. Ξεκίνησε τον αγώνα σε πολύ γρήγορο ρυθμό, μέσα στα όρια για παγκόσμιο ρεκόρ, αλλά δεν μπόρεσε να τον διατηρήσει. Τελικά, ο τότε κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ Χαλίντ Χανούχι και ο Πολ Τέργκατ τον προσπέρασαν, ο Χανουχί κατέρριψε το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ και ο Γκεμπρεσελασιέ τερμάτισε τρίτος.

Το 2005, ο Γκεμπρεσελασιέ παρέμεινε ανίκητος σε όλους τους αγώνες δρόμου, όπου συμμετείχε. Σημείωσε ρεκόρ στα 10 χλμ στο Μάντσεστερ (27.25), νίκη στον Μαραθώνιο του Άμστερνταμ με καλύτερη παγκόσμιο επίδοση για το 2006 (2:06.20) και νέο παγκόσμιο ρεκόρ για τα 10 μίλια στον αγώνα του Τίλμπουργκ, στην Ολλανδία (44.24). Ξεκίνησε το 2006 θετικά, καταρρίπτοντας στις 15 Ιανουαρίου το παγκόσμιο ρεκόρ του ημιμαραθωνίου κατά 21 ολόκληρα δευτερόλεπτα, σημειώνοντας χρόνο 58.55. Ήταν και το πρώτο ρεκόρ που κατέρριψε επί αμερικανικού εδάφους, τρέχοντας τον ημιμαραθώνιο στον Μαραθώνιο Ροκ εντ Ρολ της Αριζόνα. Στον ίδιο αγώνα, κατέρριψε επίσης το ρεκόρ των 20 χλμ που κατείχε ο Πολ Τέργκατ (Ο Γκεμπρεσελασιέ συμπλήρωσε τα 20 χλμ σε 55.48). Και τα δύο ρεκόρ κρατούσαν από το 1998. Το 2006 ήταν και η χρονιά που ο Αιθίοπας διέλυσε το παγκόσμιο ρεκόρ των 25 χλμ, αν και με τρόπο μη πιστοποιημένο από την IAAF, με χρόνο 1 ώρα 11.37, δηλαδή κατά 68 δευτερόλεπτα. Οι επτά πρώτοι δρομείς, έτρεξαν 5 χλμ και πέρασαν απευθείας την γραμμή εκκίνησης του αγώνα 20 χλμ στο Άλφεν Άαν ντεν Ριν της Ολλανδίας. Στις 23 Απριλίου, 2006, τερμάτισε ένατος στον Μαραθώνιο του Λονδίνου με χρόνο 2.09.05 (την κούρσα κέρδισε ο Κενυάτης Φίλιξ Λίμο, με χρόνο 2.06.39). Ο Γκεμπρεσελασιέ αναφέρθηκε σε αυτή την ένατη θέση ως τη "χειρότερη κούρσα της καριέρας μου". Επέστρεψε όμως στις 24 Σεπτεμβρίου με νίκη στον Μαραθώνιο του Βερολίνου με τον καλύτερο χρόνο της χρονιάς 2.05.56.

Το 2007 ο Γκεμπρεσελασιέ έκανε αναπάντεχη επιστροφή στο στίβο, η πρώτη από δύο κούρσες εντός σταδίου εκείνο το καλοκαίρι. Στην πρώτη, σε έναν εξαιρετικά ανταγωνιστικό αγώνα 10.000 μέτρων στο Χενγκελό της Ολλανδίας, τερματίζοντας πέμπτος με χρόνο 26:52.81 Η επόμενη, στις 27 Ιουνίου, 2007, οπότε ο Γκεμπρεσελασιέ "επιτέθηκε" στο παγκόσμιο ρεκόρ της διανυθείσας απόστασης σε μία ώρα, στην Οστράβα της Τσεχίας. Η απόπειρα αυτή ήταν επιτυχημένη, αφού κατάφερε να διανύσει 21.285 μέτρα, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 21.101 μέτρων, του Μεξικανού Αρτούρο Μπάριος στην Λα Φλες, της Γαλλίας στις 30 Μαρτίου 1991. Επιπλέον, διένυσε 50 γύρους (20.000 μ.) σε 56.25,98, άλλο ένα ρεκόρ (το προηγούμενο ήταν επίσης από τον Μπάριος από το 1991 με 56.55,6).

Έκανε το ντεμπούτο του στην Νέα Υόρκη, κερδίζοντας στον Ημιμαραθώνιο, στις 5 Αυγούστου 2007, με χρόνο 59.24, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ διαδρομής για 2 λεπτά. Με την νίκη του στον Ημιμαραθώνιο της Λισσαβόνας (59:15), τον Μάρτιο του 2008, πέτυχε ένα τέλειο ρεκόρ 9–0 σε συμμετοχές του σε ημιμαραθωνίους. Ο πρώτος ημιμαραθώνιος που έχασε, ήταν στις 14 Μαρτίου 2009 στη Χάγη, όπου νικήθηκε από τον Σάμι Κιτβάρα με χρόνο 59:47 (ο Γκεμπρεσελασιέ έκανε 59:50). Στις 30 Σεπτεμβρίου, 2007, ο Γκεμπρεσελασιέ κέρδισε τον Μαραθώνιο του Βερολίνου με 2:04.26 (με μέσο ρυθμό αγώνα 2:56.94 το χιλιόμετρο), θέτοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ, βελτιωμένο κατά 29 δευτερόλεπτα από το προηγούμενο του Τέργκατ που είχε επιτευχθεί στην ίδια διαδρομή το 2003. Η νίκη του αυτή, έδωσε επιπλέον έναυσμα για τους εορτασμούς της Αιθιοπικής Χιλιετίας (μοναδική στο Ημερολόγιο της Αιθιοπίας), που είχαν ξεκινήσει από τις 12 Σεπτεμβρίου 2007.
Στο Μαραθώνιο του Ντουμπάι που διεξήχθη στις 18 Ιανουαρίου 2008, ο Γκεμπρεσελασιέ με χρόνο 2:04.53, πέτυχε το δεύτερο καλύτερο χρόνο μαραθωνίου στην ιστορία, κατά 27 δευτερόλεπτα υποδεέστερο από το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ.

Στους αγώνες του Χενγκελό στις 24 Μαΐου 2008, ο Γκεμπρεσελασιέ έτρεξε τον αγώνα των 10.000 μέτρων σε 26:51.20, τερματίζοντας οριακά δεύτερος, πίσω από τον συμπατριώτη του Σιλέσι Σιχίνε (26:50.53). Με αυτή του την επίδοση και μαζί με τις αντίστοιχες των 2003, 2004 και 2007, ο Γκεμπρεσελασιέ είναι ο μόνος αθλητής ηλικίας άνω των 30 ετών που έχει καταφέρει να σπάσει το φράγμα των 27 λεπτών στα 10.000 μέτρα. Μάλιστα, οι 9 επιδόσεις του κάτω των 27 λεπτών είναι περισσότερες από τις αντίστοιχες οποιουδήποτε αθλητή, ανεξαρτήτου ηλικίας.

Εξαιτίας της ατμοσφαιρικής μόλυνσης του ουρανού του Πεκίνου, ο Γκεμπρεσελασιέ αποφάσισε να μην συμμετάσχει στον μαραθώνιο της Ολυμπιάδας του Πεκίνου το 2008. Υπέφερε από άσθμα και δήλωσε ότι μπορεί να είναι βλαβερό για την υγεία του αν αγωνίζεται υπό αυτές τις συνθήκες. Αργότερα όμως, δήλωσε ότι μετάνιωσε για αυτή την απόφασή του, καθώς η ατμόσφαιρα ήταν πιο καθαρή από το αναμενόμενο. Συμμετείχε όμως στον αγώνα στίβου των 10.000 μέτρων, όπου τερμάτισε έκτος με χρόνο 27:06.68. Ο συμπατριώτης του και κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ στα 10.000 μέτρα Κενενίσα Μπεκέλε, ήταν ο νικητής του αγώνα.
Τον επόμενο μήνα, στις 28 Σεπτεμβρίου 2008, υπερασπίστηκε τον τίτλο του στον μαραθώνιο του Βερολίνου, επιτυγχάνοντας μέσο ρυθμό αγώνα 2:56.30 το χιλιόμετρο για χρόνο 2:03.59, καταρρίπτοντας το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ κατά 27 δευτερόλεπτα.

Ο Γκεμπρεσελασιέ κέρδισε τον μαραθώνιο του Ντουμπάι στις 16 Ιανουαρίου 2009, αλλά δεν κατάφερε να καταρρίψει το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ που είχε πετύχει τέσσερις μήνες νωρίτερα. Τερμάτισε σε χρόνο 2:05.29, πολύ πιο μπροστά από τον δεύτερο και συμπατριώτη του Ντερεσά Κιμσά. Τον Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς, κέρδισε τον Μαραθώνιο του Βερολίνου για την τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Επιχείρησε εκ νέου να καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ, αλλά παρά τον γρήγορο αρχικό ρυθμό, οι ζεστές συνθήκες δεν του επέτρεψαν χρόνο κάτω από 2:06:08, δύο λεπτά αργότερα από την καλύτερη επίδοσή του. Ωστόσο πέρασε τα 30 χιλιόμετρα σε 1:27:49, θέτοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ στα 30χλμ δρόμου.

Το 2010, στον Μαραθώνιο του Ντουμπάι, επιχείρησε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά να καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ. Παρά το ότι κέρδισε τον αγώνα με 2:06:09, το 18 μηνών ρεκόρ άντεξε στην πρόκληση.

### Η παρολίγο αποχώρηση από τους στίβους και η επιστροφή

Ο αθλητής ανακοίνωσε στις 7 Νοεμβρίου 2010 την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, εξαιτίας τραυματισμού του μετά τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης, απόφαση που τελικά δεν τήρησε. Το 2011 κέρδισε τον ημιμαραθώνιο της Βιέννης στις 17 Απριλίου 2011. Έναν μήνα αργότερα κέρδισε με ευκολία τον αγώνα του Μάντσεστερ στην Αγγλία για τέταρτη φορά, με χρόνο 28:10.

Σε ηλικία 40 ετών, ήταν ακόμα σε θέση να κερδίζει αγώνες: τον Απρίλιο του 2013, λίγο πριν τα γενέθλια του, κέρδισε τον ημιμαραθώνιο της Βιέννης σε χρόνο 1 ώρας και ενός λεπτού.
Αποχώρησε οριστικά από την ενεργό δράση το 2015 σε ηλικία 42 ετών.

Συμμετοχές σε Μαραθωνίους
-------------------------

* Όλα τα αποτελέσματα αφορούν αγώνες μαραθωνίου, εκτός και αν υπάρχει άλλη διευκρίνιση

| Αντιπροσωπεύει την  Αιθιοπία  |
| --- |
| 2002 | Μαραθώνιος του Λονδίνου | 3ος | 2:06:35 |
| 2005 | Μαραθώνιος του Άμστερνταμ | 1ος | 2:06:20 |
| 2006 | Μαραθώνιος του Λονδίνου | 9ος | 2:09:31 |
| 2006 | Μαραθώνιος του Βερολίνου | 1ος | 2:05:56 |
| 2006 | Μαραθώνιος της Φουκουόκα | 1ος | 2:06:52 |
| 2007 | Μαραθώνιος του Λονδίνου | DNF | Εγκατάλειψη |
| 2007 | Μαραθώνιος του Βερολίνου | 1ος | 2:04:26 |
| 2008 | Μαραθώνιος του Ντουμπάι | 1ος | 2:04:53 |
| 2008 | Μαραθώνιος του Βερολίνου | 1ος | 2:03:59 |
| 2009 | Μαραθώνιος του Ντουμπάι | 1ος | 2:05:29 |
| 2009 | Μαραθώνιος του Βερολίνου | 1ος | 2:06:08 |
| 2010 | Μαραθώνιος του Ντουμπάι | 1ος | 2:06:09 |
| 2010 | Μαραθώνιος της Νέας Υόρκης | DNF | Εγκατάλειψη |
| 2011 | Great Manchester Run (10 χλμ) | 1ος | 00:28:10 |
| 2011 | Μαραθώνιος του Βερολίνου | DNF | Εγκατάλειψη |

Καλύτερες επιδόσεις
-------------------

### Στίβος και αγώνες δρόμου

| Απόσταση | Χρόνος | Ημερομηνία | Τοποθεσία |
| --- | --- | --- | --- |
| 1.500 μέτρα | 3:33.73 | 6 Ιουνίου 1999 | Στουτγκάρδη |
| Ένα μίλι | 3:52.39 | 27 Ιουνίου 1999 | Γκέιτσχεντ |
| 3.000 μέτρα | 7:25.09 | 28 Αυγούστου 1998 | Βρυξέλλες |
| Δύο μίλια | 8:01.08 | 31 Μαΐου 1997 | Χενγκελό |
| 5.000 μέτρα | 12:39.36 | 13 Ιουνίου 1998 | Ελσίνκι |
| 10.000 μέτρα | 26:22.75 | 1 Ιουνίου 1998 | Χενγκελό |
| 10 χλμ (αγώνας δρόμου) | 27:02 | 11 Δεκεμβρίου 2002 | Αντ-Νταουάχ |
| 15 χλμ (αγώνας δρόμου) | 41:22 | 4 Σεπτεμβρίου 2005 | Τίλμπεργκ |
| Δέκα μίλια (αγώνας δρόμου) | 44:24 | 4 Σεπτεμβρίου 2005 | Τίλμπεργκ |
| 20.000 μέτρα (αγώνας δρόμου) | 56:26.0 | 27 Ιουνίου 2007 | Οστράβα |
| Μία ώρα | 21,285 m | 27 Ιουνίου 2007 | Οστράβα |
| 20 χλμ (αγώνας δρόμου)\* | 55:48 | 15 Ιανουαρίου 2006 | Φοίνιξ, Αριζόνα |
| Ημι-μαραθώνιος | 58:55 | 15 Ιανουαρίου 2006 | Φοίνιξ, Αριζόνα |
| 25 χλμ (αγώνας δρόμου) | 1:11:37 | 12 Μαρτίου 2006 | Άλφεν Άαν Ντεν Ριν (μη-αναγνωρισμένος από την IAAF) |
| Παγκόσμιο ρεκόρ Μαραθωνίου | 2:03:59 | 28 Σεπτεμβρίου 2008 | Βερολίνο |

\* Σε αγώνα ημι-μαραθωνίου

### Κλειστός Στίβος

| Απόσταση | Χρόνος | Ημερομηνία | Τοποθεσία |
| --- | --- | --- | --- |
| 1.500 μέτρα | 3:31.76 | 1 Φεβρουαρίου 1998 | Στουτγκάρδη |
| 2.000 μέτρα | 4:52.86 | 15 Φεβρουαρίου 1998 | Μπέρμπινχαμ |
| 3.000 μέτρα | 7:26.15 | 25 Ιανουαρίου 1998 | Καρλσρούη |
| Δύο μίλια | 8:04.69 | 21 Φεβρουαρίου 2003 | Μπέρμπινχαμ |
| 5.000 μέτρα | 12:50.38 | 14 Φεβρουαρίου 1999 | Μπέρμπινχαμ |

Παγκόσμια Ρεκόρ και "Παγκόσμια Βέλτιστες επιδόσεις"
---------------------------------------------------

| Απόσταση | Χρόνος | Ημερομηνία | Τοποθεσία | Σημειώσεις |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 5.000 μέτρα | 12:56.96 | 4 Ιουνίου 1994 | Χενγκελό, Ολλανδία |  |
| Δύο μίλια | 8:07.46 | 28 Μαΐου 1995 | Κερκρέιντ, Ολλανδία | 3ος γρηγορότερος χρόνος που έχει επιτευχθεί ποτέ |
| 10.000 μέτρα | 26:43.53 | 5 Ιουνίου 1995 | Χενγκελό, Ολλανδία |  |
| 5.000 μέτρα | 12:44.39 | 16 Αυγούστου 1995 | Ζυρίχη, Ελβετία |  |
| 5.000 μέτρα | 13:10.98 | 27 Ιανουαρίου 1996 | Σιντελφίνγκεν, Γερμανία, | Κλειστός στίβος |
| 3.000 μέτρα | 7:30.72 | 4 Φεβρουαρίου 1996 | Στουτγκάρδη, Γερμανία, | Κλειστός στίβος |
| 5.000 μέτρα | 12:59.04 | 20 Φεβρουαρίου 1997 | Στοκχόλμη, Σουηδία | Κλειστός στίβος |
| Δύο μίλια | 8:01.08 | 31 Μαΐου 1997 | Χενγκελό, Ολλανδία | 2ος γρηγορότερος χρόνος που έχει επιτευχθεί ποτέ |
| 10.000 μέτρα | 26:31.32 | 4 Ιουλίου 1997 | Όσλο, Νορβηγία |  |
| 5.000 μέτρα | 12:41.86 | 13 Αυγούστου 1997 | Ζυρίχη, Ελβετία |  |
| 3.000 μέτρα | 7:26.15 | 25 Ιανουαρίου 1998 | Καρλσρούη, Γερμανία | Κλειστός στίβος |
| 2.000 μέτρα | 4:52.86 | 15 Φεβρουαρίου 1998 | Μπίρμινγχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο | Κλειστός στίβος |
| 10.000 μέτρα | 26:22.75 | 1 Ιουνίου 1998 | Χενγκελό, Ολλανδία |  |
| 5.000 μέτρα | 12:39.36 | 13 Ιουνίου 1998 | Ελσίνκι, Φινλανδία |  |
| 5.000 μέτρα | 12:50.38 | 14 Φεβρουαρίου 1999 | Μπίρμινγχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο | Κλειστός στίβος |
| 10 χιλιόμετρα | 27:02 | 11 Δεκεμβρίου 2002 | Ντόχα, Κατάρ | Αγώνας δρόμου |
| Δύο μίλια | 8:04.69 | 21 Φεβρουαρίου 2003 | Μπίρμινγχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο, | Κλειστός στίβος |
| 15 χιλιόμετρα | 41:22 | 4 Σεπτεμβρίου 2005 | Τίλμπεργκ, Ολλανδία | Αγώνας δρόμου, μη-επικυρωμένος από την IAAF |
| 10 μίλια | 44:24 | 4 Σεπτεμβρίου 2005 | Τίλμπεργκ, Ολλανδία | Αγώνας δρόμου, καλύτερη επίδοση παγκοσμίως |
| 20 χιλιόμετρα | 55:48 | 15 Ιανουαρίου 2006 | Τέμπε, Αριζόνα, ΗΠΑ | Σε αγώνα ημι-μαραθωνίου |
| Ημι-μαραθώνιος | 58:55 | 15 Ιανουαρίου 2006 | Τέμπε, Αριζόνα, ΗΠΑ |  |
| 25 χιλιόμετρα | 1:11:37 | 12 Μαρτίου 2006 | Άλφεν Ααν ντεν Ριν, Ολλανδία | Αγώνας δρόμου, μη-επικυρωμένος από την IAAF – δεν διενεργήθηκε τεστ ερυθροποιητήνης μετά τον αγώνα |
| Τρέξιμο μιας ώρας | 21,285 μ. | 27 Ιουνίου 2007 | Οστράβα, Τσεχία |  |
| Μαραθώνιος | 2:04:26 | 30 Σεπτεμβρίου 2007 | Βερολίνο, Γερμανία |  |
| Μαραθώνιος | 2:03:59 | 28 Σεπτεμβρίου 2008 | Βερολίνο, Γερμανία |  |
| 30 χιλιόμετρα | 1:27:49 | 20 Σεπτεμβρίου 2009 | Βερολίνο, Γερμανία | Σε αγώνα μαραθωνίου |
|

Παραπομπές
----------

1. 1 2  «IOC : Haile GEBRSELASSIE». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2023.
2. ↑  «Men's 10,000m: Gebrselassie may be the best of all time». 6 Αυγούστου 2001. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
3. ↑  Jere Longman (13 Απριλίου 2002). «MARATHON; Gebrselassie's Plan Could Hurt Him in the End». *The New York Times*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2016.
4. ↑  ««Makau stuns with 2:03:38 Marathon World record in Berlin!»». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
5. ↑  "Haile Gebrselassie" Αρχειοθετήθηκε 2008-09-02 στο Wayback Machine. n°97 on *Time*’s list of "100 Olympic Athletes To Watch"
6. ↑  «At home, and at work with Gebrselassie in Addis Ababa». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
7. ↑  «Olympic countdown: 73 days». 28 Μαΐου 2004. .
8. 1 2  «Haile Gebrselassie retires from competition». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
9. ↑  «Gebrselassie's great plan». *The Independent*. 2 Ιουνίου 2000. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2009.
10. ↑  «INTERNATIONAL OLYMPIC COMMITTEE : ATLANTA 1996 ATHLETICS 10000M MEN RESULTS». Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2022.
11. ↑  «T&FN'S WORLD MEN'S ATHLETES OF THE YEAR». Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2022.
12. ↑  «Olympic history: Men's 10,000m». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
13. ↑  «Paris 2003 – from a distance». IAAF.org. 2 Σεπτεμβρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2009.
14. ↑  «INTERNATIONAL OLYMPIC COMMITTEE : ATHENS 2004 ATHLETICS 10000M MEN RESULTS». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
15. ↑  «Haile farewell». IAAF. 23 Αυγούστου 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2009.
16. ↑  «Khannouchi breaks world record». BBC Sport. 14 Απριλίου 2002.
17. ↑  «Gebrselassie targets Fukuoka Marathon in December». IAAF. 11 Οκτωβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2009.
18. ↑  «*The New York Times* : Marathon Record Is Set in Berlin». 30 Αυγούστου 2007.
19. ↑  «Second fastest of all time for Gebre in Dubai Marathon». IAAF. 18 Ιανουαρίου 2008.
20. ↑  «Gebrselassie opts out of marathon». BBC Sport. 10 Μαρτίου 2008.
21. ↑  «Blue sky in Beijing makes Haile regret pulling out of marathon». Indian Express. 19 Αυγούστου 2008. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2008.
22. ↑  «INTERNATIONAL OLYMPIC COMMITTEE : BEIJING 2008 ATHLETICS 10000M MEN RESULTS». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
23. ↑  «How old is Haile Gebrselassie?». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
24. ↑  Gebrselassie retains Berlin crown. BBC Sport (2009-09-20). Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2009.
25. ↑  IAAF, 14 Δεκεμβρίου 2009: World record ratified Αρχειοθετήθηκε 2011-08-12 στο Wayback Machine.
26. ↑  IAAF, January 21, 2010: Third Dubai victory
27. ↑  in.gr, Ο Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ αποχωρεί από την ενεργό δράση, 7-11-2010.
28. ↑  «Gebrselassie, Kiprotich take Vienna City race titles». 17 Απριλίου 2011. .
29. ↑  «Gebrselassie takes fourth Manchester 10Km victory, Clitheroe surprises». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2022.
30. ↑  «Haile Gebrselassie Biography». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.
31. ↑  «Even in retirement, Haile Gebrselassie is still running strong». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2022.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ** |

* World Athletics : Haile GEBRSELASSIE

| Βραβεία |
| --- |
| ΠροκάτοχοςΓουίλσον Κίπκετερ | **Αθλητής της χρονιάς της IAAF**1998 | ΔιάδοχοςΜάικλ Τζόνσον |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 168006311
* LCCN: no00043687
* ISNI: 0000 0001 1521 6865
* GND: 143532197
* BNF: cb142682254 (data)
* BNE: XX5496408

 |

 |