Ο **Γκίλμπερτ Νιούτον Λιούις** (*Gilbert Newton Lewis*, 23 Οκτωβρίου 1875 – 23 Μαρτίου 1946), επίτιμο μέλος της Βασιλικής Εταιρείας της Αγγλίας ήταν σημαντικός Αμερικανός φυσικοχημικός. Υπάρχουν βάσιμοι ισχυρισμοί ότι αδίκως δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ της Χημείας.

Συνεισφορές στη Χημεία
----------------------

Είναι γνωστός στην επιστήμη της Χημείας για τις σημαντικές συνεισφορές του: για την ανακάλυψη του ομοιοπολικού δεσμού, της αρχής του ηλεκτρονιακού ζεύγους, της ηλεκτρονιακής δομής κατά Λιούις και άλλες συνεισφορές, όπως στη θεωρία σθένους - δεσμού, που διαμόρφωσε τις σύγχρονες θεωρίες για τη χημική δεσμολογία. Ο Λιούις, ακόμη, συνεισέφερε επιτυχημένα στη θερμοδυναμική, στη φωτοχημεία, στον ισοτοπικό διαχωρισμό, καθώς επίσης και στην οξεοβασική θεωρία κατά Λιούις.

Βιογραφικά στοιχεία και σπουδές
-------------------------------

Ο Γκίλμπερτ Νιούτον Λιούις γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1875, στο Γουάιμαουθ της Μασαχουσέτης (*Weymouth, Massachusetts*). Αφού έλαβε το διδακτορικό του στη χημεία από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (*Harvard University*) και μελέτησε επιπλέον στη Γερμανία και στις Φιλιππίνες, ο Λιούις μετακόμισε στην Καλιφόρνια για να διδάξει χημεία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Μπέρκλεϋ (*California, Berkeley.*).

Σταδιοδρομία και διακρίσεις
---------------------------

Το 1912, προτάθηκε και έγινε κοσμήτορας της Σχολής Χημείας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Μπέρκλεϋ, σχολή η οποία ανεδείχθη ως μία από τις καλύτερες της εποχής εκείνης, με σημαντικούς ερευνητές. Ως ένας καθηγητής πανεπιστημίου, ενσωμάτωσε τις αρχές της θερμοδυναμικής στο πρόγραμμα του χημικού τμήματος και μεταρρύθμισε τη χημική θερμοδυναμική με ένα μαθηματικά αυστηρό τρόπο, που ήταν όμως προσιτός και στους κοινούς προπτυχιακούς χημικούς. Άρχισε να μετρά τις τιμές της ελεύθερης ενέργειας σε αρκετές χημικές διεργασίες, και ανόργανες και οργανικές. 

Το 1916, πρότεινε τη θεωρία του για τη δεσμολογία και πρόσθεσε την πληροφόρηση για τα ηλεκτρόνια στον Περιοδικό πίνακα των χημικών στοιχείων. Το 1926, ο Λιούις εισήγαγε τον όρο «φωτόνιο» για τη μικρότερη μονάδα της ενέργειας ακτινοβολίας. Το 1933, άρχισε την έρευνά του στον ισοτοπικό διαχωρισμό. Ο Λιούις εργάστηκε με το υδρογόνο και κατάφερε να διαχωρίσει ένα δείγμα βαρέως ύδατος. Μετά ασχολήθηκε με την οξεοβασική θεωρία του, και εργάστηκε στο πεδίο της φωτοχημείας, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών της ζωής του. Ήταν ένας «αδελφός» στο ΑΧΣ, δηλαδή της «Επαγγελματικής Αδελφότητας Χημείας».

Παρόλο που προτάθηκε 41 φορές για Νόμπελ, ο Λιούις, πολύ παράξενα, ποτέ δεν έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Χημείας, πιθανώς για λόγους ζήλιας ή/και αντιπαλότητας με ορισμένους συναδέλφους του.

Άδοξο τέλος
-----------

Στις 23 Μαρτίου 1946, ο Λιούις βρέθηκε νεκρός στο εργαστήριό του στο Μπέρκλεϋ, ενώ χρησιμοποιούσε υδροκυάνιο, γεγονός που έκανε πολλούς να ισχυριστούν ότι η αιτία του θανάτου του ήταν η αυτοκτονία. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι έπασχε και από μελαγχολία. Μετά το θάνατο του Λιούις, τα παιδιά του ακολούθησαν την καριέρα του πατέρα τους ως χημικοί.

Παραπομπές
----------

1. 1 2  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) *Gemeinsame Normdatei*. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
2. 1 2  «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Gilbert-N-Lewis. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
3. ↑  (Αγγλικά) *SNAC*. w6bg2s01. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
4. ↑  «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 25  Φεβρουαρίου 2017.
5. ↑  «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Σεπτεμβρίου 2015.
6. ↑  Ανακτήθηκε στις 3  Ιουλίου 2019.
7. ↑  chicagoacs.org/Willard\_Gibbs\_Award.
8. ↑  «Award winners : Davy Medal». (Αγγλικά) Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2018.
9. ↑  «List of Royal Society Fellows 1660-2007». *Complete List of Royal Society Fellows 1660-2007*. Βασιλική Εταιρεία. σελ. 217.
10. ↑  Hildebrand, J.H. (1947). "Gilbert Newton Lewis. 1875-1946". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 5 (15): 491. doi:10.1098/rsbm.1947.0014. edit
11. ↑  Gilbert Newton Lewis: American chemist (1875-1946), Woodrow Wilson Leadership Program in Chemistry
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑
17. ↑
18. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* WorldCat
* VIAF: 30534916
* LCCN: n86864516
* ISNI: 0000 0001 1050 2475
* GND: 118976575
* SUDOC: 069667381
* BIBSYS: 90074671
* MGP: 219111
* NLA: 35303406
* NDL: 00447581
* NKC: ntk2010537800
* CiNii: DA00269855

 |

 |