Ο **Λόιτεν b** (Luyten b ή πιο γνωστός ως **GJ 273b**) είναι επιβεβαιωμένος εξωπλανήτης, πιθανά βραχώδης, σε τροχιά μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη του κοντινού ερυθρού  νάνου αστέρα του Λόιτεν. Είναι ένας από τους πλέον όμοιους πλανήτες με τη Γη που έχει βρεθεί ποτέ και είναι ο τρίτος πιο κοντινός δυνητικά κατοικήσιμος γνωστός  εξωπλανήτης, σε απόσταση 12,2 έτη φωτός. Μόνο ο Εγγύτατος του Κενταύρου β και  ο Ρος 128 β είναι πιο κοντά. Ανακαλύφτηκε παράλληλα με τον GJ 273c τον Ιούνιο του 2017. Ο Λόιτεν b είναι ένα μία υπεργαία με περίπου τρεις φορές τη μάζα της Γης και λαμβάνει μόνο 6% περισσότερο φως από ότι λαμβάνει η Γη, καθιστώντας τον έναν από τους καλύτερους υποψηφίους για κατοικησιμότητα. Τον Οκτώβριο του 2017, η μη κερδοσκοπική οργάνωση ΜΕΤI (*Messaging Extraterrestrial Intelligence*) έστειλε ένα μήνυμα που περιέχει δεκάδες σύντομες μουσικές συνθέσεις και ένα επιστημονικό φροντιστήριο προς τον πλανήτη με την ελπίδα να βοηθήσει στην επαφή με οποιονδήποτε πιθανό εξωγήινο πολιτισμό.

Χαρακτηριστικά
--------------

### Μάζα, ακτίνα και  Θερμοκρασία

Ο Λόιτεν b είναι ένα μία υπεργαία, με την έννοια ότι έχει μάζα και/ή ακτίνα μεγαλύτερη από αυτή της Γης, αλλά μικρότερη από εκείνη του Ουρανού ή του Ποσειδώνα. Οι μετρήσεις της ακτινικής ταχύτητας δείχνουν ότι ο πλανήτης έχει ελάχιστη μάζα 2,89 ME (γήινες μάζες), τοποθετώντας τον στο κάτω άκρο της κλίμακας της υπεργαίας. Ο πλανήτης δεν έχει βρεθεί μέσω διέλευσης από το άστρο του, ως αποτέλεσμα η πραγματική μάζα και η ακτίνα του δεν είναι γνωστές. Αν υποθέσουμε ότι η σύνθεση του Λόιτεν b είναι ίδια με της Γης τότε θα έχει ακτίνα 1,4 RE (γήινες ακτίνες). Λόγω της χαμηλής μάζας, του πλανήτη είναι πιθανό να έχει ακτίνα κάτω από 1,5 RE. Επιπλέον, είναι ένας από τους λιγότερο ογκώδεις πλανήτες οι οποίοι βρίσκονται μέσα σε 20 έτη φωτός.

Ο πλανήτης λαμβάνει  μόνο 6% περισσότερη ροή ενέργειας από τη Γη. Με εκτιμώμενη λευκαύγεια,  (το ποσοστό του φωτός που αντανακλάται από τον πλανήτη), 0,30, ο Λόιτεν b έχει θερμοκρασία  ισορροπίας 259 Κ. Για σύγκριση, η Γη έχει θερμοκρασία ισορροπίας  στους 255 Κ. Αν διαθέτει ατμόσφαιρα, θα είναι πολύ παρόμοια με της Γης ενώ η μέση θερμοκρασία επιφάνειας θα είναι περίπου 292 K (19 °C; 66 °F), εξίσου παρόμοια με της Γης.

### Τροχιά και Περιστροφή

Η τροχιά του Λόιτεν b είναι σε πολύ κοντινή απόσταση από το άστρο του. Μία πλήρης περιστροφή γύρω από  το μητρικό του άστρο διαρκεί περίπου 18,6 ημέρες με μέση απόσταση 0,091 AU, πολύ πιο κοντά από τον Ερμή, ο οποίος έχει χρόνο περιστροφής 88 ημέρες και τροχιακή ακτίνα 0,387 AU. Ωστόσο, επειδή το άστρο είναι τόσο αμυδρό, ο Λόιτεν β, τοποθετείται μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη λαμβάνοντας μόνο 6% περισσότερο φως από τη Γη. Ενώ οι περισσότεροι πλανήτες τόσο κοντά στο μητρικό τους άστρο συνήθως είναι παλιρροϊκά κλειδωμένοι, ο Λόιτεν b έχει μια μέτρια υψηλή τροχιακή εκκεντρότητα ίση με 0,10±0,08, η οποία μπορεί να επιτρέψει στον πλανήτη να συλλαμβάνεται σε μια spin-orbit αντήχηση, όπου η περιστροφή του πλανήτη και την περίοδο της τροχιάς μπορεί να απλοποιηθεί σε αναλογίες 3:2 ή 1:2.

### Μητρικό άστρο

Κύριο λήμμα: Αστέρας του Λόιτεν
Ο Αστέρας του Λόιτεν είναι ένας μεσαίου μεγέθους ερυθρός νάνος της κύριας ακολουθίας. Έχει το 29,3% της ακτίνας, το 29% της μάζας, και το 0,88% της φωτεινότητας του Ήλιου, και έχει θερμοκρασία 3.382 Κ. Σε αντίθεση με πολλούς κοντινούς ερυθρούς νάνους, όπως ο Εγγύτατος του Κενταύρου, ο Λόιτεν  είναι πολύ ανενεργός με μια μακρά περίοδο περιστροφής  πάνω από 118 ημέρες.

Κατοικησιμότητα
---------------

Κύριο λήμμα: Κατοικησιμότητα στα πλανητικά συστήματα των ερυθρών νάνων
Ο Λόιτεν b είναι ένας από τους πιο παρόμοιους με τη Γη πλανήτες που έχει βρεθεί ποτέ. Ο πρώτος παράγοντας στο δυναμικό της κατοικησιμότητας είναι η απόσταση από το άστρο. Με μια τροχιακή ακτίνα περίπου 0,0911 AU, και με δεδομένη χαμηλή φωτεινότητα ο Λόιτεν b βρίσκεται σε τροχιά γύρω από και μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη. Αυτή είναι η περιοχή γύρω από ένα άστρο όπου οι θερμοκρασίες είναι ακριβώς σωστές ώστε υγρό νερό να λιμνάζει στην επιφάνεια του πλανήτη, δεδομένης της επαρκούς ατμοσφαιρικής πίεσης. Πολλοί άλλοι παράγοντες είναι επίσης υπέρ της κατοικησιμότητας του Λόιτεν. Έχει μόνο περίπου 2,9 φορές τη μάζα της Γης, ως εκ τούτου είναι σχεδόν σίγουρα βραχώδης πλανήτης. Η μετάβαση ανάμεσα σε βραχώδεις και αέριους πλανήτες  πιστεύεται ότι κυμαίνεται στα 6 ME, στο οποίο οι πλανήτες σε αυτό ή πάνω από αυτό το όριο θα μπορούσαν να μοιάζουν περισσότερο με Μίνι Ποσειδώνες. Ο Λόιτεν b έχει ελάχιστη μάζα που βρίσκεται κάτω από 6 ΜΕ, και οι πιθανότητες η μάζα του να υπερβαίνει το όριο αυτό είναι μόλις 12%. Εκτός από την πιθανή χερσαία φύση του, ο Luyten b είναι πολύ κοντά στη θερμοκρασία στη Γη, με ένα Teq 259 Κ. Ο πλανήτης είναι εκτεθειμένος σε αστρική  ροή 1,06 φορές αυτή της Γης, η οποία δεν είναι αρκετή για να προκαλέσει φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ενώ οι θερμοκρασίες θα είναι κατά πάσα πιθανότητα πολύ υψηλότερες για την εκτεθειμένη στο μητρικό άστρο πλευρά, μία πυκνή ατμόσφαιρα θα είναι σε θέση να διανείμει τη θερμότητα σε όλο τον πλανήτη, παρέχοντας περιβάλλον κατάλληλο για ανάπτυξη ζωής.

Σε αντίθεση με πολλούς άλλους δυνητικά κατοικήσιμους εξωπλανήτες σε τροχιά γύρω από ερυθρούς νάνους, όπως ο εγγύτατος Κενταύρου b και οι πλανήτες του TRAPPIST-1, o Λόιτεν b έχει το πλεονέκτημα ότι βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα πολύ ήσυχο άστρο. Το άστρο Λόιτεν έχει μια πολύ μακρά περίοδο περιστροφής, 118 ημέρες, και δεν είναι επιρρεπές σε ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις.  Οι ισχυρές εκλάμψεις  μπορούν να απογυμνώσουν τις ατμόσφαιρες των πλανητών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω τους  και να εξαλείψουν τις πιθανότητες κατοικησιμότητας, ένα καλό παράδειγμα είναι ο Κέπλερ-438b. Ωστόσο, με τη χαμηλή δραστηριότητα του μητρικού άστρου του, ο Λόιτεν b είναι πιθανό να συγκρατήσει κάποια ατμόσφαιρα για δισεκατομμύρια χρόνια, ώστε δυνητικά να επιτραπεί η ανάπτυξη της ζωής.

Έχει Δείκτη Ομοιότητας με τη Γη (ESI) στο 0,86, μαζί με τον Ρος 128 b έχουν το τέταρτο υψηλότερο ESI ανάμεσα σε όλους τους επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες.

Δείτε επίσης
------------

* Ο εγγύτατος του Κενταύρου b, ο πιο κοντινός, δυνητικά κατοικήσιμος εξωπλανήτης στη Γη.
* Ο Ρος 128 β, o δεύτερος πιο κοντινός σε κατοικήσιμη ζώνη πλανήτης ο οποίος είναι παρόμοιος με τον Εγγύτατο του Κενταύρου b.
* Ο LHS 1140b, μια μαζική υπεργαία στην κατοικήσιμη ζώνη, γύρω από ένα ήσυχο άστρο.
* Κατάλογος πιθανώς κατοικήσιμων εξωπλανητών

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  N. Astudillo-Defru (March 17, 2017), *The HARPS search for southern extra-solar planets*, ανακτήθηκε στις March 17, 2017
2. ↑  «HEC: Exoplanets Calculator - Planetary Habitability Laboratory @ UPR Arecibo». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Αυγούστου 2017. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| CC-BY-SA Μετάφραση | Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Luyten b  της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 4.0. (ιστορικό/συντάκτες). |