Συντεταγμένες: 49°52′43.91″N 18°36′51.12″E﻿ / ﻿49.8788639°N 18.6142000°E﻿ / 49.8788639; 18.6142000

Το **Ζεμπζιντοβίτσε** (πολωνικά: Zebrzydowice, γερμανικά: Seibersdorf‎‎) είναι χωριό και η έδρα της Γκμίνα Ζεμπζιντοβίτσε, στο Πόβιατ Τσιέσιν στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας της νότιας Πολωνίας, κοντά στα σύνορα με την Τσεχία. Βρίσκεται στην ιστορική περιοχή Σιλεσία του Τσιέσιν, στον ποταμό Πετρούφκα. Έχει πληθυσμό περίπου 5.046 κατοίκους. Στο χωριό υπάρχει σιδηροδρομική συνοριακή διάβαση.

Το όνομα του χωριού είναι πατρώνυμο στην προέλευση, προέρχεται από το προσωπικό όνομα *Zebrzyd* (≤ γΓερμανικά *Sivrid/Siegfrid*), που τελειώνει εναλλάξ με το τυπικό σλαβικό *-(ow)ice/(ow)itz* ή το γερμανικό - *dorf*, που σημαίνει *χωριό*.

Ιστορία
-------

Το χωριό αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε ένα λατινικό έγγραφο της Επισκοπής του Βρότσουαφ που ονομάζεται *Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis* από περίπου το 1305 ως *αντικείμενο* στη ***βίλα** Siffridi debent esse quadraginta mansi*. Αυτό σήμαινε ότι το χωριό έπρεπε να πληρώσει το φόρο της δεκάτης από 40 μικρότερα γουάν. Η δημιουργία του χωριού ήταν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας οικισμού που έλαβε χώρα στα τέλη του 13ου αιώνα στην επικράτεια αυτού που αργότερα θα ονομαζόταν Άνω Σιλεσία.

Πολιτικά το χωριό ανήκε αρχικά στο Δουκάτο του Τέσεν, που σχηματίστηκε το 1290 στη διαδικασία του φεουδαρχικού κατακερματισμού της Πολωνίας και διοικούνταν από έναν τοπικό κλάδο της δυναστείας των Πιαστ της Σιλεσίας. Το 1327, το δουκάτο έγινε φέουδο του Βασιλείου της Βοημίας, το οποίο μετά το 1526 έγινε μέρος της Μοναρχίας των Αψβούργων (η πλευρά της Αυστρίας μετά τον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό του 1867).

Το χωριό έγινε έδρα καθολικής ενορίας, η οποία αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα ημιτελές μητρώο πληρωμής «Πένες του Πέτρου» από το 1335 ως *βίλα Σιφρίδη* και ως εκ τούτου είναι ένα από τα παλαιότερα στην περιοχή. Αναφέρθηκε και πάλι στο μητρώο πληρωμής «Πένες του Πέτρου» από το 1447 μεταξύ των 50 ενοριών της *κοσμητείας Τέσεν* ως *Seyfredsdorff*  Μετά τη δεκαετία του 1540, η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση επικράτησε στο Δουκάτο του Τέσεν και μια τοπική καθολική εκκλησία καταλήφθηκε από Λουθηρανούς. Την πήραν (ως ένα από περίπου πενήντα κτίρια της περιοχής) από ειδική επιτροπή και δόθηκε πίσω στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στις 16 Απριλίου 1654. Η ενορία πλέον εξυπηρετείται από Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Ως ιδιωτικό χωριό ανήκε σε πολλές οικογένειες ευγενών, συμπεριλαμβανομένων των Μάτενκλοϊτ (Mattencloit) και Λάρις-Μύνιχ (Larisch-Mönnich). Μετά τις Επαναστάσεις του 1848 στην Αυστριακή Αυτοκρατορία, μια σύγχρονη δημοτική διαίρεση εισήχθη στην ανασυσταθείσα Αυστριακή Σιλεσία. Το χωριό ως δήμος καταχωρήθηκε στην πολιτική περιφέρεια και τη νομική περιφέρεια Φράιστατ (Freistadt). Το 1855, το διέσχισε ο Βόρειος Σιδηρόδρομος Αυτοκράτορα Φερδινάνδου. Ένα ταχυδρομείο άνοιξε το 1869.

Σύμφωνα με τις απογραφές που έγιναν το 1880, το 1890, το 1900 και το 1910, ο πληθυσμός του δήμου αυξήθηκε από 1.688 το 1880 σε 2.120 το 1910. Όσον αφορά την κυρίαρχη γλώσσα που ομιλούταν στην καθημερινότητα*,* η πλειοψηφία ήταν πολωνόφωνοι (αύξηση από 92,3% το 1880 σε 96,3% το 1910), συνοδευόμενοι από γερμανόφωνους (μείωση από 128 ή 7,7% το 1880 σε 47 ή 2,3% το 1910), και από τσεχόφωνους (αύξηση από 17 ή 1% το 1890 σε 27 ή 1,3% το 1910). Όσον αφορά τη θρησκεία, το 1910 η πλειοψηφία ήταν Ρωμαιοκαθολικοί (98,3%), ακολουθούμενοι από Προτεστάντες (25 ή 1,2%), Εβραίους (10 ή 0,4%) και 2 άλλους. Το χωριό κατοικούνταν επίσης παραδοσιακά από Σιλέσιους Λαχ, που μιλούσαν την τσιεσινική σιλεσική διάλεκτο.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την πτώση της Αυστροουγγαρίας, τον Πόλεμο Πολωνίας-Τσεχοσλοβακίας και τη διαίρεση της Σιλεσίας του Τσιέσιν το 1920, έγινε μέρος της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας και μεταφέρθηκε στο Πόβιατ Τσιέσιν. Στη συνέχεια, προσαρτήθηκε από τη Ναζιστική Γερμανία στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τον πόλεμο αποκαταστάθηκε στην Πολωνία.

Παραπομπές
----------

1. ↑  bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/012414403122-0990296?var-id=1639616&format=jsonapi. Ανακτήθηκε στις 6  Οκτωβρίου 2022.
2. ↑  Μρούζεκ, Ρόμπερτ (1984). *Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego* (στα Πολωνικά). Κατοβίτσε: Πανεπιστήμιο της Σιλεσίας στο Κατοβίτσε. σελίδες 196–197, 246.
3. ↑  Panic, Idzi (2010). *Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528)* (στα Πολωνικά). Τσιέσιν: Starostwo Powiatowe w Cieszynie. σελίδες 297–299. ISBN 978-83-926929-3-5.
4. ↑  Schulte, Wilhelm (1889). *Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis* (στα Γερμανικά). Μπρέσλαου.
5. ↑  «Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis» (στα Λατινικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2014.
6. ↑  Ptaśnik, Jan (1913). *Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344*. Κρακοβία: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis. σελ. 366.
7. ↑  «Registrum denarii sancti Petri in archidiaconatu Opoliensi sub anno domini MCCCCXLVII per dominum Nicolaum Wolff decretorum doctorem, archidiaconum Opoliensem, ex commissione reverendi in Christo patris ac domini Conradi episcopi Wratislaviensis, sedis apostolice collectoris, collecti» (στα γερμανικά). *Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens* (Μπρέσλαου: H. Markgraf) **27**: 361–372. 1893.. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2014.
8. ↑  Broda, Jan (1992). «Materiały do dziejów Kościoła ewangelickiego w Księstwie Cieszyńskim i Państwie Pszczyńskim w XVI i XVII wieku». *Z historii Kościoła ewangelickiego na Śląsku Cieszyńskim* (στα Πολωνικά). Κατοβίτσε: Dom Wydawniczy i Księgarski „Didache". σελίδες 259–260. ISBN 83-85572-00-7.
9. ↑  Die postalischen Abstempelungen auf den österreichischen Postwertzeichen-Ausgaben 1867, 1883 und 1890, Wilhelm KLEIN, 1967
10. ↑  Πιοντκόφσκι, Καζίμιες (1918). *Stosunki narodowościowe w Księstwie Cieszyńskiem* (στα Πολωνικά). Τσιέσιν: Macierz Szkolna Księstwa Cieszyńskiego. σελίδες 274, 291.

Πηγές
-----

* Χελένα και Λούντβικ Μπαρτόσεκ (2005). *Wypisy z dziejów Zebrzydowic, Kaczyc, Kończyc Małych i Marklowic Górnych. 1305-2005*. Ζεμπζιντοβίτσε: Gminny Ośrodek Kultury w Zebrzydowicach. ISBN 83-908896-3-3.
* Λόντζιν, Γιούζεφ (1932). *Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim*. Τσιέσιν: Dziedzictwo błog. Jana Sarkandra. σελίδες 394–404.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Ζεμπζιντοβίτσε (Βοεβοδάτο Σιλεσίας)** |

* Επίσημος ιστότοπος της Γκμίνα Ζεμπζιντοβίτσε
* Εβραϊκή Κοινότητα στο Ζεμπζιντοβίτσε στο Virtual Shtetl