|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Χοροβάτς στη ψησταριά (αριστερά) και σερβιρισμένο (δεξιά). |  | Χοροβάτς στη ψησταριά (αριστερά) και σερβιρισμένο (δεξιά). |
| Χοροβάτς στη ψησταριά (*αριστερά*) και σερβιρισμένο (*δεξιά*). |

Το **χοροβάτς** (αρμένικα: խորոված ) είναι αρμένικο πιάτο της ψησταριάς. Γενικά είναι παρόμοιο με το ελληνικό σουβλάκι ή το τουρκικό κεμπάπ.  Είναι το πιο αντιπροσωπευτικό πιάτο της αρμενικής κουζίνας και καταναλώνεται ευρέως σε εστιατόρια, οικογενειακές συγκεντρώσεις και ως γρήγορο φαγητό  στην Αρμενία και από Αρμένιους σε όλο τον κόσμο.

Ετυμολογία
----------

Η λέξη "խորոված", χοροβάτς σημαίνει "ψημένος" στα αρμενικά και προέρχεται από το ρήμα "խորովել" χοροβέλ (ψήνω).

Περιγραφή
---------

Ένα τυπικό χοροβάτς είναι φτιαγμένο από κομμάτια κρέας που ψήνονται σε ένα σαμπούρ (αρμενικά: շամփուր) ή σε μια σούβλα, αν και μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και μπριζόλες ή παϊδάκια ψημένα χωρίς σχάρα.

Το βιβλίο του 2006 Αρμενικό Φαγητό: Γεγονότα, Φαντασία & Λαογραφία δίνει τρεις συμβουλές για την παρασκευή ενός καλού χοροβάτς:

1. Η απόσταση μεταξύ της φωτιάς και της σούβλας πρέπει να είναι περίπου 12 έως 15 εκατοστά
2. Τα μεγαλύτερα κομμάτια κρέατος θα πρέπει πάντα να βρίσκονται στη μέση, όπου υπάρχει περισσότερη θερμότητα για τη φωτιά
3. Τα σαμπούρ (σούβλες) πρέπει να τοποθετούνται κοντά μεταξύ τους για να συγκεντρώνουν τη θερμότητα από τη φωτιά μαγειρέματος

Στην ίδια την Αρμενία, το χοροβάτς συχνά παρασκευάζεται με το κόκκαλο ακίνητο στο κρέας (όπως το αρνί ή το χοιρινό). Οι Δυτικοί Αρμένιοι έξω από την Αρμενία μαγειρεύουν γενικά το κρέας χωρίς κόκαλα και το αποκαλούν με το τουρκικό όνομα σις κεμπάμπ. Από την άλλη πλευρά, η λέξη "κεμπάπ" στην Αρμενία αναφέρεται σε αλεύκαστα κομμάτια λουκάνικου, που προέρχονται από το έδαφος, ψημένα σε μια σούβλα (που ονομάζεται λος κεμπάμ ή λούλε κεμπάπ από τους Αρμένιους της διασποράς και τους Αζέρους). Στην Αρμενία σήμερα, το πιο δημοφιλές κρέας για το χοροβάτς (συμπεριλαμβανομένου του λος κεμπάπ) είναι το χοιρινό λόγω της οικονομικής κληρονομιάς της σοβιετικής εποχής. Οι Αρμένιοι εκτός Αρμενίας προτιμούν συνήθως το αρνί ή το βόειο κρέας ανάλογα με το υπόβαθρο τους και το κοτόπουλο είναι επίσης δημοφιλές.

Η οδός Προσιάν στο Ερεβάν ονομάζεται "Οδός της Ψησταριάς" από τους ξένους, επειδή πολλά εστιατόρια χοροβάτς βρίσκονται εκεί.

Στον σύγχρονο πολιτισμό
-----------------------

Στο βιβλίο του Τα Ταξίδια του Σερ Τζον Σαρντέν στην Περσία και την Ανατολή ο Γάλλος ταξιδιώτης του 17ου αιώνα Ζαν Σαρντέν:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Οι Αρμένιοι έχουν έναν τρόπο να φτιάξουν το πρόβειο και το αρνίσιο κρέας στο δικό τους δέρμα πάνω στα κάρβουνα, όπως κάνουν και με την καστανιά. Όταν το κρέας είναι ντυμένο, το πλένουν ξανά και το ράβουν καλά και στη συνέχεια το βάζουν στο κάρβουνο και το καλύπτουν: το βόειο κρέας αφήνεται όλη τη νύχτα και μόλις τελειώσει δεν είναι εκτός από καλό. |  » |

Σε μια σκηνή από τη σοβιετική ταινία του 1976 Όταν έρχεται ο Σεπτέμβριος (ρωσικά: Когда наступает сентябрь), ο γνωστός Αρμένιος ηθοποιός Αρμέν Ντζιγκαρχανιάν (Λεβόν) φτιάχνει χοροβάτς με τον εγγονό του στο μπαλκόνι του διαμερίσματος της κόρης του στη Μόσχα. Οι γείτονές του βλέπουν τον καπνό να βγαίνει από το μπαλκόνι και καλούν τους πυροσβέστες, αλλά όταν ένας πυροσβέστης φτάσει τα πάντα ησυχάζουν και όλοι οι γείτονες συγκεντρώνονται στο σπίτι του Λεβόν για να απολαύσουν το πιάτο.

Από το 2009, πραγματοποιείται ετήσιο φεστιβάλ χοροβάτς στην Αχτάλα στη βόρεια Αρμενία. Το 2012, ο Τζον Α. Χέφφερν, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αρμενία, ήταν από τους 15.000 επισκέπτες του φεστιβάλ.

Αναφορές
--------

1. ↑  Albala, Ken (2011). *Food Cultures of the World Encyclopedia, Volume 1*. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, LLC. σελ. 4. ISBN 978-0-313-37626-9.
2. 1 2  Holding, Nicholas (2011). *Armenia, 3rd: The Bradt Travel Guide*. Guilford, Connecticut: The Globe Pequot Press. σελ. 84. ISBN 978-1-84162-345-0.
3. 1 2 3  Petrosian, Irina· Underwood, David (2006). *Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore*. Bloomington, Indiana: Yerkir Publishing. σελ. 76. ISBN 978-1-4116-9865-9.
4. ↑  «4th Armenian Barbecue Festival to be held in Akhtala on September 8». *Panorama.am*. 29 August 2012.. Ανακτήθηκε στις 6 October 2012.
5. ↑  Arzumanyan, Edward (8 September 2012). «Barbeque contest-fest held in Armenia’s Lori - PHOTO and VIDEO». *News.am*. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-03-26.. Ανακτήθηκε στις 6 October 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

* Χοροβάτς. Armeniapedia.org.