Συντεταγμένες: 43°16′32″N 11°59′17″E﻿ / ﻿43.27556°N 11.98806°E﻿ / 43.27556; 11.98806

Η **Κορτόνα** (ιταλικά: *Cortona*) είναι ιταλική πόλη 23.036 κατοίκων στην επαρχία Αρέτσο, το κύριο πολιτιστικό και τουριστικό κέντρο της Βαλ ντι Κιάνα (Val di Chiana) μετά την επαρχιακή πρωτεύουσα. Η έκταση του Δήμου είναι η τέταρτη μεγαλύτερη της Τοσκάνης (η δεύτερη με εξαίρεση τις επαρχιακές πρωτεύουσες) και η 29η στην Ιταλία. Ήταν μια από τις δώδεκα Ετρουσκικές πόλεις (Δωδεκάπολη) και βρίσκεται νότια της επαρχίας του Αρέτσο και νοτιο-ανατολικά της Τοσκάνης, στα σύνορα με την Ούμπρια.

Φυσική γεωγραφία
----------------

Στα σύνορα μεταξύ της Τοσκάνης και της Ούμπρια, η Κορτόνα βρίσκεται πάνω σε ένα λόφο περίπου 600 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Όπως και από την εποχή των Ετρούσκων, η Κορτόνα βρίσκεται σε στρατηγική θέση η οποία επιτρέπει να φτάσει κανείς εύκολα σε σημαντικά καλλιτεχνικά και πολιτιστικά κέντρα.

### Κλίμα

Το κλίμα της Κορτόνα είναι το χαρακτηριστικό μεσογειακό κλίμα, παρουσιάζοντας ελάχιστη βροχόπτωση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και υψηλότερη στους μήνες του φθινοπώρου και του χειμώνα. Η ετήσια βροχόπτωση κυμαίνεται 500 έως 1500 mm. Η θερμοκρασία κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο υπερβαίνει τους 30 °C, ενώ τον Ιανουάριο του μπορεί να φτάσει κάτω από το μηδέν.

Ιστορία
-------

### Ετρουσκική περίοδος

Μεταξύ ογδόου και εβδόμου αιώνα π.Χ. η Κορτόνα έγινε σημαντική Ετρουσκική πόλη. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στη στρατηγική θέση της, επιτρέποντας εκτεταμένο έλεγχο των εδαφών που ήταν μέρος της *lucumonia*. Χτισμένη από τους Ετρούσκους στον τέταρτο αιώνα π.Χ. τα τείχη που περιβάλλουν την πόλη για περίπου τρία χιλιόμετρα. Το 310 π.Χ. πολλές ετρουσκικές πόλεις προσχώρησαν στη Ρώμη. Η Κορτόνα στη συνέχεια συνήψε συμμαχία με τη Ρώμη, αλλά αυτό δεν τηρήθηκε και οδήγησε σε βίαιη αντιπαράθεση κοντά στη λίμνη Τρασιμένη (Trasimeno). Το 450 μ.Χ. οι Γότθοι κατέλαβαν την Κορτόνα.

Η περίοδος ​​του Μεσαίωνα για την Κορτόνα δεν έχει πολύ σαφείς αναφορές σχετικά με το ρόλο της πόλης κατά τη διάρκεια της εξάπλωσης του Χριστιανισμού. Δεν κατέστη δυνατό να καθοριστεί εάν ή όχι η Κορτόνα ήταν επισκοπή. Αργότερα, όμως, ήταν υπό την κουρία του Αρέτσο.

Από το δέκατο τρίτο αιώνα, η πόλη ήταν πλέον ελεύθερη, διοικείται από δήμαρχο, ο οποίος και συνάπτει συμμαχία με την Περούτζια για να υπερασπιστεί έναντι του Αρέτσο κατά τη διάρκεια των αγώνων μεταξύ Γουέλφων και Γιβελλίνων. Η σύγκρουση μεταξύ των Γουέλφων και Γιβελλίνων χαρακτηρίζει την ιστορία του δέκατου τρίτου αιώνα για την Κορτόνα. Το 1232 συμμάχησε με τη Φλωρεντία και οι Κορτονέζοι καταλαμβάνουν την αντίπαλη πόλη. Το 1258, ωστόσο, η Κορτόνα καταλαμβάνεται και λεηλατήθηκε από το Αρέτσο, καθώς η Κορτόνα είχε ταχθεί με την πλευρά των Γουέλφων. Τρία χρόνια μετά οι Γιβελίνοι της Κορτόνα αναλαμβάνουν την πόλη, χάρη στη συνθήκη με την Σιένα.

Το δέκατο τέταρτο αιώνα, ο Πάπας Ιωάννης XXII αποφασίζει να χορηγήσει το καθεστώς της επισκοπής για την Κορτόνα, συνυπολογίζοντας την αδυναμία της συνύπαρξης με τον επίσκοπο της πόλης του Αρέτσο.

Μέχρι τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα, η πόλη ήταν υπό την εξουσία της οικογένειας Κασάλι, η οποία έκτισε και το ομώνυμο παλάτσο.

Στο δέκατο πέμπτο αιώνα η Κορτόνα έγινε μέρος της Φλωρεντινής Δημοκρατίας και έγινε μια σημαντική πόλη από στρατιωτική άποψη ως ένα κρίσιμο σημείο για την άμυνά της, αλλά το 1509, μετά από έναν αιώνα ειρήνης, κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ του ισπανικού στρατού και της Φλωρεντίας, μετά την επίθεση που έκανε ο Φιλμπέρτο, πρίγκιπας της Οράγγης, ο Κόζιμο Α΄ των Μεδίκων αποφάσισε να χτίσει το φρούριο του Girifalco Cortona το 1549 επίσης έγινε διοικητήριο.

Κατά το δέκατο έκτο αιώνα, η Φλωρεντινή Αναγέννηση ευδοκιμεί στην Κορτόνα με έργα τέχνης από καλλιτέχνες όπως ο Λούκα Σινιορέλλι και Πιέτρο Μπερετίνι, και αρχιτεκτονικά μνημεία από τον Φραντσέσκο ντι Τζιόρτζιο Μαρτίνι από τη Σιένα.

Στο δέκατο έβδομο αιώνα, αντικαθιστώντας τον εξαφανισμένο Οίκο των Μεδίκων, ο Οίκος της Αψβούργης-Λορραίνης ανέλαβε το αξίωμα του Μεγάλου Δούκα της Τοσκάνης, ο οποίος ενήργησε για μαζική ανάκτηση της ύπαιθρου της Κορτόνα με τη βελτίωση των αστικών υποδομών. Το 1727 ιδρύθηκε, από τους αδελφούς Βενούτι, η Ετρουσκική Ακαδημία, ως ένα ερευνητικό κέντρο για τον Ετρουσκικό πολιτισμό, η οποία για την καινοτομία της, τράβηξε την προσοχή των διανοούμενων της Ευρώπης - η Ακαδημία της Κορτόνα φρόντισε για την ιταλική έκδοση έργων μεγάλου βάθους, όπως το Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό του Ντιντερό- όπως και έργα του Βολταίρου, του Μουρατόρι, του Παλοτίνο και την ιστορία των αρχαίων πολιτισμών του Βίνκελμαν.

Στη συνέχεια, η πόλη της Κορτόνα γνώρισε και πάλι τη βία, όταν τα στρατεύματα του Ναπολέοντα το 1799, προσπάθησαν να την καταλάβουν. Η Κορτόνα, στη συνέχεια επέστρεψε στο Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης, θα επαναστατήσει ακόμη και σε αυτό συμμετέχει ενεργά στις εξεγέρσεις Αναγέννηση έληξε με το Δημοψήφισμα του 1860, όπου Κορτόνα κατοχυρώσει οριστικά τους ανήκουν σε μια ενωμένη Ιταλία. [9]

Στον εικοστό αιώνα, η πόλη - από την άποψη της οικονομικής εμπειρίες μια στιγμή ομαλή ανάπτυξη, με τη μηχανοποίηση της υπαίθρου και, παράλληλα, χάρη στη βελτίωση της κοινωνικής κατάστασης και οικονομικά οφέλη της αξίας των γεωργικών προϊόντων της, καθώς και το πολύτιμο κρέας βοοειδή φυλής "Chianina" - πήρε μέρος σε δύο παγκόσμιους πολέμους τραγική, καταβάλλοντας υψηλό φόρο, με πολλά θύματα του. Στις 27 Ιουνίου 1944 Falzano, στο δήμο, μια ομάδα Γερμανών στρατιωτών που λειτουργούν μια άγρια ​​αντίποινα σε απάντηση στη δολοφονία των δύο από τους συντρόφους τους (και ο τραυματισμός ενός τρίτου) την προηγούμενη ημέρα από τους αντάρτες. Δέκα άμαχοι έχασαν τη ζωή τους, μερικοί από αυτούς ανατινάχθηκε με εκρηκτικά αφού κλειδωθεί στα ερείπια ενός σπιτιού έκαψαν την ημέρα πριν. [10] Αντιστράτηγος Josef Sheungraber Βέρμαχτ κρίθηκε ένοχος για φόνο και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη από το δικαστήριο, κατά συνέπεια, του Μονακό, της Βαυαρίας, με απόφαση της 10ης Αυγούστου 2009, 65 χρόνια μετά τη σφαγή, η γερμανική πρόταση ακολουθεί το ένα που έχει εκδοθεί από το Δικαστήριο στρατιωτική της La Spezia, το 2006 [11] Έτσι, παρά τη ναζιστική καταστροφή που βλέπει το θύμα αυτής της ιστορικής και αιματηρή αντίποινα, Κορτόνα, ως εκ θαύματος γλίτωσε από τους βομβαρδισμούς, πληροί τους όρκους του επισκόπου του, καθοδηγώντας τον καλλιτέχνη Gino Severini των σταθμών της διαδικασίας του Σταυρού, σε συνέργεια με μωσαϊκό Romualdo Matthias. Το έργο, μια έκφραση του πολιτισμού κυβιστικής και μελλοντολόγος στο πρώτο μισό του αιώνα, είναι ορατό κατά μήκος της διαδρομής από το λιμάνι Berarda στο ιερό της πολιούχου, Santa Margherita.

Γλώσσες και διαλέκτους
----------------------

Η περισσότερο ομιλούμενη διάλεκτος στην Κορτόνα και τα περίχωρα είναι η Κιανίνα.

Παραδόσεις και λαογραφία
------------------------

Η πολιούχος της Κορτόνα είναι η Αγία Μαργαρίτα της Κορτόνα.

Πολιτισμός
----------

### Μουσεία

* Επισκοπικό Μουσείο
* Fra Angelico, Ευαγγελισμού της Κορτόνα, περίπου 1430
* Τρίπτυχο της Κορτόνα
* Μουσείο της ετρουσκική πόλη του Κορτόνα (MAEC) [14]

Το Μουσείο συγκεντρώνει σε μια ενιαία οντότητα μαζί το ιστορικό μουσείο Etruscan Ακαδημία και το Μουσείο του την ετρουσκική και ρωμαϊκή Κορτόνα. Η έδρα είναι στο Palazzo Casali, ένα από τα παλαιότερα κτίσματα και την πλούσια ιστορία της πόλης, όπου πάνω από 2000 τ.μ. του εκθεσιακού χώρου, παρουσιάζοντας μερικά από τα πιο εκπληκτικά αριστουργήματα του Ετρούσκους. Στους επάνω ορόφους του νέου μουσείου μπορείτε να δείτε τα αρχαία ετρουσκική συλλογές και αναπολώ dell'etruscologia τύχη σας και τη συλλογή στο δέκατο όγδοο και δέκατο ένατο αιώνα, με την έκτακτη ετρουσκική πολυέλαιο, τη συλλογή του χάλκινα, της Αιγύπτου και την ενότητα της βιβλιοθήκης δέκατο όγδοο αιώνα. Στο ισόγειο της νέας έκθεσης, παρουσιάζει την ιστορία των Ετρούσκων και Ρωμαϊκή οικισμούς της περιοχής μέσα από την έκθεση από τα πιο σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα: τα αριστουργήματα σε μπρούντζο από την πόλη της Trestina και Fabrecce, κιτ της αρχαϊκής μεγάλα αναχώματα της πεδιάδας Κορτόνα, ο διάσημος Cortonensis Tabula και τα υλικά της ρωμαϊκής βίλας Ossaia.

Το νέο Μουσείο της ετρουσκική πόλη της Cortona είναι επίσης το σημείο της υποδοχής και πληροφοριών για να επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Πάρκο της εκκολαπτόμενη Κορτόνα με 11 εγκαταστάσεις. Από αυτά, μόνο ένα στον κόσμο, είναι το δεύτερο Mound του Sodo, ένα επιβλητικό αρχαϊκό τάφο (VI αιώνα π.Χ.). Με μια μνημειώδη σκάλα διακοσμημένη με μεγάλα γλυπτικά ομάδες.

Αδελφοποιημένες πόλεις
----------------------

* Γαλλία Château-Chinon, το 1962
* ΗΠΑ Αθήνα, από το 1978.
* Ουγγαρία  Βουδαπέστη, από το 1988.
* Νικαράγουα Νικαράγουα Σαν Χοσέ REMATES de Los, από το 1989.
* Αλβανία Αλβανία Kruje, από το 1995.

Αθλητισμός
----------

Το 1982, η Κορτόνα ήταν ο τόπος τερματισμού της 2ης φάσης του ποδηλατικού Γύρου της Ιταλίας.

Παραπομπές
----------

1. 1 2 3 4 5  «Comune di Cortona - Informazioni per il Turista». 27 Οκτωβρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2017. CS1 maint: Unfit url (link)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Commons logoCommons logo | Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα   **Κορτόνα** |

* Cortonaweb

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| π • σ • ε
 Δήμοι της Επαρχίας του Αρέτσο |
| --- |
|  |
| 
* Ανγιάρι
* Αρέτσο
* Μπαντία Τεντάλντα
* Μπιμπιένα
* Μπούτσινε
* Καπολόνα
* Καπρέζε Μικελάντζελο
* Καστέλ Φοκονιάνο
* Καστελφράνκο Πιαντισκό
* Καστέλ Σαν Νικκολό
* Καστιλιόν Φιμπόκκι
* Καστιλιόν Φιορεντίνο
* Καβρίλια
* Κιτινιάνο
* Κιούζι ντελλα Βέρνα
* Τσιβιτέλλα ιν Βαλ ντι Κιάνα
* Κορτόνα
* Φοϊάνο ντελλα Κιάνα
* Λατερίνα Πέρτζινε Βαλντάρνο
* Λόρο Τσουφφέννα
* Λουτσινιάνο
* Μαρτσάνο ντελλα Κιάνα
* Μόντε Σαν Σαβίνο
* Μοντεμινιάιο
* Μοντέρκι
* Μοντεβάρκι
* Ορτινιάνο Ρατζόλο
* Πιέβε Σάντο Στέφανο
* Πόππι
* Πρατοβέκκιο Στία
* Σαν Τζοβάνι Βαλντάρνο
* Σανσεπόλκρο
* Σεστίνο
* Σουμπιάνο
* Τάλλα
* Τερρανουόβα Μπρατσολίνι
 |  |
|  |
| 
**Δήμοι της Τοσκάνης** |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| * Πύλη:Γεωγραφία
* Πύλη:Ευρώπη
* Πύλη:Ιταλία
 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Καθιερωμένοι όροι | 
* VIAF: 145402213
* GND: 4085340-8
* SUDOC: 027450090
* BNF: cb11948871b (data)
* NKC: ge408077
* ICCU: UFIV002576

 |

 |