Η **ψιττάκωση** - επίσης γνωστή ως **ορνίθωση** - είναι μια ζωονοσογόνος μολυσματική ασθένεια στον άνθρωπο που προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται *Chlamydia psittaci* και προσβάλλεται από μολυσμένους παπαγάλους, όπως μπάτζι, κοκατίλ και μακάο και από περιστέρια, σπουργίτια , γλάρους και πολλά άλλα είδη πτηνών. Η συχνότητα μόλυνσης στα καναρίνια και τους σπίνους πιστεύεται ότι είναι χαμηλότερη από ό,τι στα πουλιά ψιττακίνη .

Σε ορισμένα πλαίσια, η λέξη χρησιμοποιείται όταν η ασθένεια μεταφέρεται από οποιοδήποτε είδος πτηνών που ανήκει στην οικογένεια Psittacidae, ενώ **η ορνίθωση** χρησιμοποιείται όταν άλλα πτηνά φέρουν την ασθένεια.

Στους ανθρώπους
---------------

### Σημεία και συμπτώματα

Στον άνθρωπο, μετά από περίοδο επώασης 5-19 ημερών, η πορεία της νόσου κυμαίνεται από ασυμπτωματική έως ασθένεια με σοβαρή πνευμονία. Παρουσιάζεται κυρίως ως άτυπη πνευμονία. Την πρώτη εβδομάδα της ψιττάκωσης, τα συμπτώματα μιμούνται τον τυφοειδή πυρετό, προκαλώντας υψηλό πυρετό, πόνο στις αρθρώσεις, διάρροια, επιπεφυκίτιδα, αιμορραγίες από τη μύτη και χαμηλό επίπεδο λευκών αιμοσφαιρίων.  Οι λεγόμενες κηλίδες Horder εμφανίζονται μερικές φορές σε αυτό το στάδιο.  Η διόγκωση του σπλήνα είναι συχνή προς το τέλος της πρώτης εβδομάδας, μετά την οποία η ψιττάκωση μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή πνευμονική λοίμωξη. Η διάγνωση ενδείκνυται όταν η αναπνευστική λοίμωξη εμφανίζεται ταυτόχρονα με σπληνομεγαλία και/ή επίσταξη. Ο πονοκέφαλος μπορεί να είναι τόσο σοβαρός που υποδηλώνει μηνιγγίτιδα και κάποια αυχενική ακαμψία δεν είναι ασυνήθιστη. Προς το τέλος της πρώτης εβδομάδας, ο λήθαργος ή ακόμα και το κώμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές περιπτώσεις. 

Η δεύτερη εβδομάδα μοιάζει περισσότερο με την οξεία βακτηριαιμική πνευμονιοκοκκική πνευμονία με συνεχή υψηλό πυρετό, πονοκεφάλους, βήχα και δύσπνοια .

Περιστασιακά μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές με τη μορφή ενδοκαρδίτιδας, ηπατικής φλεγμονής, φλεγμονής του καρδιακού μυός, φλεγμονής των αρθρώσεων, κερατοεπιπεφυκίτιδας και νευρολογικές επιπλοκές ( φλεγμονή του εγκεφάλου ). Μπορεί επίσης να εμφανιστεί σοβαρή πνευμονία που απαιτεί υποστήριξη εντατικής θεραπείας. Έχουν αναφερθεί θανατηφόρα περιστατικά (λιγότερο από 1% των περιπτώσεων). 

### Διαδρομή μετάδοσης

Το βακτήριο *Chlamydia psittaci* που προκαλεί ψιττάκωση μπορεί να μεταδοθεί με την επαφή στόμα με ράμφος ή μέσω της εισπνοής από τον αέρα σκόνης των φτερών, αποξηραμένων κοπράνων ή των αναπνευστικών εκκρίσεων μολυσμένων πτηνών.  Η μετάδοση από άτομο σε άτομο είναι δυνατή, αλλά σπάνια.

### Διάγνωση

Η ανάλυση αίματος δείχνει συνήθως έναν φυσιολογικό αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων, αλλά περιστασιακά είναι εμφανής η έντονη λευκοκυττάρωση. Τα ηπατικά ένζυμα είναι μη φυσιολογικά στους μισούς ασθενείς, με ήπια αύξηση της ασπαρτικής τρανσαμινάσης. Ο ρυθμός καθίζησης των ερυθροκυττάρων και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη μπορεί να είναι σημαντικά αυξημένα. Η διάγνωση περιλαμβάνει μικροβιολογικές καλλιέργειες από αναπνευστικές εκκρίσεις ασθενών. Τυπικά εγκλείσματα που ονομάζονται "σώματα Leventhal-Cole-Lillie"  μπορούν να παρατηρηθούν μέσα στα μακροφάγα στο υγρό BAL ( βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα). Η καλλιέργεια του *C. psittaci* είναι επικίνδυνη και πρέπει να πραγματοποιείται μόνο σε εργαστήρια βιοασφάλειας. 

### Θεραπεία

Η λοίμωξη αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Οι τετρακυκλίνες και η χλωραμφενικόλη είναι η επιλογή για τη θεραπεία ασθενών. Οι περισσότεροι άνθρωποι ανταποκρίνονται στην από του στόματος θεραπεία με δοξυκυκλίνη, υδροχλωρική τετρακυκλίνη ή παλμιτική χλωραμφενικόλη. Για την αρχική θεραπεία βαρέως πασχόντων ασθενών, η δοξυκυκλίνη hyclate μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλεβίως. Η ύφεση των συμπτωμάτων είναι συνήθως εμφανής εντός 48-72 ωρών. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί υποτροπή και η θεραπεία πρέπει να συνεχιστεί για τουλάχιστον 10-14 ημέρες μετά την υποχώρηση του πυρετού.

Παραπομπές
----------

1. ↑  «Psittacosis | CDC». *www.cdc.gov* (στα Αγγλικά). 27 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2024.
2. ↑  «Psittacosis: MedlinePlus Medical Encyclopedia». *medlineplus.gov* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2024.
3. ↑  Dembek, Zygmunt F.; Mothershead, Jerry L.; Owens, Akeisha N.; Chekol, Tesema; Wu, Aiguo (2023-09). «Psittacosis: An Underappreciated and Often Undiagnosed Disease» (στα αγγλικά). *Pathogens* **12** (9): 1165. doi:10.3390/pathogens12091165. ISSN 2076-0817. .
4. ↑  «Chlamydia Psittaci (Chlamydophila)». *Infectious Disease Advisor* (στα Αγγλικά). 20 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2024.
5. ↑  «Pneumonia: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment». *Cleveland Clinic* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2024.
6. ↑  «Psittacosis – European region». *www.who.int* (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2024.
7. ↑   *Australian Guidelines for the Prevention and Control of Infection in Healthcare*. .
8. ↑  American association of avian pathologists, Y. M. (2003). *Diseases of poultry* (11th ed έκδοση). Ames: Iowa State University Press. σελ. 863. ISBN 978-0-8138-0423-1. CS1 maint: Extra text (link)
9. ↑   *Ornithosis or psittacosis*. .
10. ↑  Gregory, D. W.; Schaffner, W. (1997-03). «Psittacosis». *Seminars in Respiratory Infections* **12** (1): 7–11. ISSN 0882-0546. PMID 9097370. .
11. ↑   *Psittacosis*. .