Ο **Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ** (ρωσικά: Аманулла Мирза Каджар, περσικά: امان الله میرزا قاجار, γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 1857 - πέθανε το 1937), ήταν πρίγκιπας της Περσικής Δυναστείας των Κατζάρ και Αυτοκρατορικός Ρωσικός και Αζέρος στρατιωτικός διοικητής, έχοντας το βαθμό του υποστρατήγου.

Υπηρεσία στο ρωσικό στρατό
--------------------------

Ο Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 1857 στην Σούσα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (σήμερα ανήκει στη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν). Ήταν ο 17ος γιος του Πρίγκιπα Μπαχμάν Μίρζα Κατζάρ της Περσίας από μια εκ των γυναικών του τελευταίου. Ως εκ τούτου, προκύπτει το οικογενειακό ρωσικό όνομα Περσίντσκιι (λιτ. "της Περσίας"). Η στρατιωτική υπηρεσία του Μίρζα Κατζάρ στις 19 Ιουλίου 1879 στο 164ο Σύνταγμα Πεζικού της Ζαγκατάλα. Το 1883 προήχθη σε ανθυπολοχαγό. Στις 20 Νοεμβρίου 1886 μεταφέρθηκε στο 2ο Τάγμα Πλαστούν των Κοζάκων του Κουμπάν. Στις 9 Μαΐου του 1902 ο Αμανουλλάχ Μίρζα προήχθη σε γιεσαούλ για τις εξαιρετιές ενέργειες και υπηρεσίες του. Στις 16 Απριλίου 1909, έγινε ο στρατιωτικός γιεσαούλ - διοικητής του 9ου Τάγματος του Πλαστούν του Κουμπάν.

Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
------------------------

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ πολέμησε στο Αυστριακό μέτωπο. Για την υπηρεσία του, του απονεμήθηκε το Τάγμα της Αγίας Άννας 2ης τάξης με σπαθιά, το Τάγμα του Αγίου Βλαντιμίρ 3ης Τάξεως με σπαθιά, και το Τάγμα του Αγίου Στανισλάους 3ης Τάξης. Στις 25 Απριλίου 1915, προήχθη στο βαθμό του συνταγματάρχη. Λόγω μιας σοβαρής πληγής στο πόδι του, ο Αμανουλλάχ εστάλη προσωρινά για θεραπεία. Το 1916, επέστρεψε στο μέτωπο. Οχυρώνοντας με το τάγμα του τις μάχες κοντά στο χωριό Μαρχόνοβκα, ο Αμανουλλάχ κατέλαβε χαρακώματα του εχθρού και κατέστρεψε το ανθρώπινο δυναμικό του εχθρού. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων στις 5 Νοεμβρίου 1916, του απονεμήθηκε το Σπαθί του Αγίου Γεωργίου. Για την υποδειγματική εξυπηρέτηση, το 1917, ο Αμανουλλάχ Μιρζά Κατζάρ έλαβε τον βαθμό του υποστράτηγου. Μετά την Φεβρουαριανή Επανάσταση, έζησε στην Τιφλίδα και στη Σούσα για κάποιο χρονικό διάστημα.

Υπηρεσία στην Λαϊκή Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν και μετανάστευση
----------------------------------------------------------------

Αφού η Λαϊκή Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν (επίσης γνωστή με τη συντομογραφία ΛΔΑ) δημιούργησε τον πρώτο της στρατό ως νεοσύστατο κράτος, ο Αμανουλλάχ Μίρζα κατέθεσε αναφορά στις 1 Δεκεμβρίου 1918 στο νεοσύστατο Υπουργείο Πολέμου με αίτημα ένταξης στις ένοπλες δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Τον Μάρτιο του 1919 ήταν μέρος της έκτακτης διπλωματικής αποστολής της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Υπηρέτησε επίσης ως πρόεδρος της κεντρικής παρουσίας υπηρεσίας του στρατού. Στις 27 Ιανουαρίου του 1920, ο υποστράτηγος Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ διορίστηκε ως αναπληρωτής αρχηγός της 1ης Μεραρχίας Πεζικού της ΛΔΑ και ως επικεφαλής της φρουράς στο Χανκεντί και τη Σούσα. Ο Αμανουλλάχ Μίρζα επίσης συμμετείχε στην απόκρουση των επιθέσεων των Αρμενικών ενόπλων δυνάμεων στις στρατιωτικές μονάδες της ΛΔΑ τη νύχτα στις 22-23 Μαρτίου 1920.

Μετά την πτώση της ΛΔΑ λόγω της καταστολής της από τους Μπολσεβίκους, ο Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ αναγκάστηκε να φύγει για το Ιράν. Ζώντας στην Τεχεράνη, ο Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ δίδαξε στη στρατιωτική σχολή, και συμμετείχε στο σχηματισμό του τακτικού Ιρανικού στρατού. Ήταν αντιπρόσωπος του Ματζλίς (Κοινοβούλιο) του Ιράν και ο πρόεδρος της κοινωνίας Ιρανοσοβιετικής φιλίας. Ο Αμανουλλάχ Μίρζα Κατζάρ πέθανε το 1937 στην Τεχεράνη.

Πηγές
-----

* Назирли Шамистан (2006) [Güllələnmiş Azərbaycan Generalları]. *Расстрелянные генералы Азербайджана* (2-е изд έκδοση). М. Баку. σελίδες 79 – 80.
* Азербайджанская Демократическая Республика (1918-1920). Армия. (Документы и материалы). — Баку, 1998
* Азербайджанская Демократическая Республика (1918-1920). Внешняя политика. (Документы и материалы). — Баку, 1998